Postanowienie NSA, sygn. akt FSK 2674/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6, art. 174 pkt 1-2, art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Włodzimierz Kubiak, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Adriany Ł.–W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Ka 1468/03 w sprawie ze skargi Adriany Ł.–W. na decyzję Izby Skarbowa w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia 11 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. I SA/Ka 1468/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Adriany Ł.-W. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 11 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.

Przedmiotem sporu miedzy podatnikiem a organami podatkowymi było niewłaściwe - zdaniem skarżącej - zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ przez pominięcie odliczenia od dochodu ustanowionej na podstawie umowy z dnia 1 lipca 1998 r. renty w kwocie 28.500 zł.

Uzasadniając wyrok Sąd odwołał się do treści przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dopuszczającego odliczenie od dochodu "renty" jako "trwałego ciężaru" i stwierdził, że ocena organów podatkowych oparta na całości materiału dowodowego prowadziła do prawidłowych wniosków, iż świadczenie wypłacone na podstawie umowy z dnia 1 lipca 1998 r. nie miało charakteru "renty", o której mowa w tym przepisie. Odwołano się ponadto do przepisów art. 903 i następ. Kc i stwierdzono, że w oparciu o te przepisu mające zastosowanie w sprawie w sposób prawidłowy wyprowadzono istotne elementy umowy renty jako świadczenie o charakterze "trwałym" i "okresowym".

Dokonując oceny umowy zawartej przez skarżącą w świetle art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z przepisami art. 903 i następ. Kc zdaniem Sądu organy podatkowe doszły do prawidłowego wniosku, że w istocie rzeczy nie była to umowa renty, o której mowa w tych przepisach, a umowa darowizny płatnej w dwóch ratach tj. w dniu 15 lipca 1998 r. w kwocie 1500 zł i w dniu 15 grudnia 1998 r. w kwocie 27.000 zł. Tego rodzaju umowie nie można było przepisać ciągłości i trwałości.

Podkreślono ponadto, że ocena dokonana w oparciu o zebrany materiał dowodowy przez organy podatkowe mieściła się w granicach wyznaczonych przez przepis art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Jako podstawę rozstrzygnięcia podano przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a./.

W skardze kasacyjnej sporządzonej przez osobę uprawnioną do wykonania tej czynności w rozumieniu art. 175 par. 1 p.p.s.a. domagając się uchylenia tego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania powołano się na przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię w zakresie dotyczącym zakwalifikowania zawartej przez podatnika umowy renty jako umowy darowizny.

Zarzucono ponadto naruszenie "prawa procesowego" przez pominięcie zarzutów podniesionych w skardze odnoszących się do dokonanej oceny materiału dowodowego, w tym dokonania błędnego przyporządkowania złożonych oświadczeń i wyjaśnień.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgadzając się z ocenę dokonaną przez organy podatkowe i zaakceptowaną przez Sąd w zaskarżonym wyroku wyjaśniono, że zawarta umowa renty spełniała wszystkie istotne cechy tego rodzaju świadczenia przepisane jej przez przepisy Kodeksu cywilnego. Oparta była bowiem na tytule prawnym oraz miała charakter "trwały" i okresowy.

Renta w świetle przepisów Kodeksu cywilnego może być zawarta na czas życia danej osoby lub też na określony czas, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie oceniono również istotnych okoliczności potwierdzających wolę stron dążących do zawarcia umowy oraz celu tej umowy.

Tego rodzaju oceny zdaniem autora skargi kasacyjnej nie można uznać za mieszczącą się w granicach swobodnej oceny dowodów oraz wszechstronnego zbadania całego materiału dowodowego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis /przepisy/ prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji, Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne:

- naruszenie /przez Sąd - art. 173 par. 1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,

- naruszenie /przez Sąd/ przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a/. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów /por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r. CKN 1518/00 - OSNC 2001 nr 3 poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r. FSK 299/04 - nie publ./. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych /art. 175 par. 1 i 3 p.p.s.a/, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.

Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstaw kasacyjnych przez wskazanie podstawy kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a. bez powołania jakichkolwiek przepisów, które mogły zostać naruszone przez Sąd.

Autor skargi kasacyjnej powołał się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. Jednakże przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogło ograniczać się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z omówionymi przepisami autor skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego, wskazując na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszenia prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy /treść orzeczenia/.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie jej autor ograniczył się do wskazania przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz sformułowania zarzutów "naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię" i "naruszenia prawa procesowego" bez podania, o jakie przepisy chodzi.

W tej sytuacji Sąd przyjął, że brak było okoliczności, o jakich mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 w związku z art. 193 tej ustawy orzekł jak w sentencji.