Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 620/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 21 par 1, art 67 par 1 pkt 3, art 67 a par 1, art 67b,  art 70 par 1, 2,3,4, i  8, art 122,  art 187 par 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art  6 ust 7
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art 145 par 1  pkt 1  lit. c ), art 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant ref. staż. Dorota Gaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 i 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania T. W. – zwanego dalej Skarżącym – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiającą Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2000 -2008 wraz z odsetkami za zwłokę.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 września 2008r. do Urzędu Gminy w S. wpłynął wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 311.264.30zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku Skarżący powołał się na bardzo trudną sytuację materialną spowodowaną nieuprawnionymi działaniami Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa polegającymi na bezprawnym odebraniu mu w styczniu 2004r. dzierżawionych gruntów rolnych w H.. Skarżący podkreślił, iż sprawa należnego mu odszkodowania jest rozpatrywana przed Sądem Okręgowym w L., [...] Wydział Cywilny, sygn. [...]. Jednocześnie zaznaczył, iż posiada zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów bankowych zaciągniętych w latach 1997, 1998, 1999 i 2000 na potrzeby wznowienia produkcji rolnej na powyższych gruntach. Skarżący stwierdził, iż za umorzeniem przedmiotowych zaległości przemawia ważny interes podatnika, który obecnie egzystuje pod ciągłą presją nieskutecznych egzekucji komorniczych i kontroli służb ekologicznych oraz sanitarnych. Zaznaczył ponadto, że jego zamiarem jest odzyskanie wiarygodności w bankach w celu otrzymania dofinansowania na modernizację i wznowienie działalności przetwórni owoców i warzyw w zdewastowanym zakładzie w S..

2. Decyzją z dnia [...] października 2008r. Nr [...] Wójt Gminy S. odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 311,264,30zł.

3. W wyniku wniesionego odwołania z dnia 20 października 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

4. Decyzją z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] Wójt Gminy S. odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę za lata 200-2008 w łącznej kwocie 311.264,30zł.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie w wyniku którego decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

5. Decyzją z dnia [...] października 2009r. Nr [...] Wójt Gminy S. odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2008 wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 311.264,30zł.

Powołując się na treść przepisów art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. dalej ,,O.p’’.) organ pierwszej instancji stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania, że po stronie skarżącego istnieją szczególne okoliczności, które mieściłyby się w zakresie ważnego interesu podatnika czy tez interesu publicznego. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż ulga w spłacie zobowiązań podatkowych ma charakter wyjątkowy. Ważny interes podatnika stanowiący przesłankę zastosowania tej ulgi stanowi kryterium obiektywne.

Organ dodał, ze umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, za którą przemawiać mogą jedynie wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Organ podatkowy wskazał, iż mimo wielokrotnych wezwań podatnika nie przedstawił on dowodów, które świadczyłyby o tym, że jego sytuacja ekonomiczna jest wynikiem bezprawnych działań Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa czy też służb ekologicznych i sanitarnych, na które to okoliczności powoływał się Skarżący we wniosku.

Zdaniem organu w odniesieniu do osoby podatnika nie zachodzą żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi, skoro zła sytuacja majątkowa nie jest następstwem okoliczności niezależnych od sposobu jego postępowania, a tylko i wyłącznie rezultatem nieefektywnie prowadzonej działalności gospodarczej.

Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazując na liczne orzeczenia sądowe podkreślił, iż decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją opartą na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji publicznej ma znaczną swobodę w wyborze jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a ocena w konkretnej sprawie, czy występują racje społeczne lub słuszny interes strony, należy do organu rozstrzygającego i do niego należy wybór jednego z możliwych rozwiązań, niezależny od wyników tej oceny.

Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, iż dla umorzenia zaległości podatkowych podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i konkurującego na określonym rynku niezbędne jest wystąpienie łącznie dwóch przesłanek prawnych. Po pierwsze musi wystąpić ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie. Po drugie zgodnie z przepisami unijnymi mającymi zastosowanie umorzenie stanowiłoby pomoc publiczną i muszą być spełnione warunki dopuszczalności tej pomocy. Organ podatkowy po analizie sytuacji Skarżącego doszedł do przekonania, że nie spełnia on kryteriów dopuszczalności umorzenia w świetle rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008. Skarżący zwrócił się o pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.

Jednakże pomoc ta zgodnie z art. 1 ust. 6 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu nie może być udzielona zagrożonemu przedsiębiorstwu aby nie utrzymywać ze środków publicznych nierentownych przedsiębiorstw. Organ pierwszej instancji wskazał, iż wnioskodawca znajduje się od wielu lat w trudnej sytuacji ekonomicznej, nie ma płynności finansowej co potwierdza występujące i rosnące nadal zadłużenie. W świetle powyższego organ pierwszej instancji zaznaczył, iż niebudzące wątpliwości niespełnienie kryteriów dopuszczalności pomocy i brak ważnego interesu podatnika i interesu publicznego uzasadniało wydanie decyzji odmownej.

6. Od powyższej decyzji Skarżący pismem z dnia 12 października 2009 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości decyzji. Skarżący zarzucił, iż przy ustalaniu istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika organ pierwszej instancji niesłusznie przyjął, że nie powinno się brać pod uwagę subiektywnego odczucia podatnika co do słuszności przyznania ulgi podatkowej. Uważa za nieuprawnione dążenie Wójta Gminy S. do bezsensownej krytyki położenia materialnego wnioskodawcy, co jak sam przyznał organ pierwszej instancji jest następstwem ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, na które musi być przygotowany każdy przedsiębiorca. Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż wskazując na trudną sytuację materialną Skarżącego nie dostrzegł innych zdarzeń i uwarunkowań jak chociażby zwykła koniunktura na rynku, na którą pojedynczy przedsiębiorca bez odpowiedniego wsparcia finansowego ze strony Państwa nie ma większego wpływu. Skarżący wskazał, iż podstawową intencją wniosku Skarżącego jako przedsiębiorcy jest rozwój zakładu w S. i dostosowanie do standardów unijnych, a nie jego likwidacja.

Skarżący stwierdził iż jedynym ograniczeniem przyznania pomocy publicznej jest nie przekroczenie kwoty 200.000 euro w okresie 3 lat. Ponadto zarzucił, iż organ pierwszej instancji niezasadnie przyjął, iż przyznanie ulgi wymaga spełnienia dwóch warunków równocześnie, tj. pierwszego jako warunku zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz drugiego jako warunku umorzenia stanowiącego pomoc publiczną w zgodzie z przepisami unijnymi.

Dodatkowo wskazał, iż nie bez znaczenia jest fakt, iż wobec Wójta Gminy S. toczy się aktualnie postępowanie karne z wniosku zarządcy majątku, którym jest I. Sp. z o.o. w P.. W związku z powyższym odwołujący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a także o udzielenie upomnienia władzom Gminy za przedłużające się postępowanie w przedmiotowej sprawie, rozważenie nałożenia grzywny na Wójta Gminy S. za celowe i tendencyjne podejście do wniosku podatnika oraz zobowiązanie Rady Gminy S. do zajęcia stanowiska w tej sprawie.

7. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawowym warunkiem do zastosowania ulgi podatkowej jest zaistnienie przesłanek z przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie wskazał, iż argumenty podniesione we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych nie stanowią okoliczności nadzwyczajnych. Skarżący wskazując, iż jego krytyczna sytuacja materialna była wynikiem bezprawnego działania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa czy też ciągłych kontroli służb ekologicznych i sanitarnych nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających powyższy argument.

Argumentem uzasadniającym umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę nie może być także wskazywana przez podatnika okoliczność posiadania niespłaconych kredytów bankowych zaciągniętych w latach 1997-2000, jak i fakt toczących się postępowań egzekucyjnych związanych z istnieniem zadłużenia u innych podmiotów gospodarczych i instytucji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż osoba podejmująca się działalności gospodarczej powinna być świadoma tego, że obowiązana jest uwzględnić w programie działania obowiązujący system podatkowy i przyswoić sobie wynikające z ustaw podatkowych obowiązki. Regulowanie należności podatkowych winno być wkalkulowane w plan działalności przedsiębiorcy.

Organ odwoławczy dodał, że powołanie się przez organ pierwszej instancji na powyższe stanowisko jako jeden z argumentów do odmowy umorzenia zaległości podatkowych jest tym bardziej zasadne, iż przedmiotowe zaległości dotyczą podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym, a więc podatkiem z którym obowiązek podatkowy związany jest z samym faktem posiadania nieruchomości i nie jest uzależniony od wielkości uzyskiwanych dochodów podatnika.

Nie może zatem stanowić przesłanki do zastosowania umorzenia zaległości podatkowych powoływany przez podatnika argument, iż dopiero gdy w wyniku zmodernizowania zakładu i wznowienia produkcji działalność podatnika będzie generować dochód i możliwe będzie wywiązywanie się na bieżąco z zobowiązań podatkowych. Ponadto organ podkreślił, iż przedmiotowe zaległości nie dotyczą np. jednego roku lecz niezapłacone należności podatkowe sięgają roku 2000 i z każdym rokiem wysokość zaległości się powiększała.

Zdaniem organu odwoławczego nie bez znaczenia w sprawie jest także wskazana przez organ pierwszej instancji okoliczność, iż Skarżącemu była już w przeszłości udzielana pomoc w spłacie należności podatkowych. Przyznane przez organ pierwszej instancji ulgi w postaci rozkładania na raty zaległości podatkowych nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, albowiem Skarżący nie wywiązywał się z wyznaczanych terminów płatności rat.

Ponadto organ odwoławczy dodał, że wskazywana przez Skarżącego konieczność poniesienia nakładów inwestycyjnych oraz konieczność dokonania kompleksowej modernizacja zakładu, która pozwoli na wznowienie przetwórni owoców i warzyw nie może być przesłanką obligującą organ podatkowy do umarzania zaległości podatkowych. Wymienionym wyżej celom winny raczej służyć wskazywane przez podatnika możliwości ubiegania się o dotacje ze środków unijnych, a nie zwalnianie podatnika z ustawowych obowiązków podatkowych.

8. Od powyższej decyzji Skarżący pismem z dnia 1 lutego 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji .

Skarżący uznał, iż decyzja organu odwoławczego jest pozbawiona racji obiektywnej i dokonane rozstrzygnięcie ewidentnie przeczy samej naturze prawnej instytucji pomocy publicznej z art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Dodał ponadto, iż organ podatkowy wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego ma obowiązek przyjąć zobiektywizowane kryteria ocen, położenia podmiotu, który przede wszystkim ubiega się o pomoc publiczną (sensu largo), a nie o umorzenie zaległości podatkowej (sensu stricte). Wskazał bowiem, iż przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, gdy wnioskuje o udzielenie pomocy publicznej kieruje się zwykle dalszą perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa, a nie kryterium losowym, jak w przypadku umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący uznał, iż Kolegium Odwoławcze uprzednio dwukrotnie uchylało rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie zgadzając się z tendencyjną oceną stanu faktycznego. Dlatego niezrozumiałym jest dlaczego obecnie zaskarżone rozstrzygnięcie jest odmienne, skoro argumentacja zawarta w decyzji nie odnosi się bezpośrednio do wnioskowanej pomocy publicznej, a jedynie uwypukla pojęcie samego umorzenia zaległości podatkowych do istoty zagadnienia prawnego. Skarżący nie zgadza się także z twierdzeniem organu odwoławczego, iż podatnik wskazując iż jego krytyczna sytuacja materialna była wynikiem bezprawnych działań Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa czy też ciągłych kontroli służb ekologicznych i sanitarnych nie potwierdził żadnych dowodów potwierdzających powyższy argument.

Ponadto zarzucił organowi odwoławczemu zaniedbanie czynności wyjaśniających w procesie odwoławczym co do powyższych okoliczności. Skarżący uznał również, iż nie bez znaczenia w sprawie jest fakt wadliwie umorzonego śledztwa z dniem 28 października 2009r. przez Prokuraturę Rejonową w S. wobec Wójta Gminy S., a także okoliczność bezprawnego przeprowadzenia w roku 1995 przez jego zakład odcinka linii kanalizacyjnej przez Gminę S..

Uważa, iż nie dostrzeganie tych bezprawnych działań świadczy o wadzie prawnej w ocenie stanu faktycznego sprawy.

9. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

10.1. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż zostały podniesione w skardze.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

10.2. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 67b § 1 pkt 3 lit. h.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika,

z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej wydana na podstawie cytowanego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 tj. O.p. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie determinuje pozytywnej decyzji organu podatkowego, albowiem jest on uprawniony, a nie zobowiązany do rozważenia, czy w ogóle, a jeżeli tak, to w jakiej części, zaległość może być umorzona.

Zauważyć przy tym należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową i stanowi odstępstwo od zasady, jaką jest obowiązek płacenia podatków. Z tego względu ważny interes podatnika, będący jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej nie można utożsamiać

z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie prezentowane były poglądy, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika jak również sytuacje, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania ( por. wyrok NSA

z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/ Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168 ).

Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.

Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Sprowadza się ona w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego

i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym obejmuje więc samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa. Skoro zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, nie jest władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych.

W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony, ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji. Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę zgodności decyzji organów administracyjnych

z prawem. Istotne jest przy tym, że to po stronie podatnika, który ubiega się

o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje

o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a §1 O.p.

Ocenę przesłanek umorzenia zaległości podatkowych zawartych w przepisie art. 67a §1 Ordynacji podatkowej wyprzedzić powinno ustalenie, czy zaległość będąca przedmiotem wniosku istnieje, a jeśli tak- to w jakiej wysokości. Kwestia ta jest bowiem istotnym elementem stanu faktycznego. Nie można żądać umorzenia zaległości podatkowej, która wygasła przed złożeniem wniosku o umorzenie, gdyż wówczas postępowanie wszczęte przez podatnika jest bezprzedmiotowe (zob. wyrok NSA z dnia 4 maja 2005r., FSK 2092/04). Również fakt potwierdzenia, że nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia w całości lub w części, czyni postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej w całości lub części bezprzedmiotowym. Zaległość, która wygasła na skutek przedawnienia, nie może bowiem ponownie wygasnąć przez jej umorzenie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2004r., III SA 3061/03).

Przedmiotem rozpoznanego w sprawie wniosku o umorzenie jest zaległość w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za lata 2000-2008 w łącznej wysokości 311.264,30 zł.

W związku z powyższym zasadniczą kwestią przed dokonaniem merytorycznej oceny złożonego wniosku przez Skarżącego była ocena czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, które objęte zostało wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej.

Decyzje ustalające osobom fizycznym podatek od nieruchomości mają charakter konstytutywny, czyli ustalający, wskazany w art. 21 § 1 pkt 2 O.p

O konstytutywnym charakterze tego zobowiązania podatkowego przesądza brzmienie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r Nr 9 poz. 84. ze zmianami) operujących pojęciem "ustalenia" tego zobowiązania. Art. 6 ust. 7 tej ustawy stanowi, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych powstaje, więc zgodnie z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 47 § 1).

Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże art. 70 O.p. reguluje również sytuacje w wyniku których bieg terminu; nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu (§ 2), może zostać przerwany i po przerwaniu biegnie na nowo (art. 70 § 3 i § 4), względnie zawieszony i po okresie zawieszenia termin ten biegnie dalej ( § 6 i § 7 ). Ponadto stosownie do art. 70 § 8 O.p., zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, z tym, że po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał dowodowy, który legł

u podstaw wydawania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się

w nadesłanych przez organ aktach sprawy.

Zadaniem Sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełen, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego.

W ocenie Sądu należy podkreślić, że zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na ocenę czy w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zaległości podatkowej o umorzenie, której wnioskował Skarżący.

W decyzji organu pierwszej instancji wskazano, iż cześć zadłużenia wynosząca 120174,10 zł. za okres 01.07.2000r. do 30.09.2002r. została zabezpieczona hipoteką przymusową na nieruchomości.

Ponadto w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 kwietnia 2002 r. dotyczące wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej KW nr [...] w kwocie 39.845, 40 zł na rzecz Urzędu Gminy S. w celu zabezpieczenia należności podatkowych oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 marca 2003 r. o ustanowieniu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Kw nr [...] w kwocie 80.328,70 zł. na rzecz gminy S. zabezpieczającej wierzytelność wynikającą z tytułu podatku od nieruchomości.

Nawet przyjmując, że zabezpieczenie hipoteką, które wynika z powołanych zawiadomień Sądu Rejonowego w S. dotyczy okresu wymienionego w decyzji organu podatkowego tj, od 01.07.2000 r. do 30.09.2002r, to jednak nie jest wiadome czy pozostała część należności powstałych po 30 września 2002 r. nie została przedawniona.

Bowiem w aktach sprawy brak jest materiału źródłowego w szczególności decyzji ustalających Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, kiedy i w stosunku do jakich należności rozpoczął się bieg terminu przedawnienia oraz jakie należności i za jaki okres zostały zabezpieczone hipoteką przymusową na nieruchomości,.

Również w aktach sprawy brak jest informacji czy zastosowane były środki egzekucyjne powodujące przerwę biegu przedawnienia.

W niniejszej sprawie jest to istotne, gdyż jak wyżej wskazano wniosek o umorzenie dotyczy zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2000-2008 i w przypadku braku zabezpieczenia zobowiązania podatkowego hipoteką względnie przerwy biegu przedawnienia, w stosunku do części z tych należności upłynąłby termin przedawnienia.

W ocenie Sądu powyższe stanowi naruszenie przepisów art. 122 O.p. zawierającego zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

10.3. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy o dokumenty wskazujące jakie należności w świetle wydanych decyzji przez organ podatkowy ustalających Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za lata 2000-2008 zostały zabezpieczone hipoteką przymusową, względnie czy nastąpiła przerwa biegu przedawnienia w rezultacie zastosowanych środków egzekucyjnych, a następnie w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy dokona oceny czy w przedmiotowej sprawie nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określony w art. 70 O.p.

W przypadku stwierdzenia, iż termin ten nie upłynął organ ponownie dokona oceny, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki umorzenia zaległości podatkowej wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny .

W szczególności organ oceni, mając na względzie sytuację majątkową i rodzinną Skarżącego czy w zaistniałych okolicznościach sprawy, gdzie zaległość podatkowa z tytułu podatku nieruchomości wynosi kwotę 311.264,30 zł. zachodzi przesłanka ważnego interesu strony.

Po ponownej ocenie istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 67b organ podejmie decyzję czy należy umorzyć wnioskowaną zaległość podatkową wraz z odsetkami.

10.4. Mając powyższe na względzie Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylony akt nie podlega wykonaniu.