Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 171/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski(spr), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie należności celnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz K. B. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 5.283 zł ( pięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt trzy), III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz art. art. 3 § 3 pkt 1, 35 § 1, § 3, 38, 107, 211, 242, 243 § 3, 262, 266 § 1, 273 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 z późniejszymi zmianami), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r.

W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Izby Celnej podniósł, między innymi, że zgodnie z art. 35 § 1 kodeksu celnego towary wprowadzone na polski obszar celny pozostają pod dozorem celnym, a usunięcie towaru spod tego dozoru polega na uniemożliwieniu organowi celnemu wykonanie czynności w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do niego. Konsekwencją usunięcia towaru spod dozoru celnego jest wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie uregulowania sytuacji towaru niekrajowego, przez nadanie przeznaczenia dopuszczalnego dla tego towaru poprzez zebranie w sprawie materiału, pozwalającego ustalić okoliczności faktyczne sprawy, np. co się stało z towarem oraz zastosować odpowiednie rozwiązania prawne.

Podczas czynności kontrolnych, przeprowadzonych przez Urząd Kontroli Skarbowej, w składzie celnym skarżącego stwierdzono niedobór towaru w postaci 17000 kg tylnych ćwiartek kurczaka pochodzenia holenderskiego. W związku z tym, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego, zostało wszczęte postępowanie celne w sprawie uregulowania sytuacji prawnej brakującego towaru, następnie obciążono skarżącego stosowną kwotą należności celno- podatkowych.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji powołał także przepis art. 107 Kodeksu celnego nakładający obowiązki na prowadzących skład celny, których skarżący nie spełnił.

Wobec powyższego zasadna jest decyzja organu I instancji uznająca K. B. odpowiedzialnym za uiszczenie kwoty wynikającej z długu celnego.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 180 § 1, art. 181, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia przyczyn o niedopuszczeniu dowodów w sprawie, a także brak oceny dowodów, które zostały dopuszczone. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej postępowanie dowodowe w sprawie odbyło się z zachowaniem wszelkich reguł prawnych, zatem zarzuty skarżącego są bezzasadne.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 120, art. 121, oraz w art. 122 Ordynacji podatkowej. Podczas prowadzenia postępowania, organ I instancji podjął wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgromadził materiały dowodowe, prowadził czynności wyjaśniające zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Za bezzasadny uznał organ odwoławczy również wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na toczące się postępowanie karne, gdyż w świetle przepisów prawa nie stanowi to przeszkody do prowadzenia postępowania.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, iż w zaskarżonej decyzji nie przedstawiono podstawy prawnej obliczania opłaty celnej dodatkowej podniósł, że wynika ono z przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r. o zasadach, warunkach i trybie nakładania opłat celnych dodatkowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy (Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 485 ze zm.) i dodał, że organ I instancji podał tą podstawę w swojej decyzji, zaś kwotę dotyczącą należnej opłaty celnej dodatkowej ujęto w formie tabelarycznej w sentencji decyzji.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego dotyczącym sposobu obliczania odsetek za zwłokę. Powołał przepisy Ordynacji podatkowej, która stanowi podstawę prawną naliczania stosownych odsetek za zwłokę, powołaną w podstawie prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...].

Skarżący podniósł, że część należności podatkowej od towaru w ilości 17000 kg została uiszczona przy objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu, na podstawie zgłoszeń celnych o numerach [...] oraz [...]. Wedle skarżącego wydana decyzja ma charakter deklaratywny i stwierdza powstanie długu celnego na dzień [...] sierpnia 2002 r., stąd od tego dnia towar ten stał się towarem w rozumieniu przepisów prawa celnego. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy podtrzymał wcześniejszy sposób naliczenia długu celnego przez organ I instancji.

Biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, organ odwoławczy stwierdził, iż ustalenie wysokości należności przez organ I instancji było prawidłowe.

Od powyższej decyzji K. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie art. 120, 121, 122, 189 § 1, 181, 191 i 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 17 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej z dnia [...] września 1991 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2003 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem zasad postępowania, w szczególności została oparta na błędnych dowodach zgromadzonych w sprawie w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej. Dowody te, wobec niedopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego nieprawidłowo przeprowadzona kontrola była podstawą do wszczęcia postępowania celnego przez Naczelnika Urzędu Celnego i do wydania zaskarżonych decyzji.

Strona skarżąca podnosiła, że najistotniejszym uchybieniem postępowania było nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd powszechny w sprawie usunięcia spod dozoru celnego towaru w postaci 17000 kg mrożonych ćwiartek kurczaka produkcji holenderskiej.

Skarżący zarzucił także Inspektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej błędy popełnione podczas kontroli polegające na błędnym sposobie badania ewidencji towarów (k-11, k-12, k-13). Zebrany materiał dowodowy, w ocenie strony, został bezkrytycznie przyjęty przez organy orzekające w sprawie i na ich podstawie wydano decyzje, mimo, iż podczas postępowania skarżący wykazał szereg nieprawidłowości i wnosił o dopuszczenie innych dowodów, jak również zawieszenie postępowania na czas trwania postępowania sądowego.

Strona skarżąca zarzucała postępowaniu przeprowadzonemu przez organ I i II instancji wady w zakresie całego postępowania dowodowego, przede wszystkim nie wyjaśnienie stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości.

Skarżący podniósł, że pozbawienie go możliwości czynnego udziału w postępowaniu, pominięcie zawnioskowanych przez niego dowodów jest rażąco sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania określonymi w Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim odnosi się do zarzutów niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w szczególności prawidłowości przeprowadzenia inwentaryzacji przez inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej.

Analiza dokumentów sporządzonych przez tych inspektorów wskazuje szereg niedokładności i sprzeczności co potwierdza wyjaśnienie strony o nierzetelności i nieuzasadnionym pośpiechu inspektorów wykonujących czynności kontrolne w dniu [...] sierpnia 2002 r. w składzie celnym "[...]" w T.

Na prawidłowość i rzetelność inwentaryzacji z pewnością miało wpływ tempo jej przeprowadzenia (rozpoczęto o godz. 13, ukończono o godz. 14 w dniu [...] sierpnia 2002 r.).

W trakcie postępowania prowadzonego przez Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej strona podnosiła szereg istotnych dla sprawy okoliczności wskazujących na wadliwość sporządzonego spisu z natury do których Inspektorzy Kontroli Skarbowej ustosunkowali się lakonicznie.

Dysponując tak niejednoznacznymi dowodami organy celne nie przeprowadziły ich weryfikacji. Dołączono na żądanie Sądu: 1/ Ewidencja towarów niekrajowych objętych procedurą składu celnego 2/ Rejestr towarów, którym nadano przeznaczenie celne powrotnego wywozu jednocześnie objętych procedurą tranzytu z zastosowaniem procedury uproszczonej, 3/ Rejestr towarów objętych procedurą składu celnego z zastosowaniem procedury uproszczonej (które według oceny Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadzających czynności kontrolne w/w składzie celnym prowadzone były prawidłowo) pozwalają w powiązaniu z wymienionymi tam numerami stosownych dokumentów celnych na precyzyjne ustalenie na każdą datę ilości każdego asortymentu towaru będącego w składzie celnym.

Pomimo tego, że zapisy w tych księgach informują, iż zakończono w nich ewidencję w dniach 2-3 października 2002 r., a więc w trakcie trwania postępowania prowadzonego przez Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej i pomimo tego, że po [...] sierpnia 2002 r. nie były wprowadzone nowe transporty ogólnie mówiąc mięsa drobiowego, to faktycznie jeszcze w dniach [...] sierpnia 2002 r. i [...] września 2002 r. wyprowadzono ze składu celnego na podstawie stosownych dokumentów celnych określoną w tych dokumentach ilość "ćwiartek tylnych kurczaka".

Z analizy zapisów zwłaszcza w ewidencji towarów niekrajowych objętych procedurą składu celnego dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika, iż do dnia [...] września 2002 r. całość mięsa drobiowego (wszystkie jego rodzaje) zostały wyprowadzone ze składu celnego na podstawie stosownych dokumentów.

Oznacza to, że na dzień 17 września 2002 r. w składzie celnym nie było już w ogóle mięsa drobiowego. W tym zaś czasie trwała właśnie kontrola prowadzona przez Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej i pomimo tego, że protokół z tej kontroli został sporządzony w dniu 15 stycznia 2003 r. prowadzący kontrolę tych okoliczności nie uwzględnili, a było to konieczne z uwagi na rozbieżności w ustaleniach dokonanych do tego czasu przez samych kontrolujących.

Analizując zgromadzony przez kontrolujących materiał dowodowy w konfrontacji z dokumentami dołączonymi na żądanie Sądu można odnieść wrażenie, jakoby kontrolującym nie zależało na dokładnym wyjaśnieniu rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem tym należałoby tłumaczyć swoistego rodzaju bezczynność kontrolujących w zakresie omawianym wyżej.

Organy celne również tych okoliczności nie uwzględniły, bezpodstawnie i bezkrytycznie podzielając ustalenia Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej wbrew powinnościom wynikającym z art. 122, 180 § 1, 181, 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W aktach sprawy jest opinia biegłego rewidenta J. Ś., która została złożona przez stronę jako dowód potwierdzający nieprawidłowe przeprowadzenie czynności kontrolnych przez Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej.

Organy obu instancji nie ustosunkowały się do jej treści. Nie wskazały czy traktują ten dowód jako dowód z opinii biegłego, czy też nie, czy też traktują treść tego dowodu jako pogląd strony w sprawie zawierający fachowe wyszczególnienie nieprawidłowości dokonanych czynności kontrolnych.

Aby ustalić charakter tego dowodu organy winny tę kwestię wyjaśnić i bezwzględnie ustosunkować się do niej.

Zaniechanie przeprowadzenia wszystkich w/w czynności świadczy o nienależytym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej).

Naruszenie powyższych przepisów postępowania ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podnieść nadto należy, iż w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zostało zakończone nieprawomocnie postępowanie karne przed Sądem Rejonowym. Wyrokiem z dnia [...] października 2004 r. w sprawie [...] strona została uniewinniona między innymi od zarzutu usunięcia spod dozoru celnego towaru w postaci 17000 kg mrożonych ćwiartek kurczaka, a więc sprawa ta jest przedmiotowo i częściowo podmiotowo związana ze sprawą rozstrzyganą przed sądem administracyjnym.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.o p.p.s.a. Sąd uzupełnił postępowanie dowodowe z dokumentu poprzez dołączenie odpisu w/w wyroku [...] Sądu Rejonowego wraz z jego uzasadnieniem.

Z treści tego uzasadnienia wynika, iż w postępowaniu tym przeprowadzono szereg dowodów, między innymi z zeznań świadków, w tym Dyrektora i Inspektorów Urzędu Kontroli, przeprowadzono dowód z opinii biegłego.

W świetle wcześniejszych uwag Sądu, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego zasadnym wydaje się wykorzystanie na użytek tej sprawy również dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej. Pozwoli to na wyjaśnienie istotnych wątpliwości w sprawie.

W aktualnym stanie z uwagi na toczące się postępowanie apelacyjne w w/w sprawie karnej przeprowadzenie tych dowodów przez sąd administracyjny prowadziłoby do nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie.

Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 lit.c w związku z art. 152 i art. 200 p.o p.p.s.a. Sąd orzekł jak wyżej.