Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2735/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust 10
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów przechowywania pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Wojewody [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], wydana w przedmiocie ustalenia kosztów przechowywania pojazdu.

Z akt sprawy wynika, że samochód marki Daewoo nr rejestracyjny [...] został, na podstawie dyspozycji policji nr [...], usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w dniu [...] grudnia 2008 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] I Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Prezydent m [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym.

Prezydent m [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr: [...], wydaną na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.) ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 8154,90 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki Daewoo nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu [...] grudnia 2008 r. w [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Wojewody [, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że sytuacja gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, została uregulowana nowelizacją, która weszła w życie 4 września 2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i ust. 10i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Z uwagi na brak przepisów przejściowych o charakterze proceduralnym organ stwierdził, że powyższa regulacja z art. 130a ust. 10h p.r.d. znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po 4 września 2010 r.), ale również wobec pojazdów usuniętych wcześniej. Istotne jest natomiast, że z wykładni przepisów art. 130a ust. 10, 10e, 10f, 10h i 10k wynika, że przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie już po zakończeniu postępowania sądowego - po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

W przypadku gdy pojazd przepadł na rzecz powiatu w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4 września 2010 r., a pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4 września 2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Właściciel zostaje obciążony kosztami za okres od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od 4 września 2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei Skarb Państwa (reprezentant Skarbu Państwa) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4 września 2010 r. W sytuacji gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest właściciela wobec, którego może być wydana decyzja. W takiej sytuacji decyzji takiej się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela. W przypadku bowiem, gdy zachodzi wyżej przedstawiona sytuacja, iż część kosztów, za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4 września 2010 r., obciąża Skarb Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. dotyczącą tego okresu wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Wraz z nowelizacją ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 4 września 2010 r. i regulowała m.in. kwestię przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz kwestie mające związek z kosztami związanymi z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wprowadziła też w art. 3 zmianę art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.pe.a). W nowym i obecnie obowiązującym brzmieniu przepis ten stanowi, że "Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, rozciągnąć stosowanie w całości lub w części przepisów działu II rozdziału 6 w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży zajętych ruchomości na określone ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o likwidacji mienia, o przepadku mienia, z tytułu spadków lub z innych tytułów albo gdy Skarb Państwa na podstawie szczególnych przepisów jest upoważniony do sprzedaży cudzej ruchomości. Rozporządzenie to w szczególności określi przypadki, w których może nastąpić nieodpłatne przekazanie ruchomości przez Skarb Państwa albo powiat lub ich niszczenie, a także sposób rozliczania wydatków związanych z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa." Zmiana polegała zatem na dodaniu powiatu (obok Skarbu Państwa) jako jednostki, której własnością stały się ruchomości. Art. 15 - przepis przejściowy stanowił, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 174 u.p.e.a. zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 174 u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

W związku z powyższą nowelizacją Rada Ministrów wydała w dniu 28 lutego 2011 r. rozporządzenie w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237 ze zm.). Wprowadzone tym rozporządzeniem regulacje zasadniczo powtarzają regulacje wcześniejsze z tym, że obecnie obejmują powiat i starostę. Z § 3 rozporządzenia wynika, że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, w myśl pkt 1, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, lit. b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy (z tym, że od 12 listopada 2015 r. treść zmieniona została na: "przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów"), lit. c) m.in. objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy (z zastrzeżeniem ust. 2, który nie ma znaczenia dla niniejszych rozważań). Organ wskazał, że jak stanowi obecnie § 4 ust. 1 przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do: w myśl pkt 2 lit. b) - starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym (czyli ruchomości takich jak pojazdy usunięte z drogi i nieodebrane przez właścicieli), a w myśl pkt 3 - naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 - zwanych "organem likwidacyjnym". Natomiast § 4 ust. 3 stanowi obecnie, że o ile dalsze przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące zobowiązanego stosuje się do właściciela ruchomości niestanowiącej własności Skarbu Państwa lub ostatniego właściciela ruchomości przed przejęciem jej na własność Skarbu Państwa albo powiatu. Stosownie do § 12 ust. 1 i 2 wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości i wydatki te w części przekraczającej kwotę uzyskaną ze sprzedaży, pokrywa się z budżetu państwa, z wyjątkiem wydatków dotyczących ruchomości stanowiących własność powiatu, które pokrywa się według odrębnych przepisów.

Stosownie do art. 102 § 2 u.p.e.a., do którego odwołanie znalazło się w rozporządzeniu stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 u.p.e.a. (co nie ma znaczenia dla niniejszych rozważań). Z art. 17 u.p.e.a. wynika, że zasadniczo rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego następują w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Art. 102 § 4 u.p.e.a. doprecyzował, że na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy wierzycielowi, zobowiązanemu oraz dozorcy zażalenie.

Zgodnie z art. 130 a ust. 10f p.r.d. do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Biorąc powyższe pod uwagę organ podał, że również w obecnym stanie prawnym - po 4 września 2010 r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking - w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy - stanowią powyższe przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a.

Zatem, zdaniem organu odwoławczego, pozostaje aktualne stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, z tym, że obecnie - w przypadku przepadku pojazdu na rzecz powiatu właściwym do wydania postanowienia jest starosta. Dopiero po takim orzeczeniu właściwego sądu powszechnego, właściwy starosta wykonuje orzeczenie sądu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako organ egzekucyjny, który przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w trybie z art. 102 § 2 u.p.e.a.

Z kolei w przypadku gdy przed 4 września 2010 r. samochód przeszedł na rzecz Skarbu Państwa co zostało potwierdzone stosowną decyzją naczelnika urzędu skarbowego, to w świetle powyższych regulacji, również obecnie organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w sprawie kosztów i wynagrodzenia dozorcy - przedsiębiorcy prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd usunięty z drogi - jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Wynika to z faktu, że pojazd ten nie przepadł na rzecz powiatu.

Organ II instancji podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. nie jest prowadzone z urzędu, ale prowadzone jest na wniosek - żądanie dozorcy (prowadzącego parking, na którym przechowywano pojazdy usunięte z drogi) i z przepisu wyraźnie wynika, że to organ egzekucyjny czyli starosta (w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w przypadku pojazdów przepadających na rzecz powiatu) przyznaje zwrot kosztów i wynagrodzenia, a nie żaden inny organ. Tym samym w postanowieniu wydanym na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne wskazanie przyznania kosztów i wynagrodzenia od właściciela pojazdu, czy od Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Jak już wskazano wyżej o zapłacie - zwrocie staroście poniesionych przez starostę (powiat) kosztów od właściciela lub Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa), starosta orzeka na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że pojazd marki Daewoo nr rejestracyjny [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w dniu 18 grudnia 2008 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym. W dniu 18 czerwca 2009 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 4 września 2010 r., po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] II Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu (po dniu 18 czerwca 2009 r.) do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4 września 2010 r.), czyli za okres od dnia 19 czerwca 2009 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.) do dnia 3 września 2010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa.

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów nie wskazuje jednak właściwego statio fisci do ich wypłaty.

Organ II instancji, powołując się na art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.), uznał, że wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż wojewoda ma generalną kompetencję do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż w decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., w sposób prawidłowy jako podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów obciążających Skarb Państwa wskazany został Wojewoda [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że z decyzji organu I instancji wynika, że podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawartej przez m. [...] z [...] sp. z o.o.

Organ II instancji podał, że Prezydent m. [...] stwierdził, że ponieważ nie zmieniał się prowadzący parking, ani miejsce przechowywania pojazdu, zasadnym jest przyjęcie, że wynagrodzenie [...] sp. z o.o. za okres od [...] czerwca 2009 r. do [...] września 2010 r. powinno być obliczone według stawek określonych w powyższej umowie, a tak obliczone wynagrodzenie firmy prowadzącej parking jest kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...]. Organ I instancji uznał zatem, że wysokość kwoty wynika z iloczynu stawki za każdą rozpoczętą dobę parkowania, tj. 18,45 zł za dobę i liczby dób przechowania pojazdu na parkingu tj. 442 doby.

Analizując akta sprawy Kolegium stwierdziło, że wyliczenie przez organ I instancji kwoty 8154,90 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki Deawoo nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu [...] grudnia 2008 r. jest nieprawidłowe.

Jak bowiem stanowi § 3 ust. 1 powyższej umowy została ona zawarta na czas określony od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. Natomiast w niniejszej sprawie ustalenie kosztów za przechowywanie pojazdów obejmuje lata 2009 i 2010. Umową zawartą na rok 2009 - okres od [...] stycznia 2009 do [...] grudnia 2009 (zgodnie z § 3 ust. 1 umowy) jest umowa nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zaś na rok 2010 - okres od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2010 r. (zgodnie z § 3 ust. 1 umowy), jest umowa nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.

Prezydent [...] słusznie stwierdził, że wynagrodzenie firmy prowadzącej parking jest kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...], zatem powinien był ustalić koszty w ten sposób, że za okres od dnia [...]czerwca 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. przyjąć do wyliczenia cenę usług wynikającą z umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zaś za okres od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. przyjąć do wyliczenia cenę usług określoną w umowie nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.

Organ II instancji wskazał, że stosownie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 710, ze zm.), stawka podatku VAT na przedmiotowe usługi zarówno w roku 2009, jak i w roku 2010 wynosiła 22% (art. 41 ust. 1 tej ustawy). Biorąc zatem pod uwagę, że ustalona umową cena brutto (z VAT) usług w roku 2009 wynosiła 20,74 zł (ryczałt) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu, prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania pojazdu od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. (czyli za 196 dób) powinna wynosić brutto 4.065,04 zł, co wynika z iloczynu stawki 20,74 zł i liczby 196 dób.

Ponadto, ww. organ uznał, że przyjęta w zaskarżonej decyzji stawka 20,91 zł za dobę jest nieprawidłowa i nie wynika z umowy dotyczącej roku 2009 powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uwzględnia ona bowiem stawkę podatku VAT w wysokości 23%, która, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązuje od dnia 1 stycznia 2011 r.

Z kolei ustalona umową cena netto (bez VAT) usług w roku 2010 wynosiła 20,00 zł, co oznacza, że cena brutto (z 22% VAT) wynosiła 24,40 zł. Prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania pojazdu od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. (czyli za 246 dób) powinna zatem wynosić brutto 6.002,40 zł co wynika z iloczynu stawki 24,40 zł i liczby 246 dób.

Ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. (czyli za 442 doby) na parkingu strzeżonym przedmiotowego pojazdu powinna zatem wynosić sumę powyżej wyliczonych kwot, czyli brutto 10.067,44 zł. Organ II instancji wskazał, że prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym jest inna niż kwota ustalona w decyzji organu I instancji - wynosząca 8154,90 zł brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że nie może jednak w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzji organu I instancji w całości i orzec co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości, gdyż prawidłowo ustalona kwota jest wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji. Byłoby to bowiem działanie na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], wniósł Wojewoda [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw polegającą na przyjęciu, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...]. Odnośnie trybu oraz organu właściwego w zakresie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, skarżący podniósł, że art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa jest obowiązany do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów, a także trybu dokonywania zwrotu tych kosztów jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone. Brak jest zarazem podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz Prawa o ruchu drogowym, w tym z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego, działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w przedmiocie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, pozostają właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. Skarżący podał, że art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ponieważ zgodnie z art. 19 § 1 ustawy w przypadku egzekucji administracyjnej należności pieniężnych organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, można prezentować pogląd, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. W ocenie skarżącego za właściwością naczelników urzędów skarbowych przemawia również ciągłość obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów w zakresie określonym w art. 13 ustawy nowelizującej (tj. kosztów powstałych po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi do dnia [...] września 2010 r. wobec tych pojazdów, w przypadku których powyższy termin 6 miesięcy upłynął w okresie pomiędzy [...] czerwca 2009 r. a [...] września 2010 r.).

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1368, dalej: p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr: [...] ustalającą, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 8154,90 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki Daewoo nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu [...] grudnia 2008 r. w [...].

Jak z powyższego wynika, postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło problematyki związanej z ponoszeniem kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w związku z jego usunięciem z drogi, a podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. nr 152, poz. 1018 ze zm.). Spór w sprawie sprowadzał się zaś do ustalenia statio fisci Skarbu Państwa, o którym mowa ww. art. 13 ustawy nowelizującej.

Analizując sprawę, przede wszystkim należy dostrzec, iż wskazane powyżej przepisy znajdujące w niej zastosowanie, są efektem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06, wydanego po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu) z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3. oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W następstwie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na mocy którego przepisy prawa uznane za niekonstytucyjne utraciły moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z dniem 11 czerwca 2009 r.), uchwalona została ww. ustawa nowelizująca z dnia 22 lipca 2010 r., na mocy której dokonano zmiany m. in. art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). W ustawie nowelizującej zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było m. in. potrzebą uregulowania kwestii związanych z faktem, że uznane za niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).

Jednocześnie, trzeba w tym miejscu dostrzec, iż przed wskazaną powyżej nowelizacją, przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie regulowały trybu postępowania w sprawach kosztów dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a tej ustawy, którego właścicielem na skutek przepadku stał się Skarb Państwa. Stąd też, w dniu 29 listopada 2010 r. zapadła uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 1/10 (Lex nr 621105), zgodnie z którą: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

Jak z powyższego wynika, w stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną nowelizacją ustawy – Prawo o ruchu drogowym, konieczną z uwagi na zapadły ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego (obowiązany jednocześnie do ponoszenia tego rodzaju kosztów, wobec stosowanej procedury, a to art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Na skutek jednak ww. nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., art. 130a Prawa o ruchu drogowym otrzymał nowe brzmienie. I tak, zgodnie z art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W przytoczonym przepisie, w ocenie Sądu, uregulowano tryb postępowania w przedmiocie kosztów związanych m. in. z dozorem/przechowywaniem pojazdu. Wskazano podmiot zobowiązany do ich poniesienia oraz organ rozstrzygający w tym przedmiocie, w formie decyzji. W art. 13 ustawy nowelizującej w sposób odmienny uregulowano jedynie podmiot zobowiązany do ponoszenia niektórych z tych kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, a mianowicie tych, które powstały w konkretnym przedziale czasowym – tj. "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Ustawodawca przewidział bowiem, że koszty powstałe we wskazanym czasie obciążają Skarb Państwa, nie określił przy tym jego statio fisci. Niemniej, wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, nie ma - w ocenie Sądu - konieczności odwoływania się do art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosowania na podstawie odesłania w nim zawartego, art. 102 § 2 wskazanej ustawy egzekucyjnej. Na podstawie ww. przepisu art. 130a ust. 10h, o kosztach dozoru rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji, a nie właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Takie też stanowisko prezentowane jest przez Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawach dotyczących sporów kompetencyjnych pomiędzy starostą a naczelnikiem urzędu skarbowego. I tak, warto wskazać na postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. o sygn. akt I OW 43/13 (orzeczenie niepublik.), w którym Sąd Naczelny zauważył, iż "w ustawie nowelizującej zamieszone zostały również regulacje międzyczasowe dotyczące podmiotu zobowiązanego do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym a przed wejściem w życie ustawy nowelizującej (art. 13 tej ustawy). Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach." Podobnie NSA przyjął w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I OW 36/13 oraz w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OW 96/11 (Lex nr 1230148), wskazując na właściwość starostów.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy należało przyjąć, iż całkowicie nieuprawnione jest stanowisko Wojewody [...] wskazujące na konieczność posiłkowego stosowania przy rozstrzyganiu sprawy na podstawie art. 13 ustawy nowelizującej, trybu uregulowanego w ustawie egzekucyjnej. Stosowanie ustawy egzekucyjnej byłoby zasadne, tak jak miało to miejsce przed nowelizacją, tylko wówczas, gdyby na skutek tej lub innej nowelizacji prawa, nadal w ustawie - Prawo o ruchu drogowym nie przewidziano trybu i organu właściwego do orzekania w przedmiocie kosztów dozoru pojazdu. Tak jednak nie jest, a to oznacza, iż sprawę w tym przedmiocie obowiązany był rozstrzygnąć właściwy starosta, określając przy tym -z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej - statio fisci Skarbu Państwa zobowiązanego do ich poniesienia. Tak też organy orzekające w sprawie postąpiły, a zapadłe orzeczenia są w ocenie Sądu prawidłowe.

Słusznie przyjęto w nich, kierując się treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, wobec braku innych regulacji w tym zakresie, że obowiązanym do poniesienia w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowych kosztów, jest wojewoda. Wskazany przepis ustanawia bowiem zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda. To stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela. Sąd zgadza się również z organem odwoławczy, iż dla ustalenia reprezentanta Skarbu Państwa, wobec braku ogólnej reguły postępowania, należy uwzględniać również przepisy kompetencyjne.

Z tych też przyczyn, Sąd w konsekwencji przyjął w sprawie, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w tym - wbrew stanowisku skarżącego - nie została wydana w oparciu o błędną wykładnię art. 13 ustawy nowelizującej.

Wskazany przepis należy stosować łącznie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowi bowiem jego lex specialis, ale tylko odnośnie wskazania podmiotu zobowiązanego do poniesienia konkretnych kosztów. To zaś oznacza, że nie można zaakceptować stanowiska Wojewody [...] o stosowaniu w okolicznościach sprawy art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Warto też w tym miejscu podnieść za organem odwoławczym, iż ww. przepis ustawy egzekucyjnej w żaden sposób nie rozstrzyga, jaki podmiot jest obowiązany do poniesienia kosztów w nim wymienionych, a spór w sprawie dotyczył jedynie tej kwestii, wobec brzmienia art. 13 ustawy nowelizującej, regulującego w sposób odmienny od art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, tylko to zagadnienie.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę.