Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 759/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 852/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. 1200 zł (tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 852/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Referując sprawę, Sąd I instancji stwierdził, że w dniu [...] września 2012 r. B. Sp. k. z siedzibą w J. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na cukierki – drażetki" nr [...] udzielonego 5 grudnia 2003 r. na rzecz A. Sp. z o.o., z pierwszeństwem od 20 lutego 2003 r., podnosząc zarzut braku nowości i indywidualnego charakteru wzoru i wskazując jako podstawę prawną żądania art. 102 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1 w związku z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.).

Uprawniona Spółka uznała wniosek za bezzasadny, wskazując, że Urząd Patentowy badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu [...] zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. i uznał wzór za spełniający przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianego m.in. pojemnika na cukierki [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...], uznając, że nie spełniał on wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p. Organ przedstawił przedmiot spornego wzoru według jego istotnych cech i stwierdził, że ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków [...], które posiada wszystkie cechy istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru. Organ zwrócił także uwagę na duży zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru, który jest ograniczony jedynie funkcjami przechowywania i wielokrotnego pobierania cukierków.

Urząd Patentowy RP dodał, że na jego odmienną ocenę odnośnie do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru nie mogą wpłynąć wskazywane przez uprawnioną Spółkę różnice pomiędzy pojemnikiem [...] i spornym wzorem, polegające według niego na tym, że sporny wzór przedstawia opakowanie, które zwęża się ku dołowi, ponadto, że kołnierz nakrywki w pojemniku [...] jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz w spornym wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika, gdyż cechy te są wskazane błędnie lub uznane przez zgłaszającego za cechy nieistotne. Urząd Patentowy podkreślił, że jak wykazał eksperyment przeprowadzony na rozprawie, część pojemnikowa opakowania cukierków [...] zwęża się nieco (ok. 1 mm) ku dołowi. Pozostałe różnice wskazywane przez uprawnionego nie zostały w ogóle wymienione w opisie rejestrowym spornego wzoru, co świadczy o uznaniu ich przez zgłaszającego za cechy nieistotne, które jako takie nie wpływają na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór przemysłowy.

Odnośnie do twierdzenia uprawnionego, że organ badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., organ stwierdził, że decyzja ta nie jest dla niego wiążąca, bowiem spór nie toczył się między tymi samymi stronami, a poza tym, iż w decyzji tej nie uwzględniono zwężania się ku dołowi pudełka [...] i nie uwzględniono swobody twórczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. wyrokiem z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1275/14, nie stwierdzając naruszenia prawa decyzją zaskarżoną i podzielając stanowisko organu co do naruszenia art. 8 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II GSK 1437/17, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wyjaśnił, z uzasadnienia nie wynika, czy Sąd I instancji przyjął ustalenie, że sporny wzór zwęża się ku dołowi czy też nie i czy w związku z tym ocena jego postaci (w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p.) w zestawieniu z postacią wzoru przeciwstawionego dokonywana była przy uwzględnieniu tej cechy, czy też została ona uznana za nieistotny szczegół w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p.

Ponadto NSA zgodził się ze skarżącą kasacyjnie, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie zawarł stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru, co ma dodatkowe znaczenie ze względu na fakt wydania przez Urząd Patentowy decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie [...], którą to oddalono wniosek o unieważnienie wzoru spornego ze względu na opakowanie cukierków [...]. NSA zwrócił uwagę na fakt, iż Urząd Patentowy dokonywał ponownej oceny zdolności rejestrowej tego samego wzoru i mimo prawa organu do odmiennej oceny, to ze względu na art. 8 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., niezbędne było uzasadnienie przesłanek odstąpienia od uprzednio dokonanej oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ponownie oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że akceptuje stanowisko organu, iż sporny wzór przemysłowy nie posiada indywidualnego charakteru, bowiem ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków [...] wprowadzonego publicznie do obrotu przez innego producenta przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo w zakresie ochrony prawnej.

Następnie Sąd I instancji przytoczył przepisy oraz powołał się na orzecznictwo oraz stanowisko doktryny dotyczące przesłanki indywidualnego charakteru i podniósł, że przeciwstawione opakowania cukierków [...] posiadają wszystkie cechy istotne znajdujące się w opisie rejestrowym spornego wzoru przemysłowego. Sąd I instancji podzielił też stanowisko organu co do dużego zakresu swobody twórczej. Wysoki stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru wzmacnia tezę, że wzory, nie różniąc się znacząco od siebie, wywołują u poinformowanego użytkownika takie samo całościowe wrażenie.

W tym zakresie Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, która argumentowała, że zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest mały, bowiem ograniczony był nie tylko funkcją przechowywania określonej ilości cukierków i możliwością ich wielokrotnego pobierania, ale również zmieszczenia pudełka w jednej dłoni oraz otworzenia wieczka pudełka za pomocą kciuka bez pomocy drugiej ręki.

W ocenie Sądu I instancji, zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest ograniczony jedynie względami funkcjonalnymi i technicznymi, ponieważ każde opakowanie słodyczy musi posiadać komorę, w której będą przechowywane cukierki. Natomiast w pozostałym zakresie twórcy mogą swobodnie dobierać kształty, sposób otwierania pojemnika przy pomocy uchylnego języka spustowego czy odsuwanej płytki. Ponadto wskazana przez skarżącą spółkę cecha, że pojemnik mieści się w jednej dłoni użytkownika i jest otwierany za pomocą kciuka, należy potraktować jako cechę funkcjonalną wytworu nieobjętą prawem ochronnym zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i niewpływającym na odbiór wytworu w kategoriach estetycznych.

A. Sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca kasacyjnie postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj.:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzeczności odnoszących się do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, w zakresie wyznaczenia zakresu swobody twórczej obwiązującej przy opracowaniu wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na drażetki" nr [...] objętego wnioskiem o unieważnienie, a to poprzez: przyjęcie, że cechy funkcjonalne spornego wzoru mają znacznie dla oceny ww. swobody twórczej, a tym samym dla oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru i jednoczesne uznanie, że cecha funkcjonalna (polegająca na tym, że pudełko według spornego wzoru mieści się w jednej ręce i jest otwierane za pomocą kciuka jednej ręki) wytworu objętego spornym wzorem jest bez znaczenia w sprawie, jako nieobjęta prawem z rejestracji; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia rekonstrukcję przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego oraz toku rozumowania tego Sądu, a co za tym idzie merytoryczną kontrolę zaskarżonego orzeczenia;

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze na decyzję organu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ stanowiło faktyczne odstąpienie od kontroli decyzji administracyjnej;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażącego naruszenia przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, podczas gdy zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wcześniejszą decyzją organu z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie o sygnaturze [...] (skierowaną do tego samego adresata, wydaną na podstawie identycznego stanu faktycznego i prawnego oraz na podstawie identycznego materiału dowodowego) i nie zawiera przy tym dokładnego i wszechstronnego uzasadnienia zmiany dokonanego przez organ rozstrzygnięcia; dodatkowo w toku postępowania administracyjnego były przeprowadzone dowody, o których strony nie zostały poinformowane i o których informacje nie znajdują się w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieuzasadnionego wydania decyzji niezgodnej z poprzednią decyzją organu, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10, 79 i 81 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażącego naruszenia przez organ fundamentalnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym polegającego na przeprowadzeniu przez organ istotnego dowodu z pomiaru znajdującego się w aktach sprawy opakowania cukierków [...] bez poinformowania o tym stron ani bez zamieszczania wzmianki o przeprowadzeniu tego dowodu w aktach sprawy, a także bez umożliwienia stronie (skarżącemu kasacyjnie) wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło skarżącemu kasacyjnie weryfikację i odniesienie się w toku postępowania administracyjnego do tego dowodu, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia cech ww. opakowania i dokonania błędnej subsumpcji prawa materialnego, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia zaskarżonej decyzji pomimo ww. uchybień;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 2551 ust. 3 pkt 5 i art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażących uchybień organu w toku dokonywania ustaleń faktycznych i:

a. przyjęcie, że opakowanie [...] zwęża się ku dołowi, podczas gdy takie zwężenie nie jest w żaden sposób widoczne, a okoliczność ta nie została potwierdzona żadnymi pomiarami ww. opakowania ani żadnymi innymi dowodami,

b. pominięcie w opisie opakowania [...] cech odróżniających je od spornego wzoru, podczas gdy różnice te występują i są widoczne na pierwszy rzut oka,

c. przyjęcie, że opakowanie [...] zostało publicznie udostępnione, podczas gdy ani ww. opakowania znajdujące się w aktach sprawy ani kopie oferty handlowej [...] (nie posiadające waloru daty pewnej i zawierające dodatkowo wizualizację zupełnie innych opakowań w kształcie pudełek od zapałek) nie mogą stanowić dowodu na tę okoliczność, a w materiale dowodowym nie ma na tę okoliczność żadnych innych dowodów,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie ww. przepisów doprowadziło do błędnego przyjęcia, że (i) opakowanie [...] zwęża się ku dołowi, że (ii) nie charakteryzuje się ono żadnymi różnicami względem spornego wzoru, oraz że (iii) zostało publicznie udostępnione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo:

a. uchylenia się przez organ od oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzutów podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez stronę (skarżącego kasacyjnie),

b. brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodu z pomiaru opakowania [...],

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie ww. przepisów uniemożliwiło merytoryczną kontrolę podstaw rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji, a Sąd I instancji doprowadziło do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień.

Skarżąca kasacyjnie postawiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 3 oraz 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że sporny wzór nie posiada indywidualnego charakteru, co wynikało z: (i) błędnego przyjęcia, że cecha funkcjonalna pojemnika - przejawiająca się w tym, że pojemnik mieści się w jednej dłoni i jest otwierany za pomocą kciuka - nie wpływa na wyznaczanie zakresu swobody twórczej występującej przy opracowaniu spornego wzoru, (ii) błędnego uznania, że opakowania cukierków, przedstawione przez uczestnika postępowania i wskazane na s. 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dowodzą szerokiego zakresu swobody twórczej w opracowaniu spornego wzoru; (iii) błędnego ograniczenia zakresu badania indywidualnego charakteru spornego wzoru do porównania z opakowaniem [...] jedynie tych cech spornego wzoru, które jako istotne zostały wymienione w opisie rejestrowym spornego wzoru, z jednoczesnym pominięciem dwóch znaczących różnic widocznych na rysunku spornego wzoru odróżniających go od opakowania [...], podczas gdy prawidłowe zastosowanie naruszonych przepisów, należyte uwzględnienie cech funkcjonalnych pojemnika, właściwego zakresu swobody twórczej w opracowaniu spornego wzoru oraz uwzględnienie wszystkich różnic pomiędzy spornym wzorem a opakowaniem [...] prowadziłoby do prawidłowego uznania, że sporny wzór posiada indywidualny charakter, w związku z czym nie zachodzą przesłanki jego unieważnienia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że przyznanie, iż cechą funkcjonalną wzoru przemysłowego jest mieszczenie się pojemnika w jednej dłoni i możliwość otwierania wieczka pudełka za pomocą kciuka jednej ręki, powinno skutkować uznaniem, że taka cecha ogranicza "wachlarz" możliwych rozwiązań i jako taka jest istotna, z punktu widzenia kwalifikacji indywidualnego charakteru wzoru. Przyjęcie natomiast, że cecha te pozostaje poza zakresem prawa z rejestracji spornego wzoru nie daje się pogodzić z - zawartym w tym samym uzasadnieniu - twierdzeniem aprobującym wpływ cech funkcjonalnych na ocenę swobody twórczej w opracowaniu wzoru.

Skarżąca kasacyjnie wskazała na niedostrzeżone przez Sąd I instancji istotne różnice występujące pomiędzy spornym wzorem a opakowaniem [...] dotyczące języka pokrywki oraz jej kołnierza (część pokrywki wystająca ponad częścią pojemnikową), który w spornym wzorze jest o wiele cieńszy (krótszy) niż kołnierz pokrywki opakowania [...]. Język pokrywki pojemnika w spornym wzorze jest bardzo cienki i prosty, w odróżnieniu od języka w opakowaniu [...], który jest gruby i zgięty na końcu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – B. Sp. k. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach i podlega uwzględnieniu.

Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się w decyzji Urzędu Patentowego naruszenia prawa i zaakceptował unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy "Pojemnik na cukierki – drażetki" [...]. W ocenie Sądu, wzór nie spełniał określonej art. 104 ust. 1 p.w.p. i art. 102 ust. 1 tej ustawy przesłanki indywidualnego charakteru, zaś zakres swobody twórczej ograniczony był jedynie względami technicznymi i funkcjonalnymi.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż Sąd nie zadośćuczynił, nałożonemu nań przez NSA wyrokiem w sprawie II GSK 1437/17, obowiązkowi wyjaśnienia i pełnej oceny ustalonego przez organ stanu faktycznego, a także zaniechał wypowiedzenia się co do zarzutu naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę ze złożonej przez uprawnioną Spółkę skargi, WSA pominął wręcz zasadniczy jej zarzut dokonania przez organ ponownej - odmiennej od wcześniejszej - oceny spornego wzoru.

Powyższe nieprawidłowości nakazują uznać za w pełni zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy w związku z art. 8 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie postawiła wprawdzie zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. jednak z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż jej zdaniem Sąd I instancji postąpił wbrew wydanemu przez NSA wyrokowi w wyżej wskazanej sprawie, co dotyczyć miało braku zbadania przez WSA tych zarzutów skargi, które dotyczą wszystkich istotnych dla wyniku sprawy kwestii, w tym m.in. oceny prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i zasadniczego zarzutu skargi tj. naruszenia przez organ art. 8 k.p.a.

Trzeba w pierwszym rzędzie zważyć na rolę, jaką pełni w postępowaniu administracyjnym, sformułowana w art. 8 k.p.a. i stanowiąca odbicie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Sformułowana na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób ogólny, przez co spinająca niejako wszystkie pozostałe zasady ogólne tej ustawy, stanowi niewątpliwie procesową gwarancję prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania na każdym jego etapie w sposób praworządny i sprawiedliwy. Za aktualny należy uznać pogląd, iż realizacji celu procedowania w zgodzie z art. 8 k.p.a. służy "ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa" (wyrok NSA z 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2 poz. 117). Narusza zatem ową zasadę takie prowadzenie sprawy, w której udział biorą strony o sprzecznych interesach, gdzie organ, nie respektując zasady wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględnia tylko jeden z poddanych rozstrzygnięciu interesów, nie ustosunkowując się do twierdzeń i wniosków strony reprezentującej interes odmienny lub ustosunkowując się do nich powierzchownie. I tak będzie wadliwe procesowo, bo nie do pogodzenia z dyspozycją art. 8 k.p.a., rozstrzygnięcie, w którym organ rozstrzygając o prawie jednej ze stron postępowania, zmienia pogląd wyrażony we wcześniej wydanej decyzji wobec tego samego podmiotu w sytuacji tej samej podstawy prawnej i w tych samych, istotnych dla wyniku sprawy, okolicznościach faktycznych.

Przechodząc na grunt kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy, Sąd ten zaakceptował ocenę Urzędu Patentowego, który stwierdził, że ogólne wrażenie, jakie wywiera sporny wzór nie różni się od tego, który wywołuje wzór opakowania na cukierki [...] - udostępniony przed datą zgłoszenia do ochrony wzoru spornego. Niesporne przy tym jest, iż Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie [...] dokonywał już oceny spełniania przez sporny wzór przesłanek nowości i indywidualnego charakteru ze względu na opakowanie [...], nie stwierdzając, aby zachodziły przesłanki do unieważnienia prawa, która to okoliczność była podnoszona przez uprawnioną Spółkę w toku całego postępowania i która została oceniona jako istotna przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, którym związany był Sąd I instancji.

Kwestia powtórnego rozstrzygania przez Urząd Patentowy o prawie ochronnym skarżącej Spółki do wzoru przemysłowego [...] nie została w żaden sposób oceniona przez Sąd I instancji, pomimo iż okoliczność ta była szczególnie dobitnie akcentowana zarówno na etapie postępowania spornego, jak też całego postępowania sądowoadministracyjnego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, którym związany był Sąd I instancji, "na skutek nowego wniosku Urząd Patentowy dokonywał ponownie oceny zdolności rejestracyjnej tego samego wzoru przemysłowego [...] należącego do skarżącej kasacyjnie" przy czym NSA zauważył, że postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego toczyło się z wniosku innego podmiotu niż poprzednio.

Stwierdzić w tym miejscu należy, iż z perspektywy postawionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. nie może mieć zasadniczego znaczenia fakt, iż postępowanie sporne zainicjował inny przedsiębiorca, niż to miało miejsce w poprzednim postępowaniu z wniesionego sprzeciwu. Oczywiste jest bowiem, iż ponowne postępowanie sporne prowadzone w oparciu o te same podstawy prawne i te same okoliczności faktyczne, a inicjowane przez ten sam podmiot, który atakował prawo ochronne na ten sam wzór przemysłowy obciążone byłoby wadliwością kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z tym nie byłoby tu miejsca na rozważania dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a.

Jak już stwierdził w przywołanym wyżej wyroku NSA, nie jest tak, że zmiana stanowiska organu co do unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy oceniany już w innym postępowaniu spornym jest niemożliwa. Prawo do odmiennego od wcześniej wyrażonego w innej ostatecznej decyzji stanowiska uzależnione jest jednak od spełnienia wymogu precyzyjnego uzasadnienia zbudowanego na podstawie analizy i zestawienia istotnych elementów spraw z obu wniosków. Dotyczy to powoływanych przez wnioskodawców podstaw prawnych żądań unieważnienia prawa ochronnego (sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego i wniosek o unieważnienie prawa ochronnego) zakreślających granice badania zdolności rejestrowej znaku spornego w obu sprawach oraz analizy sposobu i zakresu badania przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku, a więc nowości i indywidualnego charakteru przy uwzględnieniu swobody twórczej opracowania wzoru z odniesieniem do wzoru przeciwstawionego. Jako niezbędne jawi się objaśnienie powodów, dla których organ uznał, iż możliwa jest zmiana poglądu w kwestii niespełniania przez sporny znak przesłanki z art. 104 p.w.p., przy czym nie jest dostatecznie czytelny pogląd Sądu I instancji w odniesieniu do zakresu swobody twórczej i jakich elementów opakowania może ona dotyczyć ze względu na cechy funkcjonalne wzoru. Nie jest jasne, jakie cechy wytworu złożyły się na ogólne postrzeganie wytworu według spornego wzoru i jakie były poddane analizie w tej mierze, zważywszy na uwagi Sądu co do cech technicznych tego wzoru.

Dokonując oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., Sąd I instancji musi ocenić, czy uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tej części spełnia warunki pełnej oceny zarzutu naruszenia tego przepisu i czy jest przekonujące, a żeby to uczynić, WSA musi poddać wnikliwej analizie prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, których ocena doprowadziła organ do wniosku o braku indywidualnego charakteru spornego wzoru ze względu na produkowany przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, wzór pojemnika na cukierki [...]. Nie jest zatem wystarczające zaakceptowanie stanowiska Urzędu Patentowego co do braku przez sporny wzór indywidualnego charakteru ze względu na tożsamość cech zgłaszanych przez uprawnioną, bez wdania się w analizę przeprowadzonych przez organ rozważań w tym zakresie w oparciu o dowody zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy.

Wytknięte przez NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 2019 r. niedostatki kontroli sądowej w odniesieniu do ustaleń faktycznych nie zostały kontrolowanym kasacyjnie wyrokiem naprawione, co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 10 k.p.a. i art. 79 oraz 81 tej ustawy. Skarżąca kasacyjnie uprawniona ze wzoru Spółka kwestionuje zarówno sposób dokonania przez organ niektórych ustaleń i wyprowadzone z nich wnioski. Jej zdaniem organ dokonał – co ma istotne znaczenie – odmiennego w stosunku do poprzedniej decyzji ustalenia zwężania się opakowania cukierków [...] oraz iż dokonał w tym zakresie pomiaru bez udziału strony uprawnionej. Zarzut naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu podlega zbadaniu przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznaje dokonywanie oceny w zakresie naruszenia prawa materialnego, stwierdzając jedynie, że art. 107 ust. 1 p.w.p. stanowi o wyłączeniu spod prawa z rejestracji tych cech wytworu, które wynikają wyłącznie z ich funkcji technicznej, co oznacza, że element o cechach funkcjonalnych, jeśli współtworzy postrzegalną postać wzoru, nie może być z prawa ochronnego wyłączony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w związku z § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1431 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 1200 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje: uiszczoną opłatę za uzasadnienie wyroku (100 zł), uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (500 zł), stawkę minimalną rzecznika patentowego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, a przy tym reprezentował stronę skarżącą w I instancji (1200 zł x 50% = 600 zł).