Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1264/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "O.", Stowarzyszenia "B." S. K. i A. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji autostrady 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Transportu na rzecz skarżących: - Stowarzyszenia "O." - Stowarzyszenia "B." - S. K. - A. A. - kwoty po 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 1995r. Minister-Kierownik Centralnego Urzędu Planowania działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych (Dz.U. z 1994r. Nr 127, poz. 627) udzielił wskazań lokalizacyjnych nr [...] na budowę autostrady płatnej [...] na odcinku [...] ("T.") stanowiącej fragment [...] Autostrady Północ-Południe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnośnie przebiegu autostrady przez teren b. województwa [...] określono, że autostrada będzie przebiegać przez teren gmin: G., S., N., A., m. L., B. i R. z uwzględnieniem możliwości wariantowych przebiegów (warianty zachodni i wschodni) na odcinkach od węzła "P." do węzła "S." oraz od węzła "B." do węzła "R.".

Wnioskiem z dnia 17 listopada 1998r. Prezes Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] dla odcinka przebiegającego przez województwo [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu lokalizacji odcinka autostrady płatnej [...] od km [...] do km [...] przechodzącego przez gminy: G., S. i miasto S., gminę N., miasto L., gminy B. i R.

Warunki i przebieg autostrady zostały ustalone bezpośrednio w decyzji i załącznikach graficznych do decyzji.

Od decyzji tej wpłynęły odwołania: Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, osób prywatnych, których nieruchomości znajdowały się na terenie planowanej inwestycji oraz organizacji społecznych i ekologicznych.

Działając w trybie odwoławczym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 1999r. w części dot. m. in. linii rozgraniczających uchylił zaskarżoną decyzję oraz wprowadził do decyzji zmiany wynikające z opinii Ministerstwa Obrony Narodowej a także ustalenia dotyczące wyposażenia autostrady w sieci: telefoniczną, alarmową, wodną, odprowadzania ścieków. Ponadto ustalił strefy ponadnormatywnego oddziaływania autostrady na środowisko i zdrowie ludzi. Organ II instancji wprowadził ponadto do decyzji warunek uwzględnienia w projekcie budowlanym wniosków wynikających z opracowanej oceny wpływu autostrady na dobra kultury, a także warunek wykonania awaryjnych przejazdów i wyjazdów przeciwpożarowych oraz barier rozdzielających kierunki ruchu.

W pozostałej części Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998r.

Powyższa decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stała się przedmiotem skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt. IV SA 2250/99 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 1999r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998r.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie zajął stanowiska w kwestii wyboru wariantu przebiegu autostrady.

Sąd podkreślił, że wojewoda związany był wskazaniami lokalizacyjnymi, a więc zobowiązany był do wyboru pomiędzy wariantem wschodnim a zachodnim. Możliwe było dokonanie pewnych modyfikacji wariantu. Jednak organ zobowiązany był wskazać, jakie okoliczności legły u podstaw wyboru konkretnego wariantu przebiegu autostrady.

Sąd wskazał, że organ miał obowiązek dokonania konkretnych ustaleń w tym zakresie i podania przyczyn i motywów przemawiających za wyborem zmodyfikowanego wariantu łącznie z poczynieniem ustaleń i oceną oddziaływania na środowisko tego zmodyfikowanego wariantu.

Sąd podkreślił również, że wybrany wariant przebiegu autostrady różni się od tego, który był przewidziany przez wiele lat w obowiązującym na przedmiotowym terenie planie zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji, pomimo tego, że ustalenie lokalizacji autostrady może nastąpić niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, kwestia ta powinna być rozważona przy wyborze optymalnego przebiegu autostrady.

Sąd podkreślił również, że organ nie wyjaśnił, dlaczego w wariancie zmodyfikowanym przybliżono przebieg autostrady do osiedli mieszkaniowych zamiast podjąć próbę jej zlokalizowania w dalszej odległości od tych osiedli.

Zdaniem Sądu nieustosunkowanie się przez organ do powyższych kwestii, które były podnoszone przez strony postępowania spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W dniu 28 lutego 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał uzupełniające wskazania lokalizacyjne nr [...] na budowę zmodyfikowanego wariantu zachodniego autostrady płatnej [...] na odcinku od węzła ,B." do węzła "R.".

W dniu 22 maja 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym, był właściwy do składania wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji autostrady, zmienił wniosek Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad z listopada 1998r. i wniósł o wydanie odrębnej decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] dla odcinka od granicy gminy G. z gminą P. do węzła "B." i od węzła "R." do granicy gminy R. z gminą T. Postępowanie zakończono decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady dla w/w odcinków.

Pismem z dnia 19 grudnia 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił z wnioskiem zmieniającym wniosek Prezesa Agencji i Budowy Autostrad z listopada 1998 r. i wniósł o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] na odcinku od węzła "B." do węzła "R." (wraz z tymi węzłami) zgodnie z wydanymi wskazaniami lokalizacyjnymi dołączając uzupełniające opracowania niezbędne do wydania przedmiotowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] września 2004r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 listopada 1998r. Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad zmienionego wnioskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 19 grudnia 2003r. ustalił lokalizację autostrady [...] przez teren województwa [...] dla odcinka od węzła "B." (km [...]) do węzła "R." (km [...]), wraz z tymi węzłami.

Trasa wnioskowanego odcinka autostrady o długości [...] km przebiega przez tereny gmin: miasto L., gm. N., gm. B., gm. R.

Granic inwestycji oznaczono na załączniku nr 1 oraz na mapach ewidencji gruntów w skali 1 : 5000 na arkuszach o numerach od 6 do 14.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m.in., że wybrany wariant przebiegu autostrady (wariant zachodni zmodyfikowany) był najkorzystniejszy.

Organ podał, że w grudniu 1996 r. wykonano opracowania, w oparciu, o które dokonano wyboru wariantu zachodniego zmodyfikowanego.

Opracowaniami tymi były:

"Szacunkowa ocena kosztów nabycia gruntów pod wariantowy przebieg odcinków autostrady [...] w województwie [...] " - opracowanie wykonano w Katedrze Geodezji, Kartografii Środowiska i Geometrii Wykreślnej Politechniki [...] oraz Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej;

"Ocena oddziaływania zmodyfikowanego zachodniego wariantu autostrady [...] w L. na grunty rolne i leśne oraz analiza porównawcza z dotychczasowymi propozycjami" wykonana przez mgr U.K. i mgr L. K.

"Ocena dwóch wariantów trasowania autostrady [...] przez rejon stacji L. w zakresie: oddziaływania projektowanej autostrady [...] na funkcje stacji oraz uwarunkowań dla procesu realizacji [...] wynikających z wymogów funkcjonowania stacji" wykonana przez dr inż. R. G.

Wymienione wyżej opracowania wskazały wariant zmodyfikowany zachodni jako najkorzystniejszy. Wariant ten, jak podał organ, uzyskał również pozytywne opinie:

Konserwatora ds. Zabytków Archeologicznych wyrażone pismem z 3 grudnia 1996 r. oraz Prezydium Sejmiku Samorządowego Województwa [...] wyrażone uchwałą nr [...] z [...] lutego 1997r.

Organ wojewódzki podał w uzasadnieniu, że wypełniając ustalenia wyroku NSA, w celu dokonania dodatkowego uzasadnienia wyboru wariantu, wykonano następujące opracowania:

"Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Nazwa przedsięwzięcia: autostrada [...], węzeł "B." - węzeł "R." w wariantach: zachodnim zmodyfikowanym, zachodnim i wschodnim. Warszawa grudzień 2001" część opisowa i graficzna

"Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na dobra kultury. Nazwa przedsięwzięcia: autostrada [...], węzeł "B." - węzeł "B." w wariantach: zachodnim zmodyfikowanym, zachodnim i wschodnim. Warszawa grudzień 2001 r.

Materiały lokalizacyjne. Autostrada [...] odcinek: węzeł "B." - węzeł "R." km [...] - km [...]. Koncepcja autostrady. Warszawa styczeń 2002 r."

Dodatkowo organ podkreślił, że wariant zachodni zmodyfikowany uzyskał akceptację Sejmiku Województwa [...] oraz Rady Miejskiej w L.

W związku z zarzutem braku zgodności decyzji ze wskazaniami lokalizacyjnymi podjęto działania, których efektem było wydanie w dniu [...] lutego 2003 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uzupełniających wskazań lokalizacyjnych nr [...] na budowę zmodyfikowanego wariantu zachodniego autostrady płatnej [...] na odcinku od węzła "B." do węzła "R.".

Biorąc pod uwagę fakt, że od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającego decyzje organu I i II instancji, upłynęło ponad 3 lata, organ uznał za celowe ponowne powiadomienie o trwającym postępowaniu z wniosku Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, zmodyfikowanego wnioskiem Dyrektora Generalnego Dróg Krajowych i Autostrad, o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] dla odcinka od węzła "B." do węzła "R.. Obwieszczenie w ww. sprawie ukazało się dnia 24 lutego 2004 r. w "Dzienniku [...] " oraz było wywieszone w dniach od 20 lutego do 5 marca 2004 r. w siedzibach właściwych gmin.

Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] wszczęte zostało w dniu 17 listopada 1998 r., po złożeniu wniosku przez Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, jego kontynuacja podlegać winna przepisom obowiązującym w dacie wszczęcia. Jednakże na przestrzeni 6 lat, jakie minęły od czasu złożenia wskazanego wniosku, w sposób zasadniczy uległy zmianie przepisy regulujące problematykę związaną z ochroną środowiska. W 2001 r. weszła w życie ustawa Prawo ochrony środowiska i pozostałe ustawy środowiskowe zawierające nowe zasady i uregulowania prawne dostosowane do wymagań prawa wspólnotowego. W związku z tym organ uznał za koniczne w uzasadnieniu decyzji odnieść się do niektórych rozwiązań zawartych w tych ustawach, a dotyczących m.in. udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu, nowych zasad dotyczących poszczególnych komponentów środowiska przy uwzględnieniu ich szczególnej ochrony w związku z realizacją inwestycji. Formułując warunki dla realizacji przedsięwzięcia należało również uwzględnić fakt, że przyszłe rozwiązania projektu budowlanego winny spełniać wymogi określone przez stan prawny, który będzie obowiązywał w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, a więc stan odmienny od obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania o ustalenie lokalizacji autostrady. Ponadto należało wziąć pod uwagę, że pierwotny wniosek z listopada 1998 r. został zmodyfikowany przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 19 grudnia 2003 r., a wskazania lokalizacyjne z [...] sierpnia 1995 r. uzupełnione w dniu 28 lutego 2003 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W związku z powyższym organ opublikował w dniu 24 lutego 2004 r. w "Dzienniku [...] ", a w dniach od 20 lutego 2004 r. do 5 marca 2004 r. na tablicach ogłoszeń gmin, przez które przebiegać będzie przedmiotowy odcinek autostrady, informację o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...], możliwości zapoznawania się z dokumentacją oraz składania uwag i wniosków.

Po dokonanej analizie dokumentacji złożonej przez Wnioskodawcę, oraz wniosków zainteresowanych stron złożonych w trakcie prowadzonego postępowania a także po analizie opinii i dokumentów przedstawionych w opracowaniach sporządzonych dla przedmiotowej sprawy, organ wojewódzki uznał, że nie było podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji autostrady [...] dla odcinka od węzła "B." do węzła "R." (wraz z tymi węzłami).

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków wynikających z ochrony środowiska i ochrony dóbr kultury (część IV pkt 1 lit. b, d oraz pkt 2) i w tym zakresie orzekł reformatoryjnie. W pozostałej części Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego.

Na powyższą decyzję wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Stowarzyszenia "O.", Stowarzyszenia " B." oraz skargi A. A.i S. K.

W skargach podniesiono, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie zastosowały się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 6 listopada 2000r.

Skarżący wskazali, że organy administracji nie uzasadniły dokonanego wyboru wariantu przebiegu autostrady. Stwierdzono, że organ naczelny nie przeprowadził postępowania we właściwy sposób, a jedynie zaakceptował rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wskazano, że przebieg autostrady ustalony został w bezpośredniej bliskości osiedli mieszkaniowych, co doprowadzi do pogorszenia warunków życia oraz spowoduje zagrożenie zdrowia mieszkańców.

Skarżący podkreślili, że przez 30 lat w planach zagospodarowania przestrzennego uwzględniano przebieg autostrady w wariancie wschodnim i w związku z tym na terenie obecnie planowanego przebiegu autostrady (wariant zachodni zmodyfikowany) mieszkańcy dokonywali inwestycji – wybudowali wiele budynków mieszkalnych, gdy tymczasem na terenie obejmującym wariant wschodni inwestycje od lat były wstrzymane.

W skargach wskazano również na zagrożenie środowiska naturalnego, które spowoduje realizacja przedmiotowej inwestycji.

Odpowiadając na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty z zaskarżonej decyzji.

Podczas rozpraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik Stowarzyszenia "O." podtrzymał skargę i dodał, iż sprawa została zakończona decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 1999 i w związku z tym art. 3 ustawy wprowadzającej prawo o ochronie środowiska nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z tym po zmodyfikowaniu wniosku przez Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w 2003 roku należało stosować przepisy ustawy prawo ochrony środowiska, czego organ nie uwzględnił.

Pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia stwierdził, że w decyzji Wojewody [...] można dopatrzyć się niekonsekwencji, ponieważ przepisy te były stosowane, lecz jedynie wybiórczo. Ponadto wskazał, że w związku z modyfikacją wniosku w 2003 roku oraz nowymi wskazaniami lokalizacyjnymi z 2003 roku od tego czasu zaczęło toczyć się nowe postępowanie w sprawie.

Po raz kolejny Stowarzyszenie podkreśliło, iż Minister Infrastruktury odniósł się wyłącznie do zarzutów odwołań, lecz nie rozpoznał istoty sprawy, do czego był zobowiązany, a w szczególności do wyboru wariantu przebiegu autostrady. Odnosząc się do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko skarżący podniósł, iż przyjęto zaniżone dane, co do szacowania natężenia ruchu na drodze i zaniżone dane, co do emisji zanieczyszczeń do środowiska.

Prezes Stowarzyszenia "B." podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i podniósł dodatkowo, że do wniosku modyfikującego z 2003 roku dołączono mapę sporządzoną na starych podkładach geodezyjnych, które ukazywały uzbrojenie terenu sprzed 1998 roku w związku z tym został naruszony art. 21 ust. 2 ustawy o autostradach płatnych. Miało to wpływ na wynik sprawy, bowiem Wojewoda nie dysponował rzeczywistym obrazem tego terenu - brak było zaznaczenia wielu istniejących na tym terenie budynków. W związku z nieaktualnymi podkładami geodezyjnymi został również naruszony art. 10 kpa ponieważ nie uwzględniono właścicieli domów wchodzących w skład osiedla domów jednorodzinnych przy ulicy Sołeckiej. Domy te znajdują się w zasięgu oddziaływania autostrady, a zatem ich właściciele mieli prawo wziąć udział w toczącym się postępowaniu, co zostało im uniemożliwione i w związku z tym zachodzi przesłanka do uchylenia decyzji. Prezes Stowarzyszenia złożył do akt oświadczenie podpisane przez 9 osób, które stwierdzają, że z przyczyn od nich niezawinionych nie brały udziału w postępowaniu. Prezes Stowarzyszenia stwierdził również , że na terenie planowanej inwestycji wybudowano wiele budynków, które nie były uwidocznione na mapach, którymi posłużono się wydając zaskarżoną decyzję.

Skarżące Stowarzyszenie podkreśliło również, iż organ w swoich rozstrzygnięciach nie odniósł się w żadnej mierze do kwestii wyboru zmodyfikowanego wariantu zachodniego przebiegu autostrady pomimo, że w wyroku NSA z 2000 roku wskazano na konieczność przeprowadzenia takiej analizy, co zdaniem skarżącego powoduje naruszenie art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący A.A. na rozprawie podał, że przed dziesięciu laty wybudował dom w przekonaniu, że autostrada będzie przebiegała 3 kilometry od jego posesji natomiast według zmodyfikowanych planów autostrada będzie przebiegała w odległości 90 metrów od jego domu, środkowa część nieruchomości ma podlegać wywłaszczeniu zaś pozostała cześć będzie podzielona przez autostradę.

Skarżący S. K. podniósł na rozprawie, iż jego zdaniem nie przeprowadzono dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego albowiem organ odwoławczy powinien powtórnie merytorycznie rozpatrzyć sprawę a nie tylko odnieść się do części zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Skarżący podkreślał, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez niego zarzutów. Skarżący wskazał, że jego budynki według planów mają się znajdować w drugiej strefie zagrożeń i jeden z tych budynków przeznaczony jest do rozbiórki. Skarżący stwierdził, że jego sytuacja została jeszcze pogorszona w porównaniu do decyzji wydanych w końcu lat dziewięćdziesiątych.

Pełnomocnik inwestora wskazał podczas rozprawy, iż na etapie postępowania administracyjnego mapy składane były dwukrotnie jedna w 1998r wraz z wnioskiem o ustalenie lokalizacji autostrady oraz w 2004r, nie można jednak wykluczyć, że jakieś budynki nie zostały naniesione przez geodetę lub naniesione wadliwie, jednakże nie ma w aktach sprawy kontr dowodów, które by wykazały, w którym obrębie mapa jest wadliwie sporządzona. Co do zarzutu dotyczącego powstania nieodwracalnych szkód w środowisku naturalnym podnoszono, iż jest to zarzut gołosłowny. Jeśli chodzi o zarzut nieprawidłowo przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej to inwentaryzacja ta została uzupełniona i uzupełnienie zostało złożone nawet jeśli ta poprawiona inwentaryzacja zawiera błędy to inne strony nie skonkretyzowały tego zarzutu na, tyle aby mogły służyć do porównania i uzupełniania inwentaryzacji.

Co do zarzutu nieprawidłowego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko to raport ten został uzupełniony w październiku 2004r zaś strony postępowania nie przedstawiły konkretnych zarzutów, co do tego raportu.

Co do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ochronie środowiska pełnomocnik inwestora wskazał, iż w niniejszej sprawi powinny mieć zastosowanie dawne przepisy o ochronie i kształtowaniu środowiska w związku z treścią przepisów przejściowych.

Podniósł dodatkowo co do zarzutu nienależytego uzasadnienia wyboru lokalizacji inwestycji oraz co do wskazań zawartych w wyroku NSA 2000r, że wskazania zawarte w tym wyroku zostały zawarte przez organ na stronie 6 i 7 uzasadnienia decyzji organu I instancji. Jego zdaniem w przypadku, kiedy mamy do czynienia z równorzędnymi, alternatywnymi wskazaniami to inwestor dokonuje wyboru określonego wariantu lokalizacji autostrady i w tym zakresie decyzja Wojewody nie ma charakteru uznaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie zaś z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargi Stowarzyszenia "O.", Stowarzyszenia " B." oraz skargi A. A. i S. K. w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sad doszedł do wniosku, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Zgodnie z brzmieniem art. 99 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Działające w niniejszej sprawie organy administracji naruszyły powyższy przepis.

W uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt. IV SA 2250/99 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że orzekające ówcześnie w sprawie organy administracji nie zajęły stanowiska w kwestii wyboru wariantu przebiegu autostrady.

Sąd podkreślił, że wojewoda związany był wskazaniami lokalizacyjnymi, a więc zobowiązany był do wyboru pomiędzy wariantem wschodnim a zachodnim. Możliwe było dokonanie pewnych modyfikacji wariantu. Jednak organ zobowiązany był wskazać, jakie okoliczności legły u podstaw wyboru konkretnego wariantu przebiegu autostrady.

Sąd wskazał, że organ miał obowiązek dokonania konkretnych ustaleń w tym zakresie i podania przyczyn i motywów przemawiających za wyborem tego zmodyfikowanego wariantu łącznie z poczynieniem ustaleń i oceną oddziaływania na środowisko tego zmodyfikowanego wariantu.

Sąd podkreślił również, że organ nie wyjaśnił dlaczego w wariancie zmodyfikowanym przybliżono przebieg autostrady do osiedli mieszkaniowych zamiast podjąć próbę jej zlokalizowania w dalszej odległości od tych osiedli.

Zdaniem Sądu nieustosunkowanie się przez organ do powyższych kwestii, które były podnoszone przez strony postępowania, przesądziło o wadliwości decyzji.

Rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji miały zatem obowiązek dokonania konkretnych ustaleń dotyczących wyboru wariantu przebiegu autostrady i podania przyczyn i motywów przemawiających za wyborem określonego wariantu łącznie z poczynieniem ustaleń i oceną oddziaływania na środowisko tego zmodyfikowanego wariantu.

Tymczasem zarówno Wojewoda [...] jak też Minister Infrastruktury w swoich rozstrzygnięciach nie wyjaśnili tej kwestii.

Nie można bowiem uznać, za wystarczające uzasadnienie wyboru zmodyfikowanego wariantu zachodniego przebiegu autostrady, powołanie w uzasadnieniu decyzji opinii wydanych w tej sprawie bez wskazania, jaka argumentacja z tych opinii przesądziła o wyborze określonego wariantu przebiegu autostrady.

Jeżeli analizy takiej nie dokonał organ I instancji to organ odwoławczy powinien powtórnie merytorycznie rozpatrzyć sprawę a nie tylko odnieść się do części zarzutów przedstawionych w odwołaniach.

Pomimo, że już sam fakt naruszenia przez Ministra Infrastruktury art. 99 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji wskazać należy na inne uchybienia obciążające tę decyzję.

Jak wynika z akt sprawy oraz z zarzutów skarżących do wniosku modyfikującego z 2003 roku dołączono mapę sporządzoną na starych podkładach geodezyjnych, które ukazywały uzbrojenie terenu sprzed 1998 roku w związku z tym został naruszony art. 21 ust. 2 ustawy o autostradach płatnych. Mogło to mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem organ orzekający o lokalizacji autostrady nie dysponował rzeczywistym obrazem terenu przyszłej inwestycji, w tym wielu powstałych na tym terenie budynków.

Oprócz wymienionych powyżej uchybień, wskazać również należy, że organy administracji orzekające w sprawie nie wykazały w sposób jednoznaczny czy w 2003r. doszło jedynie do modyfikacji wniosku inwestora z 1998r. czy też wniosek z 2003r. (po zmianie wskazań lokalizacyjnych) był nowym wnioskiem i czy w związku z tym nie należało stosować przepisów ustawy prawo ochrony środowiska.

Uchybienia i wady poprzedzające wydanie decyzji organu I instancji mogły zostać usunięte w postępowaniu przed organem odwoławczym.

Organ odwoławczy jednak nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania.

Organ naczelny działając w trybie odwoławczym powinien powtórnie merytorycznie rozpoznać sprawę a nie tylko odnieść się do części zarzutów przedstawionych w odwołaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym.

W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak pkt. 1 sentencji.

W punkcie drugim sentencji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o zwrocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) – na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.