Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 866/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 9b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i ust. 7 pkt 1, art. 9c ust. 6 pkt 1, art. 9c ust. 11, art. 9g ust. 8 oraz art. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie awansu zawodowego na stopień nauczyciela kontraktowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. T. K. w K. z dnia [...] , nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 9b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz.674 ze zm.), Dyrektor Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...]umorzył postępowanie kwalifikacyjne w sprawie awansu zawodowego na stopień nauczyciela kontraktowego toczące się z wniosku I. G.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że I. G. jako nauczyciel zatrudniony w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] od dnia 1 września 2009 r. rozpoczęła staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W trakcie odbywania stażu I. G. spełniała wszystkie wymogi formalne niezbędne do zapewniania prawidłowego przebiegu awansu zawodowego. Strona zakończyła staż z dniem 31 maja 2010 r. Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego wnioskodawczyni złożyła w dniu 14 czerwca 2010 r., z kolei wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego złożyła w dniu 2 czerwca 2010 r. jeszcze przed złożeniem sprawozdania i oceny dorobku zawodowego. W dniu 14 czerwca 2010 r. Dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] uchylił wniosek I. G. z dnia [...] r. o postępowanie kwalifikacyjne na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, jako niezgodny z art. 9c ust. 6 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. Ocena dorobku zawodowego wnioskodawczyni przez Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] została dokonana w dniu 5 lipca 2010 r. Ostatecznie wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego został złożony przez I.G. w dniu 15 lipca 2010 r. Z dniem 31 sierpnia 2010 r. rozwiązany został stosunek pracy zawarty pomiędzy Zespołem Szkół Ponadgimnazjalnych [...] a wnioskodawczynią. Od 1 września 2010 r. wnioskodawczyni jest zatrudniona w innej placówce oświatowej, tj. w Gimnazjum w [...].

Organ I instancji wskazał, że nauczycielom, którzy złożą wnioski o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego do dnia 31 października danego roku właściwy organ, o którym mowa w art. 9b ust. 4 ustawy, wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie do dnia 31 grudnia danego roku. Zdaniem organu ustawodawca wskazując datę 31 grudnia przewidział jedynie nieprzekraczalny termin do zakończenia postępowania w sprawie awansu zawodowego. Organ wyjaśnił, że złożenie wniosku do dyrektora szkoły o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego skutkuje koniecznością podjęcia przez dyrektora szkoły szeregu czynności polegających na: dokonaniu analizy formalnej wniosku i dokumentacji nauczyciela, powołaniu komisji i zawiadomieniu jej składu osobowego o terminie posiedzenia, zawiadomienie organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zawiadomienie wnioskodawcy, przygotowanie protokołów z postępowania. Wskazane wyżej działania mogły być podjęte jedynie do czasu, gdy wnioskodawczyni zatrudniona była w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych [...]. Organ I instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego toczące się z wniosku I.G. nie mogło zakończyć się wydaniem decyzji rozstrzygającej co do istoty, tj. decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego, ponieważ od dnia 31 sierpnia 2010 r. wnioskodawczyni nie była zatrudniona w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych [...]. W sprawie zachodziła więc konieczność umorzenia postępowania kwalifikacyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Od powyższej decyzji odwołała się I. G. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 9b ust. 1 pkt 1, art. 9b ust 4 pkt 1, art. 9b ust. 3a ustawy Karta Nauczyciela, naruszenie przepisu art. 105 § 1 oraz 7 i 8 k.p.a. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Dyrektorowi Zespołu Szkół Ponadgimnazjałnych [...] w celu jej ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania I.G. podała, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku złożenia zażalenia do Burmistrza K. na niezałatwienie przez Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] sprawy w przedmiocie postępowania kwalifikacyjnego o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Zażalenie to nie zostało jednak przekazane organowi odwoławczemu przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie - na skutek skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjałnych [...]organ pierwszej instancji pismem z dnia 1 czerwca 2011r. uznał tę skargę za zasadną w całości. W piśmie tym organ przyznał, że bezczynność organu spowodowana była błędnym uznaniem przez Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjałnych [...], iż udzielenie odpowiedzi wyłącznie w formie pisma bez nadania mu postaci decyzji administracyjnej jest wystarczające. Zdaniem odwołujacej skoro wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego złożyła w dniu 15 lipca 2010 r., to zastosowanie ma w sprawie art. 9b ust. 3a ustawy Karta Nauczyciela. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia kwestii wydania przez właściwy organ decyzji w przedmiocie nadania lub odmowy nadania stopnia awansu zawodowego od pozostawania przez nauczyciela w stosunku zatrudnienia w placówkach, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. Ewentualny warunek pozostawania w zatrudnieniu dotyczy - zgodnie z wykładnią literalną przepisu art. 9b ust. 3a - momentu złożenia przez nauczyciela wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego, nie zaś momentu zakończenia tego postępowania, jak to błędnie uznał organ pierwszej instancji. Zdaniem odwołującej wykładnia cytowanych przepisów dokonana przez organ pierwszej instancji jest nielogiczna i sprzeczna z wykładnią systemową ustawy Karta Nauczyciela. Sposób rozumowania organu pierwszej instancji pozbawiałby prawa do nadania stopnia awansu zawodowego nauczycielom, którzy złożyli wnioski o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia danego roku, natomiast utracili zatrudnienie w danej szkole, czy placówce z uwagi np. na rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. A więc z przyczyn zupełnie niezależnych od nauczyciela. Strona podała, że jedyne wymagania, z jakimi ustawa Karta Nauczyciela wiąże rozpoznanie przez organ prawidłowo złożonego wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego wynikają z art. 9b ust. 1 tej ustawy. Odwołująca się podniosła, że przepis art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela, ustalający wymagania kwalifikacyjne, do którego odwołuje się art. 9 b ust. 1 stanowi wyraźnie, że dotyczy on osób, które mogą zajmować stanowisko nauczyciela, a nie - jak błędnie uznał organ pierwszej instancji - zajmują stanowisko nauczyciela. Ponadto podniosła, że "może zajmować stanowisko nauczyciela", gdyż spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Nadto podniosła, że ponieważ spełnia także pozostałe warunki do nadania stopnia awansu zawodowego, wymienione w art. 9b ust. 1, tj. odbyła staż zakończony pozytywną ocena dorobku zawodowego, to nie ma w sprawie żadnych przeszkód, aby organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę merytorycznie, tj. wydał decyzję w przedmiocie nadania lub odmowy nadania stopnia awansu zawodowego. Zdaniem strony organ pierwszej instancji błędnie uznał więc, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, skoro przedmiot tego postępowania jest nadal aktualny, a jedynie bezczynność organu spowodowała, że sprawa nie została przez ten organ załatwiona w ustawowym terminie.

Decyzją z dnia [...]Burmistrz K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że dyrektor szkoły w zakresie nadania stażyście stopnia nauczyciela kontraktowego działa jako organ administracji, a niejako pracodawca nauczyciela. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż w dniu 15 lipca 2010 r. do Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] wpłynął wniosek I. G. o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W tym czasie I. G. była zatrudniona we wskazanej wyżej szkole oraz spełniała warunki uprawniające do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela kontraktowego. Kolejnym niezbędnym warunkiem było uzyskanie przez odwołującą akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. Powołując się na treść art. 9g ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela organ wskazał, że z treści powołanego przepisu wynika, iż organ powołujący komisję kwalifikacyjną dla nauczyciela ubiegającego się o stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego musi zapewnić w jej składzie udział przewodniczącego zespołu przedmiotowego, a jeżeli zespół taki nie został w tej szkole (a więc w szkole, w której zatrudniony jest nauczyciel objęty postępowaniem kwalifikacyjnym) powołany, udział nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego zatrudnionego w szkole. Ponadto organ wskazał, że § 10 rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli - ma brzmienie kategoryczne i w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego § 10 rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r. brak jest możliwości odstąpienia od zapewnienia obsady komisji odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły. Przepis ten zakłada związek członków komisji z danym typem i rodzajem szkoły, w której uczy oceniany nauczyciel. Powyższe potwierdza jednoznacznie, iż wobec niepozostawania przez odwołującą w zatrudnieniu w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych [...] nie istniała możliwość powołania przez Dyrektora komisji kwalifikacyjnej. A tym samym nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie decyzji administracyjnej o nadaniu lub odmowie nadania odwołującej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi przeprowadzenia postępowania w sprawie awansu zawodowego I. G., osoba zastępująca wówczas Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] wystąpiła do organu sprawującego nadzór pedagogiczny – Ł. Kuratora Oświaty (zgodnie z art. 9h ustawy Karta Nauczyciela) o wyjaśnienie, czy istnieją prawne możliwości przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej w sytuacji, gdy strona nie jest pracownikiem Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...]. W odpowiedzi Ł.Kurator Oświaty w piśmie z dnia [...] wskazał, iż "Złożenie wniosku do dyrektora szkoły wszczyna postępowania administracyjnego w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu. Są to obowiązki spoczywające na dyrektorze - dokonanie analizy formalnej wniosku i dokumentacji nauczyciela, powołanie komisji i zawiadomienie jej składu osobowego o terminie posiedzenia, zawiadomienie organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zawiadomienie wnioskodawcy, przygotowanie protokołów z postępowania. Działania te były możliwe w czasie trwającego zatrudnienia nauczycieli - jednak będą obarczone wadą prawną, jeśli zostały przeprowadzone w stosunku do osób, które nie były zatrudnione jako nauczyciele w tej samej lub innej szkole. (...) Jeżeli ocena pracy została dokonana przez Dyrektora (...) dnia 5 VII 2010 roku; nauczyciele złożyli wnioski o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego dnia 15 VII 2010 roku, a z projektu organizacji szkoły na rok 2010/2011 nie wynikała kontynuacja umów o pracę dla ww. osób to postępowanie winno być przeprowadzone do dnia trwania stosunku pracy. W zależności od decyzji powołanej komisji kwalifikacyjnej dyrektor mógł nadać nauczycielom stopień awansu zawodowego, o ile posiedzenia komisji odbyłyby się do dnia zakończenia trwających stosunków pracy".

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również o uchylenie decyzji poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 9b ust. 3a ustawy, poprzez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 9b ust 4 pkt 1 ustawy, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, art. 9b ust. 2 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, art. 9g ust. 1 ustawy Karty Nauczyciela, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, naruszenie przepisu § 10 rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, naruszenie przepisów postępowania: art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. wskutek niedopełnienia przez organ administracji wynikających z tych przepisów obowiązków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła podobne argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podniosła, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz - w tym konkretnym przypadku uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. Warunek uzyskania odpowiednich kwalifikacji pozostaje spełniony, jeżeli nauczyciel ukończył kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Warunek stażu rozumieć należy w oparciu o art. 3 pkt 3 Karty Nauczyciela. Kolejną przesłanką jest akceptacja komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. Przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie określają kolejności, w jakiej przesłanki te powinny być spełnione, ale co istotne orzecznictwo stoi na stanowisku, że ocena tych przesłanek dokonywana jest w dniu złożenia wniosku, a nie w dniu wydania decyzji. Innym niezbędnym warunkiem ubiegania się o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest wniosek nauczyciela skierowany do dyrektora szkoły o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego. Skarżąca wniosek ten złożyła w dniu 15 lipca 2010r. Skoro wniosek został przyjęty, to musiał być złożony zgodnie z wszelkimi w tym zakresie wymogami. W sprawie zaś nie zapadło żadne z dwóch wskazywanych prawem rozstrzygnięć (nadanie stopnia awansu zawodowego lub odmowa nadania tego stopnia), tylko decyzja administracyjna w przedmiocie umorzenia postępowania z powodu niespełnienia przesłanek do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, gdyż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Zdaniem skarżącej, skoro zgodnie z wyjaśnieniami Kuratora Oświaty rzeczywiście względem niej miało nastąpić rozwiązanie stosunku pracy, to na Dyrektorze szkoły ciążył obowiązek zwołania komisji do końca sierpnia 2010r., czego Dyrektor nie uczynił. Do dnia rozwiązania stosunku pracy nie istniały bowiem żadne przeszkody uniemożliwiające powołanie przez Dyrektora ZSP [...] komisji kwalifikacyjnej. Zdaniem skarżącej zaniechanie organu pierwszej instancji jest wykorzystywane przeciwko niej, co sprzeciwia się zasadzie zaufania obywateli do organu administracji oraz zasadzie konieczności uwzględniania przez organy administracji słusznego interesu obywateli i pogłębiania zaufania obywatela do organu administracji. Negatywne skutki takiej bezczynności organu w żadnym wypadku nie mogą obciążać strony postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz K. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, iż skarżąca winna dołożyć wszelkich starań, by złożyć kompletny wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego do dnia 30 czerwca 2010 roku i wówczas Dyrektor szkoły zobowiązany byłby do wydania decyzji o nadaniu lub o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Tymczasem skarżąca, wiedząc o "losach" swojego dalszego zatrudnienia, wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego ostatecznie złożyła dopiero w dniu 15 lipca 2010 r. Okres od lipca do sierpnia jest okresem wakacyjnym dla nauczycieli, w tym również dla Dyrektora szkoły, co powoduje, iż zwołanie komisji do końca sierpnia danego roku dla nauczycieli, którzy złożyli wnioski o nadanie stopnia awansu zawodowego w okresie wakacyjnym jest znacznie utrudnione, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzający ją decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych z dnia [...]. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.).

Kwestie związane z nadaniem nauczycielowi stopnia awansu zawodowego uregulowane zostały w rozdziale 3a ustawy – Karta Nauczyciela zatytułowanym "Awans zawodowy nauczycieli".

Spór w niniejszej sprawie dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia 15 lipca 2010 r. o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

W myśl art. 10 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela - stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się w szkole, a w przypadku powołania zespołu szkół jako odrębnej jednostki organizacyjnej - w zespole szkół na podstawie umowy o pracę lub mianowania, z zastrzeżeniem ust. 8. Z osobą posiadającą wymagane kwalifikacje, z zastrzeżeniem ust. 3, i rozpoczynającą pracę w szkole stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny w celu odbycia stażu wymaganego do uzyskania awansu na stopień nauczyciela kontraktowego, z zastrzeżeniem ust. 7. W przypadkach, o których mowa w art. 9c ust. 11 i art. 9g ust. 8, w razie ustalenia dodatkowego stażu, z nauczycielem stażystą nawiązuje się stosunek pracy na czas określony na kolejny jeden rok szkolny (art. 10 ust. 2 ustawy).

W niniejszej sprawie Dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...]nawiązał ze skarżącą stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 31 sierpnia 2010 r. Skoro skarżąca została zatrudniona w celu odbycia stażu wymaganego do uzyskania awansu na stopień nauczyciela kontraktowego i staż ten ukończyła w dniu 31 maja 2010 r. (tak wynika z decyzji organu I instancji), to uzasadnione było złożenie przez nią wniosku o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego.

Stosownie do treści art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz w przypadku nauczyciela stażysty – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. W myśl tych przepisów pierwszym wymogiem jest spełnienie warunków kwalifikacyjnych, a dopiero później uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy - stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która:

1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje;

2) przestrzega podstawowych zasad moralnych;

3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.

Skarżąca została zatrudniona w Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...]w celu odbycia stażu i spełniała warunek posiadania kwalifikacji do zatrudnienia w przedmiotowej szkole. Począwszy bowiem od nauczyciela stażysty warunkiem nawiązania stosunku pracy jest posiadanie wymaganych kwalifikacji. Ilekroć w ustawie jest mowa o: stażu - rozumie się przez to okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach, placówkach i innych jednostkach organizacyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 1a oraz ust. 2 pkt 2, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a, z tym że w przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 9e ust. 1-3, równoważny z odbywaniem stażu jest odpowiednio okres zatrudnienia na tych stanowiskach lub czas urlopowania lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy art. 3 pkt 1 powołanej ustawy.

Biorąc pod uwagę całokształt regulacji zawartych w ustawie - Karta Nauczyciela, wskazać należy, że pierwszym i podstawowym warunkiem do odbywania stażu, przeprowadzania kolejnych etapów postępowania zmierzającego do uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego, a tym samym uzyskiwania kolejnych stopni awansu zawodowego jest posiadanie wymaganych kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3 w momencie rozpoczęcia stażu na kolejny stopień awansu zawodowego.

W niniejszej sprawie zakończenie przez skarżącą stażu związane było więc z ubieganiem się o uzyskiwanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Stosownie do treści art. 9 b ust. 4 pkt 1 ustawy - nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3 lub 4, w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadaje: nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego - dyrektor szkoły. W momencie składania wniosku, tj. w dniu 15 lipca 2010 r. skarżąca była zatrudniona w Zespole Szkół Zawodowych w [...]. A zatem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej o nadanie stopnia awansu nauczyciela kontraktowego był Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych w [...].

Zdaniem organów orzekających w sprawie, skoro skarżąca z dniem 31 sierpnia 2010 r. przestała być nauczycielem tej szkoły, to postępowanie wszczęte jej wnioskiem z dnia 15 lipca 2010 r. stało się bezprzedmiotowe. W ocenie sądu stanowisko organów jest błędne. Zgodnie z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy - ilekroć w ustawie jest mowa o: nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest nadal nauczycielem, tylko zatrudnionym z dniem 1 września 2010 r. w innej szkole.

Sąd w tym składzie dokonując wykładni art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela uznał - podzielając pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1519/09. NSA wskazał m.in., że określony w art. 9b ust. 1 i 2 ustawy - Karta Nauczyciela warunek bycia nauczycielem, wychowawcą lub pracownikiem pedagogicznym zatrudnionym w szkołach, przedszkolach i placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli określonych w art. 1 ust. 1 i 1a musi być spełniony na dzień składania wniosku o przyznanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, a nie na dzień wydania decyzji w sprawie. Za taką wykładnią tego przepisu przemawiają względy celowościowe. W sytuacji, gdy nauczyciel odbył staż i w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego spełnił wymagania kwalifikacyjne, to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu, w innej szkole, w której jest obecnie zatrudniony. A zatem skoro skarżąca odbyła staż w Zespole Szkół Zawodowych w Kamieńsku, to Dyrektor tej szkoły winien z mocy art. 9b ust. 4 pkt 1 lub ust. 6 wydać decyzję o nadaniu stopnia awansu zawodowego bądź o odmowie jego nadania (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 541/06, NZS 2007/2/56)

Za powyższym stanowiskiem przemawia także treść przepisów rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Stosowne bowiem do treści § 6 ust. 2 powołanego rozporządzenia - wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego obejmują:

1) znajomość organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż;

2) umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w której nauczyciel odbywał staż;

3) znajomość środowiska uczniów, ich problemów oraz umiejętność współpracy ze środowiskiem uczniów;

4) umiejętność omawiania prowadzonych i obserwowanych zajęć (§ 6 ust. 2).

Z powyższych przepisów wynika, że wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego obejmują zasady funkcjonowania szkoły, w której odbył staż. Uzasadnienie jest więc stanowisko skarżącej, że Dyrektor szkoły, w której odbyła staż powinien wydać decyzje o nadaniu jej stopnia awansu zawodowego, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wskazać bowiem należy, że nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi nie zależy od uznania organu orzekającego, lecz jedynie od spełnienia ustawowo określonych wymogów, dlatego spełnienie tych wymogów na dzień wnioskowania należy uznać za wystarczające do nadania stopnia awansu zawodowego.

Odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja ta została oparta na stanowisku Ł. Kuratora Oświaty przedstawionym w piśmie z dnia 21 marca 2011 r. wskazać należy, iż Kurator przedstawił w nim procedurę związaną z uzyskaniem stopnia awansu zawodowego stwierdzając, iż winna być ona przeprowadzona w stosunku do osób, które są zatrudnione jako nauczyciele w tej samej lub innej szkole. Skarżąca jest nauczycielem zatrudnionym w innej szkole. A więc nic nie stało na przeszkodzie, by w terminie określonym w ustawie Dyrektor, do którego złożyła wniosek przeprowadził postępowanie o nadanie stopnia awansu zawodowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 9b ust. 1 pkt 1, ust. 3a, ust. 6 ustawy – Karta Nauczyciela, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 oraz art. 105 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji bezprzedmiotowe stało się orzekanie w trybie art. 152 ustawy w sprawie jej wykonania.