Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1077/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2c
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. F. i K. F. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. znak [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) – dalej jako: "Pgik" odmówił K. F. i J. F. (dalej jako: "Skarżący") połączenia działek nr [...] i [...] obręb [...] miasto T.

Skarżący w piśmie z [...] maja 2022 r. skierowali do organu wniosek o następującej treści: "(...) wnosimy o anulowanie decyzji podziałowej w sprawie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr działki [...] obręb [...], położonej w T. przy ul. O., do której prowadzona jest księga wieczysta KW [...] (decyzja nr [...] z dnia [...].07.2019) i jej zmianę polegającą na połączeniu działek [...] i [...] w jedną całość."

Pismem z dnia [...] maja 2022 r. organ wezwał wnioskodawców o sprecyzowanie wniosku, wyjaśniając im, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera pojęcia "anulowanie decyzji". Organ wniósł o wyjaśnienie, czy decyzja orzekająca o podziale nieruchomości – działki nr [...] obręb [...], ma być uchylona, zmieniona, czy ma być stwierdzona jej nieważność. Jednocześnie organ poinformował Skarżących, że działki nr [...] i [...] powstały w wyniku podziału ich na podstawie ostatecznej decyzji z [...] lipca 2019 r. Organ opisał zasadę trwałości decyzji ostatecznych wymienioną w art. 16 kpa. Poinformował strony, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, dopóty stosunek prawny powstały na jej podstawie wiąże strony i organ, który ją wydał. Dalej organ wyjaśnił, że starosta jest związany decyzją ostateczną o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i nie jest uprawniony do zmiany jej rozstrzygnięcia poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków danych określających przebieg granic działek ewidencyjnych w sposób odmienny niż wynika to z tej decyzji.

W odpowiedzi na powyższe pismo organu wnioskodawcy wnieśli o: "połączenie działek nr [...] i [...] do jednej działki ewidencyjnej, gdyż istnieje słuszny interes strony, który przemawia za jej zmianą".

W decyzji z dnia [...] maja 2022 r. Prezydent Miasta T. odmawiając połączenia działek nr [...] i [...] obręb [...] miasto T. podał, że działki gruntu należące do tego samego właściciela, dla których prowadzona jest księga wieczysta, stanowią jedną nieruchomość. Wyjaśnił również, że ww. działki zostały wydzielone z działki [...] obręb [...] miasto T. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...]. Przedmiotowa decyzja podziałowa stała się ostateczna i materiały powstałe w wyniku pracy geodezyjnej, związanych z tym podziałem zostały przyjęte do pzgik dnia [...] lipca 2019 r. pod nr ewidencyjnym [...] (akta sprawy I instancji s. 6-8).

K. i J. F. złożyli od powyższej decyzji odwołanie (pismo z [...] czerwca 2022 r.) wnosząc o: "(...) zmianę odmownej decyzji dotyczącej połączenia działek nr [...] i [...] (KW [...]), położonych w T. w obrębie nr [...], przy ul. O.".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej: "K-PWINGiK") decyzją z dnia [...] września 2022 r. znak [...], działając na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Pgik oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.)- dalej jako: "Kpa", utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 pkt 8 ustawy Pgik, oraz art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy Pgik, wskazując, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków polega na wprowadzeniu nowych informacji, o ile wynikają z dokumentów źródłowych. Może również polegać na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Organ wyjaśnił, że działki powstałe w wyniku podziału - na podstawie decyzji wójta/burmistrza/prezydenta o podziale nieruchomości czy prawomocnego orzeczenia sądu, nie mogą ulec połączeniu, gdyż art. 16 Kpa, formułuje zasadę trwałości decyzji. Zatem ostateczne decyzje obowiązują tak długo dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym (domniemanie mocy obowiązującej decyzji).

Aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków polega na wprowadzeniu nowych informacji, o ile wynikają z dokumentów źródłowych. Może również polegać na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych w świetle złożonych dokumentów pomyłek. Organ dodał, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter. Obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana i uaktualnienie danych ewidencyjnych, polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustawie Pgik wskazane jest na podstawie jakich dokumentów dokonuje się aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym, organ I instancji dokonuje aktualizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2, który stanowi, iż informacje zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji na wniosek właścicieli gruntów oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h, tj. wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje zgromadzone w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

Organ odwoławczy przypomniał zakres żądania zawarty w pismach Skarżących z [...] maja 2022 r. oraz z [...] maja 2022 r. oraz podkreślił znaczenie decyzji podziałowej z [...] lipca 2019 r., na mocy której zostały wydzielone nowe działki nr [...] i [...] obręb [...] miasto. Dodał, że organ I instancji dokonał ujawnienia ww. podziału w ewidencji gruntów i budynków na podstawie ww. decyzji podziałowej oraz załączonego projektu podziału nieruchomości, który jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do możliwości połączenia działek organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390) - zwane dalej rozporządzeniem egib, który ogranicza możliwość swobodnego połączenia działek ewidencyjnych. Wypowiedział się, że w przypadku działek powstałych na skutek podziału, należy je wykazywać jako odrębne działki ewidencyjne, a zważywszy na art. 24 ust. 2b pkt 1 lit d ustawy Pgik - z mocy prawa (z urzędu, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt. lit. c ustawy Pgik). Organ podkreślił znaczenie zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 Kpa, która znajduje zastosowanie do decyzji o podziale nieruchomości. Dodał, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym.

W ocenie organu odwoławczego, ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. O ile zatem dane te pozostają w zgodności ze stanem faktycznym lub prawnym i znajdują oparcie w odpowiednich dokumentach, w tym pozostających w obrocie prawnych decyzjach administracyjnych, brak jest podstaw do ich modyfikacji, w ramach procedury aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Stąd, gdy ujęte w ewidencji dane dotyczące oznaczenia działek geodezyjnych i ich granic, wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości oraz przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego materiałów powstałych w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych związanych z tym podziałem, nie mogą one zostać zastąpione danymi pozostającymi z tą decyzją w sprzeczności. W szczególności więc nie jest dopuszczalne w ramach procedury aktualizacyjnej jak oczekiwali tego Skarżący - łączenie takich działek. Zdaniem organu, badanie decyzji podziałowej w postępowaniu dot. aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalne, gdyż organ prowadzący ewidencję nie ma ku temu przypisanych prawem kompetencji. Na poparcie stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy, odnosząc się do argumentów wskazanych w pismach stron, skierowanych do organu I instancji z dnia [...] i [...] maja 2022 r. oraz odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu zaskarżonej decyzji, wskazał, że przedstawione argumenty, tj. "że na działce nr [...] obręb [...] miasto T. znajduje się ekologiczna oczyszczalnia dla budynku znajdującego się na działce nr [...]; granica działki nr [...] obręb [...] miasto T. znajduje się w środku bramy wjazdowej i ciągnie się dokładnie przez środek drogi wjazdowej do działki nr [...] obręb [...] miasto T. i obszar działek nr [...] i [...] jest obszarem niepodzielnym, jednolitym i stanowi spójną całość oraz, że w przypadku uznania działki nr [...] za osobną, to wówczas trzeba zrobić osobny wjazd i wiązałoby się to z dokonaniem takich robót jak: utwardzenie wjazdu na ulicy do bramy, budowa nowej bramy wycięcie nasadzeń, utwardzenie nowej drogi, na przeszkodzie stoi ujęcie wody-likwidacja, doprowadzenie wody z ulicy, wyprowadzenie kanalizacji z domu do ulicy, zlikwidowanie ekologicznej oczyszczalni" nie dają podstaw do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na połączeniu działek nr [...] i [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że tak jak to trafnie wskazał Prezydent w uzasadnieniu decyzji działki gruntu należące do tego samego właściciela, dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta stanowią jedną nieruchomość. Tym samym, w ocenie organu nie ma przeszkód prawnych ich wspólnego użytkowania.

J. i K. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] z dnia [...] września 2022 r. znak [...], w której wystąpili o jej uchylenie i rozważenie możliwości uchylenia w całości decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucili naruszenie:

1/ Art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: ustawa Pgik) poprzez jego zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym, pomimo nieistnienia żadnych przesłanek uprawniających organy do jego zastosowania,

2) Art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy Pgik poprzez jego niezastosowanie w niniejszym stanie faktycznym, pomimo wystąpienia ustawowych przesłanek pozytywnych do jego obligatoryjnego zastosowania,

3/ Art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Pgik poprzez jego niezastosowanie w podanym stanie faktycznym, pomimo wystąpienia ustawowych przesłanek pozytywnych do jego obligatoryjnego zastosowania,

4/ Art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

5/ Art. 80 kpa poprzez błędy w ustalaniu stanu faktycznego, które mogły mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o:

1/ uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. - zaskarżonej decyzji w całości;

2/ rozważenie przez sąd możliwości uchylenia w całości - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu I instancji, tj. decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 2022 r., znak: [...];

3/ rozpoznanie - na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. - niniejszej sprawy w trybie uproszczonym;

4/ zasądzenie - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - kosztów postępowania od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Skarżących, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że [...] zajął błędne stanowisko, że na podstawie art. 24 ust. 2c ustawy Pgik należy odmówić aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy Pgik, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z m.in. wykrycia błędnych informacji. Dodali, że aby powołać się na błąd i w ramach procedury aktualizacji danych wnosić o jego usuniecie, muszą zostać spełnione dwie przesłanki ustawowe. Po pierwsze, błąd musi mieć charakter błędu oczywistego, a po drugie istnienie błędu musi być potwierdzone w oficjalnym materiale źródłowym - m.in. mapach czy oficjalnych dokumentach. Zdaniem Skarżących, obie te cechy są spełnione, dlatego Skarżący uważają, że mają prawo do powoływania się na błąd, a także do jego zmiany w ramach procesu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, a organy mają obowiązek usunąć ten błąd w sposób przez nich wskazany, czego niestety nie uczyniły. Błąd ten polega na tym, że granica działki nr [...] zaczyna się na środku bramy wjazdowej i ciągnie się dokładnie przez środek drogi wjazdowej do działki [...]. Ma on charakter błędu oczywistego, gdyż jest widoczny. Występowania błędu nie trzeba weryfikować żadnymi badaniami kartograficznymi czy geodezyjnymi, co świadczy o spełnieniu pierwszej przesłanki.

Skarżący podnieśli, że w odwołaniu od decyzji (Nr [...]) z dnia [...].06.2022r., zasygnalizowali istnienie błędu kartograficznego oraz wnieśli o jego usuniecie z ewidencji. Błąd ten występuje we wstępnym projekcie podziału nieruchomości, który ostatecznie stał się podstawą do podziału ich nieruchomości, a także w innych mapach dot. ich nieruchomości o nr [...] - dokumenty znajdują się w aktach sprawy. Błąd ten istnieje w oficjalnej ewidencji oraz do dnia dzisiejszego nie został usunięty, bądź sprostowany, pomimo, że o to Skarżący wnosili. Również organ [...] zawarł informację o tym błędzie w zaskarżonej decyzji.

Skarżący podali, że geodeta [...], celowo na mapie przedłużył oczyszczalnię aż na działkę nr [...], podczas, gdy jest ona zbudowana zgodnie z projektem i końcowe wywietrzniki wystają około 50 cm nad ziemią i są usadowione około 4-5m od granicy działki nr [...]. Powołali się na próby nakłonienia ich przez [...], aby podpisali oni zobowiązanie, że gdy na działce nr [...] powstanie budynek to będą musieli swoją posesję podłączyć do kanalizacji ulicznej. Podali, że obecnie w czerwcu 2022 r. inny geodeta [...] bez problemu zmienił na mapie posadowienie oczyszczalni. Dlatego uważają, że można to samo zrobić z połączeniem działek nr [...] i [...], tym bardziej, że działka nr [...] nie została sprzedana ani nikomu przekazana, a rozporządzenie nią nie nastąpi, ponieważ stanowi ona jednolitą całość z działką nr [...]. Na potwierdzenie ww. okoliczności Skarżący załączyli do skargi dwie mapy zasadnicze wraz z przedłożonym im do podpisu oświadczeniem z dnia [...].11.2022 r., którego odmówili podpisania.

W ocenie Skarżących, wszystko to świadczy o tym, że błąd występuje w oficjalnych dokumentach, nawet w tych, które zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Oznacza to, że również i druga przesłanką została spełniona.

W związku z powyższym, Skarżący uważają, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistym błędem występującym w oficjalnych dokumentach, który do dziś nie został przez organy ani usunięty, ani sprostowany. Skarżący uważają, że organy mają obowiązek, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy Pgik zaktualizować dane w ewidencji po przez usunięcie błędu. Powołali się na art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Pgik, i wynikające z niego podstawy do aktualizacji z urzędu. Uważają, że ustawodawca daje im uprawnienie do żądania od organu tego, aby z urzędu zaktualizował bazę danych i naniósł w niej odpowiednie poprawki. Ostatecznie stwierdzili, że jedynym słusznym wyjściem z problemu jest usuniecie błędu poprzez połączenie działek o nr [...] i [...]. W przypadku niepołączenia tych działek, tylko wyboru innej opcji, są oni narażeni na poważne oraz kosztowne inwestycje związane ze zmianą granic, m.in.: budowę nowej bramy, utwardzenie nowej drogi czy zlikwidowanie ekologicznej oczyszczalni, co jest to dla nich zbyt kosztowne.

W zakresie naruszenia zasad postępowania Skarżący stwierdzili, że organy nie rozpatrzyły w sposób wystarczający zebranego materiału dowodowego oraz nie podjęły wszelkich czynności niezębnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Organy nie rozpoznały też istoty sprawy oraz dowolnie oceniły materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Organy zaniechały ustalenia błędu oraz jego charakterystyki. Niedokładnie został przenalizowany wstępny projekt podziału nieruchomości oraz załączniki dodane do odwołania z [...].06.2022 r. (5 załączników). Z uwagi na powyższe uważają, że wystąpiło w tym przypadku naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2022 r. znak [...] (zwanego dalej K-PWINGiK), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. znak [...] r. z dnia [...] maja 2022 r. o odmowie połączenia działek nr [...] i [...] obręb [...] miasto T., stanowiących własność Skarżących.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.).

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia kwestii, czy możliwe jest połączenie działek, które zostały wydzielone jako odrębne na skutek ostatecznej decyzji administracyjne o ich podziale, bez uprzedniego wzruszenia tej decyzji w administracyjnym trybie. Odnosząc się do powyższego problemu należy uznać rację organu. Wynika to z tego, że decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] wydaną przez Prezydenta Miasta T. zostało wydzielonych z działki [...] obręb [...] miasto T. dziewięć nowych odrębnych działek, w tym objęte niniejszym postępowaniem działki o nr [...] i o nr [...].

Z treści decyzji podziałowej wynika, że została ona wydana na wniosek Skarżących. Wstępny projekt podziału dzielonej nieruchomości został zaopiniowany postanowieniem znak: [...] z [...] kwietnia 2019 r. jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta T. nr [...] z [...] lutego 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...], [...], [...] i [...] w T. ([...]. z [...]r. poz. [...] ). Przedmiotowa decyzja podziałowa stała się ostateczna i materiały powstałe w wyniku pracy geodezyjnej, związanych z tym podziałem zostały przyjęte do pzgik dnia [...] lipca 2019 r. pod nr ewidencyjnym [...] (akta sprawy I instancji s. 6-8).

Zarówno decyzja ostateczna o podziale, jak i wstępny projekt podziału zaopiniowany postanowieniem oraz wyniki prac geodezyjnych, związanych z tym podziałem przyjęte do pzgik stanowią dokumenty urzędowe i korzystają z domniemania prawdziwości. Na wzruszenie stanowiska wyrażonego w powyższych dokumentach nie wystarczy subiektywne przekonanie Skarżących o wadliwości tych dokumentów, czy powstania ich w wyniku błędu lub omyłki. Zgodnie z art. 76 kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1). Przepis § 1 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tym przepisie (§ 3). Powyższe oznacza, że kluczem do zmian jest wzruszenie ostatecznej decyzji o podziale. Organ odwoławczy wyjaśnił Skarżącym znaczenie wywołane w obrocie prawnym powyższą ostateczną decyzją podziałową.

Skarżący domagają się połączenia objętych wnioskiem działek z uwagi na wykrycie błędnych informacji. Uważają, że istnieją podstawy do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. W ich ocenie spełnione są dwie przesłanki: "Po pierwsze błąd musi mieć charakter błędu oczywistego, a po drugie istnienie błędu musi być potwierdzone w oficjalnym materiale źródłowym - m.in. mapach czy oficjalnych dokumentach".

Podali, że oczywisty błąd widoczny polega na tym, że granica działki nr [...] zaczyna się na środku bramy wjazdowej i ciągnie się dokładnie przez środek drogi wjazdowej do działki [...]. Zdaniem Skarżących, powyższego oczywistego błędu nie trzeba weryfikować żadnymi badaniami kartograficznymi czy geodezyjnymi. Zdaniem Skarżących błąd ten potwierdza wstępny projekt podziału nieruchomości, mapy dot. działki nr [...] oraz ewidencja oraz informacja organu w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Skarżący twierdzą, że organy mają obowiązek, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy Pgik zaktualizować dane w ewidencji po przez usunięcie błędu.

Skarżący jako podstawę do aktualizacji ewidencji uznali działania geodety [...], który celowo na mapie przedłużył oczyszczalnię aż na działkę nr [...], podczas, gdy jest ona zbudowana zgodnie z projektem i końcowe wywietrzniki wystają około 50 cm nad ziemią i są usadowione około 4-5 m od granicy działki nr [...]. Skarżący zapewniają, że ww. geodeta mimo ich uwag nie zmienił zapisów na mapie. Nie zgadzają się również z tym, że [...] nakłania ich do podpisania zobowiązania, że gdy na działce nr [...] powstanie budynek to będą musieli swoją posesję podłączyć do kanalizacji ulicznej. Podali również, że obecnie w czerwcu 2022 r. inny geodeta [...] zmienił na mapie posadowienie oczyszczalni. Z powyższego Skarżący wyprowadzili wniosek, że można również połączyć działki nr [...] i [...] , które nadal obie stanowią ich własność.

Odnosząc się do stanowiska Skarżących Sąd nie postrzega przedstawionych powyżej argumentów za uzasadnione do połączenia działek zgodnie z wnioskiem oraz nie postrzega przedstawionych okoliczność na poziomie błędu, uprawniającego organ do aktualizacji danych w ewidencji i tym samym scalenia działek nr [...] i nr [...] w jedną.

Sąd wyjaśnia, że wydzielenie ww. działek na mocy ostatecznej decyzji z [...] lipca 2019 r. nie zostało zaskarżone przez Skarżących drodze odwołania. Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Sposób i termin wniesienia odwołania określony został w art. 129 Kpa. Analiza treści decyzji podziałowej z [...] lipca 2019 r. potwierdza, że Skarżący zostali prawidłowo pouczeni o możliwości zaskarżenia decyzji o podziale. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych obecnie skutki orzeczenia, na mocy którego zostały wydzielone działki nr [...] i nr [...], mogą zostać usunięte jedynie w odpowiednim trybie przewidzianym dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 16 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Tylko w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją podziałową, która jest ostateczna, Skarżący mogli zgłaszać uwagi do podziału, którego byli wnioskodawcami i komunikować błędy co do czynności geodety odnośnie naniesionej oczyszczalni ścieków. Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie o podział nieruchomości prowadzone było na wniosek Skarżących. Decyzja ostateczna o podziale wywołuje skutki w obrocie prawnym. Dopóki nie zostanie ona uchylona lub zmieniona w trybie przewidzianym dla wzruszenia decyzji ostatecznych, organy nie mogą kwestionować jej treści. W drodze decyzji ostatecznej podział nieruchomości, polegający na wydzieleniu z jednej działki dziewięciu nowych samodzielnych działek nie może być traktowany jako oczywista pomyłka, którą można sprostować. Rozstrzygnięcie o podziale nie może być traktowane jako błąd, chyba że Skarżący wykażą, że nie powinien mieć miejsca podział nieruchomości w sposób stwierdzony w decyzji podziałowej. Postępowanie w tym zakresie jednak jest odrębne od postępowania o połączenie działek. Są to dwa odrębne postępowania, prowadzone na podstawie dwóch różnych podstaw przepisów prawa materialnego.

W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją podziałową bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone w skardze okoliczności jak usytuowanie oczyszczalni, bramy, nakłanianie Skarżących do podpisania oświadczenia zaproponowanego przez [...], czy też kwestie kosztów finansowych. Argumenty Skarżących oparte na nowych ustaleniach innego geodety również nie mają wpływu na wynik sprawy. Podobnie jest z dokumentami załączonymi do skargi i pism procesowych skierowanych do Sądu. Przedłożone dokumenty zostały skopiowane częściowo, wybiórczo. Nie wiadome jest ich źródło pochodzenia. Nie zostały również potwierdzone za zgodność z oryginałem. Mapa działki [...] załączona do pisma Skarżących z [...] stycznia 2023 r. (k- 29 akt sądowych) dotyczy pomiaru wykonanego [...] stycznia 2023 r. Sąd zwraca uwagę, że jest to dokument wytworzony po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Dokument ten, jak i pozostałe załączniki do pism procesowych, złożone do Sądu nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Nie zawierają one dowodów na uznanie, że zawarcie w ewidencji dwóch wydzielonych działek na podstawie ostatecznej decyzji podziałowej było błędem.

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy Pgik, ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2a Pgik informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

2b. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Ma rację organ, że przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia egib, ogranicza możliwość swobodnego połączenia działek ewidencyjnych objętych wnioskiem Skarżących. W przypadku działek powstałych na skutek podziału, należy je wykazywać jako odrębne działki ewidencyjne. Przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia egib stanowi, że sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli:

1) zostały wyodrębnione w wyniku podziału nieruchomości, a materiały powstałe w wyniku prac geodezyjnych związanych z tym podziałem zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;

2) są wyszczególnione w istniejących dokumentach określających stan prawny nieruchomości, w szczególności w księgach wieczystych, zbiorach dokumentów, aktach notarialnych, prawomocnych orzeczeniach sądowych i ostatecznych decyzjach administracyjnych, a jednocześnie są działkami gruntu lub działkami budowlanymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815);

3) obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe lub rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych lub ze względu na ich różne nazwy urzędowe.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r.; sygn. akt IV SA/Wa 698/07; wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 192/19; orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z 20 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 914/98; System Informacji Prawnej LEX nr 41816).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano też, że zapisy w ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r.; sygn. akt I OSK 1004/11; orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, trzeba mieć również na uwadze, że organy ewidencyjne, dokonując ewentualnej aktualizacji ewidencji, nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r; sygn. akt II SA/Gl 643/07; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie ewidencyjne służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, ma przy tym wyłącznie charakter informacyjny. Innymi słowy, wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie może kształtować nowego stanu prawnego (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017r. sygn. akt II OSK 3032/15).

W świetle powyższego, całkowicie nieuzasadniony jest zarzut dotyczący naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Pgik. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Okoliczności przedstawione przez Skarżących nie wyczerpują przesłanki błędnych informacji w rozumieniu ww. przepisu.

Objęte wnioskiem działki nr [...] i nr [...] zostały wyodrębnione na podstawie decyzji o podziale. Orzeczenie to stanowiło podstawę do aktualizacji w ewidencji, co też organ uczynił. Bez wzruszenia decyzji podziałowej nie ma możliwości aktualizacji danych w ewidencji. Prawidłowo organ orzekł na podstawie art. 24 ust. 2c. ustawy o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej.

Sąd popiera również stanowisko zawarte w decyzji, że organ dokonuje aktualizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji na wniosek właścicieli gruntów oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h, tj. wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje zgromadzone w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

Sąd przychyla się do stanowiska organów, że pojęcie aktualizacji obejmuje nie tylko wprowadzenie nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, lecz polega również na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów – pomyłek. W kontekście przedstawionych dowodów przez Skarżących w skardze Sąd stwierdza, że żądania Skarżących nie zostały poparte żadnymi, wymaganymi przez prawo dokumentami, które mogłyby uzasadniać dokonanie zmian w danych ewidencyjnych. Poza tym organ I instancji dokładnie wyjaśnił ze Skarżącymi zakres żądania zwarty w piśmie z dnia [...] maja 2022 r. skierowanym do Urzędu Miasta T. Wydziału Geodezji i Kartografii o anulowanie decyzji podziałowej dotyczącej działki [...] obręb [...] miasto T., który Skarżący doprecyzowali w piśmie z dnia [...] maja 2022 r. Ostatecznie Skarżący wnieśli o aktualizację ewidencji gruntów i budynków polegającą na połączeniu dwóch działek, których są właścicielami, tj. działki nr [...] i [...] obręb [...] miasto T. Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku wyjaśnił Skarżącym, popierając stanowisko organów, że jest to niemożliwe z przyczyn prawnych.

Analiza akt sprawy nie potwierdziła stanowiska Skarżących o naruszeniu przez organy przepisów postępowania.

Wniosek Skarżących zawarty w treści pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2023 r., skierowanego do Sądu o zmianę decyzji podziałowej z [...] lipca 2019 r. również pozostaje bez pływu na wynik sprawy. Adresatem żądania powinien być organ, który wydał powyższą decyzję. Sąd kontrolą mógł objąć wyłącznie zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2022 r., znak [...] (dalej K-PWINGiK), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. znak [...]r. z dnia [...] maja 2022 r. o odmowie połączenia działek nr [...] i [...] obręb [...] miasto T., stanowiących własność Skarżących. W ramach kontroli legalności ww. decyzji Sąd ocenił prowadzone postępowanie i stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.