Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1438/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: zrt. 246 § 2 pkt 2, art. 184 w zw. z art. 297 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Sp. z o.o. S.K.A. i Wspólnicy Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1988/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. i M. Sp. z o.o. S.K.A. i Wspólnicy Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1988/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce M. Sp. z o.o. S.K.A. i Wspólnicy Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgłoszone żądanie przyznania prawa pomocy nie zostało, z przyczyn zależnych od wnioskodawcy, uzupełnione szczegółowymi informacjami dotyczącymi jego zysków i strat, posiadanych zobowiązań, aktualnego bilansu wraz z danymi o posiadanych środkach na rachunkach bankowych, nie jest możliwe ocenienie sytuacji materialnej strony skarżącego jako nakazującej przyznać jej prawo pomocy.

Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, że skarżąca spółka, zwracając się o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów finansowych, uiściła wpis sądowy od skargi, co oznacza, że deklarowana we wniosku niemożność pokrycia wszelkich zobowiązań finansowych wynikających z wszczęcia postępowania sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie znajdowała pokrycia w rzeczywistości, wobec czego uzasadnione było żądanie przedłożenia przez spółkę wszystkich dokumentów źródłowych dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej celem poddania ich ścisłej weryfikacji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. Sp. z o.o. S.K.A. i Wspólnicy Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W., zarzucając naruszenie:

1) art. 255 P.p.s.a. poprzez wyznaczenie stronie zbyt krótkiego terminu na złożenie szeregu dokumentów stanowiących uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy;

2) art. 84 P.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania wniosku o przedłużenie terminu sądowego;

3) art. 84 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji istnienia uzasadnionych podstaw do przedłużenia terminu.

W oparciu o powyższe zarzuty wnosząca zażalenie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, skoro skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że M. Sp. z o.o. S.K.A. i Wspólnicy Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W. nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania referendarza sądowego z dnia 7 stycznia 2015 r., wydanego na podstawie art. 255 P.p.s.a., skarżąca nie nadesłała bowiem żądanych dokumentów, tj. ostatniego bilansu rocznego, rachunku zysków i strat za ostatni rok, a także informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie 3 miesiące, zestawienia posiadanych aktualnie należności i zobowiązań, deklaracji VAT-7 za ostatnie 3 miesiące, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, a także innych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej spółki. Brak wskazanych wyżej dokumentów określonych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 7 stycznia 2015 r. uniemożliwiał pełną ocenę, czy w przypadku skarżącej wystąpiły przesłanki do przyznania prawa pomocy. Okoliczności te uzasadniały stanowisko, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co z kolei skutkowało odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 243 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności.

Odnosząc się do argumentów wskazanych w zażaleniu stwierdzić należy, że skarżąca zwróciła się o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych dokumentów, jednak termin ten nie został przedłużony. Należy wskazać, że od strony należało wymagać właściwego zorganizowania pracy, tak aby możliwe było przedstawienie wymaganych pism. Należy także dodać, że ani do sprzeciwu, ani do zażalenia nie zostały dołączone żądane dokumenty, które wyjaśniałyby sytuację materialną spółki.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.