Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2208/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 5, art. 10 ust. 1 i 4 pkt 2, art. 24 ust. 3 pkt 2 lit a i c, art. 33a ust. 2, art. 25a ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2275
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów
article: art. 80, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa oraz zobowiązania do poniesienia kosztów opinii biegłego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK, organ nadzoru) decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 i 868 – dalej k.p.a.) oraz art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. a i c, art. 33a ust. 2 pkt 2 oraz art. 25a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322 oraz z 2016 r. poz. 542 – dalej: u.o.b.p.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. z siedzibą w G. (dalej skarżąca, spółka) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] oraz dodatkowo zobowiązał spółkę do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty [...] zł, stanowiącej równowartość kosztów opinii biegłego – badań laboratoryjnych kanapy [...], przeprowadzonych przez Instytut [...] z siedzibą w P.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej – dalej: WIIH) przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi kanapy [...], wprowadzonej na rynek polski przez skarżącą.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w salonie meblowym "[...]" w U., inspektorzy reprezentujący WIIH poddali kanapę [...] ocenie bezpieczeństwa w oparciu o przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy stwierdzili, że po rozłożeniu kanapy i obciążeniu poduchy oparciowej, następuje uniesienie krawędzi wewnętrznej tej poduchy do góry, co może doprowadzić do upadku użytkownika na podłogę (szczególnie podczas przemieszczania się na meblu, np. podczas snu). Ponadto, w przypadku ustawienia kanapy w pobliżu ściany i ułożenia dziecka na tej części leżyska, podczas snu może dojść do podniesienia tej części mebla i zsunięcia dziecka pomiędzy ścianę i poduchę, co może skutkować zaklinowaniem się dziecka między płaszczyznami, a w konsekwencji doprowadzić do jego trwałego kalectwa lub śmierci poprzez uduszenie.

Powyższe ustalenia zostały udokumentowane w sprawozdaniu z badań organoleptycznych nr [...] z dnia [...] października 2015 r.

Na podstawie powyższych ustaleń oraz przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]:

1. stwierdził, że kanapa [...] ze względu na rozwiązanie konstrukcyjne polegające na braku stateczności poduchy oparciowej po jej rozłożeniu, nie jest bezpieczna i w przypadku kanap [...] wprowadzonych na rynek nakazał spółce:

a. wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez te produkty;

b. ostrzeżenie konsumentów o zagrożeniu stwarzanym przez te produkty, w formie ogłoszenia o treści "W wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr [...] przedsiębiorca M. z siedzibą w G. informuje, że kanapa [...] nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa ze względu na rozwiązanie konstrukcyjne polegające na braku stateczności poduchy oparowej po jej rozłożeniu (poprzez uniesienie wewnętrznej krawędzi do góry). Nieprawidłowość ta może doprowadzić do upadku użytkownika na podłogę i uszkodzenie ciała". Powyższe ogłoszenie powinno zostać zamieszczone na okres 14 dni na stronie internetowej przedsiębiorcy M. z siedzibą w G. (www.[...]) w terminie od dnia następnego po dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna;

2. zobowiązał przedsiębiorcę M. z siedzibą w G. do przekazania dowodów wykonania decyzji w zakresie pkt 1 lit. a) w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a w zakresie pkt 1 lit. b) – w terminie 7 dni od dnia publikacji ogłoszenia;

3. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych, płatną do budżetu państwa.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ nadzoru stwierdził, że spółka w toku postępowania podjęła częściową współpracę z Prezesem UOKiK – dokonała zmian konstrukcyjnych w ww. kanapie oraz przedstawiła sprawozdania z badań laboratoryjnych, które potwierdziły stateczność mebla o tak zmienionej konstrukcji. Skarżąca nie przedstawiła jednak dowodów, które potwierdziłyby wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez kanapy wprowadzone na rynek w 2015 r.

Mając na względzie zagrożenia stwarzane przez kanapę [...], Prezes UOKiK uznał za zasadne – w przypadku produktów wprowadzonych na rynek w 2015r. – zobowiązanie strony postępowania do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez te produkty poprzez podjęcie wobec nich działań naprawczych. W przypadku kanap sprzedanych w 2015 r. nakazał je odebrać od dystrybutorów lub dokonać ich naprawy w miejscu ich udostępniania konsumentom. Działania naprawcze powinny polegać na dołączeniu w części oparciowej dodatkowego uchwytu połączonego do skrzyni za pomocą taśmy. Jednocześnie, w przypadku kanap, które już trafiły do konsumentów, Prezes UOKiK uznał za zasadne zobowiązanie spółki do ich ostrzeżenia o zagrożeniu stwarzanym przez te produkty.

W związku z tym, że kanapa [...] nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p., Prezes UOKiK uznał za celowe nałożenie na skarżącą kary pieniężnej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka zakwestionowała ww. decyzję wskazując, iż kanapa [...] jest produktem bezpiecznym oraz wniosła o jej uchylenie i umorzenie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2016 r. oraz zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty [...] zł, stanowiącej równowartość kosztów opinii biegłego – badań laboratoryjnych kanapy [...], przeprowadzonych przez Instytut [...] z siedzibą w P.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ nadzoru wskazał, iż w związku z zakwestionowaniem przez spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny bezpieczeństwa przedmiotowej kanapy, postanowił zweryfikować prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń i przeprowadzić dowód z opinii biegłego – Instytutu

[...] z siedzibą w P. Powyższe badania laboratoryjne mebla, przeprowadzone przez akredytowane laboratorium badawcze w oparciu o wymagania dotyczące stateczności określone w pkt. [...] normy [...] wykazały, że część uchylna leżyska kanapy, poddana obciążeniu traci stateczność i przechyla się do pozycji pionowej. Przedstawione zatem przez spółkę, po zapoznaniu się z wynikami badań laboratoryjnych kanapy, argumenty sprowadzają się jedynie do teoretycznej polemiki z ustaleniami biegłego i Inspekcji Handlowej.

Na powyższą, negatywną, ocenę produktu nie mają wpływu podnoszone przez skarżącą argumenty odnoszące się do faktu, że produkt jest przeznaczony głównie do siedzenia, występuje małe prawdopodobieństwo spania na brzegu kanapy, czy też okoliczność, że podczas użytkowania mebel jest ustawiony przy ścianie. Wskazać bowiem należy, że rozkładane kanapy o konstrukcji mebla - będącego przedmiotem postępowania - niejednokrotnie pełnią funkcję podstawowego mebla do spania, zwłaszcza w niewielkich mieszkaniach lub w przypadku większej liczby domowników. Ponadto, nawet gdyby uznać, że są one rozkładane okazjonalnie (np. dla gości, do zabawy przez dzieci itp.) nie wpływa to na fakt, że konsumenci korzystający z tej funkcji mają prawo oczekiwać, że mebel będzie bezpieczny również w tym przypadku.

Następnie Prezes UOKiK wskazał, iż nie bez znaczenia jest fakt, że co prawda z zakresu normy [...] wynika, że w przypadku wyrobów wielofunkcyjnych (za jaki należy uznać kanapę [...]) można zastosować inne badania, jednak spółka nie tylko ich nie przedstawiła, ale sama dokonując zmian w konstrukcji kwestionowanego mebla oparła się na wymaganiach pkt [...] ww. normy. Powyższe potwierdza, w ocenie Prezesa UOKiK, że strona postępowania uznaje zasadność dokonywania oceny bezpieczeństwa produkowanej przez nią kanapy w oparciu o wskazania tej właśnie normy, a kwestionowanie przez nią wyników badań laboratoryjnych związane jest tylko z ich negatywnym wynikiem.

Nie ma również - zdaniem organu nadzoru - racji skarżąca twierdząc, że wyniki badań laboratoryjnych kanapy potwierdzają co najwyżej, że mebel ten traci stateczność w przypadku, gdy jednocześnie usiądą na samej krawędzi kanapy dwie osoby dorosłe o łącznej wadze 120 kg. Należy bowiem zauważyć, że kwestionowany mebel tracił stateczność także podczas badań organoleptycznych, gdzie testy użytkowe tego mebla wykonywane były przez jedną osobę. Podobnie, nawet gdyby przyjąć, że spanie w pobliżu krawędzi kanapy (tj. w odległości do 6 cm od jej brzegu) nie jest powszechnym zjawiskiem, to mając na uwadze, że kontrolowanie pozycji ciała w czasie snu jest niemożliwe, mebel, który może służyć również do spania, powinien spełniać wymagania dotyczące stateczności także w takim przypadku. Podkreślić przy tym trzeba, że badanie stateczności poprzez przykładanie odpowiedniej siły w odległości 60 mm od krawędzi mebla określone zostało w europejskiej normie technicznej i jest stosowane przez jednostki badawcze wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. W końcu Prezes UOKiK stwierdził, że strona postępowania nie ma żadnego wpływu na to, gdzie w pomieszczeniu kanapa zostanie ustawiona, a twierdzenie przez nią, że będzie ona ustawiona przy ścianie, w związku z czym do upadku nie dojdzie, jest oczywistą nadinterpretacją i nie może zostać uznane za zasadne.

Za niezasadne organ nadzoru uznał także twierdzenie spółki, jakoby bezpieczeństwo kanapy [...] potwierdzała podnoszona przez nią okoliczność braku skarg i reklamacji w związku z używaniem mebla. Zadaniem organu nadzoru jest bowiem jak najszybsza reakcja na informacje o prawdopodobieństwie niespełnienia przez konkretny produkt ogólnych wymagań bezpieczeństwa i dobór odpowiednich środków - przewidzianych w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów - w celu eliminacji stwarzanych przez niego zagrożeń. Reagowanie przez organ nadzoru jedynie na skutek znanych mu skarg lub reklamacji na produkt wypaczałoby cel ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, która uprawnia Prezesa UOKiK do podejmowania działań w celu odwrócenia niebezpieczeństwa oraz zapewnienia ochrony zdrowia i życia konsumentów.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez stronę okoliczności podjęcia działań naprawczych, w stosunku do przedmiotowej kanapy, organ nadzoru stwierdził, że podczas postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, strona postępowania nie przekazała dowodów, pozwalających uznać, że działania te podjęła w stosunku do egzemplarzy produktów wprowadzonych na rynek w 2015 r. Przekazanie przez skarżącą w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. oświadczeń 7 z 284 dystrybutorów kanapy [...] z 2015 roku o posiadaniu kwestionowanego mebla nie może zostać uznane za podjęcie wystarczających i adekwatnych działań w stosunku do kanap wprowadzonych na rynek.

Podsumowując powyższe rozważania, Prezes UOKiK uznał, że przedmiotowa kanapa nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa, a obowiązki nałożone na spółkę są niezbędne do wyeliminowania zagrożenia stwarzanego przez ww. produkt oraz adekwatne do stwarzanego przez niego zagrożenia. Powyższe stwierdzenie jest natomiast wystarczającą przesłanką do nałożenia przez organ nadzoru kary pieniężnej na stronę postępowania.

Prezes UOKiK nie zgodził się z zarzutami spółki dotyczącymi prawidłowości ustalenia przez organ nadzoru wysokości nałożonej na stronę postępowania kary pieniężnej. Stwierdził, że ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów przewiduje maksymalną karę pieniężną w wysokości 100.000 zł, podczas gdy kara nałożona w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. Ponadto przy jej nakładaniu Prezes UOKiK posiłkował się również pomocniczym kryterium korzyści osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaży w 2015 roku [...] kanap, która wyniosła [...] zł. Ponadto wskazać należy, że nałożona przez Prezesa UOKiK kara stanowi niespełna 25% korzyści osiągniętej ze sprzedaży produktu, co w opinii Prezesa UOKiK stanowi realną dolegliwość finansową dla strony postępowania, wynikającą z funkcji administracyjnej kary pieniężnej, nie pozbawiając jej jednocześnie całości środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży produktu.

Nietrafionym zarzutem jest również twierdzenie przez stronę postępowania, że przy wymierzaniu kary organ nadzoru nie uwzględnił stopnia i okoliczności naruszenia przez nią obowiązków. Wskazać należy, że Prezes UOKiK szczegółowo wskazał zarówno na okoliczności obciążające stronę postępowania (toczące się uprzednio wobec niej postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa łóżka [...], duża liczba produktów wprowadzonych na rynek, produkcja mebli jako główny przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej), jak również okoliczności wpływające na jej korzyść, za którą uznał brak skarg i reklamacji związanych z bezpieczeństwem kwestionowanej kanapy. Ponadto, wbrew twierdzeniom strony postępowania, Prezes UOKiK nie dokonał porównania niniejszego postępowania z toczącym się wcześniej wobec niej postępowaniem w sprawie ogólnego bezpieczeństwa łóżka [...], zakończonego decyzją Prezesa nr [...] z [...] września 2015 r. W zaskarżonej decyzji organ nadzoru stwierdził natomiast, że jako przedsiębiorca trudniący się profesjonalnym wytwórstwem mebli skarżąca powinna przykładać szczególną wagę do bezpieczeństwa wprowadzanych przez nią na rynek produktów, zwłaszcza w przypadku, gdy niespełna rok wcześniej toczyło się wobec niej postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa innego mebla. Powyższe w opinii Prezesa UOKiK uzasadnia twierdzenie, że strona postępowania powinna być tym bardziej świadoma ciążących na niej, na podstawie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, obowiązków - w szczególności zaś wprowadzać na rynek wyłącznie bezpieczne produkty. Prezes UOKiK stoi przy tym na stanowisku, że ponowne naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowi uzasadnioną okoliczność obciążającą przedsiębiorcę przy miarkowaniu wysokości nakładanej na niego kary pieniężnej.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. z siedzibą w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] kwietnia 2016 r. wnosząc o ich uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 4 i 5 u.o.b.p. poprzez uznanie, iż kanapa [...] jest produktem niebezpiecznym,

2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż skoro kanapa nie zachowuje normy stateczności to jednoznacznie oznacza, że nie jest produktem bezpiecznym,

3. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym przeprowadzenie badania kanapy [...], które w żaden sposób nie odnosiło się do całościowego badania bezpieczeństwa produktu, a oparcie się jedynie na próbie organoleptycznej i badaniu na normę stateczności, brak przeprowadzenia jakichkolwiek symulacji pozwalających na ustalenie, jak rozkładają się siły przy obciążeniach oparcia kanapy i tym samym, czy możliwe jest w warunkach normalnego używania produktu wystąpienie sytuacji niebezpiecznych dla użytkownika, nieuwzględnienie zasad doświadczenia życiowego odnoszących się do możliwych sposobów normalnego używania rozłożonej kanapy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji skarżąca zarzuciła ponadto, iż organ nadzoru nie dokonał jakiegokolwiek miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej ustalając ją w wysokości zbliżonej do maksymalnej. Tymczasem, ustalając wysokość kary, niezbędne jest określenie stopnia i okoliczności naruszenia obowiązków. Przez stopień i okoliczności naruszenia obowiązków należy rozumieć okoliczności, takie jak: stopień współpracy z organem nadzoru rynku w zakresie eliminacji zagrożeń stwarzanych przez produkt, brak skarg konsumentów na produkt, czy też ewentualna notoryjność naruszania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Ponadto organ w uzasadnieniu wskazał, że na wysokość kary wpłynął fakt, iż przeciwko stronie toczyło się już postępowanie dotyczące łóżka [...]. Zatem, przedsiębiorca powinien mieć świadomość zagrożeń stwarzanych przez produkt. Jednak wskazać należy, że poprzednie postępowanie wywołane było zmianą norm obowiązujących dla tego typu produktów, niedopuszczających jakichkolwiek przerw w barierce ochronnej. Skarżąca również w tamtym przypadku pojęła natychmiast pełną współpracę z Prezesem UOKiK i dokonała niezbędnych działań w celu wyeliminowania nieprawidłowości. Tym samym nie można porównywać obu sytuacji. Także i w niniejszej sprawie spółka podjęła pełną i niezwłoczną współpracę z organem, udzielając wszelkich informacji i eliminując nawet znikome zagrożenie.

Wobec powyższego – w ocenie spółki - zastosowana wobec niej kara pieniężna, w szczególności jej wysokość jest nadmierna i przy uwzględnieniu sytuacji rynkowej producentów produktów meblowych, w szczególności niskiej zyskowności w branży, prowadzić może do wyeliminowania M. z rynku mebli tapicerowanych i tym samym skutkować koniecznością likwidacji przedsiębiorcy ze wszelkimi tego konsekwencjami. Taka okoliczność winna być również brana pod uwagę przy ustalania wysokości kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. z siedzibą w G. skargi na decyzję Prezesa UOKiK z [...] sierpnia 2016r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.b.p. produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego.

Produkt, który nie spełnia powyższych wymagań, nie jest produktem bezpiecznym (art. 5 ww. ustawy). Producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne (art. 10 ust. 1 ww. ustawy). Nadto zachowując należytą staranność, w zakresie prowadzonej działalności, jest zobowiązany podejmować działania odpowiednie do właściwości dostarczonego produktu mające na celu uniknięcie zagrożeń, w tym – o ile jest to niezbędne – umożliwiające wycofanie produktu z rynku, właściwe i skuteczne ostrzeżenie konsumentów lub wycofanie produktu od konsumentów (art. 10 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy) w przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, organ nadzoru (Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w drodze decyzji, w przypadku produktów wprowadzanych na rynek, nakazuje m. in. wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt, ostrzeżenie konsumentów, określając termin i formę ostrzeżenia (art. 24 ust.3 pkt 2 lit. a) i c) u.o b.p.)

Za wprowadzanie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100.000 zł (art. 33a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy). Wysokość kary pieniężnej ustala się, uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków (art. 33a ust. 4 ww. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca wprowadziła do obrotu produkt pod nazwą kanapa [...]. Jednakże jak twierdzi skarżąca produkt ten nie jest niebezpieczny i nie stwarza zagrożenia dla jej użytkowników, gdyż kanapa głównie przeznaczona jest do siedzenie a jej używanie po rozłożeniu również nie stwarza niebezpieczeństwa dla konsumentów.

Tymczasem organ nadzoru w skarżonym rozstrzygnięciu uznał w oparciu o badanie organoleptyczne dokonane podczas kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] października 2015r. w Salonie Meblowym "[...]" w U. przez organ kontroli (WIIH) w zakresie bezpieczeństwa produktu, które polegały na dokonaniu próby użytkowej mebla, oceny jego bezpieczeństwa w oparciu o przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w tym m. in. w oparciu o art. 4 i 5 tej ustawy, jak i w oparciu o opinię biegłego – Instytutu [...] w P. (akredytowana jednostka badawcza) z dnia [...] lipca 2016r. (sprawozdanie z badań nr [...]), który dokonał badań laboratoryjnych kanapy celem ustalenia spełnienia przez nią wymagań bezpieczeństwa w zakresie stateczności po rozłożeniu, że wskazana wyżej kanapa jest niebezpieczna, gdyż po jej rozłożeniu i obciążeniu jej poduchy oparowej, następuje uniesienie krawędzi wewnętrznej tej poduchy do góry, co może doprowadzić do upadku użytkownika na podłogę (szczególnie podczas przemieszczania się na meblu np. podczas snu). Nadto zdaniem organu w skrajnych przypadkach – po ustawieniu kanapy w pobliżu ściany i położeniu dziecka na tej części leżyska, podczas snu może dojść do podniesienia tej części mebla i zsuniecie dziecka pomiędzy ścianę i poduchę, co może skutkować zaklinowaniem się dziecka między płaszczyznami.

Sąd po rozważeniu powyższego w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym w szczególności protokołu z kontroli, sprawozdania z badania organoleptycznego nr [...] oraz dowodu z przeprowadzonej opinii biegłego- Instytutu [...] z siedzibą w P., uznał że wskazane przez organ nieprawidłowości, mogły mieć wpływ na bezpieczeństwo użytkowania ze względu na możliwość upadku (zsunięcia się z kanapy) co może powodować, jak słusznie przyjął organ, doznanie uszczerbku ciała. Sąd wskazuje przy tym, że brzmienie przepisu art. 4 i 5 w/w ustawy jest jednoznaczne i prawidłowo zostało odkodowane przez organy. A zatem skoro produkt stwarza zagrożenie upadku, tak jak w niniejszej sprawie kanapa [...], to prawidłowo został uznany za produkt niebezpieczny.

W tej sytuacji organ nadzoru uprawniony był do uznania, że sporna kanapa [...] stwarza zagrożenie dla konsumentów. W następstwie powyższego organ, w oparciu o wskazane powyżej regulacje prawne, był zobligowany do nakazania skarżącej : wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez te produkty, ostrzeżenia konsumentów o zagrożeniu stwarzanym przez te produkty, w formie ogłoszenia zamieszczonego na okres 14 dni na stronie internetowej skarżącej. W tym stanie rzeczy – w ocenie Sądu – rozstrzygnięcie zawarte w pkt [...] decyzji z [...] kwietnia 2016r., utrzymane następnie w mocy zaskarżoną decyzją, należy uznać za prawidłowe, oparte na ustalonych w sposób dostateczny okolicznościach faktycznych i obowiązujących przepisach prawa. Przy czym zauważyć należy, że dla wydania powyższej decyzji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy w stosunku do wskazanego produktu były składane reklamacje lub skargi. Obowiązkiem skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie produkcji mebli jest znajomość i przestrzeganie obowiązujących powszechnie przepisów prawa dotyczących danej dziedziny działalności gospodarczej.

Wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa uprawniało zatem organ nadzoru również do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Kara pieniężna jest odrębną od obowiązku wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez te produkty oraz obowiązku ostrzeżenia konsumentów o zagrożeniu stwarzanym przez te produkty, w formie ogłoszenia przewidzianych w ustawie konsekwencji zaistnienia określonego stanu faktycznego. Decyzja przewidziana w przepisie art. 33a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter uznaniowy. W przypadku kontroli decyzji uznaniowych Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza jedynie do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – Prezes UOKiK będąc uprawnionym na podstawie ww. przepisu do nałożenia w drodze decyzji kary pieniężnej, korzystając z tego uprawnienia nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Bezspornym jest bowiem, że skarżąca wprowadziła na rynek produkt będący niewątpliwie zagrożeniem dla zdrowia a być może i życia konsumentów. Ustalając wysokość nakładanej kary organ uwzględnił stopień oraz okoliczność naruszenia ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Organ rozważył, iż na skarżącej jako producencie przedmiotowych mebli ciążył obowiązek dołożenia należytej staranności, aby wprowadzane na rynek produkty były bezpieczne, jak również obowiązek zminimalizowania niebezpieczeństwa wiążącego się z korzystaniem przez konsumenta z danego produktu. Wbrew stanowisku skarżącej, organ ustalając wysokość nałożonej kary wziął pod uwagę zarówno okoliczności przemawiające na korzyść skarżącej (np. że dotychczas nie było żadnych skarg i reklamacji konsumentów na sporne kanapy) jak i na niekorzyść (np. uwzględnił, że nie było to pierwsze naruszenie ze strony skarżącej przepisów dotyczących ogólnych wymagań bezpieczeństwa wyrobów. W stosunku do skarżącej uprzednio toczyło się już postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa łóżka [...]).

Zauważenia przy tym wymaga, co podkreślał słusznie organ w skarżonym orzeczeniu, że skarżąca niewątpliwie podjęła działania naprawcze polegające na dokonaniu zmian w konstrukcji mebla celem zabezpieczenia jego części oparciowej, jednak nie można uznać, iż podjęła ona tym samym pełną współpracę z organem nadzoru, gdyż jednocześnie strona nie wykazała by działania te zostały podjęte w stosunku do egzemplarzy produktów wprowadzanych na rynek w 2015r. przy czym podkreślić należy, że strona była przez organ informowana w trakcie prowadzonego postępowania, jakie dowody w tym zakresie winna przedłożyć, co więcej termin w tym zakresie był wielokrotnie przedłużany. Sąd zgadza się zatem z organem, że nie można uznać za wystarczające i przemawiające w związku z tym na korzyść strony podjętego przez skarżąca działania polegającego na przekazaniu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. (wpływ do organu I instancji po wydaniu orzeczenia tj. w dniu [...] kwietnia 2016r.) oświadczeń 7 z 284 dystrybutorów kanapy [...] z 2015r. o posiadaniu kwestionowanego mebla.

Tym samym Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że nałożona na skarżąca kara w wysokości [...] zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i powinna skłonić przedsiębiorcę do takiej organizacji produkcji, aby nie dochodziło do naruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Nie można także uznać, że kara we wskazanej wysokości - wobec możliwości nałożenia kary do 100.000 zł, a także wobec faktu, iż w roku 2015 z tytułu sprzedaży kanap [...] w ilości [...] skarżąca uzyskała dochód w wysokości: [...] zł - stanowi dla skarżącej nadmierną dolegliwość. Stanowi ona bowiem niespełna 25% korzyści osiągniętej ze sprzedaży tego konkretnego produktu. Tym samym zasadnie organ uznał, że przedmiotowej kary nie można uznać za nadmierną.

Tak więc w okolicznościach niniejszej sprawy – zdaniem Sądu – organ właściwie zastosował przepis art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił uwzględniając realia rozpatrywanego przypadku. Zebrał przy tym cały istotny w sprawie materiał dowody, który pozwolił na zrekonstruowanie stanu faktycznego sprawy i ocenę przesłanek odnoszących się do kary pieniężnej. Nie były to przy tym jedynie dowody przemawiające na niekorzyść skarżącej. Dokonując oceny przeprowadzonych dowodów organ nie naruszył wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organ, wydane decyzje szczegółowo uzasadnił, odnosząc się do twierdzeń strony prezentowanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również przeanalizował przepisy mające zastosowanie w sprawie i dokonał właściwej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. i tym samym nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych przy wydawaniu skarżonego orzeczenia.

Sąd mając na względzie, że decyzja została zaskarżona w całości, choć w treści skargi brak jest konkretnych zarzutów odnoszących się do pkt [...] tej decyzji, uznał za zasadne przeanalizować również i tę część decyzji, mając na względzie brzmienie art. 134 p.p.s.a.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego w tym w szczególności opinii biegłego- Instytutu [...] w P. (Sprawozdanie z badań nr [...]) oraz wystawionej przez ten podmiot faktury VAT opiewającej na kwotę [...] zł, za dokonane badanie, mając na uwadze przepis art. 25a ust.1 i 6 u.o.b.p. Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji w tej części

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.