Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1272/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.13596.2022 ŁD.JJ.ZZ 08608254 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr COF.OUR.6375.13596,2022 ŁD.JJ.ZZ 08608254, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.735 ze zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia L. S. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 15 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375,13596.2022 WR.KK.P 08608254.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wierzyciel postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. oddalił zarzut wniesiony przez zobowiązanego nieistnienia obowiązku.

Rozpatrując wniesione zażalenie wierzyciel wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a. Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm.), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r. oraz wcześniejsza ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. z 1961 r. Nr 8, poz. 48), która weszła w życie z dniem 14 lutego 1961 r. i ustawa 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r. Nr 54, poz. 307 z późn. zm.).

Wierzyciel wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Stwierdzono, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 lipca 2022 r. wierzyciel prawidłowo zajął stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr 29364E1-54/PO/2022 z dnia 22 kwietnia 2022 r.

Z zebranych dowodów w sprawie wynika, iż wypełniając ustawowy obowiązek zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] P.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych.

Wskazano, że w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano w dniu 22 kwietnia 1997 r. wydanie zobowiązanemu nowej książeczki radiofonicznej nr [...] oraz że do dnia 7 grudnia 1999 r. wnosił on opłaty abonamentowe.

Do zaskarżonego postanowienia załączono dowody w postaci wydruków z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzających zarejestrowanie zobowiązanego, jako abonenta w elektronicznej bazie danych, wydanie w dniu 22 kwietnia 1997 r. nowej książeczki radiofonicznej [...] oraz dokonywanie opłat abonamentowych do dnia 7 grudnia 1999 r.

Zdaniem wierzyciela, baza danych o abonentach Poczty Polskiej S.A jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników. Funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów (w wyniku zgłoszenia rejestracji odbiorników), którzy powinni być z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w miarę powstawania zmian danych. Abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego /telewizyjnego w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Podkreślono, że jest to baza oświadczeniowa. Zatem brak jest możliwości wprowadzenia oraz przetwarzania danych osoby, która nie dokonała stosownych formalności związanych z rejestracją użytkowanych odbiorników. Takie uregulowania prawne obowiązywały pod rządami kolejnych ustaw, przez cały czas realizacji obowiązku poboru opłat i taka sytuacja ma miejsce również obecnie.

Zobowiązany został zatem zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych jak również uzyskał książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny.

Wierzyciel przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18.

Zdaniem wierzyciela, w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 lipca 2022 r. prawidłowo wskazano także, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz, U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) zobowiązanemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, został nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...].

Zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, będące dowodem zarejestrowania przedmiotowych odbiorników zostało przesłane do Pana pismem z dnia 17 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...] P., którym Poczta Polska w danym czasie dysponowała.

Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 17 lipca 2008 r., załączony został do postanowienia z dnia 15 lipca 2022 r.

Wyjaśniono, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta.

Mając na uwadze informację zobowiązanego, że pod adresem: ul. [...] w P. nie dokonał on rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego wskazano, że zgłoszona rejestracja odbiorników używanego pod adresem ul. [...] w P., nie utraciła swojej ważności z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania.

Jeżeli zobowiązany zmienił adres zamieszkania, a odbiorniki radiofoniczny/telewizyjny posiadał, obowiązany był do aktualizacji danych adresowych jak i wnoszenia opłat abonamentowych. Natomiast jeżeli odbiorników nie posiadał, powinien zgłosić wyrejestrowanie odbiorników w placówce pocztowej.

Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu (wyrejestrowanie odbiorników). Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.

Podkreślono, że każdy z aktów wykonawczych tj.:

• rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r., Nr 70, poz. 338),

• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190),

• rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz.1342),

• rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676)

zawierał delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych adresowych, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Jedynie podjęcie w stosownym czasie właściwych i wymaganych przepisami prawa działań i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Odwołano się przy tym do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 693/19.

Zaznaczono również, iż zgodnie ze wskazaniem w ustawie o opłatach abonamentowych minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny. Wierzyciel odwołał się do § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Wskazano, że wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek

radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Od miesiąca grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych.

Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 223/19, w którym wskazano, że nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych. Stanowiło to bowiem jedynie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta.

Zdaniem wierzyciela, rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Wskazano przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19.

Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki.

Podkreślono przy tym, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem, ani też nie jest decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Jak wynika z powyższego zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, których rejestracja nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz, U. Nr 167 z 2007 r., poz, 1342) obowiązek nadania zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą.

Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, obowiązującej w dacie wysłania do zobowiązanego w zwykłej przesyłce listowej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesyłka mogła być wydana ze skutkiem doręczenia do oddawczej skrzynki pocztowej adresata.

Odnośnie wystąpienia przez zobowiązanego do Poczty Polskiej S.A. z wnioskiem o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunięto roszczenie zaznaczono, że zgodnie z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania, a także strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Dyrektor wniosek zobowiązanego dotyczący wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów w sprawie uznał za uzasadniony i do zaskarżonego postanowienia dołączył dokumenty, tj. wydruki z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzające; zarejestrowanie zobowiązanego, jako abonenta, w elektronicznej bazie danych, wydanie w dniu 22 kwietnia 1997 r, nowej książeczki radiofonicznej [...], dokonywanie opłat abonamentowych do dnia 7 grudnia 1999 r. oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 17 lipca 2008 r. Ponadto duplikat przedmiotowego zawiadomienia z dnia 17 lipca 2008 r, zobowiązany otrzymał wraz z pismem z dnia 22 listopada 2021 r., stanowiącym odpowiedź na pismo z dnia 12 lipca 2021 r.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się zobowiązany i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- błędnego adresu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych

- brak potwierdzenia odebrania przez skarżącego rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 25 września 2007 roku

- brak rejestracji oświadczenia przez operatora Poczta Polska S.A. o nie posiadaniu przez skarżącego odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych

- naruszenie art. 12 k.p.a. polegające na wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów sprawy dopiero w postanowieniu oddalającej zarzut nieistnienia obowiązku płacenia abonamentu, to znaczy po przeszło 8 miesiącach.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości postanowienia z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, zwrot zajętych środków w wyniku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wraz z odsetkami do dnia zwrotu, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wniósł także o powiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. o rozstrzygnięciu przez Sąd.

W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że w lipcu 2021 r. otrzymał upomnienie od Wierzyciela wzywające do zaległej zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres 01/2016 - 06/2021 na kwotę 1.509,00 zł należności głównej plus odsetki na kwotę 74,61 zł i koszty upomnienia na kwotę 11,60 zł razem 1595,21 zł. W odpowiedzi na powyższe upomnienie zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. prośbę o wydanie z akt sprawy uwierzytelniających odpisów dokumentów na podstawie których wysunięto wobec mojej osoby roszczenia zawarte w ww. upomnieniu. Wskazał, że mając możliwość zapoznania się z aktami sprawy mógłbym odnieść się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Niestety nie dano mu takiej możliwości przez

przeszło 8 miesięcy. Natomiast w maju 2022 roku otrzymałem z Urzędu Skarbowego P. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego datowane na 28 kwietnia 2022 r. nr [...] na łączną kwotę wraz z odsetkami i kosztami w wysokości 1814,79 zł.

W odpowiedzi na zajęcie zobowiązany wysłał "skargę na czynności egzekucyjne" oraz kopię pisma wysłałem do Wierzyciela.

Natomiast postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. Wierzyciel oddalił zażalenie. W uzasadnieniu stwierdzono, że to na posiadaczach odbiorników radiowych i telewizyjnych ciąży obowiązek rejestrowania ich.

Tymczasem, jak argumentował zobowiązany, nie posiada na ul. [...] w P. żadnych odbiorników radiowych, jak i telewizyjnych. Natomiast fakt wyrejestrowania odbiorników radiowych i telewizyjnych dokonał listownie w styczniu 2000 r. po wyprowadzeniu się z adresu P. ul. [...], gdzie wcześniej posiadał odbiorniki i opłacał abonament. Wskazał, że z tego co pamiętam wysłałem przesyłkę na adres Urzędu Pocztowego w P. przy ul. [...]. Niestety nie posiada na dzień dzisiejszy potwierdzenia tego faktu, bowiem minęło od tego czasu już przeszło 21 lat.

Trafnie stwierdzono w postanowieniu, że opłata abonamentowa ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika. Jednakże zobowiązany nie posiada zarejestrowanego odbiornika, ani nie korzysta z takiego pod wskazanym adresem.

Ponadto w postanowieniu z dnia 15lipca 2022 roku na str. 3 stwierdzono, że w bazie danych odnotowano rejestrację odbiorników, być może one są pod adresem P. ul. [...], natomiast zobowiązany jest zameldowany na ul. [...], ale [...]. Jego zdaniem, zapewne w 1997 roku wydano książeczkę radiofoniczną na adres P. ul. [...], gdzie wtedy zamieszkiwał i tam posiadał odbiornik radiowy i telewizyjny a opłaty abonamentowe były dokonywane do grudnia 1999 roku. Jednak od stycznia 2000 roku już nie mieszka pod tym adresem, bowiem zamieszkiwał poza P. i do tej pory nie posiadał żadnych odbiorników, o czym informował, jak powyżej.

Wskazał także, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Pewnie dlatego, że rejestracja odbiorników dotyczyła mieszkania ul. [...] w P., z którym nie jest powiązany.

Ponownie podkreślił, że wypełnił obowiązek wyrejestrowania w styczniu 2000 r., zaznaczając że rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku, nie wskazuje formy dokonania takiej zmiany. Wszelkie inne akty prawne na które powołuje się Wierzyciel w swoich postanowieniach nie mają zastosowania, gdyż zostały uchwalone po czasie jego zgłoszenia.

Zaznaczył, że jak mieszkał na ul. [...] w P. i posiadał odbiorniki radiowe i telewizyjne płacił konieczne abonamenty. Jednak poczuwa się do ich zapłaty, gdy nie posiada takowych odbiorników.

Na marginesie zaznaczył, że pod adresem ul. [...] w P. jest tylko zameldowany, a w lokalu tym znajdują się tylko Kancelaria Podatkowa i Biuro Rachunkowe, w których również nie ma żadnych odbiorników radiowych i telewizyjnych.

Ponadto zwrócił uwagę na fakt dostarczenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów sprawy dopiero w postanowieniu oddalającej zarzut nieistnienia obowiązku płacenia abonamentu i po zajęciu konta. Natomiast wniosek o dokumenty składałem w lipcu 2021 roku. W jego ocenie można było by już dawno wyjaśnić tą sprawę gdyby dostarczono te dokumenty niezwłocznie, a tak sprawa ciągnie się i angażuje czas nie tylko jego, ale i pracowników Poczty Polskiej i Urzędu Skarbowego a obecnie jeszcze Sąd.

W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko w sprawie wskazał, że w sytuacji dopełnienia formalności zarejestrowania przez Skarżącego odbiorników, fakt ten zostałby odnotowany w rejestrze abonentów, a dokument zarchiwizowany.

Podniesiono także, że z pierwszego z pisma Skarżącego z dnia 12 lipca 2021 r. wynika, że Skarżący domaga się wydania uwierzytelnionych odpisów z dokumentów na podstawie, których wysunięto wobec Skarżącego roszczenie. W piśmie z dnia 8 maja 2022 r. oraz w piśmie stanowiącym zarzuty w sprawie zobowiązany oświadczył, "...iż nigdy nie zarejestrowałem odbiorników RTV'. Jednocześnie w piśmie z dnia 20 lipca 2022 r. stanowiącym zażalenie wniesione na postanowienie z dnia 15 lipca 2022 Skarżący poinformował organ, że "Być może w 1997 roku wydano książeczkę radiofoniczną, na adres P. ul. [...], a opłaty abonamentowe były dokonywane do grudnia 1999 roku. Jednak od stycznia 2000 roku już nie mieszkałem na ul. [...] i od tej pory nie posiadałem odbiorników radiowych i telewizyjnych". Dalej wskazano, że dopiero na etapie wniesionej skargi do sądu Skarżący poinformował "Natomiast fakt wyrejestrowania odbiorników radiowych i telewizyjnych dokonałem listownie w styczniu 2000 roku po wyprowadzeniu się z adresu P. ul. [...] gdzie wcześniej posiadałem odbiorniki i opłacałem abonament". Wierzyciel zauważył zatem, że Skarżący zaprzecza własnym zarzutom, twierdząc z jednej strony, iż nie jest abonentem, natomiast z drugiej strony stara się wykazać wyrejestrowanie odbiorników.

Z uwagi na fakt, że Skarżący dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego oraz wnosił opłaty abonamentowe nie było uzasadnienia przeprowadzania kontroli w lokalu, gdzie został wykonany obowiązek, nałożony ustawą abonamentową. Co więcej, wierzyciel nie był w tej sytuacji zobowiązany do obligatoryjnej kontroli posiadania przez abonenta odbiornika radiofonicznego czy telewizyjnego. Zgłoszona rejestracja odbiorników dokonana została pod adresem ul. [...] w P. i nie utraciła ważności z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania. Podkreślić należy, że zmiana przez Skarżącego miejsca zamieszkania nie powoduje konieczności wyrejestrowania odbiorników, gdyż odbiorniki nie są przypisane do adresu zamieszkania, a do osoby, która dokonała rejestracji odbiorników na swoje dane osobowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej za okres od 01/2016 - 06/2021 wynikający z tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela w dniu 22 kwietnia 2022 r. nr 29364E1-54/PO/2022.

W analizowanej sprawie skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Należy zatem zauważyć, że stosownie do art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r., Nr 7, poz.34 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 1996 r.) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1). Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2).

W myśl art. 49 ust. 6 ww. ustawy Minister Łączności w porozumieniu z Przewodniczącym Krajowej Rady określi, w drodze rozporządzenia, jednostkę organizacyjną prowadzącą rejestrację, o której mowa w ust. 1, oraz warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 70, poz. 338), wynika, że dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna. Z kolei w myśl § 3 tego rozporządzenia posiadacz książeczki radiofonicznej jest obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z powyższego wynika, że w 1996 r. dowodem rejestracji odbiorników była wskazana w rozporządzeniu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) imienna książeczka radiofoniczna. Z § 5 ust. 1tego rozporządzenia wynika bowiem, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaznaczenia wymaga, że prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie NSA w wyrokach z: z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15, z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17, z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18).

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (aktualnie t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 1689), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Z powyższych przepisów wynika, że rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, jednakże aby można było nadać indywidualny numer identyfikacyjny na podstawie ww. rozporządzenia, uprzednio musiał być dowód zarejestrowania takiego odbiornika w postaci książeczki radiofonicznej wydanej na osobę, której następnie taki numer był nadawany. Co więcej, osoba taka musi pozostawać abonentem w dacie nadawania tego numeru, a zatem w przypadku wyrejestrowania odbiornika nie istnieje możliwość nadania takiego numeru.

Tymczasem w niniejszej sprawie Wierzyciel opiera całą swoją argumentację dotyczącą zarejestrowania przez skarżącego odbiorników, na fakcie ujawnienia jego danych w bazie elektronicznej prowadzonej przez Wierzyciela. Do akt sprawy przedstawiono jedynie zrzuty ekranu wskazującego na imię i nazwisko za okres od 1996 r. do końca 1999 r. Jednocześnie pomimo tego, że w odpowiedzi na skargę wskazano, że dowód zarejestrowania odbiornika w postaci imiennej książeczki radiofonicznej został zarchiwizowany, dowodu takiego nie przedstawiono. Nie przedstawiono także dowodu na wydanie kolejnych książeczek radiofonicznych.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że wierzyciel nie przedstawił także żadnego dowodu, by ewentualne opłaty abonamentowe miały być zobowiązanemu naliczane po 1999 r. Zatem w konfrontacji z twierdzeniem skarżącego o wyrejestrowaniu odbiorników w styczniu 2000 r. (przy założeniu, że doszło do rejestracji, co jest wątpliwe) poddaje pod wątpliwość stanowisko wierzyciela o możliwości nadania skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w 2008 r., a tym samym co do istnienia obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej wskazanej w tytule wykonawczym. Należy przy tym zaznaczyć, że co do zasady to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania faktu wyrejestrowania odbiornika, jednakże ww. rozporządzenie dotyczące trybu rejestracji odbiorników nie regulowało w żaden sposób formy w jakiej wyrejestrowanie powinno nastąpić. Domaganie się od skarżącego, by przewidział w 2000 r., że po 21 latach będzie konieczność wykazania faktu wyrejestrowania odbiornika nie znajduje uzasadnienia prawnego, zwłaszcza, że sam wierzyciel nie przedstawia dowodu istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po tej dacie. Wręcz poprzestanie na zrzucie ekranu wskazującego na wysokość opłat do 1999 r. zdaje się potwierdzać, że jeśli doszło do zarejestrowania odbiornika, to mogło dojść do jego wyrejestrowania.

Sąd przypomina, że w postępowaniu dotyczącym opłaty abonamentowej na wierzycielu spoczywa obowiązek wynikający z przepisów k.p.a. Sam wierzyciel w ostatnim akapicie zaskarżonego postanowienia odwołał się do treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Jednakże poza ich przywołaniem nie zastosował się do treści wskazanych przepisów. Nie zgromadził bowiem materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne wskazanie czy, a jeśli tak to w jakiej dacie doszło do rejestracji przez zobowiązanego odbiorników RTV, na jaki adres, a także ciągłości istnienia obowiązku co najmniej do dnia nadania indywidulanego numer identyfikacyjnego.

Sąd dostrzega przy tym wskazywane przez wierzyciela niespójne stanowisko skarżącego co do rejestracji odbiornika, jednakże w pozostałym zakresie, tj. co do adresu rejestracji, wyrejestrowania odbiornika pozostaje ono niezmienne.

Zważywszy zatem na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jako mogące w istotny sposób naruszyć prawo.

Rolą wierzyciela przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie przeanalizowanie dowodów zgromadzonych w sprawie a przekazanych Sądowi wraz ze skargą. Wierzyciel oceni przy tym, czy na etapie ponownego rozpatrzenia zażalenia możliwe jest uzupełnienie akt sprawy o stosowną dokumentację (o ile takowa jest w posiadaniu organu) potwierdzającą istnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym przez zobowiązanego. W zależności od wyniku tych czynności wyda stosowne rozstrzygnięcie odnosząc się do argumentacji zobowiązanego.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.