Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 112/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 54, art. 2 pkt 61, art. 66 ust. 4 pkt 6, art. 70za ust. 9, art. 72 ust. 1 , art. 73, art. 76 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2018 nr 151 poz 1 art. 3 pkt 40
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 60 poz 52 art. 3 pkt 47
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady I RADY (UE) NR 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku  pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców
article: § 18 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2355
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych

SENTENCJA

Dnia 31 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2022 roku sprawy ze skargi S. G., D. G., W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] o nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] znak [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz B. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr rej. [...], nr nadwozia [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

W pierwszej kolejności zaznaczono, iż współwłaścicielka przedmiotowego pojazdu – B. G. zmarła w dniu 14 lutego 2020 r. Postanowieniem (prawomocnym) Sądu Rejonowego w P.I Wydział Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...] orzeczono, że spadek po B. G. nabyli: mąż S. G. oraz córki D. G. i W. G. po 1/3 części każdy z nich z ograniczeniem odpowiedzialności do wartości majątku spadkowego. Na podstawie powyższego Kolegium uznało, za strony postępowania: S. G. - działającego również jako przedstawiciel ustawowy małoletniej W. G., oraz D. G.. Na podstawie udzielonych pełnomocnictw wszystkie strony postępowania reprezentowane są przez radcę prawnego R. S.. Następnie organ wskazał, że decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., obecnie: Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) Starosta Powiatu P., zarejestrował na rzecz B. G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...]. Dalej wskazano, iż pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. oznaczony nr [...] Starosta Powiatu P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] Zdaniem tegoż organu wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Zaznaczono bowiem, iż dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 5000 kg. Tymczasem analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez Starostę Powiatu P. wykazała, że ubiegając się o rejestrację wskazanego pojazdu B. G. przedstawiła wystawione przez S. G. dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 6200 kg, ponadto załączyła zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym, opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S. G. jako uprawionego diagnostę i opinią techniczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu postępowania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] znak [...], stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium przytoczyło m.in. treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – dalej: "p.r.d", § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) - zwanego dalej: "rozporządzeniem", oraz wskazało, że wnioskiem z dnia 24 stycznia 2018 r. . G. wystąpiła o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...]. Do wniosku dołączyła m.in.:

- umowę kupna-sprzedaży samochodu z dnia 17 stycznia 2018 r. wraz z poświadczeniem zgodności niemieckiego i polskiego tekstu dwujęzycznej umowy kupna-sprzedaży,

- dowód rejestracyjny nr [...] z poświadczonym tłumaczeniem z języka niemieckiego,

- zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (okresowym) nr [...] z dnia 23 stycznia 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z załącznikiem - dokumentem identyfikacyjnym pojazdu,

- zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (okresowym/dodatkowym) nr [...] z dnia 23 stycznia 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S. G. wraz z załącznikami - opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczeniem wydanym przez A (opinia techniczna nr 02/07/01/2018 z dnia 23 stycznia 2018 r.), dotyczącym opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych,

- świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu, wystawione przez B wraz z certyfikatem no. D*730301*, wystawionym przez B i "A" S. G..

Organ wskazał, że przedstawionych dokumentów wynika, że w pojeździe marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], dokonano zmian danych technicznych wymagających zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Po zmianach konstrukcyjnych dopuszczalna masa całkowita pojazdu to 6200 kg (opis zmian dokonanych w pojeździe wynika z załączników do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] oraz oświadczenia A - opinii technicznej nr 02/07/01/2018 z dnia 23 stycznia 2018 r. Z dowodu rejestracyjnego nr [...] załączonego do wniosku o rejestrację wynika zaś, że technicznie dopuszczalny ciężar całkowity pojazdu to 5000 kg. Załączone do akt świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wraz z certyfikatem no. D*730301*, oraz zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (dodatkowym) nr [...] z dnia 23 stycznia 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S. G., wraz z załącznikiem - opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczeniem wydanym przez A S. G. (opinia techniczna nr 02/07/01/2018 z dnia 23 stycznia 2018 r.), dotyczącym opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych, dołączone do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu, nie mogły być uznane, jako oświadczenie producenta, lub przedstawiciela producenta, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że pomimo braku wymaganego oświadczenia producenta decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu P. zarejestrował pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], nr rej. [...] na rzecz B. G., co prowadzi do wniosku, iż rejestracji opisanego wyżej pojazdu dokonano z rażącym naruszeniem wskazanych przepisów prawa (§ 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d.). Skoro tak, to należało stwierdzić nieważność weryfikowanej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się zaś do pisma pełnomocnika strony z dnia 31 maja 2021 r. Kolegium wskazało, iż podniesiona w nim argumentacja pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W sprawie nie były kwestionowane badania techniczne pojazdu. Sprawa dotyczyła wyłącznie kwestii rejestracji w kontekście braku wymaganego oświadczenia producenta pojazdu po dokonanych zmianach danych technicznych w zakresie mas. Wskazano też, że w postępowaniu nieważnościowym w przedmiocie unieważnienia decyzji organ zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. W tym postępowaniu nie ma proceduralnej możliwości poszerzania materiału dowodowego. Kolegium opiera się więc wyłącznie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy w oparciu, o który wydano weryfikowaną decyzję. Zaznaczono też, że umieszczenie kodu PKD 29.10.C w wykazie wykonywanej działalności gospodarczej (CEIDG) nie przesądza o tym, że firma jest producentem danego pojazdu, lub przedstawicielem producenta danej marki pojazdu.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili S. G. - działający również jako przedstawiciel ustawowy W. G. oraz D. G., reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.), poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.

Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując treść art. 156 § 1 i § 2, art. 157 § 2 k.p.a. wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie czy treść decyzji daje podstawę do uznania jej za nieważną. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W tym postępowaniu nie ma proceduralnej możliwości poszerzania materiału dowodowego. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych - uzupełniających ustaleń faktycznych, wobec czego organ opiera się wyłącznie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy oraz dokonaniu oceny, czy w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ zgodził się z poprzednim składem orzekającym Kolegium, że oceniana decyzja pierwszoinstancyjna nie może pozostać w obrocie prawnym, została bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołując treść art. 72 ust. 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ocenianej decyzji, w art. 71 ust. 1 p.r.d., § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie B. G. wystąpiła z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w P. o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], wraz ze wskazanym wnioskiem strona przedstawiła organowi rejestracyjnemu następujące dokumenty: zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu (okresowym) nr [...] przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S. G. w dniu 23 stycznia 2017 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu; zaświadczenie o badaniu technicznym (okresowym/dodatkowym) nr [...] przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S. G. w dniu 23 stycznia 2017 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe; dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego; umowę kupna/sprzedaży z dnia 17 stycznia 2018 r.; oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy; świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez B, wraz z certyfikatem of conformity no. D*730301* wystawionym przez "A" S. G. i B. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego przedstawionego przez stronę wraz z tłumaczeniem, przedmiotowy pojazd marki Mercedes-Benz został wyprodukowany, z dopuszczalną masą całkowitą 5000 kg i zarejestrowany jako samochód specjalny, ambulans/karetka pogotowia zamknięta, z liczbą miejsc łącznie z kierowcą - 5. Tymczasem B. G. składając wniosek o rejestrację pojazdu przedstawiła dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu (na skutek modyfikacji konstrukcyjnych dokonanych przez S. G.) wzrosła do 6200 kg, a liczba miejsc siedzących wzrosła do 30 (łącznie z kierowcą). Zmieniono rodzaj pojazdu na autobus. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Mercedes-Benz Polska Sp. z o.o. z dnia 16 listopada 2020 r. znak [...], z którego wynika, że pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter 519 CDI o numerze identyfikacyjnym [...] był wyprodukowany w następującej konfiguracji: (...) dopuszczalna masa całkowita (dmc) – 5000 kg, (...) liczba miejsc - 2, brak zamontowanych dodatkowych punktów kotwienia foteli z pasami bezpieczeństwa. Przedmiotowy pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego - kierownica po lewej stronie. Dodano przy tym, iż przedmiotowy pojazd nie był objęty europejskim świadectwem homologacji, wobec czego producent nie określił kategorii pojazdu oraz był wyprodukowany jako podwozie - pojazd niekompletny, dalszy etap kompletacji nie jest firmie znany. Zaznaczono również, że stan pojazdu został opisany na moment opuszczenia zakładu produkcyjnego i nie uwzględnia ewentualnych późniejszych zmian dokonanych w pojeździe. Tytułem potwierdzenia zgodności wskazanych powyżej modyfikacji z normami technicznymi B. G. przedstawiła Staroście Powiatu P.: zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu (okresowym) Nr [...] przeprowadzonym w dniu 23 stycznia 2018 r. przez uprawnionego diagnostę S. G.; zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu (okresowym/dodatkowym) Nr [...] przeprowadzonym w dniu 23 stycznia 2018 r. przez uprawnionego diagnostę S. G. wraz z załącznikiem: opisem zmian dokonanych w pojeździe; opinię techniczną nr 02/07/01/2018 z dnia 23 stycznia 2018 r. - opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych; świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez B, wraz z certyfikatem of conformity no. D*730301* wystawionym przez "A" S.G. i B (na dokumentach tych brak jest dat). Organ wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. SKO w P. zgodziło się z poprzednim składem orzekającym, że żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Ich cechą wspólną jest natomiast to, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez S. G. "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu, ani jego przedstawicielem. W tej sytuacji należy organ stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu P. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz B. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, została wydana z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium uznało, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ wskazał, że stwierdzając nieważność wskazanej powyżej decyzji Starosty Powiatu P. Kolegium nie badało czy firma "A" S. G., która, jak podaje skarżący, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d., gdyż kwestia ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie analizowanej sprawy. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność, że strona nie przedstawiła oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o którym mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Jak wynika z załączonej do akt sprawy kserokopii pisma Mercedes-Benz Polska Sp. z o.o. zs. w Warszawie z dnia 29 lipca 2020 r. znak [...], firma A nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. Poza tym, jak wynika z tego pisma Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji, to jednak potwierdza, że firma A nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. W ocenie Kolegium na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć również wpływu okoliczność, że Ośrodek Konstrukcyjno-Badawczy Sp. z o.o. na zlecenie firmy "A S. G., przeprowadził serię badań autobusów na bazie MB Sprinter w wariantach DMC 5000 kg - 6200 kg oraz długości całkowitej max. 9310 mm. Badania te potwierdzały zgodność zmodyfikowanych pojazdów z wymaganiami bezpieczeństwa oraz przepisami prawa, w tym dokument, w którym wskazany powyżej Ośrodek Badawczy zawiadamia Starostwo o treści wskazanych dokumentów. Powyższe dokumenty, zdaniem Kolegium, nie mogą zastąpić oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. W tej sytuacji odnoszenie się przez Kolegium do treści tych dokumentów nie znajduje uzasadnienia. Także okoliczność, że skarżący "działał w zaufaniu do urzędników, którzy od wielu lat rejestrowali pojazdy przez niego modyfikowane. W przypadku, gdyby odmawiano mu rejestracji nie dokonywałby ani zmian konstrukcyjnych tych pojazdów ani nie zgłaszałby ich do rejestracji. Wnioski takie zgłaszane były nie jednorazowo, a na przestrzeni długiego czasu. Nie powinien on ponosić obecnie negatywnych skutków zaniechań, niedopatrzeń albo niedopełniania obowiązków przez urzędników wydziału komunikacji" - nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie bada się dlaczego organ wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Dostrzeżenie przez organ I instancji braku wymaganych przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia dokumentów doprowadziło do wystąpienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Kolegium nie zgodziło się również ze stanowiskiem skarżącego, iż w oparciu o przywołaną definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. UE. L 151/1), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz.U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Zgodnie z powołanym przepisem art. 3 pkt 40 wskazanego rozporządzenia z dnia 30 maja 2018 r., "producent" oznacza osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Z kolei "producent" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji (art. 3 pkt 47 tegoż rozporządzenia z 15 stycznia 2013 r.). Zdaniem Kolegium przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" S. G., za producenta pojazdu w sytuacji, gdy firma dokonywała zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych parametrach faktycznego producenta pojazdu marki Mercedes-Benz. Pojazd ten zarejestrowany był jako furgonetka, a przez dokonanie zmian konstrukcyjnych zmieniono rodzaj pojazdu na autobus. W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym skarżący dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niewątpliwie firma "A" S.G. nie była też przedstawicielem producenta, jak też jego partnerem (dowód: wskazana powyżej kserokopia pisma Mercedes-Benz Polska Sp. z o.o. zs. w Warszawie z dnia 29 lipca 2020 r. znak [...]). W ocenie Kolegium nie jest też trafne stanowisko skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Skoro skarżącego, jak już wyżej wskazano, nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas". Kolegium stwierdziło także, że nie ma również racji skarżący zarzucając Kolegium naruszenie art. 7a § 1 k.p.a., wskazując, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą wątpliwości, o których mowa w treści wskazanego przepisu. Przepis § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie wystąpiły bowiem trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. B. G. na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawiła wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mogła otrzymać pozytywnej decyzji. Konsekwentnie, na co wskazało Kolegium w decyzji z dnia [...] nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniała więc tego rodzaju sytuacja (czyli przypadek tzw. pata interpretacyjnego). Zdaniem składu orzekającego Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Konkludując, organ stwierdził, że zasadnie ustalono, iż decyzja Starosty Powiatu P. z dnia [...]nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz B. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. W ocenie składu orzekającego Kolegium pozostawanie w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, naruszając w sposób rażący wskazane przepisy prawa, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, dlatego też należy taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1038) – dalej: "rozporządzenie", poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;

2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Zaznaczono przy tym, że ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Artykuł 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji. W tym kontekście procedurę dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą o tym, jak wywodzi się w skardze, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty i gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Na podstawie art. 66 ust.4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b) tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma skarżącego, tj. "A" S.G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym. Modyfikacje i badania techniczne pojazdów przeprowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, która je wykonała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Podstawą stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nieważności decyzji rejestracyjnej z dnia [...] było zaistnienie w sprawie przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, LEX nr 666071). "Rażące" naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje przy tym, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 907/00, powołany [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 635). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie ustalono, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O oczywistym naruszeniu prawa można z kolei mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wówczas, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2475/04, LEX nr 173255). Reasumując powyższe wskazać należy, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; a skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt III AUa 892/13, LEX nr 1483812).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...] zapadła na podstawie art. 73 p.r.d., który w ust. 1 stanowi, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;

3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.

Stosownie do treści art. 76 ust. 1 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej:

a) warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis,

b) warunki dystrybucji blankietów dowodów rejestracyjnych, pozwoleń czasowych i nalepek kontrolnych,

c) szczegółowe wymagania techniczne dla tablic rejestracyjnych oraz zakres i sposób ich badania;

2) wysokość opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic (tablicy) rejestracyjnych i nalepki kontrolnej oraz ich wtórników;

3) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] – tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. poz. 2355 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Stosownie do treści § 18 ust. 6 rozporządzenia w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.

B. G. składając, wniosek o rejestrację pojazdu Mercedes Benz Sprinter przedstawiła dokumenty wskazujące, że wskutek dokonanych przez "A" S. G. zmian konstrukcyjnych z samochodu specjalnego, ambulansu/karetki pogotowia zamkniętej na autobus zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita pojazdu z 5000 kg na 6200 kg, masa własna pojazdu z 4040 na 4050 kg, ilość miejsc siedzących z 5 na 30. Wnioskodawczyni przedłożyła wystawiony przez S. G. dokument identyfikacyjny pojazdu, z którego wynika, że "maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna – przewidziana przez producenta) wynosi 6200 kg. Ponadto załączyła wystawione przez S. G.jako uprawionego diagnostę 23 stycznia 2018 r. zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe, opinią techniczną nr 02/07/01/2018 oraz oświadczeniem "A" S. G. zawierającym opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Na tej podstawie Starosta Powiatu P. wydał w dniu [...] decyzję o rejestracji pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. W ocenie Kolegium wnosząc o rejestrację pojazdu nie przedstawiono oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może pozostać decyzja, która wydana została wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia tzn. mimo nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię przy jego rejestracji obowiązkowych oświadczeń w zakresie homologacji pochodzących od producenta lub przedstawiciela producenta. Zasadnie zatem organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do powołanego wyżej § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu, w którym dokonano zmian danych technicznych w zakresie masy pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez wnioskodawców dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w tym przede wszystkim z przedstawionych przy wniosku o jego rejestrację niemieckiego dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu w sposób bezsporny wynika, że producentem samochodu jest firma Daimler, a nie "A" S. G.. Firma S. G. nie jest także przedstawicielem producenta. W aktach sprawy znajduje się pismo spółki Mercedes-Benz Polska z dnia 29 lipca 2020 r., z którego wynika, że firma "A" nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. W piśmie z dnia 21 października 2020 r. Mercedes-Benz Polska wskazał dodatkowo, że nie produkuje autobusów na bazie pojazdów Sprinter. Stąd zasadnie organ przyjął, że decyzja z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.

W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię tę wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z dnia 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną. W rozstrzyganej sprawie firma "A" S. G. zwiększyła dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawiła bowiem takiej zgody udzielonej przez producenta przed dokonaniem tej zmiany.

Należy także zwrócić uwagę, że z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z dnia 16 listopada 2020 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany jako samochód specjalny, ambulans/karetka pogotowia zamknięta, przy czym przedmiotowy pojazd nie był objęty europejskim świadectwem homologacji, wobec czego producent nie określił kategorii pojazdu. Pojazd był wyprodukowany jako podwozie - pojazd niekompletny. Podczas gdy homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Z kolei stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Budownictwa z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz.Urz. MIiB poz. 57). Firma "A" S.G.nie została także w powyższym obwieszczeniu wskazana jako podmiot uprawniony do przeprowadzania takich badań. Na uwzględnienie nie zasługują więc twierdzenia skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.

Nie mają również racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich S. G.może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz.U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz.U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S. G. nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że jego producentem jest Daimler. Nazwa Mercedes-Benz to nazwa marki produkowanego przez tę firmę samochodu i jednocześnie zastrzeżony znak towarowy należący do Grupy Daimler. Pojazd ten zarejestrowany był jako "samochód specjalny ambulans karetka pogotowia zamknięta". Firma "A" S. G. przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniła w nim m.in. dopuszczalną masę całkowitą, masę własną oraz rodzaj pojazdu specjalnego – na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałaby strona skarżąca, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe firma "A" S. G. jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje Daimler, a S. G. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowanie toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadził w nim odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontował podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Wbrew stanowisku strony skarżącej zawartemu w skardze rażące naruszenie prawa polegało w rozstrzyganej sprawie na wydaniu decyzji o rejestracji pojazdu wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia tzn. mimo nieprzedstawienia obowiązkowego oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzających, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi nie zaś na dopuszczeniu do ruchu niesprawnego technicznie czy zagrażającego bezpieczeństwu pojazdu, dlatego też kwestia wykonania na zlecenie firmy "A" dodatkowych badań w celu potwierdzenia bezpieczeństwa dokonanych zmian konstrukcyjnych pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stosownie natomiast do art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postepowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają̨ wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu P. do domagania się przedstawienia przez wnioskującego o rejestrację właściciela oświadczenia, o jakim mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W sprawie istnieje także niewątpliwie związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem prawa a treścią decyzji z dnia [...]polegający na tym, że gdyby nie doszło do tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna. Niezastosowanie wyżej wymienionego przepisu skutkowało rejestracja pojazdu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy po dokonanych bez prawidłowej homologacji i zgody producenta tak dalece idących zmianach konstrukcyjnych w ogóle powinien zostać dopuszczony do ruchu. Potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego wynikające z charakteru stwierdzonego naruszenia prawa powoduje, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie może być zaakceptowana, jako wydana przez organ praworządnego państwa.

Reasumując sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..]

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

a.l.