Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 719/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2015 r. przy udziale Prokuratura Prokuratury Okręgowej w P. sprawy ze skargi M. W. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (alej "WWINB") po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in. że zaskarżona decyzją nakazano inwestorowi rozbiórkę obiektu letniskowego o wymiarach [...] wraz z zadaszonym tarasem w wym. 2,5 m x 4,20 m oraz, że w odwołaniu odwołująca podniosła, iż źle obliczono powierzchnię zabudowy poprze błędnie zaliczenie do tej powierzchni, powierzchni tarasu.

W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie, czy obiekt letniskowy o wymiarach 5,54 m x 4,20 m, wraz z zadaszonym tarasem o wym. 2,50 m x 4,20 m wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Oznacza to, że generalną zasadą Prawa budowlanego jest konieczność uzyskania na realizację inwestycji pozwolenia na budowę. Od tej zasady ustawodawca ustanowił jednak szereg wyjątków, szczegółowo i enumeratywnie wymienionych w art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, przy czym art. 30 Prawa budowlanego normuje konieczność dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji niektórych zamierzeń inwestycyjnych. Z treści przywołanego przepisu nie wynika jednak, by takim złagodzeniem ustawodawca objął obiekty letniskowe.

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. IV SA/Po 524/12 zapadłym w adekwatnym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonując oceny zgłoszenia, przez R. M. Staroście P., zamiaru pobudowania 10 altan ogrodowych, jednoznacznie stwierdził, że zgłoszenie to nie ma związku z budową obiektów letniskowych o powierzchni przekraczającej 25 m2, kwalifikując dokonanie w dniu[...] grudnia 2010 r., zgłoszenia zamiaru budowy 10 altanek ogrodowych w celu pobudowania obiektów letniskowych, jako próbę obejścia Prawa budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. zasadnie postanowieniem opartym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowego obiektu letniskowego i nałożył na inwestora obowiązki w opisanym wyżej postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r. Nadto, transponując na grunt niniejszej sprawy rozważania WSA w Poznaniu zawarte w wyroku o sygn. IV SA/Po 524/12 organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie do powierzchni zabudowy obiektu letniskowego należy też wliczać powierzchnię zajmowaną przez taras, co w łącznym rozrachunku daje powierzchnię zabudowy - 33,77 m2. Determinuje to uznanie tej inwestycji za wymagającą pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym WWINB stwierdził, że prawidłowo prowadzone było postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skoro zaś obowiązki określone w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie zostały w wyznaczonym terminie wykonane, to w myśl przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego był zobligowany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniosła M. W. zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 32 w zw. z art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 zwaną dalej "Kpa") poprzez nieuwzględnienie zarzutu niedoręczenia decyzji organu I instancji prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a tym samym orzeczenie w stosunku do decyzji nieistniejącej, to jest takiej która nie weszła do obrotu prawnego,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w wyniku czego uznano, iż obiekt budowlany zlokalizowany na działce będącej przedmiotem niniejszego postępowania jest domkiem letniskowym - nie zaś altaną ogrodową - a nadto, iż obiekt ten przekracza swoją kubaturą dozwolone parametry, w związku z czym wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, co zaś skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisów dotyczących rozbiórki obiektu budowlanego,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania to jest art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa, poprzez brak pełnego i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i w związku z tym błędne przyjęcie, że obiekt budowlany posadowiony na przedmiotowej nieruchomości wymagał uzyskania pozwolenia na budowę,

4) naruszenie przepisów postępowania to jest art. 107 § 3 Kpa poprzez uzasadnienie decyzji w sposób lakoniczny, niepełny oraz z pominięciem zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Wskazując na powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego, dlatego też już choćby z tej przyczyny winna zostać uchylona. Decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi, o czym organ został poinformowany w piśmie z [...] lutego 2014 r.

Zarzucono także, że zarówno organ I jak i II instancji nie poczyniły w niniejszej sprawie samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych opierając całość swojego rozstrzygnięcia na wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2012 r. o sygn. akt IV SA/Po 524/12, który to wyrok nie zapadł na kanwie niniejszej sprawy, jako więc taki nie mógł być podstawą jej rozstrzygnięcia. Nadto organy prowadząc niniejsze postępowanie nie dokonały wykładni pojęć "powierzchnia zabudowy", "domek letniskowy" oraz "altana", a więc pojęć kluczowych dla toku niniejszej sprawy. Skarżący zakwestionował, iż rzeczony obiekt budowlany jest domkiem letniskowym o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2. W rzeczywistości jego powierzchnia zabudowy wynosi mniej niż 25 m2, a więc jest obiektem wyłączonym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikającego z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego.

Skarżąca podniosła, że powierzchnia obiektu wynosi 24 m2 (część kubaturowa} oraz około 10 m2 (zadaszony taras). Organy obu instancji wadliwie dokonały zsumowania powierzchni części kubaturowej budynku z powierzchnią zadaszonego tarasu, tym samym uznając, iż nie znajduje tu zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dzierżawca nieruchomości prawidłowo dokonał obliczeń powierzchni zabudowy niniejszego obiektu dokonując obliczeń po zewnętrznych krawędziach budynku, które wyznaczają linie graniczne pomiędzy budynkiem jako całością, a wolną przestrzenią w otoczeniu. Tak dokonane obliczenia wykazały, iż powierzchnia tego obiektu wynosi mniej niż 25 m2, mieści się więc w dyspozycji cytowanego artykułu. Będąc w dobrej wierze dokonał więc zgłoszenia tego obiektu wraz z pozostałymi dziewięcioma obiektami o podobnej konstrukcji do organu właściwego. Właściwy organ nie wniósł sprzeciwu w stosunku do powyższego zgłoszenia dlatego też rozpoczęto budowę wyżej wskazanych obiektów. Skoro Starosta P. nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia sprzeciwu i nie wydał stosownej decyzji w dobrej wierze kontynuowany był proces budowy ww. obiektu.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest wyjaśnienia na podstawie jakich przepisów organ dokonał ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem "powierzchnia zabudowy" i na podstawie jakich przepisów organ uznał, iż powierzchnia tarasu winna być zsumowana z właściwą powierzchnią zabudowy rzeczonego obiektu budowlanego. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "powierzchnia zabudowy" odwołując się w tym względzie jedynie do reguł znaczeniowych języka powszechnego. Organ II instancji, przyjmując za swoje rozważania WSA w Poznaniu zawarte w wyroku z 14 listopada 2012 r., zacytował fragment tego wyroku wskazując, iż "w świetle Normy PN-ISO 9836 powierzchnia obiektu letniskowego stanowi powierzchnię zabudowy. Podobnie rzecz się ma z zadaszonym tarasem o wymiarach (...), którego powierzchnia także winna być zaliczona do powierzchni zabudowy. Nie jest to element drugorzędny zabudowy, gdyż wyznacza on zewnętrzne krawędzie obiektu w rzucie pionowym".

Podkreślono, iż norma PN-ISO 9836, nie stanowi regulacji normatywnej, a nadto z definicji w niej zawartej nie wynika wprost, iż powierzchnię tarasu wlicza się do powierzchni zabudowy. Interpretacja pojęcia "powierzchnia zabudowy" dokonana w oparciu o treść Polskiej Normy jest w ocenie skarżącego błędna. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2014/09, niesłuszne jest powoływanie się na rozporządzenie MRRiB oraz na Polską Normę PN-ISO-9836:1997, wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 38, poz. 456), zmienionego rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 156, poz. 1304) do ustalenia metody wyznaczenia powierzchni zabudowy dla altan.

W tym samym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ustalając powierzchnię budynku (...) należy uwzględnić przestrzeń wydzieloną przegrodami budowlanymi (ścianami), mierząc po ich zewnętrznych krawędziach, które wyznaczają linie graniczne pomiędzy budynkiem jako całością, a wolną przestrzenią w otoczeniu, a więc bez powierzchni tarasu (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1044/10 oraz wyroku z dnia 25 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 2053/09, a także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt III SA/Po 46/09).

Skarżąca podniosła, iż w myśl przepisu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budynku, należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Już z samej wykładni językowej tego przepisu można jednoznacznie stwierdzić, że aby obiekt budowlany uznać za budynek, to obiekt ten musi być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Ponadto zestawienie powyższej definicji z legalnymi definicjami "budowli" oraz "obiektu małej architektury" zawartymi w art. 3 pkt 3 i 4 cyt. ustawy prowadzi do wniosku, że cechą różnicującą budynku od budowli lub obiektów małej architektury jest m.in. wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane. Funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego.

Nadto, w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.] przez powierzchnię zabudowy rozumie się pole powierzchni figury geometrycznej określonej przez kontur, o którym mowa w ust. la - lc, czyli kontur wyznaczony przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą linii przecięcia się zewnętrznych ścian budynku z powierzchnią terenu (...) - § 63 ust. 2.

Mając na względzie wyżej przytoczone przepisy skarżąca stanęła na stanowisku, że powierzchnia tarasu nie może być wliczona do powierzchni zabudowy obiektu budowlanego - altanki, gdyż nie jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. W ocenie skarżącej powierzchnia zabudowy omawianego obiektu budowlanego liczona po rzucie pionowym zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu wynosi mniej niż 25 m2, nie zaś jak wskazały organy administracji ponad 33 m2. Powierzchnia "otwartego tarasu" w świetle powyższego rozporządzenia nie powinna być wliczona do powierzchni zabudowy, gdyż do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni zajmowanej przez elementy drugorzędne. Wskazując co należy rozumieć pod pojęciem "elementy drugorzędne" przykładowo wymieniono w w/w rozporządzeniu takie obiekty jak schody zewnętrzne, czy rampy. Brak jest więc przeszkód aby zaliczyć otwarty taras, nie ogrodzony pionowymi płaszczyznami zewnętrznymi właśnie do takich elementów drugorzędnych. Taras ten nie spełnia bowiem funkcji, które mogłyby świadczyć o tym, że stanowi element podstawowy dla całego obiektu. W tym miejscu należy wskazać, iż organy pierwszej jak i drugiej instancji nie dokonały bezspornych ustaleń w tym względzie, winny bowiem dokonać stosownych oględzin w celu określenia charakteru spornego tarasu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. pełnomocnika skarżącego podtrzymał skargę. Prokurator wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mocą której nałożono na inwestora obowiązek rozbiórki obiektu letniskowego.

Nakaz rozbiórki organ wydał w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Już na wstępie należy wskazać, że stosownie do wskazanego wyżej przepisu nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu, że stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Orzeczenie o rozbiórce obiektu winno być poprzedzone zbadaniem przez organ nadzoru budowlanego, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Na gruncie niniejszej sprawy, w szczególności wobec postawionych zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii czy przedmiotowy budynek zgodnie z ustaleniami organu stanowi domek letniskowy czy też jak twierdzi skarżąca stanowi altanę objętą wyłącznie obowiązkiem zgłoszenia.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż Sąd w niniejszym składzie nie podziela poglądu skarżącego, iż jakoby przedmiotowy obiekt stanowił altanę.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, które Sąd w pełni podziela, iż jakkolwiek w ustawie Prawo budowlane brak jest legalnej definicji altany, to pod pojęciem altany należy rozumieć budowlę o lekkiej konstrukcji, często ażurowej, stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przez słońcem i deszczem. (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 875/12, a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1245/09, Lex nr 589150 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1021/06, Lex nr 308925).

W rozpatrywanej sprawie zgodzić należy się z organami administracyjnymi, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że wykładnia tego przepisu wskazuje, że aby obiekt budowlany uznać za budynek, to obiekt ten musi być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych za które funkcjonalnie uznaje się ściany danego obiektu budowlanego wskazać należy, że w rozpatrywanym przypadku takie wydzielenie istnieje. Świadczy o tym zarówno protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2013r., jak i analiza fotografii znajdujących się w aktach sprawy. W szczególności na fotografiach widoczna jest wyraźnie konstrukcja dachu – jednolita zarówno dla części kubaturowej jak i tarasu. W części głównej budynek wydzielony jest z przestrzeni ścianami i dachem. W części tarasowej jest zaś wydzielony dachem oraz słupami podtrzymującymi dach, a posadowionymi na podłodze obiektu, a także barierkami łączącymi w/w słupy.

Powyższe wskazuje na trafność stanowiska organów, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt. 2 Prawa budowlanego. Z powyższych dowodów wynika ponadto niezbicie, że cały obiekt jest zadaszony. Budynek ten, w ocenie Sądu, jest trwale związany z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Przyjmuje się bowiem, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. Przyjmuje się również, że to, iż dane urządzenie jest przestawne nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, że nie jest ono trwale związane z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Dotyczy to każdego rozwiązania, które ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 marca 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 2775/13, Lex nr 1468407). Z powyższymi poglądami należy się zgodzić. W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje trafne stanowisko, iż reklama (tu odpowiednio budynek) jest trwale związana z gruntem pomimo, że fundament na którym została umieszczona nie jest położony choćby częściowo poniżej poziomu gruntu. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. (tak WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 16 lipca 2014r., sygn. akt II SA/Gd 235/14, Lex nr 1500277). W tym stanie rzeczy posadowienie będącego przedmiotem niniejszej sprawy budynku na bloczkach betonowych, posadowionych na gruncie spełnia te warunki, gdyż zapewnia mu stabilność i przeciwdziała przemieszczeniu.

Biorąc pod uwagę okoliczności związane z miejscem posadowienia tego budynku, sposobem jego posadowienia, rozmiarem i konstrukcją, nie ma żadnych wątpliwości co do trafności stanowiska organów, że przedmiotowy budynek ma charakter letniskowy.

Podkreślić należy, iż budowa domku letniskowego nie zostało zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W tym miejscu wskazać należy, iż w aktualnym stanie prawnym zasadą jest, iż roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady zostały uregulowane w art. 29, 29a i 30 Prawa budowlanego, w których enumeratywnie wskazano jakie roboty budowlane wyłączone są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Na gruncie niniejszej sprawy podkreślić należy, iż budowa budynku letniskowego nie została wymieniona w zamkniętym katalogu wyjątków od obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zatem zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane w zakresie budynku letniskowego można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której w tym przypadku inwestor nie uzyskał, a nawet nie próbował jej uzyskać.

Tym samym wszelkie zarzuty odnoszące się, co do prawidłowości obliczenia powierzchni zabudowy, wobec uznania, iż wykonany obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia nie mogą zostać uwzględnione.

Jeżeli zatem R. M. zgłosił wykonanie 10 altan (w tym altany należącej do skarżącej) mieszczących się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a wykonano budynek letniskowy, na którego posadowienie winien był uzyskać pozwolenie na budowę, to dopuszczono się samowoli budowlanej podlegającej dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Przyjęcie w zaistniałym stanie faktycznym, że zgłoszenie odniosłoby skutek prawny - jak sugerował skarżący - chociaż konieczne było uzyskanie pozwolenia budowlanego - prowadziłoby do niedopuszczalnego obejścia prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt. II OSK 1375/05, LEX nr 321523; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 121/97, LEX 46672).

Powyższe prowadzi do uznania, iż budynek ten został wykonany samowolnie, co z kolei skutkowało koniecznością wdrożenia odpowiedniej procedury legalizacyjnej, celem doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organ administracyjny powinien najpierw ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). Dopiero pozytywne ustalenie w tym zakresie upoważnia organ do dalszych czynności legalizacyjnych określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2, tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego prawem. Jeżeli jednak okaże się, iż dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. II OSK 1347/10, baza orzeczeń NSA; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 316/12, lex1224003). A zatem gdy nie ma możliwości wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, nie ma możliwości jego legalizacji.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem z [...]lipca 2013r. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wstrzymanie budowy i złożenie w określonym terminie wskazanych w tym postanowieniu dokumentów.

Z akt sprawy wynika, i co nie jest również kwestionowane przez skarżącą, iż skarżąca nie wykonała nałożonych nań obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym.

Powyższe w świetle art. 48 ust.1 w zw. z ust.4 Prawa budowlanego obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu letniskowego.

Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że obiekt stanowi altanę, a nie budynek letniskowy to i tak wymagana byłaby w rozpatrywanym przypadku decyzja o pozwoleniu na budowę ponieważ powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu była większa niż 25 m2, a więc większa niż to określono w art. 28 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu słusznie skarżący zauważył, że organy administracji nie były związane treścią wyroku wydanego przez WSA w Poznaniu w dniu 14 grudnia 2012r. pod sygn. IV SA/Po 524/12. Nie oznacza to jednak, że nie mogły powołać się na zawartą tam argumentację, jeśli ją akceptowały. Sąd orzekający również w pełni podzielił argumentację przedstawioną w powołanym wyżej orzeczeniu i stanął na stanowisku, że do ustalenia powierzchni zabudowy należy stosować treść Polskiej Normy PN-ISO 9836.

W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 58/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 774/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 648/11, wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 675/13 – baza orzeczeń NSA). Zatem definiując pojęcie "powierzchnia zabudowy" odwołać należy się do Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych".

W świetle powyższego, przy uwzględnieniu powierzchni tarasu zadaszonego powierzchnia przedmiotowego obiektu jest niewątpliwie większa niż 25 m2. Marginalnie jedynie należy wskazać, że orzeczenia przywołane przez skarżącego w zakresie ustalania powierzchni zabudowy wydane zostały w sprawach o charakterze podatkowym, a nie budowlanym.

W kontekście podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszeń dyspozycji art. 7, art. 8, art. 77 §1 i art. 80 Kpa zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że organy orzekające w sprawie z należytą starannością wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Niesłuszny jest bowiem zarzut skarżącego jakoby organy nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego opierając się jedynie na ustaleniach poczynionych w postępowaniu kontrolowanym przez Sąd w sprawie IV SA/Po 524/12. Wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu [...] lutego 2013r., a także dokumentacja fotograficzna. Podkreślić należy, że ustalony przez organ stan faktyczny nie był kwestionowany, a jedynie odmiennie oceniany przez skarżącego. Uzasadnienie decyzji odnosi się również do zasadniczych dla toczącego się postępowania administracyjnego kwestii, i nie pozwala stwierdzić uchybienia przepisom art. 107 § 3 Kpa mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 32 w zw. z art. 40 § 2 Kpa poprzez nieuwzględnienie zarzutu niedoręczenia decyzji organu I instancji prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a tym samym orzeczenie w stosunku do decyzji nieistniejącej, to jest takiej która nie weszła do obrotu prawnego należy wskazać, że zarzut ten pojawił się dopiero w skardze złożonej do Sądu, organ odwoławczy więc nie mógł ustosunkować się do niego, tym bardziej, że w aktach administracyjnych brak jest pisma z dnia [...] lutego 2014r., przy którym rzekomo złożono pełnomocnictwo. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła skarżąca zachowując odpowiedni termin do jego złożenia. Również w odwołaniu nie wspomniała o ustanowieniu pełnomocnika. W aktach brak jest dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego do występowania przed organem I instancji, a także II instancji. Doręczenie zatem obu decyzji (I i II instancji) bezpośrednio skarżącej było prawidłowe, nie wykazano bowiem, żeby działała ona na tych etapach postępowania poprzez ustanowionego pełnomocnika.

W tych okolicznościach uprawnionym było stwierdzenie, że strona nie wykazała, że na skutek doręczenia decyzji jej, a nie pełnomocnikowi ( o ile został ustanowiony wcześniej niż na etapie skargi do sądu), doszło do faktycznego uszczerbku w uprawnieniach strony, i że fakt ten wywołał ujemne dla niej skutki procesowe. Wobec powyższego ten zarzut skargi uznać należy za niezasadny, ponieważ brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Ppsa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

MZ