Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1511/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Katarzyna Wilczek po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna w Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta L. Ś. z dnia [...], nr [...], określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...].

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002.

We wskazanych latach A S. A. (dalej: A SA) prowadziły, na podstawie udzielonej koncesji, działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), polegającą na wydobyciu kruszywa naturalnego.

Organ ustalił, w oparciu o dane z ewidencji gruntów, że A SA, w 2002 r., były właścicielem gruntów o łącznej powierzchni [...].

Ponadto organ stwierdził różnicę (o [...]) między tym, co wynika z danych ewidencyjnych a tym, co zadeklarowały A SA (w podatku rolnym podatnik zadeklarował powierzchnię [...], natomiast w podatku od nieruchomości powierzchnię [...] , z czego [...] w pozycji grunty "pozostałe").

Organ zauważył również, iż łączna powierzchnia gruntów zadeklarowanych przez A SA do opodatkowania różni się od zakreślonego koncesją obszaru górniczego. Z udzielonej A SA koncesji nr 179/94 z dnia 30 sierpnia 1994 r. wydanej przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (zmienionej decyzją z dnia [...]) na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża B wynika bowiem, iż łączna powierzchnia obszaru górniczego wynosiła w 2002 r. [...] a powierzchnia terenu górniczego B – [...].

Organ stosownie jednak do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2000 Nr 100 poz. 1086 ze zm. – dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne) a także z uwagi na brak możliwości ustalenie, jaka część obszaru górniczego jest związana faktycznie z działalnością A SA w zakresie uregulowanym przepisami prawa górniczego (strona nie złożyła żądanych dokumentów), wziął pod uwagę, przy określeniu zobowiązania w podatku od nieruchomości, powierzchnię z ewidencji gruntów, pomniejszając ją o powierzchnie [...] błędnie ujętą w deklaracji.

Jednocześnie organ uznał za prawdziwe dane wynikające z deklaracji na podatek rolny.

W konsekwencji organ przyjął, iż, w 2002 r., grunty o powierzchni [...] podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jak grunty związane z działalnością gospodarczą, zaś grunty o powierzchni [...] – podatkiem rolnym.

W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji brak było bowiem podstaw do uznania, iż grunty o powierzchni [...] (zadeklarowane jako "pozostałe") nie są związane z działalnością gospodarczą A SA.

Ponadto organ ustalił, iż Starostwo Powiatowe w L. Ś. na rzecz A S.A. w latach 2000 - 2005 wydało jedną decyzję o zakończeniu rekultywacji w kierunku wodnym terenów poeksploatacyjnych o łącznej powierzchni [...] (decyzja z dnia [...], nr [...]).

Organ wskazał, iż do ewidencji gruntów i budynków została ona wprowadzona pod koniec 2004 r. a ponadto, iż z zapisów ewidencji wynika, że teren zrekultywowany, w kierunku wodnym, został zaklasyfikowany jako wody stojące o symbolu Ws, co oznacza, że w dalszym ciągu należy uznał go, że tereny objęty podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), w wyniku rozpatrzenia odwołania uznało, iż, w istniejącym w 2002 r. stanie faktycznym i prawnym, A SA w deklaracji winny wykazać:

- budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...], opodatkowane stawką [...];

- budynki pozostałe o powierzchni [...] zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm. – dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych), zakwalifikowane przez A SA do budynków pozostałych;

- budowle o wartości [...], opodatkowane stawką 2% ich wartości;

- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...], opodatkowane stawką [...].

Odnosząc się do gruntu o pow. [...] organ stwierdził, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. " za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy (...). W uzasadnieniu organ powołał się na piśmiennictwo i orzecznictwo, zgodnie, z którym wszystkie grunty przedsiębiorcy są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą. Jedynym kryterium zakwalifikowania gruntu do kategorii związanych z działalnością gospodarczą jest więc sam fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę.

Organ uznał również za zasadne zastosowanie jedynie, w odniesieniu do części budynków, stawki podatku od nieruchomości w wysokości jak dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą.

W trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił bowiem, iż budynki o powierzchni [...] są zlokalizowane na działkach nr [...] i nr [...], ujętych w ewidencji gruntów jako tereny rolne zabudowane i opodatkowane podatkiem rolnym a zatem nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z tym zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., wyżej wymienione budynki są zwolnione z podatku od nieruchomości.

W rezultacie organ odwoławczy, przyjmując stawki podatku od nieruchomości w wysokości określonej uchwałą nr XLVI/378/01 Rady Miejskiej Gminy Lwówek Śląski z dnia 4 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2002 r. na terenie Gminy i Miasta Lwówek Śląski, określił wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 r. w kwocie [...] oraz kwotę zaległości w wysokości [...] (A SA zapłaciły kwotę [...], natomiast kwota [...] została umorzona).

SKO analizując wszystkie dowody zebrane w sprawie a także argumentację A SA zawartą w szeregu pismach, wzięło przede wszystkim pod uwagę ocenę obszaru określonego jako B, dokonaną przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W. Inspektorat w Z. w piśmie z dnia [...] Nr [...], skierowanym do pełnomocnika A SA adw. E. Sz. Z pisma tego wynika, że prowadzona przez Spółkę przy współudziale Elektrowni A S.A. w W. budowa zbiornika D I etap "nie odgrywa żadnej roli w ochronie przeciwpowodziowej przyległych terenów oraz położonych poniżej zbiornika" oraz stwierdza również, że "budowy zbiornika nie rozpoczęto". Jednocześnie organ uznał, iż brak jest jakichkolwiek dowodów, potwierdzających, że zbiornik został wybudowany, co stanowi jedyną przesłankę do zaklasyfikowania tego obszaru do zbiornika wodnego retencyjnego. Przedstawione przez stronę dowody i decyzje oraz pozwolenia na budowę a także ustalenia, porozumienia i notatki z narad nie stanowią, zdaniem organu, dowodów, które stwierdzają, że został wybudowany zbiornik retencyjny (brak protokołu odbioru). Stąd też, zdaniem organu, do czasu wybudowania zbiornika retencyjnego brak jest podstaw prawnych do zastosowania obniżonej stawki podatku od nieruchomości.

Ponadto organ zauważył, iż zmiana kwalifikacji użytków powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i zgłoszenie tych zmian należy do właściciela gruntów (art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2000 Nr 100, poz. 1086 ze zm. – dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne). Poza tym do kompetencji organu podatkowego nie należy badanie stopnia zaawansowania prac budowlanych oraz stopnia wywiązania się inwestora z finansowania inwestycji.

Z kolei, ustosunkowując się do zarzutów skargi, SKO uznało, iż nie doszło do rażącego naruszenia wykazanych przez stronę przepisów, bowiem niektóre przepisy zostały przywołane niewłaściwe lub nie znajdują w sprawie zastosowania a ich wykładnia przedstawiona przez A SA jest nieprawidłowa.

Organ zauważył, iż w tekście ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., brak jest art. 1a pkt 3 a także art. 2 ust. 3 pkt 3.

Nie nastąpiła również obraza art. 12 pkt 8 i pkt 10, ponieważ w tekście ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. z 2006 r. Dz.U. Nr 136, poz. 969 ze zm. – dalej: ustawa o podatku rolnym), w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., pkt 10 art. 12 nie występuje, natomiast w art. 12 ust. 8 zawarta została delegacje do wprowadzenia innych zwolnień przez Gminy.

Organ zauważył także, iż art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 3, art. 4, art. 5 ust.4, art. 9 pkt 10-12 i 19 oraz art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 71-72, art. 80-81 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 239, poz.2019 ze zm.- dalej: ustawa Prawo wodne), która weszła w życie 11 października 2001 r., nie mają zastosowania do rozpatrywanej sprawy, ponieważ organy podatkowe nie dokonują klasyfikacji wód, urządzeń wodnych w budowie a ponadto tereny opodatkowane nie są gruntami wód publicznych i nie stanowią własności Skarbu Państwa.

Zdaniem organu odwoławczego, A SA nie wykazały również, na czym polega obraza naruszenia art. 102, art. 103 i art. 106-108 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. z 2006 r. Dz.U. Nr 129, poz. 902 ze zm. – dalej: ustawa Prawo ochrony środowiska), dotyczących rekultywacji gruntów.

Ponadto A SA, zdaniem organu odwoławczego, bezpodstawnie zarzuciły naruszenie art. 121, art.123 i art. 181-182 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, po. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), uznając, że organ nie dokonał oceny całego materiału dowodowego gdyż żaden z przywołanych dowodów nie potwierdza faktów, na które A SA się powołują, tzn. że zbiornik retencyjny został wybudowany. Także z dokumentów tych nie wynika, aby był budowany zbiornik wodny wraz z jazem spustowym na zlecenie administracji rządowej.

Z kolei wystąpienie w dniu [...] do Starostwa Powiatu L. Ś. z wnioskiem o wydanie decyzji uznającej zakończenie rekultywacji [...], po pierwsze, zdaniem organu, nie ma znaczenia dla opodatkowania tych gruntów w 2001 r., a po drugie, o zakończeniu rekultywacji nie decyduje podmiot, który prowadzi rekultywację a stosowny organ w formie decyzji.

Nie nastąpiło także naruszenie art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, ponieważ A SA nie wykazały, że z prowadzeniem inwestycji ustawa podatkowa wiąże opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości oraz art. 181 i 194 Ordynacji podatkowej, ponieważ korygowanie wadliwych zapisów w rejestrze gruntów należy do obowiązków właściciela a żaden z przywołanych przez Spółkę dowodów nie świadczy o zakończeniu inwestycji. Za bezpodstawne organ uznał również twierdzenia A SA, iż porozumienie z dnia [...], w którym został określony obszar zbiornika retencyjnego niejako automatycznie wpływa na kwalifikacje tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne takiej możliwości nie przewidują.

Ponadto organ uznał, wbrew twierdzeniom A SA, iż stawka opodatkowania od jezior w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych może być stosowana tylko dla zbiorników retencyjnych, których budowa została zakończona.

A SA w skardze z dnia [...] (uzupełnionej pismem z dnia [...]) wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym zastępstwa adwokackiego, zarzucając naruszenie przepisów:

prawa materialnego, to jest:

1. art. 2 i art. 3 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 1 lit.b a także art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

2. art. 12 pkt 8 i 10 ustawy o podatku rolnym;

3. art. 2 ust.1 pkt 4. art. 3, art. 4, art. 5 ust. 4 , art. 9 pkt 10-12 i 19 oraz art. 9 ust. 2 art. 10 ust. 2 art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 71-72, art. 80 - 81 ustawy Prawo wodne oraz

4. art. 102, art. 103 i art. 106 - 108 ustawy Prawo ochrony środowiska, a także

przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, to jest:

1. art. 121, art. 123, art. 181 – 182 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie w całości stanowiska podatnika, w tym zaprezentowanego w pismach z dnia [...] i z dnia [...] a nadto dołączonych dokumentów mających istotne znaczenie w sprawie, w tym szeregu decyzji właściwych organów określających prowadzenie przez podatnika od 1998 r. na spornym obszarze budowy zbiornika wodnego wraz z jazem spustowym jako zadania zleconego przez administrację rządową a nadto zgłoszenia przez podatnika w dniu [...] zakończenia rekultywacji [...] ha terenów poeksploatacyjnych, znajdujących się pod lustrem wody realizowanego zbiornika retencyjnego C;

2. art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie faktów powszechnie znanych oraz znanych organowi podatkowemu a dotyczących prowadzonej przez podatnika inwestycji budowy urządzeń wodnych dla celów pożytku publicznego;

3. art. 3 ust.1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez pominięcie , że sporne grunty zajęte zostały na zbiornik wodny retencyjny ze stawką określoną w art. 5 ust. 1 pkt 7b oraz art. 6 ust. 3 tej ustawy;

4. art. 181 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie dowodów wskazanych przez podatnika na okoliczność wadliwych zapisów w rejestrze gruntów wobec odmiennego przeznaczenia tych gruntów jako zajętych na budowę zbiornika wodnego oraz jazu spustowego, oraz pominiecie wniosku podatnika z dnia [...] w tym zakresie, nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska na okoliczności podnoszone przez podatnika, w zakresie prowadzonej inwestycji wynikającej z treści decyzji Wojewody D. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia podatnikowi na budowę obiektów umożliwiających przepuszczenie rzeki Bóbr przez wyrobiska Kopalni D, z decyzji Wojewody D. z dnia [...] w zakresie pozwolenia wodno- prawnego na eksploatację złoża kruszywa w dolinie rzeki Bóbr oraz budowę obiektów hydrotechnicznych związanych z przepuszczeniem rzeki Bóbr przez wyrobiska Kopalni D, z decyzji Ministra Ochrony Środowiska z dnia [...] oraz decyzji Wojewody D. z dnia [...] o przeniesieniu decyzji z dnia [...] na spółkę Elektrownie E SA w związku z realizowaniem kompleksowego zadania, tj. budowy zbiornika wodnego wraz z jazem wpustowym oraz urządzeń towarzyszących wraz z budową elektrowni wodnej na tym obszarze;

5. art. 187 i 188 Ordynacji podatkowej, przez nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez podatnika i pominięcie faktów powszechnie znanych a związanych z przedmiotową sprawą;

6. art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie dowodów przedłożonych przez podatnika na okoliczność charakteru prowadzonej na spornym gruncie budowy zbiornika wodnego, mającej wpływ na podstawę ustalenia podatku w ramach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

7. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie wszystkich faktów i dowodów przedłożonych przez podatnika oraz powołanie się na fakty które w ogóle nie zaistniały oraz

8. art. 67 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy organ podatkowy pierwszej instancji prawomocną decyzją z dnia [...] umorzył częściowo zaległość podatkową za okres od lutego do czerwca 2002 r.

W uzasadnieniu A SA podniosły między innymi, iż w deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości za 2002 r. grunt o powierzchni [...] zaliczyły do gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz o powierzchni [...] do gruntów "pozostałych", jako będących już pod lustrem budowanego na tym obszarze od 1985 r. zbiornika wodnego retencyjnego, przeciwpowodziowego wraz z przekierowaniem rzeki Bóbr i budową wałów ochronnych. Natomiast organy obu instancji przyjęły, iż grunt o powierzchni [...] jest w całości związany z działalnością gospodarczą, do której ma zastosowanie podwyższona stawka podatku.

A SA podniosły także, iż sporny teren nie służy działalności gospodarczej podatnika i winien podlegać zakwalifikowaniu jako użytek ekologiczny względnie obszar nie związany z działalnością gospodarczą ze względów technicznych lub też jako teren, na którym podatnik zaspakaja potrzeby przeciwpowodziowe i regulacyjne rzeki Bóbr, które należą do zadań Państwa.

Zdaniem A SA, organ drugiej instancji pominął powyższe okoliczności w całości i uznał że sam fakt posiadania gruntów oraz ich klasyfikacja w rejestrze gruntów upoważnia do ich zaliczenia jako "związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą", pomimo, że na powyższe okoliczności podatnik przedłożył szereg dokumentów, w tym: Porozumienie z Okręgową Dyrekcją Gospodarki Wodnej we W. ( zaakceptowane przez Wojewodę J.) z dnia [...], w ramach którego ODGW zobowiązała się między innymi do poniesienia szeregu kosztów w tym do wybudowania jazu spustowego, refundacji na rzecz A SA kosztów wydatkowanych na zakup gruntów.

Zgodnie z koncepcją Porozumienia z dnia 2 kwietnia 1985r, oraz wcześniejszymi uzgodnieniami międzyresortowymi, przedmiotem współpracy i zaangażowania na tym terenie przez A SA, było planowane zagospodarowanie odcinka rzeki Bóbr od km 165,8 do km 157,2 od mostu kolejowego w L. Ś. do jazu elektrowni wodnej W. M. połączone z rekultywacją wyrobisk w kierunku wodnym poprzez planową budowę zbiornika, docelowe pełne gospodarcze wykorzystanie piętrzenia dla celów hydroenergetycznych, ochrony przeciwpowodziowej, wyrównania przepływu w rzece, rekreacyjnych i innych ( § 1 Porozumienia).

A SA wskazały także na sporządzony w dniu [...] protokół z posiedzenia Zespołu Specjalistów Inwestycyjnych w Ministerstwie Środowiska i Zasobów Naturalnych, w sprawie rozpatrzenia koncepcji programowej budowy zbiornika wodnego C na rzece Bóbr oraz na umowę z dnia [...] zawartą pomiędzy ODGW a przedsiębiorstwem państwowym Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych o pełnieniu przez ODGW funkcji inwestora zastępczego do zadania "Jaz wpustowy wraz z przełożeniem koryta rzeki Bóbr oraz podziale kosztów realizacji tej inwestycji" oraz na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 września 2002 r. z treści którego wynika, iż nabyte grunty mają być wykorzystane głównie do budowy zbiornika C, którego podstawową funkcją będzie retencja wód i wyrównanie przepływu wód rzeki Bóbr w okresie wezbrań celem zabezpieczenia przeciwpowodziowego gmin: L. Ś., B., Sz., M. i Ż. a ponadto będzie to stanowić zabezpieczenie przeciw rumoszowi wypłycającemu koryto rzeki Bóbr, jak również umożliwi uzyskanie energii elektrycznej.

A SA wskazały również na Porozumienie z dnia 15 września 2003 r. zawarte z Gminą L. Ś., w ramach którego Gmina zobowiązała się wesprzeć finansowo w realizacji zadań a A SA zobowiązały się zaangażować dalsze środki finansowe i pozyskać je z innych źródeł.

SKO w odpowiedzi na skargę z dnia [...], podtrzymując dotychczasową argumentację wniosło o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż do zarzutów A SA ustosunkował się szczegółowo w zaskarżonej decyzji.

Organ podniósł także, iż cześć argumentacji i zarzutów zawartych w skardze nie odnosi się bezpośrednio do rozstrzygnięcia i materiału dowodowego sprawy tylko dotyczy okoliczności faktycznych, które nie mają wpływu na treść określonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości lub ich rozstrzygnięcie nie należy do organów podatkowych. Przede wszystkim taką okolicznością jest planowana w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku inwestycja budowy zbiornika retencyjnego B. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że A SA prowadziły eksploatację złoża kruszywa naturalnego B w skojarzeniu z równoczesną budową zbiornika retencyjnego o tej samej nazwie. Przy czym budowa zbiornika nie została zakończona. Z materiału dowodowego w sprawie można wywnioskować, że pierwszy etap tej inwestycji, na planowane cztery, został zakończony. Organ podniósł także, iż A SA domagają się, aby to organ podatkowy odniósł się do powodów wstrzymania inwestycji, zawansowania robót, kosztów itp. poprzez powołanie biegłych, ekspertyz itp. jednocześnie wywodząc, że [...] jest to użytek ekologiczny, obszar nie związany z działalnością gospodarczą ze względów technicznych lub też "teren na którym podatnik zaspakaja potrzeby przeciwpowodziowe i regulacyjne rzeki Bóbr, które należą do zadań Państwa". Organ podniósł również, że tak sformułowane zarzuty poprzedza odmowa podania numeru działek zakwalifikowanych do poszczególnych kategorii podatku od nieruchomości zarówno w deklaracji jak i korektach, w tym, na jakich działkach znajduje się obszar [...], oznaczonych przez skarżąca jako zbiornik retencyjny.

Tym samym zarzuty A SA oparte na pominięciu dowodów a wskazujące na naruszenie art. 121, art. 123, art.181-182, art. 187 § 1 i 3, art. 181 w zw. z art. 194 § 3, art. 188 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej należy uznać, zdaniem organu, za nietrafne.

Organ podniósł również, iż umorzenie w części zaległości podatkowej nie pozbawia organ prawa do wydania decyzji wymiarowej obejmującej również tę kwotę.

.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. – dalej: p.u.s.a.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c p.p.s.a.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość zakwalifikowania nieruchomości gruntowej w zakresie podatku od nieruchomości. Organy podatkowe obu instancji uznały, iż zgłoszona do opodatkowania nieruchomość o powierzchni [...] powinna być opodatkowane w całości stawką podatku przewidzianą dla nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą.

Natomiast A SA uważają, iż część nieruchomości o powierzchni [...] powinna być opodatkowana stawką podatku jak dla nieruchomości "pozostałych".

Zdaniem Sądu, stanowisko A SA nie znajduje oparcia zarówno w ustalonym prawidłowo przez organy stanie faktycznym sprawy, jaki i zgromadzonym materiale dowodowym.

Z poczynionych przez organy obu instancji ustaleń wynika bowiem, iż A SA jako przedsiębiorca posiadało, w 2002 r., nieruchomości gruntowe podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym jak i nieruchomości podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organy do wyliczenia powierzchni opodatkowania tymi podatkami wzięły pod uwagę dane zawarte w deklaracjach na podatek rolny i podatek od nieruchomości oraz dane z ewidencji gruntów. Organy uwzględniły także różnice wynikające z oczywistych omyłek. I co do tego brak jest sporu miedzy stronami. Poza sporem jest również prawidłowość zakwalifikowania do poszczególnych stawek podatku budynków i budowli należących do A SA. Spór dotyczy prawidłowości zakwalifikowania nieruchomości gruntowej (z wyłączeniem gruntów rolnych) do właściwych stawek podatku w podatku od nieruchomości.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy zauważyć, iż podstawę materialnoprawną stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl których opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym; grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza oraz grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych (art. 3 ust. 1 pkt 3, 4 i 5), należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących ich właścicielami lub posiadaczami samoistnymi (art. 2) a także postanowienia uchwały z dnia 4 grudnia 2001 r. (§ 2 pkt 1), określające wysokość stawki opodatkowania dla nieruchomości gruntowej związanej z działalnością gospodarczą.

Podatek od nieruchomości jest liczony od powierzchni gruntu (art. 4 ust. 1 pkt 3) przemnożonej przez stawkę podatku, w wysokości uchwalonej przez radę gminy.

W art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca określił bowiem jedynie wielkości maksymalnych stawek podatkowych dla określonych kategorii nieruchomości, dając jednocześnie możliwość ich zróżnicowania, przez radę gminy w drodze uchwały.

W konsekwencji stworzona została możliwość opodatkowania wyższą stawką podatkową nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (art. 5 ust. 1 pkt 6).

Zgodnie z art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., są to grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności: grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi; grunty pod budowlami i urządzeniami; grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne oraz grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne: na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej – do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego.

Zatem sam fakt stwierdzenia posiadania, przez podatnika będącego przedsiębiorcą, nieruchomości zabudowanej lub niezabudowanej rodzi obowiązek zastosowania stawki podatku w wysokości jak dla nieruchomości "związanych z działalnością gospodarczą". Potwierdza to także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt 1861/04, na który powołują się A SA, wywodząc jednak inne wnioski. W powołanym wyroku Sąd stwierdził bowiem, iż "W stanie prawnym obowiązującym od 1.1.1997 r. do 30.11.2002 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, były z mocy prawa uważane za grunty związane z działalnością gospodarczą. W konsekwencji, podlegały opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.)".

Wskazana powyżej ogólna reguła nie ma zastosowania do gruntów, którym przywrócono charakter rolny i leśny (co wynika a contrario z art. 5 ust. 3 pkt 4) a także do gruntów: będących użytkami rolnymi nie wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym, wykorzystywanych na cele rolnicze; pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz pozostałych, do których ma zastosowanie niższa stawka podatku (co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 7a – c).

Ponadto w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidziano szereg zwolnień od podatku od nieruchomości, w tym nieruchomości lub ich części zajętych na potrzeby organów i administracji samorządu terytorialnego; grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych a także nieruchomości lub ich części zwolnionych od podatku od nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw.

Tak więc podatnik będący przedsiębiorcą, chcąc uwolnić się od płacenia podatku w stawce obowiązującej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, powinien wykazać jedną z wyżej wymienionych sytuacji.

W stanie sprawy A SA powoływały się na okoliczności, ich zdaniem, mające takie znaczenie.

Wskazywały, iż są w trakcie budowy zbiornika retencyjnego o ważnym znaczeniu lokalnym, mającej na celu ochronę przyległych terenów przed powodziami oraz ochronę środowiska, polegającą na przywracaniu terenom, zdegradowanym przez działanie kopalni, ich pierwotnych właściwości.

Ponadto A SA wskazywały, iż grunty wyłączone na cele inne niż rolnicze i leśne związane z wydobywaniem kruszywa, podlegają obowiązkowej rekultywacji w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz na fakt wydania decyzji potwierdzającej ukończenie rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Podnosiły również, iż na spornym obszarze A SA nie prowadzą od wielu lat działalności wydobywczej.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń w świetle zajętego przez organy stanowiska w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż organy obu instancji w żadnym momencie postępowania nie zanegowały charakteru prowadzonych robót inwestycyjnych na przedmiotowym gruncie a jedynie wskazywały na brak możliwości, ze względy na stopień zaawansowania tych robót, uznania go za grunt nie związany z działalnością gospodarczą A SA.

Zauważenia wymaga również fakt, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wyjaśniają, z jakim momentem można uznać grunt należący do przedsiębiorcy za grunt nie związany z działalnością gospodarczą (np. za grunt zajęty na zbiornik wodny retencyjny lub za grunt zrekultywowany na cele rolnicze). Stąd też należy sięgnąć do przepisów regulujących tę materię. Jest to o tyle ważne, iż tereny poeksploatacyjne kopalń do momentu formalnego zakończenia ich rekultywacji, mimo zaprzestania wydobywania kruszywa, są uważane za tereny związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Przechodząc na grunt przepisów prawa regulujących interesującą nas materię należy na wstępie wskazać na art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 228, poz. 1947 ze zm. – dalej: Prawo geologiczne i górnicze), w myśl którego właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, jeżeli ruch ten odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Może żądać natomiast naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody zgodnie z przepisami tej ustawy. W przypadku gruntów rolnych i leśnych naprawienie szkody następuje w drodze rekultywacji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. z 2004 r. Dz.U. Nr 121, poz. 1266 ze zm. – dalej: ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych), zaś obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na przedsiębiorcy (art. 94 ust. 3 i 4).

Z kolei w myśl przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunt zrekultywowany należy do gruntów rolnych, co wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 8.

Z przepisów tej ustawy wynika także, iż osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt (art. 20 ust.1). Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności (art. 20 ust. 4)

Zakończenie procesu rekultywacji potwierdza decyzja wydana przez właściwego starostę (art. 22). Stąd też, aby grunt mógł być uznany za zrekultywowany na cele rolne musi być wydana decyzja uznająca rekultywację za zakończoną.

Poszukując podstaw prawnych do zwolnienia A SA z obowiązku opodatkowania spornego gruntu podatkiem od nieruchomości lub w podwyższonej stawce należy wskazać dodatkowo na art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w którym za grunty rolne uważa się grunty pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych (art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy). Jednak, w ocenie Sądu, aby można było uznać, iż grunt pełni taką funkcję musi być zakończona jego budowa i muszą być spełnione odpowiednie warunki formalnoprawne.

Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na takie uznanie.

Słusznie więc, w ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły, iż nieruchomość o powierzchni [...] należy uznać za związaną z prowadzoną przez A SA działalnością gospodarczą. Organy wykazały bowiem, iż mimo prowadzenia, od wielu lat, na wskazanym obszarze robót, mających na celu wybudowanie obiektów hydrotechnicznych, umożliwiających przepuszczenie rzeki Bóbr przez wyrobisko A SA, brak jest podstaw prawnych (brak stosownej decyzji) i faktycznych (inwestycja w toku, zakończeniu uległ pierwszy z czterech etapów inwestycji) do przyjęcia, iż proces ten został zakończony.

W aktach sprawy znajdują się decyzje a także porozumienia, pisma kierowane przez A SA do różnych podmiotów wraz z udzielonymi na nie odpowiedziami, które w swej istocie potwierdzają jedynie zamierzenia A SA a nie ich końcowy efekt. Słusznie więc, zdaniem Sądu, organy obu instancji oceniły ten materiał, jako nie mający bezpośredniego związku z przedmiotem sprawy, zaś organy podatkowe nie są uprawnione do badania stopnia zaawansowania robót. Dla prawidłowego określenia podstaw opodatkowania istotne znaczenie odgrywają bowiem dane z ewidencji gruntów oraz jak w tym wypadku decyzja o zakończeniu procesu rekultywacji w kierunku wybudowania zbiornika retencyjnego oraz dokument potwierdzający jego odbiór do użytku. W rozstrzyganej sprawie dowodów w tej postaci zabrakło, czego nie kwestionuje żadna ze stron postępowania. Strona skarżąca wskazuje jedynie na decyzję o zakończeniu procesu rekultywacji.

W stanie sprawy za słuszne należy uznać także stanowisko organów, iż znajdująca się w aktach decyzja Starosty L. z dnia [...], nr [...], na którą między innymi powołują się A SA, uznająca za zakończoną rekultywację w kierunku wodnym terenów poeksploatacyjnych Kopalni C, znajdujących się pod lustrem wody realizowanego zbiornika retencyjnego B, o łącznej powierzchni [...], nie ma znaczenia dla ustaleń 2002 r., ze względu na fakt wprowadzenia jej do ewidencji gruntów i budynków pod koniec 2004 r. a także ze względu na okoliczności o których była mowa wyżej (z zapisów ewidencji wynika, że teren zrekultywowany, w kierunku wodnym, został zaklasyfikowany jako wody stojące o symbolu Ws oraz ze proces rekultywacji gruntu w kierunku budowy zbiornika retencyjnego nie został zakończony).

O zakończeniu procesu rekultywacji nie może, bowiem świadczyć przedłożony na rozprawie protokół oględzin gruntów z dnia [...]. Dokument ten jest niezbędny do wydania decyzji, ale nie może jej zastąpić. Protokół taki ma jedynie na celu stwierdzenie zakończenia robót w sensie technicznym, w szczególności zaś ustalenie, czy zakres i sposób ich wykonania odpowiada projektowi rekultywacji terenu, opracowanemu dla konkretnej sprawy i zatwierdzonemu decyzją właściwego organu administracyjnego.

Poza tym z powyższego protokół oględzin wynika, iż teren wnioskowany do uznania za zrekultywowany w kierunku wodnym wynosi [...] (według decyzji [...]) i nie obejmuje powierzchni obrzeży przyszłego zbiornika retencyjnego. Ich wyprofilowanie i ukształtowanie ma nastąpić, zgodnie z treścią protokołu, dopiero przed rozpoczęciem IV etapu budowy zbiornika retencyjnego. Tak więc protokół potwierdza jedynie, iż pewien etap rekultywacji gruntu w kierunku wodnym – budowy zbiornika retencyjnego został zakończony.

Również z treści znajdującej się w aktach decyzji Wojewody D. z dnia [...], nr [...], wynika iż proces budowy zbiornika retencyjnego jest w toku. Został przedłużony termin (do dnia [...]) realizacji prac projektowych dotyczących zagospodarowania i ukształtowania brzegów zbiornika B, prowadzonych na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego (decyzja Wojewody D. z dnia 25 stycznia 2000 r., nr OSj.g.I – 6210/1/00, zmieniona decyzją z dnia 5 lutego 2001 r., nr OSj.g.I – 6811/P/10/01).

Oznacza to, że w 2002 r. nie można było zakwalifikować przedmiotowej powierzchni do powierzchni "zajętej pod zbiornik retencyjny" (zbiornik nie został przyjęty do użytku) a w konsekwencji zastosować obniżoną stawkę podatku jak też uznać za grunty rolne, ponieważ nie mieści się ona w pojęciu gruntów rolnych (art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), co w konsekwencji wyłączałoby je z katalogu gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Wskazać należy, iż A SA miały, zdaniem Sądu, świadomość z istniejącej sytuacji, składając deklaracje na podatek rolny i od nieruchomości. Przedmiotowy grunt ujęły bowiem w deklaracji na podatek od nieruchomości (a nie w deklaracji na podatek rolny) w pozycji "pozostałe" a nie w pozycji grunty "pod jeziorami zajęte na zbiorniki wodne retencyjne".

Należy też zauważyć, iż podnoszone przez A SA okoliczności, wskazujące na wagę prowadzonej inwestycji dla ochrony przeciwpowodziowej i ochrony środowiska a także, iż wykonywane zadanie mieści się w granicach obowiązków i kompetencji organów administracji rządowej czy terenowej nie są adekwatne do faktu istnienia obowiązku po stronie A SA przywrócenia zdegradowanym działalnością Zakładu gruntom ich pierwotnej funkcji.

Tym samym należy stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, regulujących kwestie związane z ruchem kopalń, ochroną środowiska czy też korzystaniem z wód.

Do podobnej konstatacji należy dojść w odniesieniu do przywołanego przez A SA orzecznictwa sądów administracyjnych.

Organy podatkowe obu instancji nie naruszyły również wskazanych przepisów materialnego i procesowego prawa podatkowego.

Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, z której wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy.

Materiał sprawy wskazuje, iż organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaś materiał dowodowy był gromadzony w myśl zasady z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującej jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś dokonana przez organy ocena nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), lecz służy jedynie ustaleniu zaistniałego stanu faktycznego z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa a także utrwalonego orzecznictwa, zwłaszcza, iż dla potrzeb podatku od nieruchomości, podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków a nie jego faktyczne przeznaczenie. Organy podatkowe nie mogą bowiem dokonywać samodzielnych ustaleń, co do przeznaczenia gruntu.

Ocena ta została zawarta w uzasadnieniu decyzji, co czyni zadość wymogom art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Jest ona logiczna, oparta na zebranym w postępowaniu materiale dowodowym i zgodna z doświadczeniem życiowym.

Końcowo należy stwierdzić, iż nie została także naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, wyrażona w art. 123 Ordynacji podatkowej. A SA były powiadomione o wszczęciu postępowania podatkowego, tak więc miały możliwość uczestniczenia w postępowaniu podatkowym a przed wydaniem decyzji w pierwszej i drugiej instancji miały możliwość wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.

Organy nie naruszyły również w sposób rażący art. 67 Ordynacji podatkowej.

Wprawdzie zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty podatku, w tym również potrącenia oraz zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych, zaniechania poboru podatku, a także umorzenia zaległości podatkowych, to jednak regulacja ta nie pozbawia organy podatkowe prawa wydania decyzji w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, jeżeli, wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę.

Z przedłożonej Sądowi przez organ decyzji z dnia [...], nr [...], wynika iż organ podatkowy umorzył w 1/3 zaległość podatkową za okres od lutego do czerwca 2002 r., co stanowi dodatkową okoliczność przemawiającą za wydaniem decyzji wymiarowej, określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego również za ten okres. Niewątpliwie umorzenie zaległości podatkowej będzie miało wpływ na wysokość kwoty do uiszczenia.

Podsumowując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie narusza prawa.

Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., ją oddalił.