Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1066/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 par 1 pkt 1 i 7, art. 34, art. 15 par 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...], nr [...] oraz postanowienie Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...], znak: [...] i poprzedzające je postanowienie Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...], znak: [...]. [pic]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpoznaniu zażalenia B. P. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] o uznaniu za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, uznaniu za uzasadniony zarzut w zakresie przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r., uznaniu za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. i umorzenia w tej części postępowania egzekucyjnego oraz uznaniu za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego pisemnego doręczenia upomnienia, działając na podstawie 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 7, art. 34 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej:

- uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i w tym zakresie uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne,

- uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. i umorzenia w tej części postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r.,

- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 listopada 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. wystawił wobec B. P. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący opłatę abonamentową rtv za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r., w łącznej kwocie w wysokości 1465,70 zł. Tytuł wykonawczy został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. celem dochodzenia objętych nim należności w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zawiadomieniem z dnia 19 grudnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej B. P. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 30 grudnia 2019 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony zobowiązanej w dniu 3 stycznia 2020 r.

W dniu 10 stycznia 2020 r. B. P. skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. pismo zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", w którym na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazując na nieistnienie zobowiązania, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów zgłosiła zarzut przedawnienia roszczenia za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. Ponadto wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów przez wierzyciela.

Zawiadomieniem z dnia 27 stycznia 2020 r. organ egzekucyjny wstrzymał realizację zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 19 grudnia 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, za uzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od miesiąca stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i za nieuzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia B. P. postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, za uzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r., za nieuzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. i umorzył w tej części postępowanie egzekucyjne i za nieuzasadniony uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 30 czerwca 2020 r.

Na powyższe postanowienie B. P. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła:

1. błędne uznanie za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia zobowiązania, przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodziły postawy do jego umorzenia.

W oparciu o postawione zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z żądaniami zawartymi w zgłoszonych zarzutach i umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także o wstrzymanie postępowania do czasu rozpatrzenia zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana podniosła, że wierzyciel nigdy nie wykonał obowiązku nadania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o jego nadaniu. Zdaniem skarżącej A S.A. nie przedstawiła na powyższą okoliczność żadnego, wiarygodnego dowodu. Wierzyciel wprawdzie wysłał zobowiązanej powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, ale skierował je pod nieaktualny adres, tj. ul. A 4/8, [...] Ł. Zobowiązana podniosła, że pod wskazanym adresem nie zamieszkuje od 2000 r., a wierzyciel posiadał wiedzę o jej aktualnym adresie zamieszkania, tj. ul. B 4/4, [...] Ł., pod którym jest zameldowana od dnia 29 marca 2004 r. Powyższe okoliczności wskazują, że nie można przyjąć, że A S.A. w sposób prawidłowy wykonała ciążący na niej obowiązek w postaci zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika radiowego/telewizyjnego. Nie doszło do skutecznego nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a tym samym dochodzenie ewentualnych roszczeń przez A S.A. z tytułu nieopłaconego abonamentu rtv jest bezzasadne. W ocenie skarżącej z uwagi na brak kontynuacji rejestracji odbiornika, nie miała obowiązku opłacania abonamentu rtv.

Podniosła także, że nie zostało jej skutecznie doręczone przez A S.A. upomnienie do zapłaty abonamentu za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r., a sam wierzyciel nie dysponuje żadną informacją na temat braku możliwości doręczenia przesyłki w trybie art. 43 k.p.a., jak również powiadomieniem o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a., tj. brak jest jakiejkolwiek wzmianki gdzie pozostawiono zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki, tzw. awizo, a wobec braku zastosowania tzw. "żółtego blankietu" potwierdzenia odbioru brak jest możliwości faktycznego prześledzenia czynności, jakie podejmował doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej egzekucja administracyjna nie powinna być wszczęta bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej:

- uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i w tym zakresie uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne,

- uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. i umorzenia w tej części postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r.,

- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Na wstępie organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Odwołując się do treści art. 33 § 1, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., tj. zarzutu nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. jako organ egzekucyjny, jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela.

Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, za niezasadny uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. za uzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy. Wiążący charakter stanowiska wierzyciela determinuje zatem sposób rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej A S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 lat życia, na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłacie abonamentowej.

Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342), stronie przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wierzyciel zaznaczył, że zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, zostało skierowane do zobowiązanej pismem z dnia 5 grudnia 2008 r. na adres, którym w danym okresie dysponowała A S.A., tj.: ul. A 4/8, [...] Ł.

Cyt. powyżej przepis nie odwołuje się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do nadawania i przesyłania użytkownikom zawiadomień o nadaniu numeru identyfikacyjnego, przepisy dotyczące doręczeń, nie mają zastosowania. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy - Prawo pocztowe, w brzmieniu obowiązującym w dacie wysłania ww. zawiadomienia można było to uczynić za pomocą zwykłej przesyłki listowej, a przesyłka ta, mogła być wydana ze skutkiem doręczenia do oddawczej skrzynki pocztowej adresata, na co nie była wymagana zgoda adresata. Wierzyciel podkreślił również, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownika odbiornika radiowego/telewizyjnego zobowiązany jest on zgłosić ten fakt w urzędzie pocztowym i po zaktualizowaniu danych adresowych, kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z danego odbiornika nie korzysta, zobowiązany jest dopełnić formalności związane z jego wyrejestrowaniem.

Zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv, użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę A poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych".

Wierzyciel wskazał także, że z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, to na abonencie ciążył obowiązek powiadomienia właściwej placówki A o każdej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiornika/odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i należało tego dopełnić poprzez złożenie stosownego "Formularza zgłoszenia zmiany danych" lub wypełnienie odcinka "Z" lub "W", stanowiącego integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych.

Zdaniem wierzyciela powołane powyżej wszystkie akty prawne nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia placówki A S.A. o właściwej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację, a wierzyciel nie dysponuje żadnym dokumentem, potwierdzającym dopełnienie przez zobowiązaną formalności wyrejestrowania odbiornika, co oznacza, że zarzut nieistnienia obowiązku należy uznać za bezzasadny.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia obowiązku, wierzyciel uznał, że w stosunku do opłaty abonamentowej zastosowanie mają przepisy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), dalej O.p. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast w myśl art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2019 r. doręczono zobowiązanej w dniu 3 stycznia 2020 r. Zobowiązanie za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. uległo przedawnieniu i tym samym zarzut przedawnienia obowiązku został przez wierzyciela uznany za uzasadniony. Za nieuzasadniony uznano zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że A S.A. realizując obowiązek ustawowy przesłała do zobowiązanej w dniu 26 sierpnia 2019 r. upomnienie listem poleconym Nr [...], wzywając do uregulowania przedmiotowej należności z tytułu opłat abonamentowych. Przesyłka została skierowana na adres: ul. B 4/4, [...] Ł. Pierwsza próba dostarczenia ww. przesyłki listowej została podjęta w dniu 28 sierpnia 2019 r. W związku z tym, że nie udało się jej doręczyć adresatowi, w tym dniu została awizowana, a awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce odbiorczej zobowiązanej. W dniu 5 września 2019 r. przesyłkę awizowano po raz drugi.

Odwołując się do treści art. 42 § 1 i art. 43 i art. 44 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel uznał, że upomnienie zostało doręczone B. P. w dniu 12 września 2019 r. w związku z powyższym zarzut niedoręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. jest nieuzasadniony.

W związku z uzyskaniem stanowiska wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wydał w dniu [...] postanowienie, w którym w sposób nieprawidłowy orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. uznając jednocześnie zgłoszony zarzut przedawnienia tych należności za nieuzasadniony. Natomiast orzekł o uznaniu zarzutu przedawnienia należności za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. nie umarzając postępowania egzekucyjnego w powyższym zakresie.

Powyższe działanie jest niezgodne z art. 34 § 4 u.p.e.a. zgodnie z którym organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że stosownie do dyspozycji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. koniecznym jest uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia ww. części.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 15 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

2) błędne uznanie przez organy egzekucyjne oraz wierzyciela za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieistnienia zobowiązania, przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

3) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu [...].

4) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiorników rtv i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych;

5) art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, że pomimo braku dowodu rejestracji odbiornika rtv istnieje obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych;

6) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika rtv;

7) § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu numeru.

W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu [...] i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie podkreśliła, że A S.A. nie przedstawiła dowodu potwierdzającego powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika radiowego, czy telewizyjnego. Podała, że znajdujące się w aktach sprawy powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane na niewłaściwy (nieprawidłowy) adres, tj. A 4/8, [...] Ł. Skarżąca wskazała, że pod wskazanym adresem nie mieszka od 2000 r., a wierzycielowi znany był prawidłowy, aktualny adres zamieszkania. Jak bowiem sam wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dysponował informacją, że od dnia 29 marca 2004 r. skarżąca jest zameldowana pod adresem ul. B 4/4, [...] Ł. W związku z powyższym nie można uznać, że A S.A. w sposób prawidłowy wykonała ciążący na niej obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Wysłanie powiadomienia na nieprawidłowy adres pozbawiło skarżącą możliwości zwrotu listu wobec powyższego zasadnym jest uznanie, że nie doszło do skutecznego nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika radiowego, czy telewizyjnego.

Skarżąca podniosła również, że wierzyciel nie przedstawił dowodów potwierdzających, że posiada odbiornik rtv w okresie objętym tytułem egzekucyjnym i czy z niego korzystała po zmianie miejsca zamieszkania. W ocenie skarżącej A S.A. nie udowodniła wypełnienia obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powołanego powyżej rozporządzenia. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że zachodzi brak kontynuacji rejestracji odbiornika telewizyjnego, jednakże z żadnego z przepisów prawa nie wynika, że skarżąca jest zobowiązana do posiadania i bezterminowego przechowywania dokumentów, m.in. dowodu wyrejestrowania odbiornika przez tak długi okres czasu. Skarżąca podała, że z uwagi na wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji A S.A. na nieuiszczanie opłat abonamentowych była przekonana o braku obowiązku ich uiszczania co oznacza, że zobowiązanie dochodzone przez wierzyciela nie istnieje.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację dotyczącą braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazała, że nigdy nie zostało jej skutecznie doręczone upomnienie do zapłaty abonamentu za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r. Podała, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki na placówce pocztowej, jak również powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, które stanowi bezwzględną przesłankę prawidłowego doręczenia. Z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na załączonej do akt niniejszego postępowania kserokopii koperty wynika jedynie, że przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 26 sierpnia 2019 r. Po raz pierwszy awizowano ją w dniu 28 sierpnia 2019 r., w dniu 5 września 2019 r. po raz drugi., a następnie w dniu 12 września 2019 r. zwrócono do nadawcy jako niepodjętą w terminie. Na kopercie, jak podkreśliła skarżąca brak jest jakiejkolwiek wzmianki, gdzie pozostawiono tzw. awizo, czyli zawiadomienie o pozostawieniu upomnienia wraz z możliwością jego odbioru, a wobec braku zastosowania przez wierzyciela tzw. "żółtego blankietu" potwierdzenia odbioru brak jest faktycznej możliwości prześledzenia i rzeczywistego ustalenia kolejnych czynności, które zobligowany był dokonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a ich bezsporne ustalenie jest konieczne, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] oraz postanowienie Centrum Obsługi Finansowej A S.A. z dnia [...] i poprzedzające je postanowienie Centrum Obsługi Finansowej A S.A. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. została zmieniona na podstawie art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070,), dalej ustawa zmieniająca i od dnia 30 lipca 2020 r. obowiązuje w następującym brzmieniu: "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Jednakże w myśl art. 25 ustawy zmieniającej, do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Stosownie zaś do treści art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 30 lipca 2020 r.

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającym własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 ust. 1 u.p.e.a.). Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 ust. 5 pkt 1 – 2 u.p.e.a., tj. między innymi z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1). Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym, bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego są zarzuty – art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgłaszane są one w trakcie trwającego już postępowania egzekucyjnego (w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego) organowi egzekucyjnemu, który prowadzi egzekucję i ten organ jest właściwy do ich rozpatrzenia.

Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów reguluje art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi więc niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach.

Z powyższego wynika, że postępowanie dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest częścią postępowania egzekucyjnego (jednym z etapów) prowadzonego przez organ egzekucyjny. Ustawodawca wyraźnie określił rolę wierzyciela w tym postępowaniu. Wierzyciel może wyrazić stanowisko w przedmiocie zasadności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1 u.p.e.a.) albo uznać niedopuszczalność zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.). Przy czym obowiązkiem wierzyciela jest jedynie wyrażenie własnej oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez dłużnika, a nie rozstrzyganie o ich zasadności lub niezasadności. Z istoty uregulowania zawartego w art. 34 § 1 i 1a u.p.e.a. wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygania postanowieniem o tych zarzutach (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 980/08, wyrok NSA z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 987/13 niepublik.).

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był jednocześnie wierzycielem, dlatego obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. i był stanowiskiem wierzyciela związany. Ten element procesowy eksponował w postanowieniu zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru. W tej sytuacji, ze względu na związanie tych organów stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. – nieodzownym było poddanie kontroli Sądu stanowiska wierzyciela.

Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela stanowi nie tylko podstawę rozstrzygnięć organu egzekucyjnego i organu nadzoru, ale ponadto wypowiedź zawarta w postanowieniu wierzyciela jest dla nich wiążąca.

Uwzględniając zatem treść przytoczonego powyżej art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd ocenił zgodność z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia ale i poprzedzających go postanowień organu egzekucyjnego oraz wierzyciela, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1182/17, WSA w Krakowie z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 672/17 i WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 818/17 – wraz z powołanym orzecznictwem; publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt w 15 listopada 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. wystawił wobec skarżącej tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r., w łącznej wysokości 1 465,70 zł. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 19 grudnia 2019 r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej został doręczony skarżącej w dniu 3 stycznia 2020 r. W piśmie z dnia 10 stycznia 2020 r. skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, a w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, wniosła zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, za uzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od miesiąca stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. i za nieuzasadniony uznał zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jak wskazano powyżej stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych na podstawie 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 5 grudnia 2008 r. zostało skierowane przez A S.A. pod nieaktualny adres zamieszkania, tj. [...] Ł., ul. A 4/8 pomimo, że wierzyciel – A S.A. posiadał wiedzę o aktualnym adresie zamieszkania skarżącej, tj. [...] Ł., ul. B 4/4. Pod wskazanym skarżąca jest zameldowana od dnia 29 marca 2004 r., a okoliczność powyższą potwierdził sam wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]. Skierowanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieaktualny adres zamieszkania skarżącej nie miało jednak wpływu na jego skuteczność.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego (uprzednio publicznego), w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika do dnia 1 stycznia 2014 r. regulował § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce A - w terminie 14 dni od jego nabycia. Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce A "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. A w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 rozporządzenia).

Z treści przytoczonych przepisów nie wynika, aby doręczenie powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności A będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379, z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993, z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).

Zatem skierowanie zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych na nieaktualny adres zamieszkania nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Podkreślić bowiem należy, że po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika rtv. Podnosząc natomiast zarzut nieistnienia obowiązku skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie odbiornika, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734).

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że skoro nie zostało doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, to ustał obowiązek regulowania opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r. Należy podkreślić, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej A S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090). Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek ten nie istnieje (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18 Lex nr 2645539). To na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, ponieważ wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15 Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa zatem do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet nie posiadał.

Należy również podkreślić, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestaniu użytkowania odbiornika rtv (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresach wcześniejszych, tj. od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. obowiązek ten wynikał z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190), a w okresie od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r. z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338).

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana adresu zamieszkania, (czy zbycie nieruchomości), pod którym zarejestrowany został uprzednio odbiornik rtv i brak rejestracji odbiornika rtv w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje tylko wyrejestrowanie odbiornika, a warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie czynności wyrejestrowania. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki prawne, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżąca nie legitymuje się dowodem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiornika zarejestrowanego na podstawie imiennej książeczki opłaty abonamentowej o nr[...], to wierzyciel prawidłowo uznał niezasadność zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i w tej sytuacji zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd, zaprezentowany m.in. w wyroku z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, że: "zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym" a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych". Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika rtv i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia zaś podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18).

Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. Tym samym twierdzenia skarżącej, że to na wierzycielu ciąży obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących opłat abonamentowych, a okoliczność braku przez długi okres czasu jakiejkolwiek reakcji ze strony wierzyciela na brak uiszczenia opłat abonamentowych nie może usprawiedliwiać przeświadczenia strony o braku obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych, nie jest to bowiem usprawiedliwione przepisami prawa. Sama opłata ma charakter powszechny, a jej wyliczenie nie następuje w formie decyzji ale w drodze czynności materialno - technicznej, w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I GSK 1806/18, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16).

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutu zgłoszonego przez skarżącą na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W aktach sprawy znajduje się dowód w postaci kserokopii wygenerowanego upomnienia nr UP [...] z dnia [...] skierowany do skarżącej na adres; [...] Ł., ul. B 4/4 podpisany przez upoważnionego pracownika i poświadczony za zgodność z oryginałem. Jednakże załączona do akt sprawy kopia koperty nie pozwala uznać, że powyższe upomnienie zostało skutecznie doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. i to w sytuacji, w której skarżąca twierdzi, że upomnienia nie otrzymała.

Należy podkreślić, że to na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek weryfikacji istnienia formalnych podstaw wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Stosownie natomiast do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Zestawienie obu cyt. przepisów prowadzi do wniosku, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niebędący wierzycielem, winno zostać poprzedzone przesłaniem przez wierzyciela pisemnego upomnienia zobowiązanemu oraz przekazaniem organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela właściwie wypełnionego tytułu wykonawczego. Zachowanie powyższej kolejności rzutuje na formalną poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika, że przesyłka skierowana do skarżącej zawierająca upomnienie nie została przez nią odebrana i wróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Organ egzekucyjny uznał, że przesyłkę doręczono z upływem ostatniego dnia terminu, tj. w dniu 12 września 2019 r. Brak jest jednak na znajdującej się w aktach sprawy kserokopii koperty informacji o miejscu pozostawienia przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz informacji o dacie powtórnego zawiadomienia skarżącej o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.

W myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest pogląd, który Sąd w pełni podziela, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające kompletną (pełną) informację, że adresat przesyłki został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie jego odbioru z datą i podpisem doręczyciela.

Zatem, aby uznać prawidłowość doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie wskazane powyżej warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że przesyłka została doręczona w sposób prawidłowy. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie jest wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma, o których mowa w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, Lex nr 1403125, 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2893/14, Lex nr 1624414, 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1158/14, Lex nr 2033967, 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 855/14, Lex nr 1461905, 2 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 572/12, Lex nr 1372126, 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11, Lex nr 1367240, 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12, Lex nr 1145634). W orzecznictwie przyjęto również, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje oraz jego adresu. Nie wystarczy w szczególności umieścić na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki. Niewskazanie w zawiadomieniu miejsca, w którym złożono przesyłkę stanowi istotny brak tego dokumentu (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1280/13, Lex nr 1808763). Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/16, Lex nr 2339611).

W rozpoznawanej sprawie nie wiadomo, jaki blankiet potwierdzenia odbioru, został zastosowany przez wierzyciela. Zauważyć bowiem należy, że zastosowanie tzw. "żółtego blankietu potwierdzenia odbioru" jest nieprawidłowe i uniemożliwia prześledzenie i rzeczywiste ustalenie kolejnych czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a ich bezsporne ustalenie jest konieczne, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego. Sekwencja czynności doręczającego powinna zatem znaleźć odzwierciedlenie w treści prawidłowego blankietu zwrotnego potwierdzenia odbioru, którego w niniejszej sprawie nie przedstawiono.

Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Opierając się na stanowisku wierzyciela w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., które to stanowisko Sąd w niniejszej sprawie uznał za prawidłowe, organ egzekucyjny trafnie uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska wierzyciela i organów egzekucyjnych, że zarzut skarżącej oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest nieuzasadniony. Nie można zgodzić się z organem, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia w trybie art. 44 k.p.a. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ zobowiązany jest zatem do uzupełnienia materiału dowodowego o prawidłowo doręczone upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które warunkuje skuteczność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] jak i postanowienie Centrum Obsługi Finansowej A S.A. z dnia [...] i poprzedzające je postanowienie z dnia [...]

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

d.j.