Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 778/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art 78 ust. 1 i 3, art 201 ust. 1 pkt 1, art 201 ust. 2 i 3, art 4 pkt 7, pkt 10 i 12
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art 174, art 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski (spr.) Sędziowie NSA Janusz Zajda del. NSA Piotr Piszczek Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.P.W. T. S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 598/07 w sprawie ze skargi Z.P.W. T. S.A. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany danych w zgłoszeniu celnym 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od Z.P.W. T. S.A. w S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 598/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z.P.W. T. S.A. w S., oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] września 2006 r. na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] Z.P.W. T. S.A. w S. (zwana dalej również skarżącą), za pośrednictwem upoważnionej Agencji Celnej, zgłosiły do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Rosji antracyt. Kwotę należności obliczono na podstawie dokumentów załączonych do ww. zgłoszenia (faktury handlowej nr: 260089 z 30 sierpnia 2006 r., faktury transportowej oraz deklaracji elementów dotyczących wartości celnej D.W.1.).

Po dokonaniu zgłoszenia celnego i kontroli jakościowej importowanego towaru, Spółka zareklamowała jego część w ilości 467,90 t i odmówiła przyjęcia towaru. Firma M. AG (dalej: kontrahent) uznała reklamację i w dniu 11 września 2006 r. wystawiła na reklamowaną ilość towaru notę kredytową nr 269007, przejmując tym samym ponownie prawo własności reklamowanego towaru i stając się jego dysponentem. Kontrahent zadysponował wysyłkę zareklamowanej partii towaru do CZH Oddział Euroterminal stacji S. (S.). Towar został zakupiony przez firmę PPUH "S." Sz. i A. R. Sp. Jawna, która następnie złożyła wniosek o zmianę nieprawidłowych danych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. Postanowieniem z [...] grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. odmówił PPHU "S." Sz. i A. R. Sp. Jawnej wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym z uwagi na to, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w przedmiotowej sprawie.

Pismem z 4 stycznia 2007 r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w Z. wniosek o kontrolę dokumentów w trybie art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307, dalej: WKC) oraz zmianę wagi i wartości celnej importowanego z Rosji antracytu. Skarżąca wyjaśniła, że dostawa realizowana była w ramach umowy ramowej nr OO/ANT/06 z 18 stycznia 2006 r. zawartej ze szwajcarską firmą M. AG na dostawę antracytu o niskiej zawartości składników lotnych o określonych parametrach jakościowych. Spółka oświadczyła, że zakupiła i zapłaciła kontrahentowi wyłącznie za towar, który nie podlegał reklamacji. Reklamacja zakupionego towaru została przeprowadzona na zasadach określonych w umowie ramowej. Skarżąca wyjaśniła również, że nie składała wniosku, o którym mowa w art. 238 ust. 2 pkt b WKC z uwagi na to, że nabyty towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej.

Odpowiadając na wezwanie organu I instancji o złożenie pisemnych wyjaśnień dotyczących reklamowanej partii antracytu skarżąca wskazała, że reklamację zaimportowanego towaru zgłosiła telefonicznie na początku września i telefonicznie otrzymała potwierdzenie o uznaniu reklamacji przez kontrahenta. Oficjalne potwierdzenie reklamacji przyszło e-mailem w dniu 25 października 2006 r. Nota kredytowa wpłynęła do Spółki 18 września 2006 r. Wagony z reklamowanym antracytem przyjechały do miejsca odbioru w dniach 10 i 12 września 2006 r., a w dniach 11 i 13 września 2006 r. nastąpiła reekspedycja tego towaru do stacji S.M.

Postanowieniem z [...] lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. odmówił zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że importowany na podstawie ww. zgłoszenia towar w wyniku zmiany statusu celnego stał się towarem wspólnotowym. Późniejsze rozporządzanie tym towarem w związku ze złożoną reklamacją dotyczyło towaru wspólnotowego, gdyż towar ten nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej.

Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z [...] października 2007r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia art. 78 ust. 3 WKC i art. 23 ust. 4 prawa celnego, organ odwoławczy stwierdził, iż w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego towar został zgłoszony na podstawie prawidłowych i kompletnych danych. Nowe okoliczności faktyczne pojawiły się już po przyjęciu zgłoszenia celnego, lecz sprzedany przez dostawcę towar był już towarem wspólnotowym. Nie jest możliwe ponowne dopuszczenie do obrotu towaru zakupionego przez PPUH "S." Sp. Jawna, gdyż towar został już do wolnego obrotu dopuszczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. rozpoznając skargę Spółki stwierdził, że kwestie własnościowe nie mają znaczenia dla należności celnych związanych z przywozem towaru, istotny jest bowiem fakt jego przywozu i dopuszczenia do obrotu. Dłużnikiem celnym jest każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty długu celnego (art. 4 pkt 12 WKC), a "należności celne przywozowe" oznaczają cła i opłaty o równoważnym skutku należne przy przywozie towarów (art. 4 pkt 10 WKC). Zgodnie z art. 201 pkt 1 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku m. in. dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, a stosownie do pkt 2 - dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. O pozycji dłużnika celnego nie przesądza więc, zdaniem Sądu, status właściciela rzeczy, lecz fakt wprowadzenia tej rzeczy we własnym imieniu na wspólnotowy obszar celny

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organów, że brak powrotnego wywozu towaru poza teren Unii Europejskiej uniemożliwia dokonanie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym w zakresie postulowanym przez skarżącą.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 238 ust. 1 WKC Sąd uznał, że w świetle tego przepisu należności celne przywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu wówczas, gdy okaże się, że należność dotyczy towarów objętych daną procedurą celną i nie przyjętych przez importera z powodu ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu, w wyniku realizacji którego dokonano przywozu tych towarów, w chwili określonej w art. 67 WKC. WSA podkreślił, że zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych uzależnione jest m.in. od tego czy towary zostały wywiezione poza obszar celny Wspólnoty. Stwierdził, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem niesporne jest, że towar nie został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty, lecz przekazany innej firmie, która nabyła nieprzyjęty przez skarżącego towar od szwajcarskiego sprzedawcy, ale już na terenie Wspólnoty.

WSA stwierdził, że skoro zgłoszenie celne było prawidłowe, bowiem skarżący wprowadził na teren Wspólnoty dany towar w ramach zgłaszanej procedury, to nie było podstaw do sprostowania zgłoszenia. Zdaniem Sądu przepis art. 78 ust. 3 WKC służy bowiem do korygowania zgłoszenia w razie jego niezgodności ze stanem faktycznym, która w omawianym przypadku nie zachodziła.

W konkluzji Sąd stwierdził, że organy celne działały zgodnie z przepisami prawa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Z.P.W. T. S.A. w S. zaskarżyły powyższy wyrok w całości, wniosły o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi z uwzględnieniem wniosku skarżącej o zmianę danych zawartych w zgłoszeniu celnym, będącym przedmiotem niniejszego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w L.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

- rażące naruszenie art. 78 ust. 1 i 3 WKC poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w błędnym przyjęciu, że procedura zgłoszenia celnego została zastosowana w oparciu o prawidłowe i pełne dane, a zgłoszenie jest zgodne ze stanem faktycznym i pomimo uzyskania prawidłowych danych, niepodjęcie działań w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane;

- rażące naruszenie art. 201 ust. 3 WKC poprzez uznanie, że dłużnikiem celnym jest jedynie skarżąca.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że z chwilą odstąpienia przez nią od umowy zmianie uległ stan faktyczny ujawniony w zgłoszeniu celnym. Skutkiem odstąpienia od umowy, w dacie dokonania zgłoszenia, towar objęty zgłoszeniem został wprowadzony na wspólnotowy obszar celny na rzecz dwóch podmiotów - w części w jakiej nie nastąpiło odstąpienie - na rzecz skarżącej, w części objętej odstąpieniem od umowy na rzecz dostawcy lub jego klienta. Skarżąca Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu I instancji, że dłużnikiem staje się tylko osoba "wprowadzająca rzecz we własnym imieniu na wspólnotowy obszar celny". Ograniczenie się w tym zakresie jedynie do definicji dłużnika zawartej w art. 4 pkt 12 WKC jest naruszeniem art. 201 pkt 3 WKC, skutkującym następnie błędnym przyjęciem, jakoby nie istniały przesłanki obligujące w świetle art. 78 WKC do podjęcia "niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W nawiązaniu do zarzutów skargi kasacyjnej wyjaśnienia wymaga, że treść art. 176 p.s.a. w brzmieniu, iż skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie - w zestawieniu z art. 183 § 1 tej ustawy - oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od konkretnie oznaczonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego "w granicach skargi kasacyjnej" (poza przypadkiem nieważności postępowania) i z zastrzeżeniem możliwości przytaczania przez strony jedynie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Skarżący wbrew regulacjom określonym w cyt. powyżej przepisach p.p.s.a., skargę kasacyjną oparł na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub błędną ocenę przez organ administracji publicznej, a nie przez sąd administracyjny w ramach kontroli stosowania norm prawa materialnego przez organ. Niezależnie od błędnie sformułowanych zarzutów kasacji podnoszonych w zakresie "stosowania prawa", nie zaś w procesie kontroli stosowania prawa, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje usprawiedliwionych podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku w aspekcie zarzutu "naruszenia art. 78 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.) – przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się – zdaniem kasatora – w błędnym przyjęciu, że procedura zgłoszenia została zastosowana w oparciu o prawidłowe i pełne dane, a zgłoszenie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym i pomimo uzyskania prawidłowych danych, niepodjęcie działań w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. trafnie ocenił stan faktyczny i prawny w zarzucanym kontekście normatywnym. Skoro zgłoszenie celne było prawidłowe, albowiem skarżący wprowadził towar na teren Wspólnoty w ramach zgłoszonej procedury, nie było prawnych podstaw do zastosowania art. 78 ust. 3 WKC. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, iż kwestie własnościowe nie mają prawnego znaczenia dla należności celnej związanej z przywozem towaru. Dłużnikiem jest bowiem każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty długu celnego (art. 4 pkt 12 WKC), zaś należności celne przywozowe oznaczają cła i opłaty o równoważnym skutku, należne przy przywozie towarów (art. 4 pkt 10 WKC). Trafnie również Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 201 ust. 1 WKC – dług celny w przywozie powstaje w wyniku m.in. dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, a stosownie do ust. 2 – dług ten powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zasadnie również Sąd I instancji ocenił jako nienaruszające prawo zaskarżone decyzje organów obu instancji, skoro bezsporna była okoliczność braku powrotnego wywozu towaru poza teren Unii Europejskiej; tym samym nie zaistniała przesłanka dokonania zmiany zawartych w zgłoszeniu celnym w postulowanym zakresie przez skarżącego.

Zważyć należy, że zgodnie z art. 4 pkt 7 WKC za towary wspólnotowe uznać należy towary "przywiezione z państw lub terytoriów będących częścią obszaru celnego Wspólnoty i dopuszczone do obrotu". Natomiast w świetle art. 4 pkt. 8 WKC towary wspólnotowe tracą swój status celny z chwilą opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty. Zakup towaru przez "S." Sz. i A. R. spółkę jawną został dokonany w chwili, kiedy towar ten był już dopuszczony do obrotu na obszarze celnym, jako towar wspólnotowy. W opisanym powyżej stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 201 ust. 3 WKC poprzez uznanie, że dłużnikiem celnym jest "jedynie skarżąca".

Wobec powyższego działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.