Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1286/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, i ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 109 ust. 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 36 par. 1, art. 37, art. 77 par. 11, art. 77 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 1, pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 14
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa  uzdrowiskowego
article: art. 4 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 167 poz 1399
law: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach  uzdrowiskowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2015 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") z [...] lutego 2015 r., wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. D. przedstawiciela ustawowego małoletniej córki W. D. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z [...] maja 2014 r., odmawiającej potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe W. D.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

[...] października 2013r. wpłynęło do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w G. (dalej: [...]OW NFZ) skierowanie na leczenie uzdrowiskowe W. D., które Wydział Lecznictwa Uzdrowiskowego [...]OW NFZ wpisał na listę skierowań, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz. U. Nr 142, poz. 835). Lekarz rehabilitacji, specjalista w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej [...]OW NFZ, kwalifikując skierowanie dla małoletniej W. D. na leczenie uzdrowiskowe, przeanalizował informacje w nim zawarte i stwierdził, iż na podstawie § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. 2012.14), skierowanie nie może zostać potwierdzone z powodu niezdolności do samoobsługi i braku możliwości samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim. Organ wskazał, że zgodnie z zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 931), świadczenia gwarantowane obejmują uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 3 do 6 lat pod opieką dorosłych. Lekarz specjalista balneolog [...]OW NFZ podjął decyzję o odmowie potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe dla W. D. w oparciu o informacje zawarte w skierowaniu wystawionym przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.

Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu postanowienia z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 128/14) odrzucającego skargę W. D. na czynność [...]OW NFZ w przedmiocie odmowy potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe, powołując się na uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., podjętą przez siedmioosobowy skład sędziów NSA, wywiódł konieczność wydawania przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ odmowy potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe w formie decyzji administracyjnych, organ I instancji wydał decyzję z [...] maja 2014 r., na podstawie art. 109 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o świadczeniach, odmawiającej potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe córki W. D.

W odwołaniu z [...] sierpnia 2014 r. od powyższej decyzji Strona wskazała, że leczenie uzdrowiskowe W. D. jest działaniem służącym poprawie jej zdrowia (W. D. od urodzenia jest niepełnosprawna z powodu mózgowego porażenie dziecięcego). W ramach ubezpieczenia zdrowotnego korzystała (pod opieką jednego z rodziców) z rehabilitacji na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe w P. (wrzesień - październik 2001r.) oraz C. (maj 2007 r.). W latach 2010-2014 kilka razy korzystała z leczenia uzdrowiskowego odpłatnie w sanatoriach (w P., I., B. ) w sanatoriach (mających podpisane umowy w ramach NFZ) wraz z opiekunem (jednego z rodziców).

Strona podniosła, że organ wydał decyzję I instancji na podstawie przesłanki "upośledzenia umysłowego znacznego stopnia", a więc w oparciu o nieaktualne rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. Nr 44, poz. 285). Strona dodała że organ przytoczył w decyzji zapis rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, iż świadczenia gwarantowane obejmują uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 3 lat do 6 lat pod opieką dorosłych. Zdaniem Strony zapis ten nie pozostaje w sprzeczności z potwierdzeniem skierowania na leczenie uzdrowiskowe pacjentów z innej grupy wiekowej niż w wieku od 3 do 6 lat. Tym bardziej, że w takim przypadku finansowane jest wyłącznie świadczenie dla dziecka (pacjenta), osoba dorosła (opiekun) ponosi pełne koszty pobytu w sanatorium.

Strona uznała ponadto powołanie się przez organ na przeciwskazania z § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, czyli niezdolność do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim, za dyskryminujące dzieci chorujące na mózgowe porażenie dziecięce niezdolne do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim, ponieważ dzieci z mózgowym porażeniem zdolne do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim moją prawo do leczenia uzdrowiskowego. W. D., korzystając dotychczas z leczenia uzdrowiskowego zawsze jechała z opiekunem, i w żadnym z sanatorium nie zakwestionowano jej prawa do leczenia uzdrowiskowego tylko dlatego, że jest pacjentką niezdolną do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim. Dlatego zdaniem Strony treść § 4 pkt 4 ww. rozporządzenia stanowi naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 68 ust. 1-3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Powyższy zapis rozporządzenia nie zabrania, aby NFZ nie odmawiał potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe z powodu niezdolności do samoobsługi samodzielnego poruszania, gdy pacjent udaje się tam z opiekunem, którego koszty pobytu nie ponosi NFZ.

Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie Strony wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o świadczeniach, leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitacja uzdrowiskowa przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 2 ustawy o świadczeniach, skierowanie, powyższe wymaga potwierdzenia przez oddział wojewódzki Funduszu właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Organ wskazał następnie, że lekarz ubezpieczenia zdrowotnego wystawia skierowanie na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, biorąc pod uwagę wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 651. z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 14). Na podstawie § 4 ust 5 tego rozporządzenia przy kwalifikowaniu pacjenta do zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lekarz ocenia zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego poruszania się lub zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim. Jednocześnie zgodnie z przepisami załącznika do tego rozporządzenia w części II. Choroby układu nerwowego pkt 2 lit. i, Pacjenci do 18 roku życia z jednostkę chorobową G80 - dziecięce porażenie mózgowe, kwalifikują się do leczenia w sanatorium uzdrowiskowym pod warunkiem zachowanej zdolności do samodzielnego poruszania się.

Organ wskazał zatem, że lekarz specjalista, zatrudniony w oddziale wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia dokonał oceny skierowania pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego W. D. i nie zaaprobował skierowania z powodu przeciwwskazania, wskazanego w przepisach § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, jakim jest brak zdolności pacjenta do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim.

Odnosząc się do uzyskania przez Stronę świadczenia w maju 2007 r. w C. w wyniku skierowania z dnia [...] sierpnia 2006 r., organ wskazał, że w 2006 r. nie obowiązywały przepisy powszechnie obowiązujące rangi rozporządzenia, które określałyby wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego. Z tego powodu do chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, tj. do [...] marca 2007 r. Narodowy Fundusz Zdrowia przy rozpatrywaniu skierowań na leczenie uzdrowiskowe, w tym również skierowania W. D., posiłkował się wskazaniami i przeciwwskazaniami opracowanymi przez prof. dr hab. I. P. - Krajowego Konsultanta w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej. Wytyczne te były zawarte w "Kompendium Balneologii" wyd. z 2001 r. Odnośnie zaś ewentualnego leczenia uzdrowiskowego w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, uzyskanego przez W. D. w 2001 r. Prezes NFZ wskazał, że organ I instancji nie miał możliwości odnieść się do tego twierdzenia, gdyż nie posiada dokumentacji w tej sprawie. System informatyczny rejestrujący skierowania na leczenie uzdrowiskowe, funkcjonuje w Funduszu od 2002 r.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o nieaktualne rozporządzenie, Prezes NFZ wskazał, że powołanie się przez lekarza specjalistę [...]OW NFZ w treści skierowania wystawionego w 2013 r., na stwierdzone u W. D. "upośledzenie umysłowe znacznego stopnia", nie stanowiło samo w sobie przyczyny odmowy potwierdzenia tego skierowania, a miało jedynie na celu, uzasadnienie dla lekarza wystawiającego to skierowanie i wskazanie na istnienie przeszkody do samodzielnego poruszania się pacjentki, ta okoliczność z kolei, stanowi już przeciwwskazanie do leczenia uzdrowiskowego.

Organ dodał, że zgodnie z warunkami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sanatorium uzdrowiskowym na 1 pielęgniarkę przypada 70. pacjentów, więc nie ma możliwości zapewnienia indywidualnej, stałej pomocy pacjentom, którzy nie są zdolni do samoobsługi i samodzielnego poruszania się podczas leczenia uzdrowiskowego.

W skardze z [...] marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z [...] lutego 2015 r. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, zarzuciła naruszenie:

1. art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP i wynikającej z tych przepisów zasady praworządności, poprzez naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego,

2. art. 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów Skarżącej oraz zaniechanie merytorycznego odniesienia do zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżącej,

4. art. 15 K.p.a., poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy,

5. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzją sprzeczną z zebranym materiałem dowodowym i okolicznościami sprawy,

6. art. 12 K.p.a., czyli zasady szybkości postępowania,

7. art. 36 § 1 K.p.a., poprzez nie zawiadamianie Skarżącej o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie,

8. § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, poprzez bezzasadne uznanie braku celowości skierowania W. D. na leczenie uzdrowiskowe co skutkowało odmową potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe.

Skarżąca wniosła również o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 68 ust. 1-3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP albowiem tak ukształtowany system kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego powoduje dyskryminację osób niepełnosprawnych niezdolnych do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim, którym bez wskazań medycznych nie potwierdza się skierowań na leczenie uzdrowiskowe.

W uzasadnieniu skargi, Skarżąca podniosła, że Prezes NFZ, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie dokonał samodzielnej analizy sprawy, zaskarżona bowiem decyzja nie zawiera żadnych ustaleń ani uzasadnień prawnych organu odwoławczego, sprawdza się natomiast do przepisania całych uzasadnień odpowiedzi organu I instancji na skargę Skarżącej z [...] czerwca 2014 r.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że lekarz opiniujący skierowanie na leczenie uzdrowiskowe zaopiniowała je i odesłała z powodu przeciwwskazania - znacznego stopnia upośledzenia umysłowego, co oznacza, że oceny skierowania dokonano o nieaktualny zapis rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.

Skarżąca nie zgodziła się też z twierdzeniem organu, że nie był on w stanie odnieść się do dowodów w postaci pobytów W. D. w ramach leczenia uzdrowiskowego NFZ w P. w 2001 r. i w C. w 2007 r. z powodu braku kserokopii całej dokumentacji w związku z prowadzeniem rejestru w formie elektronicznej.

Skarżąca podniosła również, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do Jej zarzutu zawartego w odwołaniu, iż W. D., korzystając z leczenia uzdrowiskowego zawsze jechała z opiekunem i w żadnym sanatorium nie zakwestionowano jej prawa do leczenia uzdrowiskowego tylko dlatego, że jest pacjentką niezdolną do samoobsługi i samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim. Skarżąca wskazała, że stan zdrowia W. D. poprawia się dzięki leczeniu uzdrowiskowemu, ma ona zatem prawo do leczenia uzdrowiskowego w ramach NFZ, ponieważ nie jest przeciwwskazaniem do leczenia uzdrowiskowego niezdolność do samoobsługi i samodzielne poruszania się na wózku inwalidzkim.

W odpowiedzi na skargę z [...] maja 2015 r., Prezes NFZ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Uwzględniając powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSP 2/13, stwierdził, że odmowa potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe nie jest czynnością przewidzianą w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") i jeżeli jest to odmowa z powodu braku celowości tego skierowania, podjęta na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz.U. Nr 142, poz. 835), wydanym na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy o świadczeniach, stanowi formę władczej konkretyzacji normy materialnego prawa administracyjnego, której adresatem jest jednostka i powinna przybrać, jak to ma w niniejszej sprawie, formę decyzji administracyjnej. Oznacza to, że w świetle art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z [...] lutego 2015 r. podlega kontroli sądu administracyjnego gdyż przysługuje na nią skarga do tego sądu.

Nowelizując ustawę o świadczeniach, ustawodawca mocą art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1138), dodał w art. 33 ust. 2 ustawy o świadczeniach zapis, zgodnie z którym do potwierdzenia oraz odmowy potwierdzania skierowania, o którym mowa w ust. 1, czyli skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu powyższa nowelizacja nie wpływa na znaczenie stanowiska prawnego zawartego w przywołanej powyżej uchwale skoro decyzje dotyczące kwestii ustalenia prawa do świadczeń, wydawane są na podstawie art. 109 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o świadczeniach, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy organy NFZ rozstrzygające niniejszą sprawę miały materialną podstawę prawną do odmowy potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe W. D.

Analizując stan prawny sprawy należy wyjść od regulacji prawnej zawartej w ustawie o świadczeniach. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. W ust. 2 tego przepisu ustawodawcy przyjął, że świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresu wymienionego w tym przepisie w punktach od 1 do 18, w tym w pkt 8 z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego.

Zasady funkcjonowania lecznictwa uzdrowiskowego reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 651, dalej: "ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym"). Z art. 4 ust. 1 tej ustawy wynika, że lecznictwo uzdrowiskowe stanowi integralną część systemu ochrony zdrowia, natomiast z art. 16 ust. 1, że korzystanie z lecznictwa uzdrowiskowego przez świadczeniobiorców w rozumieniu ustawy o świadczeniach odbywa się na zasadach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach.

Zgodnie zatem z art. 33 ust. 1 ustawy o świadczeniach, leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitacja uzdrowiskowa przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że powyższe skierowanie, wymaga potwierdzenia przez oddział wojewódzki Funduszu właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, a jeżeli nie można ustalić miejsca jego zamieszkania - oddział wojewódzki Funduszu właściwy dla siedziby świadczeniodawcy, który je wystawił. W ust. 5 omawianego przepisu, ustawodawca zawarł delegację dla Ministra Zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Funduszu oraz Naczelnej Rady Lekarskiej 1) sposobu wystawiania skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, 2) trybu potwierdzania skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową oraz wzór tego skierowania, przy uwzględnieniu konieczności weryfikacji celowości skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową. Na podstawie powyższej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, wskazując w § 2 ust. 1, że lekarz ubezpieczenia zdrowotnego wystawia skierowanie na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, biorąc pod uwagę przesłanki określone w tym przepisie, które na podstawie ust. 6 tego paragrafu, przesyła się do oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia, po otrzymaniu skierowania przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia komórka organizacyjna właściwa w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej dokonuje jego rejestracji poprzez wpis na listę skierowań oraz oznacza skierowanie numerem wpisu, pod którym skierowanie zostało wpisane na listę skierowań. Z ust. 2 tego paragrafu wynika, że po dokonaniu rejestracji skierowania w sposób określony w ust. 1 lekarz specjalista w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej, zwany dalej "lekarzem specjalistą", zatrudniony w komórce organizacyjnej, o której mowa w ust. 1, dokonuje aprobaty skierowania pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej. Z § 4 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, wynika natomiast, że oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia potwierdza skierowanie, jeżeli lekarz specjalista aprobował celowość skierowania.

W tym miejscu należy wskazać, że lekarz specjalista dokonuje aprobaty skierowania pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego w oparciu o wskazania zawarte w § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. poz. 14), wydanego na podstawie delegacji z art. 19 ust. 3 ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym. Z § 4 pkt 5 tego rozporządzenia wynika, że wśród innych przesłanek, przy kwalifikowaniu pacjenta do zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lekarz ocenia również zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego poruszania się lub zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim. Ponadto z § 6 ust. 2 cyt. rozporządzenia wynika, że szczegółowe wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego w poszczególnych rodzajach zakładów lecznictwa uzdrowiskowego są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W załączniku tym w części drugiej zatytułowanej "Choroby układu nerwowego (neurologia)" w szczegółowych wskazaniach w pkt 2 dotyczącym sanatorium, w lit i, wskazano: "G80 - dziecięce porażenie mózgowe z zachowaną zdolnością do samodzielnego poruszania się - dotyczy pacjentów do 18 roku życia".

Z przytoczonej regulacji wynika zatem, iż lekarz specjalista przed aprobatą skierowania Skarżącej pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego, był zobligowany do oceny zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego poruszania się lub zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim, uwzględniając bowiem szczegółowe wskazania kwalifikujące osoby do 18 roku życia z dziecięcym porażenie mózgowym, do leczenia w sanatorium, przesłanką kwalifikującą jest właśnie zachowanie zdolności do samodzielnego poruszania się. Istniała zatem materialna podstawa prawna odmowy przez lekarza specjalistę aprobaty skierowania Skarżącej na leczenie uzdrowiskowe, skoro niekwestionowaną okolicznością faktyczną w niniejszej sprawie jest, że W. D. od urodzenia jest niepełnosprawna z powodu mózgowego porażenie dziecięcego i nie ma zdolności do samodzielnego poruszania się. Organ I instancji natomiast, jak wynika z przywoływanego już § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Minister Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, potwierdza skierowanie wówczas, jeżeli lekarz specjalista aprobował celowość skierowania.

Z powyższych względów w ocenie Sądu, zarówno [...]OW NFZ, jak i Prezes NFZ nie naruszyli przepisów prawa materialnego, wydając decyzje w niniejszej sprawie, w szczególności § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.

W tych też okolicznościach, Sąd zgadza się też z wyjaśnieniami Prezesa NFZ, iż opinia lekarza specjalisty balneologa w niniejszej sprawie nie była oparta na nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. Nr 44, poz. 285). Wprawdzie na skierowaniu na leczenie uzdrowiskowe Skarżącej w części V. "Ocena celowości skierowania na leczenie uzdrowiskowe/rehabilitację uzdrowiskową", znajduje się adnotacja lekarza specjalisty "podtrzymane przeciwwskazanie z [...] r. z powodu upośledzenia umysłowego znacznego stopnia", jednak na skierowaniu tym znajduje się również odesłanie do obowiązującego rozporządzenia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.

Pomimo wniosku Skarżącej, zawartego w skardze, Sąd nie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, z Konstytucją RP uznając, że nie wymaga tego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu zawarte w załączniku nr 1 do przywołanego rozporządzenia, w części drugiej zatytułowanej "Choroby układu nerwowego (neurologia)" w szczegółowych wskazaniach w pkt 2 dotyczącym sanatorium, w lit i, wskazanie: "G80 - dziecięce porażenie mózgowe z zachowaną zdolnością do samodzielnego poruszania się - dotyczy pacjentów do 18 roku życia", ma charakter medyczny, w związku z czym wskazanie to dotyczące pacjentów do 18 roku życia z dziecięcym porażeniem mózgowym z zachowaną zdolnością do samodzielnego poruszania się, nie prowadzi, wbrew twierdzeniu Skarżącej, do dyskryminacji z powodów pozamedycznych pacjentów do 18 roku życia z dziecięcym porażeniem mózgowe bez zachowanej zdolności do samodzielnego poruszania się.

Sąd nie może rozpatrzeć podniesionego w skardze zarzutu niezałatwienia niniejszej sprawy w ustawowym terminie bez podania przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, zgodnie z wymogami art. 36 § 1 K.p.a. Na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje bowiem odrębna skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., wymaga ona jednak wyczerpania trybu zażaleniowego, o którym mowa w art. 37 K.p.a.

Sąd nie zgadza się z zarzutem zawartym w skardze, dotyczącym naruszenia przez Prezesa NFZ zasady dwuinstancyjności postępowania. Zdaniem Sądu, powtórzenie w decyzji II instancji argumentacji wyrażonej przez organ I instancji, choć może budzić wątpliwości, nie oznacza automatycznie, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy całościowo po raz drugi w trybie drugoinstancyjnym. W niniejszej sprawie, okoliczności stanu faktycznego, dotyczące stanu zdrowia W. D. zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości. Organy obu instancji wskazały następnie materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia dokonując, zdaniem Sądu, prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do tej podstawy prawnej, co Sąd już wyjaśnił powyżej. Dlatego też Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Sąd zauważa również, że Prezes NFZ odniósł się do argumentacji Strony co do pobytu W. D. na leczeniu uzdrowiskowym w P. w 2001 r. oraz w C.w 2007 r., wskazując, że skierowania w obu sprawach nie były rozpatrywane na podstawie obecnie obowiązujących przytoczonych powyżej przepisów, tj. rozporządzenia Minister Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego. Pobyty natomiast w sanatoriach na leczeniu uzdrowiskowym w latach 2010-2014, jak wskazała Skarżąca w odwołaniu od decyzji I instancji, miały charakter odpłatny.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony na podstawie materiału dowodowego zebranego w sposób wyczerpujący, co pozwoliło na prawidłowe, zgodne z prawem rozstrzygnięcie sprawy. Znalazło to wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającemu wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Nie stwierdziwszy, zarzucanego przez Skarżącą, naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, Sąd uznał również, że nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia zasady praworządności i art. 6 K.p.a oraz art. 7 Konstytucji RP.

W tych okolicznościach Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.