Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 65/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 i 2, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 i 2, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na bezczynność A. Sp. z o.o. - [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje A. Sp. z o.o. [...] do załatwienia wniosku skarżących z dnia 01 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 (czternastu) dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że bezczynność A. Sp. z o.o. [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od A. Sp. z o.o. [...] na rzecz skarżących kwotę [...],- [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 1 sierpnia 2011 r. będącym wezwaniem do podjęcia negocjacji, M. K. i J. K. za pośrednictwem pełnomocnika wnieśli do przedsiębiorstwa energetycznego [...] S.A. w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie im wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o nr [...], położonych w P., a stanowiących ich własność.

W odpowiedzi na powyższe, [...] sp. z o.o. w P., [...] pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. nr [...], poinformowało M. K. i J. K., że urządzenia posadowione zostały na przedmiotowych nieruchomościach przez przedsiębiorstwo energetyczne po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych, w tym procedur administracyjnych, niezbędnych dla realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w okresie realizacji inwestycji, a to oznacza, że [...] sp. z o.o. w sposób legalny i w dobrej wierze korzysta z nieruchomości. Ponadto wskazano, że z posiadanych przez spółkę dokumentów wynika, że od chwili wybudowania przedmiotowej linii SN-15 kV (lata 80-te ubiegłego wieku) nie zmieniono położenia słupów i przebiegu linii w obrębie działek nr [...] w miejscowości P.

Następnie w piśmie z dnia 30 sierpnia 2011 r. pełnomocnik M. K. i J. K. zwrócił się do [...] sp. z o.o. [...] o wyjaśnienie, kiedy dokładnie oddano do eksploatacji linię na przedmiotowych działkach oraz o przesłanie na jego koszt kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy linii.

W piśmie z dnia 20 września 2011 r. [...] sp. z o.o. [...] podała, że w sprawie udostępnienia dokumentacji i pozwoleń, na podstawie których przedmiotowy odcinek linii SN-15kV został posadowiony na terenie działki nr [...] w m. P. jest w stanie udostępnić pełnomocnikowi skarżących do wglądu dokumentacje, na podstawie której zbudowano w/w linię, po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym terminu przyjazdu.

Wskutek tego M. i J. K. reprezentowani przez pełnomocnika pismem z dnia 5 października 2012 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność [...] sp. z o.o. w P. [...] poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na ich wniosek z dnia 1 września 2011 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Wnieśli o zobowiązanie wymienionej spółki do udzielenia powyższej informacji i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi w pierwszej podali, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem na jej wniesienie, zaś oni sami do dnia wniesienia przedmiotowej skargi, nie uzyskali żądanej informacji. Ponadto spółka jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5, zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Pojęcie "zadania publiczne" nie jest przypadkowe i ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego oznaczając, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są "zadaniami publicznymi" i w konsekwencji żądane informacje dotyczą "sprawy publicznej" oraz nakładają obowiązek jej udzielenia.

Wskazano, że skarga na bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, bowiem celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie i Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji zawiera odesłanie do stosowania tegoż kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Wprawdzie przepis art. 52 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia, lecz ma to miejsce jedynie wówczas, gdy środki takie przysługują czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, albo też na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w przedmiotowej sprawie środków takich nie przewidują powyższe przepisy. Reasumując podano, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę [...] sp. z o.o. w P. [...] wniosła o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania. Uzasadniając swe stanowisko przedstawiła przebieg postępowania, a następnie wskazała, że po zapoznaniu się z przedmiotową skargą dokonano szczegółowej analizy sprawy oraz ponownego badania będących w posiadaniu spółki dokumentów. Podjęte działania doprowadziły do zgromadzenia kilku informacji prostych, jednak nie ma wśród wnioskowanych przez skarżących decyzji stanowiących wprost podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń elektroenergetycznych. W związku z tym w dniu 30 października 2012 r. do skarżących została skierowana informacja o braku w zasobach archiwalnych podmiotu zobowiązanego żądanych decyzji. Udzielona informacja usunęła ewentualny stan bezczynności podmiotu. Jednocześnie spółka podniosła, że w swoim wcześniejszym piśmie w sprawie poinformował skarżących, iż udostępni posiadane przez siebie dokumenty w siedzibie spółki. W tym stanie zdaniem spółki wniosek o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie.

Ponadto spółka wskazała, że żądanie udostępnienia informacji publicznej w formie doręczenia kopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych na wskazanych działkach związana była z podjęciem negocjacji w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu oraz ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez spółkę z gruntu skarżących. Świadczy to o zamiarze skarżących nadużycia ustawy o dostępie do informacji publicznej w prywatnym interesie bądź o braku podstaw dla zastosowania tej ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie podlega informacja publiczna m.in. o treści aktów administracyjnych, natomiast w katalogu określonym w tym przepisie nie ma kategorii "wszelkie posiadane dokumenty", co oznacza, że podmiot zobowiązany jest do udostępnienia jedynie takich dokumentów, które po pierwsze mają charakter dokumentu publicznego, a po drugie, które możliwe są do zindywidualizowania. W związku z tym, jako żądania złożonego na podstawie powyższej ustawy nie można oceniać żądania udostępnienia kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych".

Spółka wskazała też, że zgodnie z art. 3 powołanej ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a nie prywatnego, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności uzasadnienie żądania udostępnienia informacji wskazuje jednoznacznie na brak w sprawie warunku koniecznego, a mianowicie interesu publicznego i waloru "sprawy publicznej". Żądane przez skarżących dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej, lecz gospodarczych interesów spółki i nie są informacją publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Wyjaśnić na wstępie należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: udip, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem k.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno - technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r. sygn. akt I OSK 601/05 LEX nr 236545).

Uwzględniając, iż niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, że jej przedmiotem jest bezczynność [...] sp. z o.o. w zakresie udostępnienia skarżącym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy [...] sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy również ustalić czy działania [...] sp. z o.o. nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 udip, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 udip. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 udip). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 udip, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzecznia.nsa.gov.pl). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że żądane przez skarżących informacje tj. decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych działkach są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej (spraw administracyjnych), prowadzonej przez właściwy organ administracyjny, dotyczącej lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych we wniosku nieruchomościach. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu przedstawionemu w odpowiedzi na skargę, treść wniosku pozwala na skonkretyzowanie aktów administracyjnych. Skarżący konsekwentnie wskazują bowiem, iż zakresem ich wniosku objęte są decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o nr ewid. [...] położonych w P., co stanowi wystarczającą podstawę do skonkretyzowania informacji objętych zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Należy dodać, że żądanej przez skarżących informacji publicznej – kserokopii decyzji, nie można było uznać za informacje przetworzone. Pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., II SA/Wa 1942/09). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r., II SA/Kr 1258/08, LEX nr 478697). Informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05).

Niewątpliwie w piśmie skarżących z dnia 1 sierpnia 2011 r., w którym powołują się ona na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze udip i w którym domagają się "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach o nr ewid. [...] położonych w P., stanowiących własność wnioskodawców zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej. W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.

Odnosząc się do podmiotowego aspektu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 udip wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 udip. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne [...] sp. z o.o. jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Uznając, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku stanowią informację publiczną, a [...] sp. z o.o. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ustalić należy czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej przez skarżących.

Wniosek skarżących z dnia 1 sierpnia 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Postępowanie to zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2 udip), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego. W doktrynie wskazuje się zasadnie, że artykuł 16 udip wprowadza regulację drugiego, obok postępowania w sprawie udostępnienia informacji, postępowania administracyjnego: postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jest ono wszczynane z urzędu przez podmiot, który był adresatem wniosku złożonego na podstawie art. 10 udip i stanowi kontynuację postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 59-60, M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do art.16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198), LEX 2003). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zasadne stanowisko, że postępowaniem administracyjnym można nazwać jedynie takie postępowanie, o jakim mowa w art. 1 i 2 k.p.a. Art. 1 i 2 k.p.a. wskazują na postępowania, w których ma zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego, z czego nie można wyprowadzać wniosku, że są to jedyne postępowania administracyjne. Jako przykład można wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami doktryny postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter postępowania administracyjnego, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie, do postępowań administracyjnych w sprawach podatkowych nie stosuje się kodeksu postępowania administracyjnego.

Powyższe oznacza, że [...] sp. z o.o. [...] powinna zakończyć wszczęte z wniosku z dnia 1 sierpnia 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcom odpowiedzi w formie zwykłego pisma.

Z treści pism z dnia 24 sierpnia 2011 r. i 20 września 2012 r. adresowanych do pełnomocnika skarżących nie wynika, aby [...] sp. z o.o. [...] dokonała kwalifikacji wniosku skarżących z punktu widzenia oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej. Podmiot zobowiązany w piśmie z dnia 24 sierpnia 2011 r. poza wyjaśnieniem dotyczącym kwestii roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, ograniczył się do wskazania, że "z posiadanych przez spółkę dokumentów wynika, że od chwili wybudowania przedmiotowej linii SN-15kv (lata 80-te ubiegłego wieku) nie zmieniano położenia słupów i przebiegu linii w obrębie działek nr [...] w miejscowości P.". Z kolei w piśmie z dnia 20 września 2011 r. wskazano, że spółka jest w stanie udostępnić wnioskodawcom do wglądu dokumentację, na podstawie której zbudowano w/w linię, po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym terminu przyjazdu. Tymczasem, jak wyżej wskazano, żądanie udostępnienia "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach wskazanych we wniosku jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy należało albo udostępnić tę informację albo wydać decyzję o jej odmowie, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne. Kierowane do pełnomocnika skarżących pisma nie spełniają tych wymogów, a zwłaszcza nie mają charakteru decyzji administracyjnej.

Nie można też uznać, że podmiot zobowiązany załatwił sprawę informując pełnomocnika pismem z dnia 30 października 2012 r. (a więc przeszło rok od poprzedniego pisma zawierającego informację o posiadanych dokumentach żądanych przez skarżących) o braku dokumentów, które można zidentyfikować wprost jako wnioskowane decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Wyjaśnienie to przeczy bowiem w istocie informacji udzielonej, choć niezgodnie z żądaniem skarżących, w piśmie z dnia 30 września 2011 r. Powyższej okoliczności nie wyjaśniono w odpowiedzi na skargę. Wskazano w niej jedynie w jednym z akapitów, że do skarżących została skierowana w dniu 30 października 2012 r. informacja o braku w zasobach archiwalnych podmiotu zobowiązanego żądanych decyzji. Co więcej spółka stwierdza, iż uznaje z uwagi na tę okoliczność, że udzielona informacja usunęła ewentualny stan jej bezczynności. Spółka nie wyjaśniła jednak kwestii niespójności między treścią pism z dnia 20 września 2011 r. i z 30 września 2012 r.. Powyższe nie pozwala uznać działania [...] w niniejszej sprawie za zgodne z przepisami ustawy.

Oznacza to, że [...] sp. z o.o. [...] do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Należy zatem stwierdzić, że podmiot ten pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Okoliczność dysponowania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie ustawy stosownymi dokumentami stanowiącymi informację publiczną, przy braku udzielenia informacji w formie wskazanej przez skarżących powoduje, iż zasadnym jest przyjęcie, że [...] sp. z o.o. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku złożonego przez skarżących.

Skoro wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. uwzględnił skargę zobowiązując [...] sp. z o.o. [...] do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Mając na uwadze okoliczność, że wniosek strony skarżącej z dnia 1 sierpnia 2011 r. nie został rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 udip), a do dnia rozprawy minęło ponad siedemnaście miesięcy od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stąd Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. jak w punkcie II. sentencji wyroku.

Na podstawie zaś art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od [...] sp. z o.o. [...] na rzecz skarżących kwotę 357 zł (100 zł – wpis od skargi, 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt III. sentencji wyroku).