Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2133/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. W i H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania D. W. i H. W, decyzją z 22 czerwca 2021 r. nr KOX/330/Pu/21 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 22 lutego 2021 r. nr 3/OPZ/2021 ustalającą należną od odwołujących się roczną opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., przy ul [...], stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], w odniesieniu do udziału związanego z prawem własności lokalu niemieszkalnego nr U1, z okresem wnoszenia tej opłaty wynoszącym 33 lata, licząc od dnia przekształcenia.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

D. i H. małż. W. są właścicielami lokalu niemieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku położonym w W. przy ul. [...], z którym na dzień 31 grudnia 2018 r. związane było prawo użytkowania wieczystego (w udziale 7328/42428 części) gruntu stanowiącego działkę ew. nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będącego własnością W.. Z tytułu użytkowania wieczystego małżonkowie zobowiązani byli do ponoszenia opłaty rocznej w wymiarze 9.108,21 złotych powiększonej po podatek VAT, ustalonej według stawki 3% ceny nieruchomości gruntowej, który to wymiar opłaty ustalony został w umowie o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczystej z 4 sierpnia 2011 r. (rep. A nr 2043/2011). Po nabyciu własności nieruchomości lokalowej aktem notarialnym z 11 grudnia 2014 r. (rep. A Nr 8903/2014) małżonkowie W. wstąpili w prawa i obowiązki obciążające pierwotnych właścicieli tej nieruchomości (współużytkowników wieczystych gruntu).

Zaświadczeniami z 12 listopada 2020 r. Prezydent m.st. Warszawy D. W. i H. W. potwierdził przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] na mocy przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r., poz. 139 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "u.p.p.u.w." oraz wskazał, że opłata przekształceniowa z tego tytułu za udział w prawie związany z prawem własności lokalu nr U1 wynosi 9.108,21 złotych plus VAT (łączenie 11.203,10 złotych) i winna być wnoszona przez okres 33 lat. Wysokość tej opłaty ustalono przy zastosowaniu stawki 3%.

W tym stanie rzeczy D. w. i H. W. wystąpili o wydanie decyzji ustalającej wysokość i okres wnoszenia opłaty, podnosząc m.in., że nieruchomość lokalowa U1 nie jest obecnie przeznaczona na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, a ograniczenie związane z Covid 19 przemawiać będą za wykorzystaniem jej celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

W następstwie rozpoznania tego podania Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z 22 lutego 2021 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 czerwca 2021 r., powołując art. 4 ust.1 pkt 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 6a i 6c oraz art. 14 ust. 1 u.p.p.u.w., orzekł o ustaleniu tej opłaty i okresie jej wnoszenia w sposób tożsamy jak w zaświadczeniu.

W motywach decyzji podano, że lokal nr [...] usytuowany w budynku przy ul. [...] jest lokalem niemieszkalnym. Przywołano przepisy ustawy mające zastosowanie przy ustalaniu okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej dla właścicieli gruntów będących przedsiębiorcami (art. 7 ust. 6a pkt 3, ust. 6c i ust. 6d). Mając z kolei na względzie oświadczenie złożone przez odwołujących się, że na nieruchomości nie jest aktualnie prowadzona działalność gospodarcza w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, Kolegium zwracało uwagę, że może dokonywać oceny wiarygodności takiego oświadczenia. Zwłaszcza w sytuacji gdy dysponuje materiałem dowodowym świadczącym odmiennie o faktycznym wykorzystywaniu lokalu niemieszkalnego, jak miało to miejsce w sprawie. Dowiedzione bowiem zostało, że D. W. posiada zarejestrowana działalność gospodarczą pod nazwa "[...]", której przedmiotem jest wynajem i zarzadzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Lokal niemieszkalny nr [...] został zaś wskazany jako miejsce wykonywania tej działalności.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie D. W. i H. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie zarzucam naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności pominięcie podnoszonej przez pełnomocnika stron w piśmie z dnia 21 stycznia 2021 r. kwestii, iż nieruchomość stanowiąca lokal [...], posadowiony w budynku położonym w W. przy ul. [...] nie jest obecnie przeznaczona na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że ograniczenia związane z Covid 19 przemawiać będą za wykorzystywaniem przedmiotowej nieruchomości celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, jak również poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego, jaki i poprzez brak oględzin nieruchomości, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W oparciu o tak sformułowana zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawą zakwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, której art 1 stanowi, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Stosownie do art. 7 ust. 1 tej ustawy nowy właściciel gruntu obowiązany jest ponieść na rzecz dotychczasowego właściciela opłatę przekształceniową, której wysokość, w myśl art. 7 ust. 2, jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Informację o wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 (tj. opłaty jednorazowej) i zasadach jej wnoszenie - stosownie do art. 4 ust. 4 u.p.p.u.w. - zwierane są w zaświadczeniu wydawanym przez właściwy organ wskazany w art. 4 ust. 1 u.p.p.u.w. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. Ten zaś przepis stanowi, że jeśli właściciel nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia (art. 6 ust. 2 u.p.p.u.w.). Wnoszona ona natomiast jest przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 7 ust. 6 u.p.p.u.w.). W sposób szczególny ustawodawca unormował sytuację tych właścicieli gruntów, którzy są przedsiębiorcami. Oni bowiem, w myśl art. 7 ust. 6a powołanej ustawy, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), z uwzględnieniem art. 14, mogą w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:

1) 99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo

2) 50 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo

3) 33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo

4) w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.

Stosownie do art. 7 ust. 6c u.p.p.u.w. w przypadku gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia w terminie, o którym mowa w ust. 6a, właściwy organ wydaje zaświadczenie i informuje o obowiązku wnoszenia opłaty odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 6a. Oświadczenie złożone po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6a, ale przed doręczeniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.

Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców. Zgodnie natomiast z tym ostatnim przepisem działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przez zorganizowanie, o którym w przepisie - jak wskazywano w uzasadnieniem projektu ustawy Prawo przedsiębiorców (vide druk nr 2051, prace Sejmu VIII kadencji) - należy rozumieć wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. (...). Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność wykonywana regularnie i powtarzalnie. Jako całość działalność ta nabiera charakteru względnie trwałego i stabilnego, nie ograniczającego się do jednorazowych, okazjonalnych czy też sporadycznych przedsięwzięć gospodarczych.

Wychodząc zatem z tej definicji zasadnie uznano, że lokal nr U1 w budynku przy ul. [...] w W., a więc także udział w prawie do gruntu związany z własnością tego lokalu, wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ww. przepisu Jak bowiem trafnie zwracało uwagę Kolegium to ów lokal wskazywany jest jako miejsce jej prowadzenia przez D. W. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a ponadto faktycznie działalność taka jest w nim realizowana - co z kolei potwierdzają znajdujące się w aktach wydruki z umieszczonej w mediach społecznościowych reklamy o organizacji pod tym adresem wystawy w maju 2021 r. (k. 48-50 akt administracyjnych). Stanowisko skarżących wyrażone we wniosku z 21 stycznia 2021 r., podtrzymywane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, o niewykorzystywaniu obecnie tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, jawi się więc nie tylko jako gołosłowne, ale wręcz pozostające w sprzeczności z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Skarżący zdają się wprawdzie pomniejszać znaczenie wskazania adresu ww. lokalu jako miejsca wykonywania działalności przy jej rejestracji, jednakże umyka ich uwadze, że takie wskazanie dla oceny sposobu wykorzystywania nieruchomości nie jest czynnością prawnie obojętną, ale wywołuje daleko idące konsekwencję dla przedsiębiorcy. Z jednej bowiem strony domniemywa się, że dane wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – a zatem również te dotyczące miejsca wykonywania działalności - są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (por. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - Dz.U. z 2022 r., poz. 541), a w konsekwencji działania podejmowane przez kontrahentów przedsiębiorcy (aktualnych lub potencjalnych) mogą być względem niego pod tym adresem skutecznie realizowane. Z drugiej strony, to pod tym adresem także mogą być prowadzane kontrole działalności gospodarczej (art. 51 Prawa przedsiębiorców).

Skoro zatem kwestia wykorzystania nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej została wykazana, prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na tę okoliczność, obejmującego – jak sugerują strony - np. oględziny nieruchomości, było zbędne.

Przechodząc natomiast do kwestii samego wymiaru opłaty, zauważyć wypada, że na dzień przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżących obciążała opłata za użytkowania wieczyste w wymiarze 11.203,10 złotych brutto (ustalona według stawki 3%), który to wymiar określono przy zawieraniu umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste (aktem notarialnym z 4 sierpnia 2011 r. rep. A nr 2043/211). Z akt nie wynika, by ustalony wówczas wymiar opłaty, bądź stawka uległa zmianie w wyniku przeprowadzonej po tej dacie, a przed 1 stycznia 2019 r., procedury aktualizacyjnej. Na jej aktualizacją skądinąd nie powołują się także skarżący. Konsekwencją tego stanu rzeczy było ustalenie opłaty przekształceniowej w tożsamej wysokości (art. 7 ust. 2 u.p.p.u.w.). Dla tej stawki opłaty, okres przez jaki ma być ona wnoszona przez właściciela gruntu, będącego przedsiębiorcą wynosi 33 lata licząc od dnia przekształcenia (art.7 ust. 6a pkt 3 u.p.p.u.w.). Ustalając ją zatem w tym wymiarze i na ww. okres Prezydent m.st. Warszawy, jak i utrzymujące jego decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego.

Wbrew także zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się by przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Stan faktyczny sprawy - w kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia elementach został ustalony w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów. Motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w sposób umożliwiający poznanie racji decyzyjnych organu. Wbrew też temu, co twierdzi skarżący Kolegium ustosunkowało się do podnoszonych we wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie opłaty przekształceniowej okoliczności, dotyczących braku wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności, powołując się w krańcowej części uzasadnienia, na dysponowanie materiałem dowodowym "świadczącym odmiennie o faktycznym wykorzystywaniu omawianego lokalu niemieszkalnego", a także na fakt zarejestrowania w nim działalności gospodarczej D. W.. Stąd zarzut naruszenia przez Kolegium przepisów art. 7, art. 8, art.. 10 § 1, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.