Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1199/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne prawo
Pracownicy urzędów państwowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 p 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 169 ust. 1, art. 174 ust. 1 i 3, art. 175 ust. 1 , art. 178 ust. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego M. H. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV. zarządza zwrot na rzecz skarżącego M. H. kwoty 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [.] października 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [.] wszczął przeciwko MH postępowanie wyjaśniające w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych. Następnie postanowieniem z dnia [.] listopada 2012 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne w tej sprawie.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [.] kwietnia 2013 r. nr [.] Naczelnik Urzędu Celnego w [.] (dalej NUC) uznał młodszego aspiranta celnego starszego specjalistę Służby Celnej MH za winnego popełnienia umyślnie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej w postaci niedopełnienia obowiązków służbowych związanych z nienależytym przeprowadzeniem procedury wywozu z terytorium Wspólnoty Europejskiej towarów dwoma środkami transportu w dniu 3 grudnia 2011 r., wymierzając mu za ten czyn karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej.

Organ I instancji ustalił, że funkcjonariusz MH w inkryminowanym czasie był przydzielony do pełnienia służby na stanowisku odprawa samochodów ciężarowych TIR-WPR. W dniu 3 grudnia 2011 r. w Oddziale Celnym w [.] dokonał w systemie ECS potwierdzenia wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty towaru przewożonego z Włoch do Ukrainy dwoma środkami transportu. Funkcjonariusz wprowadził do systemu błędne dane identyfikacyjne środków transportu (naczep), odnotowując również niezgodnie ze stanem faktycznym, że naczepy nie były zabezpieczone plombami. Wadliwie odnotowano także wagi pojazdów odbiegające od treści dokumentów przewozowych. Powyższe rozbieżności potwierdziła Państwowa Służba Celna Ukrainy.

W ocenie organu dyscyplinarnego funkcjonariusz dopuścił się przewinienia służbowego. Wbrew wymaganiom dwukrotnie dokonał sprzecznej ze stanem faktycznym adnotacji o numerach rejestracyjnych pojazdów (naczep), pomylił się i zamieścił adnotację o braku plomb na pojazdach, pomimo że były one założone, a także nie zweryfikował stwierdzonej nadwyżki wagowej w stosunku do treści dokumentów i to pomimo, że przedmiotem wywozu był towar o podwyższonym ryzyku w postaci wyrobów tytoniowych. Okoliczności te winny skutkować zarządzeniem przez funkcjonariusza przeprowadzenia rewizji przewożonego towaru, której nie podjęto. Ponadto nie opisał on i nie opieczętował na dokumentach papierowych odręcznie uczynionych adnotacji o zmianie numerów rejestracyjnych pojazdów. Nie wykonał zatem w sposób prawidłowy czynności związanych z zakończeniem procedury wywozu towarów. Nie dopełnił przez to obowiązków służbowych w związku z nieprawidłowym przeprowadzeniem czynności nadzoru fizycznego wyprowadzanego towaru objętego procedurą wywozu. Zachowania te stanowią znamiona wyczerpania dyspozycji art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. Nie jest ponadto obecnie możliwe ustalenie, jaki w rzeczywistości towar opuścił terytorium Unii Europejskiej, ponieważ towaru określonego przez funkcjonariusza nie stwierdziła strona ukraińska, a na naczepach o podanych przez niego numerach znajdował się inny towar w postaci wapna budowlanego. Doprowadziło to do narażenia interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej poprzez uszczuplenie podatku akcyzowego i podatku VAT.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] maja 2013 r. MH wniósł o uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania lub wymierzenie łagodniejszej kary. Nie zgodził się z ustaleniem, jakoby popełnił przypisane mu czyny umyślnie, lecz co najwyżej cechowały się one nieumyślnością. W inkryminowanym dniu na przejściu granicznym był wzmożony ruch, a on pełnił służbę od niemal 11 godzin. Czynności tych dokonywał w pośpiechu i wobec tego mogło dojść do omyłki. Ponadto wskazanie braku plomb na pojeździe mogło wynikać z posłużenia się treścią innego dokumentu, z którego skopiował część danych. Jeżeli chodzi natomiast o numery rejestracyjne pojazdów to sugerował się treścią dokumentów przedłożonych przez kierowców, na których mogły znajdować się numery innych pojazdów, którymi miał być realizowany transport. Jest ponadto funkcjonariuszem z 23-letnim stażem, a organ nie ustalił, jakie ewentualnie korzyści mógłby odnieść z przypisanego mu umyślnego działania.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [.] lipca 2014 r. nr [.], Dyrektor Izby Celnej w [.] (dalej DIC) utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.

W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy zasadniczo nie budzi wątpliwości. Obwiniony posiadając wieloletni staż w Służbie Celnej dysponował odpowiednią wiedzą dotyczącą procedur celnych. W świetle okoliczności sprawy winien on zarządzić przeprowadzenie rewizji wywożonego towaru. Bez znaczenia dla odpowiedzialności dyscyplinarnej ma natomiast okoliczność, czy działanie to cechowało się umyślnością, czy też nie, gdyż każde z takich przewinień podlega tejże odpowiedzialności. Niewątpliwy jest natomiast brak rzetelności i profesjonalizmu w wywiązywaniu się z obowiązków służbowych, które świadczą o rażącym niedbalstwie. Dlatego popełnienie przewinienia dyscyplinarnego było niewątpliwe. Jeżeli chodzi natomiast o wymiar kary, to wprawdzie obwiniony jest funkcjonariuszem z wieloletnim stażem, ale jednak nadrzędność interesu społecznego wymagała wydalenia go ze służby. Z pełnioną służbą wiążą sią szczególne obowiązki, w tym w zakresie przestrzegania obowiązującego prawa, ale też instrukcji wewnętrznych określających zasady wykonywania czynności służbowych. Przypisane zaś stronie czyny godzą w wizerunek Służby Celnej. Wprawdzie przepisy nie określają zasady wyboru wymierzanej kary, której wymierzenie uzależnione jest od uznania organu dyscyplinarnego, to jednak waga popełnionych naruszeń uzasadniała wymierzenie kary najsurowszej. Naruszenie obowiązków służbowych miało bowiem charakter rażący, zwłaszcza, że nie jest obecnie możliwe ustalenie rodzaju towaru, który opuścił terytorium Wspólnoty.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się MH, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1) art. 174 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wymierzania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520), poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez osobę nieuprawnioną, tj. zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w [.],

2) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie ustalenia przyczyn zmiany naczep po stronie ukraińskiej na ciągnikach o nr rej. [.] i [.] w związku z czym nie można ustalić, co stało się z naczepami o nr rej. [.] i [.] w sytuacji, gdy bezsporne jest, że takowe wyjechały na Ukrainę w dniu 3 grudnia 2011 r. z terenu przejścia granicznego w [.],

3) art. 5 § 2 K.p.a. w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej poprzez niezastosowanie zasady In dubio pro reo w sytuacji wystąpienia licznych wątpliwości, które winny zostać rozpatrzone na korzyść skarżącego,

a ponadto orzeczenie dyscyplinarne wydano w oparciu o dwa nieistniejące dokumenty nr MRN [.] i MRN 1[.], ponieważ MNR oznacza kod kreskowy umieszczony na dokumencie TDT zaś dokumenty o takich numerach dotyczyły procedury wywozu, a nie jak podały organy procedury tranzytu.

W ocenie skarżącego organy dyscyplinarne nie zwracając się do strony ukraińskiej o wyjaśnienie kwestii rewizji dwóch zestawów pojazdów o nr rej. [.] /[.] i [.] /[.] dokonanej dopiero po 3 dniach od zakończenia przez niego procedury wywozu nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy. Błędnie natomiast przyjęto, że były to te same zespoły pojazdów co w dniu odprawy po stronie polskiej, ponieważ zamiast wyrobów tytoniowych stwierdzono na nich wapno budowlane; naczepy miały wszak inne numery rejestracyjne. Nie podjęto jednak żadnych czynności, aby wyjaśnić, co stało się z naczepami o nr rej. [.] i [.]. Jeżeli chodzi natomiast o przypisane mu naruszenia to przedstawił argumentację zbieżną z treścią uprzednio sformułowanego odwołania. Podkreślił, że nie wykazano, aby zapoznano go z instrukcjami wewnętrznymi określającymi sposób podejmowania czynności podczas odprawy granicznej. Ponadto w inkryminowanym dniu nie pracował na stanowisku kontrolnym TIR-wywóz, lecz na stanowisku Rejestracja dokumentów TIR-wywóz i wobec tego zasadniczo zajmował się rejestrowaniem dokumentów celnych, a rewizje były przeprowadzane tylko wtedy, gdy zaistniała ku temu potrzeba.

Dodatkowo na rozprawie zarzucono, że w świetle sprawozdania z dnia 3 października 2012 r. wątpliwe jest zachowanie terminu z art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej.

W odpowiedzi na skargę organ dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po dokonaniu powyższej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty są zasadne. Nie wszystkie też mogły zostać zbadane.

W pierwszej kolejności zbadać należało zarzut najdalej idący związany z zarzucaną nieważnością zapadłych w sprawie decyzji, a to z uwagi na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w [.]. Zdaniem skarżącego nie był on osobą uprawnioną bo to w świetle przytoczonych w skardze przepisów ustawy i rozporządzenia z 2003 r. wszcząć postępowanie dyscyplinarne mógł jedynie NUC.

W ocenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny.

Po pierwsze – jak słusznie wskazał DIC – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych straciło moc w chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (t.j. DZ.U. z 2013 r. poz. 1404 z późn. zm.) tj. w dniu 18 marca 2010 r. Rzeczywiście nie można więc było naruszyć przepisu § 4 rozporządzenia z 2003 r., skoro ono już nie obowiązywało w dniu wszczęcia kontrolowanego postępowania, tj. 9 listopada 2012 r. Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 poz. 1323 z późn. zm. – zwanej dalej u.S.C.) postępowanie dyscyplinarne wszczyna właściwy organ dyscyplinarny. Z ust. 2 wynika, iż postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Funkcjonariusza, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego. Według ust. 3 tego przepisu postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera:

1) oznaczenie organu dyscyplinarnego;

2) datę wydania postanowienia;

3) imię i nazwisko, stopień służbowy oraz stanowisko służbowe obwinionego;

4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną;

5) uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego;

6) oznaczenie funkcjonariusza prowadzącego postępowanie dyscyplinarne;

7) podpis z podaniem imienia i nazwiska, stopnia służbowego i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego;

8) pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego.

Stosownie do art. 169 ust. 1 u.S.C. orzekanie kar dyscyplinarnych należy do naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej lub Szefa Służby Celnej, zwanych dalej "organami dyscyplinarnymi", w odniesieniu do podległych im funkcjonariuszy.

Jeżeli postępowanie dyscyplinarne dotyczy funkcjonariusza pełniącego służbę w urzędzie celnym – naczelnik urzędu celnego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika urzędu (art. 169 ust. 4 pkt 1 u.S.C.) Zestawienie przepisów art. 174 ust. 1 ust. 3 pkt 7 oraz 169 ust. 1 i 4 pkt 1 u.S.C., zdaniem Sądu pozwala na przyjęcie, że dopuszczalne było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez zastępcę NUC jako osobę upoważnioną do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Jak wynika z przedstawionego na rozprawie zakresu czynności I zastępcy NUC z dnia 11.09.2009 r. – JK został upoważniony do zastępowania NUC w przypadku nieobecności planowanej i doraźnej. Ponadto zgodnie z zapisami pkt IV tego zakresu czynności, realizując wymienione zadania I z-ca został upoważniony do podpisywania pism i rozstrzygnięć nie zastrzeżonych gdzie indziej do podpisu przez NUC lub DIC a w przypadku zastępstwa także w sprawach zastrzeżonych do właściwości zastępowanego. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania uprawnienia I z-cy NUC do działania w zastępstwie osoby piastującej funkcję organu. W orzecznictwie nie było podważane uprawnienie z-cy NUC w określonych sytuacjach do podpisywania orzeczeń dyscyplinarnych (zob. m.in. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 942/11 Lex nr 1086990 wydane na tle poprzedniego stanu prawnego). W pełni zasadne jest więc zastosowanie argumentum a maiori ad minus. Przepis art. 178 ust. 3 pkt 8 u.S.C. został sformułowany podobnie do art. 174 ust. 3 pkt 7 tej ustawy. Obydwie w/w normy prawne zawierają sformułowanie "osoba upoważniona do..." a nie "osoba pełniąca funkcję" "sprawująca funkcję organu" "podpis naczelnika" lub t.p. Niebagatelny jest także argument podnoszony przez DIC w odpowiedzi na skargę; Jeśli bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego mógłby wydać wyłącznie NUC to w razie nieobecności osoby piastującej tę funkcję dochodzić by mogło do niemożności wszczęcia postępowania w terminie, o którym mowa w art. 175 ust. 1 u.S.C. Dlatego w ocenie Sądu – co do zasady – nie można wykluczyć możliwości podpisania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przez upoważnionego w tym zakresie z-cę naczelnika urzędu celnego. Nie zmienia to faktu, że w takiej sytuacji (a więc w razie stosownego upoważnienia NUC dla zastępcy) nie zostaje naruszona zasada określona w art. 174 ust. 1 u.S.C. Nadal bowiem postępowanie wszczyna właściwy organ. Wobec powyższego nie było podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji z tego powodu, że postanowienie o wszczęciu postępowania zostało podpisane przez nieuprawnioną osobę.

Sąd nie znalazł także innych podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji czy też decyzji organu I instancji.

W następnej kolejności Sąd zbadał czy nie zostały naruszone przepisy postępowania w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c lub b P.p.s.a. Na plan pierwszy wobec treści art. 175 ust. 1 u.S.C. wysunęła się kwestia zachowania terminu tam przewidzianego. Według tego przepisu postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 (które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania). W kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r. poprzedzało postępowanie wyjaśniające. Jednakże z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że organ mógł mieć już wcześniej informacje, o których mowa w art. 175 ust. 1 u.S.C. Kwestia ta jest niezwykle istotna z uwagi na to, że terminy przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania przez organ dyscyplinarny rozpoczynają bieg od dnia, w którym organ ten przy zachowaniu należytej staranności i szybkości postępowania mógł na podstawie zgromadzonych dowodów powziąć wiadomość o naruszeniu obowiązków służbowych przez konkretnego funkcjonariusza celnego.

Należy mieć na uwadze, że zarzut popełnienia przez skarżącego deliktu dyscyplinarnego dotyczył nieprawidłowego przeprowadzenia na określonym stanowisku kontrolnym w dniu 3 grudnia 2011 r. odnośnie towarów przewożonych środkami transportu o nr rejestracyjnych [.] /[.] i [.] /[.] czynności związanych z zakończeniem procedury wywozu według dokumentów MNR[.] i MRN[.] (Włochy –UA), według których w dniu 23 listopada 2011 r. procedurą wywozu objęto wyroby tytoniowe, przez dokonanie rejestracji w systemie TCS i dokonanie tam wpisów "oględziny bez plomb – bez uwag", podczas gdy na dokumentach EAD w polu E "kontrola przez urząd wysyłki" był wydrukowany zapis numeru plomb [.] i [.], zaś w polu 18 tych dokumentów oraz w systemie ECS dokonał błędnych zapisów dotyczących numerów rejestracyjnych środków transportu i pierwotne wpisy na dokumentach "[.]" i "[.]" zmienił odpowiednio na "[.] /[.]" i "[.] /[.]", pomimo iż faktyczne numery rej. zestawów to [.] /[.] i [.] /[.]. Zarzucono także, że skarżący nie opatrzył dokonanych wpisów dotyczących zmiany numerów rejestracyjnych podpisem i odciskiem pieczęci Służba Celna wbrew obowiązującym wytycznym oraz niepodjęcie żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie rozbieżności wnoszących 3210 kg nadwyżki dotyczących przewożonego ładunku w odniesieniu do zgłoszenia MRN[.] i wbrew powyższemu dokonał w polu "K" tego dokumentu adnotacji "A2- uznano za zgodne".

Tymczasem ze sprawozdania z czynności sprawdzających z dnia 3 października 2012 r. wynika, że wcześniej (nie wiadomo kiedy) przeprowadzona była kontrola instytucjonalna (nr [.]) w zakresie kontroli i obsługi zgłoszeń celnych wywozowych w Oddziale Celnym w [.]. W aktach znajduje się także pismo Wydziału Organizacyjno-Prawnego z dnia 18 lipca 2012 r. znak [.] z którego wynika, iż pisma Urzędu Celnego w [.] z prośbą o informacje od ukraińskiej administracji celnej pochodziły już z 30 marca 2012 r. i 16 kwietnia 2012 r. Konieczne jest zatem wyjaśnienie jakimi informacjami w zakresie naruszenia obowiązujących procedur co do kontroli i obsługi zgłoszeń celnych organ dysponował po przeprowadzeniu kontroli instytucjonalnej, do której nawiązuje sprawozdanie z 31 października 2012 r. – czy te informacje nie były wystarczające do ustalenia, że skarżący naruszył obowiązki służbowe.

Jako moment powzięcia wiadomości o delikcie dyscyplinarnym przez NUC wskazuje się w decyzjach dzień 4 października 2012 r. – w oparciu o sporządzone przez Referat Kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego w [.] z dnia 3 października 2012 r. sprawozdanie z czynności sprawdzających. Jak wyżej wskazano, w oparciu o to w dniu 8 października 2012 r. wszczęto postępowanie wyjaśniające, a dopiero postanowieniem z [.] listopada 2012 r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Zgodnie z art. 173 ust. 1 u.S.C. jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego organ dyscyplinarny zleca rzecznikowi przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które powinno być zakończone w terminie 14 dni od dnia jego wszczęcia. Z postanowienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego nie wynika jakie przesłanki z w/w przepisu uzasadniały wszczęcie takiego postępowania w tym konkretnym przypadku. Z opisu zaniedbań jakich dopuścić się miał MH i porównania z postanowieniem o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego też nie wynika jakie okoliczności nie pozwalały już po zapoznaniu się ze sprawozdaniem, o którym wyżej była mowa na wszczęcie takiego postępowania. Zebranie czy uzupełnienie materiału dowodowego w zasadzie powinno odbywać się w toku postępowania dyscyplinarnego, chyba że zachodzą przesłanki, do których nawiązuje art. 173 ust. 1 u.S.C. Nie można więc wykluczyć, że informacje o zaniedbaniach wykonania obowiązków służbowych przez MH organ miał już wcześniej (np. w marcu lub w kwietniu 2012 r.) i to w zakresie dotyczącym nie tylko faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, tożsamości funkcjonariusza ale i kwalifikacji prawnej czynu. Skarżącemu zarzucono bowiem i ukarano go za popełnienie deliktu określonego w art. 166 pkt 1 u.S.C. tj. niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa. Wobec braku w aktach wzmiankowanych wyników kontroli instytucjonalnej i pism wymienionych w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r. kierowanym do UC w [.], nie sposób ustalić czy w istocie zawity termin 3 miesięcy został zachowany. Okoliczności te nie zostały w decyzjach dostatecznie wyjaśnione. Tymczasem postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte prawie rok od popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów, zaś wyżej wskazane fakty sprawiają, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego został zachowany. Uzasadnienia orzeczeń dyscyplinarnych zapadłych w sprawie nie są więc pełne. Przesądza to o naruszeniu przez organy dyscyplinarne art. 7, 410 i 424 K.p.k. w zw. z art. 187 u.S.C.

Dodatkowo Sąd zauważa, że organy jako dowody w sprawie potraktowały kserokopie pism lub wydruki faksów, które – zwłaszcza gdy chodzi o kserokopię pisma z dnia 14 września 2012 r. mogą być tylko źródłem świadczącym o istnieniu dowodu a nie dowodem.

Także nie dość wnikliwie przeanalizowane zostały wyjaśnienia funkcjonariusza złożone przez niego w postępowaniu odwoławczym. Potraktowano je nadzwyczaj ogólnikowo, co narusza art. 7 K.p.k.

Zwrócić też wypada uwagę, że zaznajomienie funkcjonariusza z wewnętrznymi procedurami, wytycznymi powinno być także udowodnione jeśli zarzut lub jego cześć dotyczy ich naruszenia.

Odrębną kwestią pozostaje nazwanie dokumentu nazwą kodu znajdującego się na tym dokumencie. Istotne jest bowiem nie tylko oficjalne nazewnictwo ale też okoliczność jak w codziennej pracy funkcjonariuszy nazywany jest określony dokument i czy inne nazwanie go w treści zarzutu a w konsekwencji orzeczenia dyscyplinarnego wiąże się z niemożnością jego identyfikacji przez obwinionego.

Powyższe uchybienia a zwłaszcza niejasności związane z zachowaniem 3 miesięcznego terminu do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bieg terminu określonego w art. 175 ust. 1 u.S.C. został powiązany z powzięciem wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych. Tak więc początkową datę rozpoczynającą bieg terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o konkretnych działaniach czy zaniechaniach funkcjonariusza. Ewentualny skutek w postaci narażenia fiskusa na szkodę lub wywołanie takiej szkody może mieć znaczenie przy wymiarze odpowiedniej kary ale nie zmienia samego faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Z uwagi na brak niezbędnych ustaleń w powyższym zakresie Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 p 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ocenie Sądu okoliczności te mogą być wyjaśnione przez organ II instancji podobnie jak można usunąć uchybienia związane z postępowaniem dyscyplinarnym.

W ponownym postępowaniu odwoławczym organ II instancji ustali jakie informacje i kiedy NUC powziął w oparciu o wyniki kontroli instytucjonalnej przywołanej w sprawozdaniu z 3 października 2012 r. oraz czego dotyczyły pisma z dnia 30 marca i 16 kwietnia 2012 r. powołane w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r.

Powinny też ewentualnie (w razie wykazania zachowania terminu) zostać uzupełnione braki związane z dołączeniem oryginałów lub stosownie poświadczonych "za zgodność" pism traktowanych jako dowody w sprawie. Zebrany materiał dowodowy powinien zostać oceniony zgodnie z regułą z art. 7 K.p.k, co z kolei powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Wobec stwierdzonych uchybień odnoszenie się do pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 461).

Sprawy ze stosunku służbowego zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. są ustawowo zwolnione od kosztów sądowych. Dlatego wpis uiszczony został nienależnie i jako taki podlega zwrotowi na podstawie art. 225 P.p.s.a.