Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1271/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt. 2a i art. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 151 , art. 188 , art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 530/14 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2.odstępuje od zasądzenia od S.K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 530/14, na skutek skargi S. K. (powoływanej dalej jako "skarżąca"), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

Wójt Gminy W. decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] przyznał skarżącej: 1) na dziecko – J. K.: zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł płatny jednorazowo we wrześniu 2013 r. oraz 2) zasiłek rodzinny na dziecko – D. K. na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Wójt Gminy W. decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalił jako nienależnie pobrany przez skarżącą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami w kwocie [...] zł, przyznany na mocy decyzji z [...] listopada 2012 r. i orzekł o potrąceniu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami z bieżąco wypłacanych świadczeń od stycznia 2014 r. Decyzja ta uchylona została następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy W. decyzją z [...] marca 2014 r., działając na podstawie art. 5 oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", orzekł o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia przez skarżącą - zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na J. K. za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 października 2013 r. i zasiłku rodzinnego na D. K. za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 października 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24 września 2013 r. skarżąca przedłożyła zaświadczenie z firmy "E. R. D.", z którego wynika, że jej mąż zatrudniony jest na umowę o pracę na czas określony od [...] października 2012 r. do [...] grudnia 2013 r. Dochód z listopada 2012 r., tj. z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty wyniósł [...] zł netto. Z kolei ze znajdującej się w aktach sprawy umowy o pracę zawartej przez skarżącą wynika, że jest ona zatrudniona na czas określony od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. Dochód z ww. umowy za styczeń 2013 r. wyniósł [...] zł netto (por. oświadczenie skarżącej z 12 listopada 2013 r.). Wskazane dochody małżonków spowodowały, że łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dało [...] zł. Kwota ta przekracza zatem kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego o [...] zł. W związku z uzyskaniem przez członków rodziny dochodu, który spowodował przekroczenie kryterium dochodowego od lutego 2013 r., w ocenie organu ustały przesłanki do wypłaty świadczeń rodzinnych. W tej sytuacji świadczenia pobrane za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 października 2013 r. stanowią świadczenia nienależnie pobrane. Organ wskazał przy tym, że skarżąca w toku postępowania została pouczona o konieczności informowania o uzyskaniu bądź utracie dochodu.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że nie była świadoma, że po otrzymaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne i po roku ich pobierania może dojść do sytuacji, w której pobrany zasiłek zostanie uznany za nienależnie pobrany. Wniosła jednocześnie o umorzenie kwoty [...] zł wraz z odsetkami oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z [...] kwietnia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję z [...] marca 2014 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Z kolei art. 3 pkt 2 u.ś.r. stanowi, że za dochód rodziny uważa się sumę dochodów członków rodziny. Ilekroć w ustawie tej jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r.). Według zaś art. 3 pkt 2a u.ś.r., dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b tej ustawy. Organ podał dalej, że w rozpatrywanej sprawie dochód rodziny ustala się, sumując dochody członków rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym 2011, gdyż wniosek dotyczy okresu zasiłkowego 2012/2013. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b u.ś.r.). Uzyskanie dochodu następuje, m.in. w przypadku uzyskania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło (art. 3 pkt 24 lit. c u.ś.r.). W przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany (art. 24 ust. 7 u.ś.r.). Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca - wbrew jej twierdzeniom - została pouczona o braku prawa do pobierania ww. świadczeń rodzinnych. W pouczeniu zawartym w decyzji organu pierwszej instancji z [...] listopada 2012 r. przyznającej stronie uprawnienie do zasiłków rodzinnych oraz do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, organ wskazał, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w tym utrata uzyskanie dochodu, osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego poinformowania o tym organu wypłacającego świadczenia zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. W pouczeniu tym wskazano również, że uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.

Organ odwoławczy podał, że dochód czteroosobowej rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę - na skutek uzyskania dochodu przez skarżącą i jej męża - wyniósł [...] zł ([...] zł - dochód męża skarżącej uzyskany z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. z listopada 2012 r. (co wynika z zaświadczenia o dochodach z 10 września 2013 r.) i [...] zł - dochód skarżącej uzyskany z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. ze stycznia 2013 r. (co wynika z oświadczenia skarżącej z 12 listopada 2013 r.)), a zatem przekroczył kryterium dochodowe ([...]zł) o [...] zł. Organ podał dalej, że art. 5 ust. 3 zd. pierwsze u.ś.r., zgodnie z którym, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany ([...] zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, nie mógł znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż w okresie zasiłkowym 2011/2012 zasiłek rodzinny skarżącej nie przysługiwał. W tej sytuacji uzasadnione było uznanie za nienależnie pobrane świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł ([...] zł x 9 + [...] zł + [...] zł x 9).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że stosownie do art. 30 ust. 9 u.ś.r. organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Z wnioskiem takim, który inicjuje odrębne postępowanie administracyjne, wystąpić można dopiero po ostatecznym ustaleniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o jej uchylenie i podniosła, że nie zrozumiała pouczenia zawartego w decyzji przyznającej świadczenie, a także wskazała na trudną sytuację finansową swojej rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołanym na wstępie wyrokiem z 28 stycznia 2015 r. uchylił decyzje organów obu instancji uznając, że naruszają one art. 5 ust. 4b u.ś.r. Sąd wskazał, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że choć z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, to jednak zastosowanie tego przepisu z pominięciem reguł wynikających z ustawy (ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym) oznaczałoby, że o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie (uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym) oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Skoro natomiast ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b u.ś.r. dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 5 ust. 4b U.ś.r. w sposób realizujący cele ustawy, umożliwiający uzyskanie świadczenia. Zdaniem Sądu, nie może dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę, czy członka rodziny dodatkowy późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku rodzinnego za okres wcześniejszy.

Skargę kasacyjną od wyroku z 28 stycznia 2015 r. wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 2a w związku z art. 5 ust. 4b u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b u.ś.r. dochód należy liczyć w stosunku rocznym, tj. dochód uzyskany powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, art. 5 ust. 4b u.ś.r. dotyczy stanów faktycznych odmiennych niż wskazane w art. 3 pkt 2a u.ś.r. Przepis ten służy bowiem do modyfikowania dochodu członka rodziny w podstawowej wersji, a więc bazującej na mechanizmie "przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny". Mechanizm zawarty w art. 5 ust. 4b u.ś.r. znajduje zastosowanie wówczas, gdy do uzyskania dochodu dochodzi w roku kalendarzowym następującym po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód taki ustala się z uwzględnieniem "kwoty uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty". Przepis ten przewiduje zatem odmienny sposób wyliczenia dochodu, niż w chwili ustalania prawa do świadczenia. Stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czyni właściwie bezprzedmiotowym odesłanie zawarte w drugiej części art. 3 pkt 2a u.ś.r. (tj. "z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b"), doprowadzając do stosowania – w odniesieniu do sprawy administracyjnej, której stan faktyczny wyczerpuje znamiona z art. 5 ust. 4b u.ś.r. – pierwszej części art. 3 pkt 2a u.ś.r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony wyrok narusza art. 3 pkt 2a w związku z art. 5 ust. 4b u.ś.r. przez ich błędną wykładnię.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. przez dochód rodziny rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W praktyce oznacza to, że w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z utratą lub uzyskaniem dochodu, tj. z sytuacjami wskazanymi w art. 5 ust. 4-4b u.ś.r., należy po ustaleniu składu rodziny dokonać operacji matematycznych polegających na:

1) ustaleniu rocznego dochodu każdego pojedynczego członka rodziny (osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w rozumieniu art. 3 pkt 10),

2) podzieleniu rocznego dochodu każdego członka rodziny przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany (tj. przez 12),

3) zsumowaniu przeciętnych miesięcznych dochodów wszystkich poszczególnych członków rodziny,

4) podzieleniu przez liczbę członków rodziny.

Uzyskany w efekcie tych czynności wynik należy porównać z obowiązującym kryterium dochodowym, w zależności od sytuacji, podstawowym bądź podwyższonym, którego przekroczenie zasadniczo będzie powodowało, że zasiłek rodzinny nie będzie się należał.

W art. 5 ust. 4-4b u.ś.r. ustawodawca przewidział jednak sytuację zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać na uzyskaniu dochodu lub też na jego utracie. Definicję legalną uzyskania dochodu zawiera art. 3 pkt 24 u.ś.r. Zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jak również po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W zależności od charakteru zamian w strukturze dochodów, jak i czasu ich powstania ustawodawca przewidział różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. W rozpoznawanej sprawie uzyskanie dochodu nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przewidziano zasadę doliczenia do ustalonego dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód przez te osoby został po raz pierwszy osiągnięty.

Oznacza to, że przedstawiony w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji sposób liczenia dochodu rodziny w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zgodnie z którym w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b u.ś.r. dochód uzyskany powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny, jest niezgodny z jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treścią art. 5 ust. 4b u.ś.r. Zaznaczyć należy, że przepis ten został dodany do ustawy o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 205, poz. 1212) z dniem 1 stycznia 2012 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy (druk sejmowy Nr 3897) "zaproponowana zmiana pozwoli na precyzyjne określenie dochodu i przyznanie świadczeń rodzinom, których faktyczny dochód nie przekracza przyjętego w ustawach kryterium dochodowego. Wykazany zostanie dochód faktycznie otrzymywany, a nie dochód zaniżony, co miało miejsce w przypadku osób, które pod koniec roku podjęły dopiero pracę (po podziale ich rocznego dochodu przez liczbę miesięcy w roku wykazywany był dochód znacznie zaniżony względem dochodu faktycznie przez nich miesięcznie otrzymywanego)". Prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w okresie pobierania świadczeń, a nie przeciętnego dochodu uzyskiwanego w roku poprzednim, chyba że od poprzedniego roku nie zaszły zasadnicze zmiany w sytuacji dochodowej rodziny.

Takie stanowisko wyrażone zostało, m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 242/14 i I OSK 268/14, z 18 października 2016 r. sygn. akt I OSK 416/15, czy w wyroku z 23 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2447/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela.

Skoro zatem przedstawiony w zaskarżonym wyroku sposób wyliczenia dochodu rodziny w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest niezgodny z art. 5 ust. 4b u.ś.r., postawiony w skardze zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 pkt 2a w związku z art. 5 ust. 4b u.ś.r. przez ich błędną wykładnię okazał się uzasadniony.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Przepis art. 188 P.p.s.a. upoważnia bowiem Naczelny Sąd Administracyjny przy uwzględnieniu skargi kasacyjnej i uchyleniu zaskarżonego wyroku, do rozpoznania skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Taka sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 193 i w związku z art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O odstąpieniu od zasądzenia od S. K. kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.