Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 718/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3 par. 1, art. 134  par. 1 , art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 23, art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 718/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie sprawy ze skargi N. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 16 marca 2022 r. nr SKO.NP/4115/94/22 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 marca 2022 r. znak: SKO.NP/4115/94/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 723, z późn. zm., dalej: k.p.a.) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, z późn. zm., dalej: u.ś.r.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia 2 lutego 2022 r. znak: 524/00145/SP/2021 w przedmiocie odmowy N. N. (dalej: skarżąca) przyznania świadczenia w formie:

świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 wnioskowanego na męża w kwocie 1.971,00 zł, na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.,

świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 wnioskowanego na męża w kwocie 2.119,00 zł, na okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 października 2022 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2021 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem M. N., posiadającym orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 27 października 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym do dnia 31 października 2022 r., ze stwierdzeniem, iż nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony znaczny jej stopień datuje się od 19 października 2020 r.

W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku Burmistrz B., decyzją z dnia 28 października 2021 r., odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 3 stycznia 2022 r. znak: SKO.NP/4115/528/2021, a sprawa została przekazana organowi l instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że organ pomocy społecznej dokonał błędnej wykładni prawa materialnego, mającej istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r., bez uwzględnienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Okolicznością uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pomocowemu do ponownego rozpoznania, był natomiast brak wyczerpującego wyjaśnienia, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem. W tym kontekście organ zwrócił uwagę, że bezpośrednio przed rozwiązaniem stosunku pracy, na swój wniosek, skarżąca korzystała z urlopu wychowawczego w związku z opieką nad dzieckiem. Ponadto Kolegium podniosło, że organ I instancji nie ustalił w szczegółowy sposób, jakich czynności typowo pielęgnacyjno-opiekuńczych wymaga mąż oraz czy koniecznym jest aby opieka ta była sprawowana w sposób ciągły, uniemożliwiający skarżącej podjęcie zatrudnienia nawet w niewielkim rozmiarze.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrza B. decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. po raz kolejny odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, organ ustalił, że mąż skarżącej w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, częstymi zasłabnięciami i zawrotami głowy, wymaga stałej opieki i pomocy w wykonywaniu czynności dnia codziennego, takich jak pomoc w codziennej toalecie, kąpieli, ubieraniu się. Mąż skarżącej po przebytej chemioterapii wymaga częstej zmiany opatrunków. Ponadto w wyniku niewydolności wątroby, konieczne jest stosowanie diety i przyjmowanie posiłków 5 razy dziennie, które przygotowuje skarżąca. Skarżąca pomaga także mężowi w przemieszczaniu się, towarzyszy podczas chemioterapii i wizyt lekarskich. Kilka razy dziennie wykonuje masaże, które mają maja poprawić układ krążenia.

Niezależnie od powyższych ustaleń, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresach wskazanych w powołanym przepisie, tj. nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pomocowy podniósł także, że mąż skarżącej uczęszcza na zajęcia w Środowiskowym Domu Samopomocy w Ł., od poniedziałku do piątku od godziny 10:00 do 15:00, zatem należy podać w wątpliwość, czy skarżąca nie jest w stanie podjąć zatrudnienia nawet w najmniejszym wymiarze godzinowym.

W odwołaniu wniesionym od decyzji Burmistrza B. z dnia 2 lutego 2022 r., skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. i nieuwzględnienie, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności, a przez to naruszenie art. 7 i 190 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uznało wniesione odwołanie za bezzasadne i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że ze względu na aktualny stan zdrowia, mąż skarżącej wymaga stałej pomocy i opieki osób drugich w wykonywaniu czynności dnia codziennego. Ww. w październiku 2019 r. przeszedł resekcję olbrzymiego oponiaka kości skroniowej po stronie lewej i implementacji zastawki z powodu wodogłowia. Ponadto ma jeszcze zdiagnozowane dwa guzy w mózgu - jeden operacyjny natomiast drugi nieoperacyjny. Cierpi na niedowład lewej strony ciała, niedosłyszy, ma zdiagnozowanego zeza, nie może utrzymać równowagi. Porusza się przy pomocy laski. Uczęszcza na zajęcia w Środowiskowym Domu Samopomocy w Ł.

Zakres opieki sprawowanej nad mężem obejmuje następujące czynności: pomoc przy codziennej toalecie, przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny, przy dawkowaniu lekarstw, utrzymywanie czystości w otoczeniu chorego, sprzątanie, podawanie posiłków, obcinanie paznokci u rąk oraz nóg, strzyżenie włosów, smarowanie oka maściami, smarowanie żelami przeciwbólowymi, robienie masaży. Ponadto skarżąca umawia męża na wizyty lekarskie oraz asystuje przy tychże wizytach. Nie może zostawić go samego w domu z uwagi na to, że istnieje ryzyko, iż straci równowagę i się przewróci.

Z przedłożonego do akt sprawy świadectwa pracy wynika, że skarżąca pozostawała ostatnio w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w okresie od 15.11.2017 r. do 19.05.2021 r. w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy uległ rozwiązaniu na mocy porozumienia stron. Aktualnie jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pomocowy, dokonując odmiennej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponownie wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną z naruszeniem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Szczegółowe uzasadnienie prawne powyższego stanowiska zostało przedstawione przez Kolegium w poprzednio wydanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r. znak: SKO.NP/4115/528/2021, i z tego względu Kolegium uznało, że nie zachodzi konieczność ponownego przytaczania zawartej w niej argumentacji.

Pomimo dokonania przez organ pomocy społecznej błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., Kolegium doszło do przekonania, że kwestionowana decyzja ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej opieki nad mężem, w sposób zupełny uniemożliwiał jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Konkluzja taka wynika chociażby z analizy czynności oraz ich częstotliwości wykonywanych podczas opieki nad mężem, które zadeklarowała skarżąca. Niepełnosprawność męża nie jest bowiem tego rodzaju, że bez pomocy innej osoby nie jest on w stanie zupełnie funkcjonować w codziennym życiu.

Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

W ocenie Kolegium, zakres opieki sprawowanej nad mężem, jak również charakterystyka jego schorzeń, nie wyklucza podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niewielkim wymiarze czasowym. Tym bardziej, że mąż skarżącej, przez 5 dni w tygodniu uczestniczy w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy w godzinach od 10:00 do 15:00, co dodatkowo wzmacnia argumentację, iż skarżąca mogłaby podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, chociażby w niewielkim wymiarze czasowym.

Kolegium podkreśliło, że okoliczność, iż w treści orzeczenia o niepełnosprawności znajduje się zapis, zgodnie z którym mąż wymaga stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki zostanie przez organ uznany za wykluczający rzeczywistą możliwość jej zatrudnienia. Nie zawsze bowiem osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowy istnieje,

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu, osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ze wskazanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wskazane w nich przesłanki.

W niniejszej sprawie niewątpliwie spełnione zostały dwie z trzech ustawowych przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: znaczny stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz pozostawanie skarżącego i jego żony w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym.

Co do znacznego stopnia niepełnosprawności, "orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności wydane w trybie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega ono weryfikacji przez organ administracji publicznej w prowadzonym przez niego postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, to dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające (por. wyrok NSA z 3 marca 2011 r., II OSK 389/2010, Lexis.pl nr 2535296; wyrok WSA we Wrocławiu, z 14 maja 2013 r., IV SA/Wr 178/13, CBOSA)" (B. Godlewska-Bujok, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz - LexisNexis 2014, komentarz do art. 17).

Z kolei co do pozostawania skarżącej i jej męża w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym, w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. I OSK 789/13 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, iż "obowiązków alimentacyjnych, przewidzianych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie można sprowadzać wyłącznie do tych z art. 128 i następnych k.r.o., lecz odnosić je należy do wszystkich przepisów k.r.o., które o obowiązkach alimentacyjnych stanowią, nie wyłączając art. 23 i 27 k.r.o. Przy czym, obowiązki alimentacyjne małżonków wyprzedzają obowiązki alimentacyjne krewnych (zob. art. 130 k.r.o.). "Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa (odpowiednio art. 60 § 1-3, art. 21 i 614 § 4 k.r.o.), to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa na podstawie art. 27 k.r.o." (zob. M. Andrzejewski, Komentarz do art. 130 k.r.o., uw. 2 (w) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, LEX 2010). To samo wynika też ze stanowiska ustawodawcy, nowelizującego przepisy o świadczeniach rodzinnych, który uznaje, że zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek (zob. druk sejmowy nr 3393/IV kadencja, s. 16)".

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, skarżąca nie spełnia natomiast warunku sprawowania stałej opieki oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że organ prawidłowo ustalił, że z materiału tego w żaden sposób nie wynika, aby mąż skarżącej wymagał stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, wykluczającej podjęcie przez opiekuna jakiegokolwiek zatrudnienia.

Jak wynika z akt sprawy, mąż skarżącej posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 27 października 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym do dnia 31 października 2022 r., ze stwierdzeniem, iż nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony znaczny jej stopień datuje się od 19 października 2020 r.

Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że nie podejmuje ona stałego zatrudnienia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że mąż skarżącej wymaga pomocy przy takich czynnościach, jak pomoc przy codziennej toalecie, przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny, przy dawkowaniu lekarstw, utrzymywanie czystości w otoczeniu chorego, sprzątanie, podawanie posiłków, obcinanie paznokci u rąk oraz nóg, strzyżenie włosów, smarowanie oka maściami, smarowanie żelami przeciwbólowymi, robienie masaży. Ponadto skarżąca umawia męża na wizyty lekarskie oraz asystuje przy tychże wizytach.

W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie nie wynika, aby mąż skarżącej był osobą leżącą, niemogącą się poruszać samodzielnie czy też wymagającą szczególnej pielęgnacji.

Zdaniem Sądu zakres opieki, nie wymusza na skarżącej rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, iż mąż skarżącej, nie jest w stanie funkcjonować bez stałej obecności skarżącej. Podkreślić należy, że prowadzenie gospodarstwa domowego, nie stanowi czynności o charakterze nadzwyczajnym i nie świadczy o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki innej osoby. Stanowi zaś codzienną rutynę osób, w tym takich, które również pracują zawodowo. Czynności związane z opieką nad mężem skarżącej ograniczają się zaś do pomocy przy takich czynnościach, jak pomoc przy codziennej toalecie, przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny, przy dawkowaniu lekarstw, podawanie posiłków, obcinanie paznokci u rąk oraz nóg, strzyżenie włosów, smarowanie oka maściami, smarowanie żelami przeciwbólowymi, robienie masaży, umawianie na wizyty lekarskie oraz asystowanie przy tychże wizytach. Nie są to czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opieką innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji".

System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad mężem a niepodejmowaniem przez nią z pracy, nie istnieje związek przyczynowy. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, aby mąż skarżącej, posiadający co prawda orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, był niesamodzielny w większości sfer życia. Z tych przyczyn nie sposób przyjąć, aby skarżąca, z uwagi na zakres i rozmiar czynności jakie wykonuje opiekując się mężem, rzeczywiście nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Sąd zwraca również uwagę, że z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż mąż skarżącej, przez 5 dni w tygodniu uczestniczy w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy w godzinach od 10:00 do 15:00, kiedy to skarżąca nie ma już żadnej przeszkody aby podjąć pracę zarobkową.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącej opieki nad mężem. Ustalenia poczynione w tym zakresie, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.