Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 18/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 3 ust. 1, 2 pkt 2, ust. 3, ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 3,
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 4 ust 8,
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 107 par. 3, art. 80, art. 10, art. 140
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 2 pkt 1c,
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 3 pkt 6,
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi E. – R. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz E. – R. Sp. z o.o. z siedzibą w O.kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania E.-R.Sp. z o.o. w O. (Spółka) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Spółka w dniu 15 maja 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych głównych o łącznej powierzchni 97,21 ha, położonych na dwóch działkach ewidencyjnych w obrębie O., w gminie S.. Ponadto strona ubiegała się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do powierzchni 23,96 ha. W dniach 20-25 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnym Spółki zostały przeprowadzone kontrole na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego, kwalifikowalności powierzchni oraz wzajemnej zgodności, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości szczegółowo przedstawione przez organ.

Organ przeprowadził weryfikację wniosku i stwierdził, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie weryfikacji, czy nie zaszły okoliczności świadczące o stworzeniu sztucznych warunków do przyznania płatności. W odpowiedzi na wezwanie organu A., B. (pełnomocnik i mąż M. B., a jednocześnie Prezes i reprezentant Spółki) wyjaśnił w dniu 19 marca 2014 r., że z uwagi na generowanie strat związanych z uprawą działek ewidencyjnych nr 95, 300, 301, 359, 428, 588 zostały one, na podstawie umowy dzierżawy, przekazane M. B., która posiada odpowiedni sprzęt do prac polowych. Wskazał, że M. B. prowadzi w stosunku do Spółki odrębne finansowo (pod względem technicznym, ekonomicznym i kierowniczym) gospodarstwo rolne. Udziałowcem Spółki jest oprócz niego K. L.. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia 20 marca 2014 r. (jako pełnomocnik M. B. w sprawie z jej wniosku o przyznanie płatności na rok 2013,) A. B. wyjaśnił, że Spółka w 2012 r. poszukiwała chętnego do wydzierżawienia od niej działek ewidencyjnych. Na dzierżawę gruntów, przy braku chętnych zdecydowała się M. B., która zgodnie z aneksem do umowy dzierżawy płaci za czynsz. A. B. wskazał, że M. B. posiada park maszynowy oraz doświadczenie w uprawie dużej powierzchni gruntów. Poinformował również, że plony zebrane ze wskazanych działek ewidencyjnych zostały sprzedane, prace połowę są wykonywane jej maszynami, płatnikiem podatku rolnego od tych działek jest ich właściciel S.S.. W toku postępowania przedłożony został aneks do umowy dzierżawy z dnia 2 kwietnia 2012 r., zawarty przez Spółkę z M.B. 4 kwietnia 2012 r., dotyczący ustalenia rocznego czynszu dzierżawnego za działki ewidencyjne nr 95, 300, 301, 359, 389, 428, 588, 596 i 632, faktura VAT nr 2/06/2013 wystawiona przez Spółkę nabywcy - A. M. B. tytułem czynszu dzierżawnego za dzierżawę działek w kwocie netto 23 674,80 zł. Organ pozyskał ponadto z KRS informację, z którego wynika, że M. B. jest członkiem Rady Nadzorczej Spółki.

W toku postępowania odwoławczego, na wezwanie organu, w dniu 12 września 2014 r. A. B. w imieniu Spółki wyjaśnił (przedkładając kopie dokumentów), że M. B. od 2010 r. nie jest członkiem Rady Nadzorczej Spółki, a wpis w KRS wynika z nieprawidłowo przeprowadzonej likwidacji Rady Nadzorczej. Od 2010 r. nie ma ona żadnych formalnych powiązań ze Spółką. Zmiany w Spółce zostały zarejestrowane w KRS dopiero w dniu 5 września 2014 r. Rozbieżności w liczbie wspólników, wynikają wyłącznie z nieudolnej próby zarejestrowania zmian w KRS. A. B. wyjaśnił ponadto, że celem poddzierżawienia gruntów M. B. oraz W. B. było ograniczenie związanych z dzierżawą kosztów (potwierdzeniem miałby być czynsz dzierżawny w kwocie 29120 zł opłacony przez M. B.). Wskazał, że Spółka uprawę roli zlecała innym podmiotom, bowiem nie dysponowała odpowiednimi maszynami. Zlecane prace były wykonywane niestarannie i niezgodnie z zaleceniami, a nieprawidłowości we właściwym użytkowaniu spowodowały utratę przez Spółkę znacznego dofinansowania z tytułu płatności rolnośrodowiskowych, ONW i bezpośrednich. Po podziale gospodarstwa w 2012 r., suma potrąceń z płatności zmalała, a przeprowadzona w 2013 r. kontrola na miejscu nie wskazała nieprawidłowości, co przypisuje wydzierżawieniu części gruntów na rzecz M. B. oraz W. B..

Organ wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2013 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, ze zm.) dalej "Ustawa" wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) dalej "Rozporządzenie" oraz przepisy unijne.

Przywołał treść art. 3 Ustawy regulujący zasady postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji oraz przepisy art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1a, art. 7 ust. 2 pkt 3, art. 7 ust. 4 pkt 1 i 2 Ustawy określające warunki przyznania rolnikowi jednolitej płatności obszarowej, powierzchnię gruntów rolnych do których płatność ta przysługuje, warunków przyznania uzupełniającej płatności podstawowej oraz sposób ustalania tych płatności. Wskazał, że stosownie do pkt 25 preambuły do Rozporządzenia Nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu w szczególności zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Definicję nieprawidłowości zawiera art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, zaś konsekwencję sztucznego stworzenia warunków do otrzymania płatności określono w art. 4 ust. 3 tego Rozporządzenia oraz art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009. Organ wyjaśnił, że przy interpretacji terminu tworzenia sztucznych warunków należy kierować się wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Definicję "gospodarstwa rolnego" "gospodarstwa" zawiera art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1166/2008.

Przeprowadzona w sprawie weryfikacja dotycząca podejrzenia stworzenia sztucznych warunków dla ominięcia modulacji i degresywności w celu uzyskania wyższych, niezgodnych z przepisami płatności wykazała, że zarówno M. B. - osoba fizyczna, jak i A. B., jako reprezentant i jednocześnie wspólnik Spółki ubiegali się w 2013 r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych. Podział gospodarstwa będącego w posiadaniu Spółki od 2009 r., w wyniku zawarcia umowy dzierżawy z dnia 2 kwietnia 2012 r., spowodował, że kwoty redukcji i modulacji wynikające z przepisów uległy zmniejszeniu, w stosunku do deklarowania całej powierzchni przez Spółkę. Zarówno kwoty płatności bezpośrednich, jak i kwoty płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznane w sumie M. B. i Spółce były wyższe od kwot, które Spółka otrzymałaby, gdyby zgłosiła do płatności powierzchnię gruntów rolnych 141,55 ha (kwoty te organ szczegółowo przedstawił).

Organ ustalił, że M. i A. B. są małżeństwem. A. B. w 2013 r. posiadał 50 % udziałów w Spółce, dodatkowo jest pełnomocnikiem M. B. i jednocześnie reprezentantem Spółki. Natomiast M. B. w dniu 1 lipca 2010 r. złożyła w imieniu firmy FHU A. M. B. - wniosek o wpis do ewidencji producentów, jako osoba fizyczna stanowiąca potencjalnego beneficjenta wpisując numer rachunku bankowego jej i A. B., jednocześnie ustanawiając męża swoim pełnomocnikiem. W lipcu 2012 r. strona wniosła zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której w sekcji dane identyfikacyjne wnioskodawcy wpisała zamiast firmy swoje imię i nazwisko. Organ wskazał, że A. B. mimo wcześniejszej deklaracji nie dostarczył żadnych dokumentów potwierdzających sprzedaż lub inne przeznaczenie plonów zebranych w gospodarstwie M. B.. We wniosku o płatności, złożonym w dniu 15 maja 2013 r., M. B. zadeklarowała do płatności powierzchnię 10,83 ha łąk trwałych oraz 34,98 ha upraw zbóż, deklarując jako przeznaczenie plonów z trwałych użytków zielonych - "pasza", natomiast w odniesieniu do zbóż "pasza" lub "sprzedaż". Na podstawie danych zawartych w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt stwierdzono, że M. B. nie posiada zwierząt gospodarskich (bydło, owce, kozy) zarejestrowanych w systemie informatycznym ARiMR, również nigdy wcześniej nie zgłaszała faktu ich posiadania. Natomiast aktywną siedzibę stada zarejestrowaną w systemie informatycznym ARiMR posiada Spółka. Na dzień 21 maja 2014 r. Spółka posiada świnie zarejestrowane w systemie Rejestracji Zwierząt. W ocenie organu, skoro A. B., mimo złożonego 20 marca 2014 r., zobowiązania nie dostarczył żadnych dowodów potwierdzających sprzedaż lub inne przeznaczenie plonów z gospodarstwa o łącznej powierzchni wynoszącej 45,81 ha, organ nie mógł przyjąć, że M. B. samodzielnie prowadziła działalność rolniczą na własny rachunek na działkach deklarowanych do płatności i czerpała z tej działalności pożytek. Jakkolwiek A. B. twierdził, że zabiegi agrotechniczne były na gruntach Spółki wykonywane przez inne podmioty, głownie M. B., że prowadzi ona wyodrębnione technicznie, ekonomicznie gospodarstwo rolne, że posiada duży park maszyn rolniczych, to nie przedstawił wykazu maszyn ani dokumentów ich zakupu.

Organ podkreślił, że A. B. - reprezentant Spółki oraz M. B., składając wnioski o przyznanie płatności za 2013 r. złożyli podpis potwierdzając m.in., że znane są im zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Wydzierżawienie części działek ewidencyjnych od Spółki - reprezentowanej przez A. B. przez jego żonę, będącą wcześniej członkiem rady nadzorczej Spółki nosi wszelkie znamiona sztucznego podziału gospodarstwa w celu uniknięcia zastosowania modulacji i degresywnych stawek płatności. O sztucznym podziale gospodarstwa świadczy to, że działki ewidencyjne we wnioskach Spółki oraz M. B. zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie i stanowić mogą zorganizowaną całość, zaś ich podział pomiędzy poszczególnymi podmiotami został dokonany w ten sposób, aby każdy z wnioskodawców otrzymał możliwie najwyższą płatność. Przeprowadzone przez organ odwoławczy dodatkowe postępowanie wyjaśniające, które miało prowadzić do udowodnienia przez oba podmioty, że podział gospodarstwa nie jest sztuczny, wykazało, że zarówno potwierdzenia zapłaty faktury za dzierżawę gruntu od firmy "E.-R." Sp. z o.o., jak i sama faktura, są wystawione na A. M. B., czyli na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, a nie na M. B. - osobę fizyczną - prowadzącą gospodarstwo rolne. Organ podkreślił, że M. B. wskazała rodzaje posiadanych maszyn wchodzących w skład "parku maszynowego", ale nie potwierdziła posiadania tych maszyn stosownymi dokumentami (nie złożyła kopii dowodu zakupu, kopii dowodu rejestracyjnego, kopii umowy najmu lub rachunków za wypożyczenia maszyn), a złożone kopie fotografii maszyn rolniczych nie potwierdzają ich posiadania.

W ocenie organu nie można też uznać, że to względy ekonomiczne (czyli niska rentowność gospodarstwa) były podstawą do poddzierżawienia ich M. B.. A. B. nie złożył dowodów potwierdzających poniesienia strat w wyniku uprawy wydzierżawionych M. B. gruntów i ich skali. Organ wskazał dodatkowo, że M. B. w dniu zawarcia umowy Spółki była żoną A. B., a co za tym idzie udziały w Spółce weszły do majątku wspólnego M. B. i A. B..

Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2015 r. uzupełniono skargę wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego odpisu umowy poddzierżawy nieruchomości gruntowej z dnia 22 lutego 2013 r. zawartej pomiędzy P. T. F. S. Sp. z o.o., a M. B., na okoliczność uzasadnienia dla poddzierżawy części areału użytkowanego uprzednio przez Spółkę, kopii (jedna strona) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrza Stąporkowa z dnia 10 stycznia 2013 r. wydanej na wniosek spółki P.t.f.oraz z odpisu Raportu z czynności kontrolnych ARiMR z dnia 6 lutego 2014 r., na okoliczność, że fakty dotyczące zbioru i przeznaczenia plonów pochodzących z gospodarstwa M. B. znane były organowi z urzędu.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust.1-3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez nie wykazanie okoliczności stworzenia sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności, o których mowa w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (EU) nr 65/2011, art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 oraz art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w tym niewykazanie wzajemnych zależności pomiędzy Spółką a M. B., zamierzonej koordynacji działań obu podmiotów, oraz że gospodarstwo M. B. nie jest samodzielną jednostką gospodarczą oraz niewykazanie obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może być osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia EFRROW, gdyż decyzja organu II Instancji wprawdzie cytuje przepis art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, lecz nie precyzuje, które z wymienionych celów nie mogą być zdaniem organu osiągnięte i nie uzasadnia dlaczego, natomiast decyzja organu I Instancji w ogóle nie wypowiada się na temat celów, w sytuacji gdy zgodnie z interpretacją przepisów o stworzeniu sztucznych warunków przeprowadzoną przez TSUE w wyroku z dnia 12 września 2013 r. (w sprawie C-434/12), TSUE stwierdził, że nawet okoliczność stworzenia sztucznych warunków, nie wyklucza, że projekt przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez system wsparcia. Dzięki dokonanemu podziałowi cel, o którym mowa w art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 był znacznie lepiej realizowany gdyż cały areał uprzednio użytkowany przez Spółkę był uprawiany zgodnie ze zobowiązaniami, o czym świadczy fakt przyznania płatności za 2012 r. ze znacznie mniejszymi potrąceniami niż w latach poprzednich, a także niewykazanie subiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że poprzez rzekome sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegająca się o płatność Spółka zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. Organ nie wykazał, że sztucznie stworzono warunki do uzyskania płatności, rozumiane w ten sposób, że jedyną przyczyną uzasadniającą podział gospodarstwa dotychczasowego, był zamiar uzyskania wyższych płatności, nie biorąc pod uwagę uzasadnienia dokonanego podziału przedstawionego przez przedstawiciela strony;

2. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji brak wyczerpującego zebrania dowodów, tj. zaniechanie ustalenia okoliczności faktycznych uzasadniających poddzierżawienie przez M. B. działek ewidencyjnych od Spółki, tj. czy podział gospodarstwa miał gospodarcze (ekonomiczne, pragmatyczne) uzasadnienie, nie biorąc pod uwagę faktu, że część wcześniej użytkowanego przez Spółkę areału poddzierżawiona została również W. B. oraz uzasadnienia dokonanego podziału przedstawionego przez A. B. w piśmie z dnia 11 września 2014 r., jednocześnie zarzucając stronie, że nie przedstawiła informacji i dokumentów na ten temat;

3. art. 7, art. 77 i 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez oparcie decyzji na arbitralnej dowolnej ocenie niepełnego materiału dowodowego oraz na domniemaniach stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, tj. przyjęcie, że stworzono sztuczne warunki w oparciu o fakty: poddzierżawienia przez Spółkę części użytkowanego przez nią areału M. B., występowania w roli pełnomocnika M. B. jej męża, położenia obu gospodarstw w bezpośrednim sąsiedztwie, członkostwa M. B. w RN Spółki i niewykreślenia wpisu jej dotyczącego z KRS, posiadania udziałów w Spółce przez A. B.;

4. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez przerzucenie na stronę ciężaru dowodu, że nie zachodzą przesłanki stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, tj. oparciu rozstrzygnięcia m.in. na rzekomym braku przedstawienia przez stronę dowodów na okoliczność ponoszenia strat w wyniku uprawy wydzierżawionych M. B. w sytuacji gdy A. B. w piśmie z 11 września 2014 r. wyjaśnił na czym polegała nierentowność uprawy ww. gruntów oraz załączył do pisma szereg dokumentów w postaci protokołów z kontroli oraz decyzji o przyznanych płatnościach;

5. art. 77 § 4 w zw. art. 76 § 1 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia m.in. na braku przedstawienia przez stronę dowodów na okoliczność zbioru i przeznaczenia plonów rolnych pochodzących z prowadzonego przez M. B. gospodarstwa, w sytuacji gdy organowi z urzędu znane były fakty dotyczące zbioru i przeznaczenia plonów, wynikające z dokumentów zgromadzonych w wyniku przeprowadzanych w roku 2012, 2013 i 2014 kontroli gospodarstwa M. B., w tym m.in. kontroli w dniu 6 lutego 2014 r. o czym świadczy Raport z czynności kontrolnych ARiMR z 6 lutego 2014 r., z którego wynika, że organ posiada kopie dokumentów takich jak rejestr upraw oraz umowy sprzedaży płodów rolnych; ponadto organ nie wezwał strony do przedstawienia tych dokumentów;

6. art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej, tj. nie informowania jaki był cel wszczętego postępowania wyjaśniającego, jakiego okresu i jakich zarzutów dotyczył oraz nie wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do m.in. nie ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie, że w 2013 r. M. B. dwie z użytkowanych działek gruntu dzierżawiła od P.t.f., nie zaś od Spółki;

7. art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem albo nie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji w której decyzja organu I instancji obarczona jest licznymi naruszeniami prawa wskazanymi w odwołaniu, co do których organ II instancji w o ogóle się nie odniósł;

8. art. 15 K.p.a. naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę jednej instancji, poprzez przeprowadzenie dowodów z licznych dokumentów przez organ II Instancji zamiast uchylić decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia;

9. art. 10 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i nie umożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, przed wydaniem decyzji pomimo, że zachodziła taka potrzeba, bowiem to na organie ciążył obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków, gdyż z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne;

10. art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a. poprzez to, że uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne nie zawiera wskazania, które z powoływanych w decyzji okoliczności organ uważa za spełniające przesłanki danego przepisu prawa i dlaczego, jak również nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, nie wyjaśnia dlaczego cytowane przepisy mają zastosowanie w przypadku płatności, o którą wnioskowała skarżąca oraz jaka jest ich hierarchia;

11. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (EU) nr 65/2011, art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 oraz art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, w wyniku uznania, że zachodzą przesłanki stworzenia sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności w postaci wskazanych w decyzji okoliczności oraz wobec braku wykazania okoliczności, które rzeczywiście wypełniały by dyspozycję wskazanych przepisów, tj. wobec braku wykazania obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie mogą zostać osiągnięte cele zamierzone przez system wsparcia EFRROW oraz braku wykazania subiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności Spółka zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia EFRROW.

W uzasadnieniu pisma Spółka wskazała, że okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji, nie stanowią dowodu stworzenia sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności. Nie wykazano istnienia więzi natury prawnej ekonomicznej lub personalnej pomiędzy M. B. a Spółką, zamierzonej koordynacji tych podmiotów, nie wykazano, że gospodarstwo M. B. nie jest samodzielną jednostką gospodarczą zaś celem dokonanego poddzierżawienia części areału było wyłącznie uzyskanie płatności w większej wysokości. Zdaniem Spółki przywołane w decyzji argumenty nie stanowią dowodu sztucznego stworzenia warunków wymaganych do uzyskania płatności. Organ nie wykazał zarówno obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może być osiągnięty zamierzony cel wsparcia jak i okoliczności subiektywnych, że Spółka ubiegająca się o płatność zamierzała wyłącznie osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. Rozstrzygnięcie zostało oparte na arbitralnej i dowolnej ocenie materiału dowodowego a częściowo na niedopuszczalnych prawnie domniemaniach. Zdaniem Spółki z punktu widzenia przedmiotu postępowania nie mają znaczenia niepłacenie przez M. B. podatku rolnego oraz zapłata czynszu dzierżawnego w oparciu o fakturę wystawioną na A. M. B.. Odnośnie posiadania maszyn M. B. przedstawiała ich spis i dokumentację fotograficzną, natomiast maszyny te nie posiadają dokumentów typu dowód rejestracyjny. Istotnym jest, że M. B. prowadziła i prowadzi działalność rolniczą oraz świadczy usługi agrotechnicze, o czym świadczą dokumenty zgromadzone w trakcie przeprowadzanych przez ARiMR kontroli i będące w jej posiadaniu (m.in. Raport z czynności kontrolnych z 6 lutego 2014 r.). Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że gospodarstwo M. B. nie ma charakteru samodzielnego, bowiem nie przedstawiła dowodów ona dokumentów potwierdzających przeznaczenie zbiorów. Podkreśliła, że organ nie żądał tych dokumentów ponadto były one znane organowi z urzędu – kopie rejestru upraw oraz umowy sprzedaży zebrano w toku kontroli m.in. w lutym 2014. Podniosła, że organ nie odniósł się w sposób merytoryczny do twierdzenia A. B., że wydzierżawienie części areału było konieczne dla ograniczenia strat Spółki związanych z uprawą ziemi, a przy braku chętnych dzierżawy podjęła się M. B., która ma odpowiednie przygotowanie, jak również możliwości praktyczne, bowiem wykonywała wcześniej zabiegi agrotechniczne na rzecz innych podmiotów. Organ jedynie arbitralnie stwierdził, że nie można uznać, że to względy ekonomiczne były przyczyną poddzierżawienia części areału. Skarżąca zarzuciła, że z samego faktu występowania A. B. w roli pełnomocnika M. B. nie wynika (i organ tego nie wykazuje) przez kogo prowadzana była zarzucana koordynacja. Stanowiska organu o tworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności nie można też wyprowadzić, jak czyni to organ, z położenia obu gospodarstw w bezpośrednim sąsiedztwie jak również z faktu członkostwa (do dnia 29 czerwca 2010 r.) M. B. w Radzie Nadzorczej Spółki. Podjęta uchwała Zgromadzenia Wspólników Spółki o zmianie składu rady nadzorczej ma moc konstytutywną, w przeciwieństwie do deklaratoryjnego charakteru wpisu w KRS. Okoliczność posiadania udziałów w Spółce przez A. B. nie jest przejawem jakiejkolwiek więzi między małżonkiem wspólnika a spółką. Organ nie ustalił nawet, czy zawarta została pomiędzy małżonkami umowa o rozdzielności majątkowej lub, że udziały objęte przy zawiązywaniu spółki przez A. B. nie zostały pokryte z jego majątku osobistego.

Spółka przedstawiła też przyczyny uzasadniające poddzierżawienie przez nią części areału. Wskazała, że działania te prowadzące do przejęcia przez dzierżawcę części zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW, miały zabezpieczyć Spółkę przed cofnięciem tych płatności. W związku z zamiarem wypowiedzenia Spółce przez właściciela S.a Sikorę z uwagi na ich wydzierżawienie dla P.t.f.S. sp. z o. o, co do części gruntów generującej największe straty, powstało dla Spółki zwiększone ryzyko nie wywiązania się z podjętych zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW. Z uwagi na fakt, że planowana inwestycja nie została rozpoczęta i pojawiła się możliwość dalszego użytkowania działek nr 428 i 588 przez M. B. w dniu 22 lutego 2013 r. zawarła ona umowę z P.t.f., na podstawie której poddzierżawione zostały jej ww. działki na okres do końca 2013 r., dzięki czemu mogła prowadzić na nich działalność rolniczą i wywiązywać się z przejętych od Spółki zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Spółka podniosła, że ciężar dowodu, w sytuacji gdy organ chce przypisać jej stworzenie sztucznych warunków ciąży na organie.

W dniu 16 lutego 2015 r. organ złożył pismo procesowe uzupełniające odpowiedź na skargę, w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych dniu 6 lutego 2014 r. u M. B. w sprawie wniosku o płatność w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013, w tym zdjęciem umowy kupna sprzedaży płodów rolnych, zawartą przez Spółkę z M. B. 20 listopada 2013 r. W ocenie organu umowa ta potwierdza istnienie więzi ekonomicznej między Spółką i M. B..

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", postanowił dopuścić dowód z dokumentów umowy poddzierżawy z dnia 22 lutego 2013 r. pomiędzy Spółką P.t.f.S. oraz Spółką E.-R.oraz z raportu z czynności kontrolnych PROW na lata 2007-2013; odmówić przeprowadzenia dowodu z pierwszej strony kserokopii decyzji o środowiskowych uwarunkowań NOŚ.6220.5.2012 z uwagi na brak cech dokumentu; dopuścić dowód z dokumentów dołączonych do pisma procesowego organu z dnia 16 lutego 1015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 "ustawy p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, mocą którego odmówiono stronie skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 stanowi zasadniczo przepis art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r.) i art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r.). Zgodnie z przepisem art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu. Z kolei przepis art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Nr 2988/95 stanowi, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepisy te stanowią generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (wyrok Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 31).

Pojęcie stworzenia sztucznych warunków nie jest prawnie zdefiniowane. Jego interpretacja była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. w sprawie C-515/03 Trybunał orzekł, że w sytuacji, gdy formalnie projekt spełnia wymagane kryteria kwalifikacyjne dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie prawa wymaga po pierwsze zaistnienia takich okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany nie został osiągnięty, po drugie wystąpienie subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Wykładnia ta została potwierdzona w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Trybunał wyjaśnił, że cytowany przepis (artykuł 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011) "należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami." Jakkolwiek wskazany wyrok dotyczy artykuł 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 to podobieństwo regulacji z art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 pozwala na posłużenie się interpretacją Trybunału dla oceny, jak należy wykładać przepis art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009.

Z ustaleń organu wynika, że Spółka ubiegała się o przyznanie na 2013 r. jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych głównych o łącznej pow. 97,21 ha położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie O. oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych do powierzchni 23,96 ha. Organ odmawiając płatności wskazał na stworzenie sztucznych warunków w celu osiągnięcia korzyści finansowej. W ocenie organu wydzierżawienie przez Spółkę M. B. części działek wchodzących w skład gospodarstwa Spółki (deklarowanych przez Spółkę do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego w latach 2009-2011) i zadeklarowanie ich przez nią do płatności stanowi próbę obejścia przepisów dotyczących pomniejszeń płatności ze względu na współczynnik korygujący i modulację w sytuacji stwierdzonych powiązań ekonomicznych, personalnych i więzi prawnej.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej do postępowań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę, czy też innych uczestników postępowania, zaś w art. 3 ust 3 został nałożony na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, przy czym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na organach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ciąży więc - co wymaga wyraźnego zaakcentowania - obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności bezpośrednich. To, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który został zastąpiony mocą art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy wyłącznie obowiązkiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie oznacza jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na niebudzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym, szczególnie w przypadku, gdy zarzuca podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie płatności, że miało miejsce stworzenie przez niego sztucznych warunków o jakich mowa w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Nr 2988/95 oraz art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009. Jakkolwiek reguły określone w art. 3 Ustawy nakładają na strony obowiązek wzmożonej aktywności w stosunku do ogólnych reguł postępowania, to nie wyłączają zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego. Zdaniem Sądu to organ, który odmawia płatności, zarzucając wnioskodawcy stworzenie "sztucznych warunków" winien wykazać ten fakt i na nim jako tym, który chce wywieść z tej sytuacji skutki prawne ciąży obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Nakaz taki został przez ustawodawcę określony w art. 3 ust 2 pkt 1 Ustawy wskazującym, że organ administracji publicznej stoi na straży praworządności.

W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania stworzenia przez dany podmiot tzw. "sztucznych warunków" w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, tj. otrzymania płatności.

Spółka w piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2015 r., stanowiącym uzupełnienie zarzutów skargi - poprzez zarzuty naruszenia wskazanych w nim przepisów postępowania – eksponuje niewykazanie przez organ zaistnienia tak elementu obiektywnego i subiektywnego stanowiących o wystąpieniu okoliczności stworzenia sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności o których mowa art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009 i art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Nr 2988/95.

Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stwierdza, że nie wszystkie zarzuty skargi znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Należy zgodzić się z organem, że prowadzone postępowanie wykazało istnienie więzi osobistej, powiązań osobowych pomiędzy M. B. a A. B. jak również Spółką. A. B. - mąż M. B. i jej pełnomocnik w 2013 r. był udziałowcem w 50% w spółce E.-R.- uprawnionym do jej reprezentacji. Z kolei M. B. była członkiem rady nadzorczej spółki (zmiana umowy spółki została zarejestrowana w KRS w dniu 5 września 2014 r.). Wobec powyższego zarzut dotyczący niewykazania istnienia więzi (natury osobistej, powiązań osobowych) pomiędzy M. B., A. B. i Spółką, w okolicznościach faktycznych sprawy nie jest zasadny. Organy wykazały też, że na skutek podziału gospodarstwa (deklarowanego przez spółkę E.-R.także do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego w latach 2009-2011) i deklarowania powierzchni przez Spółkę i M. B. odrębnymi wnioskami, kwoty uzyskane z płatności bezpośrednich przez odrębnych wnioskodawców były większe w stosunku do kwoty, którą uzyskałaby Spółka deklarując całą powierzchnię gospodarstwa przed podziałem.

Podniesione okoliczności, jakkolwiek mogą przemawiać za możliwością wystąpienia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, to w ocenie Sądu nie są wystarczające dla ustaleń w tym zakresie. Podkreśla to orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku C-434/12 Trybunał wskazał, że przepis art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek ubiegającego się o płatność został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Takim istotnym, obiektywnym elementem wskazującym na faktyczny cel zawarcia umowy dzierżawy jest wykazanie, czy w wyniku podziału i dzierżawy powstało odrębne gospodarstwo, czy też podział służył wyłącznie stworzeniu "sztucznych warunków" w celu uzyskania przez Spółkę korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, tj. otrzymania płatności w większej wysokości.

Organy przyjmując, że wydzierżawienie wskazanych działek ewidencyjnych przez E.-R.dla M. B. nosi znamiona sztucznego podziału, celem uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, kwestionują tym samym, że wydzierżawione na podstawie umowy dzierżawy z dnia 2 kwietnia 2002 r. grunty stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 lit. b Rozporządzenia nr 73/2009 oraz art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r.

Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 1 Ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje rolnikowi do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujących się do objęcia płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009. Płatność uzupełniająca przysługuje zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 rolnikowi który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Definicja "rolnika", "gospodarstwa rolnego" została zawarta w art. 2 Ustawy, przez odesłanie do unormowań rozporządzenia Nr 73/2009. Rolnik, w ujęciu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009 oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu oraz która prowadzi działalność rolniczą. Zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009, termin "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Według zaś art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14) - gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą.

Uwzględniając zatem treść wskazanych przepisów, stawiając zarzut stworzenia przez podmioty (w tym także Spółkę ) sztucznych warunków określonych w art. 30 Rozporządzenia nr 73 i art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Nr 2988/95 organy winny wykazać, że mimo zawarcia umowy dzierżawy z 2 kwietnia 2012 r., nie została stworzona wyodrębniona jednostka pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, że M. B. na wydzierżawionym gruncie nie prowadzi faktycznie zadeklarowanej działalności rolniczej. Winny zatem wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość, że w sposób rzeczywisty i efektywny nie korzysta ona z gruntów zadeklarowanych do płatności w 2013 r., zaś jedyną przyczyną uzasadniającą podział gospodarstwa dotychczasowego, był zamiar uzyskania przez Spółkę wyższych płatności.

Organy wniosek, że M. B. na działkach zadeklarowanych do płatności nie prowadziła samodzielnie działalności rolniczej na własny rachunek wyprowadziły z położenia gruntów – bezpośrednie sąsiedztwo, braku potwierdzenia stosownymi dokumentami (kopie zakupu, dowody rejestracyjne, umowy najmu lub rachunki za wypożyczenie maszyn) posiadania przez nią maszyn, oraz faktu nie przedłożenia przez jej pełnomocnika dokumentów potwierdzających sprzedaż lub inne przeznaczenie plonów zebranych w gospodarstwie. Okoliczności dotyczące tak posiadanego sprzętu rolniczego jak i przeznaczenia plonów, w świetle przytoczonych definicji gospodarstwa rolnego, mają istotne znaczenie dla zweryfikowania samodzielnego prowadzenia przez M. B. gospodarstwa na wydzierżawionych działkach, z tym, że w ocenie Sądu wskazane przez organ fakty, nie pozwalają na sformułowanie postawionej tezy. Z wyjaśnień A. B. wynika, że M. B. prowadzi odrębne gospodarstwo rolne, prowadzi działalność rolniczą, dysponuje dużym parkiem maszynowym, że to Spółka nie dysponowała sprzętem rolniczym, lecz korzystała z usług miedzy innymi M. B. (oświadczenie A. B. jako pełnomocnika M. B. z dnia 20 marca 2014 r. oraz wyjaśnienia złożone przez niego jako reprezentanta Spółki w dniu 19 marca 2014 r.). M. B. na wezwanie organu złożyła oświadczenie dotyczące posiadanego sprzętu z materiałem fotograficznym. Należy zgodzić się z organem, że sam materiał fotograficzny nie przesądza o posiadaniu sprzętu, ale dla prawidłowych ustaleń w tym przedmiocie organ nie mógł milczeniem pominąć pozostałych dowodów - w tym oświadczeń M. B. oraz wyjaśnień złożonych przez A. B.. Istotne znaczenie dla ustaleń ma też (wynikający z wyjaśnień A. B. oraz wystawionej faktury za dzierżawę dla firmy skarżącej A.) zakres prowadzonej przez M. B. działalności gospodarczej, czy był związany z usługami rolniczymi, a tym samym posiadaniem maszyn. Rozpatrując kwestię przeznaczenia plonów, organy powołując się na system identyfikacji i rejestracji zwierząt gospodarskich (IRZ) wskazały że M. B. nie posiada zwierząt gospodarskich zaewidencjonowanych w tym systemie, jest w nim natomiast zarejestrowane stado E.-R.. Należy podnieść, że w sytuacji, gdy organ powołuje się na dane wynikające z systemu informatycznego, winny one znaleźć stosowne odzwierciedlenie w aktach kontrolowanej przez Sąd sprawy administracyjnej. Skoro w aktach niniejszej sprawy brak jest takich dokumentów - to ustalenia organów w tym zakresie należy uznać za dowolne i arbitralne, a więc naruszające art. 80 K.p.a.-zasadę swobodnej oceny dowodów. Jakkolwiek M. B. deklarując działki do płatności jako przeznaczenie plonów podała - sprzedaż i pasza, to dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego obowiązkiem organów było wyjaśnienie ich rzeczywistego przeznaczenia w kontekście oświadczenia jej pełnomocnika (męża M. B.), że plony zostały sprzedane. Organy nie podjęły żadnych czynności w celu wyjaśnienia faktycznego przeznaczenia plonów, wyprowadzając z samego zaniechania przedłożenia dowodów sprzedaży daleko idący wniosek, że nie prowadziła ona gospodarstwa na własny rachunek. Spółka w piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie zarzutów skargi podnosi, że organ nie żądał przedłożenia dowodów, zaś w dyspozycji organu znajdują się dokumenty z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie M. B. (kopie rejestru upraw umów sprzedaży plonów). Twierdzenie to znajduje potwierdzenie w załączonych przez organ dokumentach z kontroli, dowód z których Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a przeprowadził dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Organ zakwestionował twierdzenie A. B., że przyczyną zawarcia umowy dzierżawy z M. B. były względy ekonomiczne (niska rentowność) wskazując, że mimo wezwania nie wykazał on strat poniesionych przez Spółkę. Zauważyć należy, że M. B. nie była jedyną osobą na rzecz której Spółka wydzierżawiła grunty. Z wyjaśnień A. B. wynika, że Spółka, celem ograniczenia strat, poddzierżawiała grunty także W. B.. Okoliczność tę podnosiła Spółka w odwołaniu. Przy ocenie materiału dowodowego - kwestionując wiarygodność wskazywanych przez Spółkę przyczyn zawarcia umowy, organ nie mógł pominąć faktu zawarcia umowy dzierżawy z inną, niż M. B. osobą.

Sąd na podstawie 106 § 3 ustawy p.p.s.a., dla usunięcia istotnych wątpliwości dopuścił dowód uzupełniający z przedłożonych przez strony dokumentów w postaci dowodu z umowy dzierżawy dwóch działek zawartej w dniu 22 lutego 2013 r. przez M. B. od innego niż spółka E.-R.podmiotu oraz raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez ARiMR. Analiza tych dokumentów pozwala na stwierdzenie, że jakkolwiek raport z czynności kontrolnych jest datowany na rok 2014, to wskazuje, że organ ma w swojej dyspozycji dokumenty które winien poddać ocenie dokonując ustaleń w przedmiocie prowadzenia przez skarżącą samodzielnego gospodarstwa. Takim dokumentem jest niewątpliwie załączona przez organ umowa kupna sprzedaży płodów rolnych, zawarta przez Spółkę z M. B. 20 listopada 2013 r., z tym, że jako dowód będący w dyspozycji organu, winien być poddany ocenie w toku postępowania administracyjnego.

Podstawą orzekania musi być niewątpliwy stan faktyczny sprawy, a jak wskazano wyżej, skoro organ stawia tezę o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do otrzymania płatności, to na nim, jako tym, który chce wywieść z tej sytuacji skutki prawne ciąży obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających stawianą tezę. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy nakłada na organ obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co oznacza, że ustalenia faktyczne winny być dokonane z uwzględnieniem całego materiału dowodowego i wynikać z analizy wszystkich dowodów. Nie jest spełnieniem reguły wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przemilczenie treści dowodów. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji winno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł ustalenia oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności Zasadnie Spółka zarzuca, że ocena materiału dowodowego została dokonana z założeniem tezy – stworzenia sztucznych warunków podziału i narusza art. 80 K.p.a. Także realizacja zasady praworządności (art. 3 ust. 2 pkt 1 Ustawy) wymaga oparcia rozstrzygnięcia na niebudzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym. W konsekwencji stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania zasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.

Z powyższych względów w ocenie Sądu za dowolne i co najmniej przedwczesne należy uznać stwierdzenie organów, że M. B. nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie powiązana z innymi podmiotem – Spółką prowadzoną przez jej męża A. B., co stanowi zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności zatem, że doszło do stworzenia sztucznych warunków o których mowa w art. 30 Rozporządzenia Nr 73/2009.

Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. Z przepisu art. 3 Ustawy wynika, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań został ograniczony do przypadków zgłoszenia przez stronę żądania w tym zakresie. Z akt sprawy nie wynika, by stosowne żądanie zostało zgłoszone.

Wobec skutecznego zakwestionowania zarzutami skargi istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych przyjętych przez organy za podstawę odmowy przyznania przedmiotowych płatności, odstąpić należy od merytorycznej oceny podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, uznając ją za przedwczesną.

Reasumując, odmowa przez organ płatności z uwagi na zarzut stworzenia "sztucznych warunków" wymaga wykazania tego faktu przez organ, zaś ustalenia w tym zakresie winny w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę, dla wykazania postawionej tezy, organ realizując wskazany w art. 3 ust. 2 pkt 1 Ustawy nakaz rozważy potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego przez przeprowadzenie wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia wskazanych przez Sąd okoliczności (art. 75 K.p.a.), w tym z przesłuchania M. B., dokumentów przeprowadzonych kontroli M. B. będących w dyspozycji organu i zgłoszonych przez stronę. Zebrany materiał organ stosownie art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy wyczerpująco rozpatrzy, przy zachowaniu zasad określonych w art. 80 K.p.a. przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji. Ustalenia organu winny znaleźć odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy.

Mając na względzie powyższe, Sąd w sentencji wyroku orzekł: w punkcie pierwszym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.; w punkcie drugim na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.; w punkcie trzecim na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.) w związku z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2003.221.2193) i art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2014.1628 j.t.) w zw. z częścią IV załącznika do ww. ustawy.