Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1743/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Krzysztof Kandut (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. (dalej zwany: ZUS), po rozpatrzeniu odwołania B.M. (dalej zwana: strona lub skarżąca), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej zwany: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm. – dalej zwana: u.s.u.s.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w R. z [...]r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek [...] zł i z tytułu odsetek [...] zł.

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z 24 kwietnia 2017 r. skarżąca zwróciła się do ZUS o "umorzenie całości zadłużenia wraz z kosztami egzekucyjnymi". Swoje podanie uzasadniła trudną sytuację zdrowotną i życiową. Dodała, że nie dysponuje dowodami opłacenia składek na rzecz ZUS, gdyż uległy one spaleniu podczas pożaru.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ZUS, decyzją z [...]r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.), odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od lipca do września 2007 r. wraz z odsetkami.

Motywując swoje stanowisko organ wyjaśnił, odwołując się dodatkowo do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 – dalej zwane: rozporządzenie), że ZUS może umorzyć należności z tytułu składek tylko wtedy, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności mogłoby pozbawić zobowiązanego dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ ustalił i przyjął, że w przypadku skarżącej takie okoliczności nie wystąpiły. W szczególności składki są należne, a w stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Strona nie figuruje w ewidencji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jako osoba korzystająca z pomocy Ośrodka. Organ stwierdził, że strona nie wykazała, aby opłacenie należności mogło pozbawić ją i rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, osiąga dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wys. [...] zł, dochody męża ze świadczenia emerytalnego wynoszą [...] zł netto. Stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] zł, koszty leczenia [...] zł. Zobowiązania pieniężne z tytułu podatków oraz zaciągniętych kredytów to [...] zł (rata: [...]zł), a z tytułu pożyczki: [...] zł (rata: [...]zł). Organ zwrócił uwagę, że pożyczka w kwocie [...]zł została zaciągnięta w sytuacji istnienia przedmiotowych zaległości wobec ZUS. Odnośnie pożaru, na który wskazała strona, organ ustalił, że miał on miejsce [...]r., jednakże nie miał wpływu na sytuację majątkową skarżącej.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, a organ II instancji decyzją z [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. ZUS w szczególności argumentował, odwołując się art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia, że skarżąca jest osobą schorowaną, jednak okoliczność ta nie pozbawia jej możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacenie należności. Otrzymuje bowiem świadczenie z emerytury w wysokości [...]zł, a mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, świadczenie emerytalne w wysokości [...]zł brutto oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Przyjmując sumę wydatków za organem I instancji oraz fakt niekorzystania ze środków pomocy społecznej organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja skarżącej jest trudna, jednak spłata zadłużenia nie powinna wpłynąć na jej znaczne pogorszenie. W sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek ani nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności.

Wskutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 29/18 uchylił w/w decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że dokonana przez organ analiza sytuacji materialnej i osobistej skarżącej w kontekście przepisów rozporządzenia okazała się nie dość wnikliwa. Sytuacja ta wymaga indywidualnego rozpatrzenia z uwzględnieniem szerokiego spectrum okoliczności. Mianowicie, odnośnie pożaru jaki miał miejsce u skarżącej, zbadania i rozważenia wymaga, czy i jaki wpływ miał on na stan majątkowy i spłatę zobowiązań. Zbadania i wypowiedzenia się przez organ wymaga także podnoszona przez stronę kwestia niemożności uzyskiwania dodatkowych dochodów z powodu stanu zdrowia i zaawansowanego wieku.

Rozpatrując sprawę ponownie ZUS decyzją z [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami. Organ szczegółowo przedstawił sytuację majątkową i osobistą skarżącej wskazując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a, 4b, 5 u.s.u.s. pozwalające na udzielenie wnioskowanej ulgi. W odniesieniu do przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3 w/w ustawy organ uwzględnił, że nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże nie wystąpił drugi konieczny warunek - brak majątku, z którego można egzekwować należności. Z kolei w zakresie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. ZUS stwierdził, że uznanie, iż w ramach egzekucji nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby przedwczesne, szczególnie, że ocena tej okoliczności należy do organu egzekucyjnego, a nie dłużnika. Zdaniem ZUS, skarżąca nie wykazała, że w jej przypadku istnieje możliwość umorzenia należności na podstawie przepisów rozporządzenia. Posiada ona stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości [...]zł netto, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem, który również osiąga dochody z emerytury w wysokości [...] zł brutto oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, a dodatkowo świadczenie z niemieckiej instytucji w kwocie [...] euro (ok. [...] zł) miesięcznie. Ponosi wraz z mężem stałe koszty utrzymania z tytułu opłat w wysokości [...] zł oraz koszty leczenia w wysokości [...] zł miesięcznie, a nadto spłaca zobowiązania cywilnoprawne z tytułu zaciągniętych kredytów – łączna rata [...]zł miesięcznie. Raty kredytowe spłaca terminowo. Istnieje więc realna szansa na spłatę zadłużenia z tytułu składek i odsetek na rzecz ZUS, a umorzenie należności byłoby przedwczesne. Uzyskiwane przez skarżącą dochody stanowią realne środki pozwalające na spłatę zadłużenia.

Odnośnie strat wywołanych pożarem, który miał miejsce w 2014 r., organ stwierdził, że okoliczność ta mogłaby być uwzględniona w przypadku, gdyby poniesione straty materialne, powstałe w wyniku tego wydarzenia losowego, spowodowały, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącą możliwości dalszego prowadzenia działalności. Jednak przesłanka ta w sprawie nie wystąpiła, gdyż skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, a pożar w 2014 r. nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na fakt nieuregulowania składek za okres od lipca do września 2007 r. Organ dodał, że dom, który uległ pożarowi, nie był ubezpieczony. Skarżąca umowę kredytową zawarła po dwóch latach od pożaru (luty 2016 r.) i nie wskazała, aby pieniądze z kredytu przeznaczyła na odbudowę domu.

ZUS odniósł się również do sytuacji zdrowotnej skarżącej argumentując, że okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż utrzymuje się z emerytury, a świadczenie jest wypłacane niezależnie od stanu zdrowia. W świetle obowiązujących przepisów, podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest sam fakt złego stanu zdrowia, lecz trudności płatnicze będące efektem złego stanu zdrowia. Ta okoliczność w sprawie jednak nie wystąpiła.

Wskutek skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 55/19 uchylił decyzję organu odwoławczego. Badając wykonanie zaleceń zawartych w wyroku z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 29/18 Sąd stwierdził, że ZUS zalecenia te wykonał. W sprawie nie zachodzi przesłanka "całkowitej nieściągalności", na co słusznie wskazał organ, a brak przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-4b u.s.u.s., w realiach tej sprawy, nie budzi wątpliwości. Z kolei co do pkt 5 i 6 tego przepisu, skarżącej przysługuje świadczenie emerytalne i organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję należnych składek (jeżeli nie uległy przedawnieniu), zatem nie można uznać braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub oczywistości tego, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podsumowując Sąd wskazał, że zgromadzona w sprawie dokumentacja nie upoważnia do wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek oraz odsetek.

Jednakże Sąd stwierdził, że ZUS w żadnej z wydanych decyzji nie wyjaśnił kwestii przedawnienia składek, a powinien, gdyż wniosek o umorzenie dotyczy składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od lipca do września 2007r. Bez ustalenia, czy należności te nie uległy przedawnieniu zaskarżona decyzja nie poddaje się pełnej kontroli i ocenie. W tej sytuacji rozpatrując sprawę ponownie, ZUS powinien ustalić, czy zobowiązanie skarżącej uległo przedawnieniu, co w konsekwencji może spowodować, że orzekanie o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności przedawnionej jest bezprzedmiotowe. Organ powinien także zbadać kwestie przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, a także uwzględnić zmiany przepisów prawa w tym zakresie. Od w/w wyroku skargi kasacyjnej nie wniesiono.

Rozpatrując sprawę ponownie ZUS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia należności z tytułu przedmiotowych składek wraz z odsetkami.

Organ ten stwierdził, za w/w wyrokiem Sądu, że wobec skarżącej nie zachodzi przesłanka "całkowitej nieściągalności", ani inne przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-4b u.s.u.s. Ponadto skarżącej przysługuje świadczenie emerytalne z którego organ egzekucyjny może dochodzić należności. Nie zaistniały także przesłanki określone w rozporządzeniu przemawiające za udzieleniem ulgi. W szczególności do umorzenia składek nie uprawnia stan majątkowy skarżącej, czy jej sytuacja rodzinna. Strona nie wykazała, że nie jest w stanie spłacić należności z tytułu składek i odsetek ponieważ pociągnęłoby to dla niej zbyt ciężkie skutki.

Co do przedawnienia przedmiotowych w sprawie zobowiązań organ wyjaśnił, że aktualnie należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat. W przypadku należności z tytułu składek, dla których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Organ powołał w tym zakresie przepisy ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. poz. 1378), a w szczególności jej art. 27. W konsekwencji, do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (do których zastosowanie miał 10-letni okres przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od 1 stycznia 2012 r. W myśl 27 ust. 2 ustawy nowelizującej, wybór odpowiedniego terminu przedawnienia (pięcioletniego liczonego od 1 stycznia 2012 r. lub dziesięcioletniego liczonego od daty wymagalności składki) zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej, oczywiście z uwzględnieniem okresów zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. W tej sprawie analiza przedawnienia doprowadziła do wniosku, że do przedawnienia nie doszło. ZUS wydał bowiem decyzję określającą wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2007 r., co zawiesiło bieg terminu na okres od 27 czerwca 2016 r. (wszczęcie postępowania) do 5 grudnia 2016 r. (uprawomocnienie się decyzji z [...]r.). Następnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne obejmujące całą zaległość – tytuł wykonawczy doręczono stronie [...]r. Postępowanie to nie zostało dotychczas zakończone. Do przedawnienia zatem nie doszło.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca podniosła, że zadłużenia wobec ZUS nie ma, ponieważ przez 9 lat nie była wzywana do zapłaty składek. Dowodzi to wręcz tego, że składki zostały zapłacone. Szczególnie, że po 30 września 2007 r., tj. po zakończeniu działalności gospodarczej, ZUS nie stwierdził żadnych zaległości.

Co do aktualnej sytuacji materialnej i osobistej strona podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Ponosi wydatki na spłatę rat kredytów w kwocie [...] zł, ubezpieczenie na życie w kwocie [...] zł, a nadto opłaty za prąd, wodę, kanalizację, wywóz odpadów i telefony. Po odliczeniu tych wydatków, pozostaje do dyspozycji kwota [...]zł na wyżywienie, opał, lekarstwa, odzież.

Dalej strona podniosła, że ze względu na stan zdrowia nie może podjąć dodatkowej pracy. Zwróciła też uwagę, że pożar doprowadził do utraty majątku i był zdarzeniem szczególnym. Podała również, że mąż jest inwalidą I grupy i wymaga stałej opieki. Do skargi załączyła dowody mające potwierdzać podnoszone argumenty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. strona oraz jej pełnomocnik (mąż) podtrzymali dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: p.p.s.a.), sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Dalej wskazać trzeba, że rozpoznawana przez Sąd sprawa zakończona zaskarżoną obecnie decyzją, rozpatrywana była przez organ administracji w warunkach związania wynikającego z dwóch wcześniej wydanych w tej sprawie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a mianowicie: 1) wyroku z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 29/18 i 2) wyroku z 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 55/19. Tym ostatnio powołanym wyrokiem uchylono uprzednio wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie umorzenia skarżącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. To oznacza, że kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku. Orzekając w sprawie Sąd musi też podporządkować się już prawomocnie wyrażonemu stanowisku zawartemu w poprzednim wyroku. Związanie oceną prawną oznacza bowiem zakaz formułowania przez organy i sąd nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym oraz zobowiązanie do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna może dotyczyć m.in. stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie administracyjnej. Ocena prawna dotyczy tym samym całokształtu dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania, są konsekwencją wyrażonej oceny prawnej odnośnie dotychczasowego postępowania i zawierają wytyczne co do sposobu postępowania w przyszłości.

Powyższe oznacza, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku (wyrokach) oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, albo które przesądził, ponownie oceniane być nie mogą.

Powyższe stwierdzenie ma kluczowe znaczenie w obecnie rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżąca formułuje argumenty i zarzuty, które były już przedmiotem oceny zawartej w prawomocnym wyroku sądu.

Przypomnieć mianowicie trzeba, że wskutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 29/18 stwierdził, że dokonana przez organ analiza sytuacji materialnej i osobistej skarżącej w kontekście przepisów rozporządzenia okazała się nie dość wnikliwa i wymaga indywidualnego rozpatrzenia. W szczególności odnośnie do pożaru jaki miał miejsce u skarżącej, tj. czy i jaki wpływ miał on na jej stan majątkowy i spłatę zobowiązań, a nadto odnośnie do niemożności uzyskiwania dodatkowych dochodów z powodu stanu zdrowia i zaawansowanego wieku. Organ wykonując w/w wyrok Sądu przeprowadził postępowanie mające na celu usunięcie zaistniałych uchybień i wydał opisaną już wyżej szerzej decyzję z [...]r., w której przedstawił argumentację przemawiającą za odmową udzielenia wnioskowanej ulgi. Wskutek skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2019 r. sygn. I SA/Gl 55/19 poddał badaniu wykonanie zaleceń zawartych w wyroku Sądu z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 29/18. Sąd stwierdził, że ZUS zalecenia te wykonał. Co więcej, za prawidłowe uznał Sąd stanowisko organu, według którego w sprawie nie zachodzi przesłanka "całkowitej nieściągalności", zaś brak przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-4b u.s.u.s., w realiach tej sprawy, nie jest wątpliwy. Zgodził się też Sąd ze stanowiskiem organu co do tego, że skarżącej przysługuje świadczenie emerytalne i organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję należnych składek, zatem nie można uznać za spełnianą przesłanki braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub oczywistości tego, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s.). Sąd przesądził w w/w wyroku, że zgromadzona w sprawie dokumentacja nie upoważnia do wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek oraz odsetek. Uczynił to jednak z zastrzeżeniem, że nie doszło do przedawnienia składek o których umorzenie wystąpiła skarżąca. W swoich zaleceniach Sąd w w/w wyroku wskazał, aby rozpatrując sprawę ponownie ZUS ustalił, czy zobowiązanie skarżącej uległo przedawnieniu, czy nie, a także czy wystąpiły okoliczności przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych.

Biorąc to wszystko pod uwagę, obowiązkiem Sądu rozpoznającego obecną skargę jest podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanych wyroków. Zadaniem Sądu jest także kontrola, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz ocena wystąpienia ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (chodzi tu o istotną zmianę stanu faktycznego sprawy lub zmianę przepisów prawa). Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, albo które przesądził, ponownie oceniane być nie mogą.

Rozpoznając sprawę w tych granicach stwierdzić trzeba, że w sprawie strona ani organ nie wskazały na istotną zmianę stanu faktycznego. Nie wystąpiła też zmiana przepisów prawa, które miałyby w sprawie zastosowanie. Kontroli wymaga zatem to, czy organ administracji wykonał zalecenia zawarte w poprzednim wyroku. Mianowicie czy ZUS ustalił, czy zobowiązanie skarżącej uległo przedawnieniu, a także czy wystąpiły okoliczności przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych za okresy objęte wnioskiem o ulgę.

W tym zakresie Sąd stwierdził, że organ w zaskarżonej decyzji nie uchybił zaleceniom Sądu.

Przedmiotem sprawy jest kwestia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Zgodnie z art. 24 ust. 4, w stanie prawnym obowiązującym w 2007 r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (...).

Stosownie do art. 24 ust. 5b w/w ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnika został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Na mocy ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378) art. 24 ust. 4 uzyskał nowe brzmienie, według którego należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne (...).

Jednakże w art. 27 ust. 1 i 2 w/w ustawy nowelizującej ustawodawca wskazał, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa (...) w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.

Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że [...]r. ZUS wszczął w stosunku do strony postępowanie w sprawie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2007 r. Decyzję w tej sprawie, tj. określającą wysokość zadłużenia w składkach za w/w okres, ZUS wydał [...]r. Spowodowało to zawieszenie biegu terminu przedawnienia, stosownie do art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Niezależnie jednak od tego wierzyciel skierował dochodzoną za w/w okresy należność do egzekucji, wystawiając tytuł wykonawczy z [...]r. nr [...], doręczony skarżącej [...]r. Postępowanie egzekucyjne dotychczas nie zostało zakończone. Powyższe nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia licznego z uwzględnieniem powołanych wyżej regulacji prawnych. To oznacza, że już z tej przyczyny, tj. określonej w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek (doręczenia stronie jako dłużnikowi tytułu wykonawczego), przy czym okres zawieszenia do czasu wydania zaskarżonej decyzji nie ustał.

Stanowisko w tym zakresie organ II instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a Sąd je podziela. Strona ustaleń tych nie zakwestionowała. Nie przedstawiła też dowodów ani argumentów ukazujących inny stan faktyczny.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że organ wykonał zalecenia wskazane w wyroku z 3 kwietnia 2019 r. sygn. I SA/Gl 55/19, tj. ustalił i ocenił wpływ przedawnienia na możliwość orzekania w sprawie, słusznie nie dopatrując się w tym zakresie przeszkód.

Co do zarzutów skargi kwestionujących zadłużenie wobec ZUS, a także argumentów dot. braku środków na zapłatę zaległych składek z uwagi na ponoszenie znacznych wydatków na spłatę rat kredytów, ubezpieczenie na życie, opłaty za prąd, wodę, kanalizację, wywóz odpadów i telefony, a nadto wyżywienie, opał, lekarstwa, odzież, czy też argumentów dot. niemożności podjęcia dodatkowej pracy, strat spowodowanych pożarem, czy sytuacji zdrowotnej skarżącej i męża – wskazać trzeba, że wszystko to było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu zawartego w w/w wyroku z 3 kwietnia 2019 r. Skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Nie nastąpiła też zmiana przepisów prawa, które pozwalałyby na podjęcie innego rozstrzygnięcia.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.