Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 221/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 art. 156 par. 2 w zw. z  art. 158 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi Miasta [...] i Skarbu Państwa- Prezydenta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o reformie rolnej uchyla zaskarżoną decyzję .


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu wniosków Zakładów C. [...] SA w [...] oraz Prezydenta [...] o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2017 r., [...]:

- uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. w zakresie w jakim orzekł o aktualnych działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...], cz. [...],[...],[...],[...] cz. [...] i [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...], [...], [...],[...], cz. [...],[...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...],[...],

- stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r., nr [...] w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha pochodzącej z majątku "Osada Nr [...] Kolonia [...]", będących własnością Zakładów C. [...], w zakresie działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...],[...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], oznaczonych na mapie stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji,

- stwierdził, że orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r., w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha pochodzącej z majątku "Osada Nr [...] Kolonia [...]", będących własnością Zakładów C. [...], wydane zostało z naruszeniem prawa w zakresie działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...], cz. [...],[...],[...]; z obrębu [...] nr: cz. [...],[...], [...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], oznaczonych na mapach stanowiących załączniki nr [...] i nr [...] do decyzji - lecz nie stwierdził nieważności tego orzeczenia z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych

- utrzymał w mocy w pozostałej części decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2017 r.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewódzki Urząd Ziemski w [...], orzeczeniem z [...] sierpnia 1945r., nr [...], wydanym na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform-Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10. poz. 51) uznał, że działy ziemi oznaczone na planie gruntów majątku "Osady Nr [...] Kol. [...]", sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B. numerami [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, stanowiące własność Zakładów C. [...] SA oraz oznaczony na wyżej opisanym planie numerem [...] o pow. [...] ha, stanowiący własność J. i P. W. nie podlegają przejęciu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z dekretem PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że z aktu notarialnego z [...] listopada 1937 r. (oznaczonego błędnie jako akt notarialny z [...] lipca 1937 r.) wynika, że z nieruchomości ziemskiej "Osada Nr [...] Kol. [...]" powiatu [...] wydzielono na imię J. i P. małżonków W. dział gruntu o powierzchni [...] ha, wskutek czego powstały dwa samodzielne gospodarstwa, z których żadne nie przekracza norm obszarowych wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczeniem z [...] czerwca 1949 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341) uchylił z urzędu orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] sierpnia 1945 r. oraz uznał, że nieruchomość ziemska "Osada Nr [...] Kolonia [...]", o obszarze [...] ha, w tym ponad [...] ha użytków rolnych, własność J. i P. małżonków W., przeszła [...] września 1944 r. na własność Skarbu Państwa, na cele reformy rolnej, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Zdaniem orzekającego wówczas organu umowa z [...] listopada 1937 r. nie przeniosła skutecznie prawa własności, ponieważ nie uzyskano uprzedniego zezwolenia władzy państwowej, zgodnie z art. 1 rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów z 1 września 1919 r. normującego przenoszenie własności nieruchomości ziemskich (Dz.U. Nr 73, poz. 428). Wobec tego nieruchomość o powierzchni [...] ha stanowiła całość, a orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] zostało wydane bez podstawy prawnej.

Pismem z [...] sierpnia 2001 r. Zakłady C. [...] SA w [...] wniosły o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r.

Decyzją z [...] lutego 2002 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie, a następnie, po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] maja 2002 r., nr [...], umorzył postępowanie z uwagi na niewykazanie interesu prawnego przez wnioskodawcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 10 lutego 2004 r., sygn. akt: IV SA 2541/02, uchylił decyzje z [...] maja 2002 r. oraz z [...] lutego 2002 r.

Decyzją z [...] marca 2005 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1949 r. ustalając, że nie doszło do prawnego podziału spornej nieruchomości. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] czerwca 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1694/05 oddalił skargę Zakładów C. [...] SA na decyzję Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 26 stycznia 2007 r., sygn. akt: I OSK 387/06, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Zakładów C., uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 505/07, uchylił decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2005 r. i z [...] marca 2005 r.

Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...]:

1) stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r., w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha pochodzącej z majątku "Osada Nr [...] Kolonia [...]", oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B.;

2) umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha, pochodzącej z majątku "Osada Nr [...] Kolonia [...]", stanowiącej własność P. i J. W., oznaczonej jako dział [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez wyżej wskazanego mierniczego przysięgłego.

Organ uznał, że doszło do prawnego podziału spornej nieruchomości, efektem czego Zakłady C. mogły wszcząć postępowanie co do części przejętej na własność Państwa nieruchomości. Ponadto stwierdził, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. naruszył w sposób rażący art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 marca 1928 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili Skarb Państwa - Prezydent [...], Miasto [...] oraz Agencja Mienia Wojskowego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2013 r., nr [...] w punkcie [...]. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2012 r., w punkcie [...]. umorzył postępowanie odwoławcze z wniosku Agencji Mienia Wojskowego, z uwagi na brak interesu prawnego do wniesienia środka zaskarżenia.

Po rozpatrzeniu skargi Skarbu Państwa - Prezydenta [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13 uchylił punkt [...]. decyzji Ministra z [...] maja 2013 r. oraz uchylił decyzję z [...] grudnia 2012 r., w punkcie [...]. Sąd wskazał, że w odniesieniu do części spornej nieruchomości zaszły nieodwracalne skutki prawne, co powinno zostać uwzględnione przez organ. Ponadto podzielił rozważania organu co do wykładni art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...]:

1) stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...],[...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...]:[...], cz. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], cz. [...],[...], cz. [...], cz. [...];

2) stwierdził, że orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha wydane zostało z naruszeniem prawa w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...],[...],[...], cz. [...],[...],[...], cz. [...], cz. [...],[...],[...], cz. [...],[...], cz. [...], cz. [...], [...],[...],[...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...], [...]; z obrębu [...] nr: [...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...],[...],[...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...],[...] z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Prezydent [...], który zaskarżył decyzję w całości oraz Zakłady C. [...] SA w [...], które zaskarżyły decyzję w części punktu [...]., tj. w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] oraz w punkcie [...]. w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...].

Prezydent [...] zarzucił niewykonalność decyzji, poprzez jej wydanie w stosunku do niektórych działek ewidencyjnych w ich części, bez szczegółowego wskazania powierzchni i granic. Ponadto skarżący podniósł, że Minister nie oznaczył w sposób właściwy nieruchomości, której dotyczy sprawa. Wskazał także, że oznaczenie trzech działek ewidencyjnych, tj. nr [...], [...] i [...] nie odpowiada działkom istniejącym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Prezydenta [...] w stosunku do działek, na których posadowione są drogi publiczne nie jest możliwe stwierdzenie nieważności. Podobnie niemożliwe jest stwierdzenie nieważności w stosunku do działek nr [...], nr [...] i nr [...] z uwagi na fakt, że są one w użytkowaniu wieczystym [...] w wyniku czynności cywilnoprawnej. Ten sam argument podniesiono w stosunku do działek nr [...], nr [...] i nr [...], z tą różnicą, że działki te stały się własnością [...] na mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniesiono również, że decyzja, wbrew zaleceniom sądów administracyjnych, nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia wskazującego na przesłanki przemawiające za uznaniem, co do których działek zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Prezydent zarzucił, że decyzja Ministra nie uwzględnia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13.

Zakłady C. [...] SA w W. podniosły, że co do działki nr [...] wystąpiły odwracalne skutki prawne z uwagi na to, że nieruchomość ta stanowi własność [...]. Ponadto wskazały, że oznaczenie działek ewidencyjnych, nr [...],[...] i [...] nie odpowiada działkom istniejącym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Minister wyjaśnił, że musi kierować się treścią art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 - dalej "ppsa"). Oznacza to, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Minister wskazał, że w sprawie zapadły wyroki, w których wyrażono ocenę prawną w przedmiocie toczącego się postępowania administracyjnego: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 387/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 505/07 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14.

Celem pełnego zobrazowania granic Działu [...] i [...] dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]" na tle aktualnych działek ewidencyjnych, do decyzji załączone zostały mapy sporządzone przez geodetę uprawnionego S. S. W ocenie organu prawidłowość tych dokumentów nie budzi wątpliwości, a dokonane w nich ustalenia organ przyjął jako własne.

Organ nadzoru wyjaśnił, że badane orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r. wydane zostało na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz o art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia przyznawał władzy nadzorczej, a gdy chodziło o decyzję władzy nadzorczej - tej władzy - uprawnienie do uchylenia z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, jako nieważnej decyzji, która wydana została bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Tylko ciężkie naruszenia prawa, godzące w podstawy ustroju i państwa, uzasadniały uznanie decyzji za nieważną na podstawie powołanego przepisu. Jeżeli przepis prawny budzi wątpliwości, a co za tym idzie, wymaga wykładni i jeżeli organ oparł swoją decyzję na mylnej wykładni budzącego wątpliwości przepisu, nie oznacza to wydania decyzji bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Minister wskazał, że przepisem prawnym, budzącym wątpliwości interpretacyjne jest art. 2 ust. 1 lit. c) dekretu. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych nie miał podstaw, aby uchylać w trybie nadzoru, jako nieważną, decyzję wydaną na podstawie przepisu budzącego wątpliwości interpretacyjne, a zatem kwestionowane orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1949 r. w punkcie [...]. rażąco narusza art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. Ponadto przepis ten nie upoważniał organu nadzorczego do orzekania o istocie sprawy, tj. jakie nieruchomości popadają pod działanie dekretu, a więc w zakresie w jakim orzekł w punkcie [...]. Połączenie w jednej decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego uchylenia orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy jest, w ocenie organu nadzoru, kwalifikowanym naruszeniem prawa.

Niezależnie od powyższego Minister stwierdził, że zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez sądy w niniejszej sprawie, orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa poprzez wkroczenie w ocenę skutków prawnych czynności cywilnoprawnej, jakim było zakwestionowanie skuteczności aktu notarialnego z [...] listopada 1937 r. w zakresie przeniesienia majątku o obszarze [...] ha [...] m2 na rzecz J. i P. małżonków W. O nieważności aktu przenoszącego własność można mówić jedynie wówczas, gdy właściwy sąd wydałby odpowiednie orzeczenie. Minister w orzeczeniu z [...] czerwca 1949 r. nie powołał się na orzeczenie sądu unieważniające przeniesienie własności dokonane umową z [...] listopada 1937 r.

W ocenie organu nadzoru nie może zatem budzić wątpliwości, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. rażąco naruszył art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia z 22 marca 1928 r. oraz art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Minister wskazał na zapadłe w sprawie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14, które nakazują zbadanie w odniesieniu do których działek będących przedmiotem postępowania zaszły nieodwracalne skutki prawne.

Minister podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r. nieodwracalne skutki prawne zachodzą w sytuacji: 1) przeniesienia po 1949 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności części znacjonalizowanej nieruchomości w drodze umów cywilnoprawnych; 2) ustanowienia na części znacjonalizowanej nieruchomości praw użytkowania wieczystego; 3) dalszego przeniesienia prawa własności lub użytkowania wieczystego przez uwłaszczone przedsiębiorstwo na rzecz osób trzecich.

Organ nadzoru wskazał, że po przeanalizowaniu elektronicznych ksiąg wieczystych dotyczących spornych działek, informacji z ewidencji gruntów i budynków, dokumentacji geodezyjno-prawnej oraz dokumentów dotyczących podstawy prawnej własności i władania oraz sporządzonego przez geodetę uprawnionego S. S. rozliczenia działek wchodzących w skład Działu [...] i [...] dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]", uznał, że nieodwracalne skutki prawne zachodzą w stosunku do uwidocznionych na załączonych do decyzji mapach działkach: z obrębu [...] nr: [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...],[...], [...], cz. [...],[...], [...], cz. [...], cz. [...],[...], cz. [...], [...], [...], cz. [...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz: [...], cz. [...],[...], cz. [...], cz. [...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...], cz. [...], cz. [...],[...],[...]; z obrębu [...]nr: [...], cz. [...],[...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...]: cz. [...],[...]. Z kolei odwracalne skutki prawne będą zachodzić w przypadku działek: z obrębu [...]nr: cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: [...], [...], [...],[...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...],[...], cz. [...], cz. [...].

Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister nie podzielił zarzutu niewykonalności decyzji w związku z jej wydaniem w stosunku do niektórych działek ewidencyjnych w ich części, bez szczegółowego wskazania powierzchni i granic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 2014 r. zlecił organowi zbadanie, w odniesieniu do jakich ściśle oznaczonych nieruchomości orzeczenie z 1949 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne, a w odniesieniu do jakich takie skutki nie zachodzą oraz odwołanie się w sentencji rozstrzygnięcia do aktualnego geodezyjnego oznaczenia nieruchomości. Zgodnie z tymi wytycznymi organ nie ma obowiązku oceny, wobec których konkretnie części wskazanych w sentencji działek orzeczenie nacjonalizacyjne zostało wydane z naruszeniem prawa. Wobec tego w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2017 r. podana została jedynie numeracja działek, bez sprecyzowania tych części działek ani załącznika graficznego.

Minister wyjaśnił, że celem pełnego zobrazowania granic Działu [...] i [...] dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]" na tle aktualnych działek ewidencyjnych, do decyzji załączone zostały mapy: szkic usytuowania Działu [...] oraz terenu zajętego przez okupanta dla kolei, przedstawione na tle działek ewidencyjnych skala 1:1500 (załącznik nr [...]), szkic usytuowania Działu [...] przedstawiony na tle działek ewidencyjnych skala 1:1500 (załącznik nr [...]) oraz aktualizacja danych w zakresie działki ewidencyjnej [...] (załącznik nr [...]), wszystkie sporządzone przez geodetę uprawnionego S. S. Mapy zawierają również precyzyjne wskazanie powierzchni części działek, które znajdują się w granicach decyzji.

W ocenie organu ustalenia dotyczące działek, zawarte w kwestionowanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydane zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku z 12 marca 2014 r. są wystarczające do podjęcia przez Zakłady C. [...] działań mających na celu odzyskanie własności nieruchomości, bądź uzyskania odszkodowania w przypadku przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa z rażącym naruszeniem prawa.

Minister wskazał, że uwzględnił również stan faktyczny i prawny, jaki zaistniał po 1949 r. na przejętej nieruchomości, poprzez zbadanie jakie występują obecnie na niej stosunki własnościowe (czy właścicielem jest podmiot prywatny bądź Skarb Państwa) oraz jaki jest charakter użytkowania przejętej nieruchomości (np. czy wykorzystywana jest ona na cale publiczne). W efekcie wywiódł z tego konsekwencje prawne wynikające z respektowania praw osób trzecich chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Nie może zatem być mowy o niewykonalności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Odnosząc się do zarzutu Miasta [...], że Minister nie oznaczył w sposób właściwy nieruchomości, organ wyjaśnił, że z treści sentencji, jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, jakiego majątku dotyczy sprawa, których konkretnie jego działów oraz którym orzeczeniem majątek został znacjonalizowany. Ponadto wskazana jest dokładnie powierzchnia nieruchomości oraz działki przez podanie ich aktualnego oznaczenia geodezyjnego w ewidencji gruntów (numeru oraz obrębu z którego pochodzą).

Ponadto takie oznaczenie spornej nieruchomości - poprzez wskazanie powierzchni majątku oraz jego nazwy - miało miejsce już w wydanej w sprawie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2012 r., będącej przedmiotem oceny Sądu, który nie dopatrzył się w tym zakresie uchybienia.

Minister wskazał, że w stosunku do działek, na których posadowione są drogi publiczne nie jest możliwe stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016r., poz. 1440 z późn. zm.) drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwego samorządu terytorialnego. Z regulacji tej wynika, że droga publiczna nie może stanowić własności innego podmiotu niż podmiot publiczny. Nie jest zatem możliwe stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy na nieruchomości objętej wywłaszczeniem została zlokalizowana droga publiczna, gdyż rozstrzygnięcie takie mogłoby w konsekwencji prowadzić do powstania stanu prawnego, w którym nieruchomość ta nadal byłaby własnością jej byłego właściciela (ewentualnie jego następców prawnych), będących osobami fizycznymi. Z tego też względu w zakresie oznaczonych na załączonych do decyzji mapach działek z obrębu [...] nr: cz [...],[...], cz. [...], cz. [...], cz. [...], cz. [...]; z obrębu [...] nr: [...], cz. [...],[...] Minister stwierdził, że orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. wydane zostało z naruszeniem prawa.

Organ nadzoru podzielił zarzut dotyczący błędnego oznaczenia działek nr [...],[...]i [...]z obrębu [...]. Działki te nie odpowiadały działkom istniejącym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. Z kolei działkę nr [...] podzielono na działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] , a działkę nr [...] podzielono na działki nr [...] i nr [...]. W stosunku do tych działek - z wyjątkiem nr [...] - stwierdzono nieważność orzeczenia [...] czerwca 1949 r.

Minister wyjaśnił, że na działce nr [...] znajduje się budynek z lokatorami komunalnymi. Podniósł, że w przepisach regulujących postępowanie administracyjne brak jest definicji nieodwracalnych skutków prawnych, jednakże dyrektywa wykładni systemowej zewnętrznej pozwala na odwołanie się do przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawach dotyczących reprywatyzacji. Takim nowym przepisem jest w art. 2 pkt 4) ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2017r., poz. 718), gdzie zawarto definicję nieodwracalnych skutków prawnych. Należy przez to rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości [...] na cele publiczne, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie organu celem publicznym jest tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, co należy do zadań własnych gmin, poprzez zapewnienie lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 200 1r. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.).

W związku z powyższym organ uznał, że w stosunku do działki nr [...] zaszły nieodwracalne skutki prawne.

Natomiast, jak wynika z działu [...] księgi wieczystej nr [...], która dotyczy działek nr [...], nr [...] i nr [...], Miasto [...] stało się ich użytkownikiem wieczystym na podstawie umowy darowizny udziałów w prawach użytkowania wieczystego oraz we własności naniesień stanowiących odrębne przedmioty własności oraz umowy zobowiązującej do zniesienia współużytkowania wieczystego i współwłasności naniesień z [...] lipca 2014 r., a także umowy zniesienia współużytkowania wieczystego gruntów, współwłasności budynków z [...] grudnia 2015 r. Poprzednim użytkownikiem wieczystym była spółka "C.", na podstawie umowy sprzedaży części przedsiębiorstwa nabytego od Zakładów Przemysłu [...] "U.". Oznacza to, że w stosunku do tych działek zaszły nieodwracalne skutki prawne w związku z dalszym przeniesieniem prawa użytkowania wieczystego przez uwłaszczone przedsiębiorstwo na rzecz osób trzecich.

Odnośnie działek nr [...], nr [...] i nr [...], to zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] ich obecnym właścicielem jest [...]. Działki nr [...], nr [...] i nr [...] powstały w wyniku podziału działki nr [...], której użytkownikiem wieczystym była "R. " sp. z o.o., która prawo to nabyła w drodze umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z [...] kwietnia 2016 r. od "B." sp. z o.o.

Miasto [...] nabyło własność opisanych działek z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że Miasto nie nabyło działek nr [...], nr [...] i nr [...] na własność w wyniku umowy cywilnoprawnej lub dalszego przeniesienia prawa własności albo użytkowania wieczystego. Skarb Państwa cały czas był właścicielem nieruchomości, na której ustanowione było prawo użytkowania wieczystego, które wygasło z mocy prawa. W stosunku do tych działek, nie będzie miał także zastosowania przepis art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, albowiem samo przeznaczenie działek pod drogę publiczną, ani nawet wybudowanie samej drogi nie oznacza jeszcze, że jest to droga publiczna. Decydujący jest akt prawa miejscowego o ustanowieniu takiej drogi. Zdaniem organu, w stosunku do działek nr [...], nr [...] i nr [...] nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne.

Odnośnie zarzutu, że decyzja, wbrew zaleceniom sądów administracyjnych, nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia wskazującego na przesłanki przemawiające za uznaniem, w których przypadkach zaszły nieodwracalne skutki prawne, Minister uznał, że wypełnił wskazania Sądu zawarte w wyroku z 12 marca 2014 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podniósł, że w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, kiedy zachodzą nieodwracalne skutki prawne, a ocena ta zgodna jest są z oceną prawną przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (przeniesienie po 1949 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności części znacjonalizowanej nieruchomości w drodze umów cywilnoprawnych; ustanowienie na części znacjonalizowanej nieruchomości praw użytkowania wieczystego; dalsze przeniesienia prawa własności lub użytkowania wieczystego przez uwłaszczone przedsiębiorstwo na rzecz osób trzecich) oraz wymienił działki podając ich numery, zgodnie z aktualnym geodezyjnym oznaczeniem, co do których skutki te zachodzą.

Za nietrafny uznał Minister zarzut dotyczący działki nr [...], która zdaniem Miasta [...] pochodzi z nieruchomości hip. Grunty Kolejowego Węzła [...], a nie z nieruchomości, której dotyczy decyzja. Jak wykazano w sporządzonym przez geodetę uprawnionego S. S. rozliczeniu działek wchodzących w skład Działu [...] i [...] dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]", w skład przejętej nieruchomości wchodzi jedynie [...] ha działki nr [...] (z ogólnej powierzchni [...] ha). Do opracowania tego załączono, m.in. archiwalną mapę z 1948 r., nr [...] "Szkic Osady nr [...] Kolonii [...]", która przygotowana była przez Dział Pomiarowy Odbudowy [...] Węzła Kolejowego. Wynika z nich, że tereny kolejowe nachodziły nieznacznie na nieruchomości pochodzące z Kolonii [...].

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia orzeczenia Trybunatu Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 Minister wyjaśnił, że wyrok ten ma charakter zakresowy i nie deroguje on art. 156 § 2 kpa.

Natomiast odnośnie zarzutu błędnego uznania przez Ministra, że w stosunku do działki nr [...] zaszły odwracalne skutki prawne, organ wskazał, że jak wynika z księgi wieczystej nr [...] właścicielem tej działki jest Miasto [...] i nie była ona przedmiotem obrotu w drodze umowy cywilnoprawnej, ani nie ustanowiono na niej użytkowania wieczystego. Wobec tego w stosunku do działki nr [...] nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne.

Dodatkowo rozpatrując ponownie sprawę organ uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. w zakresie w jakim orzekł o aktualnych działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...],[...] oraz [...].

W decyzji tej orzeczono o działce nr [...], która nie znajdowała się w granicach dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]". Błąd wynika z omyłki pisarskiej, albowiem zamiast niej organ powinien był orzec o działce nr [...], która graniczy z działką [...] (obie te działki powstały w wyniku wydzielenia z działki nr [...]). Odnośnie działki nr [...] (powstała ona w wyniku scalenia działek nr: [...],[...],[...] i [...]), organ uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. w tym zakresie, gdyż tylko część z niej wchodziła w skład dawnej nieruchomości "Osada Nr [...] Kolonia [...]".

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2017 r. skargę złożyli: Miasto [...] i Skarb Państwa - Prezydent [...].

Skarżący zarzucili:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 kpa oraz art. 153 ppsa, poprzez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego i dokonania jednoznacznego oznaczenia części nieruchomości objętych wskazanymi decyzjami, zgodnego z przepisami dotyczącymi opracowań geodezyjnych, tak by umożliwić ich wykonanie organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków,

- naruszenie § 36 i 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U . z 2016, poz. 1034), poprzez wydanie orzeczenia nie posiadającego wymaganej dokumentacji geodezyjnej, a przez to uniemożliwiającego zaktualizowanie w operacie ewidencyjnym danych dotyczących nieruchomości objętych decyzjami Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Zarzuty te skarżący rozwinęli w uzasadnieniu skargi. Podnieśli także, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji z [...] listopada 2017 r. oraz poprzedzającej ją, utrzymanej w części decyzji z [...] maja 2017 r.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania Zakłady C. [...] SA w [...] w piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik wskazał także, że pełnomocnik skarżących jest umocowana do ich reprezentacji w sprawach o wartości przedmiotu sporu nie przekraczającej [...] zł. Natomiast wartość nieruchomości będącej przedmiotem postępowania przekracza powyższą kwotę. Wobec tego kwestię reprezentacji skarżących pozostawił do uznania Sądu.

Uczestnik wskazał m.in., że organ zastosował się do wyroku Sądu z 12 marca 2014 r. i wyroku NSA. W ocenie uczestnika, zgodnie z wytycznymi Sądów, organ wymienił konkretne działki oraz ich części, w stosunku do których zaszły nieodwracalne skutki prawne. Na potrzeby niniejszego postępowania sporządzono opracowanie geodezyjne (geodety S. S.). Opracowanie stanowi precyzyjne odtworzenie granic znacjonalizowanych nieruchomości na tle aktualnych działek ewidencyjnych. Organ wymieniając poszczególne działki odsyła bezpośrednio do map. Sądy natomiast nie nałożyły na organ potwierdzenia przez Prezydenta zgodności z operatem ewidencyjnym numeracji działek i przebiegu ich granic. W ocenie uczestnika nie doszło do naruszenia § 36 i 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r., poprzez wydanie orzeczenia nie posiadającego wymaganej dokumentacji geodezyjnej. Decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego stanowi jedynie wstępny etap w dalszej regulacji stanu prawnego nieruchomości lub uzyskania odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Odnosząc się do zarzutu uczestnika dotyczącego zakresu umocowania pełnomocnika skarżących wskazać należy, że jak wynika z treści pełnomocnictwa z [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik została umocowana do reprezentowania Miasta [...] i Skarbu Państwa – Prezydenta [...], m.in. w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowa skarga dotyczy kontroli decyzji nadzorczej. Sąd w takiej sprawie nie bada wartości przedmiotu sporu.

Przechodząc do oceny skargi wskazać należy, że jest ona zasadna, jednakże głównie z innych przyczyn, niż w niej wskazano.

Zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca zostały wydane po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny nieodwracalnych skutków prawnych orzeczenia z [...] czerwca 1949 r. Kwestia wydania tego orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa została już przesądzona we wcześniejszych wyrokach i wyrokach wyżej wskazanych.

Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie były przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Minister w zaskarżonej decyzji dokonując oceny nieodwracalnych skutków prawnych powołał się na ocenę tych skutków dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13, wskazując, że nieodwracalne skutki prawne zachodzą w sytuacji: 1) przeniesienia po 1949 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego części znacjonalizowanej nieruchomości w drodze umów cywilnoprawnych, 2) ustanowienia na części znacjonalizowanej nieruchomości praw użytkowania wieczystego, 3) dalszego przeniesienia prawa własności lub użytkowania wieczystego przez uwłaszczone przedsiębiorstwo na rzecz osób trzecich. (k. [...] i [...] decyzji).

Jednakże organ nie dostrzegł, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14, uznał, że to stanowisko Sądu I instancji można zaakceptować jedynie przy jednoczesnym uwzględnieniu pewnych zastrzeżeń, których Sąd ten w sposób wyraźny nie wypowiedział. Naczelny Sąd podniósł, że Sąd I instancji dostrzegł brak podstaw do przyjęcia nieodwracalnych skutków prawnych orzeczenia z [...] czerwca 1949 r. w przypadku, gdy przejście prawa własności na dalsze podmioty następowało na podstawie kolejnych orzeczeń administracyjnych podkreślając, że orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. nie wywoływało nieodwracalnych skutków prawnych w przypadku, gdy przejście prawa własności nieruchomości objętej tym orzeczeniem nastąpiło w związku z uwłaszczeniem przedsiębiorstwa państwowego przejętą nieruchomością lub komunalizacją nieruchomości, ponieważ ewentualny nieodwracalny skutek prawny związany był właśnie z orzeczeniami o uwłaszczeniu lub komunalizacji, a nie z orzeczeniem z [...] czerwca 1949 r. Sąd I instancji wskazał jednocześnie, że nieodwracalny skutek prawny orzeczenia z [...] czerwca 1949 r. dotyczy tych działek ewidencyjnych pochodzących z przedmiotowej nieruchomości, które stanowiły przedmiot obrotu cywilnoprawnego obejmującego zarówno umowne przeniesienie własności, jak też ustanowienie i dalsze przenoszenie już ustanowionego prawa użytkowania wieczystego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest uzasadnione jedynie co do przypadków, gdy pomiędzy orzeczeniem z [...] czerwca 1949 r., a obrotem cywilnoprawnym nie było dodatkowego etapu stanowiącego bezpośrednią podstawę wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej. NSA zwrócił uwagę, że tytułem wpisywania na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przejmowanych nieruchomości nie było orzeczenie wydane na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, tylko zaświadczenie urzędu ziemskiego (starosty), zgodnie z art. 1 ust. 1 dekretu z 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej – (Dz.U. Nr 39, poz. 233). Jeżeli zatem podstawę wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej stanowiło zaświadczenie urzędu ziemskiego (starosty), to brak podstaw do wiązania z orzeczeniem z [...] czerwca 1949 r. nieodwracalnych skutków prawnych ze względu na obrót cywilnoprawny nieruchomościami w sytuacji, gdyby w realiach niniejszej sprawy wykazano, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości podstawę wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej stanowiło zaświadczenie urzędu ziemskiego (starosty).

Naczelny Sąd Administracyjny, odnośnie nieodwracalnych skutków prawnych, podkreślił, że: "Skutki takie można by wiązać z orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1949 r. tylko wtedy, gdyby to na podstawie tego orzeczenia, a nie zaświadczenia urzędu ziemskiego, w księdze wieczystej dokonano wpisu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przejętych nieruchomości. Okoliczności te wymagały zbadania i weryfikacji w realiach niniejszej sprawy (..)."

Sąd II instancji wskazał na konieczność ustalenia, czy występowały sytuacje, w których podstawą wpisu w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przejętych nieruchomości było orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. (a nie zaświadczenie urzędu ziemskiego), a w konsekwencji, czy orzeczenie to w takich sytuacjach - ze względu na obrót cywilnoprawny nieruchomościami powstałymi z nieruchomości objętej orzeczeniem z [...] czerwca 1949 r. - wywołało nieodwracalne skutki prawne. Wskazanie zawarte w wyroku NSA wiązało organ administracji.

Jednakże Minister nie zastosował się do powyższych wskazań, czym naruszył przepis art. 153 ppsa, co czyni słusznym w tym zakresie zarzut skargi .

Organ w sposób zbiorczy powołując się na badanie ksiąg wieczystych wskazał (str. [...] zaskarżonej decyzji), że nieodwracalne skutki prawne zachodzą wobec wymienionych z numerów działek, a odwracalne wobec innych wymienionych działek. Jednakże stanowiska swojego nie uzasadnił, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnośnie wskazanej w decyzji działki nr [...], na której znajduje się budynek z lokatorami mieszkań komunalnych organ powołał się na art. 2 pkt 4 ustawy z 9 maja 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa. Jednakże niniejsza sprawa dotyczy oceny legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego wydanego na podstawie przepisu dekretu o reformie rolnej, wobec czego przepisy powołanej ustawy nie mają do niej zastosowania. Należy też zauważyć, że działka nr [...] powstała z podziału działki [...], a ta z podziału działki nr [...]. Decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 1997 r., nr [...] działka nr [...] została skomunalizowana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Jak wynika z księgi wieczystej [...] wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz Miasta [...] nastąpił na podstawie decyzji Wojewody z [...] stycznia 1997 r., nr [...].

Odnosząc się do działek nr [...],[...], cz. [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...], które jak podał organ zajęte są pod drogi publiczne, to podzielając stanowisko organu, że nie mogą one stanowić własności prywatnej wskazać należy, że jak wynika np. z księgi wieczystej [...] prawo własności działki nr [...] wpisane zostało na rzecz Miasta [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] października 2014 r. Organ nie wskazał jaki stan prawny wynika z ksiąg wieczystych odnośnie tych nieruchomości, poprzestając na stwierdzeniu, że skoro są to drogi publiczne, to orzeczenie z [...] czerwca 1949 r. wydane zostało z naruszeniem prawa. Z powodów wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w niniejszej sprawie stanowisko to jest co najmniej przedwczesne i niewykazane. Ze wszystkich powyższych przyczyn uznać należy, że zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 153 ppsa oraz art. 7 i 77 kpa.

Natomiast chybione są zarzuty dotyczące naruszenia § 36 i 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r., poprzez wydanie orzeczenia nie posiadającego wymaganej dokumentacji geodezyjnej. Otóż obowiązek taki nie wynikał z wyroków Sądów. Sądy zobowiązały organ do odwołania się w sentencji decyzji do aktualnego oznaczenia nieruchomości. Dla potrzeb niniejszego postępowania wykonano opracowanie geodezyjne.

Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia orzeczenia Trybunatu Konstytucyjnego z 12 maja 2015r., sygn. akt P 46/13, to trafne jest stanowisko Ministra, że wyrok ten ma charakter zakresowy i nie powoduje zmiany normatywnej. Nie deroguje on art. 156 § 2 kpa, który ma moc obowiązującą.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ppsa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14 oraz w niniejszym uzasadnieniu.