Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1164/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") Decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...], , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: "k.p.a." ), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1907, z późn. zm., dalej: "u.t.d. )", po rozpatrzeniu odwołania A. R. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: "WITD") z [...] stycznia 2017 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] października 2016 r. w W. poddano kontroli drogowej pięciomiejscowy pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierowała Strona. W toku kontroli ustalono, że Strona na podstawie zamówienia telefonicznego miała podjąć pasażera z [...] i zawieść go na [...]. Kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób.

W toku postępowania wyjaśniającego na podstawie informacji otrzymanych z Urzędu m. [...] ustalono, że na dzień kontroli Strona nie posiadała uprawnień przewozowych z zakresu transportu drogowego osób.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego WITD decyzją z [...] stycznia 2017 r. nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako opartej na nieprawdziwych dowodach zebranych podczas nielegalnie przeprowadzonej prowokacji.

Po rozpatrzeniu odwołania GITD przywołaną na wstępie decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił zasady wykonywania przewozu okazjonalnego osób i nakładania kar za ich naruszenie. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej Strona wykonywała przewóz osób. Fakt ten potwierdził przewożony wówczas pasażer przesłuchany w charakterze świadka, który zeznał, że usługę przewozu zamówił telefonicznie, a po wykonaniu usługi przewozu kierowca wskazał mu wysokość opłaty za jej wykonanie. Świadek zeznał również, że z kierowcą nie zawierał żadnej umowy i nie ustalał wysokości opłaty za wykonanie usługi przewozu.

Rozpatrując odwołanie, GITD wyjaśnił, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W ocenie organu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że Strona wykonywała zarobkowo okazjonalny przewóz osób, w związku z czym WITD prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej. Ponadto GITD wskazał, że usługa przewozu osób wykonywana samochodem osobowym niespełniającym wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, a w szczególności wymogu wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 5 osób łącznie z kierowcą. Dodatkowo organ odwoławczy odnotował, że warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli zostały ustalone ustnie w pojeździe i tam też została pobrana opłata za wykonaną usługę. Tym samym WITD prawidłowo nałożył na Stronę karę pieniężną za wykonywanie przewozu okazjonalnego z naruszeniem warunków świadczenia tej usługi.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, GITD podniósł, że zarzut prowokacji nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, ponieważ w kontroli przeprowadzonej [...] października 2016 r. na [...] w W. nie uczestniczyli funkcjonariusze innych służb mundurowych, a kontrolę drogową przeprowadził funkcjonariusz Policji. Organ odnotował przy tym, że Strona, podnosząc zarzut przeprowadzenia prowokacji, nie wskazała żadnych dowodów świadczących o zastosowaniu wobec niej prowokacji, a jedynie wskazał osobę, która tę prowokację miała przygotować.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a WITD zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą i przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. W ocenie GITD materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. Organ zaznaczył, że Strona nie przedłożyła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstałe naruszenie, w związku z czym brak było podstaw do zastosowania powołanego przepisu.

Na powyższe orzeczenie Strona pismem z [...] kwietnia 2017 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wskazała, że jako wieloletni honorowy dawca krwi została niesprawiedliwie potraktowana przez GITD. Skarżący podniósł, że cała sprawa została wykreowana przez CBA obecne w trakcie kontroli drogowej, do której to formacji należy jego żona, z którą pozostaje w konflikcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] marca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r., o nałożeniu na Pana A.R. karę pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Według art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Stosownie do art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Według art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31-ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z licencji.

W myśl art. 3 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie przewozu okazjonalnego mogą ją wykonywać, na dotychczasowych zasadach przez okres określony w licencji, nie dłużej jednak niż w okresie roku od dnia wejścia w życie ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości 8.000 (osiem tysięcy) złotych sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Według lp. 2.9 ww. załącznika za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 (osiem tysięcy) złotych. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący dopuścił się naruszenia wyżej wskazanych przepisów u.t.d. Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 10000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

W chwili podjęcia interwencji Skarżący miał rozpocząć się przewóz pasażera z [...] w W. (Hotel [...]) na [...]. Jak ustalono, przejazd zamówiono telefonicznie. Przedmiotowy przewóz okazjonalny osób wykonywany był bez wymaganej licencji, której posiadanie stanowi ustawowy warunek podjęcia i wykonywania takiej działalności. Tego rodzaju postępowanie wyczerpuje znamiona czynu opisanego w załączniku nr 3 do ; ustawy o transporcie drogowym w postaci: wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu stwierdzono, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 5 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym 4a. "Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Wskazaną wyżej usługę kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] października 2016 r.

Wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli przewóz nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierujący wykonywał przewóz osób jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza kserokopia dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu. Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny może być wykonywany tylko pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany w imieniu skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed wykonaniem przewozu. Okoliczności te potwierdził pasażer Pan M. W., który został pouczony o odpowiedzialności; karnej za składanie fałszywych zeznań. Wskazał on, że dniu [...] pażdziernika 2016 r. usługę przewozu zamówił telefonicznie, a kurs wykonany był na trasie Hotel [...] ([...][...]) - [...]. Za wykonana usługę, pasażer zapłacił kierowcy w gotówce około [...] zł. Świadek jednoznacznie zeznał, że nie zawierał umowy pisemnej z kierowcą ani nie ustalał wysokości opłaty za wykonanie usługi przed rozpoczęciem jej wykonania. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną.

Nie ulega wątpliwości, że ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. było wyeliminowanie przypadków omijania w ten sposób przepisów rejestracyjnych dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930). Wprowadzenie ścisłego rozróżniania transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 18 u.t.d.) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczonych pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzeniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Powołany przepis, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych a organ prawidłowo go zastosował, uznając, że przesłanki nim określone zostały w sprawie spełnione.

Nie jest sporne, że kontrolowany przewóz dokonywał się samochodem osobowym, a więc samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nie jest też sporne, że skarżący realizował przewóz na podstawie umowy z pasażerem, a opłata została uiszczona. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko organu.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt VI SA/ 1399/10, że "Sporządzenie protokołu z kontroli drogowej znajduje umocowanie w art. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 12, poz. 874 z późn. zm.). Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta, z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną, protokołu stanowi dowód w sprawie.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzono w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a organy rozstrzygnęły sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego, wskazując, że okoliczności sprawy zostały udowodnione.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.