Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1885/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.106§3, art.133 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 705/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od obciążenia J. K. zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 705/06, stwierdził nieważność zaskarżonej przez J. K. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie usług opiekuńczych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 2 stycznia 2006 r. nr [...] w sprawie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych w zakresie - pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych od dnia 2 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. przez 2 dni w tygodniu po 2 godziny dziennie.

Organ II instancji wskazał, że – jak przyjął Burmistrz [...] – źródłem utrzymania odwołującego jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 102,82 zł i świadczenie emerytalne w wysokości 638,61 zł, co daje miesięczny dochód w wysokości 741,43 zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe określone w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r., tj. kwotę 461 zł na osobę. W tej sytuacji Kolegium uznało, że J. K. nie jest uprawniony do korzystania nieodpłatnie z usług opiekuńczych, a zatem organ pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie mieszczące się w granicach uznania administracyjnego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł J. K. podnosząc te same argumenty, co w odwołaniu.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że decyzja organu I instancji została stronie doręczona dnia 10 stycznia 2006 r. stąd 14-dniowy terminu do wniesienia odwołania od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] upłynął z dniem 24 stycznia 2006 r. Ze względu na to, że do tego dnia nie zostało wniesione odwołanie od decyzji, uzyskała ona przymiot decyzji ostatecznej z dniem 24 stycznia 2006 r.

Okoliczność, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, została wskazana organowi odwoławczemu w piśmie przewodnim, przekazującym odwołanie wraz z aktami organowi drugiej instancji (dnia 30 stycznia 2006 r.). Te kwestie jednak nie były w ogóle przedmiotem oceny przez organ odwoławczy.

W konsekwencji organ ten dokonał oceny w postępowaniu odwoławczym decyzji Burmistrza [...] z dnia 2 stycznia 2006 r., która była już decyzją ostateczną. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa - określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, czyli decyzji, która korzysta z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 106 § 3, art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazuje, iż Sąd błędnie przyjął, że odwołanie skarżącego zostało wniesione po dniu 24 stycznia 2006 r., w którym upływał termin do jego wniesienia. W rzeczywistości odwołanie zostało nadane listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 23 stycznia 2006 r., co wynika z pieczęci widniejącej na kopercie znajdującej się w aktach sprawy. Zatem stosownie do treści art. 57 § 5 kpa termin do wniesienia odwołania został zachowany. W tej sytuacji twierdzenie sądu administracyjnego, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrywało odwołanie od decyzji ostatecznej jest nieuprawnione. Sąd powziąwszy wątpliwości, co do zachowania terminu do wniesienia odwołania, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winien wyjaśnić tę okoliczność. W aktach sprawy Kolegium przekazało do sądu kserokopię koperty z pieczęcią Urzędu Pocztowego w [...], która zawierała datę nadania tej przesyłki. Ponadto na kopercie tej widnieje numer przesyłki, na podstawie którego istnieje możliwość ustalenia daty złożenia pisma w Urzędzie Pocztowym. Okoliczność pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydawaniu wyroku kserokopii koperty dla dokonania oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania powoduje, iż wyrok ten został wydany z naruszeniem art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] sąd administracyjny naruszył również art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, przyjmując tylko na podstawie daty wpływu odwołania do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], iż złożone ono zostało po terminie, jednocześnie nie dokonując oceny prawidłowości wniesienia odwołania na podstawie daty widniejącej na kopercie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna w zakresie naruszenia przepisu art. 106 § 3. art. 133 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej ppsa) jest zasadna.

Zgodnie z art. 133 § 1 ppsa Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W aktach niniejszej sprawy znajduje się koperta, z której wynika, iż przesyłka polecona została nadana przez J. K. w dniu 23 stycznia 2006 r. Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności. A przecież obowiązkiem Sądu jest dokładne zapoznanie się ze wszystkimi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy i ewentualne wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości.

Sąd dysponuje bowiem możliwością zastosowania art. 106 § 3 ppsa, który pozwala na przeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentu i - jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej - mógł skorzystać z tych uprawnień jeżeli miał istotne wątpliwości co do daty wniesienia odwołania przez J. K.

Natomiast nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc w związku z art. 106 § 5 ppsa. Zgodnie bowiem z tym przepisem tylko do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd w trybie art. 106 § 3 ppsa, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Ponieważ Sąd I instancji nie przeprowadzał takiego postępowania, to nie stosował, a tym samym nie naruszył przepisów art. 233 § 1 kpc.

Reasumując stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, naruszył art. 133 § 1 ppsa poprzez nieuwzględnienie przy orzekaniu całości akt postępowania administracyjnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym na mocy art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Uwzględniając sytuację materialną i zdrowotną skarżącego J. K., Sąd stosownie do art. 207 § 2 ppsa odstąpił od obciążenia go zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego.