Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2828/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, 11, 12, 13
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. L. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], o potwierdzeniu Z. L. prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez W. L. i H. L. poza obecnymi granicami RP w miejscowości S., woj. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawny sprawy:

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], przekazał Wojewodzie [...], jako organowi właściwemu do rozpoznania, wniosek Z. L. złożony w dniu 28 grudnia 1992 r. do Urzędu Rejonowego w G. o przyznanie rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez W. L. i H. L. w S., pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami państwa polskiego.

W toku postępowania organ pierwszej instancji zauważył, że z dniem

7 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1418 ze zm.) – dalej powołana jako ustawa), która wskazuje tryb postępowania w przedmiocie realizacji prawa do rekompensaty. Wojewoda wskazał, że prawo do rekompensaty przysługuje spadkobiercom dawnego właściciela nieruchomości posiadającym obywatelstwo polskie i jest realizowane w jednej z form wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy, tj.: w formie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, albo ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przysługującego Skarbowi Państwa, albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa i ceny sprzedaży położonych na nich budynków oraz innych urządzeń lub lokali, albo opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, albo świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego. Zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości. Świadczenie realizowane jest ze środków budżetu państwa, a jego wypłaty dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego, którego dysponentem jest Minister Skarbu Państwa.

Wojewoda wskazał, że w aktach sprawy zgromadzono następujące dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny i prawny sprawy:

- uwierzytelnioną kserokopię prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1991 r., sygn. akt [...], ustalającego, że W.L. i H.L. w związku z wojną w latach 1939-1945 pozostawili jako współwłaściciele na prawach wspólności małżeńskiej nieruchomość położoną w S.,

- uwierzytelnioną kserokopię protokołu z przesłuchania K. W. przeprowadzonego w dniu 31 stycznia 1991 r. w Sądzie Rejonowego w S., sygn. akt [...], na okoliczność potwierdzenia m.in. zamieszkiwania przez współwłaścicieli nieruchomości na byłym terytorium państwa polskiego oraz opuszczenia go w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.,

- uwierzytelnioną kserokopię protokołu z przesłuchania Z.L. przeprowadzonego w dniu 15 lutego 1991 r. w Sądzie Rejonowego w J., sygn. akt [...], na okoliczność m.in. zamieszkiwania przez H. i W. L. w S.,

- uwierzytelnioną kserokopię karty repatriacyjnej H. L. Nr [...], wydanej w dniu [...] grudnia 1955 r. przez Punkt Repatriacyjny w N.,

- uwierzytelnioną kserokopię karty repatriacyjnej W. L. Nr [...], wydanej w dniu [...] marca 1956 r. przez Punkt Repatriacyjny w G.,

- pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 12 kwietnia 2011 r., znak [...], potwierdzające pobyt W. L. w więzieniu oraz datę repatriacji na obecne terytorium państwa polskiego,

- pismo Fundacji Ośrodka KARTA z dnia 29 października 2010 r., Nr [...], potwierdzające m.in., że W. L. był więziony w łagrach,

- postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] czerwca 1990 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. L.,

- postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1989 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po H. L.,

- kserokopię oświadczenia W. R. złożonego w trybie art. 3 ust 2 ustawy, o wskazaniu Z. L. jako osoby uprawnionej do rekompensaty, której własnoręczność podpisu została potwierdzona w dniu [...] października 1992 r. przez notariusza w Ł., K. M.,

- uwierzytelnioną kserokopię fragmentu księgi notarialnej repertorium A, prowadzonej przez notariusza w Ł., K. M., pozyskanej z Sądu Rejonowego dla [...], w której widnieje zapis potwierdzający, iż ww. notariusz poświadczył własnoręczność podpisu W. R. pod oświadczeniem

o zrzeczeniu się z prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez H. i W. L. w S.,

- oświadczenie Z. L. o miejscach zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, złożone w dniu 17 grudnia 2008 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej w Starostwie Powiatowym w [...],

- oświadczenie Z. L. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, złożone w dniu 17 grudnia 2008 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej w Starostwie Powiatowym w [...],

- uwierzytelnioną kserokopię dowodu osobistego Z. L. wydanego w dniu 26 września 2007 r. przez Burmistrza Miasta G.,

- odpis zupełny aktu zgonu H. L. Nr [...], wydany w dniu [...] lutego 2013 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w B.,

- odpis skrócony aktu zgonu W. L. Nr [...], wydany w dniu [...] lutego 2013 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w E.,

- operat szacunkowy z dnia 23 marca 2014 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. G. (upr. nr [...]), określający wartość nieruchomości pozostawionej w S., pow. [...], woj. [...].

Organ pierwszej instancji uznał, że przedstawione dokumenty odpowiadają wymogom określonym w art. 6 ww. ustawy i stanowią wystarczający materiał dla wydania decyzji.

Współwłaścicielami nieruchomości pozostawionej, na prawach wspólności małżeńskiej, byli W. L., syn W. i M., urodzony w dniu [...] października 1909 r. w R., zmarły w dniu [...] lipca 1966 r. w E., ostatnio zamieszkały w D., pow. [...] oraz H. L. z domu W., córka K. i H., urodzona w dniu [...] lutego 1913 r. w P., zmarła w dniu [...] listopada 1988 r. w B. i ram ostatnio zamieszkała.

Dowodem potwierdzającym fakt pozostawienia przez W.L. i H. L. nieruchomości w S. jest prawomocny wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1991 r., sygn. akt [...]. Zgodnie z tym orzeczeniem, "W. L. i H. L. w związku z wojną w latach 1939-1945 pozostawili jako współwłaściciele na prawach wspólności małżeńskiej nieruchomość położoną w S., składającą się z domu drewnianego parterowego na podmurówce, z pokojem na poddaszu oraz sadu i ogrodu o powierzchni około [...] arów".

Wojewoda wskazał, że rzeczoznawca majątkowy J. G. w operacie szacunkowym z dnia 23 marca 2014 r. ustalił, iż powierzchnia zabudowy domu mieszalnego wynosiła [...] m2. W. L. i H. L. w dniu 1 września 1939 r. posiadali obywatelstwo polskie, co potwierdzają: karta repatriacyjna H. L. Nr [...], wydana w dniu [...] grudnia 1955 r. przez Punkt Repatriacyjny w N., karta repatriacyjna W.L. Nr [...], wydana w dniu [...] marca 1956 r. przez Punkt Repatriacyjny w G. Fakt zamieszkiwania przez współwłaścicieli nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzają protokół z przesłuchania K. W. przeprowadzonego w dniu 31 stycznia 1991 r. w Sądzie Rejonowego w S., sygn. akt [...], który zeznał, iż H. i Z. L. przed wojną mieszkali w S., protokół z przesłuchania Z. L. przeprowadzonego w dniu 15 lutego 1991 r. w Sądzie Rejonowego w J., sygn. akt [...], który zeznał, iż jego rodzice, tj. H. i W. L. przed wojną mieszkali w S.

Nieruchomości będące przedmiotem wniosku zostały pozostawione w 1945 r. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku opuszczenia tych terenów w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., co potwierdzają:

- pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 12 kwietnia 2011 r., znak [...], z którego wynika, iż w kartotece Biura "C" odnaleziono kartę [...] zawierającą zapis: "L.W. s. W. i M. S., w. [...].10.1917 r. w R., skazany przez władze radzieckie na 10 lat więzienia za udzielanie pomocy Organizacji AK w W. Repatriowany [...].111.1956 r.",

- pismo Fundacji Ośrodka KARTA z dnia 29 października 2010 r., Nr [...], z którego wynika, że W. L., s. W., ur. 1907 r., zam. [...], figuruje w II tomie serii wydawniczej Indeks Represjonowanych pt. "Więźniowie [...] w rejonie W.", cz. 2, będącej alfabetycznym wykazem Polaków i obywateli polskich innych narodowości aresztowanych po 4 stycznia 1944 r., więzionych w W., R. oraz innych łagrach podległych [...], wraz z załącznikiem w postaci fragmentu "Wykazu imiennego osób repatriowanych 7 grudnia 1955 roku", sporządzonego przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Repatriacji, gdzie pod poz. [...] widnieje W. L.,

- protokół z przesłuchania K. W. przeprowadzonego w dniu 31 stycznia 1991 r. w Sądzie Rejonowego w S., sygn. akt [...], który zeznał, iż "(..) W 1945 roku ojca powoda Z. L.] zabrało NKWD (...) Później matkę powoda i jego wywieziono do M. na daleką Syberię. W 1955 r. matka powoda i on przyjechali do Polski. W tym czasie wrócił również z W. ojciec powoda (...) ", karta repatriacyjna H. L. Nr [...], wydana w dniu [...] grudnia 1955 r. przez Punkt Repatriacyjny w N., karta repatriacyjna W. L. Nr [...], wydana w dniu [...] marca 1956 r. przez Punkt Repatriacyjny w G.

Wojewoda [...] ustalił również, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] czerwca 1990 r., sygn. akt [...], spadek po W. L., zmarłym w dniu [...] lipca 1966 r. w E., na podstawie ustawy nabyli: żona H. L. oraz dzieci W. R. i Z.L. po 1/3 części. Z kolei, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1989 r., sygn. akt [...], spadek po H. L., zmarłej w dniu [...] listopada 1988 r. w B., na podstawie ustawy nabyły dzieci Z. L. i W. R. po połowie.

Organ wskazał, że Z. L. przedłożył do akt sprawy kserokopię oświadczenia W.R. złożonego w trybie art. 3 ust 2 ustawy o wskazaniu go jako osoby uprawnionej do rekompensaty, której własnoręczność podpisu została potwierdzona w dniu [...] października 1992 r. przez notariusza w Ł., K. M.

W rezultacie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] pozyskał z Sądu Rejonowego dla [...] fragment księgi notarialnej repertorium A, prowadzonej przez notariusza w Ł., K. M., w której widnieje zapis potwierdzający, iż ww. notariusz poświadczył własnoręczność podpisu W. R. pod oświadczeniem o zrzeczeniu się z prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez H. i W. L. w S.

Wojewoda ustalił rółwnież, że do chwili obecnej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przedmiotowej nieruchomości nie zostało zrealizowane, na co wskazuje oświadczenie złożone w tym zakresie przez stronę postępowania pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz korespondencja sprawdzająca przeprowadzona przez organ orzekający w sprawie.

Wartość nieruchomości pozostawionej ustalono na podstawie operatu szacunkowego z dnia 23 marca 2014 r. sporządzonego przez rzeczoznawcą majątkowego J.G. na kwotę [...] zł.

Mając na uwadze powyższe, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] potwierdził, iż

1) prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. L. i H.L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w S., pow. [...], woj. [...], przysługuje Z. L., synowi W. i H., zamieszkałemu w G. przy ul.[...], w całości,

2) ustalił wartość nieruchomości pozostawionej przez W.L. i H. L. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w S., pow. [...], woj. [...], na kwotę [...] zł,

3) ustalił wysokość przysługującej Z. L. rekompensaty na kwotę [...] zł,

4) wskazał, iż uprawniony Z. L., jako formę realizacji prawa do rekompensaty, wskazał świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

Od ww. decyzji Z. L. wniósł odwołanie do Ministra Skarbu Państwa kwestionując wysokość przyznanej mu rekompensaty. Wojewoda [...] przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy stwierdził, że nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 132 k.p.a.

W toku postępowania Minister Skarbu Państwa uznał, że analiza materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy daje podstawy do uznania, iż Wojewoda prawidłowo dokonał oceny zebranych tam dowodów i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.

W szczególności, przedstawione przez stronę dokumenty odpowiadają wymogom określonym w art. 6 ustawy, a zatem stanowią wystarczający materiał do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Organ odwoławczy zauważył, że z wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1991 r., sygn. akt [...] wynika, że poprzednicy prawni wnioskodawcy pozostawili w związku z wojną dom drewniany parterowy na podmurówce, z pokojem na poddaszu, sad oraz ogród o pow. [...] arów. Następnie na tej podstawie, rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z dnia 23 marca 2014 r. określił, iż wartość pozostawionego mienia wynosi [...] zł. W związku z tym, iż Z. L. jest w całości uprawniony do rekompensaty za mienie będące uprzednio własnością jego rodziców H. i W. L., wysokość należnego z tego tytułu świadczenia pieniężnego, stanowiącego 20 % wartości pozostawionego mienia, to [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionujących wysokość rekompensaty określaną jako 20 % wartości utraconych nieruchomości organ odwoławczy wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości przyznania rekompensaty w kwocie wyższej, ponad określoną przez ustawodawcę. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie przewiduje przyznania prawa do rekompensaty za całość pozostawionej nieruchomości, w art. 13 pkt 2 określa wysokość zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych oraz świadczenia pieniężnego na 20 % wartości pozostawionych nieruchomości.

Powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 2006 r., sygn. [...] i orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. K 2/04 Minister zaznaczył, że prawo do rekompensaty nie ma charakteru pełnego odszkodowania za utracone mienie, jest ono świadczeniem ex gratia, uwzględniającym możliwości płatnicze państwa polskiego oraz zasady demokratycznego państwa prawa, będącego dobrem wspólnym wszystkich obywateli i może być ono limitowane na zasadach przewidzianych w art. 31 ust.3 Konstytucji RP. Jest to sui generis publicznoprawna pomoc majątkowa dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach. Również w uzasadnieniu projektu ustawy o realizacji prawa do rekompensaty (druk sejmowy nr 3793/IV kadencja) wskazano, że uprawnienie zabużan było zawsze świadczeniem "pomocowym" (pomocą przesiedleńczą), o charakterze socjalnym, umożlwiającym obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej ponowny start życiowy po ewakuacji terenów niewchodzących w skład państwa polskiego oraz po pozostawieniu tam posiadanego mienia nieruchomego.

Tym samym Minister uznał, że organ pierwszej instancji, stosując się do przepisów prawa, prawidłowo potwierdził prawo do rekompensaty, uznając, iż Z.L. jest uprawniony do świadczenia pieniężnego w wysokości 20% wartości mienia pozostawionego.

Odnosząc się do wniosku Z.L. o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, w zakresie zgodności art. 12 i 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. z Konstytucją RP, Minister potwierdził, że nie posiada legitymacji do wszczynania postępowania przed Trybunałem w tym przedmiocie. Legitymacja do inicjowania postępowania przed tym organem przysługuje bowiem tylko podmiotom wskazanym w Konstytucji, przy czym część z tych podmiotów może wykonywać to uprawnienie jedynie w stosunku do ograniczonej grupy przepisów. W przypadku pytania prawnego ograniczenie to polega na tym, że jego przedmiotem może być przepis podlegający zastosowaniu w sprawie rozpoznawanej przez sąd przedstawiający pytanie prawne. Ukształtowana w ten sposób kompetencja łączy możliwość przedstawienia pytania prawnego z problemem niezgodności aktu normatywnego z aktem hierarchicznie wyższym w systemie źródeł prawa. Kwestia ta umownie (i w uproszczeniu) nazwana "niekonstytucyjnością" aktu łączyć się jednak musi z konkretną sprawą i to sprawą rozpoznawaną w postępowaniu sądowym. Przytoczony przepis ustawy zasadniczej wskazuje bowiem jednoznacznie na każdy sąd jako organ uprawniony do korzystania z procedury pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].

Na powyższą decyzję Z. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że jego odwołanie do Ministra dotyczyło niezgodności z Konstytucją RP artykułu 11 ust.2 i art. 12 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. i wniesienie zapytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii. Skarżący ponowił prośbę o zastosowanie tego środka. Wskazał, że korzystanie z formalnych mechanizmów różnych niespójnych przepisów prawa przy odzyskiwaniu utraconego po wojnie mienia bądź rekompensat skutkuje oczywistą dyskryminacją jednej grupy obywateli. Ograniczenie rekompensaty do 20% wartości nieruchomości świadczy o dwoistości standardów prawnych i stasowaniu kryteriów obszarowych. Skarżący podkreślił, że domaga się równego traktowania zabużan na równi z innymi odzyskującymi mienie krajowe.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż Z. L. jest uprawniony do rekompensaty za mienie będące uprzednio własnością jego rodziców, tj. H. i W. L. Organ powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych i Trybunału Konstytucyjnego powtórzył, że w obecnym stanie prawnym brak jest możliwości przyznania rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnym terytorium RP, w kwocie wyższej, aniżeli określona przez ustawodawcę. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej nie przewiduje przyznania prawa do rekompensaty za całość pozostawionej nieruchomości. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, w zakresie zgodności art. 12 i 13 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. z Konstytucją RP Minister zaznaczył, że w sprawie brak jest podstaw do inicjowania postępowania przed Trybunałem wobec dokonanej uprzednio oceny zgodności z Konstytucją RP przepisów ww. ustawy limitujących wysokość rekompensaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., orzekającą o potwierdzeniu skarżącemu prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez W.L. i H. L. poza obecnymi granicami RP w miejscowości S., woj. [...], w wysokości 20% wartości pozostawionej nieruchomości.

W ocenie składu orzekającego, zarówno decyzja odwoławcza jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] potwierdzającą prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego poprzedników prawnych nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w której wartość nieruchomości pozostawionej ustalono na kwotę [...] zł w oparciu o operat szacunkowy z dnia 23 marca 2014 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. G., a wysokość przysługującej Z. L. rekompensaty na kwotę [...]zł, a zatem w wysokości 20 % wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP.

W ocenie Sądu, walor dowodowy powołanego operatu szacunkowego nie budzi zastrzeżeń. Opinia określająca wartość rynkową nieruchomości została wydana z uwzględnieniem zasad wyceny określonych w przepisach art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy zabużańskiej oraz § 48 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Jak wynika z treści skargi główny jej zarzut sprowadza się do oceny czy słusznie i zgodnie z prawem Minister Skarbu Państwa i Wojewoda [...] ograniczyli wysokość przyznanej skarżącemu rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP do wysokości 20% wartości nieruchomości oszacowanej w sporządzonym w toku postępowania operacie szacunkowym. Skarżący zarzucił przepisom ustawy zabużańskiej ograniczającym wysokość prawa do rekompensaty niezgodność z Konstytucją RP.

Odnosząc się do powyższego wskazać trzeba, iż ustawodawstwo dotyczące rekompensat za tzw. mienie zabużańskie było wielokrotnie przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego.

W szczególności, w powołanym przez Ministra Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r. K 2/04 (OTK-A 2004/11/117) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "uznaje za dopuszczalną możliwość ustawowego ograniczenia publicznych praw majątkowych obywateli m. in. ze względu na interes publiczny i wskazaną przez Prokuratora Generalnego barierę zdolności realizacyjnych państwa, będącego "dobrem wspólnym" (art. 1 Konstytucji), oraz z uwagi na podnoszony w piśmie Prezesa Rady Ministrów (w sprawie skutków finansowych orzeczenia TK) wzgląd na zdolność państwa do wywiązania się z jego podstawowych powinności. Trybunał dostrzega też potrzebę dynamicznego ujmowania powinności kompensacyjnych w miarę upływu czasu (w związku z dominacją w nich elementu "pomocy dla obywateli przesiedlonych"), jak również dużej ostrożności w stosowaniu aktualnych instrumentów ochrony praw (majątkowych) do sytuacji cechujących się odmiennymi uwarunkowaniami historycznymi i wrażliwością na przestrzeganie praw osób fizycznych."

Z powyższego wynika więc, że Trybunał Konstytucyjny nie wyłączył możliwości "miarkowania" kompensacji stosownie do realnych możliwości majątkowych państwa podyktowanych potrzebami jego bezpieczeństwa, interesem publicznym i (bądź) ochroną innych wartości konstytucyjnych (w tym praw innych osób). Za niekonstytucyjne uznał Trybunał jedynie arbitralne ograniczenia kwotowe (do 50 tysięcy zł) w prawie do rekompensaty (zaliczenia), zawarte w zakwestionowanym art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39).

Na specyfikę prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie zwrócił również uwagę Europejski Trybunał Praw Człowieka. W decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie W. i inni przeciwko Polsce stwierdził, iż "zważywszy na znaczenie różnych społecznych, prawnych i gospodarczych względów, które władze musiały uwzględnić przy rozstrzyganiu o roszczeniach zabużan, należy uznać, iż Państwo miało do czynienia z wyjątkowo trudną sytuacją obejmującą dokonanie wyboru co do tego, z jakich finansowych i moralnych zobowiązań Państwo mogło się wywiązać w stosunku do osób, które doznały w przeszłości szkody. Wybór dokonany przez organy władzy krajowej, w szczególności decyzja o ustanowieniu odgórnego ograniczenia wysokości rekompensaty do 20% nie wydaje się nierozsądna lub nieproporcjonalna, zważywszy na szeroki margines uznania dostępny władzom krajowym, jak i na okoliczność, iż celem przedmiotowej rekompensaty nie było zapewnienie naprawienia konkretnego wywłaszczenia, lecz złagodzenie skutków odebrania mienia, za które państwo polskie nie było odpowiedzialne". (sprawa numer [...], Lex Nr 327245).Ten sam pogląd został wyrażony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie W. – T. przeciwko Polsce (sprawa numer [...], Lex nr 327243).

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje więc możliwość realizacji prawa do rekompensaty, między innymi, poprzez wypłacenie z Funduszu Rekompensacyjnego odpowiedniego świadczenia pieniężnego, którego nie należy jednak utożsamiać z pełnym odszkodowaniem za utracone mienie w znaczeniu cywilnoprawnym. Kompensacja przez państwo polskie wartości pozostawionego mienia nie miała i nadal nie ma natury i cech odszkodowania cywilnego, ale charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach. Podsumowując, w obecnym stanie prawnym prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie nie ma charakteru pełnego odszkodowania za utracone mienie, lecz jest ono świadczeniem uwzględniającym możliwości płatnicze państwa polskiego oraz zasady demokratycznego państwa prawa.

Uwzględniając powyższe uwagi uznać trzeba, iż brak jest przesłanek do kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji. Prawidłowo organy obu instancji uznały, iż nie było możliwe przyznanie rekompensaty w pełnej wysokości. Ponadto, Sąd nie znalazł podstaw do występowania do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym w kwestii zgodności z Konstytucją art. 12 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Na marginesie dodać trzeba, iż kwestia oceny ewentualnej dyskryminacji obywateli polskich z uwagi na niespójność przepisów w zakresie realizacji roszczeń reprywatyzacyjnych pozostaje poza zakresem kognicji Sądu administracyjnego.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.