Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 871/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi Jacka Winkiela sprawy ze skargi E. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta P. znak: [...] z dnia [...] w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] znak: [...] o rejestracji pojazdu marki Opel Vectra 2,0 kat., VIN [...] na rzecz M.B. oraz E.B. i odmowy jego zarejestrowania.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 18 lipca 2006 r. M.B. i E.B. złożyli wniosek o zarejestrowanie samochodu osobowego marki Opel Vectra o numerze VIN .

Wobec faktu, że do wniosku załączono wszystkie wymagane prawem dokumenty organ zarejestrował przedmiotowy pojazd na rzecz wnioskodawców.

W dniu 28 kwietnia 2014 r. do organu wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego w [...] znak: [...], w którym Prokurator sprzeciwił się ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] znak: [...] w sprawie zarejestrowania ww. samochodu osobowego, na nazwisko M.B. pod numerem rejestracyjnym [...] wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. oraz uchylenie zaskarżonej decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

W sprzeciwie wskazano, że w toku przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] śledztwa ustalono, że przy rejestracji ww. pojazdu posłużono się sfałszowanymi dokumentami: fakturą VAT nr [...] z dnia 15 lipca 2006 r., umową kupna sprzedaży samochodu z dnia 7 kwietnia 2006 r. zawartą pomiędzy M.P., a J.P., zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia 11 kwietnia 2006 r. Na potwierdzenie faktu sfałszowania ww. dokumentów Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] dołączył do sprzeciwu prawomocne wyroki: Sądu Rejonowego w Gnieźnie, Wydział II Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...], [...], z którego wynika, że w dniu 11 kwietnia 2006 r. w J., E.D. będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, jako diagnosta Stacji Kontroli Pojazdów [...], czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że wystawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] pojazdu marki Opel Vectra o nr nadwozia [...] mimo, iż takiego badania nie wykonał, Sądu Rejonowego w Gnieźnie, Wydział II Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] uznającego J.P. (poprzednio P.) winną tego, iż w dniu 15 lipca 2006 r. działała w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i z innymi osobami, dokonała sfałszowania umowy kupna sprzedaży z dnia 7 kwietnia 2006 r. zawartą pomiędzy M.P., a J.P. na samochód Opel Vectra, a następnie będąc osobą uprawnioną do wystawienia faktury VAT marża nr [...] poświadczyła nieprawdę co do wartości pojazdu, jego pochodzenia oraz możliwości legalnego zarejestrowania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, celem dalszej sprzedaży, czym doprowadziła E. i M.B. do niekorzystnego rozporządzania jego mieniem.

Wobec bezspornego ustalenia, że dokumenty, na podstawie których organ w dniu 2 sierpnia 2006 r. zarejestrował pojazd marki Opel Vectra na rzecz M. i E.B. okazały się fałszywe zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, a w konsekwencji do uchylenia decyzji z dnia [...] r. o zarejestrowaniu pojazdu i odmowy zarejestrowania pojazdu, bowiem strony w trakcie postępowania wznowieniowego nie dołączyły do wniosku z dnia 18 lipca 2006 r. żadnych nowych dowodów pozwalających organowi na odmienne rozstrzygnięcie kwestii rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji o rejestracji pojazdu oraz wydania dowodu rejestracyjnego stanowią przepisy art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186 poz. 1322 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami podstawę rejestracji stanowi m. in. udokumentowanie własności, zgodnie ze stanem rzeczywistym w oparciu o odpowiednie dokumenty (jednym z nich jest dowód własności pojazdu), które nie budzą wątpliwości co do swej rzetelności bądź autentyczności. Dokumenty muszą być prawdziwe, nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale też i zgodne ze stanem faktycznym, a zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Obowiązek ich przedstawienia ciąży na składającym wniosek o zarejestrowanie pojazdu.

Nie jest rzeczą organów rozpoznających wniosek o rejestrację prowadzenie ustaleń w zakresie istnienia określonego prawa lub stosunku prawnego, gdyż postępowanie w tym zakresie zastrzeżone zostało do właściwości sądów powszechnych. Organ wskazał, że dokumenty własności, tj. umowa sprzedaży z dnia 7 kwietnia 2006 r. sporządzona pomiędzy sprzedającym P.M. [...] nr 115, a J.P. oraz faktura Vat nr [...] z dnia 15 lipca 2006 r. wydana przez A. J.P. przedłożone przez E. i M.B. do zarejestrowania pojazdu w dniu 18 lipca 2006 r. nie spełniają ww. warunków, gdyż jak orzekł sąd, są to dokumenty fałszywe, zatem nie mogą być uznane za dowód własności pojazdu, przenoszący skutecznie własność pojazdu. Dodatkowo zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu Nr [...] wydane przez Firmę B. Podstawową Stację Kontroli Pojazdów [...], potwierdzało fakt przeprowadzenia badania technicznego przedmiotowego pojazdu, które nie zostało wykonane.

Organ stwierdził, że niesporne jest, iż przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez osoby, które nie posiadały dowodu własności pojazdu, gdyż dokumenty nabycia są fałszywe. Nie były zatem właścicielami pojazdu. Podnoszona przez pełnomocnika stron kwestia, że strona nabyła pojazd w dobrej wierze i stała się właścicielem z chwilą wydania jej przedmiotowego pojazdu, na podstawie art. 169 § 1 kodeksu cywilnego jest nietrafna, gdyż organy administracji publicznej nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w celu przeniesienia prawa własności pojazdu, albowiem należy to do właściwości sądu powszechnego. Organ nadmienił, że strona nie załączyła żadnego dokumentu na okoliczność art. 169 § 1 kodeksu cywilnego. Z kolei wpis do dowodu rejestracyjnego [...] wydanego stronom w dniu rejestracji przedmiotowego pojazdu, dokonany w dniu 2 sierpnia 2006 r., ustalający termin badania technicznego na dzień 11 kwietnia 2007 r. dokonany został na podstawie zaświadczenia z przeprowadzonego badania technicznego nr [...] z dnia 11 kwietnia 2006 r. wystawionego przez Firmę B. Podstawową Stację Kontroli Pojazdów [...], które to badanie nie zostało wykonane.

W konkluzji organ stwierdził, że skoro decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz E. i M.B. podjęta została w oparciu o dokumenty, które okazały się fałszywe konsekwencją tego musi być jej uchylenie. Ponadto skoro strony nie spełniły ustawowych przesłanek zarejestrowania pojazdu, nie załączając prawidłowego dokumentu przenoszącego własność przedmiotowego pojazdu na ich rzecz konsekwencją jest odmowa rejestracji pojazdu na rzecz stron.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, nie kwestionując okoliczności sfałszowania ww. dokumentów. Wskazali, że zgodnie z treścią przytoczonych prawomocnych wyroków, fałszerstw dokonały osoby trzecie na ich szkodę. Podkreślili, że w świetle ww. orzeczeń nie ponoszą w żadnym zakresie odpowiedzialności za powstałe zdarzenie, które to zostało dokonane z ich pokrzywdzeniem. Nie podważając podstaw do wznowienia postępowania wnoszą o uwzględnienie dyspozycji art. 146 § 2 k.p.a. stanowiącego, iż nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, która to znajduje zastosowanie w sprawie w związku z brzmieniem art. 169 § 1 kc. Skarżący wskazali, że w przedmiotowej sprawie kwestia ustalenia dobrej wiary u nabywających przedmiotowe auto została już rozstrzygnięta prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych.

Z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym nie wynika, aby jedynymi dowodami własności pojazdu były dokumenty. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotu "dowody własności lub dokumentu potwierdzające..." wskazuje, że swoje prawo własności właściciel może wykazać w różny sposób. Organ administracji w sprawie o zarejestrowanie pojazdu nie jest zwolniony ze stosowania art. 7 i 77 k.p.a. Decyzja powinna być poprzedzona rozpatrzeniem całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro w sprawie ustalono ponad wszelka wątpliwość, że dokumenty, na podstawie których pojazd zarejestrowano były fałszywe, ale skarżący nabywając sporny samochód działali w dobrej wierze co spowodowało przejście na nich prawa własności tego pojazdu z chwilą wydania (wniosek z art. 169 kc), to kierowanie ich na drogę odrębnego postępowania cywilnego tylko po to, aby uzyskać orzeczenie sądowe potwierdzające ich prawa stanowi przejaw nieuzasadnionego preferowania zasady formalizmu ponad zasady zawarte w art. 7 i 8 k.p.a. Na marginesie sprawy skarżący wskazują, że nietrafnym jest argument, który można wywieść z uzasadnienia skarżonej decyzji, jakoby fakt, że pojazd, którego postępowanie dotyczy, przechodził badania techniczne i był dopuszczany do ruchu wielokrotnie, co potwierdzaj ą wpisy do dowodu rejestracyjnego, nie miał żadnego znaczenia dla stwierdzenia o jego stanie technicznym, i że także z tej przyczyny zachodzi potrzeba wznowienia postępowania i uchylenia przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołało brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazano, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wskazano ponadto, że zbiór dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu został wskazany w art. 72 Prawa o ruchu drogowym. Obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek o zarejestrowanie pojazdu. Stąd też w judykaturze przyjęto, że w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nie przedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te muszą być prawdziwe. W ustawowym katalogu dokumentów niezbędnych do rejestracji znalazł się także dowód własności pojazdu (art. 72 ust. l pkt l ustawy), który dla organów rejestracyjnych stanowi faktyczną podstawę wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz podmiotu legitymującego się prawem własności. Wśród dowodów wskazujących na tytuł własności pojazdu wymienia się m.in. umowę sprzedaży i fakturę VAT (§ 4 ust. l rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów). Dowód własności pojazdu obowiązany jest przedstawić, jak wskazano wyżej, podmiot występujący o zarejestrowanie tegoż pojazdu, przy czym dowód taki nie może wywoływać wątpliwości ani co do przedmiotu własności, ani też co do podmiotu, któremu przysługuje to najszersze prawo rzeczowe. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że właściwe organy dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, co oznacza, iż nie mogą one ani kreować, ani korygować tychże stosunków. Jeżeli więc wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji publicznej obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.

W przedmiotowej sprawie problem sprowadzał się do oceny głównie tej przesłanki, tj. czy przedłożone przez skarżących umowa sprzedaży pojazdu oraz faktura VAT mogły być uznane za dowód własności przedmiotowego pojazdu. Jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie udziela wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie, Wydział II Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie, Wydział II Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...]. W tej sytuacji organ uznał, że spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., dotyczące podstaw wznowienia postępowania.

Konsekwencją wznowienia postępowania było rozpoznanie i rozstrzygnięcie przez organy orzekające istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej o rejestracji samochodu. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o rejestracji stanowił m.in. art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że po zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu ustalono, iż przedłożone przez skarżących dokumenty zostały sfałszowane. Ustalenie fałszu w dokumentach ma ten skutek, że w sprawie nie było podstaw do uznania, iż przedłożone przez skarżących: umowa sprzedaży samochodu z dnia 7 kwietnia 2006 r. i faktura VAT nr [...] z dnia 15 lipca 2006 r. spełniają warunki dokumentów wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację. Ponadto, jak już wyżej wspomniano, sfałszowane zostało także zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego ww. pojazdu.

Organ wskazał, że jeżeli w postępowaniu wznowieniowym odpadną przesłanki pierwotnej rejestracji pojazdu, a do złożonego wówczas wniosku o rejestrację strona we wznowionym postępowaniu nie przedstawi wymaganych dokumentów, istnieją wszelkie podstawy by odmówić rejestracji. W toku przedmiotowego postępowania skarżący nie przedstawili prawidłowego dokumentu potwierdzającego tytuł własności przedmiotowego pojazdu. Skoro w sprawie niniejszej brak jest bezspornych dowodów własności pojazdu jego rejestracja na rzecz skarżących nie jest możliwa.

Dlatego też w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 169 § 1 kc. W związku z powyższym nie ma wpływu na wynik sprawy także i to, że przedmiotowy pojazd przechodził badania techniczne i był dopuszczany do ruchu wielokrotnie.

Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc zarzuty zbieżne z zarzutami odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wskazanej wyżej ustawy).

Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd administracyjny ocenia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.. 156 k.p.a. lub innych przepisach ;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim wskazać należy, że nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez skarżących ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uchylającą ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu i odmawiającą jego zarejestrowania, wydaną po wznowieniu postępowania.

Tak jak wskazało Kolegium rozpoznając sprawę, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Podstawy wznowienia są wyliczone wyczerpująco w art. 145 i 145a k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony , z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Jak wynika z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a).

Ponieważ w rozpoznawanej sprawie decyzję o rejestracji pojazdu na nazwisko B.M. i B.E. wydawał Prezydent Miasta P., i decyzja ta stała się ostateczna, organ ten był organem właściwym do wznowienia tego postępowania.

Jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z kolei zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. z powyższej przyczyny postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W tym przypadku obie przesłanki – tj. oczywistość fałszu i niezbędność wznowienia postępowania dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego – muszą wystąpić łącznie.

Celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Uwzględniając szerokie pojęcie dowodu, wynikające wprost z art. 75 § 1 k.p.a. fałsz dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.). Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania.

W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wskazuje się bowiem, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, publ. ONSA 1992/3-4/66), Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Istotą wznowionego postępowania jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzję stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu orzekania. W rozpoznawanej sprawie uznanie, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, oznaczało konieczność ponownego rozważenia, czy zachodzą podstawy do rejestracji samochodu zakupionego przez skarżących.

Zgodnie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie:

1/ dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust. 5;

2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana;

3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane;

4/ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane;

5/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

/.../

Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 186, poz. 1322 z 2007 r. ), które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, /.../ składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niespełnienie powyższych wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Skoro zatem decyzja o rejestracji samochodu na nazwisko B., stanowiąca podstawę rejestracji tego samochodu na nazwisko skarżących, została po wznowieniu postępowania uchylona prawidłowo organ odmówił zarejestrowania samochodu na nazwiska skarżących, Nie zostały bowiem spełnione wszystkie ustawowe przesłanki zarejestrowania samochodu, wskazane w wyżej przytoczonych przepisach, skoro brak było poprzedniego ważnego dowodu rejestracyjnego a umowa sprzedaży i faktura VAT zostały sfałszowane. Ponadto zostało sfałszowane zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu.

Dobra wiara przy zawieraniu umowy, a także brak winy po stronie skarżących na które powołują się skarżący, pozostaje bez znaczenia w sprawie o rejestrację samochodu, gdyż zarówno organy administracji jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary lub winy jednej ze stron umowy. Należy to wyłącznie do sądu powszechnego i ma znaczenie przy ocenie skutków umowy w sferze cywilno-prawnej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

D.Cz.