Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1050/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1050/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr.), Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008r., sprawy ze skarg A. J., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001, 2002, 2003, - skargi oddala -


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2002 r. złożone zostało zeznanie roczne PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty w 2001 r. małżonków A. i A. J., w dniu [...] marca 2003 r. zeznanie roczne za 2002 r., zaś w dniu [...] kwietnia 2004 r. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty dotyczące 2003 r.

Dnia [...] maja 2005 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek podatniczki A. J. o zweryfikowanie podpisów składanych na zeznaniach rocznych PIT-36 za lata 2000-2004, gdyż zachodzi podejrzenie, że znajdujące się na nich podpisy podatniczki zostały podrobione.

W wyniku podjętych postępowań wyjaśniających decyzjami wydanymi dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu wysokość należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych:

- za 2001 r. w kwocie 10 368,30 zł (decyzja nr [...])

- za 2002 r. w kwocie 19 114,50 zł (decyzja nr [...])

- za 2003 r. w kwocie 14 351,20 zł (decyzja nr [...])

Uzasadniając takie rozstrzygnięcia organ podatkowy stwierdził, iż A. J. w zakreślonym wyżej okresie nie przysługiwało prawo do opodatkowania swoich dochodów wraz z małżonką, gdyż podatniczka A. J. nie wyraziła zgody na wspólne opodatkowanie, a zatem nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. - Dz. U. 2000 r., nr 14, poz. 176). Wysokość należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. określono uwzględniając przychody podatnika z wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej.

We wniesionym odwołaniu od tej decyzji podatnik zażądał jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż posiadał ustne upoważnienie do wspólnego rozliczania podatków, co jest zgodne z treścią art. 95 i 86 k.c. oraz art. 137 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.). Ponadto odwołujący się podniósł, iż niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie oparte został jedynie na zeznaniach jego żony, która miała je złożyć z chęci pognębienia męża. W toku postępowania organy podatkowe miały dopuścić się rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 180 i n. Ordynacji podatkowej, a to poprzez dokonanie jednostronne i wybiórczej analizy zebranego materiału dowodowego. Zdaniem podatnika zeznania jego żony nie zasługują na wiarę, gdyż jest ona niezrównoważona psychicznie, a w przeszłości została już prawomocnie skazana za przestępstwo kradzieży.

Decyzjami z dnia [...] nr [...], nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy powołane wyżej w odpowiedniej kolejności decyzje organu pierwszej instancji. W ocenie organu w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wspólnego opodatkowania małżonków, gdyż brak jest wniosku małżonków wyrażonego w zeznaniu rocznym. Sam odwołujący się nie neguje, że podpisy na zeznaniu nie zostały złożone przez jego żonę - A. J. Zatem uznanie w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, że podatnikom nie przysługiwało prawo do wspólnego opodatkowania dochodów jest zasadne. Organ uznał przy tym, iż nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie okoliczności odnoszące się do stanu zdrowia psychicznego żony podatnika oraz faktu popełnienia przez nią przestępstwa.

We wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na wskazane wyżej decyzje Dyrektora Izby Skarbowej podatnik zażądał jej uchylenia. Uzasadniając swe żądanie skarżący zarzucił organom podatkowym jednostronną ocenę zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. Podatnik wskazał, że w złożonych przed organami podatkowymi zeznaniach zarówno jego żona jak i on sam stwierdzili, że nie wiedzą kto składał za podatniczkę podpisy na zeznaniach, podczas gdy w swym wniosku, który wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] maja 2005 r. podatniczka jednoznacznie wskazuje na swego męża jako twórcę sfałszowanego podpisu. Pomijając w zupełności te sprzeczność organy podatkowe dały wiarę zeznaniom żony skarżącego odmawiając jednocześnie wiarygodności twierdzeniom jego samego. Żona podatnika nie może być postrzegana jako wiarygodny świadek, gdyż od 2004 r. nie mieszkają oni już wspólnie, ustały między nimi więzi emocjonalne, ekonomiczne i fizyczne, a zainicjowane pismem żony postępowanie jest w ocenie skarżącego rodzajem zemsty. Nadto zaś żona podatnika cierpi na chorobę psychiczną, o czym ten informował organy podatkowe w toku postępowania w sprawie. Niezrozumiałe jest w ocenie skarżącego zakwestionowanie przez organy podatkowe faktu wyrażenia przez A. J. zgody na wspólne opodatkowanie. Skoro nie wiedział ona nic o wspólnym opodatkowaniu dochodów przez małżonków, to dlaczego nie składała osobiście własnych zeznań podatkowych. Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie odniosły się też należycie do faktu, iż swoje zastrzeżenia podatniczka podniosła dopiero po upływie 18 miesięcy od przerwania wspólnego pożycia małżonków.

W odpowiedziach na tak sformułowane skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzupełniając swe wywody dotyczące rzekomej choroby [...] żony podatnika organ podniósł ponadto, iż jedyną okolicznością, którą organ podatkowy mógłby brać w tym względzie pod uwagę to prawomocne orzeczenie sądu orzekające ubezwłasnowolnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzywszy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa materialnego bądź procesowego skargę oddala.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że organy podatkowe nie dopuściły się uchybień, które czyniłyby skargę usprawiedliwioną.

Odnosząc się do meritum przedstawionego sporu stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być - z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 tej ustawy - na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, z zastrzeżeniem art. 6a ustawy, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26c ustawy.

Zawarta w powyższym przepisie konstrukcja łącznego dochodu małżonków oparta jest zatem na założeniu, że podmiotem podatkowym są małżonkowie, a więc opodatkowaniu powinien podlegać łączny dochód osiągnięty przez nich w roku podatkowym. Podkreślić przy tym należy, że uregulowanie zawarte w omawianym przepisie jest odstępstwem od zasady przyjętej w art. 6 ust. 1 tej ustawy, przyjmującej regułę odrębnego opodatkowania małżonków od osiągniętych przez nich dochodów. Łączne zaś opodatkowanie małżonków od sumy ich dochodów może mieć miejsce jedynie po spełnieniu przez małżonków następujących warunków: podleganiu przez obydwojga małżonków nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, istnieniu między małżonkami wspólności majątkowej, złożeniu przez małżonków wspólnego zeznania rocznego o osiąganych przez nich dochodach wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie.

Wspólne opodatkowanie stanowi, prawo a nie obowiązek małżonków. Jak już wskazano, dla wspólnego opodatkowania konieczne jest złożenie organowi podatkowemu stosownego wniosku w tej sprawie, który zawarty jest w zeznaniu rocznym. W stanie prawnym istniejącym w chwili rozliczania podatku dochodowego za przedmiotowy okres do skutecznego złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie małżonków wymagane było przekreślenie stosownego pola (kwadratu) na druku zeznania rocznego oraz dodatkowo podpisanie wniosku przez oboje małżonków.

Jak to wynika z druków z wypełnionych zeznań podatkowych za lata 2001-2003 w miejscu przeznaczonym na podpis podatników widnieje nazwisko A. J., która zaprzeczyła jednak, iżby miała podpisywać przedmiotowe deklaracje, a co za tym idzie zaprzeczyła by miała wyrażać wolę wspólnego z małżonkiem rozliczenia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Bezspornym w sprawie było, iż A. J. nie podpisała zeznań rocznych za lata 2001-2003, gdyż w zeznaniach złożonych przed organami podatkowymi ona sama jak i jej mąż zgodnie twierdzili, że nie składał ona tam swego podpisu. A. J. podnosiła nadto, że nie omawiała z mężem i nie zgadzała się na wspólne opodatkowanie ich dochodów. Podatnik wyjaśniał natomiast, iż wszystkie czynności związane z przygotowaniem zeznań podatkowych załatwiała księgowa za jego ustnym przyzwoleniem.

Zgodnie z treścią art. 191 Ordynacji podatkowej - statuującego zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów - organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (tak NSA w wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 r., III SA 150/96, niepubl.). Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Wbrew twierdzeniom skarżącego - w ocenie Sądu dokonana przez organy podatkowe ocena dowodów była zgodna z zasadami procedury. Opierając się na zgromadzonych w sprawie dowodach organy podatkowe dokonały ich prawidłowego wartościowania z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania. W istocie nie można zresztą twierdzić, iż w toku tego rozumowania odmówiono wiarygodności zeznaniom skarżącego, gdyż on sam przyznawał, że jego żona nie składała podpisu na przedmiotowych deklaracjach.

Należy podkreślić, iż przed dniem 1 stycznia 2007 r. (a więc przed dniem wejścia w życie przepisów art. 80a i 80b Ordynacji podatkowej) wątpliwa w ogóle był możliwość podpisywania deklaracji przez pełnomocnika podatnika. Jednakże nawet przy przyjęciu takiej możliwości podatniczka winna byłaby umocować swego męża w szczególnej formie, tzn. na piśmie lub zgłosić ten fakt ustnie do protokołu (art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej). Nie ulega też przy tym wątpliwości, iż w takim przypadku pod wnioskiem o wspólne opodatkowanie małżonków powinien byłby się znaleźć podpis pełnomocnika nie zaś osoby reprezentowanej. Niezależnie od okoliczności oznaczenie dokumentu cudzym podpisem jest bowiem zawsze sprzeczne z prawem.

Niemniej jednak należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż w przedmiotowej sprawie nie było wolą podatniczki A. J. dokonanie wspólnego z mężem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Niezbędnym warunkiem wspólnego opodatkowania dochodów małżonków jest bowiem wniosek sformułowany we wspólnym zeznaniu rocznym. Skoro niewątpliwym w sprawie pozostaje fakt, iż podatniczka nie złożyła swego podpisu na deklaracji to nie zostały zrealizowane wszystkie niezbędne przesłanki wspólnego opodatkowania.

Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, co znalazło wyraz w szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).