Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 619/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: arty. 27 c ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 44 c ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia do obrotu produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż mogą stanowić środki zastępcze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] nr [...] w sprawie wstrzymania do obrotu produktów [...] imitacja oraz [...] imitacja, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stanowią środki zastępcze, na czas 18 miesięcy, tj. do dnia 3 października 2015 r. na podstawie art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) oraz art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124).

Jak wynika z protokołu kontroli, przeprowadzonej w dniu 3 kwietnia 2014 r. w asyście funkcjonariuszy KWP we W. w salonie gier [...] w O., w zamkniętych sejfach znaleziono 18 saszetek produktu o nazwie [...] imitacja – preparat do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów (biały proszek w opakowaniu zewnętrznym i wewnętrznym foliowym zamkniętym strunowo) oraz 80 saszetek produktu o nazwie [...] imitacja – pochłaniacz wilgoci do komputerów stacjonarnych (susz w opakowaniu zewnętrznym i wewnętrznym zamkniętym strunowo). Testy wykonane przez funkcjonariuszy KWP wykazały obecność THC. Stwierdzono wprowadzanie produktów do obrotu w kontrolowanym obiekcie. W sejfach znaleziono również kartki papieru z ręcznymi zapiskami.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli w salonie gier [...] w O. stwierdzono wprowadzanie do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi. Z uwagi na wygląd i postać, sposób pakowania i oznakowania produktów, miejsce i sposób dystrybucji zachodzi bezpośrednie podejrzenie, że są one używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Organ administracji uznał, że mamy do czynienia z wprowadzaniem do obrotu środka zastępczego i występuje uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Zatrzymanie produktu nastąpiło na okres 18 miesięcy, gdyż jest to konieczne celem uzyskania opinii właściwych biegłych, którzy po wykonanych badaniach orzekną o ich zgodności z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie:

- art. 80 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że mamy do czynienia ze środkiem zastępczym bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu chemii,

- art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że miało miejsce wprowadzanie do obrotu środka zastępczego,

- art. 80 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że zachodzi bezpośrednie podejrzenie, że towar używany jest zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej,

- art. 107 § 3 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. polegające na wyjątkowo lakonicznym uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji, braku szczegółowego opisu i charakterystyki zabezpieczonych rzeczy,

- art. 108 k.p.a. przez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, aby wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia,

- art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez wszczęcie kontroli w związku z imitacją produktu, w sytuacji gdy Inspekcja ma prawo kontrolować jedynie przedmioty mające charakter oryginalnych produktów,

- art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez bezzasadne przyjęcie, że wprowadzano do obrotu środek zastępczy lub produkt, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest środkiem zastępczym pomimo nieprzeprowadzenia badań laboratoryjnych,

- art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ponieważ wprowadzaniem do obrotu jest udostępnienie środków zastępczych, a nie produktów, czy też imitacji produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniając że decyzje wydawane na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii mają charakter prewencyjny i wydawane są w przypadku podejrzenia, że produkt stanowi środek zastępczy. Podejrzenie to nie wymaga potwierdzenia w wynikach badań zatrzymanych produktów, mających na celu stwierdzenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. W ocenie organu odwoławczego, wygląd zabezpieczonych produktów: opakowanie w foliowych saszetkach, oznakowanie (kolorowe napisy oraz ostrzeżenia: Chronić przed dziećmi, Nie do spożycia, Szkodliwy, Nie wysypywać zawartości saszetki, Nie stosować z innymi produktami, Unikać zanieczyszczenia oczu), postać (biały proszek i susz) oraz nazwa sugerują, że produkty te mogą stanowić środki zastępcze. Ponadto produkty były przechowywane w dwóch sejfach, zamykanych na kod. W trakcie kontroli do lokalu przychodzili klienci z zamiarem zakupu tych produktów. W sejfach znaleziono też ręczne zapiski, sugerujące wprowadzanie produktów do obrotu. Kontrola została przeprowadzona na skutek informacji, jakie posiadała KWP o wprowadzaniu w lokalu do obrotu środków zastępczych. Dlatego też zarzut naruszenia art. 27c ust. 1 ustawy o PIS w związku z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest niezasadny. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia, wskazanych w odwołaniu przepisów k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 80 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że mamy do czynienia ze środkiem zastępczym bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu chemii,

- art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że miało miejsce wprowadzanie do obrotu środka zastępczego,

- art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez wszczęcie kontroli w związku z imitacja produktu, w sytuacji gdy Inspekcja ma prawo kontrolować jedynie przedmioty mające charakter oryginalnych produktów, a nie ich imitacji,

- art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez bezzasadne przyjęcie, że wprowadzano do obrotu środek zastępczy lub produkt, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest środkiem zastępczym pomimo nieprzeprowadzenia badań laboratoryjnych,

oraz bezprzedmiotowość zaskarżonych decyzji, ponieważ produkty zostały zatrzymane i przekazane Policji, a więc nie jest możliwe wprowadzanie ich do obrotu.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ administracji winien pobrać jedynie próbki produktów do badań w laboratorium, zamiast zabezpieczać wszystkie znajdujące się w tym lokalu rzeczy. Dopiero po przebadaniu rzeczy zachodzi prawna możliwość rozstrzygania w zakresie wstrzymania wprowadzania do obrotu, a nie przed tą czynnością dowodową. Zdaniem strony, wprowadzaniem do obrotu jest udostępnienie środków zastępczych, a nie produktów, czy też imitacji produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi. W tej sytuacji nie może mieć zastosowania procedura wstrzymania wprowadzania do obrotu takich rzeczy. Ponadto pracownik lokalu nie miał dostępu do sejfu, co oznacza, że produkty nie były przedmiotem obrotu i nie zmienia tego faktu rzekome rozpytanie osób, które rzekomo chciały nabyć niezidentyfikowane środki.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji o wstrzymaniu do obrotu produktów [...] imitacja oraz [...] imitacja na czas 18 miesięcy, z uwagi na podejrzenie, że produkty te mogą stanowić środek zastępczy.

Zgodnie z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje się wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.

Środek zastępczy, w myśl art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.

Natomiast przez wprowadzanie do obrotu, stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, należy rozumieć udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych.

W przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm.) - art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W myśl art. 27c ust. 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Ponadto, stosownie do art. 27c ust. 3 ww. ustawy w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny:

1) zatrzymuje produkt;

2) nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Przede wszystkim należy zauważyć, że odesłanie wynikające z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do odpowiedniego stosowania art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku ujawnienia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego wyraźnie wskazuje, że środki zastępcze co do zasady nie podlegają regulacjom ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, albowiem w takiej sytuacji odesłanie do odpowiedniego stosowania jedynie jednego z artykułów tej ustawy byłoby zbędne. Odesłanie to oznacza, że w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii właściwy państwowy inspektor sanitarny winien zastosować środki prawne, o jakich mowa w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Oznacza zatem wyłącznie przyznanie organowi uprawnienia do zastosowania "narzędzi" określonych w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a nie może być interpretowane jako skutkujące koniecznością zaistnienia wskazanych w art. 27c ust. 1 przesłanek zastosowania tego przepisu. Inaczej rzecz ujmując sam fakt stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym uzasadnia zastosowanie środków przewidzianych w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, bez konieczności wykazywania przez organ, że środek zastępczy lub produkt, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Po 209/14).

Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dla zastosowania przewidzianych w nim sankcji wystarczające jest samo podejrzenie, że konkretny produkt jest środkiem zastępczym, a więc odmiennie niż w regulacji art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ustawodawca zrezygnował w takiej sytuacji od kwalifikowanej formy "podejrzenia uzasadnionego". Zatem wystarczy samo powzięcie podejrzenia, że dany produkt jest środkiem zastępczym.

Reasumując, dla zastosowania sankcji przewidzianej w art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wystarczające jest stwierdzenie wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym.

W rozpatrywanej sprawie powyższe warunki zostały spełnione.

Mianowicie, okoliczności stwierdzenia występowania, wygląd opakowań i samych produktów uzasadniają podejrzenie, że produkty te stanowią środki zastępcze. Produkty te znaleziono w salonie gier (lokalu odwiedzanym głównie przez ludzi młodych), w zamkniętych na kod sejfach (policjanci po wielu próbach otworzyli zakodowane sejfy), a więc miejscu nietypowym do przechowywania, jak wskazują opisy na opakowaniach, środków do czyszczenia obudów komputerów i pochłaniania wilgoci w komputerach. Znalezione preparaty miały postać białego proszku i suszu, umieszczonych w opakowaniu zewnętrznym i wewnętrznym foliowym zamkniętym strunowo. Również nazwa produktów ("imitacja") oraz oznakowanie (kolorowe napisy i ostrzeżenia: Chronić przed dziećmi, Nie do spożycia, Szkodliwy, Nie wysypywać zawartości saszetki, Nie stosować z innymi produktami, Unikać zanieczyszczenia oczu) uzasadniają podejrzenie co do zawartości saszetek. Oznakowania na opakowaniach są też wzajemnie sprzeczne: "Zawartość saszetki rozpuścić w 10 ml ciepłej wody" i "Nie wysypywać zawartości saszetki", co wzbudza wątpliwości odnośnie rzeczywistego przeznaczenia produktów.

W trakcie kontroli stwierdzono również wprowadzanie do obrotu produktów, ponieważ do lokalu przychodzili klienci z zamiarem zakupu tych produktów, co zostało stwierdzone w protokole kontroli, podpisanym także przez pracownika salonu. Lokal, w który skarżąca spółka prowadziła działalność gospodarczą był lokalem ogólnie dostępnym i w momencie kontroli był otwarty. W sejfach znaleziono też kartki z ręcznymi zapiskami, sugerującymi wprowadzanie produktów do obrotu.

Wobec powyższego nieuzasadniony jest, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podkreślenia wymaga, że sporne produkty nie zawierały oznaczenia na opakowaniach ich składu, uniemożliwiało to zatem jakąkolwiek weryfikację bez przeprowadzenia odpowiednich badań i dokonania ocen ich bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi. Należy też zauważyć, że dyspozycja art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazuje wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, a więc ocena i badanie przeprowadzane są po wydaniu decyzji o wstrzymaniu produktu do obrotu. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie strony, jakoby wstrzymanie wprowadzania do obrotu mogło nastąpić dopiero po uzyskaniu wyniku stosownych badań laboratoryjnych. Prewencyjny cel tego przepisu nie mógłby być zrealizowany w sytuacji zatrzymania, jak chce tego strona skarżąca, jedynie próbek produktu, co którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stanowi środek zastępczy i niewstrzymania wprowadzania go do obrotu.

Nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącej, aby kontroli nie podlegały produkty oznaczone jako imitacja, a jak wskazano powyżej, takie oznaczenie w nazwie produktu rodzi podejrzenie co do rzeczywistego przeznaczenia produktu.

Nie trafny jest zarzut bezprzedmiotowości orzeczenia o wstrzymaniu produktów do obrotu z uwagi na zatrzymanie tych produktów, ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ administracji winien wstrzymać wprowadzanie produktu do obrotu i zatrzymać ten produkt.

Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (wyniki kontroli) uzasadnia podejrzenie, że znalezione produkty stanowią środek zastępczy oraz potwierdza wprowadzanie tych produktów do obrotu.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.