Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2341/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi T. G. i B. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2018 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. G. i B. G. solidarnie kwotę 4084 (cztery tysiące osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ), po rozpatrzeniu odwołania T. G. i B. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej: prd) oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.; dalej: udp).

Okoliczności faktyczne sprawy przedstawiają się następująco:

W dniu [...] kwietnia 2018 r. [...] na [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] i trzyosiowej naczepy marki [...]. Pojazdem członowym kierował J. K., który wykonywał międzynarodowy przejazd drogowy na trasie z Niemiec do Polski (do miejscowości [...]) z ładunkiem stali w rolce (1 sztuka) w imieniu T. G. i B. G. - wspólników spółki cywilnej.

Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] została zaliczona do sieci dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,45 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,45 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24,5 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. WITD nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych, w związku z wykonywaniem przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do GITD.

Rozpoznając odwołanie GITD nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia w efekcie czego utrzymał w mocy decyzję WITD.

Pismem z [...] listopada 2018 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] października 2018 r., zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w zakresie przyjęcia przez organ II instancji, co jest częścią rozstrzygnięcia, a co uzasadnienia decyzji,

- naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE poprzez błędne zastosowanie,

- naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.: 7, 8, 10 § 1, art 77 § 1, 78 § 1, 80 k.p.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie działa w szczególnej sytuacji procesowej, tj. ma obowiązek uwzględnić również nową okoliczność prawną zaistniałą w sprawie, a mianowicie fakt, że w dniu 21 marca 2019 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-127/17, dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych, których maksymalny nacisk na oś napędową wynosi 11,5 t.

W konkluzji ww. wyroku wskazano, iż: "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53".

W tym miejscu podkreślić trzeba szczególną pozycję w porządku prawnym Unii Europejskiej Trybunału Sprawiedliwości, którego orzecznictwo stanowi dodatkowy element determinujący proces stosowania prawa w państwach członkowskich (zob. wyrok WSA w Warszawie z 1 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1206/12). TSUE interpretuje prawo wspólnotowe, a wagę jego wyroków określono np. w orzeczeniu z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-224/01 Köbler przeciwko Austrii. TSUE stwierdził, że przesłanka wystarczająco poważnego naruszenia prawa wspólnotowego wystąpi, jeżeli sąd krajowy orzeknie wbrew wyraźnemu orzeczeniu Trybunału w danej dziedzinie (orzeczenie to trzeba odnieść też do orzekających organów administracji państwowej).

Wyroki TSUE, w których dokonuje się wykładni przepisów prawa wspólnotowego są skuteczne ex tunc, a zatem sądy krajowe są obowiązane stosować te przepisy w znaczeniu ustalonym przez TSUE także do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia (por. wyrok ETS z dnia 27 marca 1980 r., 61/79 Amministrazione delie finanze delio Stato v. Denkavit Italiana S.r.I., ECR 1980, s. 01205).

W związku zatem z oceną prawną zawartą w wyroku TSUE z dnia 21 marca 2019 r., niezbędna jest ponowna analiza i ocena stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy i zebranych w niej dowodów.

Zdaniem Sądu, zakwestionowanie krajowej regulacji wprowadzającej ograniczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 ton (przy realizacji, jak to ma miejsce w niniejszej prawie, przejazdu pojazdem o nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącej 12,8 ton po drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi 10 ton) będzie rzutowało na wysokość wymierzonej kary pieniężnej.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Wysokość kary pieniężnej jest zatem uzależniona od wielkości stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnego dla danej drogi nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. W przypadku zakwestionowania krajowej regulacji wprowadzającej ograniczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 ton różnica między stwierdzonym naciskiem a dopuszczalnym ulegnie w rozpoznawanej sprawie znacznemu obniżeniu.

Stosownie do art. 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1). Kontrola, o jakiej mowa w tym przepisie, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie może jednak zastępować organu administracji publicznej w rozstrzyganiu sprawy. Oznacza to, że w na podstawie przepisów p.p.s.a. Sąd może jedynie uchylić zaskarżone orzeczenie w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c tej ustawy, czy też stwierdzić w całości lub w części nieważność zaskarżonej decyzji czy postanowienia jeśli zajdzie sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie ocenę prawną zawartą w orzeczeniu TSUE z dnia 21 marca 2019 r. organy administracji powinny ponownie przeanalizować stan faktyczny sprawy i wydać decyzję z uwzględnieniem wykładni spornych przepisów dokonanej przez TSUE.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.