Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 95/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 § 1 pkt 6 i § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzzh ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 107-109
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
journal: Dz.U.UE.C 2020 nr 911 poz 1 sekcja 3.1, pkt 22 lit. a, sekcja 3.12, pkt 87 lit. d
law: Komuniakt Komisji Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżącego z opłacania składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego M.F. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), decyzją z [...] października 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego M.F. o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, w której ZUS decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], odmówił zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 r., utrzymał w mocy przedmiotową decyzję.

Wnioskiem z 1 czerwca 2021 r. skarżący wystąpił do ZUS o zwolnienie go z obowiązku opłacania składek za marzec i kwiecień 2021 r.

W swoim wniosku, w jego pkt 9, skarżący zamieścił oświadczenie, że otrzymał pomoc spoza ZUS, rekompensującą mu negatywne konsekwencje ekonomiczne, wynikające ze skutków pandemii Covid-19. Wartość tej pomocy wyniosła w poszczególnych dniach:

- [...] maja 2020 r. – [...] zł,

- [...] stycznia 2021 r. – [...] zł,

- [...] czerwca 2020 r. – [...] zł,

- [...] lipca 2020 r. – [...] zł,

- [...] maja 2020 r. – [...] zł,

- [...] października 2020 r. – [...] zł.

ZUS, decyzją z [...] czerwca 2021 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że nie może przyznać skarżącemu wnioskowanego przez niego zwolnienia, o którym mowa w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem), albowiem z analizy wniosku oraz oświadczenia o uzyskanej przez skarżącego pomocy publicznej wynika, że kwota tej pomocy przekroczyła 1,8 mln euro.

Zgodnie natomiast z pkt 22 lit. a Komunikatu Komisji – Piąta zmiana tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 oraz zmiana załącznika do komunikatu Komisji (dalej zwanego Komunikatem) do państw członkowskich w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych (2021/C 34/06), łączna kwota pomocy nie przekracza 1,8 mln euro na przedsiębiorstwo.

Pomoc można przyznawać w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych i korzystnych warunków płatności bądź w innych formach, takich jak kapitał własny, pod warunkiem, że łączna wartość nominalna takich środków pozostanie poniżej całkowitego pułapu wynoszącego 1,8 mln euro na przedsiębiorstwo.

W dniu 29 czerwca 2021 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W jego ocenie nie przekroczył on limitu pomocy, wynoszącego 1,8 mln euro, dlatego jego wniosek winien zostać uwzględniony.

W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że skarżący skorzystał ze wsparcia o jakim mowa w art. 15 zzb ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., zwanej dalej: ustawą z 2 marca 2020 r.), otrzymując z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] środki na dofinansowanie do wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, w wysokości: [...] zł ([...] maja 2020 r.) i [...] zł ([...] lipca 2020 r.). Razem uzyskał z tego tytułu [...] zł.

Oprócz tego uzyskał z Polskiego Funduszu Rozwoju [...] zł ([...] maja 2020 r.), [...] zł ([...] stycznia 2021 r.).

Wartość uzyskanej przez niego pomocy uzupełnia kwota [...] zł, wynikająca z umorzenia opłaty, udzielonego mu przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] czerwca 2020 r., a także dotacja z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w wysokości [...] zł, uzyskana [...] lipca 2020 r.

Skarżący przyznał, że kwoty udzielonego mu w różnych formach wsparcia sumują się, zgodnie z art. 15 zzzh ustawy z 2 marca 2020 r., ale w określonych sekcjach., co wynika z pkt 20 Komunikatu. Dofinansowanie do części kosztów wynagrodzeń pracowników, stanowi pomoc udzielaną na podstawie sekcji 3.1 Komunikatu Komisji pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń pracowników, w celu uniknięcia zwolnień podczas pandemii Covid-19.

Występując o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że według niego, analiza wskazanych przez niego regulacji prowadzi do wniosku, że kwoty dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników, uzyskiwane na podstawie art. 15 zzb ustawy z 2 marca 2020 r., w zakresie sekcji 3.10 Komunikatu, nie wchodzą do limitu pomocy, o którym mowa w sekcji 3.1 Komunikatu, co potwierdza Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w tabeli – Lista instrumentów pomocowych związanych z Covid-19 (stan na 25 czerwca 2021 r.).Pomoc uzyskana w ramach sekcji 3.10 ma odrębny limit.

Zdaniem skarżącego ZUS omyłkowo wliczył wartość uzyskanego przez niego wsparcia na wynagrodzenie pracowników, do limitu dopuszczalnej pomocy, wobec czego ogólna wartość pomocy, jaką skarżący otrzymał, nie przekracza 1,8 mln euro.

ZUS, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] października 2021 r., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.

Organ stwierdził, iż w myśl pkt 20 komunikatu Komisji, tymczasowe środki pomocy objęte Komunikatem mogą być kumulowane, zgodnie z zasadami określonymi w poszczególnych sekcjach Komunikatu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego ZUS stanął na stanowisku, że w limicie pomocy, wynoszącej 1,8 mln euro będzie mieściło się wsparcie uzyskane przez skarżącego z Polskiego Funduszu Rozwoju, Polska Agencje Rozwoju Przemysłu i Wójta Gminy [...].

Skarżący uzyskał pomoc publiczną, o której mowa w sekcji 3.1 Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki, w kontekście trwającej epidemii Covid-19 (Dz. U. UE C z 20 marca 2020 r., 2020/C911).

Jej wartość, w przeliczeniu na euro wyniosła:

- [...] euro – w odniesieniu do pomocy udzielonej w dniu [...] maja 2020 r. przez Polski Fundusz Rozwoju,

- [...] euro - w odniesieniu do pomocy udzielonej w dniu [...] maja 2020 r. przez Wójta Gminy [...],

- [...] euro w odniesieniu do pomocy udzielonej w dniu [...] lipca 2020 r. przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości,

- [...] euro w odniesieniu do pomocy udzielonej w dniu [...] stycznia 2021 r. przez Polski Fundusz Rozwoju,

- [...] euro w odniesieniu do pomocy udzielonej w dniu [...] maja 2021 r. przez ZUS.

Dodatkowo, już po wydaniu decyzji z [...] czerwca 2021 r., skarżący otrzymał pomoc od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, wynosząca [...] euro.

Wobec tego, wobec przekroczenia dopuszczalnego limitu pomocy, zdaniem organu, skarżący nie może uzyskać zwolnienia ze składek za marzec i kwiecień 2021.

Wnosząc skargę na decyzję ZUS z [...] października 2021 r., skarżący wystąpił o jej uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

• pkt 20, sekcji 3.1, pkt 22 lit a Komunikatu Komisji Europejskiej, poprzez jego błędne zastosowanie, zamiast sekcji 3.10 pkt 43 Komunikatu, do ustalenia limitu pomocy publicznej, udzielanej na podstawie art. 15 zzb w zw. z art. 15 h ustawy z 2 marca 2020 r., co skutkowało nieprawidłowym stwierdzeniem przekroczenia limitu pomocy publicznej i odmową przyznania prawa do zwolnienia ze składek, tymczasem zgodnie z przytoczonymi przepisami do limitu pomocy nie wlicza się pomocy przyznawanej ze środków Funduszu Pracy – udzielanej przez powiatowy urząd pracy, na podstawie sekcji 3.10 Komunikatu, gdyż ma ona odrębny limit od limitu obowiązującego w przypadku pomocy przyznawanej na podstawie sekcji 3.1.,

• art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – zwanej dalej K.p.a.), poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sprawie, nieodniesienie się do zarzutów skarżącego, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, nieodniesienie się do stanowiska UOKIK, dokonanie błędnej oceny prawnej prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które przejawiało się całkowitym pominięciem przedstawionych wywodów prawnych i przede wszystkim obowiązujących przepisów Komunikatu.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że pomoc w postaci dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników jest udzielana na podstawie sekcji 3.10 Komunikatu i nie wchodzi do limitu pomocy określonej w sekcji 3.1 Komunikatu.

Mając na uwadze przedmiotową zależność skarżący stwierdził, że nie przekroczył limitu pomocy, wynoszącej 1,8 mln euro.

Oprócz tego skarżący zwrócił uwagę na wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w kontekście których nie można stwierdzić, w jaki sposób organ odniósł się do argumentów strony.

ZUS w odpowiedzi na skargą wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ dodał też, że pomoc, o której mowa w art. 15 gga ustawy z 2 marca 2020 r., przeciwieństwie do pomocy z art. 15 g i art. 15 gg tego aktu, jest formą pomocy publicznej, mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, udzielaną na podstawie sekcji 3.1 Komunikatu. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], dotyczące tzw. tarczy branżowej 9.0. ZUS dołączył do odpowiedzi na skargę wydruk pisma, zawierającego to stanowisko.

W piśmie procesowym z 4 marca 2022 r. skarżący zaznaczył, że udzielona mu w dniu [...] stycznia 2021 r. przez Polski Fundusz Rozwoju SA pomoc, w ramach tarczy finansowej dla MŚP 2.0, w wysokości [...] euro, została udzielona na podstawie sekcji 3.12 Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki, w kontekście trwającej epidemii. Przedmiotowa pomoc ma odrębny limit (pkt 87 lit. d Komunikatu), który w świetle ostatniej zmiany Komunikatu z 18 listopada 2021 r. wynosi 12 mln euro na jedno przedsiębiorstwo.

Wobec powyższego, nawet gdyby uznać, że wszystkie pozostałe tytuły pomocy kwalifikowane są jako pomoc publiczna, to ich suma wynosi [...] euro, a zatem nie przekracza ustanowionego limitu, co powoduje że nie ma przeszkód do udzielenia pomocy przez ZUS, w postaci zwolnienia ze składek.

Z dniem 18 listopada 2021 r. nastąpiło podwyższenie limitu pomocy publicznej przyznawanej na podstawie sekcji 3.1, do wysokości 2,3 mln euro (pkt 22 lit. a Komunikatu), a także przedłużanie możliwości udzielania wsparcia, w ramach sekcji 3.1, do 30 czerwca 2022 r.

Do swojego pisma skarżący dołożył wydruki Komunikatu, w jego skonsolidowanej wersji.

Na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. skarżący zmodyfikował żądanie swojej skargi, domagając się uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji ZUS z [...] czerwca 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przyczyną odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy, w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za marzec i kwiecień 2021 r. było stwierdzenie przez organ, że pomoc o którą skarżący się ubiega stanowi pomoc publiczną, udzielanie której może odbywać się jedynie w ramach wyznaczonych na to, nieprzekraczalnego limitu. Limity ten, zdaniem ZUS, wyznaczone zostały przez Komisję Europejską, w Komunikacie, chodzi tu o zamieszczony w jej sekcji 3.1, w pkt 22 lit. a Komunikatu.

Skarżący nie zgodził się z takim stanowiskiem i stwierdził, że ZUS, odmawiając mu pomocy, przede wszystkim nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie, nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez niego argumentów, przemawiających za zasadnością jego wniosku.

Oprócz tego skarżący zakwestionował stwierdzenie organu dotyczące samej kwoty limitu pomocy publicznej. W tej kwestii powołał się na zasady udzielania pomocy w ramach poszczególnych sekcji Komunikatu, które mają własne limity, oraz zaznaczył, że limit pomocy na który powołuje się organ został podniesiony, w ramach sekcji 3.12, do kwoty 10 mln euro, zaś w ramach sekcji 3.1, do 2,3 mln euro, co nastąpiło (punkt 22 lit a Komunikatu zmieniony przez pkt 30 i 31 komunikatu z dnia 18 listopada 2021 r. (Dz.U.UE.C.2021.473.1) z dniem 18 listopada 2021 r.

Odnosząc się do przeciwstawnych stanowisk stron postępowania sądowego, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnym jest ten zarzut skargi, w którym jej autor wskazuje na to, że ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja ZUS z [...] czerwca 2021 r. nie zawierają uzasadnień odpowiadających wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.

Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając na uwadze przytoczone wyżej regulacje K.p.a. stwierdzić należy, że w ramach uzasadnienia decyzji administracyjnej, szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej wydanego przez organ rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność podania w decyzji, w sposób jasny, jednoznaczny i wyczerpujący przepisów, na podstawie których została ona wydana, a następnie dokonania ich wykładni, wraz z wyjaśnieniem zastosowanych w tym zakresie metod, a także przytoczeniem argumentów przemawiających za skorzystaniem z nich. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w swoim uzasadnieniu wskazywać, jakie normy prawne, odkodowane z konkretnie wskazanych przepisów prawa, zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków.

Tylko decyzja spełniająca powyższe kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w nakazie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 K.p.a.), a także przekonywana stron, polegającego na wyjaśnieniu im zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.).

Zaznaczenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne, nieuwzględniające wniosków stron w pełnym zakresie, powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały dogłębnie rozważone i ocenione, w kontekście obowiązujących regulacji, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Strona powinna także poznać motywy, w oparciu o które organ uznał jej twierdzenia za pozbawione podstaw. Powodów nieuwzględnienia swoich twierdzeń nie może się ona domyślać, z kontekstu jaki jest związany z całokształtem okoliczności sprawy.

W na gruncie przedmiotowej sprawy ZUS, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2021 r., jedynie ogólnikowo i bez głębszej analizy powołał się na fakt przekroczenia limitów pomocy, wynikających z pkt 22 a Komunikatu, pomijając zarówno sam charakter regulacji, z której limity mają wynikać, a także możliwość jego ustalania, w ramach poszczególnych sekcji tegoż Komunikatu.

Jeżeli chodzi zaś o sam Komunikat, w oparciu o treść którego ZUS wydał obie decyzje w niniejszej sprawie, to stwierdzić należy, że nie może on stanowić jedynej i wyłącznej podstawy negatywnych dla skarżącego decyzji, z uwagi na jego prawny charakter.

Podkreślenia bowiem wymaga, że komunikaty Komisji Europejskiej nie są w unijnym porządku prawnym źródłem obowiązującego prawa. Są one aktami wydawanym przez Komisję Europejską w ramach realizacji przez nią jej uprawnień i obowiązków, lecz nie mogą one stanowić jedynej podstawy do negatywnego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy obywatela. Mają on bowiem charakter tzw. "miękkiego prawa", w którym organ ten przedstawia własną wykładnię odpowiednich przepisów oraz własne stanowisko odnośnie całych gałęzi gospodarki, między innymi w odniesieniu do zasad przyznawania pomocy publicznej.

W formie komunikatu następuje próba ujednolicania dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uzupełniona o treści pochodzące od samej Komisji. Komunikat służy zatem Komisji Europejskiej do przedstawiania własnego stanowiska w istotnych dla Unii kwestiach, co pozwala państwom członkowskim na właściwe stosowanie prawa unijnego. Stanowi on więc bez wątpienia istotną wskazówkę dla państw członkowskich we wdrażaniu i stosowaniu prawa unijnego, niemniej jednak nie ma on regulacji bezwzględnie obowiązującej regulacji, samoistnie przesądzającej o sytuacji obywatela.

Mając na względzie treść przepisów art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktat Ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) – dalej TFUE), jak również przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 187, str. 1 z późn. zm.), nie budzi wątpliwości istnienie po stronie Komisji Europejskiej kompetencji do podejmowania działań w zakresie zapewnienia zgodności udzielanej pomocy publicznej z art. 107 - art. 109 TFUE. Niemniej jednak kompetencje te odnoszą się przede wszystkim do podejmowania niezbędnych w tym zakresie działań, w odniesieniu do państw członkowskich, które to tworzą odpowiednie procedury wewnętrzne, w ramach których pomoc jest udzielana, a także bezpośrednio realizują czynności w tym zakresie. Potwierdza to także brzmienie Komunikatu Komisji, na który powołuje się ZUS, w szczególności jego pkt 19, który wyraźnie stanowi, że w tymże komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione.

Art. 15 zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. stanowi, że wsparcie o którym mowa w art. 15gga, art. 15ka, art. 15kb, art. 15m, art. 15m1, art. 15p, art. 15q, art. 15za ust. 2, art. 15zs1, art. 15zs2, art. 15zzb-15zze, art. 15zze2, art. 15zze4, art. 31zo oraz art. 31zy10 zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Przepis ten wskazując, które z form pomocy, udzielonej na podstawie przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. stanowi pomoc publiczną stwierdza, że ma na myśli wsparcie udzielone zgodnie z zapisami Komunikatu. Nie odsyła jednak wprost do jego stosowania, jeżeli chodzi o same warunki jego przyznawania. W tej więc sytuacji organ administracji (ZUS), odmawiając udzielenie pomocy, z uwagi na przekroczenie limitu pomocy, winien w pierwszej kolejności rozważyć i ocenić wszystkie otrzymane dotychczas przez konkretny podmiot formy wsparcia, pod kątem ich klasyfikacji jako pomocy publicznej, w myśl art. art. 15 zzzh ustawy z 2 marca 2020 r. Następnie zaś odnieść się do ich dopuszczalności, w kontekście całokształtu regulacji prawa unijnego, przede wszystkim art. 107 – 109 TFUE.

W tym zakresie nie sposób zbagatelizować znaczenia zapisów Komunikatu, który może stanowić istotną wskazówkę, jeżeli chodzi o ocenę dopuszczalności pomocy, jednakże nie samoistną i wyłączną podstawę prawną podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do samego Komunikatu stwierdzić należy, że rację ma skarżący twierdząc, że odnosząc się do limitów przyznawanej pomocy, w sposób wyraźny i jednoznaczny rozróżnia on konkretne jej formy. Zgodnie z treścią jego pkt 20 środki pomocowe mogą być kumulowane. We wcześniejszej wersji Komunikatu zapis ten mówił o kumulacji pomocy z sekcji 3.1. 3.2 lub 3.3, a także 3.5, jednakże regulacja ta nie przesądza, wbrew twierdzeniom skarżącego, dopuszczalności kumulacji (ewentualnych) limitów pomocy, z tych wszystkich sekcji, tym bardzie, że tylko w sekcji 3.1, mowa jest wyraźnie o konkretnym limicie kwotowym, wynoszącym w dacie wydania decyzji 1,8 mln euro. Takich limitów nie zawierały pozostałe sekcje, przy czym w pierwotnej wersji liczba sekcji Komunikatu ograniczała się do 5

Odrębny limit kwotowy ma jednakże pomoc, o której mowa w sekcji 3.12, na otrzymanie której powołuje się skarżący. W tym wypadku wynosi on 12 mln euro (pkt 87 lit. d Komunikatu). W tej więc sytuacji twierdzenia ZUS odnośnie tego, że nawet pomoc uzyskana w ramach tej sekcji, winna być rozpatrywana w kategoriach limitu z pkt 22 lit. a Komunikatu, tj. sekcji 3.1 Komunikatu, nie znajdują uzasadnionych podstaw.

Wobec tego ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobligowany ustalić charakter każdej z form pomocy, jaki skarżący uzyskał, zwłaszcza pod kątem tego czy jej wartość, tj. kwota maksymalna, przyjęta przez Komisję, na której stanowisko ZUS się powołuje, nie została określona w sposób odmienny, w odniesieniu z każdej z jej postaci, wynikającej z podziału jej form w ramach poszczególnych sekcji.

Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy podkreślić także, że zgodnie z zapisami pkt 22 a Komunikatu, limit pomocy w ramach sekcji 3.1 został zwiększony do kwoty 2,3 mln euro, co nastąpiło z dniem 18 listopada 2021 r. Nastąpiło to wprawdzie po wydaniu zaskarżonej decyzji, niemniej jednak rozpatrując sprawę ponownie, ZUS odwołując się, chociażby pomocniczo, do zapisów Komunikatu, zobligowany będzie do wzięcia pod uwagę już tej zwiększonej wartości dopuszczalnej pomocy.

Jak to zostało już wyżej stwierdzone komunikaty Komisji Europejskiej nie stanowią powszechnie obowiązujących źródeł prawa, tak więc, już tylko z tego względu, wszelkie zmiany w ich zakresie nie mogą być rozpatrywane w kategoriach ewentualnych regulacji intertemporalnych, a zwłaszcza retroaktywnego stosowania zmienionych zapisów.

Ponownie rozpatrując sprawę ZUS usunie więc stwierdzone przez Sąd uchybienia, ustali dopuszczalność przyznania skarżącemu pomocy, we wnioskowanej przez niego formie, w szczególności w kontekście powszechnie obowiązujących regulacji dotyczących przyznawania pomocy publicznej.

Uznając zaś ewentualnie niedopuszczalność przyznania skarżącemu pomocy i wydając decyzję w tym przedmiocie, organ uzasadni swoje stanowisko, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. W jej treści odniesie się także, w sposób rzeczowy i jednoznaczny, do podnoszonych przez skarżącego argumentów, na poparcie jego twierdzeń.

W zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia ZUS wskaże ją w sposób pełny i konkretny, a także dokona wykładni tych przepisów, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami.

W kwestii stanowiska Komisji, wyrażonego w Komunikacie, na który dotychczas ZUS się powoływał, odwołując się do niego, organ weźmie pod uwagę aktualnie jego zapisy, odzwierciedlające zmieniające się jej poglądy w omawianym zakresie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z [...] czerwca 2020 r.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), Sąd zasądził od ZUS na rzecz skarżącego kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego (480zł).