Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1276/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego G. G. na kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r.

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze: uznało skargę G. G. za uzasadnioną w całości (pkt 1), uchyliło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. znak: [...] i utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak [...] (pkt 2), stwierdziło, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. znak: [...] nie zostało wydane bez podstawy prawnej bądź z naruszeniem prawa (pkt 3).

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Sz 1035/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia to jest w odniesieniu do pkt 1 postanowienia jako uwzględniającego skargę w całości.

Skarżący złożył również skargę na rozstrzygnięcie zawarte w tym samym postanowieniu a dotyczące oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, tj. pkt 2 i 3.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Prezydent Miasta S., będąc organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, zawiadomieniem z dnia 7.06.2016 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank Polska SA z siedzibą w K., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 17 maja 2016 r. oraz nr [...] z dnia 17 maja 2016 r. obejmujących opłatę dodatkową za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone G.G. (dalej zwanemu: "zobowiązanym", "stroną", "skarżącym") w dniu 23.06.2016 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 13.06.2016 r.

W dniu 24.06.2016 r., zobowiązany wniósł pismo zatytułowane jako "skarga na zajęcie egzekucyjne" w którym wnosił o "cofnięcie tytułu egzekucyjnego". W treści pisma wskazując na obowiązujące w tym zakresie regulacje, zakwestionował powstanie egzekwowanego obowiązku. Podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powołując się na przepis art. 33 pkt 4.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] (doręczonym 4 sierpnia 2016 r.) organ egzekucyjny oddalił skargę.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na treść art. 54 § 1, art. 67 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, dalej: "u.p.e.a."), regulujących zasady wnoszenia skargi na czynności egzekucyjne, obowiązki organu egzekucyjnego związane z czynnością zajęcia oraz elementy treści zawiadomienia o zajęciu, a także sposób dokonania zajęcia. Następnie organ egzekucyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie podjął prawidłowe czynności wynikające z ww. przepisów, tj. zastosował odpowiedni środek egzekucyjny - zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, o czym skutecznie powiadomił zobowiązanego pismem wystawionym według określonego wzoru.

W postanowieniu wskazano również, że dłużnik zajętej wierzytelności [...] Bank Polska SA z siedzibą w K., w dniu 05.05.2016 r. zrealizował zajęcie wierzytelności przekazując kwotę [...] zł., która została zaksięgowana na te tytuły wykonawcze, podając w jakich kwotach.

Organ egzekucyjny wskazał, że czynności związane z zajęciem wierzytelności były wykonane zgodnie z przepisami prawa, zwrócił uwagę na prawidłowo doręczone zawiadomienie o zajęciu.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, w piśmie z dnia 7 sierpnia 2016 r. zobowiązany wniósł na nie zażalenie, zatytułowane jako "skarga", w którym ponownie powołując się na właściwe przepisy wywiódł, że opłaty za postój w strefie płatnego parkowania mogą być pobierane jedynie pod warunkiem prawidłowego oznakowania miejsc parkingowych znakami pionowymi i poziomymi.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak [...].

Zobowiązany w piśmie z dnia 13 września 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisane wyżej postanowienie SKO

w S. z dnia [...] r., którą to skargę SKO w S. uwzględniło.

W związku z tym, kolejnym, zaskarżonym w sprawie, postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], SKO w S.: 1) uznało skargę G. G. za uzasadnioną w całości, 2) uchyliło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. znak: [...] i utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak: [...], 3) stwierdziło, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] nie zostało wydane bez podstawy prawnej bądź z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu postanowienia organ ten wyjaśnił, m.in., że na podstawie zgromadzonych dowodów stwierdziło, iż zażalenie Zobowiązanego na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. zostało wniesione w terminie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 postanowienia, organ ten przedstawił treść przepisów regulujących instytucję skargi na czynności egzekucyjne, zwrócił uwagę, że Zobowiązany podważał w skardze na czynność egzekucyjną i w zażaleniu wyłącznie istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku, tj. formułował twierdzenia, które mogłyby stanowić materię zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Nie podniósł żadnych zarzutów lub twierdzeń dotyczących czynności egzekucyjnej – zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] Bank Polska S.A. w K. SKO stwierdziło, że z tych względów Kolegium nie mogło przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie skargi na czynność egzekucyjną wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a. Dodało, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogą tylko zastrzeżenia i zarzuty odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny.

Dalej organ przeanalizował przebieg czynności egzekucyjnych w sprawie i powołując się na właściwe przepisy u.p.e.a. stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodnie z prawem i dlatego utrzymał je w mocy.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie, Zobowiązany zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną interpretacje i brak zastosowania,

2) błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 54 u.p.e.a.,

3) naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nierozpoznanie wniesionych zarzutów, a w szczególności przepisów art. 6 do 10 Kpa, art. 75 do 77 Kpa, art. 80, 81, 107 Kpa.

Złożył w skardze wniosek o uchylenie postanowienia w części dotyczącej oddalenia skargi na czynność egzekucyjną i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta S. i przekazanie do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że nie jest osobą biegle znającą przepisy postępowania administracyjnego, jednak w korespondencji z organami jasno wykazywał zarzut nieistnienia obowiązku wniesienia opłaty. Wskazał, że zgłoszony przez niego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, poparty szczegółową analizą prawa materialnego, nie został w ogóle rozpatrzony przez Kolegium. Ponownie przytoczył też przepisy regulujące pobór opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania i odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

W ocenie skarżącego, Kolegium nie przeanalizowało całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, skupiając się jedynie na zasadności czynności egzekucyjnych tj. ostatniego etapu postępowania zamiast rozpoznać istotę zagadnienia, a mianowicie brak obowiązku zapłaty egzekwowanego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ ten złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. znak: [...] oraz skargi G. G. z dnia 13 sierpnia 2016 r., znajdujących się w aktach sprawy I SA/Sz 1035/16 oraz wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nastąpiło mające wpływ na jej wynik naruszenie prawa procesowego.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie z dnia 07.06.2016 r., o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank Polska SA zostało doręczone G.G. w dniu 23.06.2016 r. W załączeniu do zajęcia jak wynika to z koperty dołączony był odpis tytułu wykonawczego. W tytule zawarte było pouczenie o prawie wniesienia zarzutów w terminie 7 dni. Natomiast w zawiadomieniu tym znajdowało się pouczenie o prawie do wniesienia skargi na zajęcie egzekucyjne w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej tj. od dnia doręczenia zawiadomienia. Wskazano w nim, że w ramach skargi badana jest zgodność dokonania zajęcia z przepisami prawa, a nadto, iż skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. Nadto w treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu, zawarto informacje, iż zobowiązanemu, któremu uprzednio nie doręczono odpisów/wydruków tytułów wykonawczych wymienionych w niniejszym zawiadomieniu przesyła się jako załączniki, odpisy/wydruki tych tytułów. W aktach sprawy znajdują się też odpisy tytułów wykonawczych dotyczących sprawy, w których z kolei znajduje się pouczenie, iż na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Sąd zauważa, że skarżący już od pierwszego pisma w sprawie, nadanego na poczcie w dniu 24.06.2016 r. tj. 1 dzień po doręczeniu mu w dacie 23.06.2016 r. zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, konsekwentnie w każdym ze złożonych środków odwoławczych wskazywał na nieistnienie egzekwowanego obowiązku.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku.

Tymczasem organ I instancji jak i organ odwoławczy oceniając kolejne pisma strony, skupiły się na podanej przez nią nazwie środka zaskarżenia, jak i wskazanej przez stronę podstawie prawnej złożonego środka, przyznając prymat tym elementom pisma nad jego treścią. Nadto organ odwoławczy w bardzo obszernym i wnikliwym uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. wprost zauważył, iż skarżący w skardze na czynność egzekucyjną jak i zażaleniu formułował twierdzenia, które mogłyby stanowić materię zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Jednak mimo takiego, trafnego spostrzeżenia organ odwoławczy nie uznał za zasadne rozpoznać zgłoszonych zarzutów, ani chociażby wezwać stronę do wyjaśnienia, czy jej zamiarem było złożenie skargi na czynności egzekucyjne czy też zgłoszenie zarzutów. Sąd zauważa, że pismo zatytułowane skargą zostało wniesione w terminie dla złożenia zarzutów.

W tym miejscu podkreślić należy, że powszechny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, że o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma. Warto w tym miejscu przywołać choćby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2186/12, gdzie wskazano, iż "(...) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje ogólna zasada wypracowana w procedurze administracyjnej, zgodnie z którą o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma czy też nazwa pisma. Jeżeli więc pismo strony, choć pośrednio odwołuje się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy je uznać jako zgłoszenie zarzutów." Podobne stanowisko zajął np. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 23.03.2004 r. sygn. akt IV SA 4670/02 (wszystkie orzeczenia dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając iż "(...) nie ma zatem istotnego znaczenia jaką nazwę zobowiązany nadał swojemu pismu, istotna jest jego treść. Przy rozróżnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (...) są niewątpliwie pomocne enumeratywnie wskazane w art. 33 tej ustawy podstawy do wniesienia zarzutów. Jeżeli podane w piśmie skarżącego argumenty chociażby pośrednio odwołują się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych we wskazanym przepisie, należy uznać że zobowiązany niezależnie od tego jak nazwał swoje pismo wniósł zarzuty (...)".

Stanowisko powyższe jest ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni powyższe poglądy podziela.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Z kolei zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Należy ponownie zauważyć, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, w niniejszym przypadku, pomijając treść złożonych pism skarżącego i koncentrując się wyłącznie na ich stronie formalnej organy naruszyły wyżej wymieniony art. 7 K.p.a. w sposób, który miał wpływ na wynik postępowania, albowiem spowodował, iż zgłaszany przez stronę zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie został w ogóle rozpoznany. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy był też wskazywany przez stronę fakt, iż nie jest ona specjalistą w zakresie postępowania administracyjnego, co również winien był wziąć pod rozwagę organ oceniając jej pisma. Istotne jest też dla wskazanej oceny, że otrzymane przez stronę pouczenia nie wyjaśniały co może być podstawą zgłoszenia zarzutu, a jedynie podawały termin jego zgłoszenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy został zachowany termin do zgłoszenia zarzutów, a następnie mając na uwadze rozważania i stanowisko Sądu, zawarte w niniejszym wyroku, dokona oceny podniesionych zarzutów zgłoszonych przez stronę.

Sąd podejmując rozstrzygnięcie doszedł do przekonania, że w Postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawarło dwa rozstrzygnięcia pierwsze dotyczące uwzględnienia skargi w całości a dotyczące uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i to postępowanie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 1035/16 którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Dlatego Sąd nie mógł już procedować co do pkt 1 skarżonego postanowienia.

Natomiast rozstrzygnięcie na gruncie niniejszej sprawy zostało podjęte w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Sąd uznał skargę w tym przedmiocie za uzasadnioną w całości

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.