Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1671/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części oraz w takiej samej części uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Tomasz Zbrojewski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 685/05 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonywania międzynarodowego transportu drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8000 zł. za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz w takiej samej części uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] nr [...]; 2. umarza postępowanie kasacyjne w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz L. B. kwotę 846 (osiemset czterdzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 685/05, oddalił skargę L. B. wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie wykonywania międzynarodowego transportu drogowego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu odwołania L. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] nr [...], nakładającej karę pieniężną w wysokości 11.000 zł za brak licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oraz brak karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5, art. 42, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz pkt 1.1.1 i 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] marca 2005 r. funkcjonariusze celni Referatu Grupy Mobilnej w W., przeprowadzili kontrolę dokumentów zespołu pojazdów, tj. samochodu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. W wyniku podjętych czynności kontrolnych na drodze nr [...] w miejscowości B. ustalono, że kierujący pojazdem J. B. wykonywał międzynarodowy transport drogowy bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Organ stwierdził, że w sprawie strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 3 powołanej ustawy), bowiem nie został spełniony wymóg z art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym, tj. przewiezione rzeczy nie były własnością przedsiębiorcy, gdyż należały do innego przedsiębiorcy.

Organ biorąc pod uwagę okoliczność, że strona nie kwestionowała faktu, iż podczas kontroli dokumentów nie posiadała licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oraz karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych wskazał, że załącznik do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w pkt 1.1.1. określa, iż wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł natomiast pkt 1.4.1. precyzuje, że wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej w kwocie 3.000 zł. Przepisy prawa powołane w decyzji (art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym) stanowią o obowiązku posiadania przez kierowcę przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli wymaganych dokumentów, zaś w chwili przeprowadzania kontroli warunki ustawowe nie zostały spełnione.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organ celny nie bada winy oraz stopnia przyczynienia się danego podmiotu do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, jedynie stwierdza, czy obowiązki nałożone na przedsiębiorcę na podstawie obowiązujących przepisów prawa (m.in. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym) zostały przez niego wykonane czy też nie.

Ponadto organ wyjaśnił, że ujednolicona ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym dokonała w zakresie swej regulacji wdrożenia dyrektyw Wspólnot Europejskich. Przyjęcie przez organ celny, że zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, którym wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy jest zwolniony z wymogu posiadania licencji, stałoby w sprzeczności z wymaganiem takiej licencji od podmiotów wykonujących pojazdami czy też zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony transport drogowy na terenie Polski, co jest niezgodne z zapisami art. 2 Konstytucji RP, stanowiącym iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Takie postępowanie naruszałoby ww. przepis Konstytucyjny i stanowiłoby o nierównym traktowaniu podmiotów wykonujących transport drogowy wobec tych samych obowiązujących przepisów.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in.: wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy, a w przypadku przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne – również zaświadczenie lub wypis z zaświadczenia wydanego w oparciu o przepis art. 33 ustawy o transporcie drogowym (art. 87 ust. 2 cyt. ustawy).

Stosownie do treści art. 4 pkt 4 powołanej ustawy przez niezarobkowy przewóz drogowy, zwany dalej "przewozem na potrzeby własne" rozumie się przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane są przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Sąd pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 4 pkt 3 powołanej ustawy uznał, że skarżąca wykonywała międzynarodowy transport drogowy bowiem nie spełniała wymogu określonego w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy, tj. przewiezione rzeczy nie były własnością przedsiębiorcy, gdyż należały do innego przedsiębiorcy.

Sąd podniósł, że stosownie do art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Ustawodawca w art. 4 pkt 2 powołanej ustawy co do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy rozszerzył definicję pojazdu samochodowego o zespół pojazdów składających się z pojazdu samochodowego i przyczepy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego niezasadny jest zarzut skarżącej, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uznania przedmiotowych pojazdów za zespół pojazdów w myśl art. 4 pkt 2 ustawy, gdyż nie został stworzony w celu przewiezienia, a jedynie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd podkreślił, że powołany przepis nie formułuje wcale warunku, aby utworzenie zespołu pojazdów miało taki cel (dyskusyjne jest również stwierdzenie, że zapewnienie bezpieczeństwa nie mieści się w ramach wykonywania transportu), a ponadto użyta definicja winna być użyta na zasadzie jedności systematyki przepisów prawa zgodnie z przyjętą w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), która w art. 2 pkt 49 za "zespół pojazdów" uznaje – pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość, nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania. Sąd wskazał, że niezależnie od proponowanej w skardze wykładni w art. 4 pkt 2 ustawy w niniejszej sprawie nie zmieniłaby ona oceny prawnej wobec przyznania przez samą stronę w piśmie z dnia 18 marca 2005 r., że ładunek znajdował się również w części na przyczepie.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutu niezastosowania wprost

w niniejszej sprawie Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r.

w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub

z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich podniósł, że jego przepisów nie można odnieść do wymogu uzyskania licencji. Zgodnie z art. 12 ust. 3 cyt. ustawy licencja nie zastępuje zezwoleń wymaganych przepisami ustawy lub umów międzynarodowych. O zezwoleniach zaś stanowi art. 30 ust. 1 powołanej ustawy, że Minister właściwy do spraw transportu wydaje przewoźnikowi drogowemu zezwolenie zagraniczne na przewóz rzeczy pod warunkiem posiadania przez niego odpowiedniej licencji, a więc przepisy wyraźnie odróżniają te dwa rodzaje pozwoleń. Natomiast zdaniem Sądu przywołany w skardze pkt 3 załącznika II Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. zgodnie z jego nazwą dotyczy wyłącznie zwolnienia z wszelkich zezwoleń wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych, a więc ograniczając swą regulację do tego typu pozwoleń nie obejmuje licencji, stąd nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Sąd wskazał, że skarżąca nie kwestionowała faktu, iż podczas kontroli dokumentów nie posiadała licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oraz karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że załącznik do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w pkt 1.1.1. określa, iż wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł natomiast pkt 1.4.1. precyzuje, że wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w kwocie 3.000 zł.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem powołane w niej przepisy prawa (art. 87 ust. 1 cyt. ustawy) stanowią o obowiązku posiadania przez kierowcę przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli wymaganych dokumentów, zaś w chwili przeprowadzania kontroli niniejsze warunki ustawowe nie zostały spełnione. Ponadto dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia kwestia winy czy stopnia przyczynienia się do wykonania wymienionych wyżej obowiązków.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła L. B., zaskarżając go w całości. Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 12 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędną wykładnię;

2) art. 249 TWE poprzez jego niezastosowanie;

3) zał. II ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na – lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich poprzez jego niezastosowanie;

4) art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego zezwoleniem jest oficjalna zgoda, pozwolenie na coś, zwykle wyrażone na piśmie. Licencją natomiast jest urzędowe zezwolenie na wykonywanie określonych czynności, np. zawodowych. Z powyższego wynika, że licencja jest rodzajem zezwolenia a termin "zezwolenie" jest terminem szerszym od terminu "licencja" i tym samym zawiera go w swoim zakresie. W ocenie skarżącej błędnym jest zatem przyjęcie, że licencja i zezwolenie są dwoma rodzajami pozwoleń. Za powyższym przemawia fakt, że w powołanym przez skarżącą przepisie ustawodawca wspólnotowy użył zwrotu "wszelkie zezwolenia i inne pozwolenia", trudno zatem przyjmować, iż nie miał w tym momencie na myśli licencji. Z analizy rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 wynika, że terminy "zezwolenie" i "licencja" używane są zamiennie. Dowodem na to jest treść załącznika nr I przedmiotowego rozporządzenia, gdzie w tytule wzoru wpisane jest słowo "licencja" zaś pod tytułem załącznika widnieje słowo "zezwolenie". Zdaniem skarżącej nie ulega zatem wątpliwości, że celem ustawodawcy wspólnotowego było zwolnienie od wszelkich zezwoleń, w tym także licencji, przewozów spełniających warunki wskazane w Rozporządzeniu Rady nr 881/92.

Skarżąca wskazała, że z powyższą argumentacją łączy się także fakt, iż Rzeczpospolita Polska jako członek Unii Europejskiej jest związana prawem wspólnotowym. Pierwotne źródło tego prawa, Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (TWE) w art. 249 stanowi, że rozporządzenie, jako pochodne źródło prawa wspólnotowego, ma zasięg ogólny. Wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Adresatami ich norm są nie tylko wszystkie Państwa Członkowskie, ale i jednostki (osoby fizyczne i prawne). Ich normy stosowane są bezpośrednio, bez potrzeby ich inkorporowania czy transportowania do krajowych porządków prawnych. Za niedopuszczalne uważa się, aby ustawodawcy Państw Członkowskich wprowadzali rozporządzenia wspólnotowe do prawa krajowego za pomocą ustaw czy innych aktów normatywnych. W dziedzinach unormowanych rozporządzeniami wspólnotowymi, organy prawodawcze Państw Członkowskich są zobowiązane do uchylenia wcześniejszych krajowych przepisów prawnych niezgodnych z tymi rozporządzeniami. Zasada obowiązku stosowania prawa europejskiego wynika także bezpośrednio z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi "Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami". Artykuł ten przewiduje, że prawo stanowione przez taką organizację (w tym przypadku jest to Unia Europejska) będzie w Polsce stosowane bezpośrednio i będzie mu przysługiwało pierwszeństwo w razie kolizji z ustawami. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie zastosowanie powinno mieć przytoczone Rozporządzenie Rady (EWG) nr 881/92.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem organu Sąd pierwszej instancji właściwie rozróżnił dwa rodzaje pozwoleń, tj. licencje i zezwolenia w oparciu o art. 30 ust. 1 i art. 12 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Licencją w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym jest decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do spraw transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Zezwoleniem jest decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego (art. 4 pkt 18 ustawy o transporcie drogowym). Zezwoleniem zagranicznym ustawodawca określa dokument otrzymany na podstawie umowy międzynarodowej od właściwego organu innego państwa lub organizacji międzynarodowej przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej przekazywany przewoźnikowi drogowemu i upoważniający go do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, jednokrotnie lub wielokrotnie, do lub z terytorium państwa określonego w zezwoleniu lub z terytorium państwa określonego w zezwoleniu lub tranzytem przez jego terytorium (art. 4 pkt 19 ustawy).

Organ podniósł, że w uchwale z dnia 14 kwietnia 1994 r. (III CZP 46/94, OSNC 1994/10/191) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż jeżeli wolą ustawodawcy jest konkretne rozumienie jakiegoś pojęcia, to definiuje je w sposób wyraźny, tworząc tzw. słownik ustawowy i wyłączając tym samym posługiwanie się przy jego określeniu definicjami zawartymi w przepisach ogólnych albo znaczeniem przyjętym w potocznym rozumieniu. W takim wypadku określone pojęcia, użyte w akcie prawnym, oznacza ściśle to, co zdefiniował ustawodawca, nawet jeżeli definicja ta nie jest w całości lub w części zgodna z językiem potocznym. Ponadto organ podzielił pogląd wyrażony przez Sąd, że przepisów cyt. Rozporządzenia Rady nie można odnieść do wymogu uzyskania licencji. Zgodnie z art. 12 ust. 3 cyt. ustawy licencja nie zastępuje zezwoleń wymaganych przepisami ustawy lub umów międzynarodowych. O zezwoleniach zaś stanowi się w art. 30 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, że Minister właściwy do spraw transportu wydaje przewoźnikowi drogowemu zezwolenie zagraniczne na przewóz rzeczy pod warunkiem posiadania przez niego odpowiedniej licencji, a więc przepisy wyraźnie odróżniają te dwa rodzaje pozwoleń.

Zdaniem organu, Sąd trafnie przyjął, że pkt 3 załącznika II cyt. Rozporządzenia Rady, zgodnie z jego nazwą dotyczy wyłącznie zwolnienia z wszelkich zezwoleń wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych, a więc ograniczając swoją regulację do tego typu pozwoleń nie obejmuje licencji i z tych przyczyn nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że strona skarżąca podnosi zarzut niezastosowania pkt 3 załącznika II cyt. rozporządzenia a nie załącznika nr I rozporządzenia. Ustawodawca wspólnotowy nie używa zwrotu "wszelkie zezwolenia i inne pozwolenia, tylko z wszelkich zezwoleń wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych, co oznacza, iż zgodnie z jego nazwą ustawodawca wspólnotowy zakreślił zwolnienia do wszelkich zezwoleń wspólnotowych i innych zezwoleń przewozowych, a więc do typu pozwoleń nie obejmujących licencji. A zatem zarzut naruszenia przez Sąd art. 249 TWE jak również art. 91 ust. 3 Konstytucji jest chybiony.

Ponadto organ zauważył, że ujednolicona ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym dokonała w zakresie swej regulacji wdrożenie Dyrektyw Wspólnot Europejskich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się uzasadnione. Zgodnie z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej "dla wykonywania swoich zadań i zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu, Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie ma zastosowanie ogólne. Jest ono we wszystkich swoich częściach wiążące i obowiązuje bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim". Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego wynikająca expressis verbis z art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji wyprowadza się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a prawem wspólnotowym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego i to niezależnie od rangi porównywanych norm. W doktrynie określa się, że "jeżeli po stronie prawa UE mamy do czynienia z normą prawa pochodnego, to kolizją z normami prawa krajowego rządzić będzie art. 91 ust. 3 ustanawiający pierwszeństwo wobec prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w zakresie, w jakim to wynika z umowy konstytuującej tę organizację, więc w tym wypadku z traktatów założycielskich", (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005 s. 460).

Dla wyprowadzenia dopuszczalności stosowania sankcji administracyjnej kary pieniężnej, znaczenie prawne ma również art. 91 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji). Umową tą jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, a Rzeczypospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Zgodnie z art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zgodnie z tym przepisem, prawo wspólnotowe (zarówno pierwotne jak i wtórne) obowiązuje w stosunku do nowego państwa członkowskiego od momentu akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań.

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie na – lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej państw członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 9 kwietnia 1992 r.) pochodzą sprzed daty akcesji, a więc na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostały do polskiego porządku prawnego.

Wynikające z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP reguły stosowania prawa wspólnotowego, mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i do zastosowania przepisów wyżej wymienionego rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92, a w tym przede wszystkim pkt 3 załącznika II rozporządzenia, zgodnie z którym przewóz rzeczy pojazdami silnikowymi, których dopuszczalna rzeczywista masa całkowita, włącznie z masą całkowitą przyczep, nie przekracza sześciu ton, lub których dopuszczalny ładunek użyteczny, włącznie z ładunkiem użytecznym przyczep, nie przekracza 3,5 tony, zwolniony jest z wszelkich licencji wspólnotowych.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na to, że w dniu 28 czerwca 2007 r. dokonano sprostowania polskiej wersji językowej załącznika II rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium państwa członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej państw członkowskich (Polskie wydanie specjalne, rozdział 07, tom 01, s. 370), w ten sposób, że tytuł ww. załącznika pierwotnie przetłumaczony "Przewozy, które zwolnione są z wszelkich zezwoleń wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych" zastąpiono tłumaczeniem "Przewozy, które zwolnione są z wszelkich licencji wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych".

Powyższe spowodowane zostało nieścisłością w polskiej wersji tytułu załącznika II, podczas gdy tytuł ten był jednoznaczny w innych wersjach językowych, bowiem dotyczył nie zezwoleń wspólnotowych lecz licencji wspólnotowych. Tego rodzaju rozbieżności w wersjach językowych zostają usuwane w drodze sprostowania, które miało miejsce właśnie w dniu 28 czerwca 2007 r.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie podkreślał konieczność jednolitego stosowania i jednolitej wykładni, która wyklucza rozpatrywanie jednej wersji językowej tekstu w oderwaniu od innych, lecz wymaga ustalenia jego wykładni w zależności od rzeczywistej woli autora, a zwłaszcza w świetle wszystkich wersji językowych (wyrok z dnia 27 marca 1990 r. w sprawie C-372/88 Cricket St. Thomas, Rec. s. I-1345 pkt 19 i z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie C-174/05 Zuid-Hollandse Milieufederatiei I Natur en Milieu, Zb.Orz. str. I-2443, pkt 20).

Podobnie zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pojęcia prawa wspólnotowego wymagają wykładni autonomicznej i jednolitej w całej Wspólnocie, a zatem powinny być definiowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego (wyrok z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie C-275/1 Sinclair Collis, Rec. str. I-5965, pkt 22).

Okoliczność, iż sprostowania polskiej wersji rozporządzenia Rady EWG z dnia 26 marca 1992 r. dokonano dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku, pozostaje bez znaczenia dla wykładni przepisów rozporządzenia, które w załączniku II z woli ustawodawcy wspólnotowego przewidywało wyjątki od zasady określającej obowiązek posiadania licencji wspólnotowej dla wykonywania przewozu międzynarodowego – art. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe rozważania oraz uwzględniając materialny charakter zarzutów skargi kasacyjnej pozwalający zastosować art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Wobec cofnięcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej ukarania skarżącego karą pieniężną za brak karty opłaty drogowej, z mocy art. 193 ww. ustawy w zw. z jej art. 161 § 1 pkt 1, Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w tym zakresie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).