Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 558/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 48, art. 49f, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "WWINB" lub "organ"), po rozpoznaniu zażalenia R. K., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej również jako "PINB") z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...]

Zaskarżone postanowienie, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

PINB pismem z dnia 25 listopada 2015 r. wezwał R. K. do złożenia wyjaśnień w sprawie pobudowania w granicy z działką nr [...] budynku gospodarczego w O. przy ul. [...].

Dnia 10 grudnia 2015 r. R. K. oświadczył, że w/w budynek gospodarczy został wybudowany ok. 1980 r. przez poprzednich właścicieli, którzy nie przekazali żadnych dokumentów związanych z działką.

PINB dnia 27 stycznia 2016 r. dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...], dz. nr [...] w O. . W toku czynności kontrolnych PINB ustalił, iż na w/w nieruchomości znajduje się [...] obiektów budowlanych oznaczonych literami [...] zgodnie z protokołem z kontroli z dnia 27 stycznia 2016 r. (karty [...]- [...] akt PINB).

W toku czynności kontrolnych, R. K. przedłożył dokumentację fotograficzną, kserokopię decyzji z dnia 19 września 1985 r. (Nr [...]) udzielającej K. K. (poprzedniemu właścicielowi dz. nr [...]) pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 50 m , kserokopię decyzji z dnia 16 marca 1987 r. (Nr [...]) udzielającą K. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 150 m , kserokopię pisma ze Starostwa Powiatowego we W. z dnia 16 grudnia 2015 r. ([...]).

Z inwentaryzacji wykonanej w lutym 2016 r. wynika, że budynek "C" składa się z części, które PINB w trakcie kontroli oznaczył literami C-E. Natomiast budynek "D" w protokole z kontroli oznaczony został jako "F". Budynek oznaczony w inwentaryzacji jako "D" (w protokole z kontroli jako "F") posiada wym. 17,22 m x 6,48m i wysokość 3,29 m. Powierzchnia zabudowy budynku "D" wynosi 111,5 m2. W tym miejscu należy wskazać, że od tego momentu PINB stosuje oznaczenie budynków na ww. nieruchomości wg inwentaryzacji budynków gospodarczych z częścią inwentarską z lutego 2016 r.

Pismem z dnia 24 maja 2016 r. PINB we W. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia użytkowanych obiektów gospodarczych A,B,C,D,E, do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi

Postanowieniem nr [...] z dnia 21 czerwca 2016r. PINB wyłączył sprawę doprowadzenia użytkowanego budynku "D" do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi do nowego, odrębnego postępowania, któremu nadano nowy numer sygnatury - [...]

Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. organ I instancji został poinformowany przez Urząd Gminy w M. ([...]), iż brak jest opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto poinformował, że do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta i Gminy M. Nr [...] z dnia 19 października 1990 r., w którym w/w działki inwestycyjne przeznaczone były g w części pod tereny skupionej zabudowy wiejskiej z możliwością działalności inwestycyjnej zgodnie z planem budowlanym, a w pozostałej części jako tereny upraw rolnych i ogrodniczych.

Dnia 17 sierpnia 2016 r. T. J. oświadczył, że według jego wiedzy, budynek gospodarczy został wybudowany w latach 2002-2006 systemem gospodarczym przez jego ojca - Pana K. K.. Tego samego dnia, A. J. oświadczyła, iż nie posiada informacji, kiedy powstał budynek gospodarczy, jednakże pamięta, że wybudował ją K. K., - który po wezwaniu przez organ I instancji dnia 20 września 2016 r. oświadczył, iż wybudował przedmiotowy budynek gospodarczy w 1994 r. Nadto wskazał, iż pierwotnie była to wiata, która została wybudowana w 1994 r. i tego samego roku dokonał jej przebudowy na budynek gospodarczy.

Dnia 10 stycznia 2017 r. zarówno K. K., jak i R. K. (po uprzednim wezwaniu przez PINB we W.) po zapoznaniu się ze zdjęciami lotniczymi, oświadczyli, że nie są w stanie podać konkretnej dat, kiedy powstał przedmiotowy obiekt. Natomiast T. J. (po uprzednim wezwaniu przez PINB we W.) oświadczył, iż budynek gospodarczy został wykonany przez K. K. w latach 2002-2006.

Pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. pełnomocnik Pana R. K. poinformował, iż budynek gospodarczy oznaczony literą "C". Podobnie oświadczył Pan K. K. pismem z dnia 23 stycznia 2017 r.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. PINB nałożył na R. K. obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia odebrania postanowienia dokumentów legalizacyjnych o których mowa w art. 48 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (w brzmieniu do 19.09.2020 r.). W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. (znak: [...]) uchylił ww. postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r. (sygn. akt: II SA/Po [...]) oddalił skargę na postanowienie WWINB.

Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r. (sygn. akt II OSK [...]) oddalił skargę kasacyjną.

PINB przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadził w dniu 21 czerwca 2017 r. dodatkowe czynności kontrolne przedmiotowego budynku oznaczonego jako "D". W trakcie kontroli inspektorzy PINB stwierdzili, że przedmiotowy budynek należy do kategorii II obiektów budowlanych. Budynek "D" jest integralną częścią budynku ozn. lit. "C, brak jest możliwości rozgraniczenia budynku ze względu na wspólne elementy konstrukcyjne (konstrukcja stalowa podtrzymująca dach w budynku "C" i "D"). Właściciel przedmiotowego budynku - R. K. oświadczył, że budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 marca 1987r., a jego inwestorem był ojciec właściciela.

Następnie w dniu 19 sierpnia 2021 r. PINB przeprowadził kolejne czynności kontrolne podczas której ustalił, że budynek "D" powstał poprzez rozbudowę budynku "C", ponieważ oba budynki posiadają wspólne elementy konstrukcyjne. Ponadto pracownicy PINB wskazali, iż podzielają zdanie inwestora, który kwalifikuje przedmiotowy budynek do kategorii II obiektów budowlanych.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022 r. (znak: [...] [...]) PINB połączył postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia użytkowanego budynku D do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi (sygn. akt [...]) z postępowaniem administracyjnym w sprawie doprowadzenia użytkowanego budynku C w jedno postępowanie administracyjne, które od tego momentu prowadzone było pod znakiem [...] Połączenie postępowań związane było z faktem iż budynek C i D mają jedną ścianę konstrukcyjną oraz wspólną konstrukcję dachu przez co budynek "D" nie mogłyby istnieć samodzielnie.

Pismem z dnia 23 lutego 2022 r. (znak: [...]) PINB wezwał R. K. do złożenia wyjaśnień poprzez określenie sposobu użytkowania budynku składającego się z części C i D

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik R. K., pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. wskazał, że w budynkach ozn. lit C i D prowadzona jest hodowla [...]. Ponadto pełnomocnik właściciela przedmiotowych budynków wskazał, że hodowla [...] prowadzona jest w tych budynkach od lat 80 -tych XX w.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. (znak: [...]) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku C o budynek D oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy licząc od daty otrzymania postanowienia:

1. Przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego,

2. Przedstawienia oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3. Przedstawienie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł R. K. repr. przez r.pr. J. H..

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r. WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] kwietnia 2022 r. wskazując, iż postępowanie dotyczące przedmiotowego budynku ozn. "D" rozpoczęło się w 2016 r.. Natomiast od dnia 19 września 2020 r. obowiązuje nowe brzmienie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane wprowadzone ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 poz. 471; dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 19 września 2020 r., przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zatem orzekanie w przedmiotowej sprawie będzie miało miejsce na podstawie przepisów prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.

W przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest data powstania przedmiotowego budynku "D" będącego rozbudową budynku "C". Jak wskazuje R. K., oraz jego ojciec, którego oświadczenia znajdują się w aktach organu I instancji, przedmiotowy budynek "D" powstał na początku 1994 r., jako rozbudowa budynku C który początkowo był wiatą a następnie został przebudowany na budynek gospodarczy. Ponadto pełnomocnik R. K. w piśmie z dnia 24 stycznia 2017 r. wskazał, że budynki "C" i "D" tworzące konstrukcyjnie jednolitą całość powstały w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 16 marca 1987 r. (Nr [...]). Również w treści wniesionego zażalenia pełnomocnik R. K. podnosi, że rozbudowa budynku "C" o budynek "D" miała miejsce w 1994 r. przez co zastosowanie winny znaleźć przepisy prawa budowlanego z 1974 r.. Natomiast jak wynika ze stanowiska organu I instancji, budynek "C" można uznać za budynek, który powstał na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 marca 1987 r. wyrażającego zgodę na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy wynoszącej 150 m ponieważ, zgodnie z ustaleniami PINB, obecna powierzchnia budynku "C" odpowiada powierzchni budynku, na którego budowę wyrażono zgodę w 1987 r. Jednakże, z analizy zdjęć lotniczych z 1986r., 1995 r. 2004 r. oraz 2010 r., znajdujących się w aktach PINB wynika, że cały budynek "C" widoczny jest dopiero na zdjęciu z 2004 r.. Zdjęcie z 1995 r. przedstawia jedynie zarys murów budynku będącego, być może, w budowie w chwili wykonania zdjęcia. Natomiast budynek "D" widoczny jest dopiero na zdjęciu z 2010 r., jednakże co warte podkreślenia zdjęcie przedstawia wyłącznie zarys murów przedmiotowego budynku "D" a budynek ten nie posiada dachu w chwili wykonania zdjęcia. WWINB po analizie akt organu I instancji, przede wszystkim po analizie zdjęć lotniczych stwierdza, że budynek "C" powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 1987 r., a jego budowa została zakończona po 1995 r. Natomiast budynek "D" został wybudowany dopiero po 2010 r., zatem zastosowanie znajduje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Ponadto należy wskazać, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) oraz NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2020 r. (znak: II OSK [...]) orzekające w sprawie przedmiotowego budynku stwierdziły, że organ wojewódzki prawidłowo ustalił w toku postępowania o znaku [...], że budynek "D" powstał po 2010 r. Zatem należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. co prowadzi do wniosku, że rozbudowa budynku "C" o budynek "D" nastąpiła w trakcie obowiązywania prawa budowlanego z 1994 r.

Dalej WWINB podniósł, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1333 w brzmieniu sprzed 19.09.2020 r.; dalej: P.b.) budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że ustawodawca nie dokonał zdefiniowania pojęcia rozbudowy.

WWINB zauważył, że w wynik ponownego rozpatrzenia sprawy PINB uznał, że budynek "D" powstał w wyniku rozbudowy budynku "C" co zostało ujawnione w protokole z kontroli z dnia 21 czerwca 2017 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2021 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że budynki "C" i "D" mają wspólna konstrukcję dachu oraz jedną ścianę wspólną, co zostało uwidocznione na zdjęciach z kontroli przedmiotowych obiektów. Zatem jeżeli w wyniku robót budowlanych w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego ozn. literą "C" poprzez powstanie w późniejszym czasie części ozn. "D", to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce rozbudowa o wym. 17,29 m x 6,50 m, oraz wysokości wynoszącej 3,32 m, która zaliczana jest do pojęcia budowy na gruncie prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 28 ust 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Z analizy ww. przepisów wynika, że budowa (rozbudowa) budynku gospodarczego (inwentarskiego) wykorzystywanego do produkcji rolnej o pow. zabudowy wynoszącej ponad 100 m nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt organu I instancji R. K. nie legitymuje się pozwoleniem na budowę (rozbudowę) budynku "C" o budynek "D". Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie ma miejsce samowola budowlana.

W sytuacji gdy mam do czynienia z samowolnie powstałym budynkiem zastosowanie znajduje art. 48 P.b.

WWINB podniósł, iż PINB prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku oraz nakazał przedłożenie dokumentów legalizacyjnych tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego, oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokumenty, których przedstawienia zażądał PINB, są dokumentami wskazanymi przez ustawodawcę, a wskazanie ich w sentencji zaskarżonego postanowienia jest działaniem prawidłowym. W tym miejscu należy wskazać, że wstrzymanie robót budowlanych w przypadku gdy roboty budowlane zostały zakończone, nie jest naruszeniem przepisów prawa, bowiem takie wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych stanowi swoisty zakaz prowadzenia robót budowlanych w przyszłości do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego (Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III pod red. Andrzeja Glinickiego: Opublikowano: WK 2016).

Odnosząc się natomiast do treści zażalenia, WWINB wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy prawa budowlanego z 1974 r. ponieważ jak wykazano powyżej, rozbudowa budynku "C" o budynek "D" miała miejsce po 2010 r. tj. w reżimie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 51 ust 1 pkt 3 P.b., na który wskazuje pełnomocnik R. K., ponieważ w przedmiotowej sprawie budynku "D" nie można potraktować jako istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę budynku "C". Z analizy akt organu I instancji (przede wszystkim zdjęć lotniczych) wynika, że budynek "D" powstał w odstępie kilku lat, już po zakończeniu budowy budynku "C". Zatem powstanie przedmiotowego budynku, który powstał w wyniku rozbudowy istniejącego wcześniej budynku i mimo, że tworzy z nim konstrukcyjną całość, nie może być potraktowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. K. zarzucając mu naruszenie:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza:

1. art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (T. jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 1333 z późn. zm.), wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020r., w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471) poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się tym, że WWINB w P. zamiast utrzymywać w mocy postanowienie organu I instancji powinien uchylić (o postanowienie i umorzyć postępowanie I instancji,

2. art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie, gdyż w przypadku uznania przez organ II instancji, że budynek "D" stanowi rozbudowę budynku "C", powinien uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie I instancji, a także nakazać organowi I instancji przeprowadzenie procedury, o której mowa w ww. przepisach tj. tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego, z uwagi na to, że wykonanie części "D" budynku miało miejsce ponad 20 lat od wydania zaskarżonego postanowienia,

3. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza:

1. art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (T. jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 735 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy,

2. art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczności stanowiące podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia zostały udowodnione,

3. art. 8la § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięte wątpliwości co do stanu faktycznego, które pojawiły się w sprawie na korzyść skarżącego,

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie nie należało utrzymywać w mocy postanowienia organu I instancji lecz je uchylić w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, gdyż w przypadku uznania, że część "D" budynku stanowi samowolną rozbudowę części "C" organ II instancji powinien nakazać organowi I instancji przeprowadzenie procedury, o której mowa w art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane tj. tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego, z uwagi na to, że wykonanie części "D" budynku miało miejsce ponad 20 lat od wydania postanowienia PINB we W. z dnia 13.04.2022r., o wstrzymaniu prowadzenia robót,

5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie z przyczyn opisanych powyżej w lit. d należało uchylić w całości postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie I instancji.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WWINB, o przeprowadzenie dowodu z wydruku Systemu Informacji Przestrzennej - gminy M. na okoliczność ustalenia faktu, że budynek "D", którego dotyczy niniejsze postępowanie znajduje się na działkach o nr ewid. [...] i [...], a nie jak to opisały organy obu instancji na działce o nr ewid. [...],[...] oraz [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na podstawie art. 48 Pb. Określone obowiązki.

Jako punkt wyjścia rozważań prawnych w niniejszej sprawie należy poczynić w kilka uwag w kwestii daty powstanie przedmiotowego obiektu budowlanego, a dokładnie obowiązku precyzyjnego określenia tej daty gdyż powyższe ma istotne znaczenia dla oceny prawidłowości przyjętego przez organy reżimu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie.

Jednakże w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy kwestię czy dopuszczalne jest zastosowanie procedury legalizacyjnej uproszczonej -uregulowanej w art. 49 f P.b. - w toczącym się i wszczętym przed 19 września 2020 r. (tj. przed wejściem w życie ww. przepisu) postępowaniem legalizacyjnym. Dokonując oceny powyższego zagadnienia Sąd uznał, iż postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie art. 48 P.b. nie może przekształcić się w postępowanie legalizacyjne uproszczone.

Powyższe stanowisko nie oznacza jednak całkowitej niedopuszczalności wszczęcia odrębnego postępowania legalizacyjnego uproszczonego.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471; dalej: ustawa nowelizująca) "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym."

Zatem omawiana regulacja intertemporalna nakazuje stosować dotychczasowe przepisy P.b. do toczących się spraw administracyjnych (wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej). Do spraw takich należą między innymi sprawy o legalność obiektów budowlanych, które były uregulowane w P.b. przed 19 września 2020 r. (prowadzone na podstawie art. 48 i nast. P.b., względnie na podstawie przepisów art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. przez odesłanie z art. 103 ust. 2 P.b.).

Tym samym zasadnie organ odwoławczy wskazał, iż jeżeli w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed 19 września 20020 r. to tym samym organ obowiązany jest, w wszczętym już postępowania, stosować przepisy dotychczasowe.

Powyższe nie oznacza jednak niemożliwości stosowania procedury z art. 49f P.b. (uproszczonego postępowania legalizacyjnego) w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których już toczą się postępowania administracyjne (a konkretnie – toczyły się w dacie 19 września 2020 r., kiedy to weszła w życie ustawa nowelizująca).

Kwestię dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego uproszczonego wyczerpująco omówił tutejszy Sąd w wyroku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 418/21, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym wyroku i w dalszej części niniejszego uzasadnienia będzie się do nich odwoływał.

Wobec powyższego wskazać należy, iż art. 49f P.b., dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy nowelizującej, która weszła w życie 19 września 2020 r., wprowadza szczególną regulację określającą przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W myśl tego przepisu w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1 P.b.). W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 P.b., to jest obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie P.b. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2 P.b.). Nie można natomiast wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 P.b.). Jednocześnie w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz usunięcie stanu zagrożenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 49f ust. 3 i 4 P.b.).

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy, następnie uchwalonej jako ustawy nowelizująca (druk sejmowy 121, s. 43 i następne, sejm.gov.pl) wprowadzenie uproszczonej procedury legalizacyjnej w odniesieniu do samowoli budowlanych starszych niż 20 lat jest konieczne ze względu na wymóg zachowania standardów w zakresie bezpieczeństwa. W Polsce istnieje i jest użytkowany szereg obiektów budowlanych samowolnie wybudowanych przed wieloma laty, co do których organy nadzoru budowlanego nie mają wiedzy, a tym samym nie mogły podjąć przewidzianych w Prawie budowlanym działań. Właściciele zwykle nie podejmują bowiem prób legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych z obawy przed wysokimi opłatami legalizacyjnymi, a także obawiając się wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce – przede wszystkim ze względu na ich niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto obowiązek przechowywania co najmniej przez okres istnienia obiektu dokumentacji związanej z wydanym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem został wprowadzony dopiero na mocy P.b. (z 1994 r.). W związku z tym, niejednokrotnie jest wręcz niemożliwe do ustalenia, czy dana inwestycja zrealizowana w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm., dalej "P.b. z 1974 r.") została wybudowana bez wymaganej zgody. W sytuacji zatem wzniesienia obiektu budowlanego przed 1 stycznia 1995 r. brak możliwości okazania przez aktualnego właściciela tego obiektu decyzji o pozwoleniu na budowę sam w sobie nie oznacza jeszcze, że jest to samowola budowlana (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r., II OSK 928/17). W uzasadnieniu omawianego projektu ustawy podkreślono również, że nowa procedura daje możliwość wystąpienia do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania legalizacyjnego w formie uproszczonej i tym samym legalizacji starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 P.b.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu we wskazanym wyżej wyroku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 418/21 stanął na stanowisku, iż zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie nowej regulacji – uproszczonego postępowania legalizacyjnego – do starych samowoli budowlanych. Chodzi bowiem przede wszystkim o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa.

W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, iż kwestia wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego powinna być wyłączona z rozważań dotyczących art. 25 ustawy nowelizującej. Oczywistym jest, że przed 19 września 2020 r. żadna procedura legalizacyjna uproszczona nie mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze ustawy nowelizującej ją wprowadzono. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie było więc tego typu "spraw". Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 P.b. i z art. 37 i 40 P.b z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 P.b.), a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć.

Zgodzić należy się, iż zasygnalizowana konkurencyjność jest szczególnie jaskrawo czytelna w kontekście zwłaszcza dwóch regulacji. Po pierwsze, wskazują na jej istnienie przepisy dotyczące legalizacji uproszczonej wobec obiektów wybudowanych przed 1995 r. Zgodnie bowiem z art. 49f ust. 2 P.b. do tych obiektów procedurę uproszczoną prowadzi się na wniosek właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Z art. 49f ust. 2 P.b. wynika więc, że stanem zupełnie naturalnym i założonym przez ustawodawcę jest stan, gdy istnieją przesłanki do prowadzenia procedury z art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 P.b.), która wszczynana jest przez organ z urzędu. Zarazem w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego właściciel lub jego zarządca mogą w każdym czasie "wybrać" procedurę legalizacyjną uproszczoną. Innymi słowy, samowolnie wybudowane obiekty wybudowane przed 1995 r. są przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego z urzędu, a przy założeniu bierności właściciela lub zarządcy, powinno być wobec nich wszczęte postępowanie z art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 P.b.). Natomiast w razie złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o procedurę uproszczoną (art. 49f ust. 2 P.b.), rozpatrywana będzie ona w granicach nowej sprawy i będzie miała pierwszeństwo.

Drugim przepisem, który wskazuje na to, że procedury legalizacyjne zwykłe i legalizacyjne uproszczone to dwie różne "sprawy" administracyjne, jest art. 49f ust. 5 P.b., który stanowi, że "Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1". Uważna analiza cytowanej tu regulacji pozwala dostrzec, że ustawodawca traktuje tryby legalizacyjne: "zwykły" (z art. 48 ust. 1 P.b.) i "uproszczony" (art. 49f ust. 5 P.b.) jako odrębne. Zaznacza bowiem, że zainicjowanie trybu "zwykłego" przed upływem 20 lat od zakończenia budowy (wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 P.b.) jest a limine przesłanką negatywną wszczęcia trybu uproszczonego.

W tym miejscu podkreślić należy, iż powyższy pogląd w najmniejszym stopniu nie podważa sensu regulacji z art. 25 ustawy nowelizującej. Oczywistym jest, że postępowania administracyjne legalizacyjne, które w dniu 19 września 2020 r. pozostawały otwarte, czyli

– takie, które prowadzi się w trybie art. 48 P.b. (a wobec których nowa legalizacja uproszczona jest a limine wyłączona - art. 49f ust. 5 P.b.)

– takie, które są prowadzone na podstawie art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 P.b. (przy braku wniosku z art. 49f ust. 2 P.b.) prowadzone będą dalej w oparciu o przepisy "dotychczasowe".

Natomiast w odniesieniu do postępowań, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ w razie spełnienia przesłanek do wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego winien wszcząć je jako odrębne "nowe" postępowanie, a nie przekształcać postępowania "zwykłego" w postępowanie "uproszczone", jak oczekuje tego strona Skarżąca.

Natomiast ewentualne wszczęcie postępowania "uproszczonego" winno mieć pierwszeństwo przed postępowaniem "zwykłym".

Wobec powyższego jeszcze raz należy zaznaczyć, iż stosowanie do art. 49f ust. 5 P.b. wszczęcie procedury uproszczonej jest niedopuszczalne w odniesieniu do obiektów, co do których w procedurze zwykłej (art. 48 P.b.) wydano postanowienie o wstrzymaniu budowy, a termin 20 lat od daty zakończenia budowy obiektu upłynął dopiero po tym postanowieniu. A contrario w innych przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczynane. Przykładowo, postępowanie uproszczone należy wszcząć wobec obiektów budowlanych, co do których toczy się postępowanie w sprawie ich legalności, ale nie wydano postanowienia z art. 48 ust. 1 P.b. albo postanowienie to wydano, ale po terminie 20 lat od daty zakończenia budowy. W takich przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte i stanowić będzie ono nową sprawę.

Odrębnym przepisem międzyczasowym, który blokuje uproszczoną procedurę legalizacyjną jest art. 32 ustawy nowelizującej zgodnie z którym "nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki". Jest to jedyny przepis intertemporalny w ustawie nowelizującej, który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie art. 32 ustawy nowelizującej potwierdza tylko, że wolą ustawodawcy było wyłączenie prawa do procedury uproszczonej tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których wydano już nakaz rozbiórki, przed wejście w życie ustawy nowelizującej, a więc przez 19 września 2020 r.

Treść tego przepisu wręcz nasuwa myśl, że a contrario ustawodawca zakładał, że wszczęcie i prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest dopuszczalne wobec obiektów nie objętych jeszcze nakazem rozbiórki (oczywiście z zastrzeżeniem art. 49f ust. 5 P.b.).

Tym samym strona może domagać się od organu aby ten mając na uwadze wyżej wskazane przepisy wszczął nowe postępowanie na podstawie art. 49f P.b. i to w tej procedurze organ winien dokładniej określić dokładną datę powstanie przedmiotowego budynku.

Powyższe nie oznacza jednak, co wskazano już wyżej, o dopuszczalności stosowania w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 48 P.b. art. 49f P.b.. Jak już wyżej wyjaśniono oba postępowania są odrębne i konkurencyjne wobec siebie.

Mając to na uwadze Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020r., w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471) jak i art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez ich niezastosowanie.

Wobec powyższego na potrzeby prowadzonego w trybie art. 48 P.b. istotne jest wyłącznie czy przedmiotowy obiekt powstał pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 P.b.. Zgodnie z tym przepisem przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotowy budynek powstał po 1 stycznia 1995 r. tj. po dniu wejścia w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, a tym samym organ zasadnie zastosował przepis art. 48 P.b., a nie przepisy P.b. z 1974 r.

Na powyższe jednoznacznie wskazuje znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcie lotnicze z 28 lipca 1995 r. na którym brak jest uwidocznionego budynku "D" jak i budynku "C", którego to rozbudowę miał stanowić budynek "D" będący przedmiotem niniejszego postępowania.

Zatem mając na uwadze powyższe jak również oświadczenie T. J., który wskazał, że według jego wiedzy, budynek gospodarczy został wybudowany w latach 2002-2006, Sąd uznał, iż wbrew oświadczeniu K. K. budynek gospodarczy nie został wybudowany w 1994 r. , a po 1 stycznia 1995 r.

W tym miejscu na marginesie wskazać należy, iż wbrew ocenie organu nie jest oczywistym, że budynek został wybudowany po 2010 r.

Po pierwsze błędnie uznaje organ, iż powyższa kwestia została przesądzona w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) czy też wyroku NSA z dnia 18 listopada 2020 r. (znak: II OSK [...]). W tym miejscu podkreślić należy, iż NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał jedynie, że okoliczność, iż budynek "D" powstał po 2010 r., co wynika ze zdjęć lotniczych przekazanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, będzie przedmiotem swobodnej oceny organu, opartej o materiał zgromadzony w sprawie.

Z tych też względów Sądy nie wypowiedziały się w sposób wiążący co do dokładnej daty dokonania rozbudowy.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż fakt, że na zdjęciu lotniczym z 2010 r. uwidocznione są wyłącznie mury nie może automatycznie oznaczać, iż budynek ten powstał po tej dacie. Oparcie się wyłącznie na powyższym zdjęciu, bez uwzględnienia zeznań świadków, że obiekt powstał w latach 2002-2006 oraz oświadczenia inwestora, że w tamtym czasie był wymieniany dach, prowadzi na wniosku, że organ przedwcześnie uznał, że obiekt powstał po 2010 r.

Jednakże, co wskazano już wyżej, dla niniejszego postępowanie nie ma znaczenia czy obiekt powstał przed 2010 r. czy też po, ale wyłącznie okoliczność, że został on wybudowany po 1 stycznia 1995 r.

Dla oceny prawidłowości prowadzonego postępowania istotna jest również okoliczności, iż przedmiotowy budynek "D" powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jako rozbudowa budynku "C".

Na powyższe wskazuje choćby przedłożona przez Skarżącego inwentaryzacja budynków gospodarczych. W dokumencie tym, w części "opis techniczny", wskazano, że budynek "D" – budynek gospodarczy wybudowany został bez pozwolenia na budowę.

W tym miejscu warto również wskazać, odnosząc się do zarzutów skargi, iż fakt realizacji budynku "D" poprzez rozbudowę budynku "C" nie może oznaczać, że mamy do czynienia z jedną budową i de facto z wybudowaniem obiektu z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Sąd podziela stanowisko organów, iż analiza akt, a przede wszystkim zdjęć lotniczych, prowadzi do wniosku, że budynek "D" powstał w odstępie kilku lat, już po zakończeniu budowy budynku "C". Zatem powstanie przedmiotowego budynku, który powstał w wyniku rozbudowy istniejącego wcześniej budynku i mimo, że tworzy z nim konstrukcyjną całość, nie może być potraktowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, a wyłącznie jako rozbudowa.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że ustawodawca nie dokonał zdefiniowania pojęcia rozbudowy.

Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, do którego odwołał się również organ, iż P.b. nie zawiera definicji rozbudowy, jak zresztą wielu innych pojęć, dlatego należy, stosując wykładnię językową przyjąć, że rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji.

Tym samym skoro w wyniku robót budowlanych doszło do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego ozn. literą "C" poprzez powstanie w późniejszym czasie części ozn. "D", to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce rozbudowa o wym. 17,29 m x 6,50 m, która zaliczana jest do pojęcia budowy na gruncie prawa budowlanego.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust 1 P.b. oboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29-31 P.b. zawierają katalog robót budowlanych, których wykonanie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, lecz należy dokonać zgłoszenia do właściwego organu administracji, a które roboty nie wymagają uzyskania żadnej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że realizacja rozbudowy o budynek o wymiarach 17,29 m x 6,50 m nie mogła nastąpić na podstawie zgłoszenia, a wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, którym, co wyjaśniono wyżej, nie legitymował się inwestor. zgodnie z art. 48 ust. 1 pr. bud.. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Wedle zaś ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Wobec powyższego wskazać należy, że PINB prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów, umożliwiając Skarżącemu legalizację wykonanej rozbudowy tj. obowiązek przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego, przedstawienia oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; przedstawienie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora.

Ponadto odnosząc się do wskazanej w skardze okoliczności, iż budynek "D", którego dotyczy niniejsze postępowanie znajduje się na działkach o nr ewid. [...] i [...], a nie jak to opisały organy obu instancji na działce o nr ewid. [...],[...] oraz [...] wyjaśnić należy, iż powyższe stanowi uchybienie ale nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.

Dochodząc do powyższych wniosków Sąd miał na uwadze, iż ze znajdujących się w aktach administracyjnych map wynika ( tym mapy przedłożonej przez inwestora, iż budynek "D" znajduje się na działce [...] i [...]. Natomiast z załączonego do skargi wydruku wynika, że działka [...] obecnie stanowi działki o numerach [...] i [...]. Powyższe stanowi niewątpliwie uchybienie. Jednakże mając na uwadze, iż obecnie przedmiotem kontroli jest postanowienie o nałożeniu określonych obowiązków oraz fakt, iż uchybienie to nie utrudnia w żadnym stopniu możliwości identyfikacji budynku, który jest przedmiotem postępowania, Sąd uznał, iż omawiane uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy.

W tym miejscu warto również zaznaczyć, iż na dalszym etapie postępowania tj. przedkładając projekt budowlany czy też wydając stosowna decyzję powinno się uwzględnić zmianę numeracji działek. Jednakże na obecnym etapie, wobec braku wątpliwości co do identyfikacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania, uchylanie zaskarżonego postanowienie celem poprawienia wyłącznie rubrum tego postanowienia stanowiłoby nadmierny formalizm godzący w podstawowe zasady szybkości i sprawności postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd za niezasadne uznał również zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ w stopniu wystarczającym na potrzeby niniejszego postępowania zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy.

Za niezasadny należało również uznać zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż jak wskazano wyżej brak jest podstaw do uznania, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów organ jest obowiązany umorzyć postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 48 P.b. wszczęte przed 19 września 2020 r.

Sąd zauważa, iż obecnie prowadzone postępowanie stanie się bezprzedmiotowe dopiero w momencie zalegalizowania przedmiotowej budowy w trybie przewidzianym w art. 49f P.b.

Natomiast do momentu wszczęcia legalizacji uproszczonej niniejsze postępowania, na podstawie art. 25 ustawy nowelizującej, winno być kontynuowane na podstawie art. 48 P.b.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.