Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 142/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

K. Z. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci: wyroku Sądu Okręgowego [...] wraz z uzasadnieniem oraz opinii biegłych znajdujących się w aktach tej sprawy. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na uwzględnienie zasługiwał i został zrealizowany pierwszy z wniosków. Prezes Sądu Okręgowego w [...] udostępnił wnioskodawcy żądany wyrok sądu wraz z uzasadnieniem jednocześnie odmówił udzielenia informacji w postaci żądanych opinii biegłych. Prezes Sądu Okręgowego uznał, iż opinia biegłego sądowego sporządzona na użytek postępowania sądowego spełnia kryteria informacji publicznej jednakże na podstawie art.5 ust.2 ustawy z dnia o dostępie do informacji publicznej oraz art.6 ust.l i ust.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych niemożliwe jest uwzględnienie wniosku K. Z. co do opinii biegłych i w tym zakresie wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Sądu Okręgowego wskazał, iż zgodnie z art.l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych ''każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych", przy czym zgodnie z brzmieniem art.6 ust.l i ust.2 tej ustawy "za dane osobowe uważa się informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do identyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności poprzez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne." W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] opinie biegłych zawierają charakterystykę stanu psychicznego badanych osób oraz ocenę ich poziomu umysłowego, a więc informacje dotyczące dóbr stanowiących dobra osobiste chronione przepisami prawa. Jednocześnie Prezes Sądu Okręgowego uznał, iż osoby badane można zidentyfikować bez zaangażowania nadmiernych kosztów czy czasu. Udzielenie informacji publicznej w tym zakresie stanowiłoby więc naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych stanowiący lex specjalis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dniu 12 października 2013r. K. Z. wniósł odwołanie zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie art.6ust.2, ust.3 ustawy o ochronie danych osobowych oraz naruszenie art.5ust.2, art.l6ustl ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz naruszenia art.9, art.l07par.l, par.3 oraz art,109par.l i art.39(l) par.l K.p.a obszernie uzasadniając swoje zarzuty, jednocześnie wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odwołaniu wnioskodawca argumentował konieczność umożliwienia szerokiego rozumienia i dostępu do informacji publicznej, w tym opinii biegłych oraz przedstawił własną interpretację danych osobowych i sytuacji, w których konieczna jest ochrona tych danych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku [...] Prezes Sądu Apelacyjnego uchylił decyzję Prezesa Sądu Okregowego w [...] z dnia [...] wrzesnia 2013 roku [...] odmawiającą udzielenia informacji publicznej i umorzył postępowanie. Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu uzasadnił swoje rozstrzgnię cie w nastepujacy sposób.

Udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. - o dostępie do informacji publicznej podlega wyłącznie informacja publiczna. Ustawodawca zdefiniował informację publiczną jako informację o sprawach publicznych nie definiując jednak spraw publicznych. W orzecznictwie NSA jako informację publiczną traktuje sie informacje wytworzone i dotyczące władz publicznych, oraz osób pełniących funkcje publiczne oraz innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym. Wykładnia ta opiera sie na Konstytucyjnym rozumieniu informacji publicznej, jako informacji dotyczącej dzioałalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne (por. wyrok NSA z 30.10.2002r., II SA 181/02, wyrok NSA z 20.10.2002r., II SA 195

02, wyrok NSA z 30.10.2002r. II SA 2036-2037/02, M.Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń, 2002, s.28).

Opinia biegłego nie stanowi z istoty swej informacji publicznej, z istoty swej nie jest

i

informacją o sprawach publicznych, nie musi dotyczyć spraw publicznych. Opinia biegłego nie pochodzi od funkcjonariusza publicznego (biegły sądowy nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu K.p.k.), ani nie jest też dokumentem urzędowym. Zgodnie zarówno z postanowieniami K.p.c, jak i K.p.k. opinia biegłego jest środkiem dowodowym stosowanym wówczas gdy ustalenie okoliczności majacych istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, specjalistycznych z określonej dziedziny wiedzy.

Orzeczenia przytaczane przez Wnioskodawcę dla poparcia swojego stanowiska dotyczą albo opinii prawnych, albo opinii biegłych w sprawach "oczywoście" publicznych, jak np. postępowaniu przed Prezesem UOKiK, gdzie dotyczyły sposobu działania podmiotów publicznych I wykonywania zadań publicznych.

W wyroku z dnia 17 czerwca 20lir. , I OSK 490/11 NSA stwierdził, iż opinie biegłych sporządzone dla potrzeb sprawy administracyjnej, chociażby dotyczyły osób sprawujących funkcje publiczne, lub umowy cywilne, ewentualnie pełnomocnictwa, nie stanowią dokumentów urzędowych. Pomimo tego, jeżeli dokumenty takie zawierają informacje publiczną, to służyć będzie do nich dostęp na podstawie przepisów ustawy z 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Wynika stąd, iż również zdaniem tego sądu opinia biegłego nie jest z istoty swej informacją publiczną, choć może być nośnikiem takiej informacji.

Co do opinii biegłych nie ma, więc żadnego automatyzmu w zakresie ich udostępnienia. Udostępniona w trybie ustawy o dostepie do informacji publicznej mogłaby więc zostać wyłącznie opinia biegłego w sprawie publicznej, dotycząca spraw publicznych. Opinie,których udostępnienia domaga się Wnioskodawca zostały wydane w sprawie indywidualnej, niedotyczacej osób pełnących funkcje publiczne, w sprawie niepozostającej w jakimkolwiek związku z zadaniami publicznymi, majatkiem publicznym. Postulowany przez Wnioskodawcę w odwołaniu "szeroki dostęp do akt sądowych oraz materiału dowodowego" nie wpływa na charakter opinii biegłego. Wnioskodawca de facto domaga sie dostępu do akt sprawy.

Dostęp do akt sądowych nie jest możliwy, co do zasady w trybie ustawy o dostepie do informacji publicznej. Akta sądowe jako takie nie są ani dokumentem urzędowym, ani informacją publiczną choć zawarte w nich dokumenty moga być nośnikami takich informacji. Dla osób nieposiadajacych uprawnień procesowych dostęp do akt sprawy sądowej możliwy jest w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych wydanego na podstawie art.41par.l ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Wnoiskowana opinia nie stanowi zdaniem organu informacji publicznej, o czym Wnioskodawcę należało pisemnie poinformować niewydając decyzji administracyjnej.Na podstawie art.138 K.p.a organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji w całości i umorzeniu postępowania. K. Z. wniósł do tutejszego sądu administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 o numerze [...] i zarzucił tejże decyzji:

1) Naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędne stwierdzenie, że opinia biegłego wytworzona w wykonaniu postanowienia organu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze na użytek postępowania karnego w sprawie z oskarżenia publicznego, w związku ze sprawowanym wymiarem sprawiedliwości nie stanowi informacji publicznej

2) Naruszenie art. 6 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niesłuszne zawężanie pojęcia informacji publicznej wyłącznie do dokumentów urzędowych.

3) Naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e oraz pkt 4 lit. b i c u.d.i.p. poprzez pominięcie, że opinia biegłego jest informacją o funkcjonowaniu organu władzy publicznej oraz ma znaczenie dla oceny prawidłowości ocen oraz zajętych stanowisk w sprawie publicznej przez funkcjonariuszy publicznych.

4) Naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 107 §1 i §3 poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania wnioskodawcy, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie obywatelskiego prawa do informacji publicznej oraz lakoniczne uzasadnienie przejawiające się m.in. w:

a) Brak wyjaśnienia, dlaczego sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy karne nie jest wykonywaniem zadań publicznych.

b) Pominięcie, iż opinia biegłego nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 6 ust. 2, jednakże jako dokument pochodzący od

osoby pełniącej funkcję publiczną w związku z wykonywaną działalnością publiczną określoną przez ustawę stanowi materiał urzędowy na gruncie innych ustaw np. ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych i zdecydowanie nie jest dokumentem prywatnym.

c) Brak zdefiniowania rozumienia pojęcia "zadanie publiczne", co z uwagi na różnorodne definicje tego pojęcia i stwierdzenia, że postępowanie karne nie jest wykonywaniem tych zadań powinno zostać wyjaśnione.

d) Brak wyjaśnienia, czym w rozumienie Prezesa Sądu Apelacyjnego jest sprawa "oczywiście publiczne" i na jakiej podstawie zostało dokonane takie wyodrębnienie.

e) Brak wyjaśnienia, czym różni się opinia biegłego od opinii prawnej.

f) Brak wyjaśnienia, dlaczego sprawa z zakresu prawa karnego zaliczana powszechnie do jednej z gałęzi prawa publicznego nie jest sprawą publiczną.

5) Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez:

a) Błędne przyjęcie, iż w opinii Prezesa Sądu Okręgowego tylko punkt 1 z mojego wniosku zasługiwał na uwzględnienie, podczaś gdy zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego pkt 2 również zasługiwał na uwzględnienie w zakresie w jakim dotyczył opinii biegłych z innych dziedzin niż psychiatria i psychologia.

b) Błędne przyjęcie, iż mój wniosek dotyczył udostępnienia akt sprawy, podczas gdy znam k.p.k. w stopniu odpowiednim, aby napisać wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w taki sposób, aby objąć nim wszystkie dokumenty posiadające walor informacji publicznej znajdujące się w aktach sprawy.

I w oparciu o powyższe zarzuty wniósł o:

- uchylenie zaskarzonej decyzji decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. [...] w całości.

- na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym także koszty dojazdu własnym samochodem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz z drogą powrotną.

Jednocześnie z ostrożności procesowej, w związku z uzasadnieniem uchwały 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13 wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności:

1) §94 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych oraz art. 156 §1 k.p.k. w zw. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. z art. 31 ust. 1 i 2 , art. 54 ust. 1 art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 10 ust. 1 zd. 2, art. 14 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także z art 1 ust. 1 i 2 protokołu nr 12 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie w jakim odnosi się do akt zakończonego postępowania sądowego i uzależnia dostęp do wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sądowych od zgody Prezesa Sądu lub Przewodniczącego Wydziału.

2) §94 ust. 2 regulaminu urzędowania sądów powszechnych oraz art. 156 §1 k.p.k. w zw. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1 art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art 1 ust. 1 i 2 protokołu nr 12 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie w jakim jako jedyną formę udostępnia dokumentów posiadających walor informacji publicznej przewidują przeglądania akt we właściwym sądzie bez możliwości wydania bezpłatnych odpisów drogą elektroniczną, co uniemożliwia pozyskiwanie informacji o działalności organów władzy publicznej mające siedzibę w znacznej odległości od miejsca zamieszkania wnioskodawców.

3) §94 ust. 2 regulaminu urzędowania sądów powszechnych oraz art. 156 §1 k.p.k. w zw. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 70 ust. 1 zd. 1, Konstytucji RP oraz z art. 2 zd. 1 protokołu nr 1 do konwencji ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie w jakim uzależniają możliwości nauki i zdobywania wiedzy od zgody Prezesa Sądu bądź Przewodniczącego Wydziału.

4) §94 ust. 2 regulaminu urzędowania sądów powszechnych oraz art. 156 §1 k.p.k. w zw. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 Kęnstytucji RP, w zakresie w jakim zarządzenie Prezesa Sądu lub Przewodniczącego Wydziału o odmowie udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie podlega kontroli sądowo-administracyjnej, co może prowadzić do nadużyć ze strony tych organów oraz niczym nieuzasadnionej dyskryminacji.

Prezes Sądu apelacyjnego w Poznankiu wniósł o oddalenie skargi.

W ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu stanowisko Skarżącego jest niezasadne.

Jego zdaniem opinia biegłego w sprawach karnych jest natomiast środkiem dowodowym przewidzianym w art. 193 K.p.k., dopuszczalnym wówczas, gdy zachodzi potrzeba stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie wymagających posiadania wiadomości specjalnych, to znaczy takich które nie są dostępne dla dorosłego człowieka o przeciętnym, ogólnym wykształceniu, zasobie wiedzy ogólnej czy doświadczeniu życiowym. Chodzi więc o wiadomości specjalistyczne z zakresu różnych dziedzin nauki, techniki, sztuki, gospodarki itp. (por.R.A.Stefański, Komentarz do art. 193 Kodeksu postępowania karnego, LEX do art. 193 K.p.k.).

Zamiarem Skarżącego ujawnionym przez niego samego była weryfikacja rozstrzygnięcia sądu. Skarżący w istocie żądał dostępu do jak najszerszego materiału będącego podstawą wyrokowania w sprawie, a więc w rzeczywistości zainteresowany był dostępem do akt sprawy. Akta sprawy sądowej nie zostały wymienione w art.6 ustawy o dostępie do informacji publicznej jako przykład informacji publicznej i w orzecznictwie sądów administracyjnych nie są traktowane jako taka informacja (por. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2012r., IV SAB/G1 69/11, wyrok NSA z dnia 29 października 2009r" I OSK 714/09 - www.nsa.pl). Akta sprawy sądowej są

zbiorem różnego rodzaju materiałów, w tym także takich, które są nośnikiem informacji publicznej. Wydaje się jednocześnie, że w odniesieniu do wielu z materiałów składających się na akta sprawy sądowej trudno jednoznacznie i z góry przezsądzić, czy mają one taki charakter, tzn. są nośnikiem informacji publicznej.

Fakt, iż sądy stanowią organ władzy publicznej i wymiar sprawiedliwości w Polsce sprawowany jest jawnie, nie zmienia faktu, iż całość akt sprawy nie stanowi informacji publicznej, a dostęp do nich, także dla osób nie posiadających uprawnień procesowych jest możliwy, regulowany Regulaminem stanowiącym akt prawa powszechnie obowiązującego. Jednocześnie stanowisko Skarżącego co do zasadności takiego uregulowanie dostępu do akt spraw rozpoznawanych przez sądy, w tym również spraw karnych nie ubezskutecznia tych regulacji.

Wydaje się, iż żądanie dostępu do kolejnych materiałów znajdujących się w aktach sprawy stanowi w istocie obejście prawa, a mianowicie obejście Regulaminu urzędowanie sądów powszechnych stanowiącego podstawę dostępu do akt sądowych. Warto przy tym zauważyć, że Regulamin urzędowania sądów powszechnych umożliwiający dostęp do akt sądowych daje szerszy dostęp do materiałów zgromadzonych w aktach sprawy sądowej aniżeli ustawa o dostępie do informacji publicznej, albowiem w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być ujawnione jedynie te spośród materiałów zawartych w aktach sprawy sądowej, które są nośnikiem informacji publicznej, zawierają taką informacje natomiast w trybie określonym przez Regulamin możliwy jest dostęp do całości akt, a więc również tych które nie mają charakteru informacji publicznej.

W dniu 23 czerwca 2014 roku wpłynęło do sądu pismo skarżącego ,w którym nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym w odpowiedzi na skargę i ocenił ,że utrzymać dotychczasową linię orzeczniczą a stanowisko NSA wyrażone w uchwale z 9 grudnia 2013r. potraktować jako odosobnione oraz sprzeczne z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, a także jawności działań organów władzy publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest oczywiście bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 roku uchylająca Decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2013 roku odmawiającą udzielenia informacji publicznej i umarzająca postępowanie.

Prawo dostępu do takiej informacji wywodzi się z ustawy zasadniczej – Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji), przy czym podstawowym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady i tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o "danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Od razu należy wskazać, że status informacji publicznej posiada niewątpliwie informacja o miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego – jako postać informacji o obowiązującym prawie, w tym przypadku: prawie miejscowym (por.: wyrok NSA z 19.12.2002 r., II SA 3301/02, CBOSA; por też: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, uw. 7 do art. 1, s. 37; Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2013, art. 30 Nb 6) – a także związana z nimi tzw. dokumentacja planistyczna, czyli dokumentacja posiadana przez organ i wykorzystywana do zrealizowania powierzonych jemu prawem zadań, jakimi są sporządzenie projektu i uchwalenie m.p.z.p. (por.: wyrok WSA z 02.12.2009 r., IV SAB/Wr 62/09; wyrok WSA z 16.10.2012 r. IV SAB/Wr 61/12; postanowienie WSA z 04.12.2013 r., II SAB/Kr 242/13 – CBOSA; por też Z. Niewiadomski (red.), Planowanie zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2013 art. 30 Nb 6).

Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p., a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym wójtowie gmin (por. wyroki WSA: z 27.03.2013 r., II SAB/Bd 162/12 oraz z 27.03.2013 r., II SAB/Gd 2/13 – CBOSA).

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Zastosowanie w takim przypadku formy decyzji byłoby równoznaczne z jej wydaniem bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA z 10.07.2013 r., II SA/Gd 295/13, CBOSA, i tam powołane orzecznictwo NSA). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia w trybie wnioskowym tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym – w szczególności nie została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej w skrócie: "BIP") – a więc, gdy zainteresowany nie ma możliwości zapoznać się z nią inaczej, niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy bowiem informacji ogólnodostępnej, bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie (por. wyrok NSA z 20.11.2003 r., II SAB 372/03, "Wokanda" 2004, nr 5, s. 33). W konsekwencji, w przypadku wielokrotnie ponawianych wniosków o udostępnienie tej samej informacji przez tego samego wnioskodawcę, na adresacie wniosku nie spoczywa obowiązek jej udzielenia po raz kolejny. Nie jest bowiem tak, że bez względu na wcześniej udzielone informacje, każde następne żądanie nawet dotyczące takiej samej sprawy, rodzi po stronie organu obowiązek jego rozpatrzenia w ramach nowej sprawy dostępu do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 28.08.2002 r., II SAB 107/02, LEX nr 101092). Dlatego w sytuacji uznania danego wniosku za powtarzający się – tj. tożsamy podmiotowo i przedmiotowo z wcześniejszym wnioskiem – zasadne będzie poprzestanie na powiadomieniu o tym fakcie wnioskodawcy "zwykłym" pismem (por.: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa..., uw. 13 do art. 10, s. 177). Jedynie w przypadku, gdy wcześniejszy wniosek został rozpatrzony negatywnie – tj. gdy wówczas decyzją ostateczną odmówiono udostępnienia żądanej informacji – zachodzić będzie konieczność rozważenia zasadności wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

W tym miejscu godzi się podkreślić, że informacja publiczna może być udostępniana nie tylko na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe tryby dostępu, ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 u.d.i.p.). Cytowany przepis wyraża normę kolizyjną, wyłączającą stosowanie unormowań u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Pozwala to de facto na wyodrębnienie dwóch zbiorów informacji publicznych: (i) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz (ii) ujawnianych w oparciu o przepisy ustaw szczególnych. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej – jeżeli nie może jej udostępnić na podstawie u.d.i.p. ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej – powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę "zwykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz, w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji (np. wymagane dodatkowe przesłanki) wynikające z tych przepisów (por.: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa..., uw. 7 do art. 1, s. 28; M. Chmaj [w:] M. Bidziński i in., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, art. 1 Nb 11; M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 29; P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, uw. 3 do art. 1 ust. 2).

W niniejszym postępowaniu wnioskowana przez skarżącego opinia biegłego została sporządzona w postępowaniu karnym toczącym się przed sądem powszechnym zakończonym wydanym przez ten sąd wyrokiem . K. Z. nie był stroną tego postępowania.

Rację miał więc Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu ,że ta opinia nie stanowiła informacji publicznej ,o której mowa w ustawie o dostępie do informacji. Tym samym nie było podstaw do jej udzielenia w trybie przewidzianym w tej ustawie ani podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Sąd w niniejszym postępowaniu ma na uwadze stanowisko przedstawione w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 roku I OPS/13. Przepisy art. 156 § 1 , 5 i 5a kpk oraz art.525 kpc i §94 regulaminu sądowego w stosunku do wszystkich , a nie tylko wobec stron postępowania , w odniesieniu do tych dokumentów , które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust.2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie , że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych , niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Z przedstawionych wcześniej rozważań wynika ponadto, że ustawodawca, co do którego zakładamy walor racjonalności, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może , czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania , wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają takiego uregulowania. Jak trafnie wskazano w części orzeczeń sądów administracyjnych art.3 ust.2 u.d.i.p. określający przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej jako jedno z uprawnień wskazuje prawo wglądu do dokumentów urzędowych, a nie prawo wglądu do akt sprawy jako zbioru ( zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2662/12 ) . Przedstawione powyżej stanowisko umacnia brzmienie art. 6 ust. 4 lit. a u.d.i.p. , w którym ustawodawca stwierdził , że udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych. Tak więc tylko w jednym wypadku adresat wniosku jest zobowiązany do udostępnienia nie tylko informacji publicznej zawartej na dowolnym nośniku, ale również treści i postaci tego nośnika. Trzeba jeszcze dodać, że gdyby przyjąć pogląd odmienny od prezentowanego, należałoby w konsekwencji uznać, iż podmioty dysponujące aktami sprawy powinny również realizować obowiązki wskazane w art. 12 ust.2 u.d.i.p., t.j. obowiązek zapewnienia możliwości kopiowania akt sprawy lub ich przeniesienia na odpowiedni i powszechnie stosowany nośnik.

Trzeba nadto wskazać, że zgodnie z art.30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i jej ochrona jest obowiązkiem władz publicznych . Poza tym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego , czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym ( art. 47 Konstytucji ). Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma poddać działanie organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym - kontroli społecznej, czynić je bardziej transparentnymi , a tym samym zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Jej celem , ponad wszelką wątpliwość, nie było narażenie obywateli na utratę prywatności i poddanie ich działań i zachowań osądowi " każdego" kto zechce zapoznać się z aktami sprawy, w której występowali jako strona czy uczestnik postępowania. W aktach sądowych i aktach postępowań przygotowawczych znajduje się szereg dokumentów i informacji, które udostępnione , nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mogą zagrozić naruszeniem praw strony do ochrony jej godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. Zwłaszcza, iż z praktyki orzeczniczej wynika , że w przeważającej liczbie spraw ( tak jak w rozpoznawanej ) wnioskodawca podając sygnaturę sprawy zna dane osobowe strony, której akta tej sprawy dotyczą. Ich zanonimizowanie nie chroni podmiotów biorących udział w postępowaniu przed ujawnieniem informacji podlegających ochronie w świetle wskazanych wcześniej norm konstytucyjnych.

W piśmiennictwie wyrażano przekonanie, że udostępnieniu podlegają określonego rodzaju informacje, a nie akta czy znajdujące się w nich dokumenty (Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Hanna Knysiak - Molczyk, Lexis Nexis, Warszawa 2013 , s 191 ).

Sąd nie znalazł podstaw do występowania z zapytaniem prawnym, o które wnioskował skarżący. Na podstawie art.151 ppsa skargę jako bezzasadną oddalił.

MZ