Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1479/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11d ust. 1, art. 11f ust. 3, art. 12 ust. 4, 4a, 4d, 4f
journal: Dz.U. 2018 poz 1474
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, Asesor WSA Elżbieta Granatowska ( spr.), Sędzia WSA Grzegorz Antas, Protokolant st. ref. Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. 2018 r., poz. 1474 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku zarządcy drogi - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 17 czerwca 2019 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr [...]", z zachowaniem m.in. ustaleń dotyczących:

1. powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii:

Inwestycja dotyczy rozbudowy drogi krajowej nr [...] klasy GP na odcinku od km 3+956,00 do km 4+437,00. Na tym odcinku droga krajowa nr [...] posiada powiązanie w km 4+216,90 poprzez skrzyżowanie zwykłe z drogą wojewódzką nr [...] klasy G. W ramach przedmiotowej inwestycji w miejscu skrzyżowania zwykłego zaprojektowano skrzyżowanie skanalizowane typu rondo "średnie". Zmiana geometrii skrzyżowania wymaga rozbudowy drogi krajowej nr [...] i drogi wojewódzkiej nr [...]. Powiązanie dróg publicznych nie ulega zmianie.

2. określenia linii rozgraniczających teren

Projektowany pas drogowy drogi krajowej nr [...] klasy GP usytuowano na nieruchomościach oznaczonych jako działki o numerach ewidencyjnych:

1) [...], obręb ewidencyjny [...], jedn. ewidencyjna [...] miasto.

2) [...] obręb ewidencyjny [...], jedn. ewidencyjna [...] miasto.

Projektowany pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] klasy G usytuowano na nieruchomościach oznaczonych jako działki o numerach ewidencyjnych:

1) [...] obręb ewidencyjny [...], jedn. ewidencyjna [...] miasto.

2) [...] obręb ewidencyjny [...], jedn. ewidencyjna [...] miasto.

Własnością Skarbu Państwa, z dniem w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, stają się nieruchomości oznaczone jako działki o numerach ewidencyjnych gruntów: 1) [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto, 2) [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto.

Przeznaczone na pas drogowy drogi krajowej nr [...] nieruchomości oznaczone jako działki o numerach ewidencyjnych: [...], obręb ewidencyjny [...] oraz [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto - stanowią własność Skarbu Państwa.

Przeznaczone na pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] nieruchomości oznaczone jako działki o numerach ewidencyjnych: [...] obręb ewidencyjny [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto - stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast nieruchomość oznaczona jako działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto, stanowi własność Województwa [...]. Inwestor oświadczył, że posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cel budowy drogi.

Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania R. W., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.:

I. uchylił:

- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 2, w wierszu 14, licząc od góry strony, zapis: "[...]",

- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 4, w wierszach od 6 do 9, licząc od góry strony, zapis: "Natomiast nieruchomość oznaczona jako działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto, stanowi własność Województwa [...]. Inwestor oświadczył, że posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cel budowy drogi",

- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 5, w wierszach od 7 do 8, licząc od dołu strony, zapis: "[...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto.",

- mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiącą załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji

i orzekł w tym zakresie poprzez:

- ustalenie, w miejsce uchylenia, na stronie 5, nowego zapisu:

"[...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto. Na ww. działce nr [...] prace polegające na przebudowie drogi wojewódzkiej nr [...] będą wykonywane na podstawie przedłożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast ww. działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.",

- zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, mapy w skali 1:500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji.

II. uchylił strony nr 22 i 31 części opisowej projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego stanowiącego integralną część zaskarżonej decyzji jako załącznik nr 2 i orzekł w tym zakresie poprzez zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, zamiennych stron nr 22 i 31 części opisowej projektu zagospodarowania terenu, które stanowią załączniki nr [...] do niniejszej decyzji.

III. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Organ wskazał, iż inwestorem w tej sprawie jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, decyzja dotyczy "Rozbudowy drogi krajowej nr [...] na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr [...]. m.in. poprzez poszerzenie drogi, budowę skrzyżowania o ruchu okrężnym oraz dróg dojazdowych. Minister opisał cały przebieg postępowania, stwierdzając, że wniosek zawierał wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia. Postępowanie przed organem I instancji również zostało przeprowadzone prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Minister wskazał, iż na skutek tej inwestycji działki R. W., do których przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego nr [...] zostały zaplanowane do przejęcia w całości lub w części pod drogę. Działka nr [...] w całości znajduje się w pasie drogowym, działka nr [...] została przeznaczona do podziału na działkę nr [...] (do przejęcia pod inwestycje), a działka nr [...] została przeznaczona do podziału na działkę nr [...] (do przejęcia pod inwestycję).

Organ uznał za niezasadny zarzut odwołania, iż wskutek określenia w zaskarżonej decyzji linii rozgraniczających teren inwestycji działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) nie ma dostępu do drogi publicznej. Działka ta nie posiadała legalnego zjazdu z drogi krajowej nr [...]. Powyższe potwierdził sam skarżący w odwołaniu, stwierdzając, iż "na skutek realizacji unijnego kontraktu nie ma prawnego ani faktycznego wjazdu na działkę nr [...] w [...] o powierzchni 1,0431 ha". W piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r. inwestor wskazał, iż przedstawione przez R. W. informacje, jakoby działka nr [...] wydzielona w wyniku zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] podziału działki nr [...] pozostała bez dostępu do drogi publicznej, nie pokrywają się ze stanem faktycznym. Podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...] w żaden sposób nie wpływa na możliwość korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy oraz nie zmienia dostępu ww. nieruchomości do drogi publicznej. Inwestor wyjaśnił, że do działki nr [...] (po podziale [...]) istnieje dojazd z działki nr [...] (po podziale [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako "dr", poprzez działkę nr [...] (po podziale [...]), na której zlokalizowany jest przejazd przez rów melioracyjny (pod przejazdem znajduje się przepust betonowy). Jednak - jak zauważył inwestor- ww. rów, jak i przedmiotowy przejazd wraz z przepustem betonowym są zarośnięte trawą i sitowiem. Nowopowstała działka nr [...] będzie mieć dostęp do drogi publicznej poprzez jezdnię dodatkową usytuowaną w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], łączącą się z działką nr [...], na której znajduje się droga gruntowa, której właścicielem jest Gmina [...] o statusie miejskim, i poprzez działkę nr [...], również stanowiącą własność Gminy [...] o statusie miejskim, na której znajduje się wskazany przez inwestora rów melioracyjny wraz z przepustem umożliwiającym wjazd na ww. działkę skarżącego. W ocenie Ministra, w kontekście powyższych ustaleń, nie sposób czynić Wojewodzie [...] zarzutu dotyczącego naruszenia art. 93 ust. 3 oraz art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 23 specustawy drogowej. Powołane przepisy tej ustawy znajdują bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy projektowane do wydzielenia działki tracą dostęp do drogi publicznej. Natomiast działka skarżącego przed wydaniem decyzji Wojewody [...] nie posiadała bezpośredniego połączenia z drogą krajową nr [...] w postaci zjazdu.

Ustosunkowując się do twierdzenia skarżącego, iż realizacja planowanej inwestycji drogowej, w kształcie przedstawionym przez inwestora, nie wyczerpuje przesłanki niezbędności i celowości, organ odwoławczy wskazał, iż określenie w zaskarżonej decyzji linii rozgraniczających teren inwestycji, obejmujących m.in. działkę nr [...] oraz część działek nr [...] obręb ewidencyjny [...], stanowiących własność Skarbu Państwa i będących w użytkowaniu wieczystym R. W., dokonane zostało na podstawie przepisów specustawy drogowej. Zgodnie z art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości znajdujące się w tych liniach, niezbędne do realizacji inwestycji, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa - w odniesieniu do dróg krajowych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej). Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nie następuje, gdy Skarb Państwa jest już właścicielem nieruchomości zajętej pod inwestycję drogową. Ponadto, w myśl art. 12 ust. 4d specustawy drogowej, jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W opinii organu odwoławczego całokształt okoliczności niniejszej sprawy dowodzi, iż działka nr [...] oraz części działek nr [...] są niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej. Przebieg przedmiotowej inwestycji w zakresie interesu prawnego skarżącego został wytyczony optymalnie, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż organy nie rozważyły innych wariantów przebiegu inwestycji, Minister wskazał, iż organy nie mogły dokonać zmian w przedstawionej przez wnioskodawcę koncepcji przebiegu przedmiotowej inwestycji drogowej. Organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest władny nakazać inwestorowi innej lokalizacji inwestycji, skoro ta zaproponowana przez inwestora we wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji nie narusza prawa.

Organ stwierdził ponadto, iż - wbrew opinii skarżącego - organ I instancji szczegółowo i przekonywująco wyjaśnił przesłanki uzasadniające nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podzielając w tym zakresie przedstawioną przez inwestora argumentację co do wystąpienia interesu społecznego. Zwrócić należy uwagę, iż na str. 9 kontrolowanej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa inwestycja w zakresie rozbudowy dróg publicznych wymaga pilnej realizacji w celu poprawy bezpieczeństwa ich użytkowania. Natychmiastowa realizacja inwestycji usprawni płynność ruchu w rejonie skrzyżowania drogi krajowej nr [...] i drogi wojewódzkiej nr [...] poprzez zwiększenie "rozpoznawalności" skrzyżowania i redukcję prędkości przy zbliżaniu się do ronda. To pozwoli na bezpieczniejsze włączanie się do ruchu pojazdów z wlotów podporządkowanych oraz upłynni ruch dla relacji skrętnych. W ramach przedmiotowej inwestycji zaplanowano wykonanie oświetlenia oraz zmianę geometrii istniejącego skrzyżowania, które w obecnym stanie stwarza duże zagrożenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Organ wojewódzki uznał, iż powyższe elementy wpłyną na zmniejszenie liczby zdarzeń drogowych, a co za tym idzie, zwiększą ochronę zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego.

Ponadto, mając na uwadze szeroko przedstawioną przez skarżącego argumentację, zgodnie z którą inwestycja drogowa objęta decyzją Wojewody [...], nie powinna dojść do skutku z uwagi na zrealizowanie ww. odcinka drogi w ramach unijnego kontraktu PHARE PL 9402-01-02-01 w 1999 r. z rażącym naruszeniem prawa krajowego, organ wskazał, iż powyższy zarzut nie może zostać rozpatrzony przez Ministra w postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...], ponieważ wykracza on poza granice niniejszej sprawy. Do kompetencji Ministra nie należy ocena legalności innych inwestycji drogowych, zrealizowanych przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla omawianego zadania inwestycyjnego.

Skargę na tę decyzję wniósł R. W., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania.

Skarżący stwierdził, iż zaskarżone decyzje są wadliwe, gdyż realizacja planowanej inwestycji drogowej nie wyczerpuje przesłanki niezbędności i celowości w kształcie przedstawionym przez inwestora pod kątem spełnienia przez ten wniosek dopuszczalności wywłaszczenia w rozumieniu art. 21 Konstytucji RP i art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Zaskarżona decyzja I i II instancji, odejmuje prawo użytkowania wieczystego do działek [...] bez przeprowadzenia odrębnego postępowania wywłaszczeniowego, mimo, że art. 21 ust. 1 Konstytucji RP wprowadza jako zasadę ochronę własności prywatnej, a dopuszczalność wywłaszczenia jest obwarowana warunkami w postaci celu publicznego, niezbędności wywłaszczenia i słusznego odszkodowania.

Z kolei Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. nie zauważył, że inwestor ograniczył się jedynie do jednego, narzuconego przez siebie rozwiązania, bez jakichkolwiek innych alternatywnych wersji osiągnięcia tego samego celu. Powyższa wada zaskarżonej decyzji podważa celowość planowanej inwestycji publicznej, a co za tym idzie dopuszczalności wywłaszczenia.

Skarżący wskazał w szczególności na następujące wadliwości decyzji:

1. nowo wydzielone działki nr [...] i nr [...], co do których pozbawiono go prawa użytkowania wieczystego, tylko w części są niezbędne na rozbudowę drogi krajowej nr [...]. Na stronie 22 części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, iż przebudową zostaną objęte przydrożne rowy otwarte pełniące funkcję filtracyjno-odparowującą między innymi na nowo wydzielonych działkach [...]. W rzeczywistości z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że przebudowa otwartych rowów filtracyjno-odparowujących nastąpi tylko na części nowo wydzielonych działek: nr [...] i nr [...]. Na części rysunkowej projektu zagospodarowania wyraźnie wskazano, że na odcinku od km 3+956.00 (początek linii rozgraniczających) do km 4+037.82 (początek projektowanego łuku kołowego) na działkach [...] nie nastąpi budowa, rozbudowa ani przebudowa wspomnianych rowów filtracyjno-odparowujących drogi nr [...], ani żadnych innych elementów infrastruktury drogowej. Oczywistym więc jest, że część nowo wydzielonych działek nr [...] i nr [...] nie jest konieczna do realizacji celu publicznego.

2. działka nr [...], co do której pozbawiono go prawa użytkowania wieczystego, tylko w części jest niezbędna na rozbudowę drogi krajowej nr [...].

W części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, iż przebudową zostanie objęta niweleta drogi nr [...], między innymi na działce [...]. W rzeczywistości z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że przebudowa drogi krajowej nr [...] nastąpi tylko na części działki nr [...]. Na części rysunkowej projektu zagospodarowania wyraźnie wskazano, że na odcinku od km 3+956.00 (początek linii rozgraniczających) do km 4+026.30 (początek zmiany niwelety jezdni) na działce nr [...] nie nastąpi budowa, rozbudowa ani przebudowa wspomnianej drogi nr [...].

4. nowo wydzielona działka o numerze ewidencyjnym [...] jest pozbawiona dostępu do drogi publicznej, a to oznacza, że naruszono art. 93 ust. 3 u.g.n.

Na skutek określenia w skarżonej decyzji linii rozgraniczających teren niezbędny do rozbudowy drogi krajowej nr [...] nowo wydzielona działka [...] nie ma dostępu do drogi publicznej. Brak dostępu do drogi publicznej z nowo wydzielonej działki [...], przyznał sam pełnomocnik inwestora, projektant P. S. w piśmie z dnia 8 stycznia 2020r skierowanym do Wojewody [...], w brzmieniu: " Informuję, że droga gruntowa w obrębie działki nr [...] (po podziale [...]), której właścicielem jest Gmina [...] o statusie miejskim została "zaorana" przez użytkownika działki sąsiedniej nr [...] sprawiając rzeczywiste wrażenie, że tej drogi tam nie ma". W tej sytuacji nieuprawnione jest stanowisko Wojewody [...], zawarte w skarżonej decyzji, że istnieje dostęp do działki [...] poprzez drogę gruntową oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], gdyż w rzeczywistości jest to grunt orny i żadnej drogi tam nie ma.

5. pozbawiono skarżącego prawa użytkowania wieczystego jego nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania. Jest to naruszenie art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 konstytucji RP.

Na mocy zaskarżonych decyzji rozwiązana została umowa użytkowania wieczystego do działek [...] i stało się to bez jakiegokolwiek odszkodowania. W żadnym miejscu skarżonych decyzji nie ustalono odszkodowania za utratę prawa do użytkowania wieczystego wspomnianych działek gruntowych. Również w punkcie 4 skarżonej decyzji "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich" nie umieszczono żadnej wzmianki, że odszkodowanie za utracone prawa do nieruchomości zostanie kiedykolwiek mi przyznane.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Dodatkowo, mając na uwadze stanowisko wyrażone przez R. W. w skardze, organ wskazał, iż w związku ze złożonym odwołaniem przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie lokalizacji spornej inwestycji na działce nr [...] oraz części działek nr [...] obręb ewidencyjny [...], uznając, że w zakresie wskazanym przez inwestora, są one niezbędne do realizacji projektowanego przedsięwzięcia drogowego. Przebieg przedmiotowej inwestycji w zakresie interesu prawnego skarżącego został wytyczony optymalnie, a decyzja Wojewody [...] nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego.

Organ podkreślił, że nie zasadne są zarzuty skargi dotyczące braku dostępu działki nr [...] z drogą publiczną, powołując się na wyjaśnienie tej kwestii w uzasadnieniu decyzji.

W myśl art. 12 ust. 4d specustawy drogowej, jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Dotychczasowym użytkownikom wieczystym nieruchomości przeznaczonych na pasy -drogowe przysługuje odszkodowanie (art. 12 ust. 4f specustawy drogowej). Kwestie związane z ustaleniem wysokości i wypłatą odszkodowania nie są jednak przedmiotem postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, bowiem są one przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie określa w swej treści wysokości odszkodowania za wygaśnięcie użytkowania wieczystego na nieruchomościach przeznaczonych na pasy drogowe. Sprawy z zakresu ustalenia lokalizacji inwestycji oraz z zakresu ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania są prowadzone oddzielnie, podlegając odrębnym trybom zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę inwestor - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Poinformował, iż roboty budowalne w ramach tej inwestycji nie zostały rozpoczęte, a ich realizacja jest przewidziana na 2022 r. W odniesieniu do zarzutów skarżącego, inwestor podzielił argumentację przedstawioną przez organ w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.

Na wstępie wskazać należy, iż w przypadku inwestycji liniowych zakres chronionego interesu prawnego stron jest zasadniczo determinowany tym, na ile przedmiotowa inwestycja oddziałuje na ich prawa rzeczowe wynikające zwłaszcza z własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 11i ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm., dalej jako specustawa drogowa) w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. Powyższe powoduje, że o tym, czy dany podmiot jest stroną danego postępowania i jakie w tym zakresie uzyskuje uprawnienia procesowe, decyduje przysługujący mu interes prawny. Jego realność i konkretność powoduje, że decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie specustawy drogowej może podlegać badaniu na żądanie strony tylko w tej części, w której odnosi się ona do jej interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., II OSK 364/05; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2013 r., II OSK 1539/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 1396/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Interes prawny poszczególnych stron postępowania o wydanie tego rodzaju zezwolenia dotyczy tej części decyzji, która dotyczy nieruchomości danej osoby. Innymi słowy, każdy z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości oraz osób mających inne prawa do nieruchomości jest stroną decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ale tylko w części dotyczącej jego nieruchomości (zob. M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, Legalis/el. 2010; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Gd 4/20, opubl. CBOSA). W takim przypadku Sąd uprawniony jest do rozpatrywania skargi w granicach oddziaływania decyzji na interes prawny skarżących, niezależnie od zakresu zaskarżenia, chyba że decyzja obarczona jest wadami naruszenia prawa rzutującymi na całą jej treść. Powyższe stanowisko potwierdza treść art. 11g ust. 3 powołanej specustawy, który stanowi, że w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinak drogi, nieruchomości, działki. W związku z tym Sąd rozpoznał skargę w zakresie dotyczącym interesu prawnego skarżącego, tj. w zakresie dotyczącym działek nr [...].

Sąd podzielił stanowisko organów, że przedmiotowe postępowanie dotyczące rozbudowy drogi krajowej zostało wszczęte na wniosek uprawnionego inwestora z dnia 17 czerwca 2019 r., tj. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (art. 11b ust. 1 specustawy). Wniosek zawiera wymagane przez art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy elementy, m.in. załączono do niego mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, dołączono mapy zawierające projekty podziału nieruchomości (art. 11d ust. 1 pkt 3 ww. ustawy). W myśl art. 11d ust. 1 pkt 2 i 4 specustawy drogowej, we wniosku zawarto analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej), do wniosku inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Przedmiotowy projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust 4 tej ustawy, do projektu budowlanego dołączono oświadczenie projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Do wniosku inwestor dołączył również wymagane opinie, o których mowa w art. 11 b ust. 1 oraz art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej, jak i wymagane przepisami odrębnymi akty administracyjne.

Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji zgodnie z przepisami specustawy. Zgodnie z art. 11 d ust. 5 specustawy drogowej, Wojewoda [...] pismem z dnia 21 listopada 2019 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji, wysyłając zawiadomienie odpowiednio na adres wskazany we wniosku oraz na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczenia w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] oraz Urzędzie Miejskim w [...], w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej - Gazeta [...] z dnia [...] listopada 2019 r. W przedmiotowym zawiadomieniu i obwieszczeniu organ I instancji poinformował strony o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy.

Zgodnie z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, Wojewoda [...] doręczył decyzję z [...] stycznia 2020 r. wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczenia w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] oraz Urzędzie Miejskim w [...], w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej - Gazeta [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...] organ I instancji poinformował o wydaniu decyzji w drodze zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2020 r., wysłanego na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. W zawiadomieniu oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 11 f ust. 4 specustawy drogowej, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona zgodnie z art. 11 f ust. 3 i 6 ustawy.

Sąd podziela stanowisko Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, iż podniesione w skardze zarzuty są nietrafne. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że inwestycje realizowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych mają charakter publiczny i w związku z tym procedura ich realizacji jest szczególna, z uwagi na ich rozmiar oraz konieczność szybkiej realizacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ administracji nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ jest związany. Organ nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji bądź zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. To inwestor dokonuje bowiem wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego (zob. np. wyroki NSA z dnia 28 lutego 2014 r., II OSK 93/14; z dnia 5 września 2018 r., II OSK 1737/18; z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 203/17; z dnia 13 listopada 2018 r., II OSK 2933/18, CBOSA). Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 i 3 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku, nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., II OSK 432/13).

W wyroku z dnia 16 października 2012 r., K 4/10 Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczonych; po drugie, uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną; po trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem wywłaszczone. Jeżeli przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczony w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony środowiska, musimy przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Trzeba mieć na względzie liniowy charakter inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i - w następstwie jej wydania - wywłaszczonych. Przy założonym przebiegu drogi - z jednej strony, wybór działek, przez które ma ona przebiegać, jest bardzo ograniczony albo wręcz wybór taki nie istnieje, z drugiej strony - wypadnięcie choćby jednej z grup wywłaszczonych nieruchomości może unicestwić całą inwestycję.

Organy orzekające w tej sprawie nie mogły dokonać zmian w przedstawionej przez inwestora koncepcji przebiegu przedmiotowej inwestycji drogowej. Ponadto, przepisy specustawy drogowej nie określają obowiązku zaproponowania przez inwestora różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji. Zatem niezasadne są zarzuty skargi, iż "inwestor ograniczył się jedynie do jednego, narzuconego przez siebie rozwiązania, bez jakichkolwiek innych alternatywnych wersji osiągnięcia tego samego celu". Dodać należy, iż decyzje wydane w tej sprawie dotyczą rozbudowy drogi krajowej nr [...] klasy GP na odcinku od km 3+956,00 do km 4+437,00. Na tym odcinku droga krajowa nr [...] posiada powiązanie poprzez skrzyżowanie zwykłe z drogą wojewódzką nr [...] klasy G. W ramach przedmiotowej inwestycji w miejscu skrzyżowania zwykłego zaprojektowano skrzyżowanie skanalizowane typu rondo "średnie". Zmiana geometrii skrzyżowania wymagała rozbudowy drogi krajowej nr [...] m.in. poprzez jej poszerzenie. Z mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi wynika, że wąskie pasy terenu na działkach skarżącego nr [...] (przed podziałem) zostaną zajęte pod poszerzenie drogi krajowej nr [...] po obu stronach. Trudno uznać, aby w tych okolicznościach mógł być brany pod uwagę jakiś inny wariant przebiegu rozbudowy drogi już istniejącej na działkach skarżącego.

Z projektów podziałów nieruchomości wynika, że działka nr [...] o pow. 1,0431 ha została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0287 ha (do zajęcia pod inwestycję) i [...] o pow. 1,0144 ha, natomiast działka nr [...] o pow. 1,1583 ha została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0659 ha (do zajęcia pod inwestycję) i [...] o pow. 1,0924 ha. Skarżący podniósł w skardze, iż nowo wydzielone działki nr [...], tylko w części są niezbędne na rozbudowę drogi krajowej nr [...], gdyż zaplanowana na nich rozbudowa przydrożnych rowów ma nastąpić tylko na części tych działek. Na części rysunkowej projektu zagospodarowania wskazano bowiem, że na odcinku od km 3+956.00 (początek linii rozgraniczających) do km 4+037.82 (początek projektowanego łuku kołowego) na działkach [...] nie nastąpi budowa, rozbudowa ani przebudowa wspomnianych rowów filtracyjno-odparowujących drogi nr [...], ani żadnych innych elementów infrastruktury drogowej.

Jak już wskazano powyżej, to inwestor decyduje o przebiegu inwestycji i o niezbędności terenu, który ma zostać zajęty pod inwestycję. W tej sprawie inwestor uznał, że teren wydzielony liniami rozgraniczającymi inwestycję jest niezbędny do jej realizacji, a organy nie znalazły podstaw, żeby to kwestionować. Na stronie zamiennej nr 22 części opisowej projektu zagospodarowania terenu (zatwierdzonej w pkt II decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii) wskazano, iż przebudową zostaną objęte również przydrożne rowy otwarte pełniące funkcję filtracyjno-odparowującą dla powierzchniowo spływających z powierzchni utwardzonych wód opadowych zlokalizowane na działkach m.in. nr [...]. W projekcie wskazano, iż w ramach rozwiązań technicznych odcinki rowów objętych przebudową wzdłuż drogi krajowej i wojewódzkiej dowiązane zostaną do spadków i szerokości skarp i dna rowu istniejących przydrożnych rowów otwartych. Potwierdza to treść decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., w której w pkt VI organ wydał pozwolenie wodnoprawne na przebudowę odcinków rowów przydrożnych m.in. na działkach nr [...]. Z powyższego wynika, że przedmiotowe rowy będą przebudowane na całej długości tych działek, co potwierdza również treść rysunku Z-2 Projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji organu odwoławczego, na którym zaznaczono projektowane skarpy i rowy. Rację ma skarżący, iż na wąskim pasie tych działek przylegającym do pasa drogowego nie zaznaczono rowów, lecz jak wskazał inwestor w odpowiedzi na skargę ta część została zajęta w związku z koniecznością kontrolowania oraz utrzymywania w należytym stanie infrastruktury wybudowanej w oparciu o tę decyzję. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego, że nowo wydzielone działki nr [...] i nr [...], tylko w części są niezbędne na rozbudowę drogi krajowej nr [...].

Podobnie należy ocenić podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczący zbędności przejęcia pod inwestycję całości działki nr [...], gdyż na części rysunkowej projektu zagospodarowania wyraźnie wskazano, że na odcinku od km 3+956.00 (początek linii rozgraniczających) do km 4+026.30 (początek zmiany niwelety jezdni) na działce nr [...] nie nastąpi budowa, rozbudowa ani przebudowa wspomnianej drogi nr [...], a w części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, iż przebudową zostanie objęta niweleta drogi nr [...], między innymi na działce [...]. Z rysunku Z-2 Projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji organu odwoławczego wynika, że cała działka nr [...] została przez inwestora przewidziana jako niezbędna do realizacji tej inwestycji. Zarówno z części opisowej projektu zagospodarowania terenu (str. 15), z części opisowej projektu budowalnego Tom 2 Branża drogowa (str. 4, 8, 9), z rysunku Z-2 oraz rysunku D-2 wynika, że na wskazanym przez skarżącego odcinku od km 3+956.00 (początek linii rozgraniczających) do km 4+026.30 (początek zmiany niwelety jezdni) na działce nr [...] nastąpi przebudowa nawierzchni jezdni (zakres robót nawierzchniowych na drodze krajowej nr [...] - od km 3+956.00 do km 4+437.00), budowa kanału technologicznego, wykonanie poboczy gruntowych o szer. 2,5 m wraz z opaską wzmacniającą o szer. 1,25 m z kruszywa łamanego. Zatem nietrafny jest zarzut skarżącego, że początkowa część działki nr [...] od km 3+956.00 do km 4+026.30 jest zbędna dla realizacji tej inwestycji.

W związku z powyższym, nie można się zgodzić ze skarżącym, że realizacja planowanej inwestycji drogowej nie wyczerpuje przesłanki niezbędności i celowości w kształcie przedstawionym przez inwestora pod kątem spełnienia przez ten wniosek dopuszczalności wywłaszczenia w rozumieniu art. 21 Konstytucji RP i art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że bezzasadny jest zarzut skargi, że działka nr [...] zostanie pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Wskazać należy, iż jest to działka rolna (klasy gruntów RIIIb, RIVa i RIVb), która ma powstać na skutek podziału działki nr [...] na działki nr [...] (zajęta pod drogę) i [...] (pozostająca w użytkowaniu wieczystym skarżącego). Nie można uznać, że na skutek realizacji tej inwestycji działka nr [...] zostanie pozbawiona dostępu do drogi krajowej nr [...], skoro obecnie działka ta nie ma dostępu do tej drogi poprzez istniejący zjazd. Z twierdzeń inwestora zawartych w piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r. wynika, że działka ta obecnie jest użytkowana rolniczo, a faktyczny dojazd odbywa się od strony działki nr [...] należącej do PKP.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, dostęp bezpośredni do drogi publicznej to takie położenie działki względem drogi publicznej, które zapewnia możliwość obsługi komunikacyjnej tej działki z wyłączeniem konieczności wykorzystania innych terenów (działek), celem zapewnienia dojazdu. Natomiast dostęp pośredni do drogi publicznej polega na wykorzystaniu komunikacyjnym innej działki oddzielającej daną działkę od drogi publicznej i jest możliwy poprzez ustanowienie służebności drogowej, bądź poprzez drogę wewnętrzną. Organ w sposób szczegółowy omówił kwestię dostępu działki nr [...] do drogi publicznej. Wyjaśnił, że nowo powstała działka nr [...] będzie mieć dostęp do drogi publicznej poprzez jezdnię dodatkową usytuowaną w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], łączącą się z działką nr [...], na której znajduje się droga gruntowa, której właścicielem jest Gmina [...] o statusie miejskim, i poprzez działkę nr [...], również stanowiącą własność Gminy [...], na której znajduje się wskazany przez inwestora rów melioracyjny wraz z przepustem umożliwiającym wjazd na ww. działkę skarżącego. Jak wskazał inwestor w piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r. obowiązek doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego drogi gruntowej leży po stronie właściciela gruntu, tj. Gminy [...]. Dodatkowo organ zauważył, iż zgodnie z § 8a ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z późn. zm.), obsługa ruchu z terenów przyległych do pasa drogowego drogi publicznej może być realizowana m.in. przez inne drogi publiczne i drogi wewnętrzne, w tym dojścia i dojazdy do nieruchomości - zlokalizowane poza jej pasem drogowym. W kontekście powyższych ustaleń, nie sposób czynić Wojewodzie [...] zarzutu dotyczącego naruszenia art. 93 ust. 3 oraz art. 120 u.g.n. w zw. z art. 23 specustawy drogowej. Powołane przepisy znajdują bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy projektowane do wydzielenia działki tracą dostęp do drogi publicznej. W tej sprawie działka skarżącego przed wydaniem decyzji nie posiadała bezpośredniego połączenia z drogą krajową nr [...] w postaci zjazdu.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący pozbawienia skarżącego prawa użytkowania wieczystego jego nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania, co stanowi naruszenie art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, że przepisy specustawy drogowej stanowią samodzielną podstawę do wywłaszczenia nieruchomości niezbędnych do realizacji inwestycji. Zgodnie z art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości znajdujące się w tych liniach, niezbędne do realizacji inwestycji, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa - w odniesieniu do dróg krajowych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej). Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nie następuje, gdy Skarb Państwa jest już właścicielem nieruchomości zajętej pod inwestycję drogową. Natomiast, w myśl art. 12 ust. 4d specustawy drogowej, jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje w odrębnym postępowaniu administracyjny organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a), a więc w tym przypadku Wojewoda [...]. Zatem kwestia przysługującego skarżącemu na mocy wskazanych przepisów odszkodowania za wygaszone prawo użytkowania wieczystego będzie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika inwestora zawartego w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. o zwrot kosztów postępowania, wskazać należy, że nie ma podstawy prawej do zasądzenia od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania - inwestora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Zgodnie z art. 200 i art. 201 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje tylko skarżącemu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, a także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.