Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 833/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 36a ust. 1 w zw. z art. 32, art. 35, art. 5 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 226, par 270-272, par. 233
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi L. i R. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...] zatwierdził projekt budowlany sporządzony przez arch. P.B. i udzielił Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę obejmującego budowę: budynków nr 1, 2, 3, 4, 5, hali garażowej oraz przyłączy wodnych i kanalizacyjnych na terenie działek o numerach 11, 12/1, 12/2, 12/3, 12/4, 12/5 i 12/6 położonych przy ul. [...] w [...]. W pkt. 6 decyzji zastrzeżono, że budynek nr 2 oraz część budynku nr 5 zlokalizowane wzdłuż granicy działki nr 13/2 mogą być zrealizowane dopiero po rozbiórce budynku magazynowo-produkcyjnego zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr 12/3 i 13/2.

Wnioskiem z dnia 4.X.2002 r. uzupełnionym pismem z 8.XI.2002 r. inwestor zwrócił się o zmianę decyzji z dnia 7 grudnia 2000 r. w sprawie pozwolenia na budowę w zakresie dotyczącym układu mieszkań w części II budynku nr 5 oraz w zakresie rozwiązań technicznych dotyczących elewacji wschodniej budynku nr 5 oddalonej o 5 m od granicy działki przy której usytuowana jest hala magazynowa.

Powyższy wniosek rozstrzygnięty został dwiema decyzjami. Decyzją z dnia [...] organ zmienił decyzję z [...] w zakresie zmian układu funkcjonalnego mieszkań w części oznaczonej nr II budynku nr 5 według projektu zamiennego z dnia 4.X.2002 r. i decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody z dnia [...].

Z kolei decyzją z [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 28 i art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 154 § 2 w związku z art. 155 kpa zmienił decyzję własną - pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] i orzekł:

" 1. zmieniam zapis punktu 6 przedmiotowej decyzji i nadaję mu brzmienie: wyrażam zgodę na budowę części nr I budynku nr 5 z tym. że fragment budynku między osiami 9 i 13 może być zasiedlony po uporządkowaniu spornych spraw dotyczących zabudowy przyległych działek przy granicy wschodniej. Inwestor stwierdza, że jest świadomy wynikających z tego kosztów i uciążliwości zarówno w czasie budowy jak i użytkowania budynku.

2. zmieniam układ funkcjonalny mieszkań w części oznaczonej nr. I bud. nr 5, zmieniam przeszklenie otworów okiennych i drzwiowych ze szkła zwykłego na szkło o odporności ogniowej EI 60 dla okien w ścianie wschodniej obiektu

zmieniam kratki nawiewne garażu na zamykające się pod wpływem określonej temperatury".

W decyzji dodano, że zakres zmian wynika z projektu z dnia 4.X.2002 r. stanowiącego załącznik do decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.W. właściciel działki numer 13/2 zabudowanej halą magazynową.

Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 i art. 104 kpa oraz art. 28, art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] i zmienił decyzję - pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] w zakresie części I budynku nr 5 zlokalizowanego na działce o nr. 12/3 wzdłuż granicy z działką o nr. 13/2 oraz zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany zamienny z dnia 4 października 2002 r. opracowany przez uprawnionych architektów P.M. i A. P., stanowiący integralną część decyzji.

W uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji Wojewoda wyjaśnił co następuje: W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta dnia [...] wydał decyzję, którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych o nr. 1, 2, 3, 4 i 5 wraz z halą garażową oraz przyłączem wodnym i kanalizacyjnym na określonych w decyzji działkach położonych przy ul. [...] w [...] dla Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. Zgodnie z powyższą decyzją część budynku nr 5 zaprojektowano na działce o nr. 12/3 wzdłuż jej granicy z działką nr 13/2, w odległości 5 m od tej granicy miała być realizowana dopiero po rozbiórce budynku magazynowo-produkcyjnego zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr 12/3 i 13/2 po obu jej stronach. Ponieważ strony postępowania, w tym L. i R.W. nie skorzystały z prawa wniesienia odwołania decyzja z dnia [...] stała się ostateczna. Ponieważ budynek magazynowy nie został rozebrany (tylko część znajdująca się na działce 12/3) inwestor nie może przystąpić do realizacji części budynku nr 5. W związku z tym, wystąpił w dniu 4.X.2002 r. wnioskiem uzupełnionym 8.XII.2002 r. o zmianę pozwolenia na budowę w części dotyczącej budynku nr 5.

Zaskarżona decyzja Prezydenta z [...] wydana po rozpatrzeniu powyższego wniosku inwestora zawiera błędy formalno-prawne tj. między innymi niesłusznie powołano w niej art. 154 § 2 w związku z art. 155 kpa, mylnie wskazano w niej część II budynku nr 5 zamiast część I, a także zamieszczono w niej uwarunkowania dotyczące zasiedlenia budynku nie mające oparcia w przepisach prawa budowlanego.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym należało uznać, że wniosek inwestora w sprawie projektu zamiennego należy rozpatrzyć pozytywnie.

Wprowadzone zmiany w projekcie zamiennym z dnia 4.X.2002 r. w stosunku do projektu pierwotnego zatwierdzonego decyzją z dnia 7.XII.2002 r. dotyczą w szczególności części ściany wschodniej budynku i mają na celu możliwość realizacji budynku nr 5 część I przy uwzględnieniu usytuowania hali magazynowej w granicach władania nieruchomości (zgodnie z punktem 1A opisu do projektu zamiennego budynku nr 5). Projekt zamienny został opracowany przez osobę posiadającą do tego celu odpowiednie uprawnienia budowlane w oparciu o obowiązujące przepisy w tym techniczno-budowlane i obowiązujące Polskie Normy. Rozwiązanie części ściany wschodniej budynku nr 5 część I zostało przyjęte zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. J.M. nr upr. [...].

Należy podkreślić, że opinia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych j.w. już na etapie analogicznego postępowania w sprawie budynku nr 2 na nieruchomości przy ul. [...] w [...] została zweryfikowana i uzupełniona przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie pismem z dnia 27.11.2002 r. znak: NP.-1293/02/MK. Z powyższej opinii wynika, że budynek mieszkalny usytuowano zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi a proponowane przez TBS rozwiązanie ściany elewacji budynku mieszkalnego od strony magazynu jako oddzielenia przeciwpożarowego nie jest konieczne ze względów formalnych (ściana oddzielenia przeciwpożarowego to obowiązek właścicieli hali magazynowej usytuowanej na granicy działki) jednak należy podkreślić, że wyczerpuje wszystkie problemy techniczne wymagań z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Ponadto projekt zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr 5 część I jest zgodny z wydaną dla powyższej inwestycji decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] znak: [...] i nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla m. [...]. Poza tym projekt został pozytywnie zaopiniowany pod względem wymagań: higieniczno-zdrowotnych, zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, a także ochrony p4rzeciwpożarowej.

Na marginesie należy zwrócić uwagę, że za rozwiązanie projektu oraz zgodność opracowania z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 ustawy Prawo budowlane, oraz jego jakość ustawodawca uczynił odpowiedzialnym autora projektu a także osobę sprawdzającą projekt (art. 20 oraz art. 93 pkt 1 ustawy Prawo budowlane).

Ponadto należy nadmienić, że skarżący R.W. w swoim odwołaniu z dnia 28.I.2003 r. podnosi, iż odległość projektowanego budynku nr 5 część I na działce o nr 12/3 od hali magazynowej (usytuowanej na działce o nr. 13/2) w rzeczywistości nie będzie wynosiła 5,00 m jak to podano w projekcie tylko 4,47 - 4,60 m.

Fakt ten został potwierdzony przez inwestora czyli TBS, który podczas postępowania odwoławczego dostarczył operaty geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę J.K. dotyczące zwymiarowania istniejących słupów hali magazynowej od granicy działki nr 12/3 oraz odległości budynku nr 2 i budynku nr 5 część I od granicy działki nr 13/2 i ściany hali (własność państwa W.), która usytuowana jest na działce TBS o nr. 12/3.

Z powyższych operatów geodezyjnych, a także z postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla m. [...] (decyzja z dnia [...] znak: [...]) wynika, że słupy hali magazynowej oraz pobudowana ściana podłużna hali (zachodnia) znajdują się na działce nr 12/3, której wieczystym użytkownikiem jest TBS Sp. z o.o. Zgodnie z w/w decyzją PINB ściana ta podlega nakazowi rozbiórki. Należy podkreślić, że decyzja PINB j.w. została utrzymana w mocy przez WINB decyzją z dnia [...] znak [...].

Należy wskazać, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (rys. nr 2) dla inwestycji budynków mieszkaniowych wielorodzinnych na nieruchomości w [...] przy ul. [...] część I budynku nr 5 została zaprojektowana w odległości 5,0 m od granicy z działką sąsiednią będącą własnością skarżącego o nr. 13/2.

Problem dostosowania budynku magazynowego do stanu zgodnego z prawem jest sprawą jego właścicieli i kompetentnego organu administracji.

W postępowaniu odwoławczym przedstawiciel L. i R. W. – G.K. zgłosił, że TBS, bez ostatecznej decyzji rozpoczęło roboty budowlane. Zarzut ten wyjaśniony został z Państwowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, który nie wszczął postępowania administracyjnego, a jedynie przeprowadził czynności inspekcyjno-kontrolne (notatka służbowa z 19.III.2003 r.).

Skargę na decyzję ostateczną Wojewody z dnia [...] wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. i R. małż. W. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili jej naruszenie art. 7, 107 § 3 kpa, art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz § 272 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi, skarżący wywiedli, że:

– nie wyrazili zgody na rozbiórkę hali magazynowej i takie zobowiązanie nie zostało zamieszczone w akcie notarialnym sprzedaży działki nr 12/3

– w toku postępowania pozbawiono skarżących statusu strony i pominięto składane przez nich wnioski i wyjaśnienia

– budowa budynku nr 5 została rozpoczęta na podstawie nieprawomocnego pozwolenia na budowę i w wyniku bezprawnie rozpoczętych robót skarżący pozbawieni zostali dostępu do kanalizacji; takie działanie naruszyło też art. 28 Prawa budowlanego

– organ bezpodstawnie rozstrzygnął kwestię umiejscowienia hali magazynowej i biegu granicy, choć właściwym w tej sprawie jest wyłącznie sąd powszechny

– zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta z [...] przez co uchylił także zmianę punktu 6 decyzji z [...], co oznacza, że nadal ten punkt obowiązuje; zatem budowa budynku nr 5 jest możliwa dopiero po rozbiórce budynku magazynowo-produkcyjnego skarżących, a losy tego obiektu nie zostały jeszcze przesądzone

– w razie ustalenia, że budynek nr 5 jest usytuowany w odległości mniejszej niż 5 m, naruszony zostałby § 272 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.IV.2002 r. (Dz.U. Nr 75 poz. 690)

– opinia Instytutu Techniki Budowlanej, na którą powołuje się organ odwoławczy wg wyjaśnień tego Instytutu udzielonych skarżącym, ma charakter techniczny, a sprawy formalne winny rozstrzygać odpowiednie władze; rodzi się wiec wątpliwość, czy owa opinia może stanowić uzupełnienie dokumentów mających istotne znaczenie dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie (k. 30 i nast.akt). Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ na wstępie przypomniał, że podział budynku nr 5 na część I i II wynikał z załącznika graficznego dołączonego do wniosku inwestora o zmianę pozwolenia na budowę. Organ przyznał, że w zaskarżonej decyzji nie podano, że zmianie podlega pkt 6 decyzji nr [...] z dnia [...], jednak jednoznacznie orzeczono, że zmienia się powyższą decyzję w zakresie części I budynku nr 5, wskazano jego lokalizację a wreszcie zatwierdzono projekt zamienny stanowiący integralną część decyzji. Ponadto z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że wprowadzone zmiany w projekcie zamiennym w stosunku do projektu pierwotnego dotyczą części wschodniej budynku nr 5 i mają na celu możliwość realizacji jego części I przy uwzględnieniu usytuowania hali magazynowej w granicach władania nieruchomości.

Dalej organ podniósł, że kwestie dostępu skarżących do kanalizacji leżą w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących odległości części budynku nr 5 od istniejącej hali organ wyjaśnił, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (rys. nr 2) ustalono, że część I budynku nr 5 została zaprojektowana w odległości 5 m od granicy z działką nr 13/2. Z dostarczonych przez inwestora operatów geodezyjnych sporządzonych przez uprawnionego geodetę J.K. wynika, że słupy hali magazynowej oraz pobudowana ściana podłużna (zachodnia) hali znajdują się na działce inwestora nr 12/3. Fakt ten potwierdziło postępowanie prowadzone przez PINB, zakończone decyzją z [...].

Organ dodał, że wprowadzone zmiany w projekcie zamiennym nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] Nr [...] wydanej dla przedmiotowej decyzji, a także nie powodują zmiany w usytuowaniu budynku i zmiany jego gabarytów zewnętrznych. Rozwiązanie części ściany wschodniej budynku nr 5 zostało przyjęte zgodnie z zaleceniami opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych J.M. i opinii Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie z 27.XI.2002 r. W konkluzji organ stwierdził, że budynek usytuowano zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego.

Również o oddalenie skargi wniósł inwestor - Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w [...] (dalej TSB).

W piśmie procesowym z dnia 25.XI.2003 r. uzupełnionym pismem z 11 grudnia 2003 r. (k. 46 i 53 akt) inwestor podniósł, że w identycznym stanie faktycznym aczkolwiek dotyczącym budynku nr 2 NSA oddalił skargę małż. W. wyrokiem z 23.I.2003 r. sygn. II SA/Po 2242/02 wniesioną na decyzję Wojewody z [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na budowę budynku nr 2. Inwestor uzyskał też decyzję na użytkowanie tego obiektu. W dalszej kolejności TBS wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącym rozbiórkę części muru hali magazynowej położonej w granicach działki inwestora. Do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy przez NSA organ nadzoru budowlanego nakazał inwestorowi wybudowanie ogrodzenia od strony działki nr 13/2 i na całej długości boku hali magazynowej jako zabezpieczającej sytuację po nakazanej rozbiórce ściany hali. Obecnie realizacja tego ogrodzenia jest kontynuowana i obejmuje ona również część budynku nr 5. Dodatkowo inwestor powołał się na pismo Komendy Miejskiej Straży Pożarnej z dnia 1 września 2003 r. (k. 64 akt).

Ustosunkowując się do stanowiska inwestora zawartego w powołanych wyżej pismach skarżący R.W. w piśmie z dnia 19 grudnia 2003 r. (k. 74 akt) między innymi podniósł, że wymagania przeciwpożarowe dotyczące sąsiadujących między sobą budynków zostaną spełnione tylko w razie istnienia ściany hali magazynowej skarżącego, która posiada wzmocnioną odporność ogniową (ściana posiada klasę odporności ogniowej 240 min. przy wymaganej 60 min.). Potwierdza to decyzja PINB z [...] (k. 50 akt sąd.). W dalszej kolejności skarżący krytycznie odniósł się do rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w sprawie rozbiórki ściany hali wskazując, że dotychczas nie została rozpoznana skarga wniesiona do Sądu na te rozstrzygnięcie (sygn. II SA/Po 369/03). Dlatego w ocenie skarżącego nie ma uzasadnienia budowa ściany oddzielenia przeciwpożarowego przed wydaniem wyroku przez NSA. Również krytycznie skarżący odniósł się do decyzji Wojewody dotyczącej pozwolenia na budowę budynku nr 2 stwierdzając, że powołany organ w istocie wprowadził w błąd Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznał skargę małż. W. w sprawie II SA/Po 2242/02. Ponadto w ocenie skarżącego stan faktyczny sprawy dotyczącej budynku nr 2 i sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją (budynku nr 5) jest odmienny bowiem w ostatnio wymienionej sprawie organ nie udzielił pozwolenia na budowę a jedynie zatwierdził projekt zamienny. Wreszcie skarżący podtrzymał zarzut skargi dotyczący rozpoczęcia przez inwestora budowy budynku nr 5 przed uzyskaniem decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na budowę wywodząc, że roboty budowlane rozpoczęte zostały w grudniu 2002 r. Konkludując skarżący stwierdził, że decyzja PINB z [...] (k. 50 akt sąd.) udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku nr 2 potwierdza podnoszone przez skarżących zarzuty, iż oba budynki nie spełniają wymagań przeciwpożarowych, w przeciwieństwie do ściany hali.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2005 r. (k. 115 akt) skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze dodatkowo powołując się na akt notarialny z 19.V.2000 r., którym skarżący sprzedali działkę o numerze 12/3. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania.

Z kolei uczestnik postępowania TBS w piśmie z dnia 5.III.2004 r. (k. 97 akt) powołał się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] udzielającą mu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr 5, w części klatki schodowej nr 5 Ic (k. 98 akt).

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy II SA/Po 369/03 ze skargi małż. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w sprawie nakazu rozbiórki ścian osłonowych hali magazynowej (k. 130 i nast., akt.).

Postanowieniem z dnia 16 września 2008 r. Sąd podjął postępowanie wobec ustania przyczyny jego zawieszenia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Po 406/08 uchylona bowiem została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w przedmiocie rozbiórki ścian osłonowych hali skarżących usytuowanej na działkach nr 12/3 i 13/2.

Na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uwzględniając obszerne i wielowątkowe zarzuty skargi, na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że Sąd nie może oceniać legalności innej sprawy niż ta, która była przedmiotem postępowania i orzekania przed organami administracji i w której wniesiono skargę.

Przenosząc powołaną wyżej regułę na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że przedmiotem oceny Sądu nie mogły być zarzuty skargi dotyczące orzeczeń organów nadzoru budowlanego. Podobnie, ocenie Sądu nie mogły podlegać te akty organów administracji, które nie dotyczyły inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Granice kontroli Sądu wyznacza przedmiot zaskarżenia, którym w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z [...] w sprawie zmiany pozwolenia na budowę z dnia [...] nr [...] w określonym zakresie i zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego, dla inwestycji opisanej w zaskarżonej decyzji. Należy też dodać, że podstawą kontroli Sądu, co do zasady jest stan faktyczny i prawny sprawy z daty wydania zaskarżonej decyzji.

Zarzuty skargi mieszczące się w granicach niniejszej sprawy okazały się nieuzasadnione.

Wbrew stanowisku skarżących w sprawie nie naruszono wyrażonej w art. 10 § 1 kpa zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym zawiadomiono skarżących o wszczęciu postępowania i uprawnieniach strony wynikających z art. 10 § 1 kpa (k. 3 akt adm. teczka I) i z uprawnień tych skarżący, bez ograniczeń korzystali (por. k. 9, 14, 17 akt adm. teczka nr 1 i k. 11 akt adm. teczka nr II).

Jakkolwiek w decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] wyrażono błędny pogląd, iż "nie zachodzi konieczność dopuszczenia do udziału" w niniejszej sprawie skarżących i w konsekwencji decyzję tą skierowano jedynie do inwestora (k. 23 akt adm. teczka I), to skarżący wnieśli skutecznie odwołanie od tej decyzji i ostatecznie decyzję tą otrzymali. Z kolei organ odwoławczy, z poszanowaniem zasady wynikającej z powołanego wyżej przepisu zawiadomił skarżących i ich pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami i złożenia w sprawie dalszych wyjaśnień i wniosków, a także poinformował o przewidywanym terminie zakończenia sprawy (k. 30 akt adm. teczka nr III).

Sąd nie podziela również zarzutu skargi sprowadzającego się do twierdzenia, że treść zaskarżonej decyzji oznacza, iż budowa przedmiotowego budynku nr 5 będzie możliwa dopiero po rozbiórce hali magazynowej skarżących. Wniosek taki skarżący wyprowadzają z braku zamieszczenia w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o zmianie pkt. 6 decyzji z [...] (pierwotnego pozwolenia na budowę) zawierającego powołany na wstępie warunek (dot. rozbiórki hali).

W "sentencji" zaskarżonej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty organ zmienił pozwolenie na budowę z [...] określając jednoznacznie jakiego fragmentu inwestycji zmiana ta dotyczy oraz zatwierdził projekt zamienny z 4 października 2002 r. Wskazany projekt zamienny, stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji uwzględnia, wyrażony we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie, zamiar inwestora realizacji budynku nr 5, bez potrzeby uprzedniej rozbiórki hali magazynowej skarżących. Z projektu zamiennego jednoznacznie wynika, że nowe rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej przedmiotowego budynku, zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr 12/3 i 13/2 zakładają istnienie hali magazynowej i właśnie z uwagi na sąsiedztwo tej hali zostały wprowadzone.

Fakty te korespondują z motywami zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja zmieniła pierwotne pozwolenie na budowę przedmiotowego fragmentu budynku nr 5 również w zakresie warunku zawartego w pkt. 6 decyzji z dnia 7 grudnia 2000 r., w istocie punkt ten eliminując.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że inwestor naruszył art. 28 Prawa budowlanego stanowiący, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.).

Wprawdzie w aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie z dnia 2 stycznia 2003 r. o zamiarze przystąpienia przez inwestora do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę z [...], to równocześnie opatrzone ono zostało notatką z dnia 27.I.2003 r. "odwołanie nie wydawać Dz.B." (k. 22 akt adm. teczka nr II). Ponadto z notatki służbowej z dnia 19 marca 2003 r. wynika, że organ nadzoru budowlanego (PINB) nie wszczął postępowania w sprawie ewentualnej samowolnej realizacji budynku nr 5, a przeprowadził jedynie czynności kontrolne, wyjaśniające (k. 40 akt adm. teczka nr III). Brak jest zatem dowodów, które potwierdzałyby powyższy zarzut. Natomiast inwestor mógł realizować budowę przedmiotowego obiektu po wydaniu zaskarżonej decyzji bowiem wstrzymanie jej wykonania nastąpiło dopiero postanowieniem Sądu z 26 czerwca 2003 r. (k. 41 akt sąd.).

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie ustalał przebiegu granicy dzielącej działkę inwestora i działkę skarżących (odpowiednio nr 12/3 i 13/2). Należy podkreślić, że lokalizacja budynku nr 5, w tym jego ściany wschodniej w stosunku do granicy z działką nr 13/2 określona została w pierwotnym pozwoleniu na budowę z [...] (w odległości 5 m od granicy obu działek) i nie była zmieniona w projekcie zamiennym z 4.X.2002 r. zatwierdzonym zaskarżoną decyzją. Kwestia oceny dalszego etapu realizacji inwestycji tj. budowy elewacji wschodniej budynku nr 5 w wymaganej odległości 5 metrów od granicy działki wykracza poza zakres przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że poza zmianą układu funkcjonalnego mieszkań (zmiana objęta inną decyzją), projekt zamienny dotyczył zmiany elewacji wschodniej budynku nr 5 polegającej na wypełnieniu otworów okiennych i drzwiowych szkłem w systemie o odporności ogniowej EI 60 oraz wprowadzeniu otworów nawiewnych garażu zamykanych automatycznie kratami o odporności p.pożarowej 60 min. Podstawę tych zmian - wprowadzonych ze względu na istniejącą halę magazynową zlokalizowaną na granicy działek - stanowiła opinia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych J.M. z 4.X.2002 r. (projekt zamienny dot. zabezpieczeń przeciwpożarowych). W opinii tej stwierdzono, że owa ściana wschodnia budynku nr 5 będzie stanowiła ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i zapewni warunki ochrony przeciwpożarowej dla budynku nr 5. Takie rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej budynku nr 5 pozwalają na jego realizację z punktu widzenia przepisów techniczno-budowlanych, w tym wymagań, z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, co jednoznacznie stwierdzone zostało w kolejnej opinii J.M. z dnia 17 czerwca 2002 r. i opinii Instytutu Techniki Budowlanej z dnia 27.XI.2002 r. (k. 44 - 48 akt adm. teczka nr III).

Wątpliwości skarżących co do przydatności opinii powołanego wyżej Instytutu są niezrozumiałe. Opinia ta dotyczyła rozwiązań technicznych ścian budynków usytuowanych równolegle do hali magazynowej (budynki nr 2 i 5) z punktu widzenia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, a więc właśnie zagadnień, które mogły być nią objęte.

Należy dodać, że poza elewacją wschodnią budynku nr 5 przewidzianą w projekcie zamiennym jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego, również ściana hali magazynowej skarżących, od strony granicy działek, w dacie wydania zaskarżonej decyzji spełniała wymogi zabezpieczenia przeciwpożarowego - wymagania § 233 obowiązującego w dacie orzekania w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. Nr 10 poz.140 w związku z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych ... - Dz.U. Nr 75 poz. 690). Wynika to z przedłożonej do akt opinii Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z 1 września 2003 r. - k. 64 akt sąd.

W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że lokalizacja ściany wschodniej budynku nr 5 narusza warunki techniczne, w szczególności § 226 i § 272 powołanego wyżej rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych.

Na powyższą ocenę nie ma wpływu to, czy ściana zachodnia hali magazynowej skarżących usytuowana jest w granicy działek, czy też granicę tą przekracza - jak ustala organ odwoławczy - o 40 do 53 centymetrów. Zgodnie z § 226 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia strefę pożarową może stanowić budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych obiektów budowlanych, określonych w § 270 - 272. Skoro zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji wymaganą przepisami strefę pożarową stanowiła zarówno ściana hali magazynowej jak i przewidziana w projekcie zamiennym ściana wschodnia przedmiotowego budynku, to wymagania wynikające z bezpieczeństwa pożarowego zostały spełnione (por. też opinia Instytutu Techniki Budowlanej z 27.XI.2002 r.).

Postępowanie, którego przedmiotem jest zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest prowadzone analogicznie do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, z tym że jest ono ograniczone do zakresu dokonanej zmiany co oznacza, że faktycznie dotyczy odstępstw od pozwolenia pierwotnego. W rozpoznawanej sprawie nie naruszono wymogów prawa budowlanego, w tym art. 36a ust. 1 w związku z art. 32 i 35 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Należy podkreślić, że przewidziana w projekcie zamiennym zmiana pozwolenia na budowę z 7 grudnia 2000 r. nie wprowadzała jakichkolwiek zmian w zagospodarowaniu terenu, nie dotyczyła bowiem ani usytuowania budynku nr 5 ani też jego gabarytów. W części I budynku nr 5 przewidziano jedynie inne od wskazanych w pierwotnym pozwoleniu rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej - jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

W rozpoznawanej sprawie nie miały znaczenia uzgodnienia inwestora i skarżących dotyczące rozbiórki hali magazynowej jak i wyniki postępowania administracyjnego dotyczące rozbiórki ściany zachodniej i ścian bocznych tej hali. Dla porządku należy jedynie wskazać, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2008 r. uchylono decyzje organów nadzoru budowlanego orzekające o rozbiórce wspomnianych wyżej ścian hali (sygn. akt II SA/Po 406/08). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mógł mieć także wpływu wynik sprawy dotyczącej zmiany pozwolenia na budowę w zakresie budynku nr 2, w której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003 r. oddalił skargę L. i R. W. (sygn. akt II SA/Po 2242/02). Z kolei, poza granice rozpoznawanej sprawy wykraczały poruszane szeroko w pismach procesowych stron zdarzenia, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące etapu realizacji inwestycji (pozbawienie skarżących dostępu do kanalizacji, prowadzenie budowy zgodnie względnie niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę itd.) czy też budowy przez inwestora ogrodzenia stanowiącego ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawał wreszcie fakt, że w przeszłości niektóre ściany hali magazynowej skarżących uległy zniszczeniu a następnie zostały odbudowane (okoliczności ujawnione w sprawie II SA/Po 406/08).

Reasumując należało stwierdzić, że skarga L. i R.W. nie zawierała uzasadnionych podstaw. Zaskarżona decyzja wydana bowiem została zgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz z poszanowaniem zasad procesowych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Dlatego, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska

MK