Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 499/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1 i 2 w zw. z pkt 7 ppkt 7 lit. d załącznika nr 2, art. 41 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania A Spółka z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w kwocie 1140 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez wymaganego zezwolenia postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 g ust. 1 i ust. 2, art. 40 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.) w zw. z art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), oraz w zw. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t (Dz. U. Nr 219, poz. 1961).

W uzasadnieniu organ stwierdził, że funkcjonariusze Urzędu Celnego Odział w M., przeprowadzając w dniu [...] stycznia 2008 r. kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ciągnika marki [...], nr rej. [...] z naczepą marki [...], nr rej. [...], należącego do A Sp. z o.o., dokonali pomiaru obciążenia osi oraz masy całkowitej pojazdu i stwierdzili przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika o 1,33 t. Wykonujący transport nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 1140 zł.

Odwołanie od tej decyzji wniosła A Sp. z o. o. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania i zarzucając, że nie dokonano ponownego ważenia pojazdu oraz, że kontrola nie dotyczyła pojazdu wyjeżdżającego z Polski, gdyż kontrolowany pojazd nie opuścił terytorium RP.

Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił tego odwołania i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał na przepisy ustawy o drogach publicznych, które za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia albo niezgodnie z warunkami zezwolenia pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, nakazują wymierzenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Droga krajowa nr 28 prowadząca do przejścia granicznego w M. została w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Normy nacisków poszczególnych osi pojazdów poruszających się po tej kategorii drogach oraz wysokość kar pieniężnych za ich przekroczenie, zróżnicowanych w zależności od rodzaju osi i wielkości przekroczenia, określa załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych pod L.p.7. Zgodnie z L.p 7 pkt 7 lit. d w.w. załącznika nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego nie może przekroczyć 10 ton; za nacisk powyżej 11,0 t do 11,5 t kara pieniężna wynosi 1140 zł (lit. d).

W przedmiotowej sprawie stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika 11,33 t, a więc przekroczenie normy o 1,33 t, co jest zagrożone karą pieniężną 1140 zł.

Organ I instancji w celu stwierdzenia czy pojazd jest normatywny czy też nie uwzględnił dopuszczalne błędy wskazań wagi, a przy ustalaniu masy całkowitej dopuszczalne błędy metody cząstkowych ważeń pojazdu. Od każdej zmierzonej wielkości osi odjęto 200 kg a wynik pomniejszono o 2%, zaś od zmierzonej wielkości masy całkowitej odjęto 1000 kg (ilość osi - 5 x 200 kg) a uzyskany wynik pomniejszono o 2%. Uwzględnienie maksymalnych dopuszczalnych błędów zapobiega ustaleniu w wyniku pomiaru wielkości większych od wielkości rzeczywistych. Pomiar został wykonany przez uprawnione osoby, przy użyciu stacjonarnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu Ł.Z.G. Łęczyca znak fabryczny PD-2, nr 20, która spełniała wymogi techniczne, była sprawna i posiadła ważne świadectwa legalizacji. Świadectwa te znajdują się na stanowisku pomiarowym do wglądu, a uwierzytelnione kserokopie tych dokumentów zostały dołączone do akt sprawy.

Organ podał, że strefa ważenia jest ograniczona rogatką, jest wypoziomowana i należycie utrzymana. Aby zapewnić prawidłowy pomiar, przed wjazdem na wagę umieszczone są specjalne oznaczenia wskazujące sposób wykonania przejazdu przez panel wagowy. Znak drogowy określa dopuszczalną prędkość pojazdu w strefie ważenia, a boczne krawędzie drogi dojazdowej, przed i za panelem wagowym uniemożliwiają inny niż centralny przejazd przez wagę. Wynik ważenia uzyskiwany jest za pomocą programu komputerowego. W przypadku błędu w pomiarze wynikającym np. z nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość. W takim przypadku proces ważenia jest powtarzany z urzędu.

W trakcie kontroli w dniu [...] stycznia 20.08r. w procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości. Strona była reprezentowana przez kierującego pojazdem J. O., który brał udział w czynnościach. Złożył on pisemne oświadczenie, że pojazd jest sprawny technicznie i przygotowany do ważenia oraz, że został poinformowany o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę. Po przejechaniu przez pomost wagowy i stwierdzeniu przekroczenia norm nacisków pojedynczej osi napędowej ciągnika zapoznał się z treścią protokołu kontroli i podpisał go bez uwag. Kierowca został pouczony o możliwości ponownego ważenia pojazdu, które może odbyć się na pisemny wniosek przewoźnika/kierowcy, lecz taki wniosek nie został złożony.

Odnosząc się do zarzutów odwołania negujących fakt kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP podkreślono, że w trakcie kontroli pojazd ten miał status pojazdu opuszczającego terytorium RP, gdyż w tym właśnie celu wjechał na teren przejścia granicznego w M. i został zgłoszony do wyjazdu z Polski. Bez znaczenia jest to czy pojazd ten opuścił Polskę, bo kara pieniężna dotyczy dokonanego wcześniej przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia.

Skargę na tę decyzję wniosła A Sp. z o.o., domagając się jej uchylenia. W motywach skargi zarzucono nieprawidłowość wagi nr 20, na której dokonano pomiaru będącego podstawą wymierzenia kary. Waga ta nie jest przystosowana do wyznaczania obciążenia osi w pojazdach o długości przekraczającej 14 m (tu strona skarżąca powołała się na pismo Głównego Urzędu Miar w W. z [...].10.2007 r.)., a w protokole kontroli nie odnotowano wymiarów zewnętrznych pojazdu – jego długości całkowitej i odległości pomiędzy poszczególnymi osiami.

Dodatkowo przedmiotowy pojazd wraz z ładunkiem nie opuścił granicy polsko-ukraińskiej bo przewożone artykuły spożywcze z przyczyn leżących po stronie ukraińskiej nie mogły być odprawiane na granicy w M. Następnego dnia [...] stycznia 2008 r. bez żadnego rozładowywania pojazd był ponownie ważony tym razem na wadze o nr 18 i waga ta wskazała zupełnie inne parametry od poprzednich-protokół nr[...]. Masa całkowita była już o 0,13 t niższa, a przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi wyniosło już tylko 10,14 t, a więc o 11,7% mniej niż na poprzedniej wadze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzuty skargi podał, że pismo Głównego Urzędu Miar z dnia [...].10.2007 r. nr [...], na które powołuje się skarżąca spółka, zostało sprostowane późniejszym pismem z dnia [...].11.2007 r. nr [...] a kopie obu tych pism znajdują się w aktach sprawy i skarżący zapoznał się z nimi w dniu [...].04.2008 r. Wg opinii Głównego Urzędu Miar waga nr 20 jest przystosowana do wyznaczania obciążenia osi w pojazdach o maksymalnej odległości między skrajnymi osiami pojazdu 14 m, zaś w kontrolowanym pojeździe (k. nr 19, 20) odległości pomiędzy poszczególnymi osiami pojazdu członowego wynosiły: 350 cm, 590 cm, 130 cm i 130 cm. Odległość pomiędzy skrajnymi osiami tego pojazdu członowego (równa sumie odległości pomiędzy wszystkimi osiami) wyniosła 1200 cm= 12 m.

Pomiar zewnętrzny pojazdu formalnie nie został wykonany lecz nie oznacza to, że nie był poddawany analizie. W sytuacji gdy wstępna ocena wymiarów zewnętrznych potwierdza, że pojazd jest typowy, a oględziny zewnętrzne dają pewność, że jego wymiary nie przekraczają obowiązujących norm, organ celny odstępuje od przeprowadzania dowodu w tym zakresie. Wymiary zewnętrzne pojazdów typowych, produkowanych seryjnie są powtarzalne, a wiedza w tym zakresie jest powszechnie dostępna.

Fakt, że pojazd wraz z załadunkiem nie opuścił terytorium RP nie miał wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, ponieważ kara jest nałożona za dokonany wcześniej przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych RP bez zezwolenia.

Całkowicie nietrafne są argumenty dotyczące wyników ponownego ważenia pojazdu w dniu [...].01.2007 r., jako że środek transportu, którego dotyczy niniejsza sprawa, tj. ciągnik [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...], nr rej. [...] był ważony tylko 1 raz, w dniu [...].01.2008 r., po wjeździe na teren przejścia granicznego. Powoływany w skardze protokół Nr [...] z [...].01.2008 r. dotyczy ważenia innego pojazdu – ciągnika m-ki [...] nr rej. [...] z naczepą m-ki [...] nr rej. [...].

Strona skarżąca w dniu [...].01.2008 r. uzyskała zezwolenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na jednokrotny przejazd kontrolowanego pojazdu nienormatywnego, na podstawie którego kierowca mógł powtórnie wjechać na terytorium RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W rozpatrywanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.

Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, stanowiącym podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu jest sankcją administracyjną związaną z naruszeniem warunków wykorzystywania drogi publicznej.

Przepisy regulujące zasady korzystania z dróg publicznych wyodrębniają drogi, po których bez zezwolenia mogą poruszać się jedynie pojazdy o określonych parametrach. Wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 41 ust. 5 ustawy o drogach publicznych rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1961) obejmuje także drogę krajową nr 28 Zator – Wadowice – Rabka – Limanowa - Nowy Sącz – Gorlice – Jasło – Krosno – Sanok – Kuźmina – Bircza – Przemyśl – Medyka – Granica Państwa, po której poruszał się objęty kontrolą w niniejszej sprawie pojazd m-ki [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...], nr rej. [...]. W wyniku tej kontroli organ I instancji dokonał pomiaru obciążenia osi oraz masy całkowitej pojazdu i stwierdził, że obciążenie nacisku pojedynczej osi napędowej wynosi 11770 kg, co przy uwzględnieniu dopuszczalnego błędu wskazań wagi stanowi przekroczenie o 1,33 t dopuszczalnej normy wynoszącej 10 t.

Ta okoliczność przesądziła o uznaniu ww. pojazdu za "nienormatywny", co zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Okoliczność ta stanowiła też podstawę wymierzenia przewoźnikowi kary pieniężnej w wysokości 1140 zł, zgodnie z dyspozycją art. 13 g ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z pkt 7 ppkt 7 lit. "d" załącznika nr 2 do tej ustawy.

W ocenie Sądu zarówno ustalenia organu, jak i ocena zebranego materiału dowodowego poczynione zostały prawidłowo.

Podstawowym dowodem w sprawie jest protokół Nr z [...].01.2008 r., z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Protokół ten odpowiada wszystkim przewidzianym w art. 68 § 1 k.p.a. wymogom materialnym i formalnym. Wynika z niego, że został sporządzony przez upoważnionego do tego młodszego kontrolera celnego Urzędu Celnego Oddział Celny w M. – J. W. w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu– J. O., z opisaniem przeprowadzonych czynności i uzyskanych wyników.

Treść protokołu wskazuje jednoznacznie, że reprezentujący przewoźnika kierowca nie zgłosił żadnych uwag i zastrzeżeń. Z dołączonego do protokołu kontroli oświadczenia wynika też, że kierujący pojazdem został pouczony o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę, a pojazd był sprawny technicznie i przygotowany do ważenia.

Nie sposób też podzielić zarzutów skargi wskazujących na brak zamieszczenia w protokole kontroli wymiarów zewnętrznych pojazdu i odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. Jak słusznie podaje organ w odpowiedzi na skargę kontrolowany pojazd m-ki [...] jest pojazdem typowym, produkowanym seryjnie, a jego wymiary dostępne są w katalogach. Wymiary zewnętrzne tego pojazdu można więc uznać za fakt powszechnie znany, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. nie wymagający dowodu. Z kolei odległości pomiędzy poszczególnymi osiami, wbrew twierdzeniom skargi zostały zamieszczone w protokole kontroli Nr [...] z [...].01.2008 r. w pkt 2 – w tabeli "wynik dynamicznego ważenia nacisków osi" – w rubryce drugiej "odległości między osiami".

Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów dotyczących ponownego ważenia pojazdu m-ki [...] z naczepą [...] w dniu [...].01.2008 r. i wskazywanych przez skarżącą spółkę różnic w zakresie przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi z uwagi na brak w aktach sprawy dowodów potwierdzających fakt powtórnego ważenia przedmiotowego pojazdu. Powoływane przez skarżącą spółkę dane odpowiadają protokołowi Nr [...] z kontroli innego pojazdu należącego do niej , tj. ciągnika [...] nr rej. [...] z naczepą m-ki [...] nr rej. [...], choć w skardze wskazano inny nr protokołu – [...].

Nie mają też znaczenia dla sprawy zarzuty co do prawidłowości wagi nr 20, na której dokonano pomiaru będącego podstawą wymierzenia kary w przedmiotowej sprawie. Z pisma Głównego Urzędu Miar z [...].10.2007 r., które dołączono do skargi wynika, że waga ta nie jest przystosowana do wyznaczenia obciążenia osi w pojazdach o długości przekraczającej 14 m, jednakże z pisma wyjaśniającego Głównego Urzędu Miar z [...].11.2007 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, iż parametr 14 m nie dotyczy długości pojazdu, a maksymalnej odległości pomiędzy skrajnymi osiami pojazdu. Odległość ta w przedmiotowej sprawie wynosi mniej, bo 12 m. Ponadto waga nr 20 posiada ważne świadectwo legalizacji wystawione [...].12.2007 r., które zostało dołączone do akt sprawy.

Podkreślić również wypada, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wskazano sposób dokonania pomiarów nacisków osi pojazdu, a także sposób obliczenia wysokości kary.

Uznając zatem, że decyzja ta odpowiada prawu, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.