Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 93/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 7 art. 77 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt. 2, § 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U Nr 73, poz.657), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P nr [...] z dnia [...] r. o odmowie przyznania A M płatności ONW na rok 2006.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przypomniał, że dnia [...] r. A M (zwany dalej również skarżącym) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Strona zadeklarowała w sekcji VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) 30 działek ewidencyjnych i w sekcji VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) 29 działek rolnych o łącznej powierzchni 235,91 ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone do płatności ONW. Do wniosku zostały dołączone załączniki graficzne.

W dniu [...] r. strona złożyła pismo, z treści którego wynika, że wnosi o wycofanie z dopłat części gruntów, zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych, zapisanych w księdze wieczystej nr [...]. Na wezwanie organu strona nie odpowiedziała.

Kontrola administracyjna wniosku ONW, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości, polegające między innymi na zadeklarowaniu do płatności tych samych działek ewidencyjnych przez dwóch producentów rolnych. I tak na działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym R wniosek złożyła także Z O, natomiast na działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położone w obrębie R oraz działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], położone w obrębie Ł W wniosek złożył E F. W związku z powyższymi nieprawidłowościami do producentów rolnych wysłano stosowne wezwania. W odpowiedzi na powyższe Z O złożyła w dniu [...] r. formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku", w którym zmniejszyła powierzchnię spornej działki ewidencyjnej nr [...] z powierzchni 10,25 ha do powierzchni 6,63 ha.

W dniu [...] r. pełnomocnik producenta rolnego - I M (pełnomocnictwo zgłoszone do Ewidencji Producentów w dniu [...] r.) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P następujące dokumenty:

- korektę wniosku, w której zmniejszyła działkę ewidencyjną nr [...] (działka rolna G) z powierzchni 13,59 ha do powierzchni 9,97 ha,

- oświadczenie, z którego wynika, że w 2006 r. A M był użytkownikiem działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie ewidencyjnym R i Ł W, na których znajdowały się uprawy zadeklarowane zgodnie z wnioskiem ONW, złożonym w dniu [...] r. Ponadto z powyższego oświadczenia wynikało, że zboże zostało zasiane przez A M, a następnie zniszczone na zlecenie E F przez jego pracowników,

- wykaz właścicieli i władających dla działek objętych wnioskiem A M,

- zaświadczenie z Urzędu Gminy w R z dnia [...] r., z którego wynika, że na dzień [...] r. grunty objęte KW nr [...] o pow. 29,92 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] oraz 273, położone w obrębie Ł W figurują w ewidencji podatkowej Urzędu Gminy na nazwisko A M,

- oświadczenia dwóch świadków tj. J O oraz Z O, potwierdzające fakt użytkowania spornych gruntów przez M w latach 2004 – 2006,

- oświadczenia ośmiu świadków z dnia [...] r. tj. Z K, W S, S C, J B, G T, T D, Z O oraz E G, dotyczące użytkowania w 2006 r. gruntów rolnych przez państwa M.

Natomiast E F w odpowiedzi na powyższe wezwanie dostarczył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P poniższe dokumenty:

- oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, iż od 2004 r. uprawia sporne działki i jest ich właścicielem oraz, że w 2006 r. założył na nich długoletnią plantację porzeczki (z certyfikatem ekologicznym),

- zaświadczenie z jednostki certyfikującej COBICO z dnia [...] r.,

- protokół nr [...] z kontroli gospodarstwa (bez strony 6) z dnia [...] r.,

- decyzję Urzędu Gminy w R Nr [...] z dnia [...] r.,

- postanowienie Wójta Gminy R Nr [...] z dnia [...] r.,

- drugą stronę załącznika nr P-16/2B.

W związku z tym, że obie strony konfliktu podtrzymały deklaracje złożone we wnioskach obszarowych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W o zlecenie przeprowadzenia inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym A M.

W dniu [...] r. upoważniony kontroler udał się do miejscowości R, lecz skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swym gospodarstwie. Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wystąpił do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W o zlecenie przeprowadzenia ponownej inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym A M. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W wskazał na brak podstaw do uznania poprzedniej kontroli na nieskuteczną. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., mocą której odmówił przyznania A M płatności ONW na rok 2006. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji opisał stan faktyczny sprawy. Jako przyczynę odmowy udzielenia wsparcia wskazano uniemożliwienie przeprowadzenia przez skarżącego kontroli w jego gospodarstwie rolnym, co jest sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wspólnotowego, a w szczególności z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 ze zm.).

Od tej decyzji skarżący w dniu [...] r. złożył odwołanie, wskazując w jego treści, że był użytkownikiem gruntów, objętych wnioskiem w 2006 r. Ponadto A M podniósł, że wyjaśnił kontrolującemu, że czynności kontrolne są bezzasadne, gdyż cyt. "nie posiadamy nakazu gruntów, a niektóre grunty nie należą już do nas, a do czasu rozpatrzenia pism odwołujących nie możemy wchodzić na grunty sporne". Producent rolny zaznaczył, że nie podpisał protokołu gdyż kontrolujący już raz przeprowadzał kontrolę i cyt. "podpisywał bardzo dużo niekorzystnych dla mnie zmian". Ponadto A M wskazał, że kontrola za 2006 rok, która miała być przeprowadzona w kwietniu 2007 r. jest bezzasadna, bo cyt. "co mają kontrolować jak nie ma zasiewów z r. 2006".

Pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego we W z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zasadnicze znaczenie w analizowanej sprawie ma interpretacja i zastosowanie art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie, z którym wnioski o przyznanie pomocy, których kontrola dotyczy są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu. Dyrektor DOR ARiMR uznał za okoliczność bezsporną, że wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, w związku z czym zasadne było zastosowanie przywołanego przepisu rozporządzenia Nr 796/2004 i w konsekwencji stwierdził, że decyzja jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję A M wniósł w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskazał on, że był użytkownikiem spornych gruntów w roku 2006 i jemu przysługują dopłaty, ponieważ poniósł on wysokie koszty eksploatacyjne. Ponadto strona nie zgadzała się z uzasadnieniem decyzji o odmowie przyznania płatności ONW za rok 2006, której podstawą było uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w kwietniu 2007 r. (za rok 2006). Swoje stanowisko, producent rolny uzasadniał tym, że nie może chodzić po gruntach rolnych, które nie należą już do niego.

Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P z dnia [...] r. Nr [...] i zasadził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sposób zachowania A M podczas próby przeprowadzenia kontroli na miejscu z dnia [...] r. nie można uznać za "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, a ewentualnie takie działanie można zakwalifikować co najwyżej jako "utrudnianie kontroli". W konkluzji Sąd stwierdził, że skoro w rozpoznawanym przypadku nie można mówić o "uniemożliwianiu" przeprowadzenia kontroli na miejscu to przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie mógł znaleźć zastosowania.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wysłał zarówno do strony postępowania jak i jej pełnomocnika wezwanie celem złożenia wyjaśnień odnośnie, złożonego przez A M pisma z dnia [...] r. Strona bowiem nie sprecyzowała w przedmiotowym piśmie, które działki rolne oraz ewidencyjne zamierza wycofać z wniosku ONW.

W odpowiedzi na powyższe A M oświadczył, że nie wycofa z dopłat żadnych działek, będąc w ocenie organu jednocześnie świadomym, że żadna działka rolna, zadeklarowana na działkach ewidencyjnych wymienionych w KW nr [...] nie jest łąką ani pastwiskiem. Ponadto oświadczył, że na jego polecenie działki rolne zadeklarowane jako ugory zostały jesienią 2005 r. zaorane przez jego ojca T M.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania A M płatności ONW na rok 2006. Organ pierwszej instancji uznał, że A M nie był w roku gospodarczym 2006, faktycznym użytkownikiem spornych działek oraz nie miał swobody podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na danej działce. Ponadto organ podniósł, że A M posiadał pełną wiedzę w zakresie zlicytowania przez komornika we wrześniu 2003 r. gruntów na korzyść E. F, a następnie ustanowienia go zarządcą nabytej nieruchomości zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G z dnia G r. Mimo tego faktu skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i dokonał ponownie zasiewów bez wiedzy i woli właściciela E F oraz zwrócił się o przyznanie dopłat do gruntów na rok 2006. O dopłaty zwrócił się także w dniu [...] r. E. F, który na spornych gruntach założył plantację porzeczki. Zasiewy dokonane przez skarżącego zostały zniszczone przez pracowników E. F Sąd Rejonowy w G wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] uniewinnił E F od popełnienia zarzucanego mu czynu, a to zniszczenia upraw na szkodę skarżącego. Skarżący wniósł o przyznanie dopłat do gruntów o łącznej powierzchni 235,91 ha natomiast powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek dla ONW wynosiła tylko 118,92 ha ,po wykluczeniu z płatności spornych działek. W wyniku kontroli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 98,37%. Konsekwencją przedeklarowania zgłoszonych do płatności działek i wystąpienia dużej różnicy ponad 20% było zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 51 ust.1 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796 z dnia 21 kwietnia.2004r. o całkowitej odmowie przyznania płatności ONW.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, polegającą na uznaniu, że płatność obszarowa przysługuje jedynie temu posiadaczowi gruntów, który "zebrał z nich plony", podczas gdy przepis ten w ogóle do takiego kryterium się nie odnosi, a wymaga jedynie, aby "grunty utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, art. 11 kpa poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego i dowodów zebranych w postępowaniu, m.in.:

- artykułów prasowych w Tygodniku Głogowskim z sierpnia 2006 r. i 1 września 2006 r., w których zostały zamieszczone aktualne zdjęcia Państwa M na spornych działkach obsianych przez nich zbożem - z których to zdjęć wyraźnie wynika, że sporne działki były uprawiane przez wnioskującego, jest na nich zasiane zboże (nota bene nadające się do koszenia) i nie ma na nich żadnych rzekomych upraw porzeczki przez E F,

- innych zdjęć złożonych przez wnioskującego do akt sprawy - na dowód stalerzowania jego upraw przez E. F i braku wśród talerzowanego zboża jakiejkolwiek "plantacji porzeczek";

- notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez urzędników Gminy R w czasie wizji lokalnej na spornych działkach, w której stwierdza się, że "na działkach jesienią 2005 r. zasiano żyto i widać nasadzenia porzeczki. - art. 12 § 1, art. 35 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie,

- art. 80, 107 § 3 kpa przez naruszenie zasad oceny dowodów oraz niedostateczne i niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ ustalił, że to E F, a nie wnioskodawca A M był w dacie składania wniosków w 2006 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) spornych gruntów - fakt bowiem późniejszego stalerzowania spornych działek, jak równie zasadzenia porzeczek (które nie były uprawiane w dobrej kulturze rolnej i w 100% się nie przyjęły!!!) nie oznacza, że E F użytkował te działki przez cały rok- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu E F (a nie A M) za faktycznego użytkownika (posiadacza) spornych gruntów w 2006

Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W dokonując oceny zasadności wniesionego przez skarżącego odwołania, uznał że odwołanie nie zawiera uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia 11 grudnia 2009r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Organ podkreślił, że wnioskodawca w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności ONW do łącznego obszaru 235,91 ha. Natomiast po wykluczeniu powierzchni działek ewidencyjnych nr: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD), powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności ONW wynosiła 118,92 ha.

Jak dalej wskazał organ powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2006 wynosiła 235,91 ha. Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wyniosła 118,92 ha, natomiast stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 116,99 ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: (235,91 ha - 118,92 ha) : 118,92 ha x 100 % = 98,37 %, co zgodnie z powołanym niżej przepisem prawa skutkuje odmową przyznania płatności ONW. Organ wyjaśnił, że podstawą takiego rozstrzygnięcia jest art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 rok, str. 18 ze zm.), który stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

W dalszych wywodach organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący wystąpił o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania regulowanej Rozporządzeniem Rady ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657 ze zm.). W § 1 ust. 1 tego rozporządzenia jednoznacznie stwierdzono, że dotyczy ono "pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)".Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi: 1. który stosuje dobrą praktykę rolniczą zgodną z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, 2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Istotnym jest tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 przesłanek ustawowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności ONW.

Zdaniem organu oznacza to, że udzielenie pomocy uzależnione jest tylko od prowadzenia na określonym gruncie działalności rolniczej, gdyż to ta faktycznie prowadzona działalność ma uzyskać pomoc. Organ udzielający pomocy nie jest natomiast uprawnionych do rozstrzygania kwestii własnościowych i wynikających z nich roszczeń cywilnoprawnych.

W dalszych rozważaniach organ wskazał, że w § 7 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia odwołano się wprost do pojęcia posiadania. Pojęcie to nie jest regulowane przepisami tego rozporządzenia lub innego aktu prawa administracyjnego mającego zastosowanie w tej sprawy. Należy więc – zdaniem organu – użyte pojęcie "posiadania" interpretować zgodnie z regulacją art. 336 i następnych kodeksu cywilnego. W toku postępowania administracyjnego celem organu było ustalenie faktycznego użytkowania spornych działek rolnych, a nie kwestie własnościowe czy też rozpoznanie sporów majątkowych. Istotą przyznania płatności ONW jest przyznanie ich osobie będącej faktycznym użytkownikiem gruntów, decydującej co uprawiać i dokonującej swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierającej plony.

W ocenie organu kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto w roku. gospodarczym 2006 r. faktycznie władał przedmiotową nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, kto miał swobodę podejmowania decyzji – co i kiedy uprawiać na danej działce.

Organ zwrócił także uwagę na istniejący od 2004 roku konflikt pomiędzy skarżącym, a E F. Jak zauważał organ, od pierwszego roku przyznawania rolnikom dopłat z tytułu użytkowania gruntów rolnych składali oni wnioski na te same działki. Co więcej, podobnie jak w roku 2006 również w roku 2005 A M obsiewał pole, a E F uprawy te niszczył i sam dokonywał zasiewów – nasadzeń. W tle tego całego konfliktu toczyła się sprawa o uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomości o pow. 29,92 ha, położonej w Ł W, opisana w księdze wieczystej KW nr [..]. Organ wskazał także, że E F sporne grunty nabył w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej własnością Arkadiusza i Marka M. Przedmiotem licytacji była nieruchomość o pow. 98,33 ha, położona w R, opisana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomość o pow. 29,92 ha, położona w Ł W, opisana w księdze wieczystej KW nr [...]. Ponadto E F został postanowieniem tego sądu z dnia G r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. zapadło w postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie o przysądzeniu własności spornych gruntów na rzecz E F (uprawomocnione w dniu [...] r.). W dniu [...] r. E F został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zdaniem organu skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i – co nie jest kwestionowane przez strony postępowania – po raz kolejny dokonał na nich zasiewu upraw bez wiedzy i woli właściciela tj. E F doskonale zdając sprawę z tego, że jego władztwo nad gruntami jest w znacznej części ograniczone, gdyż druga strona nie tylko legitymowała się tytułem prawnym do spornych działek, ale już w latach poprzednich podejmowała działania w celu przejęcia i użytkowania gruntów. Podobnie postąpiła również w 2006 r. Gdy E F zorientował się, że na jego gruntach jest uprawa rolna zlecił swoim pracownikom jej stalerzowanie, co w konsekwencji spowodowało, faktyczne pozbawienie strony odwołującej się władztwa nad tymi gruntami. Kwestia, czy pozbawienie tego władztwa było skuteczne na gruncie prawa cywilnego oraz, czy wiązało się to z naruszeniem przepisów prawa cywilnego i karnego, pozostaje obojętna dla oceny zaistnienia w tej sprawie przesłanek do otrzymania przez A M, jako producenta rolnego, płatności do gruntów rolnych.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej wyjaśnił przesłanki prawne otrzymania płatności w razie gdy w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a wydaniem decyzji następuje przeniesienie posiadania gruntów na innego producenta rolnego, wskazując, komu - przy spełnieniu dodatkowych przesłanek - przysługują płatności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na tle konfliktu, jaki miał miejsce pomiędzy skarżącym, a E F nie było możliwe zrealizowanie zasady wskazanej w przepisie paragrafu 7 Rozporządzenia ONW, jednakże jej wyartykułowanie w taki właśnie sposób w rozporządzeniu regulującym zasady przyznawania pomocy finansowej z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW wskazuje, że intencją ustawodawcy było, aby osoba uprawniona do płatności zachowała ciągłość posiadania zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku do momentu wydania decyzji, co w przedmiotowej sprawie nie zostało zrealizowane.

Organ przyznał, że w dniu złożenia wniosku skarżący spełniał wymogi uznania go za beneficjenta płatności, jednakże wraz z przejęciem przez E F spornych gruntów w dniu [...] r. przestał być ich posiadaczem, bowiem w tym dniu E F zniszczył dokonane przez skarżącego zasiewy i przejął fizycznie grunty (organ przywołał tu pismo z dnia [...] r. skierowane do Naczelnego Dyrektora ARiMR we W, oraz pismo z dnia [...] r. skierowane do Dyrektora Departamentu Audytu i Kontroli w Warszawie, w którym skarżący wskazał ,że w tym dniu E. F zniszczył mu zasiewy i przejął grunty.).

Organ w dalszej części uzasadnienia odniósł się szczegółowo do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji uznając je za bezzasadne i wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu odwołującego się, do płatności ONW nie stosuje się przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, w tym wypadku mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.).

Organ wskazał na koniec swego wywodu, że ponieważ płatności ONW stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i nie korzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności ONW.

Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucił

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, polegającą na uznaniu, że płatność obszarowa przysługuje jedynie temu posiadaczowi gruntów, który "zebrał z nich plony", podczas gdy przepis ten w ogóle do takiego kryterium się nie odnosi, a wymaga jedynie, aby "grunty utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej", poza tym dla udzielenia przedmiotowych płatności istotny jest wyłącznie stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty (grunty muszą być w dacie złożenia wniosku utrzymywane w dobrej kulturze rolnej) - istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował, późniejsze zaś zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie, która wcześniej dokonała na tych gruntach zasiewów w celu zebrania z nich plonów (co właśnie świadczyło o utrzymywaniu tych gruntów w dobrej kulturze rolnej) i bezspornie w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów;

- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, art. 11 kpa poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego i dowodów zebranych w postępowaniu, m.in.:

- artykułów prasowych w Tygodniku Głogowskim z sierpnia 2006 r. i 1 września 2006 r., w których zostały zamieszczone aktualne zdjęcia Państwa M na spornych działkach obsianych przez nich zbożem - z których to zdjęć wyraźnie wynika, że sporne działki były uprawiane przez wnioskującego, jest na nich zasiane zboże (nota bene nadające się do koszenia) i nie ma na nich żadnych rzekomych upraw porzeczki przez E F,

- innych zdjęć złożonych przez wnioskującego do akt sprawy - na dowód stalerzowania jego upraw przez E. F i braku wśród talerzowanego zboża jakiejkolwiek "plantacji porzeczek";

- notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez urzędników Gminy R w czasie wizji lokalnej na spornych działkach, w której stwierdza się, że "na działkach jesienią 2005 r. zasiano żyto i widać nasadzenia porzeczki. Żyto jest wyrośnięte, częściowo uszkodzone przez suszę, ale nadaje się do skoszenia. Ustalono podczas rozmowy, aby poczynić starania w celu nakłonienia F E o umożliwienie Panu M A zebranie (skoszenie kombajnem) żyta z powierzchni ok. 39 ha (dz. nr [...] i [...]). Ponadto stwierdzono, że sadzonki porzeczki w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych (susza) uległy wysuszeniu, a część żyta zostało wygniecione.".

- art. 12 § 1, art. 35 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie,

- art. 80, 107 § 3 kpa przez naruszenie zasad oceny dowodów oraz niedostateczne i niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ ustalił, że to E F, a nie wnioskodawca A M był w dacie składania wniosków w 2006 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) spornych gruntów - fakt bowiem późniejszego stalerzowania spornych działek, jak równie zasadzenia porzeczek (które nie były uprawiane w dobrej kulturze rolnej i w 100% się nie przyjęły!!!) nie oznacza, że E F użytkował te działki przez cały rok, tym bardziej, że w późniejszym okresie żadnych zabiegów agrotechnicznych on już nie wykonywał, o czym świadczy chociażby wysuszenie całej jego "uprawy porzeczek;

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu E F (a nie A M) za faktycznego użytkownika (posiadacza) spornych gruntów w 2006

W kontekście zaprezentowanych zarzutów pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości decyzji organów pierwszej i drugiej instancji i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego tej sprawy, pomijając zupełnie niektóre dowody (m. in. zeznania świadków zaoferowanych przez E F: M N, M N i M N złożone w sprawie karnej o sygn. [...]), inne zaś traktując wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów. Organy administracji obu instancji w sposób mało wnikliwy i pobieżny rozprawiły się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, czego wyrazem są uzasadnienia zaskarżonych decyzji - zawierające wiele wzajemnych sprzeczności, nielogicznych wniosków i nie pozwalające w pełni odtworzyć przesłanek jej wydania. Przede wszystkim trudno uznać dokonaną przez te organy ocenę zebranych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków, jako mającą oparcie w regułach logicznego rozumowania i zasadach doświadczenia życiowego. W istocie treść skargi sprowadza się do stwierdzenia, że to skarżący, nie zaś E F użytkował w 2006 r. sporne grunty. Uprawa porzeczek założona przez E F na spornych działkach w 2006 r. była bowiem uprawą pozorną. Zdaniem skarżącego, świadczyć mają o tym dowody przedstawione na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego.

Skarga zawiera również wiele zarzutów wobec organu, odnoszących się jednak do postępowania prowadzonego z udziałem E F.

W ocenie skarżącego, organy rolne dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Zdaniem skarżącego, dla przyznania przedmiotowych płatności decydujący jest stan posiadania istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty. Istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował, późniejsze zaś zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie która wcześniej dokonała na tych gruntach zasiewów w celu zebrania z nich plonów i bezspornie w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów. Zarzucił ponadto organom pierwszej i drugiej instancji, że nie wyjaśniły one wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, pomijając zupełnie niektóre dowody (m. in. wymienione artykuły prasowe, fotografie, zeznania świadków, zaświadczenie z Urzędu Gminy R z [...] r., wykazy właścicieli i władających, odpisy z księgi wieczystej), inne zaś traktując wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów. Ponadto organy te w sposób mało wnikliwy i pobieżny rozprawiły się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, czego wyrazem jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji - zawierające wiele wzajemnych sprzeczności, nielogicznych wniosków i nie pozwalające w pełni odtworzyć przesłanek jej wydania. Skarżący uznał ponadto, ze dokonało błędnej interpretacji uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowy w G, albowiem – według skarżącego – Sąd ten jednoznacznie ustalił - na podstawie zeznań świadków, opinii biegłego i innych dokumentów, a nawet wyjaśnień samego E F - że sporne gruntu użytkował i uprawiał A M i to on dokonywał zasiewów upraw na tych gruntach, mimo, iż faktycznie stanowiły one już własność E F. Sąd Karny nie zajmował się kwestią faktycznego władztwa nad spornymi gruntami co z kolei jest istotne przy wydawaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności.

Skarżący podniósł, że wbrew błędnym wnioskom organów obu instancji, na faktyczne użytkowanie spornych gruntów w 2006 r. przez skarżącego, wskazuje także fakt uiszczania przez niego w tym okresie podatku rolnego za te grunty. Zupełnie nielogiczne i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby uiszczanie tego podatku, gdyby rolnik ten rzeczywiście nie uprawiał tych gruntów. Ponosiłby bowiem zbędne koszty, bez nadziei na ich pokrycie w spodziewanych plonach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Zdaniem organu wszystkie zarzuty podniesione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są zupełnie chybione. Nie można zgodzić się z wywodami skarżącego, dotyczącymi błędnej jego zdaniem wykładni art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz . U. Nr 6 z 2004 poz.407, ponieważ ten akt prawny nie ma zastosowania do płatności ONW (Obszaru o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania).

Organ przypomniał również, że zasady ubiegania się o płatności ONW (Obszary o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania) na 2006 r. są jasno sprecyzowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.).Cytując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, warunki niezbędne do uzyskania spornych płatności organ ponownie oświadczył, że na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 skarżący nie był uprawnionym do ich otrzymania w części odnoszącej się do działek rolnych, położonych w granicach następujących działek ewidencyjnych: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD).

Zdaniem organu niekwestionowany przez nikogo fakt usunięcia zasiewów dokonanych przez skarżącego powoduje, że przesłanka z § 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. nie jest spełniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że podstawę prawną decyzji stanowi, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt. 2, § 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 73, poz.657 zwanego dalej ‘rozporządzeniem ONW).

Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi:1. który stosuje dobrą praktykę rolniczą zgodną z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego,2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Istotnym jest tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 przesłanek ustawowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności ONW.

W § 7 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia odwołano się z kolei wprost do pojęcia posiadania.

Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o określonej powierzchni kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie tego warunku. Jest to, czy skarżący był posiadaczem wszystkich działek wskazanych we wniosku z dnia [...] r. o przyznanie płatności ONW.

Zdaniem skarżącego, na dzień złożenia wniosku użytkował on przedmiotowe działki. Był więc ich posiadaczem w rozumieniu przepisów rozporządzenia ONW, istotny bowiem dla przyznania płatności ONW jest stan posiadania, władania gruntami w dacie składania wniosku. Późniejszy stan gruntów nie ma znaczenia dla tych dopłat. Natomiast według organu ARiMR samo posiadanie gruntów w dniu składania wniosku nie jest wystarczające do przyznania dopłat ONW. Grunty te należy jeszcze utrzymywać w określonym stanie i rolniczo użytkować, poprzez dokonywanie określonych zbiegów, po złożeniu wniosku o dopłaty.

Istotną w sprawie jest więc kwestia rozumienia staniu posiadania gruntów o którym mowa w rozporządzeniu ONW i ustalenie czasu istnienia stanu posiadania tych gruntów.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy pojecie posiadania, jako warunek przyznania płatności obszarowych ONW, w odniesieniu do przedmiotowych gruntów, nie jest regulowane przepisami wskazanego wyżej aktu prawnego. Użyte pojęcie posiadania należy więc interpretować zgodnie przepisami Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności ONW, a pojęcie "posiadanie" na gruncie rozporządzenia ONW należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych.

W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy 28.11.2003r. i przepisów rozporządzenia ONW, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty (zob. wyrok WSA z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 1524/05). Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach płatności ONW nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo (por: wyrok WSA Warszawa z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2791/08).

Istotą płatności ONW jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej.

Przy takim ujęciu użytkowania, jako przesłanki posiadania, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że w rozpatrywanej sprawie skarżący – w odniesieniu do spornych działek – faktycznie nie użytkował ich w powyższym znaczeniu. Skarżący tych ustaleń nie neguje, podnosi jedynie, że w dniu składania wniosku o dopłatę je użytkował i utrzymywał w określonym stanie, natomiast późniejsze zdarzenia – po złożeniu wniosku uniemożliwiające m.in. zebranie plonów, nie mają, jego zdaniem, znaczenia dla przyznania mu płatności jako osobie, która wcześniej dokonała na nich zasiewu w celu zebrania plonów.

Jak wynika z akt sprawy nie kwestionowanych przez skarżącego, konflikt pomiędzy skarżącym a E F trwa od 2004 r. i dotyczy tytułu prawnego także do gruntów rolnych, zgłoszonych we wniosku z dnia [...] r. o płatności ONW, w tym spornych działek. Przedmiotowe grunty, w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej własnością skarżącego i jego brata, nabył E F. Postanowieniem z dniu [...] r. Sąd Rejonowy w G przysądził własności spornych gruntów na rzecz nabywcy. Ponadto został on postanowieniem tego Sądu z dnia G r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości. Oba postanowienia uprawomocniły się w dniu [...] r. W dniu [...] r. E F został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel spornych działek.

Z niekwestionowanych ustaleń organów Agencji wynika, że jak w poprzednich latach: roku 2005 i 2006 skarżący dokonał zasiewu na spornych gruntach i wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. Zorientowawszy się, że na tych gruntach jest uprawa rolna, E F, jako nowy właściciel spornych gruntów, dokonał ponownie w maju 2006r. talerzowania przedmiotowych upraw. Dokonał następnie nasadzeń i wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych obejmujących także te sporne działki. Wskazać należy w tym miejscu, że przed Sądem Rejonowym w G toczyło się postępowanie karne w sprawie [...]/G przeciwko E F o czyn z art. 288 § 1 kk, polegający na tym, że zniszczył uprawy rolne, w ten sposób, że wydał polecenie swoim pracownikom zaorania pól z zasiewami należącymi do skarżącego. Sąd wyrokiem z dnia [...]r. uniewinnił jednak E F od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Powyższe wskazuje, że wraz ze zniszczeniem upraw na spornych działkach, co miało miejsce przed wydaniem rozstrzygnięć w sprawie, nastąpiło przejęcie ich fizycznie przez właściciela, tym samym skarżący przestał być ich użytkownikiem, w znaczeniu decydowania jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, w zakresie zbierania plonów oraz utrzymywania gruntów zgodnie z normami. Trafnie więc zdaniem Sądu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie na tle konfliktu jaki istniał pomiędzy skarżącym a E F, w sytuacji kiedy właściciel stalerzował ponownie [...] r. dokonane przez skarżącego uprawy, skarżący utracił posiadanie zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku – [...] r. do momentu wydania decyzji w sprawie: pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło w dniu [...] r., zaskarżona decyzja organu drugiej instancji wydana została w dniu 11 grudnia 2009 r.

Jak już podniesiono, warunkiem uzyskania płatności ONW jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. A zatem istotny nie jest tylko, jak chce skarżący, stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłatę, ale także stan późniejszy w zakresie rolniczego użytkowania gruntów.

Podnieść należy, że uzyskanie płatności ONW następuje poprzez wydanie decyzji w stosunku do określonej osoby, po spełnieniu określonych warunków co do posiadania gruntów. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, iż spełnienie warunku w postaci istnienia stanu posiadania z czasu rozstrzygania nie powinno być brane pod uwagę. Zważyć przy tym wypada, że z reguły jeżeli prawodawca chce oznaczyć jako mający przesądzające znaczenie stan faktyczny z czasu składania wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne - czyni to wyraźnie. Zasadą jest natomiast uwzględnianie przez organ administracji publicznej stanu faktycznego i prawnego z daty wydawania decyzji. Zgodnie przytoczonymi na wstępie niniejszych rozważań przepisami prawa, producentowi rolnemu przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Uregulowania te nie stanowią, że istotny jest stan faktyczny z czasu składnia wniosku o dopłatę.

Na tle wskazanej powyżej sytuacji faktycznej i stanu prawnego, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżący na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 nie spełniał warunku posiadania spornych gruntów, w rozumieniu przepisów rozporządzenia ONW.

Za nietrafny uznać należy zarzut skargi naruszeniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez uznanie, że nie jest wystarczający stan posiadania na dzień złożenia wniosku, albowiem ten akt prawny nie znajduje zastosowania do płatności ONW.

Niezasadny jest również zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie reguł i zasad ustalenia stanu faktycznego w sprawie na dzień złożenia wniosku. Ustalony bowiem stan faktyczny na dzień składania wniosku jak i wydania rozstrzygnięć w sprawie w zakresie użytkowania (posiadania) spornych działek rolnych, pozwalał ocenić faktyczne ich użytkowanie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wskazana faktyczna powierzchnia gruntów, które kwalifikują się do płatności ONW została – w ocenie Sądu – prawidłowo ustalona. Natomiast wobec stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną organy rolne prawidłowo odmówiły przyznania płatności ONW. Skarżący w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności ONW do łącznego obszaru 235,91 ha. Natomiast po wykluczeniu powierzchni działek ewidencyjnych nr: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD), powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności ONW wynosiła 118,92 ha. Stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 116,99 ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: (235,91 ha - 118,92 ha) : 118,92 ha x 100 % = 98,37 %, co skutkuje odmową przyznania płatności ONW. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 rok, str. 18 ze zm.), który stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu, zgodnie z przepisami, szczegółowo przedstawiono zasady wyliczenia płatności i prawidłowo określono ich kwotę przy zawyżeniu powierzchni zgłoszonej przez skarżącego do płatności obszarowej ONW.

W niniejszej sprawie organy administracji - we wskazanym powyżej zakresie - wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa). Organ odwoławczy nie dopuścił się również – zdaniem Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Ponadto uzasadnienie rozstrzygnięcia organu - w ocenie Sądu – odpowiadają rygorom art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.