Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 732/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3,
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 49 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 8, art. 49a, art. 54 ust. 8,
journal: Dz.U. 2010 nr 106 poz 675
law: Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
article: art. 28 ust. 1 pkt 20a, art. 30 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 1a, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie prac w pasie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 776 (siedemset siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia S.S. z 19 lutego 2015 r. zezwalającą ww. spółce na prowadzenie prac w pasie drogowym drogi powiatowej nr 0777T w m. [...] w celu wykonania telekomunikacyjnej linii kablowej od 20 lutego 2015 r. do 13 marca 2015 r. (zgodnie z harmonogramem robót) w celu budowy telekomunikacyjnej linii kablowej realizowanej rurociągiem kablowym z jednoczesnym naliczeniem opłat za zajęcie pasa drogowego w kwocie 3.468 zł oraz ustaleniem opłaty rocznej za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym za 2015 r. w kwocie 7.512,46 zł i w następnych latach w kwocie 8.986 zł rocznie.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w złożonym odwołaniu ww. spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 54 ust. 8 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z tym przepisem, jeżeli w przypadku lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej wymagane jest przejście przez tereny dróg publicznych, inwestorowi przysługuje prawo do nieodpłatnego zajęcia tych terenów na czas nieokreślony w związku z prowadzeniem tego rodzaju inwestycji, jak w niniejszej sprawie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej

i umorzenie postępowania w tym zakresie.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż roboty wyszczególnione w kwestionowanej decyzji organu I instancji były realizowane na podstawie zgłoszenia dokonanego przez inwestora – Województwo Świętokrzyskie – zamiaru wykonania robót budowlanych, a nie na podstawie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do ubiegania się o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej.

W ocenie organu z art. 54 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wynika, że jedynie w przypadku, gdy inwestor uzyska decyzję wojewody o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, wydawanej na podstawie przepisów szczególnych tj. ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, ma prawo do skorzystania z ulgi wskazanej w art. 54 ust. 8, a więc jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia pasa drogowego na czas realizacji inwestycji.

Z akt sprawy wynika, zdaniem SKO, że skarżąca spółka nie występowała do właściwego organu o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, zarówno w imieniu własnym jak i inwestora. Fakt ten został potwierdzony przez Wojewodę Świętokrzyskiego pismem z 5 maja 2015 r.

Tym samym, w ocenie Kolegium, decyzja z 19 lutego 2015 r. jest zgodna z prawem.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze [...] Sp. z o.o. w L. wniosła o uchylenie decyzji z 8 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie art. 54 ust. 8, art. 50 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 49 i art. 49a ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, polegające na błędnej ich wykładni oraz niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że skarżący nie jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia pasa drogi powiatowej, w sytuacji gdy:

1) z treści przepisów wynika, że jeśli usytuowanie – a więc lokalizacja – regionalnej sieci szerokopasmowej wymaga przejścia przez tereny dróg publicznych, linii kolejowych bądź grunty pokryte wodami płynącymi, to inwestor jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia tego terenu na czas realizacji inwestycji,

2) o uprawnieniu do nieodpłatnego zajęcia pasa drogi publicznej decyduje charakter realizowanej inwestycji, w szczególności, czy dotyczy regionalnej sieci szerokopasmowej, nie jest natomiast istotne czy podstawą prowadzenia inwestycji jest decyzja lokalizacyjna (art. 49 ustawy o wspieraniu...) czy też realizowana jest przez inwestora, bez konieczności uzyskiwania decyzji

o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 49a ustawy o wspieraniu...),

3) z treści art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, określających zakres przedmiotowy ustawy wynika, że prawo do nieodpłatnego zajęcia pasa drogi publicznej na potrzeby realizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, należy niewątpliwie do form wspierania inwestorów wykonujących tego rodzaju inwestycje.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że przepisy ww. ustawy przewidują możliwość realizacji sieci szerokopasmowej nie tylko po wydaniu decyzji lokalizacyjnej (54 ust. 8 ustawy) ale również bez konieczności uzyskiwania decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, na warunkach określonych w ustawie

z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 49a), przy czym ta druga możliwość została wprowadzona na mocy art. 49a dodanym zmianą ustawy z dnia 12 października 2012 r., która weszła w życie 16 grudnia 2012 r. Oczywistym jest zatem, że zamiarem ustawodawcy, zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ww. ustawy, było wprowadzenie tej formy wspierania inwestycji telekomunikacyjnych, polegających na budowie sieci szerokopasmowych - niewątpliwie ułatwiającej realizację inwestycji spełniającej kryteria ustawowe.

Spółka wskazała, że wniosek o wydanie decyzji z 19 lutego 2015 r. zezwalającej na zajęcie pasa drogowego odcinków dróg powiatowych szczegółowo określonych w sentencji decyzji, został złożony w celu prowadzenia robót budowlano - montażowych w ramach budowy telekomunikacyjnej linii kablowej realizowanej rurociągiem kablowym wraz ze studzienkami kablowymi przy realizacji projektu budowy telekomunikacyjnej linii kablowej doziemnej "[...].

W tej sytuacji zarówno organ I jak i II instancji rozpatrując kwestię opłaty, powinny uwzględnić zapis art. 54 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.

Opierając się na przedstawionej wyżej argumentacji skarżący podniósł, że przepis art. 54 ust. 8 ustawy pozostaje w relacji do art. 40 ust. 3 i następne ustawy

o drogach publicznych, niewątpliwie jako lex specialis, zatem wyłącza możliwość naliczenia opłat za zajęcie pasa drogowego w związku z prowadzeniem inwestycji polegającej na przeprowadzeniu regionalnej sieci szerokopasmowej. Biorąc pod uwagę, że charakter inwestycji został określony we wniosku, a następnie przytoczony w decyzji, niewątpliwie organy wiedziały o ustawowych przesłankach wyłączających możliwość naliczenia opłaty.

W ocenie skarżącego zredagowanie przepisu art. 54 ustawy z dnia 7 maja 2010r. w ten sposób, że przepisy ust. 8 i ust. 9 zostały zamieszone w zapisach dotyczących ustalenia lokalizacji sieci szerokopasmowej w drodze decyzji wojewody, nie oznacza, że intencją ustawodawcy było, iż powyższe ustępy mają zastosowanie tylko w przypadku wydania decyzji lokalizacyjnej przez wojewodę. Taka interpretacja nie znajduje bowiem racjonalnego uzasadnienia, jeśli wziąć pod uwagę okoliczności, które zostały wyżej podniesione oraz fakt, że inwestycja może być realizowana bez konieczności wydania decyzji lokalizacyjnej, jedynie na podstawie zgłoszenia budowlanego do wojewody. W przeciwnym wypadku uprawnienie inwestora byłoby uzależnione od tego czy wydano decyzję lokalizacyjną na realizowaną sieć szerokopasmową, czy też nie, przy jednoczesnym braku obowiązku uzyskania takiej decyzji - jeśli przepisy prawa przewidują taką możliwość.

Zdaniem skarżącego oznacza to, że zapisy powołanej wyżej ustawy wskazują jednoznacznie na to, że istotny jest sam cel zamierzenia inwestycyjnego - to jest lokalizacja regionalnej sieci szerokopasmowej, jako formy rozwoju usług i rozbudowy sieci telekomunikacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego, które skutkują koniecznością uchylenia decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie zezwalające skarżącej spółce na prowadzenie prac w pasie drogowym z jednoczesnym naliczeniem opłat za zajęcie pasa drogowego w kwocie 3.468 zł.

Bezspornym jest przy tym, że skarżąca nie kwestionuje tej części decyzji, która dotyczy udzielenia jej zezwolenia na prowadzenie prac w pasie drogowym, gdyż skarga (podobnie jak i wcześniej odwołanie) obejmuje jedynie rozstrzygnięcie wymierzające spółce opłatę na zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.).

Stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji nie był kwestionowany przez strony i wynika z zebranych w sprawie dowodów. Nie ulega wątpliwości, że Województwo Świętokrzyskie jest inwestorem przedsięwzięcia polegającego na budowie telekomunikacyjnej linii kablowej realizowanej rurociągiem kablowym w pasie drogi powiatowej nr 0777T w miejscowościach J. i B., czyli regionalnej sieci szerokopasmowej w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r., nr 106 poz. 675 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Wykonawcą tej inwestycji jest zaś [...] spółka z o.o. z siedzibą w L. Zaskarżoną w sprawie decyzją spółka uzyskała zarówno zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania robót budowlanych związanych z realizacją opisanego wyżej przedsięwzięcia, jak i wymierzono jej opłatę za zajęcie pasa drogowego w kwocie 3.468 zł. Bezspornym jest także, iż:

- inwestycja, której dotyczy niniejsza sprawa, objęta została zgłoszeniem skierowanym do Wojewody Świętokrzyskiego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 20a ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006.156.1118 ze zm.),

- Wojewoda Świętokrzyski nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia,

- dla inwestycji nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, o jakiej mowa w art. 49 ust. 1 ustawy.

W tak ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym spór między stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji, gdy realizacja regionalnej sieci szerokopasmowej następuje bez uzyskania decyzji, o jakiej mowa w art. 49 ust. 1 ustawy, inwestorowi (a co za tym idzie także wykonawcy) przysługuje prawo do nieodpłatnego zajęcia terenu drogi publicznej, przez który inwestycja jest prowadzona.

Punktem wyjścia do rozważań mających na celu rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istoty sporu w niniejszej sprawie jest przepis art. 54 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy lokalizacja regionalnej sieci szerokopasmowej wymaga przejścia przez tereny dróg publicznych, linii kolejowych bądź grunty pokryte wodami płynącymi, inwestor jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia tego terenu na czas realizacji tej inwestycji.

W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że w stanie faktycznym sprawy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego oraz nałożenie stosownej opłaty z tego tytułu uzyskał wykonawca robót budowlanych, podczas gdy w zacytowanym przepisie uprawnienie do nieodpłatnego zajęcia terenów dróg publicznych, linii kolejowych bądź gruntów pokrytych wodami płynącymi przysługuje inwestorowi. Kwestia udzielenia wykonawcy robót budowlanych (a nie inwestorowi) zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a tym samym nałożenia na niego stosownej opłaty w trybie art. 40 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, nie budzi – co do samej zasady - wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA w Warszawie: z dnia 18 września 2014r., II GSK 778/13 oraz II GSK 779/13; z dnia 3 lipca 2014r., II GSK 766/13; z dnia 12 czerwca 2014r., II GSK 763/13 oraz II GSK 761/13). W uzasadnieniach przytoczonych wyroków podkreśla się, że prowadzenie robót w pasie drogowym w celu zrealizowania określonej inwestycji, inwestor może powierzyć innemu podmiotowi - wykonawcy. Niewątpliwie wykonawca prowadzi te roboty na rzecz inwestora i może w tym celu zajmować pas drogowy w ramach zezwolenia udzielonego inwestorowi, czyli działać w tym zakresie niejako w imieniu inwestora. Wykonawca jest jednak odrębnym od inwestora podmiotem prawa, posiadającym w związku z wykonaniem inwestycji również własne interesy, prawnie zakotwiczone w łączącej strony umowie o wykonanie robót związanych z inwestycją. Realizacja tych interesów jest uwarunkowana uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, o które może ubiegać się wykonawca. Można wówczas powiedzieć, że wykonawca zajmuje pas drogowy również "dla siebie", w celu wykonania przyjętego na siebie zobowiązania. Zajęcie pasa drogowego na podstawie zezwolenia zarządcy drogi oznacza objęcie tego pasa we władanie w zakresie określonym w zezwoleniu. Zezwolenie dopuszcza więc pewne zachowania o charakterze faktycznym i przez to dotyczy przede wszystkim faktycznie zajmującego pas drogowy w celu wykonania robót w tym pasie. W konsekwencji przyjąć należy, że w sytuacji, gdy zajęcie (władanie) pasem drogowym przez wykonawcę ma charakter samodzielny i niezależny od władania pasem drogowym przez inwestora, to wykonawca – o ile uzyskał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego - obciążany jest opłatą, o jakiej mowa w art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, nie zaś inwestor. Idąc dalej tym tokiem rozumowania, w opisanej wyżej sytuacji, która odpowiada stanowi faktycznemu

w rozpoznawanej sprawie, to wykonawcy przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zajęcia pasa drogowego, o jakim mowa w art. 54 ust. 8 ustawy, o ile spełnione zostaną warunki określone w tym przepisie.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stoi na stanowisku, zgodnie z którym uprawnienie do nieodpłatnego zajęcia terenu, o jakim mowa w powyższym przepisie, przysługuje tylko w przypadku, gdy realizacja regionalnej sieci szerokopasmowej następuje

w następstwie uzyskania przez inwestora decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej.

Takiego poglądu prawnego skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela z następujących powodów.

Głównym celem ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jest unowocześnienie gospodarki poprzez rozwój usług i sieci szerokopasmowych, między innymi poprzez określenie form i zasad wspierania tego typu inwestycji, w tym związanych z sieciami szerokopasmowymi, oraz likwidację barier w procesie inwestycyjnym, poprawę dostępu do gruntów, budynków i ich części na potrzeby inwestycji telekomunikacyjnych oraz wykorzystanie istniejącej infrastruktury, w tym należącej do podmiotów wykonujących zadania z zakresu użyteczności publicznej (por. uzasadnienie projektu tej ustawy oraz art. 1 ust. 1). Przepis art. 54 ust. 8 stanowi niewątpliwie jedną z form wsparcia, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1, poprzez zwolnienie inwestora od opłat za zajęcie terenów dróg publicznych, linii kolejowych lub gruntów pokrytych wodami płynącymi, na czas realizacji inwestycji polegającej na budowie regionalnej sieci szerokopasmowej. Jedną z tych opłat przewiduje art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, na podstawie którego ustalona została opłata

w niniejszej sprawie. Wprawdzie w ustawie o drogach publicznych nie ma wprost nawiązania do rozwiązań przyjętych w innych ustawach, w tym w ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie ulega jednak wątpliwości, że omawiany art. 54 ust. 8 tej ustawy, stanowi lex specialis wobec generalnej zasady pobierania opłat za zajęcie pasa drogowego. To prawda, że regulacja tam zawarta zamieszona została w przepisie, który określa warunki wydania przez wojewodę decyzji o lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej oraz niezbędne elementy składające się na jej treść, jednak z okoliczności tej nie można, w ocenie Sądu, wywodzić prostego wniosku, że jedynie inwestor dysponujący decyzją o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej ma uprawnienie do skorzystania z dobrodziejstwa art. 54 ust. 8. Taka wykładnia pozostawałaby bowiem w sprzeczności z głównym celem ustawodawcy, jakim jest wspieranie i rozwój usług i sieci szerokopasmowych.

Lektura ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wskazuje na to, że prawodawca pozostawił inwestorowi wybór prawnej procedury mającej na celu realizację sieci szerokopasmowej. Możliwość tego wyboru pojawiła się wraz z nowelizacją ustawy poprzez wprowadzenie do jej treści z dniem 16 grudnia 2012r. artykułu 49a (art. 1 pkt 5 ustawy z 12 października 2012r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dz.U. z 2012r. pod poz. 1256).

Zgodnie z art. 49 ust. 1, 2 i 3 ustawy, regionalną sieć szerokopasmową lokalizuje się w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej. W sprawach dotyczących lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Regionalna sieć szerokopasmowa jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami.

Obowiązujący od 16 grudnia 2012r. art. 49a ustawy stanowi natomiast, że regionalna sieć szerokopasmowa może być realizowana przez inwestora, bez konieczności uzyskiwania decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 12 października 2012r., w zakresie wprowadzenia art. 49a, czytamy: "Z uwagi na szeroki zakres robót, jakie mogą być realizowane w ramach regionalnej sieci szerokopasmowej,

w szczególności elementy infrastruktury telekomunikacyjnej w tym zarówno wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i zwolnione z tego obowiązku, a także możliwości realizowania ww. robót na nieruchomościach będących własnością inwestora lub innych jednostek samorządu terytorialnego, konieczne wydaje się wprowadzenie możliwości podejmowania przez inwestora decyzji o wyborze procedury realizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, to jest na podstawie decyzji o lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej albo na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy – Prawo budowlane. W przypadku bowiem realizacji regionalnej sieci szerokopasmowej polegającej na wykonywaniu robót wymagających wyłącznie zgłoszenia takich jak na przykład linia kablowa, na nieruchomościach stanowiących własność inwestora, niecelowe jest występowanie o wydanie decyzji o lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej. O wiele prostsza jest bowiem w takim przypadku procedura zgłoszenia tej inwestycji właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jest to szczególnie istotne w przypadku realizacji inwestycji przez mniejsze jednostki, tj. gminy i powiaty, które często dysponują już odpowiednimi nieruchomościami na cele inwestycji i pozyskiwanie decyzji o ustaleniu regionalnej sieci szerokopasmowej może być niecelowe i nieefektywne."

Jak widać zatem, celem nowelizacji było dalsze uproszczenie procedur prawnych umożliwiających szybką i sprawną realizację inwestycji polegających na budowie regionalnych sieci szerokopasmowych. Pozostawienie inwestorowi wyboru tej procedury i zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji lokalizacyjnej, o jakiej mowa w art. 49 ust. 1 ustawy, nie może jednak pozbawiać podmiotu realizującego regionalną sieć szerokopasmową wsparcia przewidzianego w art. 54 ust. 8, które – oprócz omawianego już wyżej uproszczenia likwidującego bariery prawne w procesie inwestycyjnym – jest jednym z założeń ustawy w ramach osiągnięcia głównego jej celu, polegającego na unowocześnieniu gospodarki poprzez rozwój usług i sieci szerokopasmowych. Zdaniem Sądu, zawarte w tym przepisie określenie "lokalizacja regionalnej sieci szerokopasmowej" oznacza faktyczny przebieg tej sieci na gruncie, nie zaś prawną formę realizacji inwestycji w drodze uzyskania przez inwestora decyzji o lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej. Za takim rozumieniem omawianej regulacji przemawia fakt, że przedmiotem wsparcia ze strony państwa jest w tym przypadku przedmiot inwestycji (tj. regionalna sieć szerokopasmowa), a nie prawna forma jej realizacji. Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której racjonalny ustawodawca w celu osiągnięcia podstawowego założenia ustawy, o którym była już mowa wyżej, z jednej strony likwiduje bariery prawne dając inwestorowi możliwość wyboru dogodnej dla niego i jak najbardziej efektywnej procedury realizacji inwestycji, a z drugiej strony premiuje zwolnieniem od opłat za zajęcie terenów publicznych, o jakich mowa w art. 54 ust. 8, jedynie tych inwestorów, którzy uzyskają decyzję o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej. Przystępując do budowy sieci szerokopasmowej inwestor musi mieć bowiem jasno określoną sytuację prawną i pewność, że wybór – na który zezwala art. 49a ustawy – nie spowoduje zwiększenia kosztów realizacji inwestycji, a taka sytuacja miałby miejsce, gdyby przyjąć wykładnię art. 54 ust. 8 przyjętą przez organ. W praktyce zatem, przepis art. 49a stałby się martwy, gdyż żaden z inwestorów nie zdecydowałby się na rezygnację z uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej (mimo, że pozwala na to prawo), skoro oznaczałoby to niemożność skorzystania z dobrodziejstwa art. 54 ust. 8 ustawy. Tymczasem uproszczenie procedury przewidziane w art. 49a miało i ma nadal na celu przede wszystkim przyspieszenie i usprawnienie procesu realizacji inwestycji polegających na budowie sieci szerokopasmowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy inwestor nie ma prawnego obowiązku uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę - tak jak w tym przypadku, gdyż wystarczy jedynie zgłoszenie budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 20a ustawy Prawo budowlane. Przypomnienia także wymaga, że decyzja o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej ma ten istotny skutek, że stosownie do art. 54 ust. 4 pkt 3 ustawy, stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli inwestor tytuł taki posiada, gdyż grunty przez które ma przechodzić sieć stanowią jego własność, bądź też zawarł umowy cywilnoprawne uprawniające go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wówczas uzyskiwanie decyzji lokalizacyjnej jest niecelowe; taką właśnie sytuację ustawodawca miał na uwadze wprowadzając art. 49a i pozostawiając inwestorowi wybór dogodnego rozwiązania prawnego w procesie inwestycyjnym.

Przeszkody w zaakceptowaniu prezentowanej wyżej wykładni art. 54 ust. 8 ustawy nie stanowi także przepis art. 59 ust. 4, który wskazuje organy związane decyzją o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej, w tym zarządcę drogi wydającego zezwolenie, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Każde zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej. Obowiązek uzyskania zezwolenia aktywuje się zatem w każdej sytuacji opisanej w art. 40 ust. 1 ustawy

o drogach publicznych i to niezależnie od tego, czy inwestor uzyskuje decyzję

o pozwoleniu na budowę, czy też realizuje inwestycję z drodze zgłoszenia zamiaru budowy. Związanie, o którym mowa w art. 59 ust. 4, dotyczy natomiast przebiegu regionalnej sieci szerokopasmowej ustalonej w decyzji lokalizacyjnej i nie oznacza, że w przypadku, gdy inwestor takiej decyzji nie ma, zarządca drogi nie wydaje decyzji

o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Z treści art. 59 ust. 4 nie można w każdym razie wyprowadzać wniosku, że skoro zarządcę drogi wiąże decyzja o ustaleniu regionalnej sieci szerokopasmowej, to tym samym tylko uzyskanie tej decyzji uprawnia do zastosowania zwolnienia od opłaty, o którym mowa w art. 54 ust. 8 ustawy.

Dlatego przyjąć należy, że przesłankami niezbędnymi do skorzystania

z uprawnienia określonego w omawianym przepisie są:

- realizacja inwestycji polegającej na budowie regionalnej sieci szerokopasmowej, poprzedzona procedurą określoną w art. 49 lub 49a ustawy oraz

- przejście planowanej przez inwestora sieci szerokopasmowej przez tereny dróg publicznych, linii kolejowych bądź grunty pokryte wodami płynącymi.

Innymi słowy rzecz ujmując, inwestorowi (wykonawcy) regionalnej sieci szerokopasmowej przysługuje uprawnienie do nieodpłatnego zajęcia pasa drogowego, o jakim mowa w art. 54 ust. 8 ustawy także wówczas, gdy realizuje inwestycję na podstawie art. 49a i nie uzyskał decyzji o lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej.

W stanie faktycznym sprawy inwestor dnia 22 lipca 2014r. zgłosił zamiar budowy regionalnej sieci szerokopasmowej Wojewodzie Świętokrzyskiemu zgodnie

z art. 28 ust. 1 pkt 20a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia) oraz art. 60 ust. 1a ustawy. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda nie zgłosił sprzeciwu, a zatem inwestor mógł rozpocząć realizację inwestycji zgodnie z prawem, uzyskując także zezwolenie, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W tej sytuacji uprawniony był do nieodpłatnego zajęcia pasa drogowego zgodnie z art. 54 ust. 8 ustawy, a tym samym zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja I instancji wymierzająca taką opłatę wydane zostały

z naruszeniem powyższego przepisu.

Ponieważ oba organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparto o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240 zł obliczone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.), 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz 319 zł – koszty dojazdu pełnomocnika na rozprawę przed WSA w Kielcach.