Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 699/81
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1982-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Akta stanu cywilnego
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 1963 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk.
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego upoważniające matkę małoletniego do dokonania zmiany nazwiska dziecka, wydane w postępowaniu nieprocesowym, w którym uczestniczył ojciec dziecka, zastępuje zgodę tego ojca wymaganą przez art. 5 ust. 2 tej ustawy, w związku z czym nie jest konieczne uczestnictwo i zgoda ojca w postępowaniu administracyjnym.

TEZY

Określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego upoważniające matkę małoletniego do dokonania zmiany nazwiska dziecka, wydane w postępowaniu nieprocesowym, w którym uczestniczył ojciec dziecka, zastępuje zgodę tego ojca wymaganą przez art. 5 ust. 2 tej ustawy, w związku z czym nie jest konieczne uczestnictwo i zgoda ojca w postępowaniu administracyjnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa, skargę Henryka K. na decyzję Wojewody Poznańskiego z dnia 7 kwietnia 1981 r. nr SA-III-6218/16/81 w przedmiocie zmiany nazwiska dziecka.


UZASADNIENIE

Anna B. wystąpiła do Urzędu Miejskiego w P. z wnioskiem o zmianę nazwiska jej syna Pawła z nazwiska K. na B. W uzasadnieniu tego wniosku podała, że po raz pierwszy wyszła za mąż w 1962 r. i z tego małżeństwa w 1964 r. urodziła syna - Piotra B. To małżeństwo zostało jednak rozwiązane, natomiast w 1972 r. zawarła związek małżeński z Henrykiem K., z którego urodził się jej syn Paweł. Przy zawarciu tego małżeństwa wnioskodawczyni przyjęła nazwisko B.-K., a po jego rozwiązaniu pozostała przy nazwisku B., którego używa cała rodzina.

Prezydenta Miasta P., decyzją z dnia 10 grudnia 1980 r. nr SW I.6236/87/80, orzekł zmianę nazwiska Pawła K., urodzonego w P. dnia 4 lutego 1974 r. syna Henryka i Anny z domu K., zamieszkałego w P. przy ul. D., na nazwisko B. W wydanej decyzji Prezydent Miasta powołał się na art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/.

Od tej decyzji odwołał się Henryk K. - ojciec małoletniego Pawła K. - zarzucając, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, a decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Wojewoda Poznański po rozpoznaniu tego odwołania, decyzją z dnia 7 kwietnia 1981 r. nr SA III-6218/16/81, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podając w uzasadnieniu, że zmiana nazwiska została dokonana z ważnych względów, za takie bowiem należy uznać posługiwanie się przez pozostałe dzieci tej samej matki innym nazwiskiem. Zmiana nazwiska syna Pawła nastąpiła po wydaniu przez Sąd Rejonowy w P. postanowienia z dnia 30 maja 1980 r.  R.VII.Nsm141/79, zezwalającego Annie B. na załatwienie wszelkich czynności związanych z dokonaniem zmiany nazwiska w drodze postępowania administracyjnego. Postanowienie to, jak wynika z wykładni zamieszczonej w postanowieniu sądu z dnia 7 listopada 1980 r., zastępuje zgodę ojca małoletniego Pawła I. W tym stanie sprawy Wojewoda Poznański odwołania nie uwzględnił.

Na tę decyzję Henryk K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. skarżący twierdził, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem Pawłem i nie wyraził zgody na zmianę jego nazwiska, wobec czego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie nazwisk i imion.

Wojewoda Poznański odpowiadając na skargę domagał się jej oddalenia oraz zasądzenia od skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzucone w skardze naruszenia prawa materialnego w sprawie niniejszej nie występuje. Skarżący dopatrywał się naruszenia prawa w szczególności w tym, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem Pawłem. W związku z tym, jego zdaniem, według art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk, gdy zmiana nazwiska dotyczy tylko jednego z rodziców, rozciągnięcie jej na małoletnie dziecko wymaga zgody drugiego z rodziców, chyba że nie ma on zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub jest nieznany, co w sprawie nie zachodzi.

Rozumowanie takie pomija dyspozycję wynikającą z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, według której - w braku porozumienia między rodzicami - każde z nich może zwrócić się do władzy opiekuńczej o rozstrzygnięcie sporu. Wypadek taki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przed Sądem Rejonowym w P. toczyło się z wniosku Anny B. i przy uczestnictwie Henryka K. postępowanie nieprocesowe o zezwolenie na administracyjną zmianę nazwiska w następstwie którego zapadło orzeczenie zezwalające Annie B. na załatwienie wszystkich czynności związanych z dokonaniem zmiany nazwiska syna Pawła w drodze postępowania administracyjnego, a w postanowieniu z dnia 27 października 1980 r., wydanym w trybie art. 352 Kpc, Sąd wyjaśnił, że orzeczenie z dnia 27 marca 1980 r. zastępuje zgodę naturalnego ojca na zmianę nazwiska dziecka. Oba wymienione postanowienia Sądu Rejonowego uprawomocniły się. W następstwie tego należy dojść do wniosku, że wobec braku zgody ojca na zmianę nazwiska dziecka, wymaganej według art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy, zastąpiło ją prawomocne orzeczenie sądu jako władzy opiekuńczej, wymagane treścią art. 5 ust. 3 tej ustawy, w związku z czym uczestnictwo ojca dziecka w postępowaniu administracyjnym nie było konieczne.

Poza tym należy wyjaśnić, że przypadki uzasadniające zmianę nazwiska, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, podane są tylko przykładowo na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności". Z kolei sytuacja, w której po orzeczeniu rozwodu rodziców wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 5 kwietnia 1977 r. w sprawie  III.C.2981/74 dziecko pozostało przy matce, której powierzone zostało wykonywanie nad nim władzy rodzicielskiej, i która używa nazwiska B., jak również używa go drugi jej syn Piotr, uzasadnia zmianę nazwiska małoletniego Pawła, wychowującego się w jednej rodzinie. Wskazują na to względy natury wychowawczej.

Ponieważ w sprawie brak było uzasadnionych podstaw do zaskarżenia decyzji, to z mocy art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.