Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1228/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] M. i A. S. Spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1) uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 1228/03

U z a s a d n i e n i e

Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia 17.09.2003 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] M. i A. S. spółka jawna w C. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego i określił wartość celną towaru na inną kwotę - w pozostałej części decyzję utrzymując w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż reprezentująca stronę Agencja Celna "A" S.A. filia nr [...] w S. zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Niemiec samochód ciężarowy marki Peugeot. Do zgłoszenia celnego załączono stosowne dokumenty.

Przedmiotowe zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne, w związku z powyższym zostało przyjęte przez organ celny i zarejestrowane.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe w całości. Skarżąca zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie powszechnie obowiązujących źródeł prawa zdefiniowanych wart. 87 Konstytucji RP poprzez wydanie w/w decyzji na podstawie "prawa powielaczowego", a także naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 23 § l i § 7 oraz art. 29 § 4 Kodeksu celnego. Nadto, w opinii skarżącej, przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 120, 121 oraz 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do zastosowania art. 226 § l Ordynacji podatkowej, w związku z czym, przekazał sprawę wraz z całością akt organowi odwoławczemu.

Dyrektor Izby Celnej wskazał na treść art. 85 § l Kodeksu celnego który stanowi, iż należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Wartością celną towarów, zgodnie z art. 23 § l Kodeksu celnego, jest ich wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Wartość transakcyjna towarów ustalana jest, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 niniejszej ustawy.

W myśl przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego.

Ustosunkowując się do zarzutu strony o rażącym naruszeniu dyspozycji art. 23 § 1 Kodeksu Celnego Dyrektor Izby Celnej zauważył, że nie ma jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji założył szczególny charakter przepisu art. 23 § 1 Kodeksu celnego. A contrario, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego potraktował ten przepis jako regułę, od której odstępstwo zostało prawnie zdeterminowane przez wypełnienie dyspozycji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Również zarzut rażącego naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego polegający na przyjęciu przez organ celny, że zakwestionowanie wiarygodności dokumentów nie wymaga dowodu należy uznać za bezzasadny. Dyrektor Izby Celnej w pełni podzielił pogląd, że zastosowanie przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego wymaga uzasadnienia. Jednocześnie podał, iż wbrew twierdzeniu strony, w skarżonej decyzji nie uchybiono temu obowiązkowi. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona mogła zostać poinformowana o przyczynach zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego jeszcze przed wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji, miała również prawo do złożenia dodatkowych wyjaśnień, istotnych dla ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu. Z przysługujących jej na podstawie art. 23 § 8 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej uprawnień strona nie skorzystała. Jak wskazał organ w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organom celnym przysługuje nie tylko kompetencja do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale także uprawnienie do badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym, szczególnie w sytuacji, gdy zadeklarowana wartość transakcyjna nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru. Wartość transakcyjna powinna bowiem korespondować z ceną rynkową towaru w kraju eksportu. Tylko taka wartość zdaniem organu odwoławczego jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Nawet ewentualność nabycia pojazdu po wyjątkowo "okazyjnej" cenie nie ma zatem znaczenia przy ustalaniu wartości celnej. Powyższe stanowisko zyskało aprobatę w orzecznictwie NSA (m. in. w wyroku z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 265/98). Jak wynika z treści art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, organ celny rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu określonych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Z uzasadnienia skarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż materialna wiarygodność załączonej do zgłoszenia celnego faktury została zakwestionowana z uwagi na fakt, iż "nie odzwierciedla" wartości rzeczywistej towaru .

Wskazując na treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 26 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 2532/99), organ odwoławczy stwierdził, iż ocena wiarygodności ceny transakcyjnej jest możliwa w szczególności w oparciu o wynik rewizji celnej, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen na rynku eksportera.

Organy celne wykazały, iż zadeklarowana przez stronę wartość w sposób istotny odbiega od ceny adekwatnej wersji samochodu marki Peugeot na rynku eksportera, swoją weryfikację opierając o dane zawarte w katalogu Schwackeliste nr 3-5/03 na stronie 90. Ponadto, z załączonego do zgłoszenia celnego Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu jednoznacznie wynika, że samochód bezwarunkowo został dopuszczony do ruchu. W niniejszym dokumencie nie zawarto żadnych uwag odnośnie stanu technicznego samochodu, które mogłyby wpływać na jego wartość. Nadto, w toku przeprowadzonej rewizji celnej nie odnotowano żadnych uwag dotyczących wyraźnych braków, uszkodzeń lub śladów ponadnormatywnego zużycia samochodu.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego nieprawidłowej weryfikacji zadeklarowanej przez nią wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu w oparciu o dane zawarte w katalogu Schwackeliste Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na niższą niż przeciętna wartość sprowadzanego samochodu. Z całą pewnością za takowy nie można uznać zapisu na fakturze handlowej wskazującego o wyłączeniu odpowiedzialności sprzedającego z tytułu rękojmii i gwarancji.

Ponadto organ podkreślił, iż w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji strona nie przedstawiła dodatkowych dowodów, które podważałyby prawidłowość zweryfikowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej pojazdu w oparciu o katalog Schwackeliste.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, a także przytoczonych wyżej argumentów, Naczelnik Urzędu Celnego miał podstawy do odmowy uznania zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej za wartość celną przedmiotowego samochodu.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego sposobu ustalenia wartości celnej towaru organ odwoławczy w pełni zgodził się z twierdzeniem strony, że zastosowanie metody "ostatniej szansy" określonej wart. 29 Kodeksu celnego, nakłada na organ celny obowiązek rozważenia i wyeliminowania kolejnych metod ustalania wartości celnej, zdefiniowanych w art. 25 - 28 tejże ustawy. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, iż organ celny pierwszej instancji rozważył i w sposób uzasadniony odrzucił możliwość zastosowania niniejszych metod.

Jak dalej podał organ, postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. nr 80, poz. 908 z 1999 r.).

W skazał, iż w związku z tym, iż sprowadzony przez stronę samochód jest pojazdem używanym, zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., nie było możliwe ustalenie wartości celnej przedmiotowego samochodu na podstawie art. 25 - 28 Kodeksu celnego.

Podał nadto, iż niemożność ustalenia wartości celnej samochodu (już co do zasady) metodami określonymi wart. 25 - 28 Kodeksu celnego została uznana przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08.10.2002 r. (sygn. III RN 178/01).

Mając powyższe na uwadze, organ celny posłużył się metodą "ostatniej szansy", określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23 § l oraz art. 25 - 28 Kodeksu celnego, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1. artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z roku 1994,

2. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

3. przepisów Działu III ustawy Kodeks celny.

Zgodnie z postanowieniami cytowanego wyżej Porozumienia, w przypadku ustalenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym.

Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu zgodnie z metodą zdefiniowaną w art. 29 Kodeksu celnego, skorzystano z notowań opublikowanych w Informatorze Rynkowym - EUROTAX. Katalog ten jest wydawnictwem powstającym w oparciu o wnikliwą obserwację szczegółową analizę rynku samochodów używanych, prowadzoną na reprezentatywnej próbie pojazdów z terenu całej Polski.

Organ określił wartość rynkową brutto sprowadzonego przez stronę samochodu. Następnie organ pomniejszył powyższą wartość o podatek VAT (22%) oraz przeliczył uzyskaną kwotę na EURO (przyjmując kurs z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego).

Strona w odwołaniu podniosła, że wartość celna przedmiotowego samochodu, ustalona przez organ celny pierwszej instancji metodą "ostatniej szansy" jest błędna, gdyż organ celny nie pomniejszył wartości katalogowej o cło oraz marżę handlową.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na powyższe, stwierdził, że odliczanie od wartości katalogowej cła jest nieuzasadnione, jako że gros samochodów importowanych do Polski od początku roku 2002 korzysta z obniżonej stawki celnej w wysokości 0%.

Niemniej jednak, Dyrektor Izby Celnej przyznaje, że jednym z czynników kształtujących katalogową cenę rynkową pojazdów jest marża stosowana w transakcjach sprzedaży, wobec powyższego, uznał zarzut dotyczący nie pomniejszenia przez organ pierwszej instancji ceny katalogowej o marżę handlową, za zasadny.

Strona, w swoim odwołaniu, wskazuje na fakt stosowania przez nią marży handlowej w wysokości kształtującej się w przedziale od 10% do 15%. Przychylając się do wniosku strony, Dyrektor Izby Celnej dokonał odliczenia marży handlowej na poziomie wnioskowanym przez stronę, w wysokości 10%.

Po uwzględnieniu powyższego, Dyrektor Izby Celnej na nowo określił wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę wskazaną w sentencji decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu "całkowitej nieopłacalności" importu samochodów wobec możliwości kwestionowania przez organy celne deklarowanej wartości pojazdu, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż opłacalność importera zakupującego pojazd za granicą nie ma, w świetle prawa celnego, istotnego znaczenia. Najczęściej bowiem podatki i należności celne stanowią instrument, za pomocą którego państwo świadomie kształtuje politykę importową.

Na powyższą decyzję skargę złożyła [...] M. i A. S. Spółka jawna domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Decyzji tej zarzucono:

l. rażące naruszenie art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

2. rażące naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie zgromadzenie w sprawie całego materiału dowodowego i bezpodstawną próbę przerzucenia tego obowiązku na stronę.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż meritum sporu sprowadza się do prawidłowego określenia wartości celnej sprowadzonego z zagranicy przez skarżącą samochodu ciężarowego.

W trakcie postępowania skarżąca wyjaśniła, przyczyny zastosowania ceny odbierającej od ceny katalogowej zaś organy celne starają się przerzucić ciężar dowodu na skarżącą. Ponieważ organ celny podważa wiarygodność przedstawionych przez stronę dokumentów, przeprowadzenie w tym zakresie dowodu spoczywa w ocenie skarżącej na organie celnym. W szczególności organ celny powinien ewentualnie wezwać biegłego w celu określenia wartości samochodu. Zdaniem skarżącej, w świetle obowiązujących przepisów (w szczególności art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej) nie uzasadnione jest twierdzenie, że taki dowód (opinię rzeczoznawcy) powinna przedstawić strona.

Przeprowadzenie dowodu w wyżej przedstawionym zakresie miało bez wątpienia istotne znaczenie w sprawie, a nieprzeprowadzenie go stanowi istotne naruszenie zasad postępowania. Stosownie do pkt. 23 wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej "Można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (na przykład, nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia". Powyższe stanowi, zdaniem skarżącej strony, samoistną podstawę do uchylenia skarżonych decyzji.

Ponadto w skardze podkreślono, że zdaniem organu celnego nie można od wartości przedmiotowego samochodu odliczyć cła, ponieważ większość samochodów tej marki od 2002 roku sprowadzana jest z zerową stawką celną. Zapomniano tylko dodać, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany przed rokiem 2002 i całą pewnością notowania katalogowe, przywoływane w skarżonej decyzji, dotyczą samochodów sprowadzanych w szczególności do roku 2002, a wtedy jak podała skarżąca stawka celna nie była zerowa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej jako ustawa p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przewozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art.30 i art.31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 Studium 1.1 dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. z 1999r. nr 80, poz.908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży, cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży, po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są powiązani).

Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana, według zasad określonych w art.30 i art.31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym wart. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § l Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.

W art. 23 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu z 1994 r. (Dz. U. z 1995r. Nr 98, poz. 483), gdyż w opinii w 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 80, poz. 908 ze zm.) wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu l, z zastrzeżeniem jednak postanowień Artykułu 17 Porozumienia. Z opinii tej zatem wynika, że organy celne nie są uprawnione do badania wartości towaru, lecz do badania prawdziwości dokumentów i oświadczeń. Niższa cena od aktualnych cen rynkowych wskazywałaby bowiem, że wartość transakcyjna jest zaniżona w stosunku do wartości rynkowej, co jednak nie upoważnia organu celnego do odrzucenia jej z punktu widzenia Artykuł 1 Porozumienia. Powołanie się przy tym na Artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej, wskazuje, że organy celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać, czy dokumenty i oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już Studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadku importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego Studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że wartość transakcyjną zakwestionowano w wyniku analizy dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz notowań cen samochodów na rynku niemieckim, publikowanych w stosownym katalogu "Schwackeliste". A zatem podstawą zakwestionowania wartości transakcyjnej były ceny publikowane w ww. katalogu, a który to katalog i zawarte w nim dane został przyjęty jako dowód uzasadniający zakwestionowanie ceny transakcyjnej.

Powyższe uchybienia powodują, że ocena legalności zaskarżonej decyzji już na etapie, kwestionowania wartości transakcyjnej jest niemożliwa dla Sądu jak i dla strony. Uniemożliwiają stronie właściwą obronę jej prawa, a Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania.

Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiąże się bowiem zawsze z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej.

Ponadto należy wskazać, że organ odwoławczy w niedopuszczalny sposób dowolnie potraktował kwestię odliczenia cła, przy ustalaniu wartości na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. Nie spełnia bowiem wymogów prawidłowego uzasadnienia spornej kwestii stwierdzenie, że większość pojazdów sprowadzanych do Polski od dnia 1.01.2002 r. z krajów Unii Europejskiej posiadających unijne pochodzenie dopuszczone było do obrotu z zastosowaniem obniżonych stawek celnych, co zdaniem organów celnych uzasadniało przy stosowaniu katalogu Eurotax, nie odliczenie od wartości pojazdu cła. Uzasadnienie przyjętego przez organy celne stanowiska w sprawie należności celnych nakładanych na importera nie może opierać się na przypuszczeniach, czy wynikać z braku konkretnych informacji, w niniejszej sprawie odnośnie odliczenia cła.

Jest bowiem poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.

Zgodnie natomiast z treścią art. 122 Ordynacji podatkowej (mającej zastosowanie w sprawie na mocy art. 262 Kodeksu celnego), obowiązkiem organów celnych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej naczelną zasadą postępowania, w tym wypadku, postępowania celnego. Podkreślić przy tym należy, że zasady ogólne postępowania są integralną częścią przepisów regulujących procedurę i są dla organu wiążące na równi z innymi przepisami procedury, przy czym art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, zdaniem Sądu, że organy celne obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu prawa.

W szczególności organy celne, posługując się katalogiem Eurotax - który jest tylko dowodem w sprawie podlegającym ocenie organów i strony, nie ustaliły i nie uzasadniły kwestii wpływu cła na wynikające z tego katalogu wartości samochodu. Strona skarżąca miała zatem podstawy do sformułowania zarzutu, iż skoro organ celny nie wie jakie okoliczności kształtowały ceny zawarte w katalogu, to nie powinien się nim posługiwać.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § l pkt l lit. c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania orzekł w myśl art. 200 cyt. ustawy. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.