Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1154/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98a  ust. 1,1a, art. 154
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości G. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (w decyzji błędnie wskazano 2017 r.) nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] ustalającą opłatę adiacencką w wysokości 33.793,80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., opisanej w KW [...], wskutek podziału działki nr [...] w obrębie [...], zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. ustalił w/w opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości opisanej nieruchomości wykazując, że podział nieruchomości, dokonany na wniosek Syndyka masy upadłości G.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T." w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P., zatwierdzony ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., spowodował wzrost jej wartości, zaś procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w P. nr.

Syndyk masy upadłości G.M. złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę przytoczyło przepis art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) określający zasady ustalania opłaty adiacenckiej i podkreśliło, że w sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2017 r. o podziale nieruchomości, stała się ostateczna z dniem 19 czerwca 2017 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. wydana więc została z zachowaniem ustawowego terminu. W uchwale Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału wysokość stawki procentowej została zaś określona na 30% wzrostu wartości nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało ponadto treść art. 154 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazało, że sporządzony w niniejszej sprawie w dniu [...] sierpnia 2017 r. operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy w celu ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości przed i po podziale, zastosował podejście porównawcze metodę porównywania parami, pozostaje w zgodzie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Organ opisał zastosowaną przez rzeczoznawcę metodę i sposób wyceny nieruchomości podkreślając, że operat sporządzony został prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami.

W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Syndyk masy upadłości G.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T." w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie istotnych okoliczności, w szczególności, że właścicielem nieruchomości jest podmiot znajdujący się w upadłości likwidacyjnej oraz że wniosek o podział nieruchomości stał się konieczny wobec faktu przeznaczenia części nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, co powinno było doprowadzić do odstąpienia od ustalenia opłaty adiacenckiej;

b) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej wyłącznie w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.J.;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego, bez uprzedniego rozważenia okoliczności uzasadniających nałożenie opłaty.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 98a ust. 1a tej ustawy, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.

Stosownie natomiast do art. 146 ust. 1a powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 ustawy).

Z powołanych przepisów wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej jest dopuszczalne, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: dokonano ostatecznego (prawomocnego) podziału nieruchomości na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres trwania użytkowania; w dniu, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne), obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej; nie upłynął okres trzech lat liczonych od dnia, w którym orzeczenie o podziale stało się ostateczne (prawomocne); podział nieruchomości spowodował wzrost jej wartości rynkowej.

Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi natomiast dowód tego, jaką wartość nieruchomość miała przed oraz po podziale i różnica tych wartości stanowi podstawę określenia opłaty adiacenckiej.

Analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. po rozpatrzeniu wniosku Syndyka masy upadłości G.M., zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], stanowiącej własność G.M. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2017 r. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło więc w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

Nie ulega również wątpliwości, że obowiązywała wówczas uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału w wysokości 30%.

Z analizy akt wynika ponadto, że wartość nieruchomości przed i po dokonanym podziale ustalona została na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] sierpnia 2017 r. przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego M.J. Zauważyć trzeba, że prawidłowość powyższego operatu nie była przez skarżącego kwestionowana zarówno w złożonej skardze, jak i na etapie postępowania przed organami administracji publicznej.

Organy rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo zatem uznały, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości. Przy czym podkreślić należy, że ustalenie opłaty w oparciu o art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić niezależnie od tego z jakich przyczyn właściciel nieruchomości wystąpił z wnioskiem o jej podział, czy też w jakiej sytuacji majątkowej się znajduje. Jak wskazano do ustalenia opłaty adiacenckiej wystarczy łączne spełnienie przesłanek określonych w powołanym wyżej przepisie. Innymi słowy, jeżeli na wniosek właściciela dokonano podziału nieruchomości i na skutek tego podziału wartość nieruchomości wzrosła, organ gminy – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – uprawniony jest do ustalenia opłaty adiacenckiej. Odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty musi być zaś uzasadnione szczególnymi okolicznościami, do których zaliczyć można na przykład brak wzrostu wartości nieruchomości stwierdzony operatem szacunkowym. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu - okoliczności takie nie zaistniały. Odstąpienia od ustalenia opłaty adiacenckiej w żaden sposób nie uzasadniają podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące przyczyn wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości, związane z działaniami i zaniechaniami organów administracji, czy też okoliczności związane z prowadzonym postępowaniem upadłościowym. Tym samym - wbrew twierdzeniom skarżącego - organy rozpoznające niniejszą sprawę nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Sąd w całości podziela ponadto stanowisko organów odnośnie prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Przedmiotowy operat sporządzony został w sposób rzetelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Operat ten został sporządzony i podpisany przez uprawnioną do tego osobę, nie zawiera braków czy niejasności. Rzeczoznawca należycie, logicznie i czytelnie wyjaśnił zastosowane podejście, sposób wyceny oraz podstawę prawną.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Słusznie organy orzekające uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami warunkujące możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.