Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 433/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 128, art. 129
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: Art. 58
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: Art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt SKO.NP/4115/538/2021 w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt SKO.NP/4115/538/2021, wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącej T. G. od decyzji wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T. z dnia 4 listopada 2021 r. nr [...] odmawiającej przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. S., działając na podstawie art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. S., która legitymuje się orzeczeniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności wydanym na stałe, ze stwierdzeniem, że w jej przypadku nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14.07.2021 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji jako powód odmowy przyznania świadczenia wskazał niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto organ wskazał, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sprawowana opieka może być podzielona pomiędzy skarżącą oraz jej braćmi i wnukami, umożliwiając skarżącej zarobkowanie w niepełnym wymiarze czasu pracy, na umowę zlecenia lub o dzieło.

Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, podnosząc, że jej matka ma 93 lata, jest schorowana i wymaga całodobowej i bezpośredniej opieki oraz pomocy z jej strony. Podniosła, że matka jest leczona neurologicznie (padaczka, zespół parkinsonowski, bóle i zawroty głowy, zwyrodnienie kręgosłupa), choruje na niedoczynność tarczyce, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność krążenia. W 2013 r. miała wykonaną plastykę obu tętnic nerkowych. Jest po operacji zaćmy obu oczu. Zespół parkinsonowski powoduje spowolnione ruchy, drżenia ciała, sztywność mięśni oraz zaburzenia postawy oraz równowagi. Matka skarżącej zapomina o zażywaniu leków. Występują u niej ataki padaczki, w związku z czym nie da się uniknąć upadku, co skutkuje urazami i pobytami w szpitalu. Stan zdrowia matki uległ pogorszeniu po śmierci ojca skarżącej, w sierpniu 2021 r. Skarżąca podniosła, że jej mąż, synowie oraz rodzeństwo nie mogą uczestniczyć w opiece, gdyż pracują poza T. Skarżąca powołała się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie rozpatrując odwołanie powołało treść art. 17 ust. 1 i 5 oraz art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111) i orzekło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca ostatnio była zatrudniona w okresie od 15 lipca 1985 r. do 30 czerwca 1999 r. Do 17 listopada 2012 r. sprawowała opiekę nad A. G., a do 25 kwietnia 2015 r. nad P. G.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji w zakresie niespełnienia przesłanki wskazanej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że skarżąca od 23 lat nie jest aktywna zawodowo, trudno zatem przyjąć, że aktualnie pozostaje w gotowości do zatrudnienia lub do wykonywania pracy zarobkowej, skoro nie przejawiała w trym kierunku żadnej aktywności przez tak długi okres czasu.

Nadto organ wskazał, że wykonywanie takich czynności jak kąpanie, podmywanie, obcinanie paznokci u stóp, nawilżenie ciała po kąpieli, pomoc w ubieraniu, utrzymywanie porządku w domu, pranie, prasowanie, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków lub ich podawanie, podawanie leków, umawianie wizyt lekarskich, załatwianie spraw urzędowych nie jest równoznaczne ze stałą lub długoterminową opieką

Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca T. G., która zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- błąd w ustaleniach faktycznych organów poprzez wadliwe ustalenie, że zakres i rozmiar sprawowanej opieki nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca powtórzyła argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreśliła również, że na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować jego niepodejmowanie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką skarżącej.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, powoływanej dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy.

W postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, że matka skarżącej A. S. legitymuje się orzeczeniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności wydanym na stałe, ze stwierdzeniem, że w jej przypadku nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14.07.2021 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały m.in. w ustępie 5 pkt 2 ww. artykułu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Przyznanie prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi pewną formę rekompensaty, udzielanej przez Państwo osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną.

W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy wykazać, że osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż "na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku rodzica względem dziecka, a lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Zasada ta dotyczy też niewątpliwie małżonków. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2018 r., IV SA/Gl 639/17, LEX nr 2437760). Powyższe znajduje w pełni zastosowanie do sytuacji, gdy obowiązek alimentacyjny ciąży na dzieciach względem rodziców.

Skarżąca jest osobą w wieku emerytalnym, nie pobiera emerytury, nie ma wyliczonego kapitału początkowego.

Z akt sprawy wynika, że matka skarżącej A. S. jest osobą nie w pełni samodzielną w czynnościach dnia codziennego. Z akt sprawy oraz twierdzeń skarżącej wynika, że sprawuje ona opiekę obejmującą czynności dnia codziennego, które są wykonywane w związku z prowadzonym wspólnie z matką gospodarstwem domowym. Skarżąca pomaga matce w toalecie, sprzątaniu, jedzeniu, zakupach, załatwianiu spraw urzędowych, wizytach lekarskich. A. S. porusza się samodzielnie. A. S. ma jeszcze dwóch synów, którzy utrzymują z nią kontakt, ale nie pomagają w opiece z uwagi na pracę zawodową.

Nadto skarżąca wskazała, że nie pracuje od 30 czerwca 1999 r. Przedstawiła świadectwo pracy, z którego wynika, że stosunek pracy wygasł na mocy art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Już z samego tego oświadczenia wynika, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy nie było związane z koniecznością sprawowania opieki nad matką, bo rezygnacja z pracy nastąpiła wcześniej, z zupełnie innego powodu. Powyższa okoliczność mogłaby stanowić samodzielną przesłankę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca nie jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji wobec matki A. S. Ma ona jeszcze dwóch synów, z których każdy pracuje. W odniesieniu do pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji skarżąca nie wskazała żadnych przyczyn, z powodu których nie mogłyby one wykonywać obowiązku alimentacyjnego wobec A. S.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z treści art. 129 § 1 k.r.o. wynika zaś, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi; krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (§ 2).

Niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach.

Ustawodawca wskazując katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. W sytuacji, w której osoby zobowiązane do alimentacji z różnych przyczyn nie świadczą opieki nad osobą jej wymagającą, mogą swój obowiązek alimentacyjny realizować nie poprzez starania osobiste, a poprzez przykładowo opłacenie osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie wskazała okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwolnienie pozostałych dzieci A. S. z obowiązku alimentacyjnego wobec niej. Nie stanowi takiej okoliczności zamieszkiwanie w innej miejscowości, pozostawanie w stosunku pracy czy też posiadanie własnej rodziny. Obowiązek alimentacyjny synów A. S. nie wyprzedza obowiązku alimentacyjnego skarżącej, gdyż wszystkie dzieci są w równym stopniu zobowiązane do alimentacji względem rodziców.

W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Sądu uzasadnione jest stanowisko organu o braku bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką a tym, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia. Zdaniem Sądu stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie pozwala na wyprowadzenie powyższych wniosków. Należy zauważyć, że czynności domowe takie jak sprzątanie, pranie, robienie zakupów, opłacanie rachunków stanowią normalne prace, które skarżąca prawdopodobnie podejmowałaby również jako osoba czynna zawodowo, nie mając obowiązku opieki nad niepełnosprawną matką. Załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków czy dowożenie na wizyty lekarskie to czynności wykonywane sporadycznie. Z samych twierdzeń skarżącej nie wynika, aby skarżąca wykonywała w związku ze stanem zdrowia matki ekstraordynaryjne, szczególne czynności, pochłaniające tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomoc w ubieraniu czy kąpieli to czynności, które wykonuje się jednokrotnie w ciągu dnia. Nadto trzeba podkreślić, że rezygnacja skarżącej z zatrudnienia nie była związana ze sprawowaniem opieki, lecz była skutkiem wygaśnięcia stosunku pracy.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyjaśnień ustawowych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale już z jej art. 17 ust. 1 wynika, iż aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.02.2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy nie naruszyły art. 17 ust. 1 u.ś.r. ani art. 32 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione, organy ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej. Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany z urzędu:

1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" – tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681);

3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy;

4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Z zasadą prawdy obiektywnej wiąże się kwestia rozłożenia ciężaru dowodu (onus probandi) w postępowaniu administracyjnym. Zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie, co oznacza, że co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10.12.2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organy przeprowadziły właściwie postępowanie dowodowe, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania określonego w skardze jako błąd w ustaleniach faktycznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.