Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 288/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie NSA Zofia Borowicz Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Protokolant Grażyna Zboralska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1881/05 w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 24 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich I. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; II. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz A. W. kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt), tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1881/05, po rozpoznaniu skargi A. W., stwierdził nieważność uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 24 czerwca 2005 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Radców Prawnych w W. z dnia 5 stycznia 2005 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich oraz zasądził od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. A. W. w lutym 2002 r. przystąpiła do konkursu na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w W. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. uchwałą nr [...] z dnia 20 marca 2002 r., na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm., dalej :u.r.p.) odmówiła skarżącej wpisu na listę aplikantów radcowskich w roku szkoleniowym 2002/2003 ze względu na uzyskanie przez nią niewystarczającej liczby punktów w postępowaniu konkursowym.

Skarżąca wniosła do Krajowej Rady Radców Prawnych odwołanie od powyższej uchwały, domagając się jej zmiany i wpisania jej na listę aplikantów radcowskich.

Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia 14 września 2002 r. utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Skarżąca złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę z dnia 14 września 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wyrokiem z dnia 22 czerwca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3601/02 uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 20 września 2002 r. Sąd ten, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02, stwierdzający niekonstytucyjność art. 60 pkt 8b u.r.p., uznał, że rozstrzygnięcia organów samorządu radcowskiego w sprawie skarżącej podjęto w oparciu o niekonstytucyjny przepis, co mogło prowadzić do wznowienia postępowania i stanowi podstawę uchylenia tych uchwał (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.).

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., działając na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 u.r.p. w związku z § 12 Zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską stanowiącego załącznik do uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych nr 2/VI/2003 z dnia 11 grudnia 2003 r., uchwałą nr [...] z dnia 5 stycznia 2005 r. ponownie odmówiła skarżącej wpisu na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że uzyskana przez skarżącą w postępowaniu konkursowym liczba punktów z części pisemnej konkursu pozbawiła ją możliwości uczestniczenia w jego części ustnej. W konsekwencji wynik postępowania konkursowego nie daje podstaw do wpisania skarżącej na listę aplikantów radcowskich.

Od tej uchwały skarżąca złożyła odwołanie do Krajowej Rady Radców Prawnych, wnosząc o jej uchylenie i podjęcie uchwały o wpisaniu jej na listę aplikantów radcowskich.

Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia 24 czerwca 2005 r. utrzymała w mocy uchwałę odmawiającą wpisania skarżącej na listę aplikantów radcowskich. Krajowa Rada Radców Prawnych w uzasadnieniu uchwały wskazała, iż skarżąca, w wyniku konkursu przeprowadzonego na podstawie art. 33 ust. 2 u.r.p. i zgodnie z § 22-25- Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 u.r.p., nie uzyskała wymaganego regulaminem limitu punktów z części pisemnej i nie została dopuszczona do części ustnej konkursu. Żądanie skarżącej nie mogło być uwzględnione w świetle stanu prawnego wynikającego zarówno z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., jak również ze zmian wprowadzonych do ustawy o radcach prawnych. Krajowa Rada Radców Prawnych podkreśliła, iż pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym Krajowa Rada Radców Prawnych stwierdziła, że uchwała nr [...] została podjęta w sposób prawidłowy i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Następnie skarżąca złożyła skargę na powyższą uchwałę, domagając się jej uchylenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 5 stycznia 2005 r. przypomniał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. orzekł między innymi, że art. 60 pkt 8b u.r.p. jest niezgodny z art. 87 Konstytucji RP przez to, że dopuszcza, co do osób niebędących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych, możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia. Sąd I instancji zauważył, że zasady regulaminu konkursu na aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie sprzecznego z Konstytucją RP art. 60 pkt 8b u.r.p., miały zasadniczy wpływ na treść uchwały o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich. Regulamin, na podstawie którego przeprowadzono w lutym 2002 r. konkurs, w wyniku którego odmówiono skarżącej wpisu na listę aplikantów radcowskich, został wydany na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego i dlatego regulamin ten jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Regulamin konkursu, który jest aktem wewnętrznym organów samorządu radcowskiego, nie może być podstawą wydania decyzji co do obywateli, którzy nie podlegają temu organowi samorządowemu. W konsekwencji WSA uznał, że uchwała nr [...] o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich została podjęta w oparciu o wyniki konkursu przeprowadzonego na podstawie przepisów wewnątrzkorporacyjnych wydanych na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego.

Zaskarżona uchwała i poprzedzająca ją uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. podjęte zostały już po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny, że przepisy na podstawie których przeprowadzono konkurs są sprzeczne z Konstytucją RP. W ocenie Sądu I instancji należy w związku z tym przyjąć, że zostały one wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności. Sąd powołał się na pogląd wyrażony w literaturze, zgodnie z którym decyzja wydana bez uwzględnienia obowiązującego w dniu jej podjęcia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest nieważna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w konsekwencji stwierdzenia nieważności uchwał nastąpi sytuacja, w której konieczne będzie ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego, to jest przeprowadzenie wobec skarżącej nowego konkursu na aplikantów radcowskich, zorganizowanego w sposób prawidłowy w oparciu o nowe, zgodne z Konstytucją RP przepisy ustawy o radcach prawnych. Zdaniem Sądu I instancji nie można pominąć istotnego faktu, że skarżąca nigdy nie przeszła pozytywnie całego konkursu, który oparty byłby na zgodnych z Konstytucją RP podstawach prawnych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek bezwzględnie koniecznych do dokonania wpisu na listę aplikantów radcowskich. WSA podkreślił, ze skutkiem wyroku nie powinno być ani wznowienie konkursu przeprowadzonego w 2002 r. przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w W., ani też wzruszenie jego rezultatu, lecz wyłącznie przeprowadzenie wobec skarżącej ponownie postępowania w przedmiocie wpisania na listę aplikantów radcowskich, które powinno odbyć się z poszanowaniem wszelkich zasad prawnych wyrażonych w Konstytucji RP oraz obecnie obowiązującej ustawie o radcach prawnych.

A. W. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części stwierdzającej nieważność uchwały Krajowej Radców Prawnych nr [...] z dnia 24 czerwca 2005 r. i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. nr [...] z dnia 5 stycznia 2005 r., domagając się jego uchylenia we wskazanym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 1, art. 2 i art. 3 p.p.s.a. w związku z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez dokonanie oceny zaskarżonej uchwały bez uwzględnienia stanu istniejącego w dniu wydania " pierwotnej" uchwały z 2002 r. i wywodzenie skutków prawnych wobec skarżącej z naruszeniem zasady lex retro non agit ,

- art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie poza granicami sprawy,

- art. 134 § 2 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem zakazu reformationis In peius ,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez bezpodstawne, nieuzasadnione faktycznie i prawnie wskazania co do dalszego postępowania,

- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) względnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie mimo istnienia ku temu podstaw,

- art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2004 r.,

- art. 132 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez wydanie orzeczenia wewnętrznie sprzecznego i nierozpoznanie istoty sprawy.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 65 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez "...wydanie orzeczenia (...), które bezpodstawnie (art. 31 ust. 3 Konstytucji) narusza wolność skarżącej do wykonywania zawodu..." oraz art. 33 ust. 1, 2 i 4 i art. 24 u.p.r., poprzez uznanie, że nie stanowią one samodzielnej podstawy do dokonania wpisu na listę aplikantów radcowskich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, które w sprawie niniejszej nie zaistniały.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądów administracyjnych jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 33 ust. 4 u.r.p. w związku z art. 31 ust. 3 u.r.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały, od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę aplikantów radcowskich zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze kasacyjnej nie zostały podniesione zarzuty dotyczące kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego ustalonego przez organ w zaskarżonej uchwale, a jedynie co do wykładni oraz zastosowania prawa materialnego i procesowego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, że po przytoczonym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wszelkie konieczne i wystarczające warunki wpisu na listę aplikantów radcowskich zostały określone w art. 33 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 1, 3-5 u.r.p., natomiast art. 33 ust. 2 tej ustawy, dotyczący konkursu ma charakter jedynie proceduralny. Konkurs był, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały, niezbędnym etapem procedury dotyczącej wpisu na listę aplikantów radcowskich. Pełnił on funkcję selekcyjną, bowiem miał na celu wyłonienie kręgu osób, których poziom wiedzy prawniczej predysponował do odbywania aplikacji. Przystąpienie do konkursu i zdanie go było warunkiem wpisu na listę aplikantów. Nie do zaakceptowania jest pogląd skarżącej, że po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego konkurs miał polegać na sprawdzeniu, czy w odniesieniu do poszczególnych kandydatów zostały spełnione wymagania z art. 33 ust. u.r.p. Przeciwko takiej interpretacji przemawiają rezultaty wykładni językowej (użycie terminu "konkurs"), systemowej (relacja między art. 33 ust. 1 oraz ust. 2 u.r.p.) i funkcjonalnej (wspomniana już rola selekcyjna procedury konkursowej). Po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. do czasu ustawowego uregulowania zasad przeprowadzania konkursu odpadły podstawy prawne do jego zorganizowania, obowiązywał zaś dalej wymóg poddania się postępowaniu konkursowemu w celu uzyskania wpisu na listę aplikantów radcowskich. Brak przepisów określających zasady przeprowadzania konkursu w żaden sposób nie mogą usprawiedliwiać wpisu na listę aplikantów radcowskich z pominięciem wymagania określonego w art. 33 ust. 2 u.p.r., który zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być rozumiany inaczej jak tylko w ten sposób, że przesłanką uzyskania wpisu na listę aplikantów radcowskich jest pomyślne przejście przez kandydata całego postępowania konkursowego.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. wywołał przedstawione wyżej skutki prawne z dniem jego publikacji, tj. 4 marca 2004 r. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał podkreślił, że przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku konkursy na aplikację radcowską zachowują swą skuteczność. Konkursy te nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania wyroku z dnia 18 lutego 2004 r.. Wydawane po przeprowadzeniu konkursów decyzje i rozstrzygnięcia w sprawie przyjęć na aplikację radcowską podejmowane były bowiem na podstawie innych przepisów ustawy o radcach prawnych niż przepisy objęte orzeczeniem Trybunału o niezgodności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się także na temat procedur konkursowych na aplikację radcowską będących w toku: "Fakt rozpoczęcia procedury konkursowej przed wydaniem i ogłoszeniem wyroku Trybunału przemawia też - ze względu na specyfikę sytuacji kandydatów oraz potrzebę ochrony zaufania do prawa - za dopuszczeniem kontynuowania rozpoczętego już postępowania konkursowego na dotychczasowych zasadach. Najbardziej klarowną cezurą określającą moment rozpoczęcia postępowania konkursowego jest przy tym, z punktu widzenia jego uczestników i ochrony ich praw jednostkowych, moment zamknięcia listy zgłoszonych kandydatów przed ogłoszeniem wyroku Trybunału. Osoby te przystąpiły bowiem do konkursu i poddały się jego wymogom w okresie, gdy zakwestionowane przepisy regulujące zasady prowadzenia konkursu korzystały z domniemania konstytucyjności. Byłoby niesprawiedliwe różnicowanie traktowania uczestników konkursu w zależności od tego, czy - niezależnie od ich woli i bez możliwości wpływu z ich strony - czynności konkursu na aplikację zostały wobec nich podjęte przed czy też po ogłoszeniu wyroku Trybunału, w ramach trwającego tego samego postępowania konkursowego."

W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że skarżąca przystąpiła do konkursu na aplikację radcowską w lutym 2002 r., a więc przed ogłoszeniem wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz, że w postępowaniu tym nie uzyskała wymaganej ilości punktów, co stanowiło podstawę odmowy wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich. Uchwały w tej sprawie również zostały podjęte przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając wyrok z dnia 22 czerwca 2004 r., przyjął, że uchwały te zostały podjęte na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ( art. 60 pkt 8b u.r.p.), co stanowiło podstawę wznowienia postępowania i obligowało Sąd do uchylenia uchwał. We wspomnianym wyroku Sąd nie sformułował żadnych wskazań co do dalszego postępowania. W związku z tym zarzut naruszenia art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a. należy uznać za chybiony, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając zaskarżony wyrok uwzględnił ocenę prawną zawartą w orzeczeniu z dnia 22 czerwca 2004 r. co do przyjęcia, że podstawę uchwały o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich stanowił uznany za niezgodny z Konstytucją art. 60 pkt 8b u.p.r.

Jednakże w świetle przytoczonego wyżej stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pogląd ten należy uznać za chybiony. Jak już wspomniano stan faktyczny sprawy ukształtowany został przed wejściem w życie wyroku Trybunał Konstytucyjnego i nie uległ zmianie po tej dacie, a z kolei zmiana stanu prawnego polegająca na utracie mocy obowiązującej przepisu art. 60 pkt 8b u.p.r. nie mogła mieć wpływu na sytuację skarżącej, wynikającą z osiągniętego przez nią rezultatu w konkursie na aplikację radcowską. Skarżąca przystąpiła bowiem do konkursu i zaakceptowała warunki jego przeprowadzania w okresie, gdy przepisy regulujące te kwestie korzystały z domniemania konstytucyjności. Należy podkreślić, że w takim wypadku, zgodnie ze poglądem Trybunału Konstytucyjnego, który w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie istnieje podstawa do wzruszenia wyników konkursu, a tym samym do ich pominięcia przy rozstrzyganiu o wpisie na listę aplikantów radcowskich. Jego wynik niewątpliwie miał decydujący wpływ na podjętą uchwałę o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich, lecz jak stwierdził to Trybunał Konstytucyjny, jego orzeczenie nie stanowi podstawy wznowienia postępowania konkursowego, czy wzruszenia jego rezultatów. W związku z tym za nietrafny należy uznać pogląd Sądu I instancji, który stwierdził, że zaskarżona uchwała i uchwała ją poprzedzająca zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż taka podstawa w stosunku do stanu faktycznego powstałego przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego istniała. Należy podkreślić, że wydawane, po przeprowadzeniu konkursu, uchwały w sprawie przyjęcia skarżącej na aplikację radcowską, podejmowane były na podstawie innych przepisów ustawy o radcach prawnych niż przepisy objęte orzeczeniem Trybunału o niezgodności z Konstytucją.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób podzielić stanowiska WSA, że zaskarżona uchwała nie uwzględniła istniejącego w dniu jej podjęcia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Z treści tej uchwały wypływa wniosek przeciwny, a mianowicie, że Krajowa Rada Radców Prawnych, powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdziła, iż przeprowadzone wobec skarżącej w roku 2002 postępowanie konkursowe zachowało swą skuteczność. Tak więc Sąd I instancji powinien był ocenić, czy organ, przy uwzględnieniu wyników skutecznie przeprowadzonego konkursu i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, prawidłowo odmówił wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich.

Za chybione należy uznać stanowisko WSA, że w konsekwencji stwierdzenia nieważności uchwał odmawiających wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich, konieczne będzie przeprowadzenie wobec A. W. nowego konkursu na aplikantów radcowskich, zorganizowanego w sposób prawidłowy, w oparciu o nowe, zgodne z Konstytucją RP przepisy ustawy o radcach prawnych. Otóż w rozpoznawanej sprawie obowiązek taki nie powstaje, albowiem konkurs został skutecznie przeprowadzony , a wniosek skarżącej o wpis na listę aplikantów radcowskich rozpatrzony, co znalazło wyraz w zaskarżonej do sądu administracyjnego uchwale. Należy przy tym podkreślić, że przeprowadzenie nowego konkursu z udziałem skarżącej byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby ona sama wyraziła wolę przystąpienia do konkursu.

W aktualnym stanie sprawy rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej uchwały przy uwzględnieniu, że konkurs na aplikację radcowską został przeprowadzony skutecznie oraz, ze podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały stanowiły, inne niż zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy ustawy o radcach prawnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżonej części i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).