Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 304/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 193
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 550/20 w sprawie ze skargi E[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O[...] z dnia 15 czerwca 2020 r. nr SKO[...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L[...]z dnia 27 marca 2020 r. znak Ś[...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O[...] na rzecz E[...]kwotę 800,00 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 października 2020 r. oddalił skargę E[...]na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O[...] z dnia 15 czerwca 2020 r. nr SKO[...]w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok ten wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 19 listopada 2019 r. E[...] zwróciła się do Burmistrza L[...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem – T[...]. Decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. Burmistrz L[...] odmówił stronie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. strona ma na czas nieokreślony ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, co stanowi negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 11 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.ś.r.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O[...], po rozpatrzeniu odwołania E[...] od powyższej decyzji, decyzją z dnia 12 lutego 2020 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, Burmistrz L[...] decyzją z dnia 27 marca 2020 r. odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieki nad ojcem – T[...] na okres od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. oraz przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieki nad ojcem – T[...] na okres od dnia 1 marca 2020 r. na czas nieokreślony w kwocie 1.830,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania E[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O[...] decyzją z dnia 15 czerwca 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O[...] z dnia 27 lutego 2012 r. zaliczono T[...]do osób niepełnosprawnych na stałe. Żona wymagającego opieki – N[...], również legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. T[...] nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i dlatego też E[...] sprawuje nad nim opiekę w sposób ciągły i bezpośredni. Zdaniem Kolegium, nie budzi wątpliwości, że forma pomocy oraz opieki, jak też czas poświęcony na sprawowanie opieki nad ojcem uniemożliwia wnioskodawczyni podjęcie zatrudniania. Ponadto Kolegium wskazało, iż od dnia 1 marca 2020 r. nie występuje również żadna z negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 5 u.ś.r., ponieważ powodem odmowy przyznania świadczenia za okres od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. jest fakt, że w tym okresie strona miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna na czas nieokreślony. W dniu 11 marca 2020 r. strona złożyła wniosek o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem – T[...]. Wnioskowane świadczenie mogło być zatem przyznane od dnia 1 marca 2020 r., ponieważ decyzją z dnia 12 marca 2020 r. uchylono w całości od marca 2020 r. decyzję przyznającą prawo do zasiłku dla opiekuna. Wskazano, że prawo do tego świadczenia ustalone zostało na podstawie decyzji z dnia 24 czerwca 2014 r. (zmienionej decyzją z dnia 30 października S!018 r.). Wskazując na treść art. 27 ust. 5 u.ś.r., Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie miał prawnej możliwości przyznania stronie wnioskowanego świadczenia za okres od dnia 1 listopada 2019 r., tj. począwszy od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, do dnia 29 lutego 2020 r. Strona nie może bowiem otrzymywać dwóch świadczeń, w tym przypadku świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. Wskazano, że możliwość taka powstała dopiero po tym, kiedy strona zrezygnowała z zasiłku dla opiekuna (pismo strony z dnia 11 marca 2020 r ), zaś organ I instancji decyzją z dnia 12 marca 2020 r. uchylił w całości od marca 2020 r. decyzję przyznającą prawo do zasiłku dla opiekuna.

W skardze, którą E[...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez błędną wykładnię, a także przepisów postępowania mogących mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak uznania, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do tego, aby otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 listopada 2019 r., a nie jak błędnie przyjęto od dnia 1 marca 2020 r. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając skargę za niezasadną wskazał, że istotą sporu jest ocena prawidłowości dokonanej przez organy interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1b i art. 27 ust. 5 u.ś.r., albowiem strona kwestionuje rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Sąd I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca składając w dniu 19 listopada 2019 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, otrzymywała zasiłek dla opiekuna, przyznany na T[...] decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. W dniu 11 marca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o uchylenie ww. decyzji. Na skutek powyższego wniosku organ I instancji decyzją z dnia 12 marca 2020 r. uchylił decyzję własną z dnia 24 czerwca 2014 r. przyznającą stronie prawo do zasiłku dla opiekuna. W ocenie Sądu I instancji, w sytuacji gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja, na zasadzie wyboru, z przysługującego zasiłku dla opiekuna. Niezbędne jest więc wyraźne zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna, co jednoznacznie wynika z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. Osoba, która spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego winna więc dokonać wyboru jednego ze świadczeń przez rezygnację ze świadczenia niższego. Dalej Sąd podkreślił, że organ odwoławczy w decyzji z dnia 12 lutego 2020 r. wyraźnie zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien w ustalić, czy wolą strony jest rzeczywiście wybór korzystniejszego dla niej świadczenia, w związku z faktem, że ma przyznany zasiłek dla opiekuna. W związku z powyższym organ I instancji wezwał stronę do wyboru korzystniejszego świadczenia, czego konsekwencją był wniosek strony z dnia 11 marca 2020 r. o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. Sąd podkreślił, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyklucza sytuację, w której uprawnionemu przysługiwałoby więcej niż jedno – wybrane przez niego – świadczenie, a więc w istocie wyłącza on możność przyznania uprawnionemu dwóch lub większej liczby świadczeń. Z powyższego wynika, że strona w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych może otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie świadczenia, a nie jedynie fakt jego pobierania. Zatem, nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym zasiłku dla opiekuna. W sytuacji, gdy opiekun ma już ustalone decyzją prawo do zasiłku, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, nie jest możliwe przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., pozostaje także rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia. W przedmiotowej sprawie skarżąca dopiero w dniu 11 marca 2020 r. dokonała wyboru świadczenia w trybie art. 27 ust. 5 u.ś.r. i złożyła wniosek o uchylenie decyzji dotyczącej przyznanego i pobieranego przez nią zasiłku dla opiekuna. Warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., była więc rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna, tj. wyraźne zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że prawidłowo organy odmówiły skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad T[...] za okres od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r.

Dodatkowo Sad I instancji wskazał, iż nie można w przedmiotowej sprawie odwoływać się – jak uczyniła to skarżąca – do art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Sformułowania "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tyko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. "Ustala się" oznacza, że muszą być ustalone wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji na przyszłość, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa przez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do właściwie ustalonego stanu faktycznego, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego sadu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła E[...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. przez błędną wykładnię dokonaną z pominięciem prawnie uzasadnionych celów u.ś.r. oraz zasad konstytucyjnych, polegającą na przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna w okresie od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co skutkowało błędnym uznaniem, że sam fakt przyznania i pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna ma decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

2. art. 17 ust. 5 pkt 1b w związku z art. 27 ust. 5 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. dokonaną z pominięciem normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., a także z pominięciem z reguł wynikających z art. 24 ust. 2 u.ś.r., co w konsekwencji doprowadziło do:

a. przyjęcia, że w sytuacji skarżącej w okresie od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. nie nastąpił zbieg prawa do zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego implikujący prawo wyboru jednego ze świadczeń i co przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie zasiłku dla opiekuna;

b. błędnego wniosku, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zaskarżonym okresie na wniosek złożony w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna, pomimo wyraźnego oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna;

c. braku rozważenia możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 listopada 2019 r. do 29 lutego 2020 r. w wysokości świadczenia odpowiadającego różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością zasiłku dla opiekuna;

d. załatwienia sprawy w sposób sprzeczny ze słusznym interesem skarżącej.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Lidzbarka Warmińskiego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Przechodząc zatem do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych należy za trafny uznać zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1b w związku z art. 27 ust. 5 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, iż nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna, pomimo zawarcia w treści tegoż wniosku wyraźnego oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Rozwinięcie powyższej oceny należy poprzedzić konstatacją, iż w okolicznościach badanej sprawy nie jest sporne, że w razie zbiegu uprawnień do zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego, strona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń. Norma prawna wynikająca z treści art. 17 ust. 5 pkt 1b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyraźnie statuuje uprawnienie do jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną. W okolicznościach badanej sprawy sporny pozostaje natomiast moment, w którym skarżąca jako osoba uprawniona dokonała wyboru takiego świadczenia. W ocenie organów administracji, ale także Sądu I instancji, moment ten wyznacza pismo skarżącej z dnia 11 marca 2020 r. zawierające wyraźny wniosek o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna z tytułu opieki nad ojcem. Z kolei skarżąca uważa, że rezygnacja ta nastąpiła we wniosku z dnia 19 listopada 2019 r., kiedy to wystąpiła o przyznanie świadczenia wychowawczego z tytułu opieki nad ojcem, jednocześnie oświadczając gotowość rezygnacji z dotychczas przyznanego zasiłku dla opiekuna. Odnosząc się do powyższej kontrowersji wypada dostrzec, iż kwestia proceduralnych możliwości dokonania przez stronę uprawnioną wyboru na gruncie art. 27 ust. 5 u.ś.r., a tym samym usunięcia przeszkody do przyznania świadczenia, o której stanowi art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r., była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w okolicznościach niniejszej sprawy zachowują aktualność. Zagwarantowanie osobie uprawnionej do świadczeń wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie może polegać na wymaganiu rezygnacji z przyznanego świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że wybrane przez stronę świadczenie rzeczywiście zostanie jej przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia, jeszcze przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego przez nią, stawia ją bowiem w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń, w miejsce aktualnie otrzymywanego. Konieczność unikania tego rodzaju stanu niepewności co do rzeczywistych uprawnień strony (braku pewności prawa), nakazuje zaniechać czynienia ze strony organów administracji przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia wybranego (korzystniejszego), a przeciwnie, organy winny przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać. W tym zakresie organy winny zastosować adekwatne do okoliczności sprawy rozwiązania proceduralne, które będą gwarantowały stronie urzeczywistnienie przewidzianego w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawa wyboru świadczenia (vide: wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r.; I OSK 1175/18; wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r., I OSK 235/18; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19; wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., I OSK 2199/19; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2021 r., I OSK 2122/20; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., I OSK 2508/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Uwzględniając powyższe uwagi nie można w zaistniałym sporze przyznać racji organom i Sądowi I instancji. Domaganie się formalnej rezygnacji z przyznanego skarżącej zasiłku dla opiekuna, nie realizuje bowiem w dostateczny sposób przewidzianego w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawa strony do wyboru świadczenia.

Jakkolwiek już z samego faktu złożenia wniosku o przyznanie jednego ze świadczeń wskazanych w przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r., w sytuacji opisanej w nim kolizji z innym realizowanym już uprawnieniem, może wynikać dostatecznie uzewnętrzniona wola strony, zarówno w zakresie dokonania wyboru jednego spośród zbiegających się świadczeń, jak i w zakresie rezygnacji z wcześniej przyznanego świadczenia, to jednak w razie istnienia wątpliwości w tej kwestii, powinnością organu jest wyjaśnienie rzeczywistej treści żądania strony (art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 u.ś.r.). W takiej sytuacji obowiązki organu mają swe źródło także w zasadzie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego, a nadto w czuwaniu aby strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody (art. 9 k.p.a.). Należyte wypełnienie powyższych obowiązków przez organy czyni zadość zasadzie procedowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższych uwag należy zauważyć, iż w okolicznościach badanej sprawy nie jest kwestionowane, że skarżąca we wniosku z dnia 19 listopada 2019 r. wyraziła gotowość rezygnacji z przyznanego zasiłku dla opiekuna. Pomimo tego, organy nadal sygnalizowały wątpliwości co do okoliczności sprawy, a w toku ponownie rozpoznawanej sprawy organ I instancji zwrócił się do skarżącej pismem z dnia 19 lutego 2020 r. o formalne dokonanie wyboru jednego ze zbiegających się świadczeń przez złożenie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna. Mając na uwadze zaprezentowany powyżej sposób rozumienia obowiązków organu przy realizacji prawa strony do wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., złożenie przez stronę wniosku o formalne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna, nie stanowi na gruncie art. 24 ust. 2 u.ś.r. podstawy do uznania, iż dopiero z tą chwilą wpłynął do organu wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W okolicznościach badanej sprawy wiosek taki wpłynął do organu w dniu 19 listopada 2019 r. i data ta, na gruncie art. 24 ust. 2 u.ś.r., winna wyznaczać horyzont czasowy wnioskowanych uprawnień.

Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając o uchyleniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną i podejmie takie działania proceduralne, które umożliwią urzeczywistnienie dokonanego przez skarżącą, wnioskiem z dnia 19 listopada 2019 r., wyboru przysługującego jej uprawnienia, stosownie do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1b i art. 24 ust. 2 u.ś.r. (art. 153 w związku z art. 193 P.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.