Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 679/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 par. 1,  par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis – spr. Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela w sprawie wykonania decyzji nakazującej likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich oraz zobowiązującą do niezwłocznego przekazania informacji o likwidacji połączenia po zakończeniu prac oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...], po rozpatrzeniu skargi M. K. na bezczynność wierzyciela - Wójta Gminy [...], w sprawie wykonania, zmienionej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] października 2013 r. ([...]), decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), nakazującej J. E. i T. E., właścicielom działki nr [...], obręb [...], Gmina [...], likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich oraz zobowiązującą J. E. i T. E. do niezwłocznego przekazania informacji o likwidacji wyżej wymienionego połączenia po zakończeniu prac, na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.); dalej jako "upea", oddaliło skargę. W motywach wskazano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]) Wójt Gminy [...] nakazał J. E. i T. E., właścicielom działki nr [...], obręb [...], likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich oraz zobowiązał Ich do niezwłocznego przekazania informacji o likwidacji wyżej wymienionego połączenia po zakończeniu prac, a także określił termin wykonania tych prac. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...], decyzją z dnia [...] października 2013 r. ([...]), uchyliło ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu i w tym zakresie umorzyło postępowanie, natomiast w pozostałym zakresie decyzja Wójta została utrzymana w mocy. Materialnoprawną podstawę decyzji Wójta stanowiły przepisy art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (wówczas: Dz.U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.; dalej jako "pr.w."). Natomiast treść nakazu określono na podstawie opinii biegłego, E. S., z czerwca 2013 r., który we wnioskach końcowych ekspertyzy wskazał m.in., że: zebrany przez niego materiał dowodowy, dokumentujący stan faktyczny, uzasadnia wydanie przez organ gminy na podstawie art. 29 ust. 3 pr. w., decyzji nakazującej właścicielowi działki nr [...] obręb [...] -. całkowitą likwidację połączenia rurowego, znajdującego się na jego działce zbiornika bezodpływowego ze studzienka, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich. Istnienie tego połączenia, nawet przy oświadczeniu właściciela o jego zaślepieniu, stwarza domniemania potencjalnych możliwości połączenia czynnego. Przekształcenie terenów, przez ich podwyższenie miało miejsce na obu działkach (nr [...] i nr [...]) i w ocenie biegłego, nie wpłynęło istotnie na dynamikę spływu wód opadowych między sąsiadującymi działkami, tym samym nie daje bezwzględnych podstaw do przywrócenia wartości rzędnych wysokościowych na sąsiadujących działkach. Najprostszym i najskuteczniejszym sposobem zabezpieczenia działki skarżącego, przed ewentualnymi szkodami związanymi z omawianymi przesłankami zmiany stosunków wodnych na obu działkach, obok natychmiastowej likwidacji połączenia rurowego zbiornika ścieków ze studzienki i ewentualnej legalizacji odpływu wody z drenażu działki nr [...] byłaby zmiana lokalizacji istniejącej studzienki - przesunięcie parę metrów na północ od granicy z działką nr [...]. Następnie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), Kolegium, działając na podstawie przepisu art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wówczas Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.), oddaliło skargę M. K. na bezczynność wierzyciela - Wójta Gminy [...]. Wobec faktu, że decyzja Wójta Gminy [...] nie wskazywała sposobu, w jaki decyzja miała być wykonana, Kolegium uznało, że zobowiązani mogli wybrać sposób likwidacji połączenia rurowego. Uwzględniło także, że z akt sprawy - obejmujących protokoły z oględzin, wraz z dokumentacją fotograficzną - wynikało, iż połączenie zostało zlikwidowane. Zobowiązani wykonali także kolejny punkt decyzji, informując wierzyciela, pismem z dnia [...] marca 2014 r. o jej wykonaniu. Po rozpoznaniu wniosku M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. ([...]), samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Na drugoinstancyjne postanowienie kolegium M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako "WSA") we Wrocławiu, a po jej oddaleniu skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 marca 2015 r. (znak II SA/Wr 855/14). Skutkowało to uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako "NSA") zaskarżonego wyroku WSA we Wrocławiu oraz obydwu ww. postanowień kolegium. W wyroku z dnia 1 marca 2017 r. (znak II OSK 1644/15), NSA przyjął, że w uchylonych orzeczeniach nie uwzględniono i nie ustalono, jaki był stan poprzedni, który nakazano przywrócić decyzją Wójta. NSA zgodził się bowiem ze skarżącą, że skoro decyzja Wójta nakazywała przywrócenie stanu poprzedniego, to powinien to być stan sprzed wykonania połączenia rurowego, które łączy zbiornik bezodpływowy ze studzienką, a więc ostatni znany stan niepowodujący szkodliwego oddziaływania na grunt skarżącej. Sąd zauważył, że orzeczenie Wójta opierało się na opinii biegłego, który stwierdził, że niezbędna jest całkowita likwidacja połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, natomiast samo zaślepienie połączenia jest niewystarczające dla osiągnięcia tego stanu. Co za tym idzie, z treści przedmiotowej decyzji wynika, że istnienie połączenia rurowego, nawet w przypadku oświadczenia właściciela o jego zaślepieniu, stwarza domniemanie potencjalnych możliwości połączenia czynnego. Według NSA, obowiązek nałożony wskazaną decyzją jest precyzyjny i jasno określa nakaz całkowitej likwidacji połączenia rurowego. Natomiast wyprowadzone przez organy i WSA we Wrocławiu wnioski na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2014 r. stoją w sprzeczności z opinią biegłego i treścią nakazu zawartego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., której osnowa i uzasadnienie nie budzą, w ocenie NSA, żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jak zauważył sąd, dla stwierdzenia, że nałożony obowiązek został wykonany nie ma znaczenia, iż woda w studzience jest klarowna i bezwonna. Szkodliwie na grunt sąsiedni oddziaływać może zarówno woda klarowna, jak i zanieczyszczona. Sąd zgodził się tym samym z zarzutami skarżącej kasacyjnie, że zamurowanie i zatynkowanie otworu nie stanowi wykonania decyzji Wójta.

Po ponownym rozpatrzeniu skargi na bezczynność wierzyciela - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. ([...]) - kolegium uznało ją za uzasadnioną i zobowiązało Wójta Gminy [...] do zastosowania środków egzekucyjnych w sprawie wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), wyznaczając do załatwienia sprawy termin jednego miesiąca, liczony od dnia doręczenia wierzycielowi tego postanowienia. Kolegium przyjęło bowiem za NSA, że zamurowanie i zatynkowanie otworu nie stanowi wykonania decyzji Wójta. Postanowienie to zostało doręczone wierzycielowi w dniu [...] listopada 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. ([...]) kolegium stwierdziło niedopuszczalność wniosku J. E. i T. E. o ponowne rozparzenie sprawy. Co istotne, równolegle Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB") - działając w ramach kompetencji określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wówczas Dz.U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.; dalej jako "pr.b.") - na wniosek M. K. prowadził czynności kontrolne dotyczące wykonania w sposób niezgodny z projektem budowlanym: robót budowlanych polegających na podwyższeniu terenu działki nr [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odwadniającego budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku. W ich wyniku decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. (nr [...]) - wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.b. - PINB nałożył na J. E. i T. E. obowiązek doprowadzenia części obiektu budowlanego w zakresie: bezodpływowego zbiornika na nieczystości do zgodności z przepisami § 35 i § 36 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422, z póżn. zm.), poprzez: zamontowanie w narożniku północno-zachodnim działki nr [...] (teren przed wjazdem do garażu) nowego zbiornika na nieczystości ciekle, o pojemności do 10m3, w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od granicy działki 2 m i w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m; zaślepienie w sposób trwały wejścia poziomego odcinka kanalizacji sanitarnej (odcinek od studni narożnej rewizyjnej do zbiornika) do istniejącego zbiornika, który pozostaje w gruncie (od strony rury kanalizacyjnej i od strony zbiornika, tak aby uniemożliwić jakikolwiek dopływ ścieków do istniejącego zbiornika); wypięcie pozostałego odcinka kanalizacji poziomej podziemnej do zbiornika nowo wykonanego z zachowaniem sztuki budowlanej;

w terminie do [...] października 2017 r. Wydając powołaną decyzję PINB uwzględnił m.in. opinię E. S. Przy czym, w części w jakiej biegły uznał wody opadowe lub roztopowe pochodzące z dachów za ścieki, a przedmiotową instalację sanitarną za wymagającą pozwolenia wodnoprawnego, organ nadzoru budowlanego wskazał na sprzeczność przepisami z pr.w.

Na skutek odwołania M. K. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej jako "DINB"), uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu. Natomiast skarga na decyzję organu odwoławczego została oddalona prawomocnym obecnie wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2018 r. (znak II SA/Wr 616/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pi/ cbo/query). Następnie, w dniu [...] stycznia 2018 r. J. E. i T. E. poinformowali organ egzekucyjny o wykonaniu obowiązku likwidacji całkowitej połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich. Jednocześnie zobowiązani przedłożyli oświadczenie W. J. z dnia [...] stycznia 2018 r., będącego autorem i wykonawcą projektu budowlanego, (posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci i instalacji sanitarnych), z którego wynika, że: realizacja pełnego zakresu robót budowlanych określonych w decyzji PI NB, nr [...], odbyła się w okresie od dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r.; w sposób trwały został wyłączony z użytkowania dotychczasowy zbiornik ścieków, poprzez likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]), PINB stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na J. E. i T. E. jego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Orzeczenie to oparto na dowodzie bezpośrednim z oględzin (kontroli), która - jak wyjaśnił w uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego - m.in. wykazała, że: w narożniku północno zachodnim działki [...] zamontowano nowy zbiornik na ścieki; odcięto w sposób trwały dopływ ścieków z budynku mieszkalnego do istniejącego zbiornika na nieczystości ciekłe poprzez likwidację istniejącej studni łączącej zbiornik z instalacją kanalizacyjną budynku i wykonanie w tym miejscu nowej studni odprowadzającej zanieczyszczenia ciekłe do nowo wykonanego zbiornika na ścieki usytuowanego w narożu działki, a nowo wykonana studnia nie posiada żadnego połączenia z starym zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Widoczna na dnie studni kineta posiada systemowe rozwiązanie z czteroma wyjściami gdzie w rzeczywistości jeden z nich jest zaślepiony, dwa następne (lokal nr 1 i lokal nr 2) stanowią połączenia instalacji wewnętrznej kanalizacyjnej z studnią a czwarty odprowadza ścieki z studni do nowo wykonanego zbiornika na ścieki. Powyższe dodatkowo jednoznacznie zostało potwierdzone w oświadczeniu projektanta; nie stwierdzono połączenia starego zbiornika na nieczystości ciekłe z studnią stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich usytuowana w narożu działki (przy działce nr [...]), co jednoznacznie potwierdza inwentaryzacja geodezyjna oraz oświadczenie projektanta. Przedmiotowa studnia stanowi jedynie studnię kontroIno-przelotową pomiędzy istniejącym drenażem na działce a zewnętrznymi odcinkami kanalizacji usytuowanej w drodze do której odprowadzane są zanieczyszczenia ciekłe oraz wody opadowe, które następnie doprowadzone są do cieku wodnego zgodnie z ww. zgłoszeniem. PINB uwzględnił również oświadczenia W. J., opisane powyżej oraz złożone w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., które w ocenie organu potwierdza, że: istniejący zbiornik na ścieki został opróżniony opłukany wodą i następnie napełniony wodą co spowodowało jego obciążenie i brak możliwości wypchnięcia na zewnątrz; wszelkie poprzednie dopływy do ww. zbiornika zostały zaślepione i w chwili obecnej do zbiornika nie dochodzą żadne ścieki czy też wody opadowe i gruntowe; studnia rewizyjna przy zbiorniku została wymieniona na nową i nie jest również połączona z ww. zbiornikiem a jedynie odprowadza ścieki do nowo wykonanego zbiornika na ścieki; instalację kanalizacyjną sanitarną odprowadzającą zanieczyszczenia ciekłe z budynku wpięto w nowo wykonanych zbiornik ścieków.

Również to rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego było przedmiotem zaskarżenia. Jednak po rozpatrzeniu odwołania M. K., w dniu [...] września 2018 r. (nr [...]) DWINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Tymczasem wierzyciel, otrzymujący na bieżąco decyzje PINB, w dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadził oględziny mające na celu sprawdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta z dnia [...] sierpnia 2013 r. W trakcie kontroli dokonano próbnego spuszczenia wody z systemu kanalizacji i stwierdzono, że ścieki w całości przepływają do nowego systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków. Ustalono również, że w studni rewizyjnej nie występuje spiętrzenie ścieków i nie ma możliwości ich przepływu do nieczynnego zbiornika. Wynik oględzin, w których uczestniczyli również T. E., M. K. oraz W. J., był zbieżny z ustaleniami organu nadzoru budowlanego. W opisanych okolicznościach, M. K. ponownie wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] skargę na bezczynność wierzyciela - Wójta Gminy [...], w sprawie wykonania przedmiotowej decyzji Wójta, żądając zobowiązania wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w terminie 14. dni od doręczenia Wójtowi postanowienia Kolegium. Powołując się na ww. wyrok NSA oraz postanowienie Kolegium z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżąca podniosła, że zobowiązani oraz wierzyciel nie wykonali dobrowolnie nałożonego na nich obowiązku. Nie przekazali także żadnych informacji o likwidacji przedmiotowego połączenia po zakończeniu prac. Jednocześnie skarżąca zakwestionowała wnioski kontrolne Wójta i wyniki oględzin, gdyż w ich trakcie nie uwzględniono i nie ustalono jaki był stan poprzedni, lecz skupiono się na nowej "biologicznej oczyszczalni ścieków". Strona nie zgodziła się również z oświadczeniem W. J., wywodząc, że podczas oględzin: "były cztery odprowadzenia tzn. że instalacja pierwotnej oczyszczalni jest czynna." W ocenie skarżącej skoro całkowita likwidacja połączenia rurowego wymaga wykonania prac pod powierzchnią gruntu, potwierdzenie ich wykonania w drodze oględzin powinno polegać na otwarciu wykopu. W skardze podniesiono również, że celem potwierdzenia realizacji nakazu nałożonego decyzją Wójta, organ egzekucyjny powinien zażądać od zobowiązanych protokołu odbioru robót budowlanych.

Rozpatrując sprawę samorządowe kolegium odwoławcze zważyło, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako "ppsa") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co więcej, zgodnie z art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednak istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy mogą powodować nieaktualność i, co za tym idzie, ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98; wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00; wyroki NSA z dni: 20 stycznia 2006 r., I FSK 506/05; 30 lipca 2009 r" II FSK 451/08; 11 stycznia 2011 r" II OSK 2059/09; 11 czerwca 2015 r" I OSK 596/15; 10 czerwca 2014 r" II FSK 1670/12; 24 marca 2015 r" II FSK 500/13; 25 kwietnia 2014 r., II FSK 1276/12). Właśnie do istotnej zmiany okoliczności faktycznych doszło w rozpatrywanym przypadku. W sposób oczywisty wynika to z opisanego wcześniej stanu faktycznego, kontrolowane przez NSA orzeczenia Kolegium i WSA we Wrocławiu, zapadły przed wydaniem przez PINB decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. (nr [...]). Jako że wyrok o sygnaturze II OSK 1644/15 zapadł w dniu 1 marca 2017 r., Sąd również nie mógł uwzględnić decyzji DWINB z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]), utrzymującej w mocy obowiązek nałożony ww. decyzją organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, a także kolejnej decyzji PINB, z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]), która potwierdza realizację tego obowiązku. Obecnie kolegium nie jest zatem związane wskazaniami NSA, w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących sposobu realizacji nakazu zawartego w decyzji Wójta z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]).

Przechodząc do meritum w pierwszej kolejności organ przypomina, że rozpatrywana sprawa dotyczy skargi na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do przepisu art. 6 § 1 upea, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a). Przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku (§ 1b). Kolegium zaznacza, że nie ma wątpliwości, iż M. K. - jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości (działka nr [...]), zagrożonej negatywnymi skutkami wadliwej instalacji sanitarnej na objętej nakazem Wójta działce nr [...] - ma interes legitymujący ją do wniesienia przedmiotowej skargi. Z przepisu art. 6 § 1 upea w literaturze przedmiotu i orzecznictwie wywodzi się istnienie zasady prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przyjmuje się również, że zasada ta polega na tym, iż jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, ( ) czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie zależy od jego woli (zob. wyroki NSA z dni: 9 lutego 2011 r., II FSK 1604/09; 18 listopada 2011 r., II OSK 1663/10; por. również A. Skoczylas, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego, s. 401-403). Jeżeli więc zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel powinien podjąć działania zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Powyższej regule towarzyszy jednak zasada niezbędności egzekucji, wywodzona z art. 7 § 3 upea, który stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Co za tym idzie przyjmuje się, że w przypadku stwierdzenia istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie - do których zalicza się wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania (art. 59 § 1 pkt 1 upea) - bądź zawieszenie postępowania, wierzyciel może odstąpić od złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, sporządzenia tytułu wykonawczego, a nawet od upomnienia. Oczywiste jest bowiem, że nie można mówić o niezbędności egzekucji, w przypadku gdy dany obowiązek został zrealizowany lub jest w trakcie realizacji £ (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., II SA/Gd 907/08 i WSA w Rzeszowie z dnia 21 października 2009 r., II SA/Rz 376/09; zob. komentarze do art, 6 i art. 7 upea: Kijowski Dariusz Ryszard /red./, "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz.", wyd. II, LEX; Przybysz Piotr Marek, "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", wyd. VIII, WK 2018; Roman Hauser /red./, Andrzej Skoczylas "Postępowanie egzekucyjne w administracji, wyd. 9, 2018 Legalis). Natomiast za bezczynność wierzyciela zasadniczo uznaje się niepodejmowanie działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeśli w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do jego wykonania, a także jeśli w razie bezskuteczności takiego upomnienia nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, tudzież jeśli nie sporządza tytułu wykonawczego i nie wszczyna go z urzędu (tak wwyrokach WSA w Warszawie z dni: 22 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 146/06; 21 czerwca 2018 r., VIII SA/Wa 367/18; zob. również komentarze do art. 6 upea: Kijowski Dariusz Ryszard /red./, Ustawa...; Przybysz Piotr Marek, Postępowanie...; Roman Hauser /red./ Postępowanie...). Zestawiając powyższe rozważania prawne z obszernie przytoczonym wcześniej stanem faktycznym, kolegium stwierdza, że wierzyciel nie jest bezczynny. Punktem wyjścia do umotywowania powyższej konstatacji jest okoliczność, że w badanym przypadku zachodził zbieg postępowań, zainicjowanych przez skarżącą: prowadzonego w trybie pr.w., zakończonego nałożeniem przez Wójta nakazu, którego wykonania w drodze egzekucji domaga się skarżąca; prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w trybie pr.b., którego istotą jest doprowadzenie bezodpływowego zbiornika na nieczystości do zgodności z przepisami technicznymi.

O ile rozstrzygnięcie Wójta odnosi się do zmiany stosunków wodnych na gruncie i kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, o tyle decyzje PINB, kolejno: nr [...] - obliguje do dokonania konkretnych zmian przedmiotowej instalacji sanitarnej, nr [...] - stwierdza ich prawidłowe wykonanie. Precyzując, trzeba przypomnieć, że w pierwszej kolejności Wójt orzekł o ustaleniu obowiązku m.in. całkowitej likwidacji połączenia rurowego. Nakaz ten oparto na art. 29 ust. 3 pr.w., który stanowi, że: jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu, przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Było to wynikiem spełniania hipotezy art. 29 ust. 1 pkt 1 pr. w., zgodnie z którym: właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującego się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Bezspornym jest, że nakaz Wójta dotyczy całkowitej "likwidacji" połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich. Biegły - którego opinia determinowała treść decyzji - nie odwołał się jednak do terminologii z zakresu pr. b., wskazując na konieczność rozbiórki bądź przebudowy, lecz użył słowa "likwidacja", nie określając jednak sposobu jej wykonania. Co istotne, terminem "likwidacja" posługuje się pr. w., m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 2, który stanowi, że przepisy tej ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że "likwidacja" nie jest tożsama z "rozbiórką". "Likwidacja" w rozumieniu pr. w. może zatem dotyczyć, (zarówno czynności faktycznych, jak prac podlegających regulacji w trybie przewidzianym w pr. b). Tym niemniej nie można przyjąć, że zalecenie biegłego wprost dotyczyło rozbiórki w rozumieniu pr.b. W ocenie kolegium, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy przywrócenie do stanu poprzedniego powinno polegać nie tyle na dosłownym "usunięciu z gruntu" - tj. rozbiórce w rozumieniu pr. b. - przedmiotowego połączenia rurowego, co na przywróceniu stosunków wodnych do stanu sprzed jego wykonania, czyli takiego, w którym odprowadzanie ścieków z budynku znajdującego się na działce nr [...] nie będzie niekorzystanie wpływać na nieruchomość skarżącej. Zwrócić należy również uwagę, że - jak wskazuje ostatni punkt wniosków zawartych w opinii z czerwca 2013 r. - wykonanie nakazu Wójta tylko przez likwidację połączenia rurowego nie byłoby wystarczające dla zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich. Kolegium zauważa, że nakaz formułowany na podstawie art. 29 ust. 3 pr. w. powinien określać taki sposób zapobieżenia szkodom na sąsiednim gruncie, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania. Natomiast jeśli rozstrzygnięcie nie określa dokładnego sposobu wykonania nakazu - tj. zakresu czynności faktycznych bądź rodzaju robót budowalnych w rozumieniu pr. b., to powinien być on zrealizowany w najskuteczniejszy i najprostszy sposób, jaki można wywieść z treści decyzji (por. Mirosław Kałuźny, "Prawo wodne. Komentarz", wyd. II, WK 2016; a także wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2008 r., II SA/Lu 912/07). Co przy tym istotne, przepisy pr. w. nie regulują: ani parametrów technicznych prawidłowej instalacji sanitarnej, ani - w przypadku gdy instalacja nie spełnia takich wymogów, powodując szkody bądź grożąc ich wystąpieniem - nie konkretyzują sposobu doprowadzenia do zgodności z wymogami technicznymi. Za sprzeczną z przepisami pr. w. należy przy tym uznać konstatację E. S., że przedmiotowa instalacja sanitarna jest urządzeniem melioracji wodnej. Biegły nie wziął bowiem pod uwagę, że w świetle art. 70 ust. 1 pr. w. melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Natomiast w tym przypadku mamy do czynienia z instalacją służącą do usuwania ścieków z budynku. Kluczowe jest zatem, że przedmiotowa instalacja sanitarna stanowi element obiektu budowlanego i podlega regulacji pr. b. oraz jego aktów wykonawczych. Co za tym idzie należy uznać, że techniczny sposób realizacji nakazu Wójta, został określony w decyzji PINB, w której nałożono obowiązek doprowadzenia części obiektu budowlanego do zgodności z przepisami technicznymi. Istotne jest przy tym, że pomimo, iż organ nadzoru budowlanego uwzględnił m.in. opinię E. S., nie zobowiązał właścicieli działki nr [...] do wykonania rozbiórki. W ocenie PI NB, która znalazła wyraz w decyzji nr [...], najskuteczniejszy i najprostszy sposób prawidłowego odprowadzania ścieków wymagał innego zakresu prac. Decyzja ta jest wiążąca również dla Wójta, będącego jednocześnie wierzycielem. Wobec powyższego, obecnie przedmiotowego nakazu nie można interpretować dosłownie, jako nakazu usunięcia z gruntu przedmiotowego połączenia rurowego, czyli jako rozbiórki. Zarówno reguły prawne, jak i względy racjonalności wymagają aby wykonanie nakazu Wójta ściśle wiązać z realizacją obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego. Co istotne, w przeciwieństwie do NSA, wierzyciel i kolegium dysponują ww. orzeczeniami organu nadzoru budowlanego. Mając zatem wiedzę o treści decyzji nr [...], już z dniem [...] stycznia 2018 r. Wójt powinien wstrzymać się od podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wtedy bowiem zobowiązani przedłożyli wierzycielowi oświadczenie z dnia [...] stycznia 2018 r. autora i wykonawcy projektu budowlanego nowej instalacji sanitarnej, służącej odprowadzeniu ścieków z budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w opinii z czerwca 2013 r., biegły za niewystarczający dowód całkowitej likwidacji połączenia rurowego uznał oświadczenie o jego zaślepieniu złożone przez właściciela nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa instalacja sanitarna. Oznacza to, że w ww. opinii nie wykluczono "zaślepienia", jako jednego z elementów czynności służących likwidacji połączenia rurowego, lecz sposób potwierdzenia jej wykonania. Tymczasem wierzycielowi przedłożono oświadczenie osoby trzeciej, posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci i instalacji sanitarnych, potwierdzające realizację pod jej kierownictwem, zarówno nakazu nałożonego przez Wójta, jak i obowiązku określonego w decyzji PINB nr [...]. W tych okolicznościach nie było podstaw do stwierdzenia, że zobowiązani uchylają się od wykonania nakazu Wójta. Oświadczenie W. J. wskazywało natomiast, że właściciele działki nr [...] wywiązali się z obowiązków nałożonych na nich przez Wójta i przez PINB. Uwzględniając omówioną powyżej regułę niezbędności egzekucji zasadne było zatem wstrzymanie się przez wierzyciela z wystosowaniem pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które powinno poprzedzać wszczęcie postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 upea).

Wiarygodność oświadczenia potwierdziła kolejna decyzją PINB (nr [...]), który stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nr [...]. Nie czekając na uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję nr [...], wierzyciel przeprowadził kontrolę wykonania nakazu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Jak wynika ze sporządzonego protokołu, ich wynik był zbieżny z ustaleniami organu nadzoru budowlanego i potwierdził realizację obowiązku nałożonego przez Wójta, w sposób zgodny z określającym zakres niezbędnych prac orzeczeniem PINB. W ocenie Kolegium oględziny przeprowadzono z wystarczającą starannością, aby ich wynik uznać za wiarygodny. Podkreślenia wymaga, że z dniem rozstrzygnięcia przez DWINB o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...], rozstrzygnięcie organu nadzoru pierwszej instancji jest wiążące dla innych organów administracji. Kolegium nie może zatem inaczej ocenić wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB, nr [...], a co za tym za wykonany należy również uznać nakaz nałożony w przedmiotowej decyzji Wójta.

Odnosząc się w końcu do argumentacji skarżącej, po pierwsze trzeba stwierdzić, że jej ocena okoliczności faktycznych jest niezgodna z rzeczywistością. Ze zgromadzonych w prawie dokumentów wynika bowiem, że po zakończeniu prac, w dniu [...] stycznia 2018 r., zobowiązani przekazali informację o likwidacji przedmiotowego połączenia rurowego i - co potwierdziły późniejsze ustalenia - w istocie wykonali nakaz Wójta. Po drugie, jak już wyjaśniono powyżej, w badanym przypadku NSA orzekał przed wydaniem ostatecznej decyzji organu nadzoru, nakładającej obowiązek wykonania konkretnych prac. Natomiast obecnie ocena wykonania nakazu Wójta musi uwzględniać orzeczenia PINB, a porównanie stanu poprzedniego z aktualnym, musi uwzględniać wpływ na stosunki wodne nowej instalacji sanitarnej, której zgodność z wymogami przepisów technicznych pozytywnie zweryfikował organ nadzoru budowlanego. Słusznie zatem podczas wykonywania przez Wójta kontroli zbadano sposób wykonania nowej instalacji sanitarnej. Po trzecie, "cztery odprowadzenia", do których odnosi się skarżąca, stanowią elementy studni rewizyjnej, a nie pierwotnego zbiornika na ścieki. W tym zakresie organ nadzoru jednoznacznie stwierdził, że "...nowo wykonana studnia nie posiada żadnego połączenia z starym zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Widoczna na dnie studni kineta posiada systemowe rozwiązanie z czteroma wyjściami gdzie w rzeczywistości jeden z nich jest zaślepiony, dwa następne (lokal nr 1 i lokal nr 2) stanowią połączenia instalacji wewnętrznej kanalizacyjnej z studnią a czwarty odprowadza ścieki z studni do nowo wykonanego zbiornika na ścieki." Nie ma zatem żadnych podstaw ani do kwestionowania wiarygodności oświadczeń W. J., ani do uznania starego zbiornika i przedmiotowego połączenia rurowego za czynne. Po czwarte, za zbędne należy uznać otwieranie wykopu. Jak wykazano powyżej, likwidacja nie musiała polegać na usunięciu spod powierzchni gruntu przedmiotowego połączenia rurowego. Lecz na trwałej likwidacji możliwości jego wykorzystania. Realizacja nakazu Wójta nie musiała sprowadzać się do dosłownej fizycznej likwidacji jednej rury, lecz do likwidacji możliwości i potrzeby korzystania z niej, co też zostało jednoznacznie potwierdzone przez PINB i przez wierzyciela. Po piąte, choć czynności wierzyciela nie są wykonywane w ramach postępowania administracyjnego (zostało ono zakończone nałożeniem przedmiotowego nakazu), bądź egzekucyjnego (nie doszło do jego wszczęcia), to wierzycielem jest Wójt, czyli organ administracji publicznej. Wypada zatem wskazać, że w myśl art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 upea, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Dysponując zatem opisanym wcześniej materiałem, za zbyteczne należy uznać dodatkowe pozyskiwanie protokołu odbioru robót budowlanych. Podsumowując, na podstawie oświadczeń projektanta i wykonawcy robót budowlanych nowej instalacji sanitarnej na działce nr [...], decyzji organu nadzoru budowlanego, a także oględzin dokonanych przez Wójta, wierzyciel prawidłowo przyjął, że podejmowanie czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego stało się bezprzedmiotowe. Nie ma zatem podstaw aby stwierdzić jego bezczynność.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] grudnia 2018 r, nr [...] wniosła M. K. W skardze napisała, że z uwagi na długotrwały proces postępowania działając w swoim imieniu na podstawie art 54 § 1 Prawo przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm. ) zaskarża postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia z dnia [...] grudnia 2018 r, nr [...] zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to art. 107 § 2 k.p.a. 2) naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne (tj. Dz.U z 2012 r. poz. 145 ze zm.) przez nie uwzględnienie, iż zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.( [...]) z powołanym przepisem nakazania zobowiązanym całkowitą likwidację połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków ze studzienką chłonną, stanowiących odbiornik wód opadowych i drenarskich, obejmuje przywrócenie stanu poprzedniego a więc stanu przed wykonaniem tego urządzenia; 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , to art. 62 ust. 1 i 2 f w zw. z art 9 ust. 2 pkt 2 zw. art. 9 ust. 1 pkt 19, ust. 2 pkt 1 ppt. b i d prawa wodnego poprzez brak uwzględnienia faktu, że całkowita likwidacja połączenia rurowego podlega obowiązkom i wymogom określonym w przepisach prawa wodnego oraz stosowanym na podstawie odesłania przepisom prawa budowlanego, a w konsekwencji; 4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to art.6 § la 4.ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. DZ.U. Z 2012 r" poz.1015), poprzez brak stwierdzenia bezczynności wierzyciela, niepodejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w sytuacji uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta gminy; 5.naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ istotny wpływ na wynik art. 124 § 2 k.p.a. z art 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak wyjaśnienia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu i na osiągnięciu stanu faktycznego zgodnego ze stanem określonym w decyzji administracyjnej lub w przepisach prawa; 6.art. 64a § 1 pkt.5 Prawo wodne poprzez nie zastosowanie trybu postępowania / przewidzianego przez przedmiotowe przepisy w odniesieniu do zbiornika oczyszczalni ścieków, bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c) p.p.s.a. skarżąca wniosła o:- uchylnie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotów kosztów postępowania, według przypisanych norm.

W uzasadnieniu wskazała, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r, ([...]), zmienioną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy [...], na podstawie art. 29 ust.3 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. Z 2012 r. poz.145 ze zm), nakazał zobowiązanym J. i T. E., właścicielom działki [...], obręb [...], likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków ze studzienka stanowiących odbiornik wód opadowych i drenarskich oraz zobowiązał J. i T. E. do niezwłocznego przekazania informacji o likwidacji wymienionego połączenia po zakończeniu prac. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r, skarżąca wezwała zobowiązanych do wykonywania decyzji. W dniu [...] marca 2014 r, zobowiązani zawiadomili wierzyciela o wykonaniu decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o wszczęcie egzekucji o charakterze niepieniężnym. W dniu [...] maja 2014 r. została przeprowadzona kontrola w sprawie likwidacji całkowitej połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków ze studnią chłonną stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich na działce [...], obręb [...]. W protokole stwierdzono, że otwór połączenia rurowego został zamurowany i zatynkowany, nie stwierdzono występowania przecieków. Protokół oględzin przeprowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], stwierdził, że w studni brak trzeciego wlotu od zbiornika oczyszczalni ścieków. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego uznając, że decyzja została wykonana. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na bezczynność wierzyciela, podnosząc, że samo zamurowanie i zatynkowanie otworu nie stanowi wykonania decyzji, bowiem nakazano całkowitą likwidację połączenia rurowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. oddaliło skargę na bezczynność wierzyciela. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO we [...] utrzymało postanowienie w mocy. W dniu [...] listopada 2014 r. skarżąca wniosła skargę od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...]. W dniu [...] marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność wierzyciela w sprawie wykonania decyzji nakazującej całkowitą likwidację połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ze studnią chłonną. Dnia [...] maja 2015 r., skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem SKO we [...], a wyrokiem z dnia 1 marca 2017 r. sygn. Akt. II OSK 1644/15, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzające postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowego Kolegium Odwoławcze we [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r., wydało postanowienie nr [...] na podstawie art. 6 § la, ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. DZ.U. Z 2017 r" poz.1201 z póź.zm), dalej jako u.p.e.a. uznające skargę na bezczynność wierzyciela za uzasadnioną, zobowiązuje Wójta gminy [...] do zastosowania środków egzekucyjnych w sprawie wykonania obowiązków nałożonych decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr ([...]), wyznacza termin załatwienia sprawy, wynoszący termin 1 miesiąc liczony od dnia doręczenia niniejszego postanowienia organowi pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej prace budowlane rozpoczęły się pod koniec grudnia 2017 r., to były prace związane z założeniem rur PCV w gruncie w drodze nr działki [...], i [...]. W okresie wykonywanych prac nie otrzymała ona żadnych informacji. W dniu [...] stycznia 2018 r. osobiście zgłosiła się do urzędu Gminy [...] z zapytaniem, co za prace są wykonywane, obok jej posesji (działka [...]) i dlaczego nie została poinformowana o na wykopach przed jej wjazdem na posesję. Odpowiedziano jej, że nie ma obowiązku informować, a zezwolenie na wykonywanie prac budowlanych wydało Starostwo Powiatowe w [...]. Na pytanie skarżącej w dniu [...] marca 2018 r., otrzymała ona pismo, że do Starostwa Powiatowego w [...], dnia [...] sierpnia 2017 r., został złożony wniosek o zamiarze wykonania biologicznej oczyszczalni ścieków i instalacji wód opadowych z rurociągiem kanalizacyjnym odprowadzającym do rowu. Natomiast jakie dokumenty złożone w zgłoszeniu udostępnieniu nie podlegają, natomiast informacją publiczną jest zgłoszenie budowy. Ażeby uzyskać więcej informacji na temat wykonywanych prac, skarżąca zgłosiła się do PINB w [...], po przeglądnięciu dokumentów, zauważyła, że prace wykonywane to nie były prace związane z wykonaniem decyzji gminy, poprzez całkowitą likwidację połączenia rurowego, to była budowa nowej biologicznej oczyszczalni ścieków, dokumenty tej inwestycji nie były kompletne, brakowało stron w projekcie budowlanym. W związku z uzyskaną informacją w PINB w [...] w niniejszej sprawie, powiadomiono organy gminy [...], o uwzględnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz opinii biegłego E. S. do wykonania prac związane z rozbiórką połączenia rurowego, która znalazła wyraz w decyzji Wójta gminy. Istotnym w tej sprawie, zdaniem strony, nie jest decyzja WINB z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]) (zamontowanie w narożniku północno zachodnim działki [...] nowego zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 od granicy działki 2 m i pobyt ludzi 5 m, ale decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr ([...]), która nie została wykonana, a została wydana na podstawie art.29 ust. 1 i 3, która dotyczy obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego poprzez całkowita likwidację połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków ze studnią chłonną. Są to skutki rozstrzygnięcia, stanowiące, że nie mogą być zrealizowane wyłącznie przez zaślepienie a więc (zamurowanie czy zatynkowanie). Prace wykonane, mają charakter zachowawczy, stwarzając domniemania potencjalnych możliwości połączenia czynnego, tak stwierdził biegły E.S. w swojej opinii, (niezbędna jest likwidacja połączenia rurowego). Nie może budzić wątpliwości wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w okolicznościach tej sprawy stan poprzedni, który ma być przez zobowiązanych przywrócony, to stan przed wykonaniem połączenia rurowego, który łączy zbiornik ze studzienką, a więc stan w którym to połączenie w ogóle nie istniało.

W czerwcu 2018 r. skarżąca została powiadomiona o kontroli administracyjnej organów gminy w sprawie wydanej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr ([...]). W trakcie przeprowadzonych oględzin pracownicy urzędu gminy nie uwzględnili i nie ustalili jaki był stan poprzedni, który nakazano tą decyzją, zainteresowani byli głównie wybudowaną nową biologiczną oczyszczalnią ścieków. Zwróciłam uwagę, że obowiązek ujęty w decyzji Wójta Gminy, dotyczy przywrócenia stanu poprzedniego poprzez likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków ze studzienką, wód opadowych i drenarskich, natomiast nowo wybudowana biologiczna oczyszczalnia ścieków nie jest przedmiotem kontroli. Pracownicy organu nie byli przychylni tej uwadze, obrażali skarżącą, więc w dniu [...] lipca 2018 r., złożyła skargę do Gminy [...], która dotyczyła złego zachowania pracowników organu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...], strona otrzymała odpowiedź, że zarzuty w skardze są nie zasadne a nakaz wynikający z decyzji Wójta Gminy został wykonany.

Dnia [...] sierpnia 2018 r., strona złożyła skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wobec powyższego nie sposób się zgodzić z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r, nr [...], że decyzja Wójta gminy została zrealizowana poprzez wybudowanie nowej biologicznej oczyszczalni ścieków, Kluczowym zarzutem i przedmiotem skargi na bezczynność wierzyciela nie jest sposób, ale zakres nakazanej likwidacji połączenia rurowego. Godzi się jeszcze raz podkreślić, że decyzja nakazuje całkowitą likwidację połączenia rurowego zbiornika oczyszczalni ścieków przy wylocie, ze studzienką chłonną, stanowiących odbiornik wód opadowych, i drenarskich, bez względu na to czy tworzy połączenie czynne czy bierne, czy jakąkolwiek inną likwidację częściową, (przez zamurowanie i zatynkowanie), ale likwidację całkowitą wszystkich elementów połączenia rurowego. Strona zauważa, że w trakcie budowy biologicznej oczyszczalni ścieków na działce [...], na wysokości zbiornika pierwotnej oczyszczani ścieków, został zamontowany kolektor z 4 odprowadzeniami, to świadczy o tym, że pierwotna oczyszczalnia jest podłączona i czynna, przy wlocie jak i przy wylocie, poprzez nie wykonanie decyzji Wójta Gminy [...]. Wobec powyższego wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny wykonuje czynności pozornie, poprzez uwzględnienie merytoryczne wydanego oświadczenia W. J., posiadającego uprawnienia budowlane w zakresie instalacji sanitarnych, które w rzeczywistości nie realizują obowiązków nałożonych przez organ w ustawie egzekucyjnej. W niniejszej sprawie taki charakter miały przeprowadzone oględziny i nie mogły doprowadzić do realizacji, przez organ nałożonych obowiązków i celów ustawy, zmierzających do ich wykonania. Organ nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucje, ale ciąży na nim taki obowiązek wykonania. W związku ze wskazanymi uchybieniami jakie miały miejsce w toku dotychczas prowadzonego postępowania, jakich dopuściły się prowadzące je organy w postaci naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, jak i również postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, niniejsza skarga jest konieczna a zatem wnoszę jak na wstępie.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być m.in. rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy lub gdy przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zachodzi, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a to oznacza zgodność kontrolowanego aktu z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a u.p.e.a.).

W świetle przytoczonej regulacji organ wyższego stopnia nad wierzycielem administracyjnym jako organ właściwy w sprawie skargi na bezczynność tego wierzyciela jest zobowiązany - po stwierdzeniu, że skarga została wniesiona przez legitymowany podmiot (art. 6 § 1a u.p.e.a.) - wyczerpująco ustalić, wnikliwie wyjaśnić oraz poddać właściwej ocenie prawnej okoliczności i przesłanki decydujące o istnieniu stanu bezczynności wierzyciela, a dalej ewentualnej potrzeby podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ właściwy w sprawie skargi stwierdza, że obowiązek, którego dotyczy skarga na bezczynność wierzyciela, podlega egzekucji administracyjnej, czy jest egzekwowalny i wykonalny lub czy został wyegzekwowany.

Dalej trzeba pamiętać, że podmiot uprawniony, na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. nie jest stroną postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy jej wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, iż podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a wymienionej ustawy, co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA II OSK 1588/06 z dnia 22 marca 2007 r. - LEX nr 503757)

W świetle ustalonego wcześniej i uznanego za własne stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy trzeba dalej powiedzieć, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. - w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Bezczynność wierzyciela, której dotyczy skarga z art. 6 § 1a, polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. W świetle ustalonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, trzeba pamiętać, że mamy do czynienia z wcześniejszą decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), zmienionej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] października 2013 r. ([...]), nakazującej J. E. i T. E., właścicielom działki nr [...], obręb [...], Gmina [...], likwidację całkowitą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich oraz zobowiązującą J. E. i T. E. do niezwłocznego przekazania informacji o likwidacji wyżej wymienionego połączenia po zakończeniu prac. Natomiast (już po wydaniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 1644/15) została wydana kolejna decyzja, tym razem organu nadzoru budowlanego, który, na wniosek skarżącej prowadził postępowanie dotyczące wykonania niezgodnie z projektem budowlanym: robót budowlanych polegających na podwyższeniu terenu działki nr [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej wraz z drenażem odwadniającym budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku. Ostatecznie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. (nr [...]) - wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.b. - PINB nałożył na J. E. i T. E. obo-owiązek doprowadzenia części obiektu budowlanego w zakresie: bezodpływowego zbiornika na nieczystości do zgodności z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422, z póżn. zm.), poprzez: zamontowanie w narożniku północno-zachodnim działki nr [...] (teren przed wjazdem do garażu) nowego zbiornika na nieczystości ciekle, o pojemności do 10m3, w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od granicy działki 2 m i w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m; zaślepienie w sposób trwały wejścia poziomego odcinka kanalizacji sanitarnej (odcinek od studni narożnej rewizyjnej do zbiornika) do istniejącego zbiornika, który pozostaje w gruncie (od strony rury kanalizacyjnej i od strony zbiornika, tak aby uniemożliwić jakikolwiek dopływ ścieków do istniejącego zbiornika);wypięcie pozostałego odcinka kanalizacji poziomej podziemnej do zbiornika nowo wykonanego z zachowaniem sztuki budowlanej w terminie do [...] października 2017 r. Wydając powołaną decyzję PINB uwzględnił m.in. opinię E. S. Przy czym, w części w jakiej biegły uznał wody opadowe lub roztopowe pochodzące z dachów za ścieki, a instalację sanitarną za wymagającą pozwolenia wodnoprawnego, organ nadzoru budowlanego wskazał na sprzeczność przepisami z pr. w. (§ 35 i § 36 ust. 2 rozporządzenia). Jak dalej pisze organ, w dniu [...] stycznia 2018 r. J. E. i T. E. poinformowali organ egzekucyjny o wykonaniu obowiązku likwidacji całkowitej połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich, a także oświadczenie W. J., z którego wynika, że realizacja pełnego zakresu robót budowlanych określonych w decyzji odbyła się w okresie od dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r.; w sposób trwały został wyłączony z użytkowania dotychczasowy zbiornik ścieków, poprzez likwidację całko-witą połączenia rurowego zbiornika bezodpływowego ze studzienką, stanowiącą odbiornik wód opadowych i drenarskich. W wyniku tych ustaleń decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]), PINB stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na J. E. i T. E. jego decyzją, w wyniku kontroli, która wykazała, że w narożniku północno zachodnim działki zamontowano nowy zbiornik na ścieki; odcięto w sposób trwały dopływ ścieków z budynku mieszkalnego do istniejącego zbiornika na nieczystości ciekłe poprzez likwidację istniejącej studni łączącej zbiornik z instalacją kanalizacyjną budynku i wykonanie w tym miejscu nowej studni odprowadzającej zanieczyszczenia ciekłe do nowo wykonanego zbiornika na ścieki usytuowanego w narożu działki, a nowo wykonana studnia nie posiada żadnego połączenia z starym zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Tym samym, zdaniem organów, obowiązek został wykonany.

Z taką konkluzją należy się zgodzić. Ustawodawca, w zakresie art. 6 § 1a u.e.a daje uprawnienie do złożenia skargi podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. W świetle zaś szczegółowo ustalonego stanu faktycznego, na chwilę składania skargi po stronie skarżącej nie ma ani interesu faktycznego, ani prawnego aby składać skargę na bezczynność wierzyciela. Należy także pamiętać, że wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym nie jest skarżąca, a organ administracyjny (tu: Wójt Gminy [...]).

W ocenie sądu orzekające w sprawie organy słusznie uznały że wniesiona przez skarżącą w trybie art. 6 § 1a powołanej ustawy skarga na bezczynność wójta w podjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest w okolicznościach tej sprawy niezasadna (art. 151 ppsa).