Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 587/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Danuta Kania, Protokolant starszy sekr. sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego na rzecz M. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Apelacyjnego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmawiającą M.P. udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wskazał, iż M. P. wniósł o udzielenie informacji w następującym zakresie:

1. Liczby spraw w przedmiocie zażaleń na postanowienia Sądów Rejonowych w okręgu sądowym Sądu Okręgowego w W. w przedmiocie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, które wpłynęły do tut. Sądu Okręgowego w latach 2010-2014, z podziałem na poszczególne lata, w tym odrębnie:

1) liczby zażaleń wniesionych przez obrońców,

2) liczby zażaleń wniesionych przez oskarżonych,

3) liczby zażaleń wniesionych przez podejrzanych.

4) liczby zażaleń wniesionych przez prokuratorów.

2. Liczby ww. spraw, które wpłynęły w latach 2010-2014, z podziałem na poszczególne lata, a w których uwzględnione zostały zażalenia na postanowienia Sądów Rejonowych w okręgu sądowym tut. Sądu Okręgowego w przedmiocie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, w tym odrębnie spraw, które zakończyły się wydaniem:

1) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez obrońcę poprzez odmowę zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

2) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez oskarżonego poprzez odmowę zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

3) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez podejrzanego poprzez odmowę zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

4) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez obrońcę poprzez odmowę przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

5) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez oskarżonego poprzez odmowę przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

6) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez podejrzanego poprzez odmowę przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

7) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez obrońcę poprzez zastosowanie środka zapobiegawczego o charakterze nieizolacyjnym,

8) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez oskarżonego poprzez zastosowanie środka zapobiegawczego o charakterze nieizolacyjnym,

9) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez podejrzanego poprzez zastosowanie środka zapobiegawczego o charakterze nieizolacyinym,

10) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez obrońcę poprzez skrócenie okresu na jaki zastosowano lub przedłużono okres stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

11) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez oskarżonego poprzez skrócenie okresu na jaki zastosowano lub przedłużono okres stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

12) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez podejrzanego poprzez skrócenie okresu na jaki zastosowano lub przedłużono okres stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

13) postanowienia o uchyleniu zaskarżonego przez obrońcę postanowienia w przedmiocie zastosowania, bądź przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

14) postanowienia o uchyleniu zaskarżonego przez oskarżonego postanowienia w przedmiocie zastosowania, bądź przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

15) postanowienia o uchyleniu zaskarżonego przez podejrzanego postanowienia w przedmiocie zastosowania, bądź przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

16) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez prokuratora poprzez zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

17) postanowienia o zmianie postanowienia zaskarżonego przez prokuratora poprzez przedłużenie okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

18) postanowienia o zmianie zaskarżonego przez prokuratora postanowienia poprzez przedłużenie okresu na jaki zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania tub na jaki przedłużony został okres stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,

19) postanowienia o uchyleniu zaskarżonego przez prokuratora postanowienia w przedmiocie odmowy zastosowania, bądź przedłużenia okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.

3. Liczby ww. spraw, które wpłynęły do tut. Sądu Okręgowego w latach 2010-2014, z podziałem na poszczególne lata, a w których nie uwzględniono zażaleń i utrzymano w mocy postanowienia Sądów Rejonowych w okręgu sądowym tut. Sądu Okręgowego w przedmiocie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, w tym odrębnie:

1) liczby zażaleń wniesionych przez obrońców,

2) liczby zażaleń wniesionych przez oskarżonych,

3) liczby zażaleń wniesionych przez podejrzanych,

4) liczby zażaleń wniesionych przez prokuratorów.

4. Liczby ww. spraw, które wpłynęły w latach 2010-2014, z podziałem na poszczególne lata, znajdujących się w referatach sędziów tut. Sądu Okręgowego, z podziałem na poszczególne referaty i poszczególne miesiące w ww. okresie.

Prezes Sądu Okręgowego w W. uznał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm. – dalej jako u.d.i.p.), zwrócił się o wskazanie dlaczego uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Organ I instancji stwierdziwszy, iż stanowisko wnioskodawcy wyrażone w piśmie z dnia [...] października 2014 r. nie przemawia za istnieniem szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej przetworzonej, decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił jej udostępnienia.

Prezes Sądu Apelacyjnego w W. uznał podniesione w odwołaniu M. P. zarzuty za niezasadne i wymienionym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ musiałaby być przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów. Także trafnie uznał Prezes Sądu Okręgowego w W., iż analizowanym przypadku nie ma podstaw do przyjęcia istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu. Wnioskującym był M. P. działający jako osoba fizyczna, bowiem nie wykazał on, poprzez złożenie stosownych dokumentów, upoważnienia do działania w imieniu Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, jak również nie wykazał, iż Komisja jest organem działającym w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej. Takie uprawnienie nie wynika zaś z obowiązujących przepisów prawa.

Dlatego też wywody odwołania dotyczące zadań Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej i powołanie się na dołączoną do odwołania decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2014 r. oraz okoliczność, iż inne sądy udzieliły wnioskodawcy żądanej informacji, nie stanowi przekonywującego argumentu świadczącego o istnieniu szczególnego interesu publicznego w udzieleniu żądanej informacji, gdyż ocena istnienia szczególnego interesu publicznego jest indywidualna.

W ocenie organu odwoławczego, nie uzasadniała przyjęcia istnienia interesu publicznego teza o wątpliwościach członków adwokatury dotyczących skuteczności środków odwoławczych dotyczących rozstrzygnięć w przedmiocie stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania. Bowiem, żądane dane liczbowe bez znajomości okoliczności konkretnej sprawy nie wyjaśnią wątpliwości członków adwokatury. Oczywistym jest, że podanie danych liczbowych nie służy ustaleniu praktyki orzeczniczej sądów. Praktykę sądów można poznać poprzez analizę uzasadnień orzeczeń, a nawet dalej idąc, poprzez analizę akt sprawy.

Teoretycznego wywodu odwołania dotyczącego znaczącej wagi problematyki ochrony praw i wolności człowieka organ II instancji nie zakwestionował, jednakże przenosząc ten wywód na realia wniosku uznał, że uzyskanie przez wnioskodawcę żądanych danych statystycznych nie pozwoli na przedstawienie rzetelnego wywodu prawnego, na co trafnie wskazał organ I instancji. Jeżeli bowiem wnioskodawca zamierza przeprowadzić badania naukowe, uzyskać informacje faktycznie istotne i przydatne dla poznania praktyki Sądu Okręgowego w W. to stosownie do § 94 ust. 1 lub 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 259) ma prawo wystąpienia do odpowiedniego prezesa sądu o udostępnienie akt, czy też orzeczeń z uzasadnieniami co umożliwi mu uzyskanie stosownych danych.

Organ odwoławczy podkreślił, iż interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć realne znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. udzielenie informacji służyłoby usprawnieniu pracy jego organów. W ocenie organu II instancji brak jest podstaw do przyjęcia, iż pozyskanie żądanych danych liczbowych może prowadzić do usprawnienia pracy organów Państwa. Realizacja wniosku prowadziłaby bowiem do poważnego zakłócenia pracy Sądu Okręgowego w W. Udzielenie żądanej informacji wymagałoby dokonania analizy 4 939 orzeczeń - wyliczenia danych statystycznych w blisko 60 kategoriach.

W ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., przepisy u.d.i.p. nie mogą być wykładane w ten sposób, iż organ nie skupia się nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej.

Decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając zaskarżonej w całości decyzji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polegające na błędnym przyjęciu, że brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, podczas gdy skarżący w sposób wyczerpujący i prawidłowy wykazał z jakich powodów udzielenie mu przetworzonej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wskazując cel i sposób wykorzystania żądanej przez niego informacji, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2014 r., a także zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, iż powodem, jaki legł u podstaw wystąpienia z wnioskiem do wszystkich sądów okręgowych i apelacyjnych w Polsce były sygnalizowane przez członków Adwokatury wątpliwości dotyczące skuteczności środków odwoławczych, dotyczących rozstrzygnięć w przedmiocie stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania przez sądy okręgowe i sądy apelacyjne w różnych okręgach i apelacjach w Polsce. Drugim powodem, było zebranie danych statystycznych koniecznych do sporządzenia przez Komisję Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej sprawozdania z wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, odnoszącego się do problematyki tymczasowego aresztowania i dostrzeżonych przez Komitet Ministrów Rady Europy braków w procedurze weryfikacji zgodności z prawem tymczasowego aresztowania (por. T. przeciwko Polsce, skarga nr 25792/94). Konieczność zebrania danych statystycznych na potrzeby opracowania sprawozdania była i jest oczywista, gdyż dane statystyczne, czego dowodzi stanowisko Ministerstwa Spraw Zagranicznych, mogą stanowić jeden z podstawowych mierników, w oparciu o które weryfikowane jest stosowanie tymczasowego aresztowania w Polsce w świetle standardów wypracowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w polskich sprawach. Znajduje to uzasadnienie w treści raportu Ministerstwa Spraw Zagranicznych w sprawie wykonania wyroków z grupy T. przeciwko Polsce. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" została wykazana. Zaś nieudostępnienie wnioskowanych danych z powodu przyjęcia braku spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", stanowi oczywiste naruszenie art. 3 ust. t pkt 1 u.d.i.p.

Skarżący podkreślił, iż do chwili wniesienia niniejszej skargi otrzymał wyczerpujące informacje z 40 sądów okręgowych i 9 sądów apelacyjnych w całej Polsce. Informacje te zostały zgromadzone w odpowiedzi na identyczny wniosek o udostępnienie informacji publicznej jak wniosek, który został skierowany do Prezesa Sądu Okręgowego w W. Wykazanie przez niego spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" nie było w ogromnej większości przypadków w ogóle kwestionowane przez Prezesów Sądów Okręgowych i Prezesów Sądów Apelacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. prawomocnym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 110/15 uchylając decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K.oraz decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej potwierdził, iż przedmiotowy wniosek spełniał przesłankę szczególnie istotnego inwersu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Uzasadniając powyższy wniosek pełnomocnik organ wskazał, iż przedmiot niniejszej skargi był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu pod sygn. akt: II SA/Wa 293/15, w którym skarżący występował także we własnym imieniu oraz na rzecz Naczelnej Rady Adwokackiej, legitymując się funkcją Przewodniczącego Komisji Praw Człowieka. Zarówno w poprzednim postępowaniu jak i w niniejszym skarżący, składając skargę na druku firmowym Naczelnej Rady Adwokackiej, działał i działa obecnie w imieniu osoby prawnej, a nie jako osoba fizyczna. Skarżący występuje ze skargą jako Przewodniczący Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej nie legitymuje się pełnomocnictwem do występowania w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej. W ocenie pełnomocnika organu, skarżący chce doprowadzić w niniejszej sprawie, że to Naczelna Rada Adwokacka ma interes prawny w udostępnieniu informacji publicznej, do czego skarżący jako osoba fizyczna nie ma legitymacji. W tak sformułowanej skardze, to nie Naczelna Rada Adwokacka ma interes prawny w uzyskaniu informacji publicznej jako osoba prawna, a osoba fizyczna M.P. Zaś M. P. jako osoba fizyczna nie udowodnił interesu prawnego, o którym mowa w u.d.i.p. Występując w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, jako Przewodniczący jednego z jej organów, nie przedstawił umocowania i nie udowodnił aby Naczelna Rada Adwokacka była zainteresowana uzyskaniem informacji publicznej, o którą skarżący wnosił. Skarżący z niniejszą skargę nie wystąpił we własnym imieniu jako osoba fizyczna, a wystąpił w imienin osoby prawej-Naczelnej Rady Adwokackiej nie posiadając do tego umocowania, a skarga obejmuje ten sam przedmiot sporu rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. o sygn. akt: I OZ 591/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2014 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi z tej przyczyny, iż "przedmiot niniejszej skargi był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SA/Wa 923/15", stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Bowiem postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 923/15 Sąd odrzucił skargę M. P. z powodu jej niedopuszczalności. Sąd uznał skargę wniesioną na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. za przedwczesną z tej przyczyny, że przedmiotowa decyzja nie została doręczona stronie postępowania – M.P. W orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, iż odrzucenie skargi nie powoduje skutku powagi rzeczy osądzonej (przykładowo postanowienie NSA z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II OSK 1826/16, z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OZ 589/09, publik. LEX nr 552913). Przedmiotową decyzję doręczono M.P. – Przewodniczącemu Komisji Prawa Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej w dniu [...] lutego 2016 r. (karta 126 akt administracyjnych), zaś skargę na tę decyzję wymieniony wniósł w dniu [...] marca 2016 r., zachowując tym samym 30 dniowy termin do jej wniesienia. Nie ma więc podstaw do uznania skargi za niedopuszczalną. M. P. był stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, albowiem z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wystąpiły dwa podmioty: M.P. i Naczelna Rada Adwokacka w W. Każda osoba posiadająca interes prawny uprawniona jest do samodzielnego wniesienia i popierania skargi przed sądem administracyjnym, co związane jest z posiadaniem tzw. legitymacji skargowej (a wynika wprost z art. 50 p.p.s.a). Naczelna Rada Adwokacka działa we własnym imieniu w postępowaniu administracyjnym, zaś adwokat M. P. w imieniu własnym, będąc jednocześnie Przewodniczący Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Jest więc legitymowany do wniesienia skargi we własnym imieniu.

Przechodząc do meritum, kwestią fundamentalną dla rozstrzygnięcia niniejszej prawy pozostaje przesądzenie, czy wniosek skarżącego spełnia przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego z art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p., a tym samym uprawnia do uzyskania informacji publicznej przetworzonej w żądanym zakresie. W ocenie Sądu, na to pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wszelkie wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu do informacji.

Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 166/04, publik. LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/05, publik. LEX nr 188310) .

Stosownie do art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Sama ustawa nie zawiera definicji pojęcia "informacja przetworzona", jednak w niniejszej sprawie ani skarżący ani organ rozpoznający sprawę nie mieli wątpliwości że wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczy tzw. informacji przetworzonej. Jej wytworzenie związane jest, bowiem z potrzebą zebrania i opracowania niezbędnych danych, co wymaga stosownej operacji intelektualnej, w wyniku której powstaje nowa informacja w nieistniejącej dotychczas postaci.

U.d.i.p. nie zawiera również definicji pojęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Posiłkując się dorobkiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądami doktryny można wyprowadzić wniosek, że interes publiczny dotyczy szeroko rozumianych spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i innych podmiotów publicznych. Istotne przy tym jest czy uzyskanie informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności.

Wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, że informacja, której się domaga, jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczy wyłącznie jego interesu. (Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Irena Kamińska i Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Wydanie 2 , LexisNexis Warszawa 2012, str. 54 i 55). Taka wykładnia pojęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" uprawnia do stanowczego stwierdzenia ze uzyskanie informacji statystycznych dotyczących tymczasowego aresztowania w różnych konfiguracjach może mieć szczególnie istotne znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa biorąc pod uwagę, że wnioskodawca - adwokat i osoba czynna w Komisji Praw Człowieka (jej przewodniczący) przy Naczelnej Radzie Adwokackiej w W., jak też sama Naczelna Rada Adwokacka mają rzeczywistą możliwość wykorzystania informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Przemawiają za tym zarówno wskazany przez wnioskodawców cel, ale także istota i charakter żądanej informacji.

Wniosek zmierzał do zbadania praktyki orzeczniczej wszystkich sądów okręgowych i apelacyjnych w Polsce w kontekście skuteczności wnoszonych środków odwoławczych w sprawach dotyczących stosowania lub przedłużania tymczasowego aresztowania (w całości i w zależności od podmiotów je wnoszących), a to z uwagi na zgłaszane wątpliwości, co do ich skuteczności przez Adwokaturę i potrzebę przedstawienia ich na forum publicznym w interesie społecznym, w tym mając na uwadze zaangażowanie Adwokatury w prace ustawodawcze.

Jednocześnie wnioskowana informacja służyć ma zebraniu danych statystycznych koniecznych do sporządzenia przez Komisję Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej sprawozdania z wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu odnoszącego się do tymczasowego aresztowania i dostrzeżonych przez Komitet Rady Ministrów Rady Europy braków w procedurze weryfikacji zgodności z prawem tymczasowego aresztowania (w sprawie T. przeciwko Polsce).

Rzeczypospolita Polska, jako członek Rady Europy, jest obowiązana do respektowania wszystkich podjętych i wiążących zobowiązań traktatowych w tym Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. zwanej Europejską Konwencją Praw Człowieka.

Stosownie do art. 46 ust 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka ostateczny wyrok Trybunału przekazuje się Komitetowi Ministrów, który czuwa nad jego wykonaniem.

Przepis art. 15 pkt b Statutu Rady Europy z dnia 5 maja 1949 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 118, poz. 565) stanowi o tym, że ustalenia Komitetu Ministrów mogą przybierać formę zaleceń dla rządów członków. Komitet może zwracać się do rządów członków o informacje o działaniach przez nich podjętych w związku z tymi zaleceniami. Według art. 9 ust 2 Regulaminu Komitetu Ministrów w sprawie nadzorowania wykonywania wyroków oraz warunków ugód z dnia 10 maja 2006 r. - Komitet Ministrów jest uprawniony do zbadania każdego zawiadomienia ze strony organizacji pozarządowych, jak również krajowych instytucji zajmujących się promowaniem i ochroną praw człowieka, dotyczącego wykonywania wyroków w myśl art. 46 ust 2 Konwencji. Komitet Ministrów RE wydaje zalecenia mające na celu zapewnienie efektywności wdrażania EKPC na poziomie krajowym i europejskim.

Dotychczas w Polsce nie zostały zebrane materiały na ten temat. Naczelna Rada Adwokacka, a zwłaszcza działająca w jej imieniu Komisja Praw Człowieka, zalicza się do instytucji zajmujących się promocją i ochroną praw człowieka. Jak wynika ze strony internetowej Komisji Praw Człowieka NRA, jej głównym zadaniem jest identyfikowanie naruszeń praw człowieka we współczesnym życiu społecznym oraz ich przyczyn, a także wskazywanie środków usunięcia tych naruszeń oraz ich zapobiegania na przyszłość. Komisja Praw Człowieka podejmuje publiczne działania na rzecz ochrony praw i wolności człowieka w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej. Podejmuje działania i angażuje się w inicjatywy i projekty, działając na rzecz wzmocnienia ochrony praw jednostki. Zatem bez wątpienia Komisji Praw Człowieka NRA, którą reprezentuje jej Przewodniczący, jest uprawniona do przesyłania zawiadomień dotyczących wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Ten szczególnie istotny interes publiczny należało ocenić indywidualnie, a w okolicznościach niniejszej sprawy zasługuje on na ochronę tym bardziej, że wyprowadzany jest z wiążących Polskę zobowiązań międzynarodowych. Naczelna Rada Adwokacka, której organem jest Komisja Praw Człowiek, może samodzielnie dokonywać zgłoszeń Komitetowi Ministrów, a poza tym jest zapraszana na posiedzenia plenarne o rozszerzonej formule - międzyresortowego zespołu do spraw Międzynarodowego Trybunału Praw Człowieka przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych zajmującego się monitorowaniem i raportowaniem wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez Polskę (w tym zjawiska przewlekłości tymczasowego aresztowania, na co zwrócono uwagę w wyroku T. przeciwko Polsce). Raporty z wykonywania wyroków ETPC są sporządzane corocznie i upubliczniane.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż skarżący (będąc przewodniczącym Komisji Prawa Człowieka Naczelnej Rady Adwokackiej) w toku postępowania przed organem I i II instancji wykazał, iż ma realny, a nie tylko teoretyczny, wpływ na wykorzystanie wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej w interesie społecznym, w sprawach ważnych dla ogółu społecznego, a dotyczących praw obywatelskich, poprawy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Nie ma w analizowanym przypadku podstaw do różnicowania sytuacji podmiotu, który występuje z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (jako osoba fizyczna – adwokat przewodniczący Komisji Prawa Człowieka NRA i Naczelna Rada Adwokacka), bowiem dostęp do informacji publicznej, w tym przetworzonej, przysługuje każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) kto, jak w tym przypadku wykaże, iż wnioskowana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.

Reasumując, zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Organ będzie obowiązany ponownie rozpatrzeć wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. przyjmując, iż spełnia on przesłankę warunkującą udostępnienie informacji publicznej przetworzonej.

Mają powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroki. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a.