Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 479/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 37 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 9 i art. 79a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...]w części ustalającej datę początkową świadczenia pielęgnacyjnego od [...] lutego 2022 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2022 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej: "skarżący", "strona") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2022 r., nr [...] przyznającą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki na niepełnosprawną matką A. K. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2022 r. na czas nieokreślony.

Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...]listopada 2021 r. Skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. K.. Do wniosku dołączył orzeczenie o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji A. K. wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...][...]października 2021 r.

Decyzją z [...]lutego 2022 r. Nr [...]r. organ I instancji przyznał Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką A. K., w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2022 r. na czas nieokreślony.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Skarżący spełnia wskazane w ustawie o świadczeniach rodzinnych przesłanki uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego. Według organu Skarżący sprawuje opiekę nad osobą wobec której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, osoba ta legitymuje się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności oraz w związku ze sprawowaną opieką Skarżący nie podejmuje zatrudnienia. Ponadto organ I instancji podkreślił, że przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy pomięto zapisy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznane za niezgodne z Konstytucją w zakresie w jakim pozbawiają prawa do świadczenia opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała w wieku dorosłym. Organ wskazał również, że świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od lutego 2022 roku ponieważ do stycznia 2022 roku Skarżący pobierał zasiłek stały.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką przysługuje mu od dnia złożenia wniosku do Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w [...], czyli od [...]września 2021 r. Podkreślił, że [...]października zostało wydane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i w związku z tym [...]listopada 2021 r. złożył w MOPS [...]wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący uznał, że jeżeli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, to świadczenie przysługuje mu od dnia złożenia wniosku, czyli od [...]września 2021 r. Skarżący uznał, że decyzja przyznająca mu świadczenie pielęgnacyjne dopiero od lutego 2022 r. została wydana na podstawie przepisu, który został uznany za niekonstytucyjny.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]kwietnia 2022 r., [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od lutego 2022 r. ponieważ do stycznia 2022 r. Skarżący pobierał zasiłek stały. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja organu I instancji nr [...] z [...]lutego 2022 r. stwierdzająca wygaśnięcie z dniem [...]stycznia 2022 r. decyzji w sprawie przyznania Skarżącemu zasiłku stałego. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że [...]lutego 2022 r. Skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z tej formy pomocy od 1 lutego 2022 r. SKO przywołało art. 17 ust. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Organ uznał, że jeżeli z dniem 31 stycznia 2022 r. wygaszono decyzję w sprawie zasiłku stałego to dopiero od dnia 1 lutego 2022 r. Skarżący mógł mieć przyznane świadczenie pielęgnacyjne, bowiem przestała istnieć wyżej wymieniona negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Organ Odwoławczy podkreślił, że Skarżący nie wniósł odwołania od w/w decyzji, którą stwierdzono wygaśnięcie 31 stycznia 2022 r. decyzji w sprawie przyznania Skarżącemu zasiłku stałego. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Według organu nie było więc innej możliwości jak przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lutego 2022 r., inne orzeczenie stanowiłoby naruszenie prawa materialnego – wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Podkreślił, ze organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Wskazywana przez Skarżącego w odwołaniu niekonstytucyjność według organu nie dotyczyła przypadku Skarżącego. Organ wyjaśnił, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a został częściowo uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ale w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że z zasiłku stałego chciał zrezygnować już we wrześniu 2021 r. natomiast odwiodła go od tego urzędniczka MOPS-u sugerując, że w przypadku negatywnej decyzji straci przysługujący mu w tym okresie zasiłek stały. Odniósł się również do kwestii braku odwołania od decyzji z [...]lutego 2022 r. wyjaśniając, że również urzędniczka MOPS zajmująca się jego sprawą poinformowała, że jedyną drogą by Skarżący otrzymał świadczenie pielęgnacyjne jest zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania, w przeciwnym razie sprawa miałaby się toczyć przez kolejne miesiące.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Bezsprzecznym w rozpatrywanej sprawie jest, że skarżący sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną matką A. K., legitymującą się w/w orzeczeniem Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]zaliczającą ją do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie wydano na stałe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika również, że skarżący do stycznia 2022 r. miał ustalone prawo do zasiłku stałego. Bezspornym w niniejszej sprawie jest zatem, że skarżący z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpił do organu I instancji, mając ustalone prawo do zasiłku stałego, który był mu faktycznie wypłacany.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wyłącznie to, od kiedy winno zostać przyznane Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Skarżącego, winien otrzymywać od dnia złożenia wniosku do Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności tj. od [...]września 2021r. Z kolei w ocenie Kolegium, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje Skarżącemu od 1 lutego 2022r., bowiem w dniu [...]lutego 2022 r. wydano decyzję stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...]stycznia 2022 r. decyzji o przyznaniu Skarżącemu zasiłku stałego.

Jako podstawę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lutego 2022 r organ odwoławczy uznał zaistnienie wcześniej przesłanki negatywnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do zasiłku stałego. Podkreślenia wymaga, że kwestia zbiegu prawa do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego została uregulowana, co wymaga zaakcentowania, w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 - dalej: u.p.s.). Zgodnie z art. 37 ust. 4 u.p.s. w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego zasiłek stały nie przysługuje. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że ustawodawca uznał, że zbieg wymienionych uprawnień wyłącza prawo do zasiłku stałego w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Uwzględniając powyższe należy uznać, że w sytuacji zbiegu uprawnienia świadczenia pielęgnacyjnego z zasiłkiem stałym, tak jak to ma miejsce w tej sprawie, organ administracji powinien podjąć takie działania, aby osoba uprawniona do różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z nich. Podkreślenia wymaga, że wolą ustawodawcy wyrażoną jednoznacznie w przytoczonym powyżej przepisie art. 37 ust. 4 u.p.s., jest przyznanie pierwszeństwa dla świadczenia pielęgnacyjnego albowiem ujmując w normy związane ustalenie prawa do zasiłku stałego wskazał, że "w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego zasiłek stały nie przysługuje" - zob. wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 273/21, wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2021 r., II SA/Po 740/20, wyrok WSA w Gdańsku z 17 czerwca 2021 r., III SA/Gd 310/21, wyrok WSA w Opolu z 21 grudnia 2021 r., CBOSA. Zatem obowiązkiem organów prowadzących postępowanie jest każdorazowa ocena czy w sprawie występuje, czy też nie, zbieg uprawnień stanowiących podstawę do przyznania zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca uznał, że zbieg ww. uprawnień wyłącza prawo do zasiłku stałego w sytuacji zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji w której przyznanie stronie mniej korzystnego świadczenia pozbawia ją definitywnie uprawnień do świadczenia korzystniejszego. Zwłaszcza, gdy ustawodawca w sposób nie pozostawiający żadnego uznania organowi, żadnego luzu decyzyjnego stanowi, że zasiłek stały nie przysługuje w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego. W sytuacji, gdy jedno z uprawnień jest korzystniejsze dla strony to nie powinno budzić wątpliwości, że - zwłaszcza mając na względzie pozycję nadrzędną organu kształtującego stosunek administracyjnoprawny - od organów administracji wymaga się takiego ukształtowania prawa strony, ażeby z nieznajomości prawa nie poniosła ona szkody.

W orzecznictwie wielokrotnie analizowano kwestię, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną może być uwzględniony, gdy strona posiada prawo do świadczenia emerytalnego, o którym (podobnie jak w przypadku zasiłku stałego) jest mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W ocenie Sądu, co do zasady, z uwzględnieniem opisanej wyżej odmienności, wynikającej z przesłanek przyznania zasiłku, rozważania dotyczące zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego i prawa do emerytury oraz renty należy odnieść do innych uprawnień wymienionych w 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w tym zasiłku stałego. Naczelny Sąd Administracyjny, pierwotnie opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej ustalone prawo do świadczenia w postaci emerytury czy renty, jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia. Stanowisko to uległo jednak zmianie, czego wyrazem jest argumentacja przedstawiona w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19, z 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19 i z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20. W orzeczeniach tych wskazano na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Mimo, że proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać i uprawnione jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. NSA wskazywał, że potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie wynosiło 1583 zł, podczas gdy najniższa emerytura wynosiła 878 zł. W 2021 r., zgodnie z art. 17 ust. 3 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne wynosi 1971 zł, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M. P. z 2020 r. poz. 1031). Wysokość zasiłku stałego jest znacznie niższa od świadczenia pielęgnacyjnego (art. 37 ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.). Intencją ustawodawcy wprowadzającego wyłączenie możliwości pobierania świadczenia w przypadku innych uprawnień było, aby opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Dlatego też, w obecnych warunkach ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy, stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej, celem zweryfikowania wyników wykładni językowej. Wyłącznie literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zdaniem Sądu naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. W uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r. (K 38/13) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została w u.ś.r. zróżnicowana w ten sposób, że te podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano natomiast prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych przepisach.

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, iż całkowite wykluczenie opiekunów, którym przyznano zasiłek stały, z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych wskazuje na sprzeczność z konstytucyjną zasadą równości. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku, należy, zgodnie z konstytucyjną zasadą równości interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczenia pobiera zasiłek stały i nie chce zrezygnować z jego pobierania.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że w sytuacji zbiegu uprawnienia świadczenia pielęgnacyjnego z zasiłkiem stałym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji powinien podjąć takie działania, aby osoba uprawniona do różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z nich. Przyjąć należy zatem, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera zasiłek stały winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (w tym wypadku zasiłku stałego). Wybór ten może zrealizować przez złożenie do organu wniosku o rezygnację z zasiłku stałego, jak też poprzez złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, który to wniosek winien być potraktowany jako skorzystanie przez stronę z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, a więc świadczenia pielęgnacyjnego (w/w wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2021 r.).

W każdym razie o możliwości dokonania opisanego powyżej wyboru organ winien stronę każdorazowo poinformować. Obowiązek informowania stron wynika bowiem z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości.

Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku a jedyną przeszkodą jest pobieranie zasiłku stałego. Ponieważ w przypadku zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego organem właściwym w tych sprawach jest ten sam organ (wójt, burmistrz, prezydent miasta), konieczna organizacja i koordynacja działań organu zmierzająca do stwierdzenia wygaśnięcia prawa do zasiłku stałego a jednocześnie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, i to na zasadzie kontynuacji tych praw (tj. bez możliwości pozostawienia osoby uprawnionej bez należnego i niezbędnego dla życia świadczenia nawet przez krótki czas), nie powinna nastręczać organowi problemów.

Organ odwoławczy powinien w tej sytuacji przy określaniu daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zastosować art. 24 ust. 2 u. ś. r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, bądź art. 24 ust. 2a u.ś.r. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, gdy tak jak w niniejszej sprawie, mogła dokonać wyboru i dokonała go występując ze stosownym wnioskiem. Skoro więc wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został w przedmiotowej sprawie złożony przez skarżącego do organu 5 listopada 2021 r., to organy – mając na uwadze treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. - winny rozważyć przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od listopada 2021 r., uwzględniając – dla zachowania ciągłości świadczeń – doprowadzenie do "wygaszenia" decyzji przyznającej skarżącej zasiłek stały z końcem października 2021 r., a nie jak uczyniono w sprawie z końcem stycznia 2022 r., (bądź od września 2021 r. w myśl art. 24 ust. 2a) ewentualnie rozważyć wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za okres pokrywających się uprawnień w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego zasiłku stałego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania wynikające z dokonanych w uzasadnieniu rozważań Sądu oraz oceny prawnej, którymi organy są związane stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.