Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1920/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania M. Z., decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], na następujące działki: 1. położone na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo jednorodzinną [...] o pow. [...] ha, 2. położone na terenie przeznaczonym pod drogę gminną, lokalną [...] dz. nr [...] o pow. [...] ha.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. Z.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r. poz. 782 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Zgodnie z art. 93 ust. 1 ugn podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Przez zgodność z ustaleniami planu rozumie się zarówno zgodność dotyczącą przeznaczenia terenu, jak i możliwość zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Oznacza to, że dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Nieruchomość staje się zaś niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje taki cel dla danej nieruchomości.

Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] maja 2011r.) przedmiotowa działka nr [...] położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolami [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz [...] (teren drogi lokalnej gminnej dojazdowej).

Cele publiczne w rozumieniu ugn określa art. 6. Celem publicznym jest m.in. wydzielanie gruntów m.in. pod drogi publiczne budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1). W związku z powyższym SKO w [...] uznało, że podział przedmiotowej nieruchomości, polegający na wydzieleniu projektowanej działki nr [...] - przeznaczonej w planie pod drogę lokalną gminną ([...]), będzie służył realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg (art. 97 ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 1 ugn). Zatem zatwierdzenie podziału przedmiotowej nieruchomości, jako zgodnego z ustaleniami planu miejscowego, zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

W odniesieniu do odwołania Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na danym terytorium. Oznacza to, że organy gminy oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] M. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności z naruszeniem: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 145 § 1 Kpa, a także przepisu art. 93 ugn oraz sprzeczność istotnych ustaleń, będących podstawą wydania decyzji, z treścią zgromadzonego w sprawie materiału, poprzez wydanie decyzji nr [...] przed doręczeniem skarżącemu postanowienia opiniującego podział działki nr [...]. Biorąc pod uwagę powyższe M. Z. wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2. zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych; 3. rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 roku Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Dnia [...] września 2016 r. (około 5 dni po doręczeniu decyzji) wnoszącemu odwołanie zostało doręczone postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. Zgodnie z art. 93 ust. 4 ugn zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, opiniuje wójt w formie postanowienia, na które przysługuje stronom zażalenie. Następnie w przypadku niewniesienia środka odwoławczego dochodzi do uprawomocnienia się postanowienia, a w konsekwencji wydawana jest decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości.

Zdaniem skarżącego, organ nie zbadał w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych przed wydaniem decyzji. Przedmiotowa decyzja została wydana przed doręczeniem skarżącemu opinii Wójta w formie postanowienia, w konsekwencji doprowadziło to do niedokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, czym organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. Decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa, tj. na podstawie nieprawomocnego postanowienia opiniującego podział przez Wójta, co jest równoznaczne z odebraniem prawa skarżącego do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a tym samym organ naruszył zasadę określoną w art. 8 Kpa, dotyczącą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W konsekwencji doszło do naruszenia przez organ art. 145 § 1 ust. 5 Kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawomocnego postanowienia, a w konsekwencji utrzymującej ją w mocy decyzji.

Poza tym M. Z. zarzucił, że w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie ustosunkowało się m.in. do zarzutu przesyłania korespondencji na nieprawidłowy adres - postanowienie wydane w trybie art. 93 ust. 4 ugn przesłano na ul. [...], zamiast ul. [...](nie można uznać, iż organ dołożył wszelkich starań wysyłając korespondencję na adres w którym nieprawidłowo został wskazany numer lokalu mieszkalnego, na skutek oczywistej omyłki pisarskiej popełnionej przez błąd pracownika organu). Skarżący wskazał, że korespondencja wysłana na inny adres, będący adresem jego aktualnego miejsca zamieszkania i zameldowania - ul. [...], jest przez niego odbierana, tak jakby była odebrana w przypadku jej wysyłki pod właściwy numer lokalu.

Jednocześnie M. Z. zauważył, że zgodnie z art. 93 i art. 96 ugn postępowanie w sprawach o podział nieruchomości jest dwuetapowe. Najpierw zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Dopiero później dokonuje się podziału nieruchomości. Funkcjonuje ono w obrocie prawnym i jest obowiązujące, a tym samym wiążące dla organów administracji. Postanowienie to jest podstawą wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana i doręczona skarżącemu na podstawie postanowienia, które nie było prawomocne, gdyż nie zostało doręczone skarżącemu, co uniemożliwiło udział w każdym stadium postępowania, w tym w szczególności wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Powyższe stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że zarzuty skargi stanowią polemikę z ustaleniami organu zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które zawiera szczegółowe wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia. Jednocześnie organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu uzupełnił zarzuty skargi, wskazując, że całe postępowanie podziałowe zostało wszczęte i było prowadzone w stosunku do działki nr [...]. Tymczasem z akt sprawy (wstępnego projektu podziału) wynika, że działka nr [...] w 2006 r. została podzielona decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] m. in. na działkę nr [...], co nie zostało uwidocznione w rejestrze gruntów i księdze wieczystej. Organy nie dostrzegły również, że mapa z projektem podziału dotyczy działki nr [...]. Organ I instancji wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania na adres błędnie wpisany w rejestrze gruntów. Skarżący nie miał możliwości zaskarżenia postanowienia opiniującego podział przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział przez co doszło do naruszenia przepisów art. 10 § 1 i art. 15 Kpa. W opisanej sytuacji doszło zatem do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Jednocześnie skarżący wniósł o objęcie oceną Sądu postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] o sprostowaniu swej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. poprzez zmianę w osnowie decyzji numeru działki dzielonej. Skarżący uważa, że sprostowanie decyzji podziałowej polegające na zastąpieniu działki nr [...], działką nr [...] nie może zostać zakwalifikowane jako oczywista omyłka pisarska. Całe postępowanie podziałowe było bowiem prowadzone w stosunku do działki nr [...]. Sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany stanu faktycznego sprawy. Zmiana numeru działki jest w takim przypadku zmianą decyzji i kreuje nowe rozstrzygnięcie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie o podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej we wsi [...] celem wydzielenia gruntu pod drogę gminną ul. [...] (art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn). Tymczasem z akt sprawy wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi m.in. na działkę nr [...]. Podział ten zatwierdził Wójt [...] decyzją z dnia [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Uszło uwadze Wójta [...], że mapa z projektem podziału dotyczy podziału działki nr [...] o pow. [...] ha, a nie działki nr [...] o pow. [...] ha. Zmiana w stanie geodezyjnym nieruchomości M. Z. wynikła z powyższego podziału nie została wprowadzona do ewidencji gruntów. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika bowiem, że M. Z. obecnie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Opisany wyżej stan rzeczy – na co słusznie zwrócił uwagę M. Z. - świadczy o tym, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wszechstronny i dokładny jaka w rzeczywistości istniejąca nieruchomość winna być przedmiotem podziału w postępowaniu zainicjowanym z urzędu.

Wobec tego Sąd uznał, że Wójt Gminy [...] wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak dostrzeżenia wskazanych wyżej uchybień przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] świadczy o tym, że także organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd kontrolując niniejszą skargę uznał za konieczne uchylenie, wydanego z istotnym naruszeniem art. 113 § 1 Kpa, podjętego w granicach niniejszej sprawy postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], który sprostował z urzędu decyzję zatwierdzającą podział nr [...] w zakresie numeru geodezyjnego dzielonej nieruchomości w ten sposób, że zamiast "[...]" winno być "[...]". Sąd nie podzielił stanowiska organu I instancji, że w ramach postępowania rektyfikacyjnego, które z istoty dotyczy nieistotnych błędów zawartych w treści decyzji, możliwe było sprostowanie osnowy decyzji poprzez zmianę numeru działki stanowiącej przedmiot podziału jako oczywistej omyłki pisarskiej. Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji wszczął postępowanie podziałowe odnośnie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], kierując się danymi z rejestru gruntów i w zakresie tej działki wydał decyzję rozstrzygającą sprawę, co do istoty, natomiast nie wyjaśnił kwestii wcześniejszego podziału działki nr [...] m.in. na działkę nr [...], na którą zwrócił uwagę geodeta sporządzający mapę z projektem podziału odnoszącą się do działki nr [...]. Tego typu uchybienie może świadczyć o wadliwym ustaleniu przedmiotu postępowania podziałowego, a zatem w niniejszej sprawie mogło dojść do istotnego uchybienia przepisom postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] wyjaśni, czy podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wynika z ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] i czy nie doszło do wstrzymania wykonania tej decyzji. Jeżeli okaże się, że podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wywołał skutki prawne, organ I instancji zawiadomi stronę o wszczęciu postępowania w stosunku do istniejącej nieruchomości i w stosunku do takiej nieruchomości przeprowadzi postępowanie o zatwierdzenie podziału. Organ będzie miał na uwadze to, że jeżeli na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy uzna, iż istnieją przesłanki do wydania decyzji zatwierdzającej podział musi wpierw dysponować ostatecznym postanowieniem pozytywnie opiniującym zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego, o którym mowa w przepisie art. 93 ust. 4 i 5 ugn.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).