Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 289/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.173, art. 181 ust.1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 107 § 1, art. 138 § 2, art. 127 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 § 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Ł.S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Uniwersytecie z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki w nauce I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Uniwersytecie na rzecz Ł.S. kwotę 100 złotych /słownie sto/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. (zatytułowanym ,,odwołanie") Ł.S. zwrócił się do Wydziałowej Komisji Stypendialnej przy Uniwersytecie o przyznanie mu, jako studentowi dziennych 3,5 letnich studiów inżynierskich, stypendium za wyniki w nauce na 3 roku studiów tj, za 3 i 4 semestr. Ł.S. podał, iż podczas składania dokumentów dotyczących stypendium dla osób niepełnosprawny został poinformowany przez osobę przyjmująca podanie, iż takie stypendium mu przysługuje oraz, iż nie jest konieczne składanie żadnego podania.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna przy Uniwersytecie, działając w oparciu o treść art. 173 ust 1 pkt 3, art. 175 ust. 3, art. 181, art. 184, art. 186, art. 207 ust. 1, 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164. póz.1365 z p. zm.) w związku z §1 ust. 2, §2 ust. 1 pkt 3, §4, §7 ust. 1, §16, §17 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu (tekst jednolity wprowadzony Zarządzeniem nr 39 Rektora Uniwersytetu z dnia 24 września 2008 r.), odmówiła przyznania Ł.S. stypendium za wyniki w nauce.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż wnioskodawca studiuje na jednym kierunku [...]: obecnie na 5 semestrze studiów dziennych pierwszego stopnia (inżynierskich) oraz na ostatnim semestrze studiów dziennych jednolitych magisterskich (przedłużenie złożenia pracy magisterskiej do [...].01.2009 r.). Organ wskazał, iż wnioskodawca studia inżynierskie rozpoczął w roku akademickim 2006/2007 i został od razu wpisany na 4 semestr tych studiów, gdyż wcześniejsze oceny zostały przepisane i zaliczone ze studiów magisterskich. W roku akademickim 2007/2008 Ł.S. przyznany został urlop dziekański na studiach inżynierskich w semestrze 3 i 4. Komisja stypendialna zwróciła uwagę, iż oceny z 3 semestru studiów inżynierskich wnioskodawcy są ocenami przepisanymi z 3 semestru realizowanych wcześniej jednolitych studiów magisterskich (rok akademicki 2004/2005). Organ dodał, iż Ł.S. otrzymywał stypendium naukowe w roku akademickim 2005/2006 na jednolitych studiach magisterskich za semestr 2004/2005.

Uzasadniając odmowę przyznania wnioskodawcy stypendium Komisja powołała się na treść art. 181 ust. 4 ustawy oraz §7 ust. 1 i § 16 ust. 1 regulaminu, przywołując ich brzmienie. Zasadniczo, zgodnie z art. 181 ust. 1 ustawy stypendium za wyniki w nauce może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen. Natomiast zgodnie z art. 181 ust. 3 ustawy stypendium za wyniki w nauce może być przyznane studentowi, nie wcześniej niż po zaliczeniu I roku studiów pierwszego stopnia (studiów zawodowych), l roku studiów drugiego stopnia (studiów magisterskich uzupełniających) lub jednolitych studiów magisterskich. Komisja podkreśliła, iż zasadą jest, że stypendium za wyniki w nauce otrzymywane od uczelni przysługuje na każdym kierunku. Zasada ta znajduje swoje uzasadnienie w regulacji art. 184 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymać stypendium za wyniki w nauce na każdym z kierunków.

W świetle powyższych ustaleń faktycznych organ uznał, że oceny z 3 semestru studiów inżynierskich, które miałyby stanowić podstawę do obliczenia średniej ocen, a które są ocenami przepisanymi z 3 semestru realizowanych wcześniej jednolitych studiów magisterskich, nie mogą być brane pod uwagę przy obliczeniu średniej ocen za dwa ostatnie zaliczone semestry zgodnie z § 16 ust. 1 regulaminu. Zdaniem organu przede wszystkim wynika to z samego charakteru stypendium za wyniki w nauce, o wynikach w nauce można mówić wtedy, gdy pewne osiągnięcia naukowe stanowią rezultat pracy studenta w określonym przedziale czasu, znajdujący odbicie w wysokiej średniej ocen. Natomiast samo przepisanie ocen z jednolitych studiów magisterskich na 3 semestr studiów inżynierskich wskutek pokrywania się programu studiów nie stanowi uzyskania za 3 semestr studiów inżynierskich wysokiej średniej ocen. Pojęcie uzyskania wyników w nauce, tj. pojęcie uzyskania wysokiej średniej ocen, należy odnosić bowiem do konkretnych studiów. W przypadku wnioskodawcy, jak podkreśliła Komisja, wyniki w nauce w 3 semestrze Ł.S. uzyskał na studiach jednolitych magisterskich, a nie na studiach inżynierskich. Ponadto stypendium za wyniki w nauce przysługuje nie na studiach każdego stopnia (pierwszego lub drugiego), lecz na każdym kierunku, w przypadku wnioskodawcy jest to jeden kierunek studiów realizowany na studiach jednolitych magisterskich oraz na studiach pierwszego stopnia. Na tym kierunku wnioskodawca otrzymał już stypendium za wyniki w nauce za semestr 3 w roku akademickim 2005/2006. Zdaniem organu powyższe zadecydowało o tym, iż nie zostały spełnione warunki uzyskania wysokiej średniej ocen za semestr 3 i 4 studiów inżynierskich.

W dniu [...] lutego 2009 r. Ł.S. wniósł od powyższej decyzji odwołanie nie zgadzając się z interpretacją przepisów przedstawioną w zaskarżonej decyzji przez Komisję Stypendialną. Zdaniem odwołującego pod uwagę należało wziąć średnią ocen uzyskanych w dwóch ostatnich zaliczonych semestrach, a zatem z 3 i 4 semestru studiów inżynierskich, pomimo tego że oceny z 3 semestru były przepisane z realizowanych uprzednio studiów magisterskich. W treści odwołania Ł.S. zwrócił się dodatkowo o rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium naukowego za 9 i 10 semestr studiów jednolitych magisterskich.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Uniwersytecie na mocy art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 3, art. 176, art. 181, art. 184, art. 186, art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 1 ust. 2, § 2 ust. 1 pkt 3, § 16 i 17 regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na wstępie uzasadnienia Komisja odwoławcza podkreśliła, iż Ł.S. w istocie studiuje na jednym kierunku: [...] Uniwersytetu. Organ II instancji w całości przychylił się do wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska Komisji stypendialnej podzielając użytą przez organ I instancji argumentację. Dodatkowo komisja odwoławcza podała, iż nie może pozytywnie rozpoznać wniosku odwołującego o przyznanie stypendium za wyniki w nauce jakie osiągnął on w 9 i 10 semestrze studiów jednolitych magisterskich i wypłaty przyznanego stypendium na studiach inżynierskich, na których kontynuuje naukę. Komisja podkreśliła, iż w przypadku studiowania na V roku (9 i 10 semestr) jednolitych studiów magisterskich podstawą do przyznania stypendium byłyby wyniki za semestr 7 i 8, a nie wyniki za 9 i 10. Tym bardziej w przypadku studiowania na III roku (5 i 6 semestr) studiów inżynierskich podstawą do przyznania stypendium byłyby wyniki za semestr 3 i 4 studiów inżynierskich, a nie wyniki za 9 i 10 studiów jednolitych magisterskich.

W końcowej części uzasadnienia organ pouczył skarżącego, iż student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej zwrócić się może z wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez Ł.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wniósł o jej uchylenie i przyznanie stypendium za wyniki w nauce. W uzasadnieniu skargi podtrzymana została argumentacja użytą uprzednio w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Sądy administracyjne mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji publicznej w rozstrzyganiu spraw, a uznając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako ppsa).

Wskazać także należy, iż stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozpatrując sprawę we wskazanych granicach obowiązany jest zbadać z urzędu, czy wydana decyzja lub postanowienie nie naruszają prawa i zostały oparte na obowiązujących przepisach prawnych. Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję, bądź postanowienie między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja organu odwoławczego o odmowie przyznania studentowi Ł.S. stypendium socjalnego na rok akademicki 2008/2009. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności tej decyzji w zakreślonych powołanymi przepisami granicach wykazała, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie skutkowało koniecznością jej uchylenia.

Rozważania w zakresie dokonanej oceny rozpocząć należy od wskazania, iż kwestie dotyczące przyznania studentowi stypendium za wyniki w nauce reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.) - zwana dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 173 ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. W myśl art. 181 ust. 1 ustawy stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen. Przepis ten przewiduje więc - jako jedyne kryterium przyznania stypendium za wyniki w nauce - uzyskanie za rok studiów wysokiej średniej ocen. W przepisie tym nie określono żadnego innego kryterium otrzymania tego świadczenia. Jednocześnie w art.186 ust.1 ustawy upoważniono rektorów wyższych szkół do wydania szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ustawy. Rektor Uniwersytetu regulamin taki ustalił zarządzeniem Nr 39 z dnia 24 września 2008r.

Z mocy art. 207 ustawy, postępowanie przedmiocie przyznania stypendium winno być prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) - zwanej dalej K.p.a. Rozstrzygnięcie organu uczelni o przyznaniu stypendium stanowi bowiem decyzję w indywidualnej sprawie studenta. Zgodnie z ust. 4, przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowania przepisów K.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i dopuszczalności odstępstw od uregulowanych w K.p.a. zasad. Niemniej jednak uznać należy, iż te ewentualne odstępstwa dotyczą jedynie kwestii związanych z realizacją trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, regulujących postępowanie w sprawach o przyznanie stypendium, a organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej ( por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258). Dlatego też, postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne podstawowe cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego założenia, w tym również zasadę dwuinstancyjności tego postępowania.

Dwuinstancyjność postępowania administracyjnego wypływa z treści art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Zasada dwuinstancyjności określona w art. 15 kpa oznacza, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją I-szej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II-giej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.

Skonkretyzowanie ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego znalazło wyraz w ustawie z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a mianowicie w przepisach regulujących kwestie związane z udzieleniem studentowi przez szkołę wyższą pomocy materialnej. Zgodnie z art. 175 ust.1, 2 i 3 ustawy w uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej studentowi przysługuje odwołanie do rektora składane w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przekazują odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej.

Zgodnie zaś z art. 2 ust 1 pkt 29 tej ustawy, podstawową jednostką organizacyjną jest wydział lub inna jednostka organizacyjna uczelni określona w statucie, prowadząca co najmniej jeden kierunek studiów lub studia doktoranckie co najmniej w jednej dyscyplinie naukowej.

Powtórzeniem zacytowanego art. 173 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jest przepis § 3 ust.1 zarządzenia nr 39 Rektora Uniwersytetu z dnia 24 września 2008r. w sprawie regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Zgodnie z § 3 ust. 3 świadczenia w postaci stypendium za wyniki w nauce przyznawane są przez wydziałowe komisje stypendialne. Od decyzji podjętej przez wydziałowe komisje stypendialne studentowi przysługuje prawo wniesienia odwołania do odwoławczej komisji stypendialnej w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

Z art. 177 ust.1, 3, 4 i 5 ustawy wynika, że decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący. Nadzór nad działalnością komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, sprawują odpowiednio kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor.

Wskazać należy, że zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji, przez ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, iż w przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest do ponownego rozważenia materiału dowodowego i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 K.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 K.p.a. dokonania oceny w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Na mocy art. 136 K.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie stwierdzając, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 K.p.a.

Działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 K.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 K.p.a. winien też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 K.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 K.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Przenosząc powyższe uwagi, na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu uznać należało, iż zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem powołanych przepisów regulujących postępowanie administracyjne, przede wszystkim wyartykułowanej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Do postępowania w trybie art. 127 § 3 kpa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wobec tego zakres ponownego rozstrzygnięcia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy po raz pierwszy przez organ naczelny lub centralny. W postępowaniu w trybie art. 127 § 3 kpa organ nie może więc zmieniać rodzaju sprawy i wypowiadać się w przedmiocie nieobjętym uprzednio postępowaniem. Stanowiłoby to rozszerzenie zakresu przedmiotowego i prowadziło w konsekwencji do pozbawienia strony prawa do dwukrotnego rozstrzygania sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2002 r. I SA 1460/00). Zatem badając legalność zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczony jest zakresem sprawy, a więc materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. A więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i stwierdzenie spełnienia wszystkich istotnych wymagań tego procesu konkretyzacji stanowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawowy warunek uznania zaskarżonej decyzji za legalną. Tak więc zakresem rozpoznania organu II instancji objęte jest rozstrzygnięcie wydane w danej sprawie administracyjnej tylko w granicach stosunku administarcyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.

Innymi słowy, organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż uczyniono to wcześniej w pierwszej instancji. M.in. zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważa, że przedmiotem rozpoznania organu I instancji tj. Wydziałowej Komisji Stypendialnej było stypendium za wyniki w nauce za 3 i 4 semestr studiów inżynierskich. Skarżący w odwołaniu oprócz zarzutów podważających stanowisko Wydziałowej Komisji Stypendialnej, że brak jest podstaw prawnych przyznania mu stypendium za wyniki w nauce za 3 i 4 semestr studiów inżynierskich, wniósł o rozpatrzenie - osobno - sprawy stypendium za wyniki w nauce za 9 i 10 semestr studiów jednolitych magisterskich. Tymczasem Odwoławcza Komisja Stypendialna, wbrew nawet wnioskowi skarżącego, rozpoznając ww. odwołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmówiła przyznania skarżącemu stypendium za wyniki w nauce, jakie osiągnął w 9 i 10 semestrze studiów jednolitych magisterskich, a w sentencji decyzji podała, że "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej".

Stwierdzić należy, że obie wymienione sprawy nie są tożsame pod względem przedmiotowym, różna jest faktyczna i materialnoprawna podstawa ich rozstrzygnięcia. Zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna orzekła zatem w innym zakresie niż uczynił to organ I instancji - niejako obok sprawy pierwszoinstancyjnej, o której mógł jedynie orzekać w drugiej instancji. Pozbawiła zatem stronę możliwości odwołania się od tej decyzji w administracyjnym toku instancji (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego).

Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej w tej sprawie mogła dotyczyć wyłącznie decyzji pierwszoinstancyjnej, która została przez stronę zakwestionowana w odwołaniu - w myśl zasady, że przedmiotem decyzji organu odwoławczego może być jedynie sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy musi rozpoznać tę samą sprawę co organ I instancji.

Organ odwoławczy nie może rozstrzygać sprawy, która nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia organu I instancji. Rozpoznając sprawę stypendium za 9 i 10 semestr studiów jednolitych magisterskich organ odwoławczy rozpoznał sprawę wychodząc poza zakres rozstrzygnięcia organu I instancji, naruszając tym samym właściwość instancyjną. Zamieszczenie rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji nie zmienia jego charakteru prawnego. O przyznaniu bowiem charakteru rozstrzygnięcia w sprawie przesądza treść, która kształtuje prawo strony, a nie miejsce umieszczenia w strukturze decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006r. I OSK 966/05).

Treść rozstrzygnięcia administracyjnego powinna być związana z przedmiotem postępowania (zainicjowanego wnioskiem skarżącej) i stanowić konkretną odpowiedź organu administracyjnego na zawarte we wniosku żądanie skarżącej. Tylko takie rozstrzygnięcie, nie budzące wątpliwości co do jego zakresu, w pełni odpowiada wymogowi rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz zgodne jest z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) czy też z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r.V SA/Wa 252/07).

Na uwagę zasługuje też fakt niezachowania przez organy warunków formalnych, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w indywidualnej sprawie studenckiej przez komisję stypendialną. W świetle art. 207 ust. 1 i 4 ustawy w związku z art. 107 § k.p.a. decyzja w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania studentowi stypendium za wyniki w nauce powinna zawierać: 1) oznaczenie organu administracji publicznej, 2) datę wydania, 3) oznaczenie strony lub stron, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne, 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

W myśl tego przepisu każda decyzja winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. W przypadku organu kolegialnego decyzja winna zawierać imiona i nazwiska wszystkich członków organu, który wydał decyzję.

Zarówno Komisja Stypendialna, jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna są organami kolegialnymi. A więc w decyzjach winny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji, którzy wydali decyzje. Tymczasem w obu decyzjach nie podano składu komisji. Pominięcie imion i nazwisk członków komisji, którzy wydali decyzje w obu instancjach stanowi więc naruszenie art.107 § 1 k.p.a.

Przypomnieć też należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracyjny, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie trudno natomiast ustalić skład osobowy komisji stypendialnych z uwagi na brak kompletnych akt postępowania administracyjnego (brak protokołów z posiedzeń wydziałowej studenckiej komisji i odwoławczej studenckiej komisji) oraz panujący w aktach postępowania administracyjnego nieporządek. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi ma obowiązek wraz z odpowiedzią na skargę przedstawić akta sprawy. Dyspozycji tej organ nie wykonał w pełni.

Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem I i II instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych.

Brak w aktach sprawy protokołów z posiedzeń komisji stypendialnych rozpoznających wniosek, a później odwołanie skarżącego w sprawie stypendium za wyniki w nauce za 3 i 4 semestr studiów inżynierskich, uniemożliwiło Sądowi kontrolę w zakresie prawidłowości składów osobowych organów wydających decyzje w niniejszej sprawie.

Nie przesądzając zatem ostatecznego wyniku sprawy, wobec naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji. Zgodnie zaś z art.152 ppsa orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, przy czym rozstrzygnięcie w tym zakresie obowiązuje jedynie do czasu uprawomocnienia się wyroku. W oparciu natomiast o art. 200 ppsa Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.