Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 598/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: arty. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 20 ust. 8, par. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 83 poz 562
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania  uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych
article: art. 15 ust. 1, art. 90 ust. 2a , ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 145 ust. 2, art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji w 2008 roku na Wieczorowe Liceum Uzupełniające A w Ł.. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 788 (siedemset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 598/11

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...], określającej "A" Sp. z o.o. w Ł. (dalej: "B") przypadającą do zwrotu na rzecz Miasta Ł. kwotę 4.266,80 zł wraz z odsetkami z tytułu pobrania w 2008 roku dotacji w nadmiernej wysokości na Wieczorowe Liceum Uzupełniające "A" w Ł.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że pismo z dnia [...]r. o wszczęciu z postępowania urzędu zostało doręczone stronie [...] r. i dzień ten stanowi datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

Kolegium wskazało na art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.), powoływanej dalej jako "u.s.o.", zgodnie z którym niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.

Na podstawie art. 90 ust. 2 u.s.o. niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje z budżetu powiatu.

W myśl art. 90 ust. 2a dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, których mowa w ust. 2a-3b. uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji

Ł. jest miastem na prawach powiatu. Na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę z dnia [...] r. nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji przedszkolom, szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym nie zaliczanym do sektora finansów publicznych, funkcjonującym na terenie Miasta Ł. (Dz. Urz. Woj. [...] [...] z dnia [...]r. poz. [...] z późn. zm.), powoływana dalej jako "uchwała". Stanowi ona akt prawa miejscowego, a tym samym, zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa na terenie Miasta Ł.

W myśl § 4 § 3 ust. 1 wskazanej uchwały warunkiem udzielenia dotacji jest złożenie przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę niepubliczną informacji o planowanej liczbie uczniów lub wychowanków. Informację składa się w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Ł. nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Na podstawie uchwały osoba prowadząca (szkołę lub placówkę niepubliczną) zobowiązana jest do:

1) składania w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Ł w terminie do 10 dnia każdego miesiąca informacji o liczbie uczniów i wychowanków aktualnej na pierwszy dzień każdego miesiąca (...)

2) prowadzenia dokumentacji zawierającej aktualne informacje o liczbie uczniów lub wychowanków (...)

3) zgłaszania w ciągu 14 dni wszelkich zmian w statucie szkoły lub placówki oraz zmian danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji.

Zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały kwoty dotacji dla szkół lub placówek będą przekazywane w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie uczniów lub wychowanków, wykazanej przez osobę prowadzącą w informacji, o której mowa w § 4pkt 1 uchwały.

Osoba prowadząca przedstawia rozliczenie otrzymanej dotacji do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekazanie raty dotacji (§ 10 ust. 1 uchwały). Rozliczenie z otrzymanej dotacji powinno uwzględniać faktyczną liczbę uczniów lub wychowanków, wykazana przez osobę prowadząca w informacji, o której mową w § 4 pkt 1 (§ 10 ust. 2 pkt 1 uchwały).

Zgodnie z § 11 uchwały Miastu przysługuje prawo kontroli zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych w informacji i dokumentacji, o których mową w § 4 pkt 1 - 3, zaś na podstawie § 13 - dotacja pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W okresie, kiedy została przyznana dotacja na 2008 rok obowiązywała ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), powoływana dalej jako "u.f.p.", zastąpiona później ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240). Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 z późn. zm.) dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.

Na podstawie art. 145 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 145 ust. 2 u.f.p.). Natomiast dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 145 ust. 3).

Zgodnie z art. 145 ust. 4 u.f.p., zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Na podstawie art. 145 ust. 5 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji.

W myśl art. 146 ust. 1 u.f.p. w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadająca do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Na podstawie art. 146 ust. 3 u.f.p. w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 (...) stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy. Zgodnie z ust. 4 kompetencje organu podatkowego określone w dziale III ustawy - Ordynacja podatkowa, wykonuje organ lub inny dysponent części budżetowej, o których mowa w ust. 1.

W przedmiotowej sprawie podstawą wydania decyzji było otrzymanie przez Spółkę dotacji w wysokości wyższej niż określona w § 6 ust. 1 w zw. z § 4 pkt 1 uchwały, tj. na większą liczbę uczniów niż faktyczna, na podstawie informacji złożonej przez osobę prowadzącą szkołę za miesiące wrzesień - grudzień 2008 r. Liczba uczniów w tych miesiącach była niższa o 10 uczniów. Kwota dotacji na 1 ucznia w miesiącu wynosiła 106,67 zł, tym samym wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za każdy w/w miesiąc wynosiła 1.066,70 zł.

Na podstawie § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 83 poz. 562 z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie" (w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) uczeń klasy I-III szkoły podstawowej automatycznie otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej. Zgodnie z § 20 ust. 3 rozporządzenia - począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocje do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej.

W myśl § 20 ust. 6 rozporządzenia - w szkole policealnej promowanie uczniów odbywa się po każdym semestrze, a zgodnie z § 20 ust. 8 rozporządzenia - uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3 nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr). Na podstawie § 17 ust. 1 rozporządzenia - uczeń może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznei lub rocznej (semestralnej) oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia - uczeń nieklasyfikowany z powodu usprawiedliwionej nieobecności może zdawać egzamin klasyfikacyjny, a stosownie do § 17 ust. 3 - na wniosek ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności lub na wniosek jego rodziców (prawnych opiekunów) rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny.

Jednak z § 29 ust. 1 rozporządzenia wynika, że osoba dorosła (słuchacz może przerwać naukę i nie powtarza automatycznie semestru w sytuacji gdy ta naukę przerywa, tym bardziej, że w stosunku do niej nie istnieje obowiązek nauki, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 u.s.o. - nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia i tym samym § 20 ust. 8 rozporządzenia może mieć z istoty odniesienie jedynie do osób przed ukończeniem 18 roku życia. Osoba dorosła w dowolnym czasie może wnieść o powtarzanie semestru w którym przerwała naukę. Może ona, ale nie musi powtarzać semestru. Jeśli będzie powtarzać semestr (z własnej więc woli, po złożeniu takiego oświadczenia woli) przed upływem 3 lat od daty tego przerwania, to będą jej zaliczone obowiązkowe zajęcia edukacyjne z których uzyskała ocenę klasyfikacyjną wyższą od oceny niedostatecznej i będzie zwolniona z obowiązku uczęszczania na te zajęcia.

Odpowiednio stosując § 17 ust. 1 rozporządzenia - słuchacz może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznej lub rocznej (semestralnej) oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia - słuchacz ten może zdawać egzamin klasyfikacyjny oraz odpowiednio zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia - na wniosek tego słuchacza lub na wniosek jego prawnych opiekunów (gdy jest ubezwłasnowolniony choćby częściowo) rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny. Wobec powyższego także nieklasyfikowanie w myśl § 17 ust. 1 w związku z § 23 ust. 1 rozporządzenia nie oznacza automatycznego powtarzania semestru przez słuchacza (osobę dorosłą).

Dalej stosując odpowiednio § 20 ust. 3 rozporządzenia słuchacz otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, a więc nie stanie się tak wtedy gdy uzyskał choć jedną ocenę niedostateczną albo gdy w ogóle nie został sklasyfikowany z powodu nieobecności.

Do przyjmowania słuchaczy na semestr programowo wyższy wszystkich typów szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio przepisy § 19 ust. 1 pkt 1, 2 lit. c) i d), pkt 3 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. z 2004 r. Nr 26 poz. 232) w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku (§ 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 20 lutego 2004 r.). Powyższe oznacza, że do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) w danej szkole (podstawowej, gimnazjum, ponadgimnazjalnej oraz dotychczasowej ponadpodstawowej) przyjmuje się słuchaczy (uczniów) na podstawie:

1) świadectwa ukończenia klasy programowo niższej (wpisu w indeksie potwierdzającego ukończenie semestru programowo niższego) w szkole publicznej lub szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej tego samego typu oraz odpisu arkusza ocen wydanego przez szkołę, z której uczeń odszedł;

2) pozytywnych wyników egzaminów klasyfikacyjnych, przeprowadzanych na warunkach określonych w odrębnych przepisach, w przypadku przyjmowania: do klasy programowo wyższej, niż to wynika z ostatniego świadectwa szkolnego ucznia zmieniającego typ szkoły lub profil klasy albo przedmiot realizowany w zakresie rozszerzonym, do szkoły ponadgimnazjalnej lub dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej ucznia przechodzącego ze szkoły niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej;

3) świadectwa (zaświadczenia) wydanego przez szkołę za granicą i ostatniego świadectwa szkolnego wydanego w Polsce, na podstawie sumy lat nauki szkolnej ucznia (§19 ust. 1 w zw. z § 20 ust. 3 rozporządzenia).

Zdaniem organu osoby, które nie uzyskały promocji byłyby słuchaczami gdyby złożyły wniosek o powtarzanie semestru, przed rozpoczęciem semestru jesiennego w roku szkolnym 2008/2009 i uczęszczałyby na zajęcia w tym semestrze. Tak więc w razie przerwania nauki przez słuchaczy (jak miało to miejsce w tej sprawie w odniesieniu do 10 słuchaczy przez nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach) ażeby mogli oni powtarzać semestr musieliby złożyć wniosek o powtarzanie semestru i staliby się słuchaczami szkoły ponownie od momentu rozpoczęcia powtarzanego semestru, a więc także dopiero wtedy przysługiwałaby na nich dotacja. Tych wniosków o powtarzanie semestru nie mogła zastąpić żadna uchwała rady pedagogicznej (w szczególności dlatego, że w stosunku do nich nie istniał już obowiązek nauki, bo zgodnie żart. 15 ust. 1 u.s.o. - nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia). Tym samym – w ocenie Kolegium – nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się przesłuchania w charakterze świadków tych uczniów (słuchaczy).

SKO zwróciło uwagę na zasadę pisemności wynikającą z art. 14 § 1 K.p.a. i w takiej formie jest prowadzona informacja z wnioskiem o dotację. Zdaniem Kolegium protokoły z rad pedagogicznych szkoły z uchwałami, z których wynika, że dochodziło do powtarzania semestru przez słuchaczy za zgodą dyrektora szkoły - są niewiarygodne przede wszystkim dlatego, że żaden dowód z dokumentu nie potwierdza, że sporni słuchacze powtarzali semestr wiosenny roku szkolnego 2007/2008 w semestrze jesiennym w roku szkolnym 2008/2009 na swój pisemny wniosek.

Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji uzupełniające przesłuchanie świadków (słuchaczy), które zostało przeprowadzone. Przyjęcie, że 10 słuchaczy nie złożyło oświadczeń woli o powtarzaniu semestru, w sytuacji gdy z protokołów ich przesłuchań wynika, że część z nich składała takie oświadczenia i oświadczyły, że są lub były nadal słuchaczami szkoły, nie składały żadnej rezygnacji pisemnej lub nie informowały szkoły o swojej woli rezygnacji, a pozostali słuchacze nie zostali przesłuchani - miało uzasadnienie w tym, że brak było w ich aktach pisemnych wniosków w tym zakresie po kilku miesiącach od momentu rozpoczęcia "powtarzanego" jakoby semestru (wizytacja Kuratorium w dniu 8 grudnia 2008 r.). Zdaniem Kolegium nawet zeznania tych słuchaczy po kilku miesiącach od momentu rozpoczęcia "powtarzanego" jakoby semestru, nie mogły zastąpić wstecz ich pisemnych wniosków o powtarzanie semestru, tym bardziej, że słuchacze ci nie uczestniczyli w zajęciach w następnym semestrze. Z powodu braku takich wniosków organ nie uwzględnił w tym zakresie dowodów z zeznań dyrektora szkoły oraz protokołów rady pedagogicznej. Podobnie nie ma znaczenia treść statutu szkoły, przewidującego prawo do powtarzania semestru przez słuchacza oraz fakt, że słuchacze nie złożyli pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali szkoły o takim zamiarze.

Kolegium zwróciło uwagę, że niewypłacenie Spółce dotacji za inny okres może być przedmiotem odrębnego postępowania.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że interpretacja § 20 ust. 3 i ust. 8 rozporządzenia, dokonana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, nie jest dla niego wiążąca. Sporna dotacja została w części pobrana w nadmiernej wysokości, nie była natomiast w części nienależnie pobrana, przez co nie doszło do naruszenia art. 145 w zw. z art. 146 u.f.p.

Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 90 ust. 3 u.s.o. w zw. z art. 35 u.f.p., ponieważ pierwszy przepis dotyczy ustalania wysokości dotacji

przyznawanej na każdego ucznia szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły

publicznej, a nie charakteru dotacji, a drugi przepis dotyczy tego jak co do zasady powinny być dokonywane wydatki publiczne (w tym z dotacji) tj. 1) w sposób celowy

i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych

nakładów, 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań, 3) w wysokości

i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań, przez co

odwołanie się przez organ do tego przepisu było możliwe i nie wpływało przy tym

na rozstrzygnięcie sprawy; jednocześnie wbrew twierdzeniom strony, organ

nie wskazywał, że "proces rozdysponowania środkami publicznymi musi być

celowy" i że udzielona dotacja miała charakter celowy, ale że "proces

rozdysponowania środków publicznych musi być racjonalny tj. dokonywany

w sposób celowy, oszczędny przy jednoczesnym zachowaniu zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów" co stanowiło wprost odwołanie się do przepisu art. art. 35 ust. 3 pkt 1 u.f.p.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji nie naruszył § 20 ust. 8 w zw. § 20 ust. 3 rozporządzenia ponieważ § 20 ust. 8 nie miał zastosowania do osób dorosłych, a stosowany odpowiednio § 20 ust. 3 dotyczy sytuacji kiedy słuchacz (uczeń) otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, a w tym przypadku żaden z 10 słuchaczy nie był klasyfikowany z żadnego przedmiotu; jednocześnie organ pierwszej instancji nie zanegował możliwości powtarzania semestru przez osobę dorosłą (słuchacza) "o nikłej bądź zerowej frekwencji" która jest niesklasyfikowana (a prawo do powtarzania semestru przez osobę dorosłą wynika przede wszystkim z § 29 ust. 1 rozporządzenia.

Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości (s. 1 i 17 decyzji), a użycie w jednym miejscu decyzji określenia, że dotacja podlega zwrotowi od dnia "nienależnego" jej pobrania, stanowi oczywistą omyłkę pisarską i nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie naruszył przez to art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 90 ust. 4 u.s.o., ponieważ uprawnienie do kontroli zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych w informacji i dokumentacji dotyczącej wypłaty dotacji wynika z § 11 uchwały, a kontrola ta jest niezależna od kontroli dokonywanej przez Kuratorium Oświaty. Kolegium podkreśliło, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma Kuratora Oświaty w Ł. z dnia [...]r., informującego o możliwym pobraniu dotacji na słuchaczy bez poniesienia kosztów kształcenia.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez pełnomocnika Spółki, który wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Organowi zarzucono naruszenia norm prawa procesowego:

a) art. 8 i 9 K.p.a. - poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do obywateli oraz świadomość prawną, poprzez przyjęcie, że w stosunku do tych samych słuchaczy, że możliwa jest "O" frekwencja, przy czym jeżeli to jest pierwszy semestr tego słuchacza to jest on faktycznym słuchaczem, zaś gdy jest powtarzającym to, zdaniem organu nie jest już faktycznym słuchaczem,

dowolne przyjęcie, że dowody z dokumentacji szkoły, protokoły z rad pedagogicznych oraz zeznania dyrektora szkoły są niewiarygodne w odniesieniu do dokumentów, których organy nie zweryfikowały oraz przy przeciwnym zeznaniach

przynajmniej części słuchaczy, których zeznania nie zostały zakwestionowane,

art. 8 i 9 w zw. z art. 77 i 107 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wiarygodna jest część zeznań słuchaczy, przy czy nie wiadomo, która część zeznań lub których słuchaczy i w jakiej części; organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu pierwszej instancji nie zawsze były spójne z dowodami, po czym sam dokonał takich samych wniosków, co

zaś implikuje tezę, że zaprzecza własnym wnioskom,

art. 11 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dlaczego stwierdzono

nadmierną dotację w stosunku do słuchaczy, którzy składali oświadczenia woli w

kwestii powtarzania semestru,

art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie

niekompletnego materiału dowodowego, w szczególności poprzez:

pominięcie wykładni przepisów dokonanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, o którą Urząd wystąpił, w zakresie w jakim MEN stwierdziło, że szkoła nie może ponosić negatywnych konsekwencji działań słuchacza, a nadto że brak jest podstaw do odmowy dotacji na osoby powtarzające,

- nieprzesłuchanie świadków - słuchaczy szkoły, pomimo złożenia takiego wniosku, a także mimo ich wezwania przez organ pierwszej instancji na polecenie organu odwoławczego,

d) art. 77 § 2 K.p.a. poprzez nieprzesłuchanie wszystkich słuchaczy, których zlecił organ odwoławczy i niewydanie w tej sprawie postanowienia o zmianie wcześniejszego postanowienia w tej kwestii, choć zgodnie z ww. normą prawną wydanie takiego postanowienia jest obligatoryjne, a jako takie ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

e) art. 75 K.p.a. poprzez uznanie, że dowody z dokumentów, protokoły rad pedagogicznych oraz zeznania Dyrektora szkoły są niewiarygodne oraz przyjęcie, że ta niewiarygodność wynika z tego, iż żaden inny dowód z dokumentu tego nie potwierdza, w szczególności podanie o powtarzanie semestru, przy czym istnienie takiego dokumentu potwierdzili świadkowie (słuchacze), a przynajmniej ich część,

naruszenie art. 14 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że szkołę obowiązuje zasada pisemności, a zatem nie jest dopuszczalne dowodzenie, że istniały podania o powtarzanie semestru za pomocą wszelkich innych źródeł dowodowych określonych w art. 75 § 1 K.p.a., co narusza prawa strony do korzystania z wszelkich źródeł dowodowych, albowiem pomimo przeprowadzenia dowodu organ z góry zakłada jego niewiarygodność

naruszenie art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez przyjęcie za niewiarygodne dokumentów szkoły, protokołów z rad pedagogicznych oraz zeznań części słuchaczy i Dyrektora szkoły, gdyż nie było jeszcze innego dokumentu, który by to potwierdzał,

- uznanie za niewiarygodne zeznań słuchaczy, o tym że powtarzali semestr, skoro nie ma dowodów przeciwnych.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

przyjęciu, że słuchacze, nie złożyli oświadczenia woli o powtarzaniu semestru, gdy z protokołów przesłuchań wynika, że część osób składała takie oświadczenia i potwierdziła to podczas przesłuchania, a nadto oświadczyła, że była lub jest nadal słuchaczami szkoły i nie składała żadnej rezygnacji pisemnej lub nie informowała szkoły o swojej woli rezygnacji, natomiast co do pozostałych osób organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków, oraz, że takie okoliczności potwierdzają zeznania Dyrektora szkoły i protokoły rad pedagogicznych,

raz przyjęciu, że podania o powtarzanie były, a innym razem, że tych podań nie było m.in. przy przyjęciu, że dokumenty te są niewiarygodne, co oznacza, iż organ uznał i to do wszystkich słuchaczy, że takie dokumenty były, przy czym są niewiarygodne, nie wskazując na czym ta niewiarygodność miałaby polegać,

przyjęcie, że dotacja została pobrana w wysokości wyższej, w sytuacji gdy brak jest dowodów, które by taką hipotezę potwierdzały,

przyjęcie, że szkoła nie interesowała się słuchaczami, nie informowała o obowiązku uczęszczania na zajęcia oraz prawie do przystąpienia do egzaminu klasyfikacyjnego, gdy w rzeczywistości z protokołów przesłuchań części słuchaczy oraz zeznań dyrektora szkoły wynika, że część słuchaczy, została poinformowana ustnie, pisemnie lub telefonicznie o powyższych faktach, zarówno przez dyrektora szkoły, jaki i innych pracowników,

nieuwzględnienie, że jest to szkoła dla osób dorosłych, które powinny znać swoje prawa i obowiązki wynikające z faktu uczęszczania do szkoły, tym bardziej, że przynajmniej część słuchaczy potwierdziła, że albo była informowana albo sami wiedzieli, że powinni uczęszczać na zajęcia oraz nieuwzględnienie obowiązków szkoły młodzieżowej i szkoły dla dorosłych i przyjęcie, że są to takie same wymagania w zakresie kontrolowania i weryfikowania przyczyn nieobecności na zajęciach,

stwierdzenie, że szkoła nie realizuje obowiązków wynikających z § 3 ust. 2 rozporządzenia, a także § 21 pkt. 2 ppkt 1 lit. c) Statutu, poprzez przyjęcie, że szkoła nie motywuje słuchacza do dalszej pracy i nie informuje o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych w tym zakresie,

zarzucanie nieefektywności korzystania z dotacji, ponieważ szkoła wszelkie środki jakie otrzymała przeznaczyła na działalność szkoły, niezależnie od stanu frekwencji,

pominięcie okoliczności i niedokonanie ustaleń, że słuchacze nie złożyli na piśmie oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali o takim zamiarze szkoły, co jest warunkiem koniecznym dla rozwiązania stosunku prawnego łączącego szkołę i słuchaczy,

i) stwierdzenie, że dochodziło do automatycznego powtarzania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że były podania o powtarzanie semestru, co samo w sobie stanowi sprzeczność, a ponadto w szczególności w kontekście zeznań słuchaczy, z których część potwierdzała, iż powtarzała semestr, oraz składała podania o powtarzanie semestru, co implikuje wniosek, że osoby takie były słuchaczami i w świetle art. 90 ust. 3 u.s.o.,

j) niezbadanie treści wniosków Ł. Kuratorium w Ł. w całości po kontroli w przedmiotowej szkole, na okoliczność zgodnego z prawem działania rady pedagogicznej, a w związku z tym pominięcie, że podstawą do wykreślenia słuchacza z listy jest opinia oraz decyzja właściwych organów szkoły, na podstawie których organ prowadzący dokonuje ustalenia liczby słuchaczy w celu wykazania ich stanów do dotacji.

3. Naruszenie norm prawa materialnego:

a) art. 145 w zw. z art. 146 u.f.p. poprzez przyjęcie, że dotacja była nienależnie pobrana:

- tj. w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, co nie znajduje potwierdzenia w materialne dowodowym,

przyjęcie, że organ pierwszej instancji stwierdzając w jednym miejscu, iż dotacja została pobrana nienależnie, zaś w innym - nadmiernie, dokonał oczywistej omyłki pisarskiej, co w zakresie podstawy materialno-prawnej nie może mieć miejsca,

przyjęcie, że faktycznym słuchaczem nie jest osoba, która nie uczęszczała na zajęcia, w sytuacji, gdy takie przesłanki nie wynikają z norm prawa, implikuje skutek niemożności uznania, że dotacja nie jest pobrana nadmiernie bądź nienależnie,

b) art. 90 ust. 3 u.s.o., poprzez:

przyjęcie, że dotacja podmiotowa powinna być rozdysponowana w sposób celowy, przy czym dotacja ta nie ma charakteru celowego, zaś organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 35 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3 u.s.o. wskazał, że "proces rozdysponowania środkami publicznymi musi być celowy (..)",

przyjęcie, że dotacja przysługuje na słuchaczy, którzy przed rozpoczęciem semestru złożyli wniosek o jego powtarzanie i uczęszczali na zajęcia w tym semestrze (uzasadnienie s. 12), co nie wynika z przepisu; kwestia uczęszczania na zajęcia nie znajduje potwierdzenia w treści przesłanek normy prawnej, zaś uchwały j.s.t zawierające ustalenia w tym zakresie są nieważne (uchwała RIO w Poznaniu nr 4/290/2010 z dnia 24 lutego 2010 r., wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 grudnia 2009 r., II SA/Ke 657/09).

c) § 20 ust. 8 w zw. z § 20 ust. 3 rozporządzenia w zakresie, w jakim organ pierwszej instancji zanegował możliwość powtarzania semestru przez osoby o nikłej bądź zerowej frekwencji lub osób nieklasyfikowanych w sytuacji, gdy ta norma prawna nie zawiera żadnej z powyższych okoliczności, a będących jej przesłankami, a zatem stanowiących warunek sine qua non możliwości powtarzania semestru, co na płaszczyźnie ontologicznej tejże normy prawnej nie stanowi jej immanentnej cechy, a nadto wykładania organu pozostaje w wewnętrznej sprzeczności z wnioskowaniami tegoż, z uwagi na przyjęcie stanowiska, że słuchacze I semestrów choć z zerową bądź nikłą frekwencją są faktycznymi słuchaczami, oraz że faktycznymi słuchaczami z zerową bądź nikłą frekwencją mogą być osoby, które złożyły podania o powtarzanie semestru, co też oznacza, iż urząd prawidłowo zastosował powyższą normę prawną w stosunku do osób przyjętych na I semestr, zaś nieprawidłowo w stosunku do słuchaczy powtarzających,

- przyjęcie, że słuchaczem jest osoba uczęszczająca, co nie znajduje potwierdzenia w powyższej normie prawnej,

przyjęcie, że słuchacze zobowiązani są do składania podań o powtarzanie semestru,

gdy taki obowiązek nie wynika z żadnej normy prawnej,

§ 4 uchwały w zw. z art. 90 ust. 3 u.s.o. poprzez przyjęcie, że:

dotacja przyznawana jest na faktycznego ucznia lub wychowanka,

gdy w § 4 określone zostało, że dotacja przysługuje na aktualną liczbę uczniów i wychowanków, a także przyjęcie, że zakwestionowane osoby nie były słuchaczami przedmiotowej szkoły; nadto w treści § 6 uchwały określona jest faktyczna liczba uczniów, a nie faktyczny uczeń, przez co nie są to pojęcia synonimiczne. Ponadto z treści uchwały wynika, że "faktyczna liczba uczniów" jest przeciwstawiona "planowanej liczbie uczniów", druga stanowi warunek otrzymywania przez szkoły dotacji w ogóle (podstawą jest wniosek złożony przez szkołę w nieprzekraczalnym terminie 30.09), a pierwsza stanowi o wysokości tej dotacji w każdym miesiącu jej wypłacania,

dotacja przysługuje na słuchaczy uczęszczających, co nie wynika z żadnej normy prawa miejscowego, podobnie jak to, że podania powinny być złożone przed rozpoczęciem semestru, przy czym nawet nie wiadomo, w jakim okresie,

- słuchacz faktyczny to słuchacz uczęszczający przy czym § 4 odwołuje się do "aktualnej liczby słuchaczy", zaś "aktualny" należy rozumieć nie w sensie uczęszczający, tylko tak jak zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. osobę, która posiada formalno - prawny status słuchacza, w przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia ustawy przez akt prawa miejscowego, który zgodnie z konstytucją RP, jest w hierarchii norm prawnych jest aktem niższego rzędu w odniesieniu do ustawy, zaś w przypadku kolizji stosuje się prawo wyższego rzędu, lex superior derogat legi inferiori, co zaś implikuje wnioskowanie, że w takim przypadku, nie można stosować prawa miejscowego, skoro jest sprzeczne z ustawą.

Strona skarżąca odwołała się do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2006 r. I SA/Wr 1055/2005, z którego wynika, że sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, co oznacza, iż mogą odmówić zastosowania przepisu niższej rangi niż ustawa o i ile wykażą, że jest on sprzeczny z ustawą lub Konstytucją.

f) § 11 ust. 1, § 12 ust. 1, § 17 ust. 1 - 3, § 20 ust. 3 i 8 oraz § 24 rozporządzenia poprzez zupełnie dowolną wykładnię pojęcia klasyfikowania i promowania: ucznia (słuchacza) oraz brak zrozumiałej argumentacji prawnej, uzasadniającej zarzut naruszenia przez organy tych przepisów,

g) § 29 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że przepis prawa zawiera przesłanki, z których wynika, że słuchacz może przerwać naukę i jeżeli przerwie to nie powtarza automatycznie semestru (s. 11 uzasadnienia), przy czym, fakt przerwania nauki nie wynika z norm prawnych tylko z oświadczenia słuchacza,

h) zawieszenie wypłaty dotacji w przedmiotowej szkole pomimo, że przepisy u.f.p. nie przewidują takiej instytucji,

i) art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 90 ust. 4 u.s.o., poprzez wstrzymanie wypłaty dotacji - na podstawie norm aktu prawa miejscowego - w sytuacji, gdy brak jest delegacji ustawowej do takiej regulacji w drodze aktów prawa miejscowego,

j) art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 90 ust. 4 u.s.o., poprzez dokonywanie kontroli w zakresie w jakim ani u.s.o. ani uchwała nie upoważniają i nie mogą upoważniać organów wykonawczych jednostki samorządu terytorialnego do sprawdzania dokumentów oraz prawidłowości promowania, klasyfikowania słuchaczy przedmiotowych szkół, gdyż organem powołanym do kontroli w tym przedmiocie - na zasadach określonych w u.s.o. - jest Kuratorium Oświaty, a także nie wskazanie przez organ II instancji, iż takie działanie organu I instancji pozostaje w sprzeczności z jego kompetencjami,

k) naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, poprzez zachowania organu doprowadzające do sytuacji, w której adresat normy prawnej nie zna granic tejże dopuszczalnej ingerencji organu przy jednoczesnym braku precyzyjnego określenia praw i obowiązków adresata normy, co doprowadza do sytuacji, w której organ analogiczne stany faktyczne rozpatruje inaczej bądź w jednej lub różnych kontrolach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji , w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 90 ust. 2a u.s.o. dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Dotacja jest obligatoryjnym wydatkiem budżetu danej jednostki samorządu, jednakże jedynie pod warunkiem że osoba prowadząca w ściśle określonym terminie - do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji - poda planowaną (a nie faktyczną) liczbę uczniów. Planowana liczba uczniów powinna być obliczona jako wielkość średnioroczna, z uwzględnieniem faktycznego stanu osób przyjętych i uczących się w szkole w bieżącym roku szkolnym (do końca sierpnia) oraz przewidywanej liczby osób, które zostaną przyjęte i będą kontynuowały naukę od 1 września do końca roku.

Niepodanie w określonym terminie planowanej liczby uczniów w przyszłym roku budżetowym upoważnia jednostkę samorządu do odmowy udzielenia dotacji

Na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji.

Rozliczenie dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych może dotyczyć wyłącznie faktycznej, a nie planowanych uczniów liczby uczniów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r., II GSK 97/06, LEX nr 265689, z przepisów art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. wynika, że dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Podawana przez szkołę w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji planowana liczba uczniów służy powiatowi jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. Nie może być natomiast wykorzystywana jako podstawa obliczenia dotacji należnej.

Stanowisko takie podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.

Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia ani sposób wykorzystania dotacji, ani poglądy na temat realizowania przez szkołę obowiązków w zakresie nauczania, ani też wysokość lub wstrzymanie dotacji za inny okres rozliczeniowy, stąd też zarzuty skargi dotyczące tych kwestii nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu. Podobny pogląd wyraził również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, co częściowo znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., I OSK 672/10, LEX nr 595462, w którym NSA stwierdził m. in., że organ samorządu terytorialnego nie ma prawa weryfikowania czy dotacja jest wykorzystywana na cele oświatowe. Podkreślić należy jednak, że ustalenia w tym zakresie nie miały żadnego wpływu na wysokość kwoty dotacji, którą organ pierwszej instancji uznał za pobraną w nadmiernej wysokości.

Nie ma wątpliwości także, iż przedmiotem postępowania przed organami była dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, nie zaś dotacja w części nienależnie pobrana, co wyjaśniło Kolegium, wskazując na art. 145 ust. 1 pkt 2 oraz art. 145 ust. 2 u.f.p. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. W myśl art. 145 ust. 2 u.f.p dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy najistotniejsze znaczenie ma ustalenie, czy dorosły uczeń, który nie został promowany na semestr programowo wyższy, pozostaje nadal słuchaczem szkoły, również w sytuacji gdy nie złożył pisemnego oświadczenia, że przerywa naukę. Rozliczenie dotacji, o którym stanowi art. 90 ust. 4 u.s.o., pozostaje bowiem w związku z liczbą uczniów i jedyną dopuszczalną formą kontroli może być rozliczanie faktycznej liczby uczniów, na których dotacja jest przyznawana. Znajduje to potwierdzenie również w § 6 ust. 1 uchwały, zgodnie z którym kwoty dotacji dla szkół lub placówek będą przekazywane w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie uczniów lub wychowanków, wykazanej przez osobę prowadzącą w informacji, o której mowa w § 4pkt 1 uchwały.

W myśl § 20 ust. 8 rozporządzenia uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3, nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr), z zastrzeżeniem § 21 ust. 10 (ten ostatni przepis nie ma znaczenia dla sprawy).

Na podstawie § 23 ust. 1 rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio przepisy m. in. § 20 ust. 3 i 8.

Stanowisko organu opiera się na wykładni przepisów rozporządzenia w związku z art. 15 ust. 1 u.s.o., zgodnie z którym nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia. Zdaniem organu z § 29 ust. 1 rozporządzenia wynika, że dorosły słuchacz może przerwać naukę i nie powtarza automatycznie semestru, skoro w stosunku do niego nie istnieje obowiązek nauki. W tej sytuacji organ uznał, że § 20 ust. 8 rozporządzenia może mieć z istoty odniesienie jedynie do osób przed ukończeniem 18 roku życia. Osoba dorosła natomiast nie musi powtarzać semestru, chociaż w dowolnym czasie może wnieść o jego powtarzanie.

W ocenie Sądu pogląd ten nie znajduje oparcia w powołanych przepisach. Z § 20 ust. 8 rozporządzenia wynika przecież jednoznacznie, że uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) - powtarza klasę (semestr). Potwierdza to również Statut Wieczorowego Liceum Uzupełniającego "A" w Ł. w § 24 ust. 8, stanowiąc, że słuchacz, który nie zdał egzaminu poprawkowego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr, a także w § 26 ust. 8, z którego wynika, że słuchacz który nie zdał egzaminu klasyfikacyjnego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr.

Należy przyznać rację organom, że wobec dorosłych uczniów nie istnieje obowiązek nauki, co oznacza, że słuchacz, który nie otrzymał promocji może z własnej woli przerwać naukę. W tym celu jednak – inaczej niż uważają organy – musi złożyć oświadczenie, z którego taki zamiar jednoznacznie wynika. W przeciwnym razie bowiem staje się uczniem (słuchaczem) powtarzającym klasę lub semestr, z czym musi się liczyć, gdyż tak stanowią zarówno z przepisy powszechnie obowiązujące (§ 20 ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1 rozporządzenia), jak i przepisy szkoły, dla której sporna dotacja została przyznana. Bez takiego oświadczenia natomiast słuchacz może zostać skreślony z listy słuchaczy szkoły w drodze decyzji Dyrektora, o której stanowi § 20 ust. 1 Statutu.

Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Bydgoszczy w wyroku z 23 marca 2011 r., II SA/Bd 699/10 (CBOSA), zgodnie z którym "Dopóki słuchacz jest uczniem szkoły i nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutowymi z listy słuchaczy, przysługuje szkole dotacja niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia. Nieobecność na zajęciach i zaprzestanie uczęszczania do szkoły nie ma wpływu na przyznane dotacje. Nieobecny jest bowiem słuchaczem danej szkoły, figuruje w księdze słuchaczy. Dlatego ma rację strona skarżąca wywodząc, że ww. zapis wprowadza pozaustawową formę ograniczenia zasady wypłacania dotacji na każdego słuchacza, co pozostaje w sprzeczności z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty".

Nie ma znaczenia natomiast, że przepis § 17 ust. 3 rozporządzenia wskazuje, iż rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny na wniosek ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności lub na wniosek jego rodziców (prawnych opiekunów).

Dla powtarzania semestru przepis § 20 ust. 8 rozporządzenia nie wymaga bowiem, aby uczeń, który nie otrzymał promocji na semestr programowo wyższy, składał pisemne oświadczenie, że naukę będzie kontynuować. Natomiast § 23 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że § 20 ust. 8 stosuje się odpowiednio do słuchaczy szkół dla dorosłych. Podkreślić należy przy tym, że odpowiednie zastosowanie przepisu nie może polegać na wprowadzaniu dodatkowych wymogów, które wprost nie wynikają ani z tego przepisu, ani z żadnych innych norm prawnych które do niego odsyłają.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy dokonały błędnej interpretacji § 20 ust. 8 rozporządzenia w związku z § 23 ust. 1 tego aktu oraz art. 15 ust. 1 u.s.o., co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 u.f.p.

Słuszne natomiast jest stanowisko organu, że protokoły rad pedagogicznych, a także zeznania słuchaczy i Dyrektora szkoły nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla rozliczenia dotacji ważna jest bowiem dokumentacja szkoły istniejąca w dniu składania wniosku o przyznanie dotacji oraz w dniach składania miesięcznych informacji o liczbie słuchaczy. Z tego względu i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia wymienionych w skardze przepisów K.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do ustalenia faktycznej liczby uczniów, na których dotacja została przyznana, mając na względzie wykładnię przepisów dokonaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

P.Z-C.