Postanowienie NSA, sygn. akt I FPS 1/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono podjęcia uchwały
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1, art. 19 ust. 11
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 187 par. 1, art. 267
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 49 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 390
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Zagadnienie prawne stanowiące przedmiot pytania skierowanego przez skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego  składowi siedmiu sędziów tego Sądu  na podstawie art. 187 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) powinno być sformułowane ogólnie , w oderwaniu od okoliczności faktycznych danej sprawy w tym sensie, że nie może chodzić o sposób rozstrzygnięcia tej sprawy ani w sposób bezpośredni, ani też pośredni. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie może bowiem polegać na subsumcji stanu faktycznego pod wskazany w pytaniu przepis prawa, gdyż prowadziłoby to do rozstrzygnięcia sprawy, a nie taki jest cel procedury określonej w art. 187 § 1 wskazanej wyżej ustawy.

TEZY

Zagadnienie prawne stanowiące przedmiot pytania skierowanego przez skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego  składowi siedmiu sędziów tego Sądu  na podstawie art. 187 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) powinno być sformułowane ogólnie , w oderwaniu od okoliczności faktycznych danej sprawy w tym sensie, że nie może chodzić o sposób rozstrzygnięcia tej sprawy ani w sposób bezpośredni, ani też pośredni. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie może bowiem polegać na subsumcji stanu faktycznego pod wskazany w pytaniu przepis prawa, gdyż prowadziłoby to do rozstrzygnięcia sprawy, a nie taki jest cel procedury określonej w art. 187 § 1 wskazanej wyżej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Prezes Izby Finansowej Marek Zirk-Sadowski Sędziowie NSA: Maria Dożynkiewicz (sprawozdawca) Sylwester Marciniak (współsprawozdawca) Adam Bącal Grzegorz Krzymień Krzysztof Stanik Jan Zając Protokolant: Krzysztof Kołtan z udziałem Ryszarda Walczaka Prokuratora Prokuratury Krajowej w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Ol 353/05 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 lipca 2005 r. (...) w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2007 r. na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez skład orzekający Wydziału Pierwszego Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., I FSK 12/06, do wyjaśnienia w trybie art. 187 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./: "Czy w świetle art. 19 ust. 1 i ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/ powstał obowiązek podatkowy od dostawy towaru w postaci sprzedaży gruntu w sytuacji, gdy przed dniem 1 maja 2004 r. zawarto umowę zobowiązującą do przeniesienia własności gruntu i uiszczono przedpłatę ceny za grunt w pełnej wysokości, a po dniu 1 maja 2004 r. zawarto umowę przeniesienia własności i wydano towar /grunt/?" postanowił: odmówić podjęcia uchwały.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r. I FSK 12/06 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne, które wyłoniło się w związku z rozpoznawaniem skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 października 2005 r. (...), oddalającego skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 lipca 2005 r. (...) w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2005 r. (...) nie podzielił poglądu J. K., że sprzedaż nieruchomości gruntowych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w sytuacji gdy umowy warunkowe zostały zawarte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/, tj. przed dniem 1 maja 2004 r., a w szczególności w przypadku otrzymania także zapłaty przed dniem 1 maja 2004 r.

Rozpoznając zażalenie strony, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 19 lipca 2005 r. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. Organ ten wskazał, że 3 września 2003 r., 18 marca 2004 r. oraz 29 kwietnia 2004 r. strona zawarła w formie aktów notarialnych umowy warunkowe sprzedaży nieruchomości niezabudowanych. Kwoty należne wynikające z umów zawartych 3 września 2004 r. i 29 kwietnia 2004 r. zostały zapłacone przed podpisaniem tych umów. Umowy przeniesienia własności nieruchomości gruntowych nie zostały jeszcze zawarte.

Organ odwoławczy stwierdził, że według przepisów obowiązujących w zakresie podatku od towarów i usług do 30 kwietnia 2004 r. grunt nie mieścił się w definicji towaru; tym samym jego sprzedaż nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a zatem otrzymanie przedpłaty na poczet przyszłej dostawy gruntu nie rodziło obowiązku podatkowego. Dopiero ustawa z dnia 11 marca 2004 r. w art. 2 pkt 6 i art. 7 ust. 1 wprowadziła opodatkowanie dostawy gruntu podatkiem od towarów i usług. Skoro dostawa gruntów - ostateczne przeniesienie własności gruntów /podpisanie aktu notarialnego/ - następuje już pod rządami ustawy z dnia 11 marca 2004 r., a ustawa ta, w myśl przepisu art. 19 ust. 1, wiąże powstanie obowiązku podatkowego z dostawą gruntu, to w tym zakresie, według tego organu, powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy uznał, że bez znaczenia w opisanej w zapytaniu sytuacji jest to, że należność została zapłacona przed 1 maja 2004 r. Jeśli czynność dostawy gruntu ma miejsce po 1 maja 2004 r., podlega ona opodatkowaniu według zasad określonych ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że logiczna i sprawiedliwa wydaje się zasada, iż prawo nie działa wstecz, a zatem to, co zostało zapłacone przed 1 maja 2004 r., powinno być opodatkowane według przepisów wtedy obowiązujących. (...) Stwierdził, że przepis art. 19 ust. 11 sugeruje, że skoro przedpłaty dokonano przed 1 maja 2004 r., to wtedy powstał obowiązek podatkowy i trzeba było zapłacić podatek, jaki wówczas obowiązywał.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę podzielił stanowisko organów, że ze względu na treść art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy w sytuacji przedstawionej przez podatnika powstaje z chwilą zawarcia umów przenoszących własność nieruchomości, gdyż według reguł cywilnoprawnych dopiero wówczas następuje przeniesienie prawa do dysponowania nieruchomością w charakterze właściciela.

Sąd podkreślił, że czynność nazwana przez ustawę o VAT dostawą, a będąca w rozumieniu kodeksu cywilnego sprzedażą nieruchomości gruntowych, nie była czynnością niewywierającą żadnych skutków podatkowych. Do 30 kwietnia 2004 r. sprzedaż gruntu, w tym także dokonywana przez podatnika podatku od towarów i usług, podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, przy czym obowiązek podatkowy, stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./, powstawał z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność. Skoro więc fakt zapłaty ceny przez nabywcę gruntu przed zawarciem umowy przenoszącej własność nie powodował powstania obowiązku podatkowego w tym podatku, to zupełnie pozbawiona podstaw prawnych jest ocena tego zdarzenia na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.

Skarga kasacyjna w tej sprawie została oparta na naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1 i art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/ oraz art. 156 Kc i art. 157 par. 2 Kc, przez uznanie, że skoro umowa przeniesienia własności gruntu, zawarta w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, została zawarta pod rządami ustawy o VAT, to dostawa gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, mimo że umowa zobowiązująca do przeniesienia własności gruntu została zawarta przed wejściem w życie tej ustawy i cała należność za grunt została uregulowana także przed jej wejściem w życie.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że umowa przeniesienia własności ma skutek obligacyjny i rozporządzający. W przypadku umów warunkowych z chwilą spełnienia warunku obowiązek przeniesienia własności może być wymuszony w wyniku sądowego dochodzenia roszczenia opartego na podstawie art. 64 Kc i art. 1047 Kpc. W ocenie autora skargi kasacyjnej, stwarza to sytuację, w której zobowiązany do przeniesienia własności J. K. praktycznie w wypadku spełnienia warunku nie ma żadnej możliwości niezawarcia umowy przeniesienia własności gruntu, będącego przedmiotem umowy zobowiązującej. Zawarcie zatem umowy zobowiązującej, wraz z otrzymaniem całej uzgodnionej ceny, stwarza sytuację, w której zawarcie umowy przenoszącej własność nastąpi bez względu na wolę sprzedającego. Ta okoliczność nakazuje dokonywać oceny obowiązku podatkowego skarżącego z chwili zawarcia umowy zobowiązującej.

Zdaniem strony, nie można też zgodzić się z wykładnią art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że stosowanie tego przepisu do zdarzenia, które miało miejsce przed wejściem w życie wymienionej ustawy, byłoby faktycznie stosowaniem prawa wstecz. Norma zawarta w art. 19 ust. 11 ustawy o VAT zawiera określenie daty powstania obowiązku podatkowego. Skoro obowiązek ten nie istniał w chwili otrzymania należności, nie ma podstaw do opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży nieruchomości dokonanej przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, oraz wnosząc o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przepisanych norm.

Na rozprawie kasacyjnej pełnomocnik strony dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP wobec braku ustanowienia przez ustawodawcę przepisów międzyczasowych.

Wątpliwości składu rozpoznającego skargę kasacyjną wiążą się z interpretacją art. 19 ustawy o VAT, określającego moment powstania obowiązku podatkowego, i dotyczą oceny, czy w rozstrzyganej sprawie moment powstania obowiązku podatkowego będzie określał przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, czy też art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, wobec braku w tej ustawie przepisów przejściowych dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego. Z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Wyjątek od tej zasady wprowadza między innymi art. 19 ust. 11 ustawy o VAT stanowiąc, że jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

Przy takim brzmieniu analizowanych przepisów określających moment powstania obowiązku podatkowego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwe są zasadniczo dwie ich wykładnie. Pierwsza, literalna, polega na uznaniu, że w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie wyłącznie przepis art. 19 ust. 11 ustawy o VAT jako przepis szczególny wobec ogólnej reguły przyjętej w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy. Przyjmując taką interpretację spornych przepisów, należałoby uznać, że obowiązek podatkowy nie powstał, sprzedaż gruntu bowiem przed dniem 1 maja 2004 r. nie była przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Tego typu przeniesienie własności nieruchomości powodowało powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./ z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność, a nie z chwilą zapłaty zaliczki lub całej ceny za grunt. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na podobny pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r. III SA/Wa 1107/06 /Monitor Podatkowy 2006 nr 8 str. 3/, w którym uznano, że jeżeli opłata za przeniesienie prawa użytkowania wieczystego została uiszczona pod rządami ustawy podatkowej z 1993 r., natomiast przeniesienie prawa użytkowania zostało potwierdzone aktem notarialnym sporządzonym już pod rządami ustawy z 2004 r., to obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności nie powstał.

Wykładnia systemowa oraz funkcjonalna może natomiast prowadzić, zdaniem Sądu przedstawiającego zagadnienie prawne, do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, a wobec tego obowiązek podatkowy powstał w dacie dostawy towaru, tj. jego wydania, w tym przypadku po dniu 1 maja 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na treść art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./, stwierdził, że obowiązkiem podatkowym jest abstrakcyjne zobowiązanie do poniesienia ciężaru podatkowego, związane z przewidzianym przez ustawę podatkową zaistnieniem pewnego stanu faktycznego. W związku z tym, że przed 1 maja 2004 r. odpłatna dostawa towaru, w tym wypadku gruntu, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarem przysługującego właścicielowi /art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT/, nie była przedmiotem podatku od towarów i usług, to nie mógł także powstać obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. W związku z tym, że nie mógł powstać obowiązek podatkowy, tym bardziej nie można było uznać, że zapłata ceny za grunt powodowała powstanie obowiązku podatkowego. A wobec tego przepis art. 19 ust. 11 ustawy o VAT nie mógł mieć zastosowania. Skoro nie było zdarzenia, które przed dniem 1 maja 2004 r. prowadziłoby do powstania obowiązku podatkowego, a zdarzenie takie nastąpiło dopiero po dniu 1 maja 2004 r. w postaci dostawy towaru polegającej na wydaniu gruntu, to nie ma przeszkód, aby uznać, że przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT będzie miał zastosowanie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nowe przepisy mają pierwszeństwo w stosowaniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy zgodnie z wolą ustawodawcy dopiero z dniem 1 maja 2004 r. przedmiotem opodatkowania stała się dostawa gruntu, która miała miejsce pod rządami nowej regulacji prawnej. Brak jest racjonalnych podstaw, aby uznać, że obrót gruntem nie podlegał żadnemu podatkowi, tj. podatkowi od towarów i usług czy też podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Prowadziłoby to do naruszenia zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 Konstytucji RP.

Ze względu na dwie wskazane wyżej możliwe wykładnie przepisów art. 19 ustawy o VAT przedstawiono do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne: czy w świetle art. 19 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/ powstał obowiązek podatkowy od dostawy towaru w postaci sprzedaży gruntu w sytuacji, gdy przed dniem 1 maja 2004 r. zawarto umowę zobowiązującą do przeniesienia własności gruntu i uiszczono przedpłatę ceny za grunt w pełnej wysokości, a po dniu 1 maja 2004 r. zawarto umowę przeniesienia własności i wydano towar /grunt/.

Prokurator Prokuratury Krajowej pismem z dnia 20 kwietnia 2007 r. wniósł o podjęcie uchwały, że w sytuacji gdy przed dniem 1 maja 2004 r. zawarto umowę zobowiązującą do przeniesienia własności gruntu i uiszczono przedpłatę ceny za grunt w pełnej wysokości, a po dniu 1 maja 2004 r. zawarto umowę przeniesienia własności nieruchomości i wydano towar /grunt/, to obowiązek podatkowy będzie określał art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/, powodujący brak obowiązku podatkowego od dostawy tego towaru. Zdaniem Prokuratura Prokuratury Krajowej, za takim stanowiskiem przemawiają względy sprawiedliwości. Moment powstania obowiązku podatkowego musi być określony dokładnie w ustawie podatkowej, a brak jego określenia nie może być podstawą skutecznego nakładania obciążeń podatkowych na obywateli. Ponadto art. 19 ust. 11 ustawy o VAT jest przepisem szczególnym w odniesieniu do reguły ogólnej przyjętej w art. 19 ust. 1 tej ustawy, a wobec tego, zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali, należy dać pierwszeństwo regulacji szczególnej zawartej w art. 19 ust. 11. Nie można też złych skutków działania ustawodawcy w postaci braku w tej ustawie przepisów intertemporalnych i ewidentnej luki prawnej, przenosić na barki obywatela i obciążać go dodatkowymi daninami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 187 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ daje możliwość przedstawienia przez skład Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu zagadnienia prawnego, które wyłoni się przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej. Warunkiem podjęcia uchwały w tym trybie jest istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Przesłanka uruchomienia tego trybu zawarta w tym przepisie nie jest powtórzeniem określonej w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przesłanki wystąpienia o podjęcie uchwały. W myśl bowiem art. 49 ust. 2 tej ostatniej ustawy warunkiem uruchomienia tej procedury było wystąpienie w sprawie "istotnych wątpliwości prawnych". Mimo pewnych różnic w określeniu tej przesłanki w poprzednio obowiązującej i obecnej ustawie, w doktrynie przyjmuje się, że użyty w art. 187 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot "zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości" powinien być pojmowany podobnie jak występujący w art. 49 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zwrot "istotne wątpliwości prawne" /A. Skoczylas: Glosa do uchwały NSA z dnia 6 października 2003 r. FPS 8/03 - OSP 2004 z. 5 str. 68 t. 1. Zdaniem tego autora, brak jest istotniejszych merytorycznych różnic co do znaczenia obu tych zwrotów, a wobec tego, przy ustalaniu istnienia w danej sprawie poważnych wątpliwości prawnych, można również korzystać z dorobku doktryny i orzecznictwa NSA dotyczącego art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.

Termin "zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości" zawiera również przepis art. 390 Kodeksu postępowania cywilnego, przewidujący możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym w postępowaniu cywilnym. Dorobek doktryny i orzecznictwa dotyczący tego przepisu może też być pomocny przy ocenie przesłanki uruchomienia trybu uchwałodawczego przewidzianego w art. 187 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O poważnych wątpliwościach prawnych będzie można mówić wówczas, gdy w sprawie pojawią się kwestie prawne, których wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności, głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona w powołanym wyżej przepisie, będzie również pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych /R. Hauser, A. Kabat: Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w nowych regulacjach - Prokuratura i Prawo 2004 nr 2 poz. 22, t. 6/. Zagadnienie prawne stanowiące przedmiot pytania powinno być sformułowane ogólnie, w oderwaniu od okoliczności faktycznych danej sprawy w tym sensie, że nie może ani bezpośrednio, ani też pośrednio chodzić o sposób rozstrzygnięcia tej sprawy. Zagadnienie to nie może sprowadzać się do postawienia pytania, które wymagałoby dokonania przez skład rozpoznający to zagadnienie prawne subsumcji. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego bowiem nie może polegać na podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod wskazany w pytaniu przepis prawa, gdyż prowadziłoby to do rozstrzygnięcia sprawy /uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 czerwca 2002 r. OPS 7/02 - ONSA 2003 Nr 1 poz. 10, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2002 r. III CZP 64/02 - Lex nr 77033 i Prokuratura i Prawo 2003 nr 7-8 poz. 37 oraz T. Ereciński i in. [w:] Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 1997, t. 1, s. 572 i nast./.

Procedura przewidziana w art. 187 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter wyjątkowy, w tym sensie, że jest ona wyjątkiem od zasady rozstrzygania zagadnień prawnych związanych z daną sprawą samodzielnie przez organy stosujące prawo i właściwy sąd. W państwie prawnym bowiem podmioty prawa mogą domagać się rozstrzygnięcia przez organy państwa na podstawie przepisów prawa każdej wniesionej przez nie sprawy, jeżeli tylko została ona wniesiona należycie z formalnego punktu widzenia /uchwała NSA z dnia 12 lutego 1996 r. VI SA 24/95 - ONSA 1996 Nr 2 poz. 58/.

Zarówno z treści przedstawionego pytania prawnego, jak i z jego uzasadnienia wynika, że Sądowi pytającemu nie chodzi o wyjaśnienie treści wskazanych w tym pytaniu przepisów prawnych i dokonanie ich wykładni, lecz o podciągnięcie ustalonego stanu faktycznego pod wskazany przepis prawa. Z jednej strony Sąd przedstawiający zagadnienie prawne podnosi, powołując się na A. Bartosiewicza i R. Kubackiego: VAT. Komentarz, Kraków 2004, że przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a zwłaszcza art. 19 tej ustawy, są skonstruowane w sposób dość skomplikowany, nie wskazując przy tym, w czym to się przejawia i jaki to ma wpływ na prawidłowe rozumienie tego przepisu, z drugiej zaś strony w uzasadnieniu twierdzi, że wykładnia przepisów art. 19 ust. 1 i ust. 11 ustawy o VAT wydawałaby się prosta, gdyby nie stosunkowo skomplikowany stan faktyczny rozpoznawanej sprawy.

Pomijając to, że Sąd przedstawiający zagadnienie prawne jest niekonsekwentny w swojej ocenie co do istnienia wątpliwości prawnych, to w istocie Sądowi temu nie chodzi o wyjaśnienie treści wymienionych w pytaniu prawnym przepisów prawa, lecz o wskazanie, pod którą z wymienionych w tym pytaniu norm należy podciągnąć ustalony w sprawie stan faktyczny. Sąd pytający więc zmierza do uzyskania oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, a to wykracza poza ramy procedury określonej w art. 187 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z powyższych względów na podstawie art. 267 wskazanej wyżej ustawy należało odmówić podjęcia uchwały.