Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 715/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 44 par. 4, art. 58 par. 1-3, art. 59 par. 2, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 40 par. 1, art. 50, art. 86, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 czerwca 2022 r. nr KO.442.12.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uznającej za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 28 czerwca 2022 r. nr KO.442.12.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, odmówiło D.W. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r., nr DSRIA.62.291.2021.DP orzekającej o uznaniu D.W. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Powyższe postanowienie zostało podjęte w następujących okolicznościach:

Decyzją z 30 kwietnia 2021 r. Burmistrz Opoczna uznał D.W. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja została doręczona adresatowi 18 maja 2021 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. (dowód: potwierdzenie odbioru decyzji). 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., upłynął zatem 1 czerwca 2021 r. (wtorek).

Odwołanie od powyższej decyzji opatrzone datą 2 maja 2022 r. zostało złożone przez D.W. w administracji zakładu karnego 6 maja 2022 r. (dowód: pieczęć urzędowa na kopercie). W treści odwołania jego autor zawarł jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnił, że odwołanie składa w terminie 14 dni od daty, kiedy otrzymał kopię decyzji na skutek procedur Starosty Opoczyńskiego. Dopiero wówczas został prawidłowo zawiadomiony o decyzji i terminie do złożenia odwołania. Odwołujący stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została błędnie adresowana na ul. [...] w O., pomimo tego, iż MOPS w Opocznie i Burmistrz Opoczna z racji posiadanych informacji o meldunku mieli wiedzę, że od kilku lat meldunek na pobyt stały i adres do doręczeń to ul. [...] w O. W konsekwencji skierowania decyzji na nieprawidłowy adres, odwołujący nie mógł odebrać tej korespondencji. W dalszej części pisma przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie postanowieniem z 28 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm. - dalej "k.p.a."), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W jego uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że przepis art. 58 § 1 k.p.a. ustala cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione łącznie tj.: 1 - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, przy czym uprawdopodobnienie winno być poparte stosowną argumentacją, że zaistniała przeszkoda była nie do przezwyciężenia i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 2 - wniesienie przez osobę zainteresowaną prośby o przywrócenie terminu, 3 - dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 4 - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, np.: wniesienie odwołania łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Ciężar uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., spoczywa na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu. Przy ocenie, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, co do zasady, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy można mówić jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Tym samym, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu. Przyjąć należy, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Do przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, zaliczane są przede wszystkim okoliczności utożsamiane z działaniem siły wyższej, takie jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w dokonaniu określonej czynności procesowej, itp. Jednak nawet sam fakt wystąpienia ww. okoliczności faktycznych nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania, mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu przeszkody.

Dla rozpoznania przedmiotowej sprawy istotna jest ocena przyczyn, dla których skarżący nie dotrzymał terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności to, czy dołożył on należytej staranności, aby terminu takiego dotrzymać. D.W. swą prośbę o przywrócenie terminu uzasadnia skierowaniem korespondencji na niewłaściwy adres, co spowodowało, że nie miał o niej wiedzy, a w konsekwencji nie mógł skorzystać z przysługującego mu prawa jej zaskarżenia do organu wyższej instancji.

Kolegium odnosząc się do argumentacji o doręczaniu decyzji na niewłaściwy adres wyjaśniło, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, skierowanej do odwołującego na adres jego zamieszkania - ul. [...], O. wynika, że wobec niemożności doręczenia przesyłki adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać adresatowi, złożono ją 4 maja 2021 r. w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Korespondencja zawierająca decyzję została powtórnie awizowana 12 maja 2021 r. Ponieważ odwołujący nie odebrał pisma w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, tj. od 4 maja 2021 r., należało uznać, że pismo zostało skutecznie doręczone 18 maja 2021 r. (w trybie art. 44 § 4 k.p.a.) i od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin na wniesienie odwołania, który upływał 1 czerwca 2021 r. (wtorek). Strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji 6 maja 2022 r. (dowód: pieczęć urzędowa na kopercie), a więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wobec powyższego błędne jest założenie odwołującego, że decyzja organu I instancji nie została mu skutecznie doręczona. Jednocześnie organ stwierdził, że doręczenia kopii decyzji nie można utożsamić z doręczeniem tej decyzji. Otrzymanie przez stronę kopii decyzji nie otwiera jej ponownie terminu do złożenia od odwołania. Wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący implicite uznał skuteczność doręczenia mu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Jeżeli zaś doręczenie decyzji nie byłoby prawnie skuteczne, adresat tej decyzji nie miałby powodu i nie mógłby żądać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem termin ten nie zacząłby swojego biegu, a więc także nie upłynąłby. Zatem złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oznacza, że strona ta uznaje, iż decyzję, od której chce się odwołać skutecznie jej doręczono, to jest doręczono z wykorzystaniem jednego z trybów przewidzianych przepisami k.p.a.

Z przytoczonych wyżej względów brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za przyjęciem, że odwołujący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r. nastąpiło bez jego winy. Brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku i przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji. Odwołanie złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, jako wniesione po terminie, jest prawnie bezskuteczne i nie podlega rozpatrzeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.W. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że w maju 2021 r. był leczony psychiatrycznie i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Skarżący stwierdził także, że w skrzynce nie było żadnego awiza, co może zaświadczyć jego mama M. W., która cały czas była w domu na ul. [...], a gdyby była kierowana do skarżącego korespondencja, to by ją odebrała lub go o niej poinformowała. Stąd też jego błędne przeświadczenie, że korespondencja została wysłana na adres ul. [...].

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do zarzutu skargi jakoby w skrzynce pocztowej nie zostawiono awiza informującego o przesyłce kierowanej do skarżącego organ podkreślił, że potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Dlatego też wbrew zarzutom skarżącego nie sposób kwestionować, że w oddawczej skrzynce pocztowej adresata nie pozostawiono zawiadomienia o przesyłce. Z tych względów brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za przyjęciem, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r. nastąpiło bez jego winy. W konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji.

W piśmie z 5 września 2022 r. skarżący ponownie podkreślił, że w maju 2021 r. był nieobecny w O., ponieważ leczył się psychiatrycznie i neurologicznie. Wniósł ponadto o ustanowienie obrońcy z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z 23 sierpnia 2022 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata.

W piśmie z 8 listopada 2022 r., które wpłynęło do akt sprawy 15 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę w całości i podniósł zarzuty naruszenia:

a) art. 6 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 40 § 1 k.p.a., art. 44 § 1 ust. 4 k.p.a., art. 58 § 1 k.p.a., przejawiające się w nieuzasadnionej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i działanie wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i informowania stron, podczas gdy skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, zaś organ w żadnej mierze nie przeprowadził postępowania dowodowego na sprawdzenie tych okoliczności;

b) art. 7 k.p.a., art. 50 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia tegoż materiału, w tym:

- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania lub zameldowania skarżącego;

- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy przesyłka była awizowana;

- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie okoliczności leczenia się skarżącego z powodu zaburzeń psychicznych i neurologicznych;

- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zdolności skarżącego do powiadomienia organu o ww. leczeniu, a tym samym zmiany miejsca pobytu w przedmiotowym okresie;

- brak wezwania skarżącego do wyjaśnień w powyższym zakresie; podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, winna prowadzić do wniosku, że skarżący - wskutek choroby psychicznej, jaką jest cyklotymia - nie miał możliwości, ani odmowy leczenia, ani powiadomienia organu o tymczasowej zmianie miejsca pobytu, ani także złożenia odwołania od nieprawidłowo doręczonej decyzji organu I Instancji;

c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8, 9 i 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, a w szczególności brak wyjaśnienia czy organ zbadał okoliczności, o których mowa w pkt lit. b) powyżej.

Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia odwołania i przekazanie odwołania do rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka: Marianny W. na wykazanie faktu braku skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej Instancji; zwrócenie się do Urzędu Miasta Opoczno o udzielenie informacji o zgłoszonym adresie zamieszkania i zameldowania D.W. w maju 2022 roku; zwrócenie się do Poczta Polska S.A. (UP O., ul. [...],O.) o udzielenie informacji kto awizował przedmiotową decyzję, a następnie - po uzyskaniu danych listonosza - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań tego świadka na wykazanie faktu braku skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I Instancji; przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej w skrócie "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Poddane sądowej kontroli postanowienie zalicza się do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co umożliwiało Sądowi rozpoznanie sprawy trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie czy organ drugiej instancji prawidłowo odmówił D.W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r.

Przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której termin został uchybiony w postępowaniu administracyjnym zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisie art. 58 k.p.a. Stanowi on mianowicie, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winny (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Przytoczony przepis określa cztery przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, by z prawnego punktu widzenia możliwe było przywrócenie przez organ uchybionego terminu. Pierwszą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Nie jest wobec tego możliwe przywrócenie terminu z urzędu, bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez zainteresowany przywróceniem terminu podmiot braku swojej winy. Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin np. wniesienie odwołania.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła usunąć tej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kwestia stopnia zawinienia nie ma w tym przypadku znaczenia, ponieważ każdy nawet najmniejszy stopień zawinienia wyklucza przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i piśmiennictwie przedmiotu za ugruntowany uznaje się pogląd, zgodnie z którym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest wiec możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96 - Lex nr 33415). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osoba, powódź, pożar (vide: wyroki NSA z: 4 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97 - Lex nr 36902, 15 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1162/08 – Lex nr 552830, 13 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1849/19 – Lex nr 3224579, 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2539/20 – Lex nr 3194868, 16 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 3883/19 – Lex nr 3170090, 17 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 1865/18 – Lex nr 3280155). Podkreśla się także, że organ orzekający nie jest upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (vide: wyrok NSA z 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 810/18 - Lex nr 3197630).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy za trafne uznać należy stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do przywrócenia D.W. terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a przesłanka ta ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania instytucji, o której stanowi art. 58 § 1 k.p.a.

Zasadniczym argumentem podniesionym przez skarżącego w treści wniosku o przywrócenie terminu, który - w jego przekonaniu - uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jest skierowanie przez organ pierwszej instancji decyzji na niewłaściwy adres, czyli na ul. [...] w O. zamiast na ul. [...] w O., gdzie skarżący jest zameldowany. W rezultacie autor wniosku nie miał wiedzy o skierowanej do niego korespondencji i nie mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania. Nadto strona w treści wniosku wyjaśniła, że na skutek procedur Starosty w Opocznie otrzymała kopię decyzji organu pierwszej i od tego momentu należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r.

Odnosząc się do powyższych okoliczności Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że decyzja Burmistrza Opoczna z 30 kwietnia 2021 r. została wysłana skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe na prawidłowy adres – ul. [...], O., o czym świadczy dobitnie koperta, w której przesłano skarżącemu sporną decyzję (k. 94 akt administracyjnych) i doręczona skutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 18 maja 2021 r.

Zgodnie z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1).

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( § 4).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że doręczyciel wykonał prawidłowo wszystkie czynności, do jakich zobowiązywał go przywołany wyżej przepis art. 44 k.p.a. Wobec niemożności doręczenia decyzji Burmistrza Opoczna w sposób zwykły, pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata - skarżącego, dwa zawiadomienia o możliwości jej odbioru we wskazanym konkretnie urzędzie pocztowym (pierwsze z 4 maja 2021 r., drugie z 12 maja 2021 r.). Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił 19 maja 2021 r. Skuteczne doręczenie decyzji miało miejsce 18 maja 2021 r. Zatem termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., wnoszący czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, upłynął 1 czerwca 2021 r. (wtorek). Opatrzone datą 2 maja 2022 r. odwołanie wraz z wnioskiem przywrócenie terminu zostało wniesione przez skarżącego 6 maja 2022 r.

Rację ma tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim twierdząc, że w rozpatrywanej sprawie D.W. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co stanowiło dostateczną podstawę do wydania kontrolowanego postanowienia. W sytuacji gdy skarżący poza skierowaniem korespondencji na niewłaściwy adres, w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie przytoczył żadnych innych okoliczności mających świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, brak jest podstaw do podejmowania przez organ z urzędu czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak stanowi expressis verbis art. 58 § 1 k.p.a. to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Trudno jest, bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (vide: wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06, Lex nr 337473). Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., co też w realiach kontrolowanej sprawy SKO uczyniło. Zgodzić się wreszcie trzeba z organem odwoławczym, że doręczenie stronie kopii decyzji nie otwiera jej ponownie terminu do złożenia odwołania.

Wobec powyższego bez istotnego wpływu na wynik sprawy pozostają podniesione po raz pierwszy w skardze do tutejszego Sądu zarzuty przebywania przez skarżącego w maju 2021 r. na leczeniu psychiatrycznym i na zwolnieniu lekarskim czy też brak awiza w skrzynce pocztowej. Argumenty tej treści nie zostały sformułowane przez zainteresowanego w treści wniosku o przywrócenie terminu, a tylko wówczas organ byłby zobligowany ocenić je w świetle przesłanek z art. 58 k.p.a. Ocena czy przywrócić termin do wniesienia odwołania z mocy art. 59 § 2 k.p.a. zastrzeżona została do właściwości organu odwoławczego, wobec czego Sąd nie posiada kompetencji do orzekania w tym przedmiocie.

W świetle zebranego materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 6, art. 9, art. 40 § 1, art. 44 § 4, art. 58 § 1 k.p.a.; art. 7, art. 50, art. 86, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.; art. 107 § 3 w zw. z art. 8, 9 i 11 k.p.a., sformułowane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 8 listopada 2022 r. Podkreślić należy, że nie jest rolą organu odwoławczego poszukiwanie przesłanek uzasadniających brak winy strony w terminowym złożeniu odwołania, skoro strona sama ich nie przytacza.

Sąd odnosząc się na zakończenie rozważań do zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącego z 8 listopada 2022 r. wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie wymienionych w nim dowodów stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika więc, że Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego, wskazując, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu.

Podsumowując kontrolowane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim odpowiada prawu, zaś w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego jego wydanie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

k.ż.