Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1190/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 95 ust. 1 pkt 4, art. 104, art. 107 par. 1, par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 31, art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: Par. 1, par. 2, par. 4, par. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1130
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 5 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] cofnął sierż. szt. P. K. prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267), dalej "K.p.a.", art. 95 ust. 1 pkt 4 oraz art. 97 ust. 5 w związku z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj.: Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 6 oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r., nr 100, poz. 918 ze zm.; obecnie tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1130), dalej "rozporządzenie".

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że P. K. jest funkcjonariuszem w służbie stałej od dnia 4 grudnia 2009 r. Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendanta Miejskiego Policji pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej dla policjanta.

W dniu 21 lipca 2012 r. zawarł związek małżeński z funkcjonariuszką KMP – A. K. Żona pobierała w latach 2007-2012 równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, będąc właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w K na os. Z. Lokal ten został przez A. K. sprzedany w dniu 29 marca 2012 r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Lokal sprzedany przez A. K. spełniał przysługujące jej normy zaludnienia.

Obecnie P. K. zamieszkuje wraz z małżonką w lokalu na os. N w K, który stanowi własność jego teściowej.

Jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy o Policji Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

W myśl art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2 (...).

Art. 92 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jest to zastępcza forma prawa do służbowego lokalu mieszkalnego. Zatem w sytuacji utraty przez policjanta prawa do lokalu służbowego nie przysługuje mu również świadczenie zastępcze, jakim jest równoważnik za brak lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnień do dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 lub zmienił się jego stan rodziny.

Organ stwierdził, że P. K. po zawarciu związku małżeńskiego z policjantką, która nie posiadała i nadal nie posiada prawa do lokalu służbowego, również utracił to uprawnienie, a w konsekwencji również uprawnienie do świadczenia zastępczego w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

P. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że nie posiada lokalu, o jakim jest mowa w art. 88 ustawy o Policji. Wskazał, że jego żona jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego istotnie była posiadaczem mieszkania własnościowego, które otrzymała aktem darowizny od swojej babci w zamian za dożywocie i opiekę.

Babcia żony w lipcu 2010 r. doznała udaru mózgu, następstwem którego stała się osobą niepełnosprawną, z lewostronnym paraliżem, która wymaga całodobowej opieki i pomocy. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (odpowiednik dawnej l grupy inwalidzkiej) i całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji.

Mieszkanie to składało się z dwóch pokoi o pow. mieszkalnej ok. 20 m2. Babcia żony w tym okresie stawała się osobą coraz bardziej niedołężną, mieszkanie na piętrze całkowicie uniemożliwiało opuszczenie mieszkania. Mała łazienka, która nie była dostosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej, nie pozwalała na utrzymanie odpowiedniego stanu higienicznego. Z uwagi na konieczność utrzymania względnej sprawności fizycznej konieczna jest stała domowa rehabilitacja, a w pokoju 11 metrowym było to prawie niemożliwe. W związku z zaistniałą sytuacją żona wraz z rodziną jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego podjęła decyzję o sprzedaży mieszkania i budowy domu, tak by mogły być spełnione warunki do dalszej opieki i pielęgnacji osoby niepełnosprawnej, jak również w związku z planowanym założeniem rodziny.

Skarżący zaznaczył, że żona ma moralny obowiązek, zagwarantowany wcześniej notarialnym zapisem o dożywociu, opiekowania się babcią. Sprzedaż mieszkania własnościowego (nie było to mieszkanie spółdzielcze jak napisano w decyzji) była koniecznością wynikającą z sytuacji rodzinnej. Ponadto trudno sobie wyobrazić, że w tak małym mieszkaniu skarżący z żoną podjęliby decyzję o powiększeniu rodziny.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 5 sierpnia 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 92 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 1, § 6 rozporządzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że A. K. (będąc jeszcze stanu wolnego), na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]), zbyła lokal mieszkalny o powierzchni 29,66 m2 na os. Z w K na rzecz innej osoby. Lokal był zgodny z przysługującymi policjantowi obecnie dwoma normami zaludnienia, a nawet je przewyższał.

W dniu 5 czerwca 2013 r. skarżący złożył w Komendzie Miejskiej Policji oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 21 lipca 2012 r., w którym poinformował, że od dnia zawarcia związku małżeńskiego (tj. od dnia 21 lipca 2012 r.), wspólnie z żoną, zamieszkuje na os. N w K, w lokalu mieszkalnym, do którego spółdzielcze - własnościowe prawo posiada teściowa – J. K.

Zdaniem organu odwoławczego, aby odnieść się do prawidłowości zaskarżonej decyzji należy najpierw dokonać analizy i interpretacji art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz przepisów wykonawczych, które kształtują przesłanki przyznania funkcjonariuszowi prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji poświęcone zostały poszczególnym uprawnieniom mieszkaniowym funkcjonariuszy. Przede wszystkim art. 88 ustawy statuuje ogólną zasadę, zgodnie z którą policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

Przesłanki uzyskania tych świadczeń (mających zawsze sens tylko w przypadku, gdy osoba uprawniona nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby) zostały określone niejednakowo.

W szczególności postanowienia art. 88 ustawy o Policji, w związku z przepisami § 2 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 884 ze zm.), wprowadzają wymóg przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługujących mu norm zaludnienia. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 - 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Z kolei, zgodnie z § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, dla policjanta posiadającego rodzinę, przysługuje 1 norma zaludnienia dla policjanta i każdego członka rodziny. Tak więc skarżącemu przysługują dwie normy zaludnienia (tj. lokal o powierzchni mieszkalnej od 14 do 20 m2).

Takiego wymogu ustawodawca nie wprowadził jednak w odniesieniu do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, którego wysokość, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. jest stała dla określonych kategorii funkcjonariuszy (posiadających rodzinę lub nie). Z tego też względu świadczenie z tego tytułu należy traktować co do zasady jako zastępcze i tymczasowe zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb mieszkaniowych, do czasu realizacji resortowego prawa do lokalu mieszkalnego w formie przydziału lub udzielenia pomocy finansowej na jego uzyskanie.

Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego może przybrać postać administracyjnego przydziału, udzielenia pomocy finansowej na jego uzyskanie (art. 94 ust. 1) lub też wypłaty równoważnika pieniężnego za jego brak (art. 92 ust 1).

Reguły te znalazły następnie rozwinięcie w aktach wykonawczych. Szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przedmiotowego równoważnika określone zostały, na mocy delegacji zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy pragmatycznej, w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. wraz z nowelą w postaci rozporządzenia z dnia 6 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2005 r., nr 70, poz. 633). Przepisy § 1 ust 1 i 2 cytowanego rozporządzenia zawierają katalog negatywnych przesłanek, po zaistnieniu których wzmiankowane świadczenie policjantowi nie przysługuje.

W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji błędną interpretację przepisów rozporządzenia. W rozumieniu skarżącego fakt, iż jego żona zbyła lokal jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, uprawnia go do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy uznał ten zarzut za bezzasadny.

Po pierwsze - obecna żona policjanta, również funkcjonariusz Policji posiadała prawo do lokalu mieszkalnego, położonego na os. Z w K. Lokal był zgodny z czterema normami zaludnienia (podczas gdy wówczas A. K. jako osobie samotnej jak i obecnie, po zawarciu małżeństwa skarżącemu i jego żonie przysługują łącznie dwie normy zaludnienia). Sprzedając lokal osobie trzeciej, A. K. utraciła prawo do służbowego lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Po drugie, zgodnie z § 6 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, (...).

Okoliczności podniesione przez skarżącego pozostają bez znaczenia. Dla sprawy istotny jest sam fakt zmiany stanu rodziny policjanta, który pobierał równoważnik będąc kawalerem, a oświadczenie mieszkaniowe złożył po zawarciu związku małżeńskiego. Nie ulega więc wątpliwości, że zmienił się stan rodziny skarżącego, co obligowało organ I instancji do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika.

Organ I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, niemniej jednak uzasadnienie nie było wystarczająco kompletne i nie wskazywało wprost na obligatoryjny charakter zaskarżonej decyzji. Organ skupił się głównie na uzasadnieniu braku uprawnień policjanta do dalszego pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, wywodząc je z braku uprawnień żony skarżącego do służbowego lokalu mieszkalnego. Wywód ten jest słuszny, gdyż odmienna interpretacja przepisów ustawy o Policji, prowadziłaby do sytuacji, w której małżeństwo policjantów posiadałoby zasadniczo odmienne uprawnienia. Jedno z małżonków nie posiadałoby prawa do lokalu, po zbyciu lokalu mieszkalnego zgodnego z normami zaludnienia (A. K.), a drugie posiadałoby zarówno uprawnienia do służbowego lokalu jak i prawo zastępcze w postaci równoważnika za brak lokalu i prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego (skarżący).

W zaistniałej sytuacji, przyjąć należy, że skarżący zawierając związek małżeński z policjantką, która utraciła prawo do lokalu mieszkalnego, również nie posiada już tych uprawnień.

Organ podkreślił, że motywy, którymi kierowała się A. K. zbywając przysługujące jej prawo do lokalu, pozostają bez znaczenia w sprawie. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do dotychczas przyznanego skarżącemu równoważnika w sytuacji zmiany stanu jego rodziny jest w świetle obowiązującego prawa obligatoryjne.

P. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, że sprawa została rozpatrzona pobieżnie i bez szczegółowej analizy przepisów normujących prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, z pominięciem "dóbr" materialnych funkcjonariusza Policji. W przypadku stwierdzenia niejasności prawnych, przepis powinien zostać rozpatrzony na korzyć strony.

Podniósł, że głównym powodem jego skargi jest stwierdzenie w decyzji, że po pierwsze zauważyć należy, iż obecna żona policjanta, również funkcjonariusz Policji posiadał prawo do lokalu mieszkalnego, położonego na os. Z w K. Lokal był zgodny z czterema zasadami zaludnienia (podczas gdy wówczas A. K. jako osobie samotnej i obecnie, po zawarciu małżeństwa P. K. i jego żonie przysługują łącznie dwie normy zaludnienia. Sprzedając lokal osobie trzeciej, A. K. utraciła prawo do służbowego lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Powyższe stwierdzenie według oceny skarżącego, jest nieprawdziwe. W chwili zbycia lokalu mieszkalnego A. K. posiadała odrębny majątek, a zbywając go nie uczyniła tego jako żona skarżącego, "lecz jako osoba o odrębnym statusie prawnym i majątkowym, co nie może być punktem wspólnym dotyczącym funkcjonariusza, któremu przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego".

Żaden przepis ustawy o Policji czy rozporządzenia nie mówi, że małżonek funkcjonariusza przed ślubem zbył lokal. Przepis mówi "(...) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszalnego (...)".

Skarżący podniósł, że przed zawarciem związku małżeńskiego otrzymał podczas rozmowy z pracownikiem odpowiedzialnym za sprawy mieszkaniowe KMP informacje, że fakt zbycia przez żonę przed ślubem prywatnego lokalu mieszkalnego nie ma żadnego znaczenia, gdyż skarżący pobiera równoważnik pieniężny dla jednego policjanta.

Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał podobną sprawę, z tą różnicą, że żona funkcjonariusza nie była policjantem, lecz również przed zawarciem związku małżeńskiego zbyła lokal mieszkalny przez co funkcjonariuszowi również cofnięto prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na korzyść skarżącego twierdząc, że taki równoważnik mu się należy.

Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Komendant podniósł, że nie może mieć znaczenia w sprawie fakt, że małżonka policjanta (również funkcjonariusz) zbyła własny lokal mieszkalny 4 miesiące przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym. Lokal ten spełniał przysługujące im normy zaludnienia. Co więcej na podstawie § 2 rozporządzenia jest możliwe przyznanie równoważnika w dwóch sytuacjach: gdy policjant posiada członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, oraz gdy policjant jest samotny. W związku z tym przepis ten nie daje podstawy do wydania decyzji administracyjnej, w której funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę jest przyznawane świadczenie w wysokości jak dla policjanta samotnego.

Nie znajduje tu zastosowania też § 4 rozporządzenia rozstrzygający problem zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika (w takiej sytuacji przysługuje korzystniejszy), skoro małżonka również policjant - nie posiada prawa do równoważnika z uwagi na zbycie lokalu mieszkalnego. Zatem organy dokonały prawidłowej oceny sytuacji mieszkaniowej skarżącego, dokonując jej przez pryzmat uprawnień (a raczej ich braku) po stronie żony skarżącego.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Z przywołanych uregulowań wynika, że rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Sprawa, której przedmiot należy do właściwości określonego organu administracji, z momentem wywołania kontroli sądu administracyjnego, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Rezultatem rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny spory wywołanego wniesioną skargą, nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżący jako funkcjonariusz Policji w służbie stałej od dnia 4 grudnia 2009 r. na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendanta Miejskiego Policji pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej dla policjanta.

W dniu 5 czerwca 2013 r. skarżący złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 21 lipca 2012 r., w którym poinformował, że od dnia zawarcia związku małżeńskiego z funkcjonariuszką KMP - A. K. (tj. od dnia 21 lipca 2012 r.), wspólnie z żoną zamieszkuje na os. N w K, w lokalu mieszkalnym, do którego spółdzielcze - własnościowe prawo posiada teściowa – J. K.

Tak sformułowane oświadczenie spowodowało, że Komendant Miejski Policji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] cofnął skarżącemu prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Ze wskazanej podstawy prawnej oraz uzasadnienia powyższej decyzji organu I instancji wynikało natomiast - sprzecznie z sentencją decyzji, że decyzja ta rozstrzyga dwie kwestie.

Po pierwsze - cofnięcia prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wynikającego z pozostającej w obrocie prawnym decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendanta Miejskiego Policji, ze wskazaniem, że zgodnie z § 6 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, (...).

Po drugie - uznania przez organ I instancji, że P. K. po zawarciu związku małżeńskiego z policjantką, która nie posiadała i nadal nie posiada prawa do lokalu służbowego, również utracił to uprawnienie, a w konsekwencji również uprawnienie do świadczenia zastępczego w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. To stwierdzenie wskazuje, że organ pomimo braku takiego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji, odmówił skarżącemu ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 21 lipca 2012 r., tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego, o co wnioskował w złożonym w dniu 5 czerwca 2013 r. oświadczeniu mieszkaniowym. Organ wskazał w szczególności, że w myśl art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2 (...). Żona pobierała w latach 2007-2012 równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, będąc właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w K na os. Z. Lokal ten został przez A. K. sprzedany w dniu 29 marca 2012 r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Lokal sprzedany przez A. K. spełniał przysługujące jej normy zaludnienia.

Rozstrzygnięcie to zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazując, że: zgodnie z § 6 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, (...); skarżący zawierając związek małżeński z policjantką, która utraciła prawo do lokalu mieszkalnego sprzedając lokal osobie trzeciej, również nie posiada już tych uprawnień w myśl art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Zdaniem Sądu, powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim decyzje nie odpowiadają wymogom określonym w art. 104 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Istotnym elementem decyzji, jako przejawu woli organu administracyjnego, jest stanowcze rozstrzygnięcie sprawy objętej wnioskiem wszczynającym postępowanie. Inaczej mówiąc, decyzja administracyjna - zgodnie z art. 104 K.p.a. - rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony. Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie.

Z kolei w myśl art. 107 § 3 K.p.a. prawidłowo sformułowane uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, nadto wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumcji.

Nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o części uprawnień lub obowiązków stron w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu.

Powyższe regulacje i rozważania w odniesieniu do sprawy poddanej kontroli Sądu jednoznacznie wskazują, że skoro mamy do czynienia z dwoma różnymi decyzjami administracyjnymi - a jak wynika z art. 104 K.p.a., każda decyzja zasadniczo załatwia (rozstrzyga) odrębną sprawę - to oznacza, że w istocie występują tu dwie sprawy administracyjne, a co za tym idzie - dwa postępowania administracyjne kończące się odpowiednio wydaniem każdej z wymienionych decyzji – zawartych jednakże w formie jednej decyzji. To przesądza o wadliwości decyzji organu I instancji, której to wadliwości organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie tylko nie zauważył, ale w pełni zaakceptował, co z kolei świadczy o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Tych wymogów zaskarżona decyzja nie spełnia.

W konsekwencji w odniesieniu do wskazywanych przez organy podstaw prawnych podjętych w sprawie rozstrzygnięć, jedynie na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z § 6 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, (...). Skoro, zatem niewątpliwie stan rodziny skarżącego uległ zmianie, ponieważ skarżący w dniu 21 lipca 2012 r. zawarł związek małżeński z funkcjonariuszką KMP – A. K., tę okoliczność organy uprawnione były do rozważania w odniesieniu do decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendanta Miejskiego Policji przyznającej skarżącemu od dnia 1 lipca 2011 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i ustalającej z dniem 1 lipca 2011 r. wysokość równoważnika dla policjanta. Jest to o tyle istotne, że wysokość przedmiotowego równoważnika, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia jest stała ale jednocześnie różna dla określonych kategorii funkcjonariuszy (posiadających rodzinę lub nie).

Ponadto organy dokonując wykładni art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji przyjęły, że żaden przepis ustawy o Policji czy rozporządzenia nie mówi, że małżonek funkcjonariusza przed ślubem zbył lokal. Przepis mówi "(...) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszalnego (...)". Taka wykładnia zdaniem organów, w odniesieniu do wnioskowanego przez skarżącego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości określonej w rozporządzeniu dla kategorii funkcjonariuszy posiadających rodzinę (§ 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia) pozwalała na stwierdzenie, że skarżący zawierając związek małżeński z policjantką, która utraciła prawo do lokalu mieszkalnego, również nie posiada już tych uprawnień.

Takiej wykładni nie sposób zaakceptować, ponieważ jak trafnie wskazywał skarżący, w chwili zbycia lokalu mieszkalnego A. K. posiadała odrębny majątek, a zbywając go nie uczyniła tego jako żona skarżącego, "lecz jako osoba o odrębnym statusie prawnym i majątkowym, co nie może być punktem wspólnym dotyczącym funkcjonariusza, któremu przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego".

Prawidłowa wykładnia art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wskazuje wprost, że negatywna przesłanka przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym dodatku za brak lokalu mieszkalnego odnosi się do zbycia przez małżonka policjanta własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2 (...). Przepis posługuje się pojęciem "małżonka policjanta", a status taki A. K. uzyskała w dniu 21 lipca 2012 r. kiedy to zawarła związek małżeński ze skarżącym. Zatem zbycie przez A. K. w dniu 29 marca 2012 r. lokalu mieszkalnego, który spełniał przysługujące jej normy zaludnienia, co spowodowało, że nie miała prawa do lokalu mieszkalnego i dodatku za brak lokalu mieszkalnego - nie stanowi negatywnej przesłanki przydzielenia skarżącemu jako policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym dodatku za brak lokalu mieszkalnego, którego wysokość, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia jest stała dla określonych kategorii funkcjonariuszy (posiadających rodzinę lub nie).

Niewątpliwie powyższą wykładnię należy odnosić do regulacji zawartych w treści ustawy z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 788), dalej "K.r.o.", a w szczególności do art. 1 K.r.o. określającego chwilę zawarcia związku małżeńskiego oraz do przepisów Działu III "Małżeńskie ustroje majątkowe", a więc m.in. do art. 31 K.r.o. i art. 33 K.r.o.

Jeżeli A. K. zbyła w dniu 29 marca 2012 r. przed powstaniem wspólności ustawowej lokal mieszkalny, który spełniał przysługujące jej normy zaludnienia, to zbycie tego lokalu nie spełnia przesłanki "zbycia przez małżonka policjanta" o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Powyższy przepis prawa został ustanowiony w tym celu, aby zapobiec sytuacji, gdy funkcjonariusz policji lub jego małżonek zbywają lokal, który spełnia normy mieszkaniowe, a jednocześnie ubiega się o przyznania jednej z form pomocy mieszkaniowej, tj.: prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego w przypadku nieposiadania lokalu mieszkalnego lub prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. W sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, a w konsekwencji okoliczności dotyczące sytuacji mieszkaniowej żony skarżącego, które miały miejsce przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym nie powinny mieć wpływu na ocenę uprawnień skarżącego do pobierania równoważnika za brak mieszkania.

Z całą pewnością również zawierając związek małżeński z osobą, która utraciła prawo do przydziału lokalu służbowego oraz równoważnika za brak mieszkania, skarżący nie utracił przez to swojego uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Prawo do tego świadczenia, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji skarżący utraciłby tylko wtedy, gdyby jego żona posiadała lokal mieszkalny.

Nadto zgodnie z § 4 rozporządzenia, w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Nie ma natomiast przepisu, który pozbawiałby prawa do równoważnika za brak mieszkania policjanta tylko dlatego, że takiego uprawnienia nie posiada jego współmałżonek, nawet jeżeli także jest funkcjonariuszem Policji.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.