Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 390/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 244 ust1 pkt 11
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 1 ust 2 pkt 2 l.it d
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg M. B. i Rzecznika Praw Dziecka w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. M. B. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta odmówił stronie prawa do ww. świadczenia.

W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] , którą ponownie odmówił przyznania stronie świadczenia wychowawczego, powołując się na te same argumenty. W uzasadnieniu wskazano, że strona jest cudzoziemcem, a jej wniosek podlegał kontroli pod względem przesłanek objęcia pomocą w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit c i d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Strona posiada kartę pobytu bez adnotacji "dostęp do rynku pracy", a zatem nie jest objęta pomocą finansową w formie świadczenia wychowawczego.

Od przedmiotowej decyzji M. B. odwołała się podnosząc, że nie zgadza się z decyzją, gdyż posiada prawo do podjęcia zatrudnienia wynikające z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 pkt 2, 4 i 14, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 1 i 3, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł (art. 5 ust. 4 ustawy). Przez pierwsze dziecko rozumie się jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia; w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2 (art. 2 pkt 14 ustawy). Jednocześnie, na podstawie art. 1, ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacja "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują zczłonkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na prace na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (ust. 3).

Kolegium wskazało, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, rodzina strony składa się z sześciu osób: jej samej, czworga dzieci oraz męża. Na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] r. udzielono stronie zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. odmówiono nadania statusu uchodźcy, ale udzielono zgody na pobyt tolerowany. M. B. jest obywatelką Rosji narodowości czeczeńskiej. Zatem strona nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jak również nie jest cudzoziemcem przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Kolegium stwierdziło, że dostrzega sprzeczność pomiędzy brzmieniem art. 1 ust. 2 pkt d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci a art. 87 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na podstawie której strona ma prawo podjąć zatrudnienie, niemniej uwzględnienie przedstawionego stanowiska naruszałoby bezwzględny obowiązek stosowania przez organy administracji publicznej zasady wynikającej z art. 6 k.p.a., tj. zasady praworządności.

Z zasady tej wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego oraz są tymi przepisami związane. Związanie organów administracji publicznej przepisami prawa powszechnie obowiązującego oznacza w szczególności, że nie są upoważnione — inaczej niż sądy i trybunały — do samodzielnego kwestionowania obowiązywania przepisów prawnych powszechnie obowiązujących (należycie ogłoszonych) i odmowy zastosowania tych przepisów jako podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Wprawdzie organy administracji publicznej, podobnie jak wszystkie organy stosujące prawo, mają obowiązek ustalenia prawidłowej podstawy decyzji administracyjnej, w tym obowiązek rozstrzygania ewentualnych sprzeczności i kolizji między wchodzącymi w rachubę przepisami powszechnie obowiązującymi różnej rangi, to jednak rozstrzyganie tych kolizji może następować wyłącznie poprzez odpowiednie zabiegi interpretacyjne, w tym stosowanie powszechnie uznanych reguł kolizyjnych. W związku z tym organ administracji publicznej może wprawdzie nie zastosować przepisu rozporządzenia, który w rezultacie dokonanej wykładni i zastosowanych reguł kolizyjnych został uznany przez organ za sprzeczny z przepisem ustawy, lecz nie może tego uczynić na tej podstawie, że przepis rozporządzenia został wydany bez wyraźnego upoważnienia ustawowego lub z przekroczeniem tego upoważnienia albo że przepis upoważniający został skonstruowany niewłaściwie, albo że rozporządzenie nie ma charakteru wykonawczego do ustawy. Innymi słowy, organ administracji nie powinien stosować w takich wypadkach argumentacji, która podważa legalność regulacji wynikającej z rozporządzenia, tj. zasady i tryb jego stanowienia. Brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że organy administracji są uprawnione do oceny zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa oraz do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, także wtedy, gdy chodzi o przepis podustawowy (M.Jaśkowska: komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2016).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., I OSK 15/12, oceniając granice stosowania przez organu administracji publicznej zasady praworządności stwierdził, że w orzecznictwie i judykaturze nie budzi wątpliwości, że zastosowania niekonstytucyjnych czy też w inny sposób naruszających obowiązujący porządek prawny norm rangi podustawowei mogą odmówić tylko sądy. Wynika to bowiem z treści art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Takiego przepisu w odniesieniu do organów administracji w obowiązującym porządku prawnym brak. Nadto zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Działanie na podstawie prawa oznacza między innymi działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Konstytucyjna zasada praworządności nakłada na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Powyższa zasada praworządności została powtórzona w art. 6 k.p.a. Na tle powołanego przepisu, który nakazuje organowi administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa (należycie ustanowionych) należało rozważyć, czy organy administracji publicznej, stosując przepisy prawa, są upoważnione do oceny poprawności ich ustanowienia. Przedstawiony problem wymaga przede wszystkim uwzględnienia, że tylko Trybunał Konstytucyjny i sądy administracyjne (w odniesieniu do aktów prawa miejscowego) mogą orzec o niezgodności danego aktu z przepisami prawa wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu. Sądy powszechne i administracyjne są uprawnione jedynie do odmowy stosowania przepisów aktów podustawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym, co jednak nie powoduje utraty mocy obowiązującej tych przepisów. Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie, między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 1994 r., sygn. akt III ARN 4/94, przyjął, że w sądowej kontroli decyzji administracyjnych mieści się w szczególności kontrola legalności i zgodności z ustawami podustawowych normatywnych aktów wykonawczych. W tych ramach istnieje obowiązek sądu administracyjnego badania, czy przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego znajduje oparcie w upoważnieniu ustawowym i nie wykracza poza jego zakres oraz czy jest zgodny z normami ustawowymi, regulującymi stosunki prawne, stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że sąd administracyjny, w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie może wprawdzie uchylić aktu podustawowego, stanowiącego jej podstawę, jednak w wypadku stwierdzenia, że taki akt jest niezgodny z ustawą, jest władny odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie i ocenić zgodność decyzji z przepisami ustawy. W ww. orzeczeniu NSA stwierdził wprost, że organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją, bowiem w przeciwieństwie do sądów nie korzystają one z przymiotu niezawisłości.

Pismem z dnia [...] r. M. B. złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 5 ust. 3 d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez uniemożliwienie nabycia przez odwołującą prawa do świadczenia wychowawczego na troje dzieci w okresie od dnia 13 kwietnia 2016 r.

- art. 1 ust 2 pkt 2 lit d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż osoba posiadająca ochronę uzupełniającą nie jest uprawniona do prawa do świadczenia wychowawczego, bowiem nie ma adnotacji na karcie pobytu "dostęp do rynku pracy",

- art. 87 ust. 1 pkt. 1i i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy oraz w zw. z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie, podczas gdy z uregulowania zawartego w niniejszym przepisie wynika, iż z mocy prawa osoby mające status uchodźcy mają nieograniczony dostęp do rynku pracy i zwolnieni są z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę z mocy prawa, dlatego też pomimo braku adnotacji na karcie "dostęp do rynku pracy" mają prawo do świadczenia wychowawczego,

- art. 1 ust. 2 pkt. c ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie, podczas gdy z przepisu wynika wprost iż świadczenia rodzinne przysługują: cudzoziemcom, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a świadczenie wychowawcze jest to świadczenie rodzinne, zatem odwołującej się przysługuje prawa do świadczenia wychowawczego, które wypłacane jest na dzieci tak jak świadczenia rodzinne,

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego polegające na pominięciu istotnych faktów tj. przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazujących wprost, iż ochrona uzupełniająca uzyskana w Polsce i nadana przez Polskie Władze uprawnia z mocy prawa do: świadczeń rodzinnych, nieograniczonego prawa do pracy i do prowadzenia działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak Polacy, prawa do świadczeń pomocy społecznej, prawa do ubezpieczenia zdrowotnego, prawa do pomocy integracyjnej, prawa do nauki w szkołach podstawowych, gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych,

- art. 80 K.p.a. przez nieuwzględnienie całokształtu materiału w sprawie.

Pismem z dnia [...] r. na ww. decyzję Kolegium skargę złożył również Rzecznik Praw Dziecka zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na ograniczeniu się do wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niedokonaniu wykładni systemowej tego przepisu z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach oraz z art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prowadzące do naruszenia:

a) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażającego nakaz równego traktowania przez władze publiczne podmiotów podobnych (tu: cudzoziemców, którzy uzyskali dostęp do polskiego rynku pracy), przy zastosowaniu nieuzasadnionego i nieadekwatnego kryterium różnicującego (tu: umieszczenia albo nieumieszczenia w karcie pobytu cudzoziemca stosownej adnotacji o posiadanym dostępie do rynku pracy),

b) art. 2 oraz art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, nakazujących władzom publicznym kierowanie się zasadami sprawiedliwości społecznej, m.in. poprzez zapewnienie rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji społecznej (tu: cudzoziemcom, którzy ze względu na uzasadnioną obawę przed doznaniem poważnej krzywdy zmuszeni byli opuścić swój kraj pochodzenia i z tego powodu uzyskali w Polsce ochronę uzupełniającą) szczególnej pomocy ze strony władz,

c) art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji w zw. z art. 2 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji, nakazujących uznanie prawa każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego oraz zakazujących dyskryminacji dzieci w zakresie realizacji ich praw konwencyjnych.

W odpowiedzi na ww. skargi SKO wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. Sąd zarządził o połączeniu na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. sprawy ze skargi M. B. i Rzecznika Praw Dziecka do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. – decyzji organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skargi zasługują na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem skarg jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na jej dzieci.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w sprawie bezsporne jest, iż skarżąca będąca cudzoziemką, w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci posiadała ważną kartę pobytu (rubryka data upływu ważności: [...] r.) uzyskaną w związku z udzieleniem jej ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (rubryka rodzaj wydanego zezwolenia: ochrona uzupełniająca), jednakże bez adnotacji "dostęp do rynku pracy". Natomiast spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie uznały, że brak wskazanej adnotacji uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organów jest nieprawidłowe i świadczy o niewłaściwej interpretacji przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie.

Wykładnia jest procesem (zespołem czynności) zmierzającym do ustalenia znaczenia przepisu prawa i ustalenia treści zawartych w nim norm prawnych. W celu ustalenia rzeczywistej woli ustawodawcy, żadna z metod wykładni (językowa, systemowa, funkcjonalna) nie może być stosowana z pominięciem pozostałych, zwłaszcza gdy wykładnia językowa nie daje jednoznacznych rezultatów w kontekście pozostałych. Obecnie ww. wykładnie nie są wobec siebie konkurujące, lecz współdziałające. Wszystkie te rodzaje wykładni powinny być użyte, jeśli chce się ustalić rzeczywiste znaczenie przepisu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 731/15).

Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, co doprowadziło do nieprawidłowego odkodowania normy prawnej zawartej w tym przepisie.

Niewątpliwie z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika wprost, iż adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcowi posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkuje z członkami rodziny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Jednakże przy wykładni powyższego przepisu nie sposób pominąć art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pierwsza ze wskazanych regulacji nakłada na organy obowiązek umieszczenia w karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Natomiast druga regulacja stanowi w jakich sytuacjach cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1), bądź zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (ust. 2). Wśród tych sytuacji wskazano m.in. udzielenie ochrony uzupełniającej w RP (art. 87 ust. 1 pkt 2), którą to uzyskała skarżąca. Z analizy powołanych przepisów wynika zatem, że skoro cudzoziemcowi, któremu udzielono ochrony uzupełniającej w RP, przysługuje z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce, to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny. Wobec powyższego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został pogląd, który skład orzekający tutejszego Sądu w pełni podziela, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1197/16, z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1388/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 663/16, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 995/16). Innymi słowy, prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu, lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które to może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Zdaniem Sądu, taki sposób rozumienia przepisu, na który powołali się skarżący, znajduje uzasadnienie również w wykładni celowościowej i co najważniejsze odpowiada wartościom przyjętym w Konstytucji oraz w Konwencji o prawach dziecka.

W świetle uzasadnienia projektu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz art. 4 ust. 1 ww. ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest udzielenie pomocy finansowej rodzinom wychowującym dzieci, która to pomoc polega na częściowym pokryciu wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Przy czym przepis nie wyłącza spod jej działania dzieci cudzoziemców posiadających prawo pobytu i uprawnienie do pracy w Polsce. W takiej sytuacji za niedopuszczalne uznać należy różnicowanie cudzoziemców legalnie przebywających w Polsce i mających dostęp do rynku pracy z mocy prawa, na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy otrzymali kartę pobytu bez adnotacji, zwłaszcza, że adnotacja potwierdza tylko fakt posiadanego uprawnienia, a cudzoziemcy na jej ujawnienie w dokumencie nie mają żadnego wpływu. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby, jak słusznie wskazał Rzecznik Praw Dziecka, do naruszenia przepisów Konstytucji, jak i Konwencji o prawach dziecka nakazujących uwzględnienie równości wobec prawa, sprawiedliwości społecznej, dobra rodziny, praw dziecka, prawa do zabezpieczenia społecznego jak i zakazujących jakiejkolwiek dyskryminacji, tj. art. 2 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji oraz art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji.

Skoro przesądzenie o braku podstaw przyznania świadczenia wychowawczego wyłącznie w oparciu o formalne kryterium posiadania zapisu na karcie pobytu o dostępności do rynku pracy nie daje pogodzić się z rezultatem wykładni celowościowej, systemowej i prokonstytucyjnej, za uzasadnione uznać należy odejście od językowego brzmienia omawianego przepisu. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie oznacza to – jak wywiodło Kolegium - odmowy zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, lecz przyjęcie za prawidłowo dokonaną wykładnią, iż cudzoziemiec posiadający kartę pobytu i uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce z uwagi na udzielenie ochrony uzupełniającej, spełnia określony w tym unormowaniu warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wobec dokonania niewłaściwej wykładni i zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd wykładni i dokonania oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego zgodnie z tą wykładnią jak i wymogami określonymi przez ustawodawcę, mając na uwadze okoliczność ważności karty pobytu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.