Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1114/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 788
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 2 pkt 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzania lasu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 5 października 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 788 z późn. zm.,dalej "u.l."), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1161), art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 995 z późn. zm.) oraz art. 10 § 1, art. 104, art. 108 § 1 k.p.a., nie uznał wniosku D. K. w sprawie zastrzeżeń do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla Dzielnicy VII Zwierzyniec dla działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] w Krakowie.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, w tym na wydaną uprzednio decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 stycznia 2018 r. odrzucającą wniosek D. K. w sprawie zastrzeżeń do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla Dzielnicy VII Zwierzyniec dla działki nr [...], uchyloną następnie przez SKO w K. decyzją z dnia 28 marca 2018 r. nr: [...] wraz z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania w zakresie zbadania spełnienia przez działkę przesłanki funkcjonalnej, stanowiącej niezbędny warunek uznania lasu - będącego lasem w znaczeniu przyrodniczym, za las w znaczeniu prawnym, co zdaniem Kolegium doprowadziło do przedwczesnej subsumpcji danego stanu faktycznego do norm prawnych ustawy o lasach.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji stwierdził, że dla obszaru dzielnicy VII Zwierzyniec w Krakowie został sporządzony Uproszczony Plan Urządzenia Lasu (wg stanu na dzień 1 stycznia 2018 r., dalej jako "UPUL") na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r. zatwierdzony w dniu 12 marca 2018 r. przez Prezydenta Miasta Krakowa. W chwili sporządzenia dokumentacji urządzeniowej tj. Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla dzielnicy VII Zwierzyniec w Krakowie, na przedmiotowej działce nr [...] obręb [...] jedn. ewid. [...] występował użytek gruntowy las oznaczony symbolem Ls.

W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej zgodnie ze wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez upoważnionych specjalistów z zakresu leśnictwa, w dniu [...] sierpnia 2018 r. stwierdzono, że badana działka spełnia kryteria definicji lasu zawartej w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dziennik Ustaw z 2017 r. poz. 788 ze zm.), a zastrzeżenia do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla Dzielnicy VII Zwierzyniec dla działki nr [...] obręb [...] w Krakowie są bezpodstawne, gdyż m. in.:

- działka strony sąsiaduje bezpośrednio z innymi działkami leśnymi "Lasu Wolskiego" tworząc kompleks leśny o powierzchni około 400 ha. W związku z tym, że działka leśna nr [...], obr. [...] położona jest na skraju uroczyska "Lasu Wolskiego" naturalnym jest, że roślinność na skraju lasu jest niemal zawsze inna niż w głębi lasu, dlatego w pasie oddzielającym las od innych użytków może występować domieszkowo nawet roślinność niepożądana (inwazyjna), co jednak w żaden sposób nie dyskwalifikuje skrajnych fragmentów lasów do nienazywania ich lasem i do nieklasyfikowania ich jako las w rozumieniu ustawy o lasach,

- kryterium dodatkowe "przeznaczenia do produkcji leśnej" jest konieczne tylko przy ocenie, czy gruntem leśnym jest grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, pozwala bowiem odróżnić taki grunt od innych niepokrytych roślinnością leśną, a będących np. gruntami rolnymi. Natomiast kryterium to nie ma znaczenia w odniesieniu do gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokrytego roślinnością leśną, taki grunt bowiem z istoty rzeczy jest lub może być przeznaczony do produkcji leśnej.

W odwołaniu D. K. zarzucił:

I. naruszenie przepisów proceduralnych, a to w szczególności: naruszenie art. 7, 77 §1 oraz 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia w sprawie, co zaś skutkowało uzasadnieniem wydanej decyzji w sposób nieodpowiadającemu rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy.

II. naruszenie przepisów materialnoprawnych, a to w szczególności: naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, a to poprzez niewłaściwie dokonaną wykładnię pojęcia "las", a w konsekwencji naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy o lasach poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego, skutkującą stwierdzeniem, iż działka gruntu objęta niniejszym postępowaniem stanowi las, a tym samym podlega uwzględnieniu w uproszczonym planie urządzania lasu.

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeknięcie co do istoty sprawy, zgodnie z żądaniem odwołującego wszczynającym postępowanie w sprawie. Nadto wniósł o przeprowadzenie bezpośrednio przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów oraz z oględzin nieruchomości w postaci działki oznaczonej numerem [...], obręb [...], jednostka [...] na okoliczność niewystępowania krzewów leśnych oraz runa leśnego, a także nieprowadzenia na gruncie produkcji leśnej.

W ocenie skarżącego organ pierwszoinstancyjny, w pierwszej kolejności, dokonał błędnej wykładni normy art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, poprzez przyjęcie, że za "las" można uznać grunt o powierzchni co najmniej 0.10 ha, pokryty wyłącznie drzewami leśnymi i nieprzeznaczony do produkcji leśnej. Następnie na podstawie błędnie wyłożonej definicji pojęcia "las", organ ten, na podstawie stanu faktycznego opartego na niepełnym materiale dowodowym, stwierdził, iż grunt, będący przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi las w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, a tym samym podlega objęciu projektem UPUL, czym dopuścił się błędnej subsumpcji.

Decyzją z dnia 5 lipca 2019 r. nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 21 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach i art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało na ustawową definicję pojęcia "las" zawartą w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2129). Nadto w oparciu o art. 21 ust. 2 i 5 ustawy o lasach SKO przedstawiło procedurę składania zastrzeżeń i wniosków w sprawie planu.

Kolegium na wstępie dopuściło dowód w postaci całości dokumentacji fotograficznej dołączonej do odwołania, natomiast odmówiło przeprowadzenia w trybie art. 136 § 2 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci przeprowadzenia oględzin w terenie na okoliczność niewystępowania krzewów leśnych i runa leśnego, a także nieprowadzenia na tym gruncie produkcji leśnej. Uzasadniając powyższe stanowisko Kolegium wyjaśniło, iż dowód w postaci oględzin w terenie został przeprowadzony przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2018 r., z czego sporządzono protokół zawierający dokumentację fotograficzną. Stąd też Kolegium stwierdziło, że ponawianie wspomnianego dowodu na okoliczność wykazania faktycznego stanu zadrzewienia i zakrzewienia występującego na działce nr [...] obr. [...] i rzeczywistego stanu jej zagospodarowania, jest w tych okolicznościach zbędne. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że okoliczność faktycznego, aktualnego stanu zagospodarowania nieruchomości pod względem jej zadrzewienia i zakrzewienia, nie ma znaczenia przesądzającego dla uznania, bądź nie, takiej nieruchomości za grunt leśny.

Następnie Kolegium podniosło, mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz art. 3 ustawy o lasach, że za las należy uznać grunt spełniający co do zasady trzy kryteria: przestrzenne (powierzchniowe), przyrodnicze i przeznaczenia.

Analizując kryterium przestrzenne Kolegium stanęło na stanowisku, iż przedmiotem oceny w tym zakresie nie powinna być wyłącznie pojedyncza działka ewidencyjna (czy tym bardziej jej część) określona jako użytek leśny, ale zwarty kompleks nieruchomości, wśród których czy w sąsiedztwie których, działka ta jest położona. Tym samym fakt, że dana nieruchomość gruntowa ma - po podziale gruntu leśnego - powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, nie pozbawia jej statusu gruntu leśnego w sytuacji graniczenia z innymi gruntami leśnymi, tworzącymi łącznie zwartą powierzchnię ponad 0,10 ha. Pogląd powyższy poparto aktualną linią orzeczniczą. Zatem w ocenie Kolegium poza sporem pozostaje, iż działka nr [...] obr. [...] stanowi w swej części użytek oznaczony symbolem LsIV o pow. 0.0319 ha oraz LsVI o pow. 0,2096 ha i sąsiaduje bezpośrednio z szeregiem innych działek leśnych tworzących Las Wolski, stanowiąc zwarty kompleks leśny o pow. ok. 400 ha. Tym samym kryterium przestrzenne zostało w przedmiotowej sprawie spełnione.

W odniesieniu do kryterium przyrodniczego w ocenie Kolegium zarówno dokumentacja fotograficzna dołączona do odwołania przez skarżącego, jak i dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu z ww. wizji w terenie, przedstawiają grunt porośnięty bardzo gęsto roślinnością (zarówno drzewa, jak i roślinność krzewiasta), wskazującą na użytek o charakterze leśnym. Jednak w ocenie Kolegium porośnięcie tego terenu jednocześnie drzewami owocowymi, czy roślinnością leśną, nie jest okolicznością przesądzającą o charakterze gruntu jako leśnego w znaczeniu przyrodniczym. Tytułem przykładu powołano Las Wolski. Wskazano także, że nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy z 1991 r. o lasach jest niedopuszczalna. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, spełnione zostało również kryterium przyrodnicze.

Analizując z kolei kryterium przeznaczenia, Kolegium wskazało na treść art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o lasach oraz art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U.2019.725 z dnia 2019.04.18). Kolegium wskazało, że część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] (tj. fragment północno-zachodni oznaczony jako "Ls"), podlega ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Wzgórze Św. Bronisławy II, natomiast pozostała część objęta jest projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Strzelnica – Sikornik. Z zapisów obu planów wynika, iż część północno-zachodnia działki oznaczona jest jako użytek leśny o symbolu "Ls", jak też pozostała część działki znajduje się częściowo również w terenach zieleni oznaczonych na rysunku projektu planu symbolem "ZL.2" - lasy.

Odnosząc się do powyższych ustaleń wskazano, że w przypadku określenia rodzaju użytku gruntowego -las, decydującą rolę odgrywa stan faktyczny na gruncie, zaś kryteria gruntu, który może być sklasyfikowany jako las, zostały określone w art. 3 ustawy z 1991 r. o lasach. Wyjątkiem od wyżej przedstawionej zasady ustalania tego rodzaju użytku gruntowego (las), na podstawie faktycznego sposobu użytkowania danego gruntu, jest przypadek, gdy dany grunt objęty jest treścią planu urządzenia lasu i uproszczonego planu urządzenia lasu. Wówczas, w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z 1991 r. o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Co więcej, nawet brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne: nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru. W świetle powyższych wyjaśnień w ocenie Kolegium przyjąć należy, że w sprawie rozpatrywanej spełnione zostało również kryterium przeznaczenia, o którym mowa w art. 3 ustawy o lasach.

Odpowiadając na zarzuty odwołania Kolegium stwierdziło, iż uzasadnienie powyższej decyzji w istocie stanowi ustosunkowanie się do stanowiska tam wyrażonego. W odwołaniu zarzucono brak spełnienia wszystkich trzech kryteriów pozwalających na uznanie tego gruntu za las w rozumieniu ustawy o lasach, w szczególności w zakresie kryterium przyrodniczego i kryterium przeznaczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. K. zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, 77 § 1 oraz 78 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 3 pkt 1 ustawy o lasach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie norma ta nie miała zastosowania z uwagi na niespełnienie jej hipotezy, to jest poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego pod normę prawa materialnego; art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niewłaściwą jego wykładnię, skutkującą stwierdzeniem, że treść wpisu w ewidencji gruntów i budynków jest wiążąca w zakresie uznania przeznaczenia nieruchomości pod produkcję leśną, a w konsekwencji, że determinuje spełnienie kryterium przeznaczenia, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach: naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy o lasach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie norma ta nie miała zastosowania z uwagi na niespełnienie jej hipotezy, to jest poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego pod normę prawa materialnego.

Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, przyznanie od organu na rzecz skarżącego zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zwrotu uiszczonego wpisu od skargi oraz zwrotu wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być uzasadniona.

Rozpocząć należy od stwierdzenia, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.l.,

1. Plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest:

1) dla lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych - na zlecenie i koszt Lasów Państwowych;

2) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty;

3) dla pozostałych lasów - na zlecenie i koszt właścicieli.

2. Inwentaryzację stanu lasów, o której mowa w art. 19 ust. 3, przeprowadza się na zlecenie starosty.

3. Inwentaryzację stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 4, przeprowadza się na koszt Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

4. Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego.

5. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków.

Oczywistym jest, że przy zastosowaniu tego przepisu, statuującego całą procedurę UPUL, należy brać pod uwagę definicję lasu zawartą w ustawie o lasach. Zgodnie zatem z art. 3 u.l. lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Jak wynika z powyższego, las musi spełniać kryterium przestrzenne oraz kryterium przyrodnicze, a dodatkowo jeszcze przesłankę wskazaną w podpunktach a), b) lub c). "Definicja lasu pozostaje bez związku z pojęciem nieruchomości gruntowej oraz uprawnień majątkowych przysługujących do tej nieruchomości. Z punktu widzenia rozumienia pojęcia lasu istotne jest czy spełnia on wszystkie kryteria określone w art. 3 pkt 1 lit. a-c ustawy z 1991 r. o lasach. Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 ww. ustawy" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., II OSK 308/14, LEX nr 2002652). Odrębnie wskazano w przepisie (ust. 2), że może to być też grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywanie dla potrzeb gospodarki leśnej w sposób wskazany w przepisie. W niniejszej sprawie organy skoncentrowały się na pierwszym zagadnieniu, wobec tego pierwsza definicja była przedmiotem kontroli sądu.

Na wstępie należy wskazać na pewną kolejność, związaną z zapisami w ewidencji gruntów. Nie ulega wątpliwości, że obecnie teren działki nr [...] stanowi wedle wpisu w ewidencji gruntów i budynków użytek oznaczony symbolem Ls. Jednak nie może to mieć decydującego znaczenia w kontrolowanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 2 pkt 3a ustawy z 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. 2019,795 t.j.) ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do przepisów o ewidencji gruntów. Oznacza to, że określenie lasu na gruncie ustawy o lasach, udokumentowane zapisami w UPUL, wyprzedza wpis w ewidencji gruntów, który jest tylko deklaratoryjny. "Obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów, które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Plan urządzania lasu zawiera bowiem nie tylko opis, ale także zestawienie powierzchni lasów i gruntów do zalesienia (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy z 1991 r. o lasach)" (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2008 r. , I OSK 1077/07, LEX nr 496231, wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., I OSK 903/07, LEX nr 565817 , wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., I OSK 472/17 , LEX nr 2365307, por. też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2018 r., II SA/Ol 351/18, LEX nr 2562293 , wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. , I OSK 1240/10, LEX nr 1082594, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., II SA/Ol 382/10, LEX nr 753957).

Mając powyższą kolejność na uwadze, należy w oderwaniu od ewidencji rozważyć poszczególne kryteria – powierzchniowe i przyrodnicze, a następnie dołączyć do nich kryterium przeznaczenia. Albowiem nie wynika z ustaleń organów, aby teren ten stanowił rezerwat przyrody, wchodził w skład parku narodowego (podpunkt b) względnie był wpisany do rejestru zabytków ( podpunkt c). Pozostaje zatem kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej ( podpunkt a).

Co do kryterium przestrzennego, należy w pełni zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że przedmiotem oceny w tym zakresie nie powinna być wyłącznie pojedyncza działka ewidencyjna, czy tym bardziej jej część, ale zwarty kompleks nieruchomości, wśród których lub w sąsiedztwie których ta działka jest położona. Takie stanowisko zajął trafnie WSA w Krakowie w wyroku z 31.05.2019r., II SA/Kr 414/19, gdzie stwierdzono: "Należy wskazać, że ustawodawca całkowicie abstrahuje od pojęcia własności i związanych z nią pojęć jakkolwiek odwołuje się także do kryterium przestrzennego. Przyjmuje bowiem, że dla uznania gruntu za las warunkiem koniecznym jest, aby stanowił on zwartą powierzchnię wynosząca co najmniej 0.10 ha przy czym nie ma znaczenia czy grunt ten obejmuje (składa się ) w znaczeniu cywilnoprawnym jedną czy więcej działek sąsiadujących ze sobą. Ważne jest, że całość gruntu aby został uznany za leśny - niezależnie od pozostałych kryteriów wskazanych w treści art. 3 - zajmowała zwartą powierzchnię i aby była ona nie mniejsza niż wymagane w art. 3 pkt. 1 ustawy 0.10 ha. W pierwszej koncepcji wymóg powierzchni wynoszącej co najmniej 0,10 ha jest zrelatywizowany do poszczególnych nieruchomości (względnie działek wydzielonych geodezyjnie gruntu) w rozumieniu cywilistycznym. Literalne brzmienie art. 3 pkt. 1 ustawy o lasach , w którym brak odesłania do pojęcia i gruntu w znaczeniu cywilistycznym a jedynie posłużenie się pojęciem gruntu o zwartej powierzchni, pozwala w ocenie Sądu przyjąć interpretację, zgodnie z którą kryterium przestrzennego lasu nie można łączyć tylko z wielkością poszczególnych działek wchodzących w skład owej zwartej powierzchni gruntu leśnego". Należy zatem zgodzić się z Kolegium, że skoro działka nr [...] sąsiaduje z szeregiem innych działek leśnych tworzących Las Wolski o zwartym kompleksie 400 ha, jest lasem w znaczeniu przestrzennym.

Co do kryterium przyrodniczego, SKO rozwinęło podobny argument, wskazując, że skoro przedmiotowa działka jest położona na skraju uroczyska Las Wolski, to bez względu na przewagę rodzaju i gatunku roślinności, jako część kompleksu leśnego, pozostaje lasem w znaczeniu przyrodniczym. Jednocześnie wskazano, że zdaniem pracowników Zarządu Zieleni Miejskiej, teren działki porośnięty jest roślinnością typowo leśną z fragmentami gatunków inwazyjnych, czemu przeczy skarżący, wskazując, że są to drzewa owocowe, krzewy ozdobne i winorośl.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że działka nr [...] znajduje się na skraju kompleksu leśnego Las Wolski, co powoduje, że odnotować trzeba po pierwsze, niedostatek runa leśnego, a po drugie, porost roślinami inwazyjnymi, niecharakterystycznymi dla lasu. Jest to jednak wedle Sądu naturalne na obrzeżu lasu. Tutaj zgodzić się trzeba w pełni z argumentacją Kolegium. Natomiast jak wynika ze zdjęć, porost roślinnością nie dotyczy całej działki nr [...], gdyż widoczny jest fragment muru oporowego, który zapewne służy ochronie nieleśnego terenu /k.160 akt adm./. Ponadto odnotowano w protokole oględzin /k.144 verte/, że opisy w UPUL są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. W UPUL w oddziale 5n wpisano zaś: "inne wylesienie, informacje dodatkowe: mur oporowy, miejsce postoju pojazdów" /k.141/. Jeśli zatem na części działki znajduje się miejsce postoju pojazdów, to nie może być mowy o zalesieniu tej części terenu. Jeśli parking jest wyznaczony i utwardzony, co nie zostało w sprawie ustalone, trudno wobec tego wskazać za art. 3 ust. 1 u.l., że w tej części przejściowo pozbawiono roślinności ten fragment działki. Należy zgodzić się z Kolegium, że co do zasady pozbawienie roślinności przez właścicieli (wykarczowanie), samo w sobie nie może prowadzić do odstąpienia od oceny, że mamy do czynienia z lasem. Jednak przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obrzeżu lasu i dotychczasowe ustalenia nie wskazują na okoliczność, że właściciel wyciął drzewa, aby urządzić miejsce postojowe dla samochodów. Raczej przypuszczać należy, że parking urządzono na miejscu pozbawionym roślinności. Będzie to jednak przedmiotem ustaleń.

Reasumując, w części pokrytej roślinnością działka nr [...] z całą pewnością spełnia kryterium przyrodnicze. Pozostaje natomiast pytanie o część bez roślinności, zwłaszcza zajętą pod mur oporowy i miejsca postojowe.

Poza kryterium przestrzennym i przyrodniczym pozostaje do oceny stan faktyczny związany z przeznaczeniem do produkcji leśnej. Jak to już na wstępie wskazano, określenie tego elementu nie może być związane z zapisami w ewidencji gruntów, albowiem najpierw ustala się uproszczony plan urządzenia lasu, a dopiero potem następuje właściwy wpis do ewidencji.

Produkcja jest to zorganizowana działalność mająca na celu wytwarzanie jakichś towarów, usług lub dóbr kultury (Słownik PWN, Lex/el.). Wobec tego produkcja leśna będzie miała na celu wytwarzanie produktów lasu. Przeznaczenie do produkcji leśnej jest zatem związane z wykorzystywaniem lub możliwością wykorzystania lasu w zakresie wszystkich jego zasobów dla celów gospodarczych człowieka. Jest to przeznaczenie do wytwarzania w lasach produktów wyjściowych działalności leśnej, z wyłączeniem produktów wytwarzanych w lasach, będących rezerwatami przyrody lub w lasach, wpisanych do rejestru zabytków.

Takie przeznaczenie można ustalić w drodze stwierdzenia stanu prawnego, poprzez ustalenie, jakie przeznaczenie gruntu określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji braku tego planu, ustaleń należy dokonać, czyniąc odpowiednie obserwacje na gruncie. Trzeba zatem stwierdzić, czy na gruncie występuje las w znaczeniu powierzchniowym i przyrodniczym i czy jest lub może być przeznaczony do produkcji leśnej. Pamiętać przy tym należy, że produkcję leśną cechuje wielkoobszarowość, wielofunkcyjność, długi cykl produkcji, uzależnienie od otoczenia, nierozerwalność produktu i środka produkcji, niejednorodność produktu ( tak Michał Orzechowski – Podstawy produkcji leśnej, puibl. Lex/el.).

Przechodząc ponownie na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że wedle ustaleń organów, część działki nr [...] obr. [...] a konkretnie fragment północno zachodni, podlega zapisom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Wzgórze Św. Bronisławy II, zatwierdzonego uchwałą nr XXI/234/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011r. i znajduje się w terenach zieleni, oznaczonych na rysunku planu ZL 9 i ZL 10 - lasy. W tej części, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości przeznaczenie do produkcji leśnej, gdyż wynika to bezpośrednio z zapisów planu. Zatem nawet, jeśli przejściowo w rzeczywistości na tym terenie brak roślinności leśnej, to wobec takiego przeznaczenia w planie, teren jest przeznaczony do wykorzystania po odpowiednim zagospodarowaniu jako las.

Inaczej rzecz się ma z terenami przeznaczonymi w planie jako ZPo.24 i ZPo.25 – ogrody i zieleń towarzysząca obiektom budowlanym. Tutaj nie można bowiem określić prawnie, że tereny te są przeznaczone do produkcji leśnej, jednocześnie będąc terenami zielonymi. Wobec tego tylko ustalenie, że tereny te są częścią kompleksu Las Wolski i są pokryte roślinnością leśną, nawet z naleciałościami inwazyjnymi występującymi na obrzeżu lasu – może dać przekonanie, że są przeznaczone do produkcji leśnej ( jak i cały las Wolski).

Podobnie trzeba postąpić, jak chodzi o pozostałą część przedmiotowej działki, nie objętą ustaleniami MPZP, czyli stwierdzić, czy teren ten jest częścią kompleksu Las Wolski i jest pokryty roślinnością leśną, nawet z naleciałościami inwazyjnymi występującymi na obrzeżu lasu, bowiem to uprawnia do stwierdzenia, że jest on częścią, na której rozwija się produkcja leśna w Lesie Wolskim. To zaś, że w kompleksie Las Wolski taka produkcja się odbywa ( wyrąb drzew), jest okolicznością znaną powszechnie.

Nie może mieć przy tym znaczenia okoliczność , że część działki nie objęta planem znajduje się w zakresie projektu MPZP obszaru Strzelnica – Sikornik, częściowo w terenach zielonych – lasy, a częściowo w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Albowiem projekt planu nie ma waloru obowiązującego prawa, na co trafnie zwraca uwagę skarżący. "(...)Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza stosowanie się, jak i obowiązek stosowania w wydawanych aktach władczych (decyzjach) przepisów prawa aktualnie obowiązującego. Przepis ten wyraża zasadę legalizmu, obowiązującą organy administracji publicznej. Nie mogą się one kierować ewentualną perspektywą zmiany prawa w przyszłości.(...)" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2019 r. II OSK 1196/17, LEX nr 2678726). Wobec powyższego stan wynikający z nieobowiązującego jeszcze planu nie może być wzięty pod uwagę.

Reasumując powyższe, teren działki spełnia w ocenie Sądu kryterium przestrzenne, jak również, zalesiona jej część spełnia kryterium przyrodnicze. Natomiast wymaga ustalenia, czy i jaka część działki nie spełnia tego ostatniego kryterium, to znaczy nie ma tam roślinności, oraz jaki parking się tam znajduje (czy jest to teren np. łąki, czy też jest to urządzony (utwardzony) parking z murem oporowym).

Co do kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej, z całą pewnością teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako las spełnia to kryterium. Podobnie ta część działki, która jest zalesiona, stanowi zwarty ciąg ( kompleks) z pozostałymi, o których mowa wyżej, będzie spełniać to kryterium. Natomiast część niezalesiona, z urządzonym parkingiem, gdyby tak się okazało, nie mogłaby zostać tak oceniona. Skoro ta część znajduje się na obrzeżach lasu, trudno także argumentować, że jest położona wewnątrz kompleksu, ale szczegółowe informacje co do konfiguracji i położenia tej części działki winny być przedmiotem ustaleń i zobrazowania na odpowiednim rysunku.

Można by jeszcze teoretycznie rozważać, że niezalesiona część działki spełnia kryterium z art. 3 ust. 2 u.l., czyli jest związana z gospodarką leśną, ale jest to mało prawdopodobne, skoro skarżący stanowczo twierdzi, że nigdy nie prowadził na działce gospodarki leśnej. Jednakże należy ustalić pod kątem tego przepisu, czy parking został wyznaczony (wybudowany) dla celów własnych, czy też dla wszystkich odwiedzających Las Wolski.

Wobec powyższego organ I instancji winien dokonać powyższych ustaleń, w wyniku których winno się okazać:

1/ dokąd sięga granica zalesienia działki nr [...]

2/ gdzie znajduje się na niej parking i mur oporowy;

3/ jaka część działki jest objęta MPZP Wzgórze Św. Bronisławy II i jakie jej części są zajęte przez jakie tereny określone w planie;

3/ dokąd sięga granica użytku ekologicznego "Uroczysko Las Wolski", o ile obejmuje przedmiotową działkę.

W wyniku tych ustaleń powinien powstać szkic, gdzie na obraz ewidencyjny działki organ naniesie powyższe informacje, a który ponadto winien uwzględnić proponowane granice terenów 5m i 5n w UPUL.

Podsumowując, organy istotnie naruszyły art.. 7, 77 i 80 k.p.a., a w konsekwencji przedwcześnie zastosowały w odniesieniu do całej działki nr [...] przepisy art. 3 ust. 1 lit. a u.l., co doprowadziło do błędnej subsumpcji.

Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 200 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł.