Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 560/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust.2, art. 50 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par.1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie przyznania usług opiekuńczych.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku, po rozpoznaniu wniosku M. B.:

1. przyznał M. B. pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2017 roku w wymiarze: w dni robocze 7 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku w ilości 5 godz. dziennie oraz od soboty do niedzieli w ilości 3 godz. dziennie, odpłatne częściowo;

2. ustalił odpłatność za godzinę usług opiekuńczych w wysokości: w dni robocze 1,65 zł, co stanowi 15% pełnego kosztu godziny usług opiekuńczych. Pełny koszt jednej godziny wynosi 11 zł, natomiast w soboty oraz niedziela i święta jest zwiększony o 100%;

3. zakres przyznanych usług obejmuje: przygotowanie posiłków lub dostarczanie obiadów, podawanie posiłków, karmienie, dokonywanie zakupów ze środków finansowych podopiecznego, załatwianie spraw bieżących i urzędowych, utrzymanie mieszkania w porządku i czystości (bez mycia okien i generalnego sprzątania), czynności związane z praniem odzieży i bielizny, oddawanie bielizny pościelowej do pralni, prasowanie, zmiana bielizny i pościeli oraz słanie łóżka, czynności związane z pielęgnacją i higieną osobistą podopiecznego, mycie ciała, pomoc przy ubieraniu, opieka nad chorym leżącym zlecona przez lekarza, wzywanie i kontakt z lekarzem, realizacja recept, współpraca z pielęgniarką środowiskową i informowanie pracownika socjalnego o zmianach stanu zdrowia klienta;

4. usługi opiekuńcze świadczone będą w miejscu zamieszkania przez Polski Komitet Pomocy Społecznej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 930, dalej jako: "u.p.s.") oraz § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058).

Kwestionując powyższą decyzję M. B. wniósł odwołanie wskazując, że zarówno sytuacja zdrowotna, jak i rodzinna nie uległa zmianie. Wymaga całodobowego wsparcia i opieki w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Odwołujący jest osobą niepełnosprawną, całkowicie zależną i zdaną na pomoc osób trzecich, a pomoc w formie usług opiekuńczych przyznana w zmniejszonym wymiarze jest dla niego niewystarczająca. Dotychczasowy wymiar przyznanych godzin z ledwością wystarczał na szeroki zakres podstawowych potrzeb i czynności związanych z prawidłowym funkcjonowaniem, dlatego odwołujący wniósł o przywrócenie godzin opiekuńczych w wymiarze 2 razy w tygodniu po 7 godzin dziennie, 3 razy w tygodniu po 6 godzin tygodniowo i 2 dni w tygodniu po 4 godziny dziennie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., rozpatrzywszy odwołanie, przywołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawił treść regulacji ustawowych wskazując następnie, iż jedną z form pomocy, mającą zagwarantować realizację określonego celu pomocy społecznej jest świadczenie w postaci usług opiekuńczych. Przesłanki przyznania pomocy w postaci usług opiekuńczych w sposób ogólny zostały określone w art. 50 u.p.s. Świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania jest jednym z zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej. Gmina jest zobowiązana do organizowania usług opiekuńczych i ich opłacania według zasad ustalonych w danej gminie. Na terenie Gminy Miejskiej Ł. obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] roku w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 roku, poz. 3430).

Jak podkreśliło Kolegium, przepis art. 50 u.p.s. stwarza organowi pomocy społecznej możliwość (nie obowiązek) przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych. Istota pomocy sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony (osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona). Przyznanie pomocy w sytuacji bardzo ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wymaga uwzględnia także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Dlatego w każdej ze spraw organ rozważa sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc, jej stan zdrowia i na tej podstawie ustala zakres niezbędnych dla niej usług opiekuńczych, biorąc pod uwagę możliwości świadczenia ww. pomocy oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 u.p.s.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że świadczenia opiekuńcze to świadczenia polegające na realizowaniu szeroko pojmowanej opieki. Przyczyną otoczenia opieką jest nieporadność życiowa i brak samodzielności podopiecznego. Brak samodzielności przejawia przy tym tak wysoki stopień, że pozostawienie takiej osoby bez opieki spowodowałoby zgubne dla niej skutki. Stopień samodzielności, zaradności życiowej, sprawności psychicznej i kondycji fizycznej podopiecznego podlega ustaleniu w toku postępowania wyjaśniającego. Pojęcie "opieka" to tylko to, co niezbędne do zapewnienia należytego poziomu życia, rozwoju i zachowania zdrowia osoby podopiecznej.

Jak wynika z akt, M. B. zwrócił się do ośrodka z prośbą o przedłużenie pomocy w formie usług opiekuńczych za odpłatnością. Odwołujący nie kwestionuje zakresu przyznanych usług ani wysokości opłaty, a jedynie wymiar przyznanych usług, który został zmniejszony do 7 dni w tygodniu, od poniedziałku do piątku w ilości 5 godzin dziennie, a w soboty i niedziele w ilości 3 godzin dziennie. Dotychczas odwołujący korzystał z usług opiekuńczych 2 dni w tygodniu w wymiarze 7 godzin dziennie, 3 dni w tygodniu w wymiarze 6 godzin i 2 dni w wymiarze 4 godzin.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że M. B. urodzony w 1960 roku jest rozwiedziony, od maja 2015 roku zamieszkuje samotnie, ponieważ córka się wyprowadziła. Zajmuje mieszkanie dwupokojowe z kuchnią, które znajduje się w blokach i wyposażone jest w wygody. Utrzymuje się renty inwalidzkiej wynoszącej 967,80 zł miesięcznie. Odwołujący cierpi ma paraliż kończyn dolnych i górnych (po skoku do wody), wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji, nie jest w stanie samodzielnie wykonywać jakichkolwiek czynności związanych z samoobsługą, wymaga pomocy przy siadaniu, kładzeniu, przewróceniu na bok, umyciu, ogoleniu, karmieniu, piciu, ubraniu, zmianie cewnika. Ponadto w mieszkaniu trzeba sprzątać, zrobić zakupy, przygotować posiłki lub je dostarczyć, załatwić wszelkie sprawy bieżące i urzędowe, zmienić pościel, zrealizować recepty, podawać leki. Dzięki przyznanej pomocy odwołujący może pozostać w środowisku.

M. B. oświadczył, że ma córkę, która odwiedza go średnio raz na trzy tygodnie, nie pomaga mu i nie może na nią liczyć. Córka opiekowała się odwołującym przez kilka lat, ale obecnie ułożyła sobie życie z nowym partnerem i mieszka na stałe w Ł. Z wywiadu alimentacyjnego przeprowadzonego u córki – P. B. wynika, iż jest ona urodzona w 1983 roku, mieszka razem z partnerem i córką prowadząc wspólne gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Córka odwołującego otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a jej partner jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. P. B. nie pomaga ojcu finansowo z uwagi na trudną sytuację materialną, ale ma z nim stały kontakt i odwiedza go raz – dwa razy w tygodniu jednocześnie pomagając przy zabiegach pielęgnacyjnych.

Jak podkreśliło Kolegium, odwołującemu ze względu na stan zdrowia i sytuację rodzinną przysługują usługi opiekuńcze, jednakże ograniczone środki na ten cel nie pozwalają na zaspokojenie potrzeb wszystkich osób w oczekiwanym zakresie, stąd organ wprowadził ograniczenia w przyznawaniu pomocy w formie usług opiekuńczych. Przyznana pomoc jest zgodna z aktualnymi możliwościami finansowymi organów pomocy społecznej, bowiem z załączonej do akt sprawy informacji dotyczącej sytuacji finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. wynika, iż w związku z niedostatecznymi środkami finansowymi na realizację usług opiekuńczych oraz licznymi odwołaniami od decyzji ograniczających wymiar godzin, limit finansowy wydziału na realizację tego zadania w okresie kwiecień – grudzień 2017 roku wynosi 1.931.603 zł, co pozwala na opłacenie – przy cenie 18,60 zł za godzinę – ok. 11.500 godzin miesięcznie. Przy czym w pierwszym kwartale br. organ finansował ok. 22.000 godzin usług opiekuńczych miesięcznie dla 720 osób, aktualnie z tej formy pomocy korzysta 690 osób. Na kwiecień 2017 roku wydział zaplanował 14.300 godzin uznając, że ilość ta zapewni usługi opiekuńcze przynajmniej na minimalnym poziomie. Ponadto, z pisma organu pierwszej instancji z dnia 27 kwietnia 2017 roku wynika, że w związku z wprowadzeniem minimalnej stawki godzinowej dla osób zatrudnionych na umowę zlecenie wzrosła także stawka za 1 godzinę usług. Ponadto organ wyjaśnił, że większość usług realizowana jest u osób samotnych lub samodzielnie gospodarujących w dni robocze. Liczba osób objętych pomocą w postaci usług opiekuńczych nie uległa zmniejszeniu, a nawet nieznacznie wzrosła, ale z uwagi na brak zwiększenia budżetu przy jednoczesnym wzroście ponoszonych kosztów wynikających z wzrostu stawki godzinowej konieczne jest ograniczenie liczby godzin do poziomu gwarantującego bieżące regulowanie należności i utrzymanie dyscypliny finansów publicznych. W pierwszej kolejności pomoc w postaci usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych będzie kierowana do osób samotnych i samodzielnie gospodarujących, nieposiadających możliwości zapewnienia wsparcia ze strony rodziny oraz osób, których dochody i posiadane zasoby uniemożliwiają zakup usług bezpośrednio u wykonawców.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, które muszą zostać podzielone pomiędzy rosnącą liczbę osób potrzebujących wsparcia. Biorąc więc pod uwagę – z jednej strony – wielkość środków finansowych na realizację tego zadania, z drugiej zaś ilość osób ubiegających się o świadczenie – to oczywistym jest, iż posiadane środki nie zabezpieczają potrzeb wszystkich wymagających pomocy.

Ośrodki pomocowe działają w oparciu o budżet, którego wysokość jest ograniczona i w tych ściśle określonych granicach muszą realizować swe ustawowe cele. Ustalenie wysokości, rodzaju, formy i rozmiaru przyznanego świadczenia winno więc być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i adekwatne do posiadanych środków pieniężnych. Stąd też Kolegium nie uwzględniło argumentów odwołania. Organ pierwszej instancji przyznał odwołującemu pomoc w formie usług opiekuńczych, ustalając ich zakres i rozmiar na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, oceniając z jednej strony zasadność zgłoszonego żądania pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 50 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 u.p.s., a z drugiej strony możliwości finansowe organu. Organ przyznał odwołującemu wnioskowaną pomoc w takim zakresie jak był w stanie "udźwignąć finansowo" – biorąc na siebie część kosztów tej pomocy. Odwołujący ponosi odpłatność w wysokości 15% kosztów. Znajdująca się w aktach sprawy aktualizacja wywiadu środowiskowego potwierdza, że odwołujący jest osobą w podeszłym wieku, cierpi na poważne choroby i bez wątpienia wymaga pomocy przy wykonywaniu czynności dnia codziennego. Z akt sprawy wynika, że autor odwołania nie jest osobą samotną, ma bowiem bliska rodzinę (córkę), która albo w formie usługowej albo finansowej powinna nieść pomoc. Córka, jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku i bez dochodu, odwiedza odwołującego raz, dwa razy w tygodniu i pomaga przy zabiegach pielęgnacyjnych. W sytuacji, gdy wymiar przyznanych usług opiekuńczych jest niewystarczający to przede wszystkim córka odwołującego winna w większym stopniu angażować się w pomoc ojcu zwłaszcza, że obecnie jest osobą bezrobotną.

Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nie kwestionuje trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej odwołującego. W pełni rozumiejąc potrzeby odwołującego, Kolegium stoi na stanowisku, iż organy muszą uwzględniać nie tylko potrzeby osób uprawnionych, ale i własne zasoby. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. podtrzymując argumenty podniesione w odwołaniu podkreślił, iż stan jego zdrowia i sytuacja rodzinna nie uległy zmianie. W dalszym ciągu wymaga całodobowego wsparcia i opieki w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Jest osobą niepełnosprawną (tetraplegia), całkowicie zależną i zdaną na pomoc osób trzecich. Zgłaszane do wywiadu środowiskowego potrzeby związane z życiem codziennym, informacje o sytuacji zdrowotnej, jak i rodzinnej nie uległy zmianie. Skarżący od 2015 roku zamieszkuje samotnie, ponieważ córka ułożyła sobie życie z nowym partnerem i mieszka na stałe poza Ł. Córka jest osobą bez prawa do zasiłku, samotnie wychowującą dziecko, nie pomaga skarżącemu finansowo, ponieważ sama ma trudną sytuację materialną, odwiedza go raz, czasem dwa razy w tygodniu pomagając przy zabiegach pielęgnacyjnych. Nie może w większym stopniu angażować się w pomoc. Koszty przejazdu do Ł. i czas związany z pobytem u skarżącego wpływają negatywnie na życie prywatne córki i pogarszają jej stosunki z partnerem.

Oferowana przez organ pomoc w formie usług opiekuńczych w zmniejszonym wymiarze godzin jest dla autora skargi niewystarczająca. Dotychczasowy wymiar godzin z ledwością wspomagał sytuację zdrowotną i nie zawsze pozwalał zaspokoić szeroki zakres podstawowych potrzeb i czynności związanych z prawidłowym funkcjonowaniem osoby z porażeniem czterokończynowym. Dla osoby leżącej zmniejszenie ilości godzin do 5 dziennie i 3 w soboty i niedziele to ryzyko narażenia na powstanie niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań wynikających z długotrwałego unieruchomienia. Z tego powodu skarżący prosi o przywrócenie ilości godzin opiekuńczych w dotychczasowym wymiarze czasu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia, bowiem skarżący w treści skargi nie przedstawił nowych zarzutów, które w jakikolwiek sposób kwestionowałoby podjęte przez Kolegium rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta w sprawie przyznania usług opiekuńczych.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów orzekających stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej.

Wyjaśnić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych.

Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 u.p.s.). Skarżący nie jest osobą samotną w rozumieniu przepisów u.p.s., gdyż nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 tej ustawy. Osobą samotną jest bowiem jedynie osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżący natomiast jest wprawdzie osobą samotnie gospodarującą, gdyż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 u.p.s.), nie pozostaje też w związku małżeńskim, ale posiada zstępnych – córkę.

Stosownie do treści art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.).

Decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. jest jednak decyzją uznaniową, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 u.p.s. – obligatoryjną. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może zatem oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której sama nie będzie zmuszona do wykorzystania własnych możliwości, umiejętności czy środków w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 roku, sygn. II SA/Łd 405/16, publ. Lex nr 2154510, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 roku, sygn. I OSK 1344/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2009 roku, sygn. IV SA/Wr 400/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 roku, sygn. I SA/Wa 192/09, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 maja 2013 roku, sygn. II SA/Op 130/13, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie administracyjne pozwala więc organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe.

Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, bo sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Ponadto, czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Z uwagi na fakultatywny charakter przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w oparciu o art. 50 ust. 2 u.p.s., organy administracji dokonały oceny spełnienia przesłanek z tego przepisu, mając na uwadze indywidualną sytuację skarżącego. Niewątpliwie, skarżący z uwagi na swój stan zdrowia wymaga codziennej pomocy w formie usług opiekuńczych innej osoby. W związku z tym organy przyznały skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych.

Zdaniem Sądu, organy pomocy społecznej nie pozostawiły skarżącego bez jakiejkolwiek pomocy w zakresie usług opiekuńczych, pomimo istniejącego obowiązku najbliższych krewnych do zaspokajania jego niezbędnych potrzeb życiowych (art. 16 ust. 2 u.p.s.). Pomoc świadczona przez opiekunki w wymiarze określonym w decyzji jest znaczącym odciążeniem i wsparciem córki w opiece nad skarżącym. Jak zaś już wyżej wspomniano, uprawnienia wynikające z pomocy społecznej mają jedynie charakter subsydiarny, a więc uzupełniają środki i możliwości osoby uprawnionej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 roku, sygn. II SA/Łd 405/16). Organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego i w wystarczający sposób uzasadniły, z jakich względów nie przyznały skarżącej usług opiekuńczych w soboty, niedzielę i święta. Niewątpliwie każda osoba wymagająca pomocy chce, aby zakres udzielanej jej opieki był jak największy, ale sam fakt spełniania kryteriów nie oznacza, że stronie musi być przyznane świadczenie w takim rozmiarze i formie, o jakie wnioskuje (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2016 roku, sygn. III SA/Gd 998/16).

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

A.B.