Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3871/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 424/17 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 października 2017r. sygn. akt II SA/Gd 424/17 oddalił skargę J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 6 listopada 1992r. L. D. wystąpiła do Zarządu Miasta G. o rozważenie możliwości nabycia przez Gminę nieruchomości stanowiących działki nr [...]/4, nr [...]/3 i nr [...]/5. W odpowiedzi poinformowano, że działka nr [...]/4 wchodzi w skład terenów osiedla mieszkaniowego Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, która to winna wykupić działkę od właścicielki, natomiast w świetle obowiązujących przepisów Gmina Miasta G. nie ma obowiązku nabywania gruntów dla innych podmiotów prawnych. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1994r. L. D. sprzedała Przedsiębiorstwu Państwowemu Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych nieruchomość stanowiącą działkę nr [...]/4. W treści tego aktu wskazano, że sprzedaż nastąpiła w trybie art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "ustawa wywłaszczeniowa z 1985r.", z przeznaczeniem pod rozbudowę osiedla mieszkaniowego. Działka ta została następnie podzielona na działki o nr [...]/10 i nr [...]/11.

W dniu 29 listopada 2011r. L. D. wystąpiła o zwrot nieruchomości, w tym działki nr [...]/10 o powierzchni 274m2. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. odmówił zwrotu ww. działki stanowiącej własność Polskich Kolei Państwowych S.A. w W., a także działki nr [...]/4 o powierzchni 1.154m2 stanowiącej własność osób fizycznych. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania L. D., Wojewoda [...] uchylił tę decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając prowadzenie odrębnych postępowań do poszczególnych nieruchomości.

W następstwie ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. odmówił zwrotu nieruchomości położnej przy ul. Z. w G. stanowiącej działkę nr [...]/10 o powierzchni 274m2, stanowiącej własność Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. Decyzja ta została również uchylona przez Wojewodę po wniesieniu odwołania przez L. D. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji w pierwszej kolejności powinien wykluczyć negatywną przesłankę z art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.g.n.", a dopiero następnie badać przesłanki zwrotu z art. 137 u.g.n. Zwrócił przy tym uwagę na konieczność dokonania analizy dokumentów wskazanych w akcie notarialnym celem ustalenia sytuacji formalnoprawnej przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. na dzień sprzedaży.

L. D. zmarła w dniu 9 lutego 2016r. a spadek po niej nabył J. D.

Organ I instancji w toku ponownego postępowania ustalił, że działka nr [...]/10 z dniem 9 listopada 2015r. otrzymała nr [...] obręb [...] P. Jej właścicielem wpisanym w księdze wieczystej jest Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. Organ przeanalizował przepisy dotyczące tego przedsiębiorstwa od 1926r. od chwili obecnej i wskazał, że zasada jednolitej własności państwowej, w myśl której przedsiębiorstwa państwowe będące osobami prawnymi sprawowały jedynie zarząd nad mieniem Skarbu Państwa, obowiązywała w polskim porządku prawnym do dnia 1 lutego 1989r. W dacie zawierania przez L. D. umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Północna Dyrekcja Okręgowej Kolei Państwowych stanowiła odrębną od Skarbu Państwa jednostkę organizacyjną, wobec czego nie można zastosować art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., mimo że w treści aktu powołano art. art. 46 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985r. Skarb Państwa nie był bowiem stroną tej umowy. W konsekwencji decyzją z dnia 15 marca 2017r. - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - Prezydent Miasta G. wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji J. D. zarzucił naruszenie art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. przez jego niezastosowanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2017r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że do dnia 31 stycznia 1989r. właścicielem nabywanej przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości był Skarb Państwa. Natomiast z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, zniesiona została zasada jednolitej własności państwowej. Skutkiem tego przedsiębiorstwa państwowe uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się własnością ani Skarbu Państwa, ani też gminy, a więc nie można mówić o jej wywłaszczeniu, a w konsekwencji nie mają do niej zastosowania przepisy u.g.n. stanowiące podstawę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Tym samym Wojewoda uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, jako że brak było podstawy prawnej od orzekania w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J. D. podnosząc, że zaskarżona decyzja wydana została z całkowitym pominięciem sytuacji określonej przepisem art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż postępowanie prowadzone na wniosek o zwrot, zbytej w 1994r. nieruchomości, stanowiącej obecnie działkę nr [...], było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Sąd I instancji wskazał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo zidentyfikowały, że brak jest podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, jako że nie została ona nabyta przez Skarb Państwa od poprzednika prawnego skarżącego. Nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło bowiem na rzecz odrębnego od Skarbu Państwa pomiotu - Przedsiębiorstwa Państwowego Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych będącego wówczas państwową osobą prawną, objętą regulacją ustawy z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. nr 26, poz. 138). Sąd I instancji podał następnie, że zgodnie z treścią art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy wywłaszczeniowej z 1985r. Przepis ten odsyła więc jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów normujących zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Przy czym umowa cywilnoprawna zawierana przez Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1985r. była formą nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 216 ust.2 pkt 3 u.g.n. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że do dnia 1 lutego 1989r. przedsiębiorstwa państwowe nie mogły nabywać we własnym imieniu i na swoją rzecz własności nieruchomości, z uwagi na obowiązującą wówczas zasadę jednolitej własności państwowej, którą wyrażał art. 128 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.), przywoływanej dalej w uzasadnieniu jako "K.c.", stanowiący, iż socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. Sformułowana w tym przepisie zasada oznaczała, że wyłącznie Państwo mogło być właścicielem mienia państwowego, do którego zachowywało pełnię uprawnień właścicielskich. Natomiast państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Zatem Państwo zachowywało uprawnienia właścicielskie także do mienia znajdującego się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Przepis art. 128 K.c. został zmieniony ustawą z dnia 31 stycznia 1989r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, która weszła w życie dnia 1 lutego 1989r. (Dz.U. nr 3, poz. 11) i otrzymał brzmienie: "własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym". Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji wyjaśnił, że ta zmiana art. 128 K.c. nie przesądziła, że z dniem 1 lutego 1989r. osoby prawne stały się właścicielem zarządzanego przez nie mienia państwowego (vide: uchwała SN z dnia 11 października 1990r. sygn. akt III AZP 13/90, Lex nr 685909) i dopiero uregulowanie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464) przesądziło jednoznacznie, że z dniem 5 grudnia 1990r. państwowe osoby prawne uzyskały prawo użytkowania wieczystego gruntów będących w ich dotychczasowym zarządzie oraz własność budynków i urządzeń wzniesionych na tych gruntach. Tym samym od dnia 5 grudnia 1990r. przesądzona została odrębność przedsiębiorstwa państwowego od Skarbu Państwa. Co więcej przepis art. 3 ww. ustawy z dnia 29 września 1990r. przesądził, że nieruchomości nabyte przez państwowe osoby prawne po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11) stanowią od chwili nabycia własność tych osób. Stąd od dnia 5 grudnia 1990r. państwowe osoby prawne nabywały nieruchomości wyłącznie na swoją rzecz. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe"; PKP występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek, PKP odpowiada za swoje zobowiązania, PKP nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa ani innych osób prawnych, a Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania PKP. Reasumując Sąd wskazał, że skoro nie doszło do nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, nie było możliwe rozpatrywanie złożonego w sprawie wniosku o zwrot tejże nieruchomości, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. D. zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię, a mianowicie art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. i w związku z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985r. oraz w związku z art. 65 § 1 K.c., art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji i w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]/4 położoną w G. na mocy aktu notarialnego zawartego dnia 19 maja 1994r. z tego powodu, że Przedsiębiorstwo Państwowe Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych nie działało w tej umowie jako Skarb Państwa ani gmina, a jako samodzielna osoba prawna podczas gdy w umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu, natomiast w umowie kupujący wprost powołali się na art. 46 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985r., co oznacza, że celem działania przedstawicieli Przedsiębiorstwa Państwowego Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych było wywłaszczenie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i wykonanie decyzji koordynacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 1979r.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zasadności skargi kasacyjnej wypada poprzedzić konstatacją, iż niepodniesienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie dokonanej zaskarżonym wyrokiem oceny materiału dowodowego sprawy, zgromadzonego i ocenionego w toku postępowania administracyjnego, petryfikuje ustalenia faktyczne leżące u podstaw kontrolowanego wyroku i nie pozwala aktualnie przyjąć innych okoliczności za faktyczną podstawę kontrolowanego wyroku. Podstawowym ustaleniem faktycznym, przesądzającym o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości było zaś to, iż Przedsiębiorstwo Państwowe Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, nabywając w drodze umowy z dnia [...] maja 1994r. przedmiotową nieruchomość od poprzedniczki prawnej skarżącego, nie działało w tej umowie jako Skarb Państwa ani jako gmina, lecz jako samodzielna osoba prawna. Tym samym nieruchomość tą nabyło na własną rzecz. Zaniechanie podważenia powyższego ustalenia w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., w sposób zasadniczy wpływa na ocenę postawionego w badanej skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Wypada także dostrzec, iż Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. potwierdził legalność umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Tym samym przesądził, iż podstawę orzekania w postępowaniu administracyjnym stanowił art. 105 § 1 K.p.a. Należy zauważyć, iż umorzenie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stanowiącą wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (vide: wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1998r. sygn. akt I SA/Ka 177/97, niepubl.). Wskazuje ono na istnienie w sprawie takiej przyczyny, która powoduje bezprzedmiotowość postępowania, a to - zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. - rodzi konieczność jego umorzenia. Pomimo tego w badanej skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. i nie zakwestionowano poprawności umorzenia postępowania. Powyższe również w sposób zasadniczy wpływa na ocenę wniesionej kasacji istotnie zawężając możliwość kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.

Przechodząc do analizy zarzutu skargi kasacyjnej należy podkreślić, że naruszenie prawa materialnego może przybrać postać błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię autor kasacji winien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa oraz podać jak przepis ów powinien być rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide: wyrok NSA z dnia 13 września 2005r. sygn. akt II OSK 16/05; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt OSK 539/04; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1026/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skuteczność tak podniesionego zarzutu należy oceniać w oderwaniu od ustaleń faktycznych, a jedynie w odniesieniu do bezspornych okoliczności faktycznych sprawy i uzasadnienia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 3 do art. 174). Z kolei naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (vide: postanowienie SN z dnia 15 października 2001r. sygn. akt I CKN 102/99, LexPolonica nr 383196). Uzasadnieniem takiego zarzutu powinno być wyjaśnienie, dlaczego przepis przyjęty za podstawę prawną nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis sąd powinien zastosować (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2005r. sygn. akt I FSK 107/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nadto nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie, bowiem błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (vide: wyrok NSA z dnia 5 września 2014r. sygn. akt I OSK 1119/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Powyższych wymagań nie spełnia zarówno sam zarzut kasacyjny, jak i skarga kasacyjna w ogólności. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje w czym upatruje wadliwości wykładni art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. i art. 46 ust. 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985r. Z kolei pozostałe przepisy uznawane w zarzucie kasacyjnym za naruszone nie były poddane procesowi interpretacji w zaskarżonym wyroku bowiem w ogóle nie były stosowane przez Sąd I instancji. Nie sposób więc potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego wskutek wadliwej wykładni. Natomiast - jak już była o tym mowa - zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego pozostaje aktualny gdy w zaskarżonym wyroku błędnie uznano, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normie prawnej (niewłaściwe zastosowanie) albo też gdy ustalony stan faktyczny błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej (niezastosowanie). Analiza skargi kasacyjnej nie wskazuje na to aby jej autor dostrzegał wadliwość dokonanej subsumpcji. Tym bardziej, że nie wskazuje na błędy w stosowaniu art. 105 § 1 K.p.a.

Autor kasacji nie zgadza się natomiast z konkretnym ustaleniem dokonanym w toku postępowania administracyjnego. Kontestuje, iż nie doszło w niniejszej sprawie do wywłaszczenia nieruchomości bowiem nabywające nieruchomość przedsiębiorstwo nie działało jako Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego lecz jako samodzielna osoba prawna. Autor kasacji przyczyny zarzucanej wadliwości upatruje w niewyjaśnieniu sprzeczności pomiędzy postanowieniami § 3 i 4 umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 19 maja 1994r. Wskazuje na § 4 umowy, który stanowił, iż sprzedaż następuje na cele określone w art. 46 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1985r., tj. "pod rozbudowę kolejowego osiedla mieszkaniowego, co wynika z decyzji koordynacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 1979r.", choć jednocześnie - co także dostrzega autor kasacji - osoby działające za Przedsiębiorstwo Państwowe Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych oświadczyły, iż kupują nieruchomość dla tego przedsiębiorstwa. Odnosząc się do tej kwestii należy zwrócić uwagę na dwa aspekty istotne dla uznania, iż badana skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Po pierwsze, kwestionowanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wyrokowania, w tym także przez wadliwość dokonanej oceny, nie może nastąpić w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), bowiem zarzut ten nie może służyć podważeniu ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygania (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2004r. sygn. akt FSK 568/04; wyrok NSA z dnia 2 października 2009r. sygn. akt II FSK 684/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Po drugie, przepis art. 65 § 1 K.c., którego zastosowania domaga się autor kasacji dla wyjaśnienia rozbieżności zachodzących w treści zawartej umowy, nie jest normą materialnego prawa administracyjnego lecz prawa cywilnego. Przepisy materialnego prawa administracyjnego i postępowania uregulowanego przepisami K.p.a. nie odsyłają do jego stosowania. Stąd też ocena skutków prawnych czynności cywilnoprawnej jaką jest umowa sprzedaży nieruchomości z dnia [...] maja 1994r., w szczególności w zakresie oceny przesłanek art. 65 § 1 K.c., jest sprawą cywilną, do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny (art. 1 w związku z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019r. poz. 1460 ze zm.). Tym samym nie może być zasadny zarzut kasacyjny niezastosowania normy prawnej, której zastosowanie w badanym postępowaniu nie było możliwe.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (art. 258 – 261 P.p.s.a.).