Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2844/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154§1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. C. w przedmiocie niewykonania przez Starostę Powiatu [...] wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2015r. sygn. akt IV SAB/WA 95/15 wymierza Staroście Powiatu [...] grzywnę w kwocie 500 ( pięćset) złotych za niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/WA 95/15.


UZASADNIENIE

Skargą z 3 października 2017 r. B.C., dalej skarżący, wniósł o ukaranie grzywną Starosty [...]na podstawie art. 154 § 1,2,6,7 P.p.s.a. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 95/15 w sprawie ustalenia odszkodowania.

Wskazał, że wyrokiem tym Sąd zobowiązał Starostę do rozpoznania jego wniosku z 28 czerwca 2013 r. w ciągu 1 miesiąca od otrzymania wyroku, czego organ nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 28 czerwca 2013 r. B.C. wystąpił o ustalenie odszkodowania "za bezprawny zabór części nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]na rzecz Zakładu Energetycznego", Wnioskodawca stwierdził, iż linia elektroenergetyczna istniejąca na jego nieruchomości "powstała w XX wieku na warunkach samowoli budowlanej bez dopełnienia formalności, zgody właścicieli gruntu na postawienie słupa, i poprowadzenie linii napowietrznej, bez aktu wywłaszczenia, oraz bez zapłaty odszkodowania za zajęte grunty i zapłaty za użytkowanie", Wnioskodawca zażądał uregulowania "sytuacji ewidentnie naruszającej prawo o poszanowaniu własności, wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie jak we wstępie podanych przepisów prawa (art. 36.1, w związku z art 7,1, w związku z art 44.1, art 52.1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości z dnia 12 marca 1958 roku oraz art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) za bezprawny zabór jego nieruchomości, i oddzielnie za użytkowanie przez PGE.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 95/15 zobowiązał Starostę [...]do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Doręczenie akt organowi nastąpiło w dniu 19 lutego 2016 roku, a w dniu [...] marca 2016 roku została wydana decyzja nr [...]odmawiająca ustalenia odszkodowania na rzecz Pana B.C..

Od wydanej decyzji Pan C. złożył odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...]decyzją Nr [...], znak [...] z dnia [...]stycznia 2017 roku, uchylił decyzję organu I instancji, nakazując organowi I instancji dokładne ustalenie kiedy i na jakiej podstawie nastąpiło zajęcie nieruchomości, czy było prowadzone postępowanie administracyjne na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów w przedmiocie ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości, czy też zajęcie nieruchomości dla wykonania prac nastąpiło w drodze umowy stron, i ocenić czy zasadne jest obecnie zgłoszone roszczenie o ustalenie odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Decyzja organu II instancji wpłynęła do Starostwa Powiatowego w [...]w dniu 25 stycznia 2017 roku, a akta zostały zwrócone w dniu 10 kwietnia 2017 roku, po bezskutecznym upływie terminu do zaskarżenia decyzji.

W dniu 19 kwietnia 2017r. zawiadomiono strony postępowania o przedłużeniu do dnia 30 czerwca 2017 r. terminu do rozpatrzenia wniosku z uwagi na konieczność przeprowadzenia badania akt w Archiwum Państwowym w [...]Oddział w [...]. Badanie akt zostało przeprowadzone 15 maja 2017 roku, a w dniu 18 maja 2017 roku zawiadomiono strony o wyznaczeniu na dzień 12 czerwca 2017 roku rozprawy administracyjnej i wezwano strony do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Z uwagi na nowe okoliczności sprawy przedstawione przez Pana B.C. na rozprawie administracyjnej, zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2017 roku przedłużono do 31 sierpnia 2017 roku termin do rozpatrzenia wniosku z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.

W związku z bezskutecznym upływem terminu wyznaczonego na uzupełnienie materiału dowodowego, postanowiono o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniu 14 września 2017 roku. O terminie oględzin strony zawiadomiono pismem z dnia 18 lipca 2017 roku i jednocześnie przedłużono termin rozpatrzenia wniosku do dnia 31 października 2017 roku.

Oględziny potwierdziły wykonanie przez poprzednika prawnego [...] S.A, z/s w [...] linii elektroenergetycznej w tym słupa z tabliczką znamionową [...]oraz przyłącza złożonego z linii napowietrznej, słupa betonowego pojedynczego i przyłącza do budynku. Wg oświadczenia przedstawiciela [...]S.A. z/s w [...] słup "A-owy" został wybudowany w dacie modernizacji linii w 1993 roku Zawiadomieniem z dnia 20 września 2017 roku poinformowano strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Po upływie wyznaczonego terminu w dniu [...]października 2017 roku została wydana decyzja w sprawie.

W świetle powyższych okoliczności brak jest, zdaniem organu, podstaw do zarzucenia Staroście [...]niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SAB/Wa 95/15 z dnia 26 listopada 2015r. w sprawie ustalenia odszkodowania za bezprawny zabór części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]w obrębie [...], gmina [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Przesłanką skutecznego wniesienia skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku jest wcześniejsze wystąpienie do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania. Natomiast warunkiem wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie przez sąd, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym pod pojęciem niewykonania wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z 2 października 2017 r. wezwał Starostę [...]do wykonania wyżej przywołanego wyroku WSA w Warszawie. Pismo to wpłynęło do organu w tym samym dniu. Wyczerpana została zatem przesłanka z art. 154 § 1 P.p.s.a.

W postępowaniu zainicjowanym skargą na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego Sąd poddaje analizie okoliczność załatwienia sprawy i jedynie w tak zakreślonym przedmiocie postępowania czyni ustalenia w sprawie. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie organu w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją lub w innej formie przewidzianej prawem. O niewykonaniu wyroku można, zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane, bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi.

W wyroku WSA z 18 września 2015 r. IV SAB/WA 95/15 Sąd wyznaczył organowi 1 miesięczny termin do wydania decyzji. Akta z sądu zostały zwrócone do organu 19 lutego 2016 r. a decyzja została wydana [...]marca 2016 r. Na skutek odwołania skarżącego Wojewoda [...]uchylił tę decyzję decyzją z [...]stycznia 2017 r. a akta zostały przekazane do organu I instancji 10 kwietnia 2017 r. Przed podjęciem jakichkolwiek czynności 19 kwietnia 2017 r. zawiadomiono strony o przedłużeniu postępowania do 30 czerwca 2017 r. wskazując na konieczność badania akt archiwalnych. Badania te miały miejsce po miesiącu tj. 15 maja 2017 r. Następnie wyznaczona została rozprawa na 12 czerwca 2017 r. Przedłużono zawiadomieniem z 26 czerwca 2017 r. termin załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2017 r. Następnie wyznaczono termin oględzin na 14 września 2017 r. (pismem z 18 lipca 2017 r.). i jednocześnie przedłużono termin do załatwienia sprawy do 31 października 2017 r. Podczas oględzin, jak wywodzi organ, w odpowiedzi a skargę, potwierdzono wykonanie słupa A-owego i przyłącza przed poprzednika prawnego [...]. Następnie po udzieleniu terminu w trybie art. 10 K.p.a., [...]października 2017 r została wydana decyzja merytoryczna.

W ocenie Sądu czynności mające miejsce w niniejszej sprawie noszą cechy przewlekłości co ma wpływ na termin wykonania wyroku WSA.

Z przewlekłością mamy m.in. do czynienia wtedy gdy organ co prawda podejmuje czynności w sprawie jednakże są one albo niecelowe albo rozciągnięte w czasie, gdy organ nie koncentruje czynności w postępowaniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Organ pozornie podejmował czynności jednakże były one rozciągnięte w czasie. Biorąc pod uwagę ich zakres należy dojść do wniosku, że mogły być one skoncentrowane. Od daty wpływu akt od organu II instancji, co miało miejsce 10 kwietnia 2017 r. do pierwszej merytorycznej czynności (badanie akt archiwalnych) 15 maja 2017 r. upłynął ponad 1 miesiąc. Następna czynność – rozprawa- została wyznaczona za kolejny miesiąc – 12 czerwca 2017 r. a kolejna – oględziny - 14 września 2017 r., po 3 miesiącach. Nie było żadnych przeszkód aby te czynności skoncentrować tak aby czas trwania postępowania zamknął się w terminie wskazanym przez sąd. Ani czynności polegające na badaniu akt ani rozprawa czy oględziny nie są na tyle skomplikowane, pracochłonne aby nie można było ich przeprowadzić w miesięcznym terminie wyznaczonym przez sąd do załatwienia sprawy. Przedłużanie czasu trwania postępowania administracyjnego nie było uzasadnione.

Nałożenie na organ obowiązku wykonania wyroku nie odnosi się tylko do tych które następują po wydaniu wyroku przez sąd. W takim bowiem wypadku organ mógłby, aby uczynić zadość wyrokowi nakładającemu na organ obowiązek rozpoznania sprawy w określonym terminie, wydać decyzję bez jakichkolwiek czynności w sprawie. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności lub przewlekłości w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. (wyroki NSA z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt. I OSK 2109/11w LEX,z 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1177/11, LEX nr 1149129). Inaczej mówiąc, organ ma obowiązek w wyznaczonym przez sąd terminie wydać rozstrzygnięcie i tylko niewydanie rozstrzygnięcia z przyczyn niezależnych od organu uzasadnia brak podstaw do nałożenia na organ grzywny.

Grzywna o jakiej mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco- represyjny. Oznacza to, że celem jej wymierzenia jest nie tylko zdyscyplinowanie organu do działania ale i ukaranie organu za niepodporządkowanie się wyrokowi sądu.

Sąd, w przypadku uznania, że zachodzą przesłanki z art. 154 P.p.s.a. wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS (art. 154 § 6 P.p.s.a).

W niniejszej sprawie co prawda decyzja organu I instancji została wydana w zakreślonym miesięcznym terminie jednakże została następnie uchylona z uwagi na konieczność przeprowadzenia całego szeregu czynności wyjaśniających. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji prowadził postępowanie od 10 kwietnia 2017 r. do [...]października 2016 r. a więc przez 6 miesięcy. Co prawda organ przedłużał 2 krotnie termin załatwienia sprawy to jednak biorąc pod uwagę rodzaj tych czynności należy dojść do wniosku, że przedłużanie nie wynikało z ich charakteru ale opieszałości organu.

W związku z tym, w ocenie Sądu, zasadny był wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny.

Jak wynika z obwieszczenia Prezesa GUS z 16 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. i w drugim półroczu 2017 r., (publikowane w M.P.2018.199) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2017 r. wyniosło 3731,13 zł, a w drugim półroczu 2017 r. wyniosło 3841,39 zł. Oznacza to, że wymierzona grzywna została wymierzona w minimalnym rozmiarze. Sąd wziął pod uwagę fakt, że ostatecznie decyzja została przez organ wydana, choć dopiero po wniesieniu skargi do Sądu.

Z tych względów i na podstawie art. 154 § 1 6 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.