Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 332/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3,  art. 149 par. 1a,  art. 149 par. 2,  art. 154 par. 6,  art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi T. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2059/19 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku skarżącego T. F. z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego T. F. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc), 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

T. F. (zwany dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej także jako "organ"; "Minister").

Wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. działając w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (zwaną dalej także jako: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym") wystąpił o wyłączenie w stosunku do niego stosowania art. 15c w zw. z art. 32 ust 1 pkt. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Przedmiotowy wniosek wpłynął do organu dnia [...] lipca 2017 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ poinformował skarżącego, że rozpatrzenie wniosku w podstawowym terminie przewidzianym ustawą nie jest możliwe z uwagi na konieczność podjęcia dodatkowych czynności, tj. wystąpienia z zapytaniami do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW oraz do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do formacji, w której Strona pełniła służbę.

W związku z tym, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2018 r.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. organ poinformował Stronę, że rozpatrzenie wniosku w podstawowym terminie przewidzianym ustawą nie jest możliwe z uwagi na podjęte czynności: wystąpiono z zapytaniami do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW oraz do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu a także do formacji, w której skarżący pełnił służbę.

W związku z tym, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2018 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. organ poinformował Stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wskazując, iż została zebrana dokumentacja niezbędna celem wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ równocześnie wskazał, że rozpatrzenie wniosku nastąpi do dnia [...] marca 2019 r.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego, w którym wskazał, że postępowanie wszczęte na jego wniosek nie zostało zakończone w ustawowym terminie.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec Pana T. F. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Na powyższą decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2059/19, uchylił zaskarżoną decyzję.

W dniu [...] lutego 2021 r. do organu wpłynęło ponaglenie, w którym Strona wniosła o załatwienie sprawy w 7-dniowym terminie od daty wpływu ponaglenia. Strona wskazała, że mimo "upływu prawnych terminów ponad 100 dni nadal nie wydano nowej decyzji".

W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego w ponagleniu terminu, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2059/19 oraz wniosła o zobowiązanie organu do wydania nowej decyzji w terminie miesiąca, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok sygn. II SA/Wa 2059/19 uchylający decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. i nakazał wydanie nowej decyzji z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd oceny prawnej, jednak organ do chwili wniesienia skargi takiej decyzji nie wydał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezpodstawnej.

Zdaniem Organu, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 1 8 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny sprawy (wynikający z ww. ustawy) oraz przytoczone w odpowiedzi na skargę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych Organ podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia niniejszej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia sprawie. Zdaniem Ministra "(...) właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin".

Organ podniósł przy tym, że w związku z rozpatrywaniem podobnych spraw, tj. wniesionych na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, do Ministra wpłynęło na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę ponad 4900 spraw. W związku z tak znaczącą ilością spraw nie mamy do czynienia ze "złą wolą organu" lecz "obiektywnie weryfikowalnymi przeszkodami uniemożliwiającymi zakończenie postępowania", co stanowi podstawę do oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.

Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, zaś kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6

W myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W punkcie wyjścia Sąd stwierdza, że niniejszej sprawie Skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem w dniu [...] lutego 2021 r. w zakresie załatwienia wniosku z [...] lipca 2017r. w trybie art. 37 § 1 K.p.a.

Przedmiotem skargi Skarżący uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2059/19, uchylającym decyzję Ministra nr [...] z dnia [...] lipca 2019r. na mocy której odmówiono Skarżącemu na podstawie art. 8a wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Przy tak zakreślonych granicach skargi, na wstępie Sąd wskazuje, że pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania – tak w świetle doktryny jak i orzecznictwa sądowoadministracyjnego - obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań mimo, że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej.

Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt nie został wydany, a czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili rozpoznawania skargi (istniejący w dacie orzekania).

Jak wynika z akt sprawy, odpis sentencji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2059/19) wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy wpłynęły do organu w dniu [...] listopada 2020r.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. organ wystąpił do Prezesa IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych T. F., które wpłynęły do organu w dniu [...] marca 2021 r.

Analiza akt prowadzi do wniosku, że Organ od momentu wpływu żądanych, a wymienionych wyżej dokumentów, do [...] kwietnia 2021r., tj. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, nie zakończył sprawy, poprzez wydanie decyzji po wyroku tut. Sądu z dnia 6 sierpnia 2020 r.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że godnie z art. 12 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 K.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 K.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 K.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 K.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Podkreślić przy tym trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego Sąd bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Dodać należy, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczony stan faktyczny sprawy oraz przywołane wyżej przepisy prawa nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa sprawa do [...] kwietnia 2021 r., tj. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania przez Ministra po wydanym wyroku Sądu w sprawie II SA/Wa 2059/19, nie została zakończona przez wydanie "nowej" decyzji, zaś zwłoka jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, w świetle art. 35 § 1 k.p.a. jest bezsporna.

Podkreślenia wymaga przy tym, że – jak zauważono wcześniej - odpis sentencji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2059/19) wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy wpłynęły do organu w dniu [...] listopada 2020r., zaś organ dopiero w dniu [...] marca 2021 r. wystąpił do Prezesa IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych T. F. (które wpłynęły "zwrotnie" do organu w dniu [...] marca 2021 r.).

Analizując przebieg postępowania nie można więc przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko czy też bez zbędnej zwłoki dążył do załatwienia sprawy. Co należy również podkreślić, do dnia rozpatrzenia skargi, rozstrzygnięcie organu po wyroku tut. Sądu z dnia 6 sierpnia 2020 r. nie zostało wydane.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., uznając skargę na przewlekłość organu za zasadną, Sąd stwierdza, czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. i 36 K.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Sąd podziela wyrażony przy tym w odpowiedzi na skargę pogląd organu, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone – co do zasady - dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Jednak w okolicznościach sprawy nie można usprawiedliwić opóźnienia organu w wydaniu decyzji, które miało miejsce po wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Wa 2059/19, już po zebraniu całego materiału dowodowego i to tym bardziej jeśli zważy się, że – jak wskazuje na to analiza akt sprawy – Organ dopiero w marcu 2021 r. wystąpił do Prezesa IPN o komplet akt osobowych Skarżącego.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania ponownego postępowania administracyjnego po wyroku tut. Sądu z dnia 6 sierpnia 2020 r. w sprawie II SA/Wa 2059/19 jak i brak zintensyfikowanych działań organu zmierzających do jak najszybszego załatwienia sprawy, zwłaszcza po otrzymaniu sentencji tegoż wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa. Co także należy podkreślić, przewlekłość ta trwa nadal, bowiem do dnia wydania nin. wyroku organ nie wydał decyzji będącej wynikiem ponownego postępowania administracyjnego po wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 2059/19.

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

O ile wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności czy przewlekłości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16).

Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Przy czym zaznaczyć należy, że stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności czy przewlekłości.

Faktem notoryjnym jest, co zresztą podniósł w odpowiedzi na skargę również organ, że ilość załatwianych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosków w sprawie o wydanie decyzji o ustalenie podleganiu wyłączeniu stosowania art. 15 lit. c ustawy zaopatrzeniowej jest bardzo duża. I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu, to jednak – w pewnych sytuacjach – powinny one rzutować na rozstrzygnięcie Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 P.p.s.a.

Z tych względów Sąd uznał, że jakkolwiek z przyczyn wskazanych wcześniej przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to jednak nie jest zasadnym wymierzenie organowi grzywny i dlatego w tym zakresie skargę Skarżącego oddalono – o czym stanowi pkt 4 sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd uznał, że Skarżącemu należy się swoistego rodzaju "zadośćuczynienie" za oczekiwanie na załatwienie jego sprawy, która – ujmując rzecz chronologicznie – toczy się od [...] lipca 2017r. – i dlatego orzekł o przyznaniu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Określając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę nie tylko rozmiar uchybień organu, argumentację na które powoływał się on w odpowiedzi na skargę, ale także podniesioną przez Skarżącego okoliczność, że jest inwalidą II grupy inwalidzkiej. Porządkowo Sąd wskazuje też, że wartość przyznanej sumy pieniężnej spełnia także kryterium określone w P.p.s.a., zgodnie z którym suma pieniężna nie może przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zobowiązując organ do rozpatrzenia sprawy w terminie określonym w pkt. 1 sentencji wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., zaś podstawę przyznania od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 wyroku).

Sąd nie przychylił się do wniosku Skarżącego w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowadministracyjnego, bowiem kosztów takich strona, stosownie do treści art. 205 § 1 P.p.s.a., nie poniosła.

Zgodnie bowiem z treścią art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie zaś z art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

W rozpatrywanej sprawie skarżący, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a., zwolniony jest z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.