Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 266/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145  par. 1  pkt 4, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 pkt 20,  art.  28,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. F., B. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] udzielającą P. W. pozwolenia na budowę obejmującego budynek "C. I. P." wraz z wewnętrznymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków i jej zasileniem, na działce nr [...], obręb G. [...]

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że w dniu [...] września 2020 r. do Starostwa G. wpłynął wniosek P. F. oraz B. F., reprezentowanych przez radcę prawnego, o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania administracyjnego zakończonego wyżej opisaną ostateczną decyzją Starosty [...]. We wniosku wskazano, że działka o numerze geodezyjnym [...], na której zlokalizowano inwestycję, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie urządzeń wodnych oraz nieruchomości, do których tytuł prawny posiadają: B. F., P. F., I. F. oraz J. F.. Wskazane osoby są właścicielami urządzeń wodnych w postaci jazów zastawkowych i przelotowych, w tym jazu położonego na tzw. Kanale U. , na działkach o numerach geodezyjnych [...] oraz [...], wchodzących w skład węzła wodnego "M. G.", co potwierdzają przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty.

Wnioskodawcy wskazali, iż ww. nieruchomości oraz urządzenia wodne znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w związku z czym ich właściciele powinni zostać uznani za strony w postępowaniu administracyjnym. Wykonanie inwestycji na działce o numerze geodezyjnym [...] uniemożliwi dostęp do jazu graniczącego z jednej strony z przepławką, a z drugiej z budynkami, nad którymi opiekę sprawuje konserwator zabytków. Dla wykonania decyzji i rozpoczęcia robót inwestor musi przechodzić przez własność wnioskodawców, to jest jaz umieszczony pomiędzy działkami o numerach geodezyjnych [...] i [...].

Rozpatrując odwołanie wniesione przez P. F. oraz B. F. Wojewoda przytoczył znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy K.p.a.

Następnie wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony do Starosty [...] [...] września 2020 r., tj. w terminie, o którym stanowi art. 148 § 2 K.p.a. W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może odmówić wszczęcia postępowania. Badanie przymiotu strony odbywa się wówczas we wszczętym na skutek wniosku postępowaniu. Przepisem szczegółowym, na podstawie którego określa się krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia budowę jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej zwanej "u.P.b.". Przepis art. 28 ust. 2 u.P.b. precyzuje art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że regulacja ogólna zawarta w K.p.a. ma ograniczone zastosowanie w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę. Przyjęcie, że art. 28 ust. 2 u.P.b. jest przepisem szczególnym, prowadzi także do nadania mu wykładni zawężającej. Zgodnie z brzmieniem przepisu, oprócz inwestora stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę może być jedynie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu, to należy wykluczyć z kręgu stron osoby mające inny niż wymienione tytuł prawny do nieruchomości. Definicja własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Obszar oddziaływania wyznacza się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu organ administracji budowlanej zobowiązany jest zbadać, czy inwestycja nie narusza konkretnego przepisu prawa materialnego. Z treści art. 3 pkt 20 u.P.b. wynika, iż na potrzeby konkretnej sprawy organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Aktualne pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, zdefiniowane w art. 3 pkt 20 u.P.b., po zmianach wprowadzonych w życie 19 września 2020 r., stanowi, iż przez obszar oddziaływania inwestycji należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przepis w nowym brzmieniu jeszcze bardziej ogranicza krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działek sąsiednich powinny wynikać z przepisów techniczno-budowlanych. Wymagania stawiane przepisami Prawa budowlanego są następnie konkretyzowane w rozporządzeniach wydanych na jego podstawie, szczególnie w przepisach techniczno-budowlanych. Również definicja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu zawarta w art. 3 pkt 20 u.P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r. poz. 471) odnosiła się do związanych z projektowanym obiektem ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, nie zaś użytkowaniu istniejących obiektów.

Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotem inwestycji na działce nr [...], obręb [...] objętej kwestionowaną decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...], jest budowa budynku C. I. P., w ramach projektu pn. Budowa niebieskiego korytarza ekologicznego wzdłuż doliny rzeki R. i jej dopływów. Powierzchnia zabudowy budynku wyniesie 80 m2 a wysokość budynku do kalenicy 5,72 m. Obiekt zostanie posadowiony na płycie fundamentowej ze względu na zminimalizowanie jednostkowych obciążeń gruntu. Ściany nośne zostaną wykonane z elementów stalowych, zimnogiętych, ocynkowanych. Ściany działowe zostaną wykonane z płyt gipsowo-kartonowych. Dach zostanie wykonany w konstrukcji krokwiowej drewnianej. Działka nr [...] objęta inwestycja, znajduje się w otoczeniu działek nr [...] i nr [...] stanowiących wody płynące rzeki R. . Na lewym brzegu rzeki znajduje się młyn a na prawym magazyn. Kanał M. przegrodzony jest jazem ruchomym. Na konstrukcji jazu zamontowano urządzenia wyciągowe dla drewnianych zasuw, przed jazem wybudowano kładkę obsługową. Powyżej jazu znajduje na prawym brzegu Kanału M. , a lewym brzegu Kanału U. znajduje się siłownia energetyczna, z wlotem od strony Kanału M. . Działki sąsiednie, na których znajdują się ww. urządzenia wodne, zgodnie z treścią ksiąg wieczystych prowadzonych dla działki nr [...] i działki nr [...], (KW [...]) i (KW [...]), stanowią własność Skarbu Państwa. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w S. Wydział [...] Cywilny z [...] grudnia 2013 r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w S. Wydział [...] Cywilny z [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] ustalono, iż J. F., P. F. oraz B. F. i I. F., jako współużytkownikom wieczystym działki nr [...], przysługuje w udziale 1/3 we współwłasności, prawo własności jazu przelotowego betonowego o długości 36,5 m, wysokości spiętrzenia wody 2,3 m oraz jazu zastawkowego kamiennego z zastawami drewnianymi o długości 9 m i wysokości spiętrzenia wody 2,3 m. Rzeka R. , z którą związane są wskazane w pozwie urządzenia hydrotechniczne, należy do śródlądowych wód płynących w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo Wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.). Wody śródlądowe stanowią własność Skarbu Państwa. Prawo własności urządzeń wodnych, związanych z współużytkowaniem wieczystym nieruchomości młyna, nie dawało podstaw do uznania skarżących za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu C. I. P. w G., na działce nr [...], obręb G. [...]. Zgodnie z wykładnią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, oprócz inwestora stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę może być jedynie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu.

Zdaniem Wojewody, brak jest również przesłanek do uznania, iż inwestycja budowy lekkiego pawilonu turystycznego utrudni lub uniemożliwi konserwację oraz eksploatację urządzeń istniejącego młyna, co wpłynie na ograniczenie praw wynikających z użytkowania nieruchomości wnioskodawców. Konstrukcja lekkiego pawilonu w żaden sposób nie zagraża funkcjonowaniu urządzeń wodnych dla potrzeb młyna. Brak okoliczności uzasadniających możliwość naruszenia przepisu prawa materialnego, z którego można by wywieść możliwe ograniczenie w zagospodarowaniu działek numer: [...], [...], [...] oraz [...] obręb [...] G., których współużytkownikami są odwołujący lub działek sąsiednich o numerach: [...] i [...]. Przepis taki nie został wskazany również przez odwołujących. Zgodnie z opisem techniczno- budowlanym (str. 4 projektu budowlanego) nie przewiduje się ingerencji w urządzenia i elementy wodne, w związku z tym opracowanie nie zawiera specjalistycznego operatu wodno-prawnego. Poziom przyziemia budynku znajduje się powyżej rzędnej zalewania terenu. Wody opadowe pochodzące z dachu budynku będą zagospodarowane na działce nr [...]. Projekt budowlany nie przewiduje konieczności zajęcia działki o numerze geodezyjnym [...], w celu wykonywania robót budowlanych. Nie zakłada również budowy ogrodzenia na działce o numerze geodezyjnym [...] lub innych zamierzeń budowlanych, które mogłoby ograniczyć swobodny dostęp do istniejących w sąsiedztwie jazów i nieruchomości. Działka nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, przez ciąg pieszy stanowiący przedłużenie ulicy S. Postępowanie nie wykazało, iż istnieje potencjalna możliwość naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w wyniku realizacji inwestycji, w stosunku do działek sąsiednich oraz wnioskodawców. Odnosząc się zarzutów, iż wykonanie obiektu będzie wymagało zapewnienia dostępu przez działki sąsiednie, należy wskazać, iż to na inwestorze ciąży obowiązek zapewnienia dostępu do terenu budowy, w celu wykonania robót budowlanych. Realizacja budynku w konstrukcji lekkiej-drewnianej, nie wymaga znacznego placu budowy. Analiza projektu budowlanego nie wykazała, iż inwestycja budowy wolno stojącego budynku bez podpiwniczenia może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu działek numer: [...], [...], [...] oraz [...], których współużytkownikami wieczystymi są odwołujący. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Starosty [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...], udzielająca pozwolenia na Budowę C. I. P. w G., na działce nr [...], obręb G. [...], została wydana z naruszeniem art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.P.b.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Wojewoda Stwierdził, że organ I instancji odmawiając we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji z [...] listopada 2019r. nr [...], o udzieleniu pozwolenia na budowę, nie naruszył art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.P.b.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Wojewody z [...] listopada 2019 r. wnieśli W. R. i W. P. (dalej przywoływani jako "skarżący"), zarzucając organowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 28 ust. 2 u.P.b. w zw. z art. 3 pkt 20 u.P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący nie mogą być stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, albowiem nie są oni właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, w sytuacji, gdy skarżący są współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych położonych w G. przy ul. M. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki [...], [...], [...] oraz [...], które winny znajdować się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a także współwłaścicielami budynków, budowli posadowionych na tym gruncie oraz urządzeń (w tym jazów), co umożliwia uznanie ich za stronę postępowania w rozumieniu tego przepisu, albowiem mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, ponieważ oddziaływać będzie ona na ich nieruchomość;

b) art. 3 pkt 20 u.P.b. poprzez jego:

. błędną wykładnię i przyjęcie, że wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno uwzględniać wyłącznie te nieruchomości, na których w wyniku planowanych działań dojdzie do ograniczenia w zagospodarowaniu, w sytuacji, gdy aktualna linia orzecznicza nakazuje rozumieć pojęcia "ograniczenia w zagospodarowaniu w nieruchomości" w sposób funkcjonalny, a zatem uwzględniający także te nieruchomości, na których dojdzie do zmiany również w zakresie użytkowania istniejących już obiektów lub urządzeń wodnych, a w niniejszej sprawie posadowienie budynku na działce [...] uniemożliwi wykonywanie zadań przez skarżących, tj. dbanie o przepływ wody i regulacje przepływu,

. niezastosowanie i dokonanie analizy skutków inwestycji budowy budynku "C. I. P." wraz z instalacjami z pominięciem potencjalnego naruszenia w wyniku jej budowy odrębnych przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 140 i 144 k.c., tj. w zakresie powodowania przez nią immisji na instalacje których właścicielami są skarżący, a nadto na nieruchomości gruntowe położone w G. przy ul. [...] oznaczone w ewidencji gruntów jako działki [...], [...], [...] oraz [...], których współużytkownikami wieczystymi są skarżący,

. niezastosowanie i ustalenie obszaru oddziaływania planowanego obiektu z pominięciem obiektów należących do skarżących oraz nieruchomości gruntowych położonych w G. przy ul. M. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki [...], [...], [...] oraz [...], których współużytkownikami wieczystymi są skarżący, w sytuacji gdy planowana inwestycja niewątpliwie będzie miała wpływ na w/w obiekty i nieruchomości i doprowadzi do ograniczeń na tym terenie albowiem jej wykonanie uniemożliwi dostęp do jazu graniczącego z jednej strony z przepławką, nad którym to jazem opiekę sprawują skarżący, a z drugiej z budynkami, a nadto dla rozpoczęcia robót na podstawie decyzji inwestor musi przechodzić przez własność skarżących, tj. jaz umieszczony pomiędzy działkami nr [...] i [...], co może doprowadzić do jego uszkodzenia, a cała inwestycja do osiadania murów oporowych;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygniecie, tj.:

a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek niezebrania i nierozpatrzenia w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji:

. bezrefleksyjne przyjęcie twierdzeń projektanta w zakresie wyznaczenia obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia za zgodne z istniejącym stanem faktycznym, bez podjęcia żadnych działań weryfikujących w sposób obiektywny jego stanowisko,

. bezrefleksyjne przyjęcie prawidłowości sporządzonej dokumentacji budowlanej, a w szczególności projektu budowlanego i uznanie, że budowa budynku "C. I. P." wraz z instalacjami nie będzie ingerować w urządzenia i elementy wodne, a zatem nie wymagane jest sporządzenie operatu wodno-prawnego,

. ograniczenie badania wpływu planowanej inwestycji wyłącznie do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych z pominięciem innych przepisów odrębnych, a w szczególności przepisów prawa cywilnego, w tym art. 140 i 144 k.c.;

b) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek niezebrania i nierozpatrzenia w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy skutkujące uznaniem, że planowana inwestycja budowy budynku "C. I. P." wraz z instalacjami w żadnym zakresie nie utrudni lub nie uniemożliwi konserwacji oraz eksploatacji urządzeń w postaci jazów należących do skarżących oraz działek, których współużytkownikami wieczystymi są skarżący jak również nie zagrozi funkcjonowaniu urządzeń wodnych dla potrzeb młyna w sytuacji, gdy planowana inwestycja uniemożliwi dostęp do jednego z jazów graniczących z przepławką na działce sąsiedniej jak również wykonywanie zadań przez skarżących tj. dbania o przepływ wody i regulację przepływu, a nadto na działce nr [...] gromadzone będą wody opadowe, a zatem istnieje realne niebezpieczeństwo dla urządzeń i nieruchomości należących do skarżących oraz faktyczna możliwość utrudnienia w korzystaniu z ich własności.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji;

2. na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie decyzji Dyrektora Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa działającego z up. Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku "C. I. P." (poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji Wojewody);

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:

a) zażalenia Burmistrza G. na postanowienie z dnia [...] lutego 2002 r. nakazujące dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego jazu ruchomego na rzece R. z dnia [...] lutego 2002 r.,

b) zażalenia Burmistrza G. na postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2002 r.,

c) decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nakazującej G. G. usunięcie nieprawidłowości określonych w ekspertyzie stanu technicznego istniejących budowli hydrotechnicznych

- na okoliczność stanu technicznego budowli znajdujących się na obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, możliwych skutków w zakresie wykonania planowanej inwestycji budowy budynku "C. I. P.", wpływu jej zrealizowania na budowle znajdujące się na obszarze oddziaływania inwestycji;

d) pisma Starostwa Powiatowego w G. z dnia [...] lutego 2021 r.

- na okoliczność nierozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę na podstawie niepełnego materiału dowodowego, bezrefleksyjnego przyjęcia przez organ prawidłowości wyznaczenia przez projektanta obszaru oddziaływania planowanej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron, oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania jest jednym

z nadzwyczajnych trybów postępowania, stwarzającym prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych określonych w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz 145b § 1 K.p.a. W pierwszej kolejności organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania, zobowiązany jest ustalić, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 K.p.a. W razie uznania, że spełnione zostały wyżej wymienione warunki, wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego istnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia i w razie stwierdzenia ich wystąpienia przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją zakwestionowaną w trybie wznowienia. Postępowanie wznowieniowe może się zakończyć decyzją odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku stwierdzenia braku ustawowych przesłanek wznowienia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.) decyzją uchylającą decyzję dotychczasową w razie stwierdzenia podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. i rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.) lub decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazującą okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., zaś skarżący wystąpili z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podnosząc że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku "[...]" wraz z wewnętrznymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków i jej zasileniem, na działce nr [...], obręb [...].

Jak trafnie podał Wojewoda, w przypadku powołania się przez podmiot składający wniosek na okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ właściwy do wznowienia ocenia istnienie tej przesłanki w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu. W niniejszej sprawie niesporne jest, że dochowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 K.p.a., okoliczność ta nie budzi również wątpliwości Sądu. Prawidłowo zatem Starosta [...] postanowieniem z [...] września 2020 r. wznowił postępowanie, a następnie przeprowadził ocenę, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną.

Prawidłowo też organ odwoławczy przywołał art. 28 ust. 2 u.P.b., który wskazuje krąg podmiotów posiadających przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem stronami w tym postępowaniu są: inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Oceniając powyższą kwestię, należy mieć na uwadze, że art. 28 ust. 2 u.P.b. definiujący pojęcie strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest regulacją szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. stanowiącego, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1859/12, z 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2685/12; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest zatem podmiot, który nie tylko legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a., lecz także dysponuje nieruchomością położoną w obszarze określonym w art. 28 ust. 2 u.P.b. Przez obszar oddziaływania obiektu, należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 u.P.b., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie indywidualnych cech obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia zagospodarowania tego terenu. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa (przepisy z zakresu materialnego prawa administracyjnego) wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu. Co ważne wskazuje się,

że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem

(por. wyrok NSA z 29 lipca 2014 roku sygn. akt II OSK 397/13 Lex nr 1519400).

Do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.P.b. należą m.in.: przepisy techniczno-budowlane, w tym przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, przepisy prawa miejscowego (por. wyroki NSA: z 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1872/09,

z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09, z 16 marca 2011 r. sygn. akt

II OSK 472/10, dostępne w CBOSA). Powyższe oznacza, że dla przyjęcia,

że inwestycja oddziałuje na daną nieruchomość w stopniu ograniczającym sposób jej zagospodarowania, niezbędne jest wskazanie przepisów prawa materialnego, które takie ograniczenia będą zawierały (por. wyrok NSA z 27 listopada 2015 r.,

II OSK 778/14 dostępny w CBOSA).

Wobec powyższego przyznanie statusu strony postępowania o pozwolenie na budowę wymaga ustalenia tego, czy dana nieruchomość znajduje się w tzw. obszarze oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę, a zatem na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Konieczne jest przy tym, by oddziaływanie inwestycji było indywidualne, konkretne, aktualne i sprawdzalne obiektywnie, a jego istnienie znajdowało potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Ograniczenie wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia danego podmiotu do zagospodarowania należącej do niego nieruchomości, bądź do korzystania z niej zgodnie z jej przeznaczeniem. Podmiot zobligowany jest więc wykazać, że dana inwestycja narusza konkretnie wskazane przepisy prawa materialnego, z których wywodzi własny interes prawny. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie uzasadniają bowiem przyznania przymiotu strony. Subiektywne odczucie podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, iż nieruchomość ta usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nie uprawnia również do przyznania przymiotu strony interes faktyczny, czyli sytuacja, gdy dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę do podjęcia stosownych działań przez organy administracji (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1739/12; wyroki WSA: w Krakowie z 28 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1404/13; w Warszawie z 28 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/12 i z 13 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2769/11, dostępne w CBOSA).

Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy ocenił brak interesu prawnego skarżących do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. W rozstrzyganej sprawie skarżący wskazali na przepis art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, z którego wywodzą istnienie po swojej stronie interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zaakcentować należy, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu nie może opierać się tylko na przepisach prawa cywilnego, dotyczących ochrony prawa własności, w szczególności art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Fakt tzw. immisji pośrednich, a więc oddziaływania z jednej nieruchomości, na której będzie realizowana inwestycja na inną ponad przeciętną miarę, nie uzasadnia jeszcze objęcia tej nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu. Przekroczenie dopuszczalnych granic tych immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń, nie dając jednak podstaw, by daną nieruchomość objąć obszarem oddziaływania obiektu (por. Bursztynowicz Michał, Obszar oddziaływania obiektu, Komentarz praktyczny, opublik. ABC, Lex/el.2020).

Zauważyć jednocześnie należy, że objęte pozwoleniem na budowę roboty budowlane nie naruszają prawa własności skarżących do działek gruntu położonych

w sąsiedztwie, w tym nie ograniczają ich uprawnień do korzystania z nieruchomości

z wyłączeniem innych osób zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Zdaniem Sądu, również fakt, iż skarżącym przysługuje prawo własności urządzeń wodnych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej nie może stanowić postawy do uznania, że mają interes prawny w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obejmującego budynek "C. I. P." wraz z wewnętrznymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków i jej zasileniem, na działce nr [...], obręb G. [...]

W tym miejscu wyjaśnić należ, że zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

W świetle powyższej definicji brak jest podstaw do uznania, że urządzenia wodne, takie jak jazy czy zastawki są nieruchomościami. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że jakakolwiek nieruchomość będąca własnością skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego na działce nr [...] obiektu.

Nie można też zgodzić się z argumentacją skargi, że realizacja projektowanej zabudowy uniemożliwi skarżącym dostęp do należących do nich urządzeń wodnych. Sąd nie dostrzega tu takich utrudnień. Nadto skarżący nie legitymują się żadnym prawem, które gwarantowałoby im dostęp do ich własności poprzez działkę nr [...]. Nie mogą zatem oczekiwać, że właściciel działki nr [...] planując jej zabudowę uwzględniał będzie zapewnienie dostępu do urządzeń wodnych, nawet położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działki.

Nie jest też prawdą, że aby rozpocząć budowę inwestor będzie musiał przechodzić przez własność skarżących, tj. jaz umieszczony pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Jak wynika z decyzji Burmistrza G. z dnia [...] września 2013 R., znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla projektowanej inwestycji, działka nr [...] ma zapewniony dojazd od strony ul. S. oraz ul. M. j. Rzeczone ulice położone są po przeciwnej stronie niż jaz należący do skarżących. Oznacza to, że inwestor nie musi korzystać z należącego do skarżących jazu, jako dojścia do swojej działki.

Powyższe wskazuje, że skarżący, dążąc do zweryfikowania wymienionej wyżej ostatecznej decyzji Starosty [...] legitymują się wyłącznie interesem faktycznym, a nie prawnym.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podkreślić należy, że w postępowaniu nadzwyczajnym organ nie przeprowadza po raz kolejny postępowania dowodowego, a jedynie bada, czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji właściwy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa i stosownie do poczynionych ustaleń podejmuje odpowiednie rozstrzygnięcie. Konsekwencją powyższego jest dokonanie przez organ oceny legalności decyzji ostatecznej w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu zwykłym. Z uwagi na tak zakreślone granice postępowania nadzwyczajnego organ, prowadząc postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie, nie gromadził żadnych nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych.

W ocenie sądu postępowanie co do przyczyn wznowienia zostało przeprowadzane prawidłowo, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy

i materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym. Trafnie uznano,

że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2019 r., bowiem brak po ich stronie zindywidualizowanego interesu prawnego niezbędnego do uznania jej legitymacji procesowej w tym postępowaniu. Niezasadne są więc zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 107 § 3 K.p.a. Organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz przekonująco wyłożył argumenty przemawiające za utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd nie uwzględnił zawartych w skardze wniosków dowodowych, ponieważ nie pojawiły się w sprawie istotne wątpliwości, sprawa została przez organy należycie wyjaśniona. Nadto ustalenia co stanu technicznego w jakim znajdowały się jazy w latach 2002-2003 nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Również odpowiedź Starosty [...] z dnia [...] lutego 2021 r. udzielona pełnomocnikowi skarżących, iż organ nie jest posiadaniu opinii geologicznej dotyczącej działki na [...], w żaden nie przyczyniłaby się do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.

Sąd stwierdzając zatem legalności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.