Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 801/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...]z dnia [...]lipca 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], po rozpoznaniu odwołania S. R. (dalej: "skarżąca") od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta P. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej: "organ I instancji") odmawiającej przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem T. R., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2013 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad chorym mężem T. R., legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 104

i art. 107 § 1, art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3, art. 16a, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 29 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm., dalej: "u.ś.r.") odmówił przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem T. R.. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiła okoliczność, iż osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r. jako osoba bezrobotna. Ponadto od dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca była ponownie zarejestrowana w PUP jako poszukująca pracy. Z dniem [...] czerwca 2010 r. utraciła status osoby bezrobotnej w związku z przyznaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego poprzez wyrejestrowanie się. Fakt wyrejestrowania się – zdaniem organu I instancji – nie jest rezygnacją z zatrudnienia.

We wniesionym odwołaniu skarżąca podniosła, iż od maja 2012 r. stan zdrowia męża znacznie się pogorszył, z powodu ostrej niewydolności [...] jest dializowany

w Stacji Dializ w R., oczekuje na przeszczep [...]. Poza tym występuje u niego uszkodzenie [...], zapalenie [...], [...], początek [...], [...]. Nadto skarżąca wskazała, iż stan zdrowia męża wymaga całodobowej opieki, czyli systematycznego podawania leków, robienia zastrzyków przygotowania na czas dietetycznych posiłków, pomocy w poruszaniu, ubieraniu, rozbieraniu, myciu, kąpaniu, goleniu. Często po dializach zdarzają się zasłabnięcia, co wymaga natychmiastowego wezwania pomocy medycznej. Podała, że miesięczny dochód męża wynosi [...] zł. Ma znikome szanse na znalezienie pracy, aby ich utrzymać, wykupić leki, opłacić rachunki za mieszkanie, gaz i światło oraz na opłacenie pielęgniarki dla chorego męża.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] września 2013 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając, SKO po przypomnieniu przebiegu postępowania w sprawie wskazało, że zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 u.ś.r.). W świetle przywołanych przepisów warunkiem nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r. oraz brak wystąpienia przesłanek tzw. negatywnych wymienionych w art. 16a ust. 8 u.ś.r.

Z materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie Kolegium ustaliło, iż skarżąca spełnia przesłanki z art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r., mianowicie mąż skarżącej legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, skarżąca jako żona jest osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz męża, sprawuje nad nim stałą opiekę, dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i nie przekroczył kwoty kryterium dochodowego, tj. 623 zł.

Zdaniem Kolegium skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Skarżąca była zatrudniona w P. Spółdzielni Mieszkaniowej w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. oraz od [...] stycznia 2009 r. do [...] kwietnia 2009 r. Ponadto była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. Filia

w P. jako bezrobotna w okresie od [...] maja 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r. oraz od [...] listopada 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. Od dnia [...] czerwca 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. oraz od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2014 r. skarżąca miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Kolegium uznało, iż w świetle powyższego nie można przyjąć, że rozwiązanie stosunku pracy miało związek ze sprawowaniem opieki nad mężem, bowiem aktywność zawodowa skarżącej została zakończona [...] kwietnia 2009 r., a znaczny stopnień niepełnosprawności męża skarżącej datuje się od [...] stycznia 2010 r., kiedy to skarżąca nie była nigdzie zatrudniona, ani nie wykonywała innej pracy zarobkowej.

W ocenie Kolegium skarżąca nabyłaby prawo do przedmiotowego świadczenia, gdyby pozostawała w zatrudnieniu i po uzyskaniu przez męża orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności zwolniła się z pracy, z uwagi na konieczność zapewnienia opieki niepełnosprawnemu mężowi. Nadto podkreśliło, że w przeciwieństwie do świadczenia pielęgnacyjnego, przy specjalnym zasiłku opiekuńczym nie jest wystarczające, że osoba ubiegająca się o ten zasiłek była nieaktywna zawodowo (np. bezrobotna) i nie podejmowała pracy z powodu opieki nad krewnym, ale konieczna jest rezygnacja z faktycznego zatrudnienia lub pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opieki.

Nadto Kolegium podniosło, iż świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącej nie z uwagi na rezygnacje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale

z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia w związku z opieką nad mężem.

W skardze na decyzję z dnia [...] września 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wskazała m.in., iż praca w okresach zatrudnienia jako sprzątaczka w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej w P. była pracą interwencyjną z określonymi terminami oraz że nikt nie jest zatrudniany na stałe umowy. Podniosła, iż w kwietniu 2009 roku w celu otrzymania ubezpieczenia zdrowotnego zarejestrowała się jako bezrobotna, co wiązało się z koniecznością całodobowej opieki nad mężem z uwagi na coraz bardziej postępujące choroby. Skarżąca podniosła, iż mąż posiada [...] grupę inwalidzką od 2005 roku oraz że wcześniej nie była świadoma, że może ubiegać się o zasiłek opiekuńczy i dlatego dopiero w czerwcu 2010 roku został jej przyznany. Nadto wskazała, iż od maja 2012 roku stan zdrowia męża bardzo się pogorszył, z powodu ostrej niewydolności [...] [...] stopień jest dializowany 3 razy w tygodniu.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko wniosło o jej oddalenie. Wskazało, iż spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia polega na rezygnacji z faktycznego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie jedynie

z niepodejmowania pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu

I instancji odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego

w związku z opieką nad mężem.

Na wstępie należy wskazać, iż świadczenie to, obok zasiłku pielęgnacyjnego

i świadczenia pielęgnacyjnego należy do grupy świadczeń opiekuńczych uregulowanych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzone zostało ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy

o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), zgodnie z którą w ustawie o świadczeniach rodzinnych dodano art. 16 a, określający przesłanki uzyskania i wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Zasadnicze przesłanki uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego określa art. 16 a ust. 1, warunki dodatkowe dotyczące dochodu rodziny zawarte zostały w ust. 2-5, natomiast okoliczności wyłączające uzyskanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wyliczone zostały w ust. 8. Art. 16 a ust. 1 u.ś.r. stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U.

z 2012 r. poz. 788 i poz. 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji. Wobec powyższego przesłankami warunkującymi przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego są konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, istnienie wobec tej osoby obowiązku alimentacyjnego po stronie ubiegającego się o przyznanie świadczenia oraz rezygnacja przez tą osobę

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki. Należy przy tym podkreślić, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16 a ust. 1 u.ś.r., to sytuacja, w której wnioskodawca

z własnej woli zaprzestaje wykonywania czynności zarobkowych wymienionych w art. 3 pkt 22 tej ustawy. Jednocześnie zakończenie stosunku prawnego zatrudnienia lub innego stanu pracy zarobkowej winno być podyktowane zamiarem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, związaną z ubiegającym się o świadczenie, o którym mowa, węzłem obowiązku alimentacyjnego. Ponadto stan zdrowia osoby, nad którą opieka ma być sprawowana sprawia, iż osoba ta bezwzględnie wymaga opieki.

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadzała się do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej

z ust. 1 art. 16a u.ś.r. i związku tej rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Bezsporne bowiem jest, że na skarżącej, jako żonie osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ciąży zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny. Jako przyczynę odmowy przyznania dochodzonego świadczenia organy orzekające

w sprawie zgodnie uznały, iż skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad mężem.

Analiza uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć dowodzi, że organy orzekające rozpoznając odmownie wniosek skarżącej, upatrywały brak spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia z tego powodu, że skarżąca w momencie powstania niepełnosprawności u męża już nie pracowała, gdyż była zatrudniona tylko do dnia [...] kwietnia 2009 r. – zatem nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad mężem. Następnie w okresie od [...] maja 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r. oraz od [...] listopada 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. była zarejestrowana jako bezrobotna. Jednakże organy uznały, że rezygnacja ze statusu osoby bezrobotnej – nie jest rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organów wynikało z nieprawidłowej wykładni art.16a ust. 1 u.ś.r., polegającej na przyjęciu, że świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym, które podjęły się opieki nad osobą niepełnosprawną z uwagi na rezygnację z wykonywanej uprzednio pracy.

Dokonując wykładni przepisu regulującego od dnia 1 stycznia 2013 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zauważyć należy, że powołana ustawa

o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jak i po nowelizacji, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego czyniąc wyłącznie "rezygnację

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Nie oznacza to jednak, że te przesłanki należy interpretować odmiennie zwłaszcza, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego polega na tym samym, a mianowicie na przyznaniu przez Państwo rekompensaty finansowej osobie rezygnującej z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność. Tożsamość istoty tych świadczeń przesądza o tym, że "rezygnację z zatrudnienia" o której mowa

w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy rozumieć szeroko jako obejmującą zarówno sytuację,

w której osoba obowiązana do alimentacji w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny zrezygnuje uprzednio z wykonywanej pracy, jak i sytuację, gdy z powodów wskazanych w omawianym przepisie, osoba niepracująca, ale mogąca wykonywać pracę zarobkową i deklarująca gotowość do jej podjęcia, z tej możliwości rezygnuje. Innymi słowy rezygnacja z zatrudnienia to także rezygnacja z możliwości takiego zatrudnienia, a więc z możliwości jego podjęcia. Taka wykładnia uwzględnia konstytucyjną zasadę opieki i ochrony nad osobą niepełnosprawną (art. 68 ust. 3 Konstytucji), która znajduje odzwierciedlenie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, a jednocześnie z uwagi na krąg osób uprawnionych na gruncie art. 16a ust. 1 powołanej ustawy – nie prowadzi do pozbawienia osób niepełnosprawnych opieki i pomocy ze strony najbliższych (por. wyrok WSA

w Gorzowie z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 917/13, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby zdaniem Sądu do nieuprawnionego, albowiem naruszającego zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji, zróżnicowania sytuacji prawnej potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki w następstwie rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostają w zatrudnieniu lub powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). W związku z tym stwierdzić należy, że decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia jest sam fakt niepozostawania w zatrudnieniu, spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, bez względu na przyczynę niepozostawania

w zatrudnieniu (rezygnacji z zatrudnienia lub rezygnacji z podjęcia zatrudnienia) (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 656/13, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych też względów tutejszy Sąd nie podziela przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu wyrażonego przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. II SA/OI 498/13, w których przedstawiono interpretację dokonaną jedynie w oparciu o literalne jego brzmienie, z pominięciem wykładni funkcjonalnej, której to rezultat, w przypadku interpretacji art. 16a ust. 1 powołanej ustawy, zapewnia spójność aksjologiczną systemu prawa.

Mając powyższe rozważania na uwadze, nie można uznać a priori, że

w przypadku osób bezrobotnych nie jest możliwe spełnienie przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674), bezrobotnym jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Tak więc osoba posiadająca status bezrobotnego może w związku z koniecznością sprawowania opieki zrezygnować z gotowości do pracy i z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać - co należy utożsamiać z przesłanką rezygnacji z zatrudnienia. Dodatkowo zauważyć należy, że ustawodawca wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 u.ś.r. negatywnych przesłanek uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wymienił jako takiej statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku.

Jednocześnie należy wskazać, iż nie każda rezygnacja z zatrudnienia jest podstawą do przyznania omawianego świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki nad osobą w stosunku do której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Poczynienie ustaleń w tym zakresie w postępowaniu administracyjnym, wymaga jednakże od organu administracji publicznej zbadania, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (lub z podjęcia zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Dla powstania tego związku przyczynowego, a tym samym spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, nie bez znaczenia pozostaje to, czy skarżąca miała przyznane w poprzednio obowiązującym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne i czy ubiega się

o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach w ramach zachowania ciągłości świadczeń z uwagi na kontynuowanie udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie reprezentowane jest stanowisko, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy prawa obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2013 r. stanowi o spełnieniu przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. (a taka sytuacja zaistniała

w rozpoznawanej sprawie).

W wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 523/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tekst jedn. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a u.ś.r. (wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W kolejnym wyroku tego Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt. II SA/Bd 458/13 podniesiono, że stwierdzenie przez organ, iż: "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku

z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą stronie skarżącej świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę co do zasady podziela pogląd, że wydanie w poprzednim stanie prawnym decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - bez względu na to, czy podstawą tego przyznania był fakt niepodejmowania pracy, czy rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawna osobą - świadczy o spełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, o ile istnieje związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia,

a sprawowaniem opieki. Niewątpliwe sprawowanie opieki i pobieranie świadczenia

w związku z tą opieką uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia przez opiekuna. W tej sytuacji nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, z punktu widzenia konstytucyjnej ochrony dobra osoby niepełnosprawnej, byłoby wymaganie od osoby, która podejmuje starania o kontynuowanie pobierania świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, aby podjęła pracę, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, żeby następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia

o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 podkreślił, że fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, podjęcie przez te osoby pracy po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna (wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Celem nowelizacji wprowadzającej specjalny zasiłek opiekuńczy było wyeliminowanie spośród świadczeniobiorców osób nadużywających pomocy finansowej ze strony państwa (a więc takich, którzy wyszukiwały w swoich rodzinach niepełnosprawnych jedynie w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, bez faktycznego sprawowania opieki nad taką osobą), a nie pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W świetle zasad wynikających z art. 2 Konstytucji RP osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że cel świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym oraz omawianego specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taki sam.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że ustalenia organów co do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione, ani ocenione. Powiązanie - na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego - utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej

z uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oznaczałoby, że rezygnacja

z gotowości do zatrudnienia miała związek z podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kolei potwierdzenie stosowanymi dowodami, że skarżąca w ramach kontynuowania sprawowanej opieki nad mężem złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na upływ okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiłoby o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z podjęcia zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Tak więc ustalenie istnienia w obrocie prawnym stosownych rozstrzygnięć przyznających skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem, determinuje ocenę spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

Reasumując stwierdzić należy, że niewyjaśnienie tych okoliczności świadczy

o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast błędna interpretacja art. 16a ust. 1 u.ś.r. co do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia wskazuje na naruszenie przepisu prawa materialnego.

W tej sytuacji należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia

[...] września 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. celem uzupełnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie ponownej oceny sytuacji prawnej skarżącej, z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.