Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 718/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 120/05 w sprawie ze skargi K. N. i A. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. III SA/Gd 120/05 oddalił skargę K. N. i A. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu M. C. na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w G.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w sprawie brak jednoznacznego dowodu na to, że M. C. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w chwili meldowania. Z zeznań świadków nie dało się jednoznacznie wyprowadzić wniosku, że w chwili zameldowania M. C. w lokalu przy ul. S. w G. nie zamieszkiwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżonej decyzji administracyjnej nie można zarzucić naruszenia prawa, gdyż ww. zameldowywał się na pobyt czasowy we wskazanym mieszkaniu. Świadkowie potwierdzili, że jest on widywany w przedmiotowym lokalu, ale nie wszyscy z nich potwierdzają jego pobyt stały. Żaden ze świadków a nawet sami skarżący nie potrafią jednoznacznie wskazać, czy w chwili zameldowania M. C. w lokalu nie zamieszkiwał chociaż przez kilka dni. Z akt sprawy wynika, że początkowo M. C. zamieszkiwał ze swoim ojcem Ma. C.

Sąd I instancji ponadto uznał, że skarżący usiłują na tej drodze doprowadzić do usunięcia skarżącego z przedmiotowego lokalu, nie zwracając uwagi na to, iż zameldowanie w lokalu nie rodzi żadnych praw do lokalu i że mogą zabiegać przed sądem powszechnym o jego eksmisję lub dochodzić wymeldowania M. C. jeśli będą ku temu podstawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] Wojewoda Pomorski na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 2004r. o odmowie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu M. C. na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w G.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek K. N. Zdaniem wnioskującej strona dokonała zameldowania bez zgody jej i jej męża a także nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu.

Organ I instancji przesłuchał świadków oraz przeprowadził kontrolę meldunkową, na podstawie której ustalił, że M. C. zamieszkuje w miejscu zameldowania, jednakże w związku z wykonywaną praca często jest nieobecny.

Skarżący nie zgodzili się z decyzją organu I instancji i wnieśli odwołanie, w którym wskazali, że orzeczenie ma charakter krzywdzący, bowiem M. C. dokonał zameldowania bez zamieszkania w lokalu przy ul. S. w G., ponieważ faktycznie zamieszkiwał w C. Wnioskodawcy podnoszą również że M. C. nie ma praw do przedmiotowego lokalu.

Wojewoda Pomorski podniósł w swojej decyzji, że do podjęcia orzeczenia o usunięciu zapisu o zameldowaniu M. C. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu konieczne byłoby ustalenie, że w momencie dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest zameldowanie na druczku meldunkowym, nie została spełniona przesłanka zameldowania, polegająca na zamieszkaniu w lokalu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na ostateczną decyzję Wojewody Pomorskiego, K. N. i A. K. zarzucili organom administracji stronniczość i nierzetelność. Wskazali, też że przedmiotowy lokal rozpada się wskutek niszczenia go przez rodzinę C. Skarżący dalej podnoszą, iż są właścicielami lokalu a C. są współwłaścicielami nieruchomości, jednak bez prawa do zamieszkiwania w lokalu. Zdaniem skarżących kontrola meldunkowa była nieprawidłowa, ponieważ Dzielnicowy nie zna tej osoby i nie zastał jej pod wskazanym adresem a oparł się jedynie na kłamstwach osób tam przebywających i mających interes w tym aby prawda nie wyszła na jaw.

Skarżący uważają, iż zameldowanie M. C. jest fikcją a wielokrotne interwencje w sprawie rodziny C. składane w różnych organach nie dały żadnych rezultatów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski podtrzymał argumentację zawartą w swojej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. III SA/Gd 120/05 oddalił skargę uznając, iż jest ona niezasadna a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W skardze kasacyjnej od ww. wyroku pełnomocnik K. N. i A. K. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 47 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów art. 133-134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i pominięcie okoliczności o istotnym znaczeniu, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 wskazanej ustawy.

Pełnomocnik skarżących podnosi, że Sąd bezzasadnie uznał, iż organy administracji wydające zaskarżone decyzje działały w sposób zgodny z prawem i nie dopuściły się naruszenia prawa. Przepisy ustawy meldunkowej uzależniają dokonanie zameldowania od tego czy osoba dokonująca zameldowania posiada tytuł prawny do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie osoby fizycznej. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną organy administracyjne nie zbadały czy M. C. posiada tytuł prawny do mieszkania, w którym został zameldowany, bowiem fakt bycia współwłaścicielem nieruchomości nie przesądza o posiadaniu uprawnienia do konkretnego lokalu. Ponadto organy administracji naruszyły przepis art. 77 Kpa, który nakłada na nie obowiązek zgromadzenia całego materiału w sprawie, koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika organ I instancji nie podjął żadnych działań, które pozwoliłyby na ustalenie stanu faktycznego w sposób zgodny z regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do wskazanych wyżej zarzutów co w ocenie wnoszących skargę kasacyjną oznacza naruszenie art. 133 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełnomocnik K. N. i A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Pozostali uczestnicy postępowania nie skorzystali z uprawnienia do udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.

W myśl przepisu art. 174 wskazanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokackim (art. 175 § 1-3), który zdaniem ustawodawcy ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Przepis art. 4.pkt 1 tej ustawy stanowi, iż obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z przepisu art. 6 ust 1 wynika zaś, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 tej ustawy osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest zobowiązana zameldować się pod tym adresem na pobyt stały lub czasowy. Natomiast przepis art. 9 ust 2 a ustawy stanowi między innymi, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż właściciel bądź inne osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu jest upoważniona do potwierdzenia pobytu osoby mającej się tam zameldować.

Wyczerpanie tych wymogów nakłada na organ ewidencyjny na podstawie art. 47 ust.1. ustawy obowiązek dokonania rejestracji danego faktu, a w tym przypadku zameldowania. Jedynie w przypadku, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 Ustawy). W tym przypadku organy nie powzięły wątpliwości co do danych zawartych w zgłoszeniu meldunkowym i skutecznie dokonały zameldowania M. C.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, iż zameldowanie na pobyt stały stanowi czynność materialno - techniczną, uwarunkowaną spełnieniem podstawowej przesłanki w postaci faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej wniosek o zameldowanie. Przy tym - jak wynika z przepisu art. 9 ust. 2b. wskazanej ustawy - zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Nie ma zatem wpływu na prawo do lokalu.

Faktycznie spór w przedmiotowej sprawie związany jest zatem ze współwłasnością i ilością udziałów w nieruchomości i wynikającym z tego prawem do dysponowania nieruchomością w sposób nienaruszający praw wszystkich współwłaścicieli. Ochrona praw większościowego współwłaściciela której domagają się skarżący i ich pełnomocnik nie wynika z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych lecz z przepisów Kodeksu cywilnego. Udzielenie właściwej ochrony w tym zakresie nie leży w kompetencji sądu administracyjnego i rozstrzygać o tym winien sąd powszechny, bowiem zakres kognicji sądu administracyjnego określony został w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) oraz ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153 poz. 1270).

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie wskazuje, że obowiązkiem organu meldunkowego jest dokonanie na podstawie zgłoszenia aktu rejestracji w ewidencji ludności poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osób i miejsca ich stałego lub czasowego pobytu. Jeśli fakty nie budzą wątpliwości, organ administracji winien niezwłocznie dokonać odpowiedniej czynności meldunkowej (wymeldowania, zameldowania), co w niniejszej sprawie właściwie uczynił, bowiem zadaniem administracji jest likwidowanie fikcji polegającej na niezgodniości zapisów ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób.

Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku - sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie nie miało miejsca. NSA w wyroku z dnia 17 marca 2003 roku sygn. akt V SA 2323/02 wyraźnie wskazał, że prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (sygn. akt K 20/01).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.