Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 656/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 75 par. 1,  art. 77 par. 1,  art. 80,  art. 138 par. 1 pkt 2,  art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Sędzia WSA Józef Kremis (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania K. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" we W., od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. (nr [...]) o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 6 950 zł – uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i nałożył na odwołującą się stronę karę pieniężną w kwocie 5 950 zł za stwierdzone naruszenia lp. 11.4 ust. 2, lp. 10.3 a i b, lp. 10.2 a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 125, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a."), art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.t.p.") oraz lp. 10.2, lp. 10.3, lp. 11.4 ust. 2, lp. 11.2 ust. 4 załącznika do tej ustawy, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 2006.102.1), art. 15 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE. L. 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.).

Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę faktyczną pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia stanowiło:

1) skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego;

2) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy

wykonywaniu przewozu drogowego;

3) nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych;

4) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Ustalenia te poczynili inspektorzy transportu drogowego podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego.

Po trzykrotnym uchyleniu rozstrzygnięć organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy Dolnośląskiemu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do ponownego rozpatrzenia, organ ten wydał w dniu 9 marca 2011 r. decyzję, której odwołująca się strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz

dokonanie błędnych ustaleń faktycznych wskutek nieokreślenia dokładnych

terminów przemieszczania się kierowców i braku oceny okazanych zaświadczeń

dotyczących nieprowadzenia pojazdu;

2) art. 78 k.p.a. – poprzez nieuwzględnienie mających istotne znaczenie w sprawie dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę oraz wskazań i zaleceń organu odwoławczego;

3) art. 8 k.p.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy danych;

4) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu 11.4.2 załącznika do u.t.d., w zw. z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) 561/2006 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia (EWG) 3821/85.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał na

uregulowania zawarte w art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia (WE) 561/2006, z których wynika, że kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego odpoczynku (ust. 1). W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub

tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres

odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres

odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2). Dzienny okres

odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego

tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4).

Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin (ust. 5).

Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju (ust. 8).

Według zaś art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł, przy czym - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie – suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30 000 zł (art. 92 ust. 2 u.t.d.).

W konsekwencji skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny podlega karze w kwocie 100 zł, natomiast za każdą rozpoczętą kolejną godzinę – 200 zł [lp. 10.2 lit. a), b) załącznika do u.t.d.].

Organ odwoławczy wskazał na analizę trzech wykresówek jednego z kierowców strony skarżącej, z których wynikało, że kierowca ten skrócił dzienny czas odpoczynku:

• w pierwszym przypadku – o 2 godziny i 30 minut z wymaganego 9 godzinnego (wykorzystał 6 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku);

• w drugim – o 1 godzinę i 10 minut (wykorzystując 7 godzin i 50 minut);

• w trzecim – o 1 godzinę i 20 minut (wykorzystując 7 godzin i 40 minut);

przy czym w żadnym przypadku nie stwierdzono na wykresówkach zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (Pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6–9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój).

Wobec takich ustaleń organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1 100 zł [lp. 10.2 lit. a), b) załącznika do u.t.d.].

W kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ odwoławczy przywołał art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego) i ponownie art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.g.

Organ drugiej instancji podkreślił, że analiza zapisów wykresówki jednego z kierowców skarżącego wykazała, że doszło do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 3 godziny i 30 minut, gdyż kierowca prowadził pojazd przez 8 godzin bez wymaganej 45 minutowej przerwy, przy czym nie stwierdzono na wykresówkach zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Na podstawie takich ustaleń organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1 350 zł [lp. 10.3 lit. a), b) załącznika do u.t.d.].

Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ odwoławczy wskazał na art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i ponownie na art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.d., podnosząc, że analiza siedmiu wykresówek kilku kierowców zatrudnionych przez skarżącego wykazała brak danych o okresach aktywności kierowcy w związku z przejazdem kierowcy:

1) z P. do W. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w P., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu [...] r. we W.;

2) z miejscowości Ł. do W. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w miejscowości Ł., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu [...] r. we W.;

3) z miejscowości S. do P. T. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w S., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu [...] r. w P. T.;

4) z miejscowości K. do B. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w K., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu [...] r. w B.;

5) z L. do W. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w L.; następnie kierowca nie ma zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, po czym w dniu [...] r. rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki we W.;

6) z miejscowości S. do miejscowości B. – kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z dnia [...] r. w S., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu [...] r. w miejscowości B.;

7) z siedziby lub miejsca zamieszkania kierowcy do B. – kierowca rozpoczął użytkowanie wykresówki z dnia [...] r.; wcześniej kierowca ma zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu do dnia [...] r., gdy to w tym dniu zakończył prowadzenie pojazdu we W.

Organ przywołał art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, według którego czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki.

Wobec takich ustaleń organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3 500 zł [(p. 11.4 ust. 2 załącznika do u.t.d.).

Jeśli zaś chodzi o naruszenie polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych (selektorem), organ odwoławczy zauważył, że zgromadzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiał dowodowy nie potwierdził jednoznacznie, że kierowcy błędnie operowali selektorem, dlatego też organ drugiej instancji odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł (lp. 12 ust. 4 załącznika do u.t.d.).

Organ odwoławczy uznał, że sprawę rozstrzygnięto z zachowaniem art. 7 i art. 8 k.p.a., a decyzja zawiera elementy określone w art. 107 k.p.a. Wypełniony został także obowiązek wynikający z art. 75, art. 77 i art. 78 k.p.a., organy zaś nie uchybiły zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Organ drugiej instancji nie znalazł także podstaw do zastosowania art. 97 ust. 7 u.t.d., a przedsiębiorca nie udowodnił, że nie mógł przewidzieć powstania naruszeń. Zwrócił przy tym uwagę, że przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń, czego wyrazem jest art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, obligujący przedsiębiorstwo transportowe do takiej organizacji pracy kierowców, by mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie wystąpiło na terytorium Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

• art. 138 § 2 k.p.a. – poprzez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części;

• prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9 rozporządzenia (WE) 561/2006 i art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia 3821/85 WE;

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz rozporządzenia nr 3821/85 EWG w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców – przez błędną i sprzeczną z poprzednim stanowiskiem organu odwoławczego ocenę materiału dowodowego;

• art. 80 k.p.a. – poprzez sprzeczną ocenę naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców w kolejnych decyzjach w tej sprawie;

• art. 8 k.p.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz nieprzeprowadzenie faktycznego postępowania wyjaśniającego;

• art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. – poprzez ustalenie naruszeń bez indywidualnie określonych dowodów z analizowanych podczas kontroli dokumentów okazanych przez kontrolowanego, gdy z całokształtu materiału dowodowego stwierdzone naruszenia nie wynikały;

a także nieustalenie i nierozważenie stanu faktycznego sprawy w zakresie naruszeń opisanych w lp. 11.4 w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowców, bez ustalenia faktycznej aktywności kontrolowanych kierowców na podstawie okazanych przez stronę dowodów potwierdzających ciągłość ich aktywności zawodowej.

Skarżący zauważył, że w uzasadnieniach decyzji uchylających rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne organ odwoławczy wskazywał na rażące nieprawidłowości powtarzające się w toku kolejnych, ponownych postępowań. Zdaniem sporządzającego skargę, sprzeczne z prezentowanym dotychczas stanowiskiem organu drugiej instancji zweryfikowanie rozstrzygnięcia powoduje, że zaskarżona decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w toku ostatniego postępowania odwoławczego w sprawie, gdyż Główny Inspektor Transportu Drogowego odniósł się pobieżnie do zgłaszanych błędów organu pierwszej instancji i rozpatrzył materiał dowodowy jedynie w zakresie swej subiektywnej oceny stanu faktycznego w sprawie, bez oceny sprzecznych w istocie rozstrzygnięć organu drugiej instancji, będących powodem uchylania kolejnych decyzji pierwszo instancyjnych.

Według skarżącego, mimo uwzględnienia jego zarzutów i odstąpienia od nałożonej kary za naruszenie lp. 12 ust. 4 załącznika do u.t.d., nie można zgodzić się z uzasadnieniem nałożenia kary za pozostałe naruszenia. Szczególnie kuriozalnym jest uzasadnienie sankcji z lp. 11.4 ust. 2 załącznika do u.t.d. za okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych.

Oczywistość rażącego naruszenia prawa polega zdaniem autora skargi na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięć organu odwoławczego uchylających decyzje, a rozstrzygnięciem naruszeń z lp. 11.2 ust. 2 załącznika do u.t.d., co bez wątpliwości stanowi przesłankę do stwierdzenia wadliwości decyzji organu grugiej instancji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Skarżący podkreślił, że w ponownym postępowaniu w sprawie organy nie przeprowadziły żadnych nowych dowodów wskazujących na oczywistość naruszenia prawa.

Uzasadniając nałożenie kary w kwocie 3 500 zł, organ odwoławczy przywołał za organem pierwszej instancji art. 9 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i stwierdził, że już tym razem Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego, działał w granicach prawa i zgodnie z przepisami, a decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Takie uzasadnienie decyzji wywołuje wątpliwości, co do treści rozstrzygnięcia, które bez wątpliwości jest sprzeczne z treścią rozstrzygnięć organu odwoławczego, uchylających poprzednie decyzje pierwszoinstancyjne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zarzuty zawarte w skardze nie mogą stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanych przez skarżącego decyzji, gdyż wydano je po niewadliwym ustaleniu stanu faktycznego i bez naruszenia prawa materialnego.

II. Wykresówka stanowi szczególny środek dowodowy w postępowaniu administracyjnym. Jest to bowiem karta wkładana do urządzenia rejestrującego a przeznaczona do zapisywania i przechowywania zarejestrowanych danych, na którym urządzenia znakujące zapisują w sposób ciągły informacje podlegające rejestracji: czas jazdy, odpoczynek, praca inna niż jazda, przebyta droga, czas do dyspozycji, prędkość pojazdu, rejestracja różnych aktywności kierowcy. Kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Każdy kierowca ma obowiązek mieć ze sobą i przedstawiać do kontroli wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, a jeśli nie może przedstawić wykresówki, gdyż był na urlopie, zwolnieniu chorobowym i nie prowadził pojazdu, jest zobowiązany przedstawić zaświadczenie. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Wykresówki są przypisane do kierowcy a nie do pojazdu. Przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, kopie wykresówek.

III. W postępowaniu wyjaśniającym organy inspekcji transportu drogowego zbadały wykresówki, których zapisy pozwoliły stwierdzić, że w trzech przypadkach opisanych w decyzjach obu instancji doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy (o 2 godziny i 30 minut, o 1 godzinę i 10 minut oraz o 1 godzinę i 20 minut). Zarejestrowane informacje wskazują zarówno konkretne dni, jak i godziny nieprzerwanego odpoczynku kierowcy, co umożliwia ustalenie, czy kierowca skorzystał w pełni z wymaganego przepisami dziewięciogodzinnego dziennego czasu odpoczynku, czy też doszło do skrócenia tego okresu.

Ustalenia organów w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego zostały oparte na danych zawartych w wykresówkach poddanym badaniom. Podważenie uzyskanych z takiego źródła informacji wymagałoby przeciwdowodu, wskazującego niedwuznacznie na wadliwość zapisów co do czasu jazdy, odpoczynku, pracy innej niż jazda, przebytej drogi, czasu do dyspozycji kierowcy, prędkości pojazdu oraz rejestracji różnych aktywności kierowcy, przez wykazanie np. wad samej karty wkładanej do urządzenia rejestrującego lub niewłaściwego działania tego urządzenia (tachografu). Trzeba bowiem zauważyć, że wnioski wyprowadzane z takich środków dowodowych nie są niewzruszalne choćby z tego powodu, że – jak wykazuje praktyka – stosowane tachografy analogowe rejestrują czas przebywania kierowcy za kierownicą na woskowanych dyskach papierowych, które są podatne na fałszowanie. Dlatego są wypierane przez tachografy cyfrowe, które rejestrują zakodowane dane w swojej wewnętrznej pamięci oraz na zewnętrznych kartach chipowych.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby przynajmniej uprawdopodobnić nieprawidłowość danych odczytanych z dostępnego rejestru. Tym samym nie było powodów, by kwestionować ustalenia organów poczynione na podstawie urządzeń rejestrujących. W tym też zakresie nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego o naruszeniu reguł proceduralnych wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organy wskazały na dowody, które ukształtowały stan faktyczny w sprawie, a przy ocenie tych dowodów nie przekroczyły granic zakreślonych w art. 80 k.p.a., wyprowadzając logiczne i spójne wnioski z wykorzystanych rejestrów.

Niewadliwie organy wywiodły, że badane wykresówki nie zawierały zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, według którego "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6–9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".

Jeżeli poczynione niewadliwie ustalenia organów pozwoliły stwierdzić naruszenie przy wykonywaniu przewozu drogowego dziennego czasu odpoczynku kierowcy poprzez niewykorzystanie pełnego okresu odpoczynku [art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006)], bez wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 12 tego rozporządzenia, przeto – stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 10.2 załącznika do u.t.d. – organy inspekcji transportu drogowego były uprawnione do ukarania przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.

IV. Organy transportu drogowego – na podstawie zbadanych okresówek – ustaliły, że w dniu 13 grudnia 2007 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 30 minut (między godz. 1115 a 2025), ponieważ prowadził pojazd przez 8 godzin bez wymaganej czterdziestopięciominutowej przerwy, przy czym – podobnie jak w przypadku ustaleń dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku – na wykresówkach nie stwierdzono zapisów wskazujących na możliwość zastosowania wyjątku określonego w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

W tym przypadku skarżący także nie wskazał okoliczności, które mogłyby przynajmniej uprawdopodobnić nieprawidłowość danych odczytanych z dostępnego rejestru. Tym samym nie było powodów, by kwestionować ustalenia organów poczynione na podstawie urządzeń rejestrujących. Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego o naruszeniu reguł proceduralnych wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ – podobnie jak w przypadku opisanym w punkcie III – organy wskazały na dowody, które ukształtowały stan faktyczny w sprawie, a przy ocenie tych dowodów nie przekroczyły granic zakreślonych w art. 80 k.p.a., wyprowadzając logiczne i spójne wnioski z wykorzystanych rejestrów.

Skoro poczynione niewadliwie ustalenia organów pozwoliły stwierdzić przekroczenie przy wykonywaniu przewozu drogowego maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy [art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006], bez wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 12 tego rozporządzenia, przeto – stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 10.3 załącznika do u.t.d. – organy inspekcji transportu drogowego były uprawnione do ukarania przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.

V. Kontrola w przedsiębiorstwie transportowym wykazała również istnienie siedmiu wykresówek niezawierających wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, co – zdaniem organów – narusza art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 ("Kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, to okresy wymienione poniżej w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d) są nanoszone na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w inny sposób, czytelnie i bez zabrudzenia wykresówki.").

Aktywność kierowcy jest jednym z elementów, który ma odzwierciedlać urządzenie rejestrujące. Dlatego też okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – jak stwierdzono w siedmiu okazanych wykresówkach – zostało obwarowane ustawową sankcją według art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 11.4 ust. 2 załącznika do u.t.d. Jeżeli więc strona skarżąca nie przeciwstawiła ustaleniom organów okoliczności, które chociażby uprawdopodobniały nieprawidłowość dokonanych zapisów, przeto nie było podstaw, by przy ocenie zebranych w postępowaniu dowodów odmówić wiarogodności informacjom zawartym w urządzeniu rejestrującym.

Z tych też względów nie można podzielić stanowiska strony skarżącej o nieustaleniu i nierozważeniu stanu faktycznego w zakresie naruszeń opisanych w lp. 11.4 ust. 2 załącznika do u.t.d., a w konsekwencji nie sposób uznać zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. za trafny.

VI. W przedstawionych przypadkach organ odwoławczy prawidłowo wskazał na obowiązek przedsiębiorstw transportowych do takiej organizacji pracy kierowców, aby mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 i przepisów zawartych w rozdziale II (Załoga, czasy prowadzenia pojazdu, przerwy i okresy odpoczynku) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 [art. 10 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 561/2006] oraz na odpowiedzialność takich przedsiębiorstw za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie nastąpiło na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim [art. 10 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 561/2006].

VII. Niewadliwe jest także odstąpienie przez organ drugiej instancji od nałożonej na skarżącego w decyzji pierwszoinstancyjnej kary pieniężnej za nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) (lp. 11.2 ust. 4 załącznika do u.t.d.), skoro w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie potwierdził uchybień w tym zakresie. Do obowiązków organu drugiej instancji należy bowiem ponowne rozpatrzenie całej sprawy administracyjnej, a w razie stwierdzenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uchybień – wydanie orzeczenia reformatoryjnego eliminującego nieprawidłowości (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), jeżeli nie występują przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a.

Odnośnie do ostatniego przepisu należy zauważyć, że – wbrew zapatrywaniu skarżącego – organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, skoro zasadnie – wobec stanu faktycznego ustalonego na podstawie wiarogodnych w ocenie organu i niepodważonych przez stronę dowodów (urządzeń rejestrujących) – nie uznał za konieczne prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w sprawie.

VIII. Trzeba również przypomnieć, że przedmiotem badania legalności w postępowaniu sądowym jest ostateczna decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym, a więc ocenie podlega prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, który posłużył do zastosowania odpowiedniej normy materialno-prawnej w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Dlatego też nie mogą mieć znaczenia w sprawie zarzuty strony skarżącej o zmienności stanowiska czy też ewolucji poglądów organu odwoławczego w poprzednich decyzjach uchylających rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia, skoro kryterium legalności odnosi się do decyzji ostatecznej i zawartych w niej – nie zaś we wcześniejszych decyzjach – podstaw faktycznych oraz prawnych rozstrzygnięcia.

IX. Ponieważ wszczęte skargą przedsiębiorcy transportowego postępowanie sądowe do dało podstaw do postawienia organom inspekcji transportu drogowego zarzutu naruszenia norm proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.], ani wadliwego zastosowania prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.], należało – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.