Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 377/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1, art. 126, art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 81c ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Dnia 22 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 roku sprawy ze skargi M. K. i W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących M. K. i W. K. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia M. i W.K., reprezentowanych przez adwokata, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...], którym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a., odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własnym ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] nakazującym M. i W.K. zam. w Ł. przy ul. A 18 m. 37 przedłożenie w terminie do dnia 31 grudnia 2017r. sporządzonej przez odpowiednio uprawnione osoby ekspertyzy technicznej (wraz z projektem zawierającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie: a) robót ogólnobudowlanych, związanych z: wyburzeniem fragmentu ściany konstrukcyjnej w osi ozn. proj. "18" (na odcinku pomiędzy pomieszczeniem kuchni i pokoju), wyburzeniem fragmentu ściany konstrukcyjnej w osi ozn. proj. " E " (odcinek na klatce schodowej, w którym znajdował się, zaprojektowany otwór drzwiowy do lokalu), wykonaniem otworu drzwiowego w ścianie konstrukcyjnej w osi ozn. proj. "18" na klatce schodowej, wymurowaniem ściany łukowej fragmencie podestu klatki schodowej, wykonaniem dodatkowych otworów okiennych w połaci dachu, rozbiórką i wybudowaniem w nowym miejscu ścianek działowych związanych ze zmianą układu pomieszczeń w lokalu; b) instalacji elektrycznej oraz wod.-kan.; c) wentylacji grawitacyjnej; dotyczącej prawidłowości samowolnie wykonanych ww. robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 37, usyt. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlok. na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 18, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako k.p.a.), uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] i umorzył prowadzone przez organ I instancji postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. i W.K. obowiązek "przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2017 r. sporządzonej przez odpowiednio uprawnione osoby ekspertyzy technicznej (wraz z projektem zawierającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie: a) robót ogólnobudowlanych, związanych z: wyburzeniem fragmentu ściany konstrukcyjnej w osi ozn. proj. "18" (na odcinku pomiędzy pomieszczeniem kuchni i pokoju), wyburzeniem fragmentu ściany konstrukcyjnej w osi ozn. proj. "E" (odcinek na klatce schodowej, w którym znajdował się zaprojektowany otwór drzwiowy do lokalu), wykonaniem otworu drzwiowego w ścianie konstrukcyjnej w osi ozn. proj. "18" na klatce schodowej, wymurowaniem ściany łukowej na fragmencie podestu klatki schodowej, wykonaniem dodatkowych otworów okiennych w połaci dachu, rozbiórką i wybudowaniem w nowym miejscu ścianek działowych związanych ze zmianą układu pomieszczeń w lokalu; b) instalacji elektrycznej oraz wod.-kan.; c) wentylacji grawitacyjnej; dotyczącej prawidłowości samowolnie wykonanych ww. robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 37, usyt. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlok. na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 18".

W wyniku rozpatrzenia zażalenia M. i W.K. na ww. rozstrzygnięcie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. odmówił M. i W.K. przywrócenia terminu do złożenia zależenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r. Natomiast postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ stwierdził, że zażalenie wyżej wymienionych na kwestionowane postanowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.

W dniu 28 grudnia 2018 r. do organu wpłynęła skarga z dnia 21 grudnia 2018 r. M. i W.K., reprezentowanych przez adwokata, na ww. rozstrzygnięcia organu stopnia wojewódzkiego. Powyższa skarga wraz z aktami sprawy organu I i II instancji została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 25 stycznia 2019 r.

Następnie pismem z dnia 26 listopada 2018 r. M. i W.K., reprezentowani przez adwokata, wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz o wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Jako przesłankę wznowienia podano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. M. i W.K. zwrócili uwagę, że wskazane w ww. wniosku dowody oraz całość akt dotyczących budynku mieszkalnego przy ul. A 18 w Ł., znajdujących się w archiwum Urzędu Miasta Ł. mają istotne znaczenie dla sprawy zakończonej.

W wyniku rozpoznania ww. wniosku M. i W.K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własnym ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...]. Natomiast postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji odmówił wstrzymania wykonania własnego ostatecznego postanowienia Nr [...] z dnia [...] r.

Postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. zostało zaskarżone w ustawowo zakreślonym terminie przez M. i W.K., reprezentowanych przez adwokata, nie zgadzających się z podjętym rozstrzygnięciem. Wyżej wymienieni zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że strona nie udowodniła, ze wniosek z dnia 26 listopada 2018 r. o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 148 § 1 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. poprzez odmówienie wznowienia postępowania, podczas gdy z wniosku z dnia 8 października 2018 r. wynika, że zachowano termin do jego złożenia.

Przywołanym na wstępie postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] i umorzył prowadzone przez organ I instancji postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania należy - obok trybu stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji - do tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, w przeciwieństwie do postępowania jurysdykcyjnego, nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy według określonych w prawie kryteriów, ale zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym. Może być ona wykorzystywana tylko w razie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności i to dopiero po zakończeniu postępowania instancyjnego. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w sposób enumeratywny w kodeksie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania polega więc na tym, że sprawa, która została już zakończona przez wydanie decyzji ostatecznej jest ponownie rozpatrywana w administracyjnym toku instancji. Celem wznowienia postępowania jest sprawdzenie, czy któraś z wad postępowania wymienionych enumeratywnie nie wpłynęła na treść decyzji.

Instytucja wznowienia postępowania obejmuje swoim zakresem sprawy zakończone decyzją ostateczną, jak również te zakończone ostatecznym postanowieniem. Stosownie bowiem do treści art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, stosuje się odpowiednio m.in. art. 145-152 k.p.a. Organ odwoławczy zaznaczył jednakże, że nie do wszystkich postanowień, od których służy stronie zażalenie istnieje możliwość wznowienia postępowania. Wyjątek taki stanowi postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które jest jedynie postanowieniem dowodowym, nie rozstrzyga żadnej kwestii i nie kończy prowadzonego postępowania.

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § 1 jednoznacznie stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Jest to katalog zamknięty, uzupełniony jedynie o przesłankę zawartą w art. 145a k.p.a. Wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest więc możliwe z innych przyczyn, chyba że przepisy szczególne przewidują w konkretnych przypadkach taką możliwość.

Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r. zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika że organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie wydane na podstawie ww. przepisu ma zatem jedynie charakter dowodowy i dopiero realizacja obowiązków nałożonych w tym trybie pozwoli na zgromadzenie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę merytorycznego zakończenia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie, w którym jest podejmowane ww. postanowienie, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w przepisach ustawy Prawo budowlane bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie nie jest zatem aktem prawnym, który rozstrzyga merytorycznie sprawę co do jej istoty.

Organ II instancji zaznaczył, że wznowienie postępowania może nastąpić w sprawach zakończonych rozstrzygnięciem ostatecznym i kończącym dane postępowanie. Natomiast postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane do takich nie należy, bowiem nie kończy ono sprawy, tylko pozwala na zgromadzenie materiału dowodowego w tej sprawie. Dlatego też nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w odniesieniu do postanowienia dowodowego wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 ww. ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji winien zastosować normę prawną wskazaną w art. 61a § 1 k.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku M. i W.K. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własnym ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r.

Przytaczając treść art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że dyspozycja art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie również do postępowania wszczynanego podaniem o wznowienie postępowania i uzupełnia wachlarz przedmiotowych podstaw niedopuszczalności wznowienia postępowania objętych przepisem art. 149 § 3 k.p.a. W doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki kształtowana jest z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, gdy strona opiera swoje żądanie wznowienia postępowania na podstawach wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. bądź, gdy strona żąda wznowienia postępowania w innej sprawie, aniżeli zakończonej decyzją ostateczną (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 575). Niedopuszczalność wznowienia postępowania zachodzi również wówczas, gdy wcześniej wszczęte postępowanie w tożsamym przedmiocie zostało już ostatecznie zakończone.

Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że kwestionowane postanowienie zostało doręczone K.S., który na obecnym etapie prowadzonego postępowania nie posiada przymiotu strony. Zgodnie z zapisami księgi wieczystej nr [...], założonej dla lokalu mieszkalnego nr 33/35 znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. A 18 w Ł., właścicielami tej nieruchomości są J.S., S.S. i J.S. Z adnotacji stanowiącej podstawę wpisu wynika, że w dniu [...] r., aktem notarialnym Repertorium Nr [...] spisanym przed notariuszem G.R., zawarto umowę darowizny, w wyniku której S.S. i Pani J.S. stały się właścicielkami ww. nieruchomości, w ¼ części każda z nich.

Mając na uwadze powyższe, prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r., w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a. , w ocenie organu odwoławczego, pozostaje bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Reasumując organ wskazał, że skoro w analizowanej sprawie brak było podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego, to należało skorzystać z uprawnień ustawowych przyznanych normą art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] i umarzając prowadzone przez organ I instancji postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...].

Odnosząc się natomiast do treści zażalenia M. i W.K. organ odwoławczy stwierdził, że argumenty w nim zawarte nie miały znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

W wyniku analizy akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że wniosek M. i W.K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r. został nadany w placówce pocztowej w dniu 26 listopada 2018 r., natomiast w dniu 30 października 2018 r. strona dowiedziała się o istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych. Wobec tego został zachowany termin jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania wskazany w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. Pomimo tego organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie dotyczące prawidłowości robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr 37, usytuowanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 18, nie zostało jeszcze zakończone, nie została wydana żadna ostateczna decyzja/postanowienie kończąca przedmiotowe postępowanie. Wskazane zaś postanowienie Nr [...] z dnia [...] r., wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jest jedynie postanowieniem dowodowym i nie rozstrzyga żadnej kwestii, wobec czego organ I instancji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznych przewidzianego normą art. 145 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywiedli M. i W.K., reprezentowani przez adwokata, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 126 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 3 ustawy Prawo Budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nadzwyczajny tryb postępowania w postaci wznowienia postępowania nie znajduje zastosowania do ostatecznego postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo Budowlane;

2. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia nr [...] i umorzenie prowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie wznowienia, podczas gdy WINB powinien uchylić postanowienie nr [...] i orzec co do istoty sprawy (o wznowieniu postępowania zakończonego postanowieniem nr [...]).

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga M. i W.K. zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie o uchyleniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego i umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...], zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., wskutek błędnego przyjęcia, że w odniesieniu do postanowienia dowodowego wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 81c ust. 2 tej ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie ( ust. 3).

Postanowienie, o którym mowa w cytowanym art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowalne ma niewątpliwie, jak wskazał to organ, charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego, dotyczącego konkretnego obiektu budowlanego, co do którego prowadzone jest postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Ma ono dostarczyć materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów prawa budowlanego i wystarczającego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez te przepisy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 681/11, LEX nr 1219260 oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2106/11, LEX nr 1223965). W przedmiotowej sprawie przepisy, o których mowa wyżej, to art. 50 i 51 ustawy Prawo budowalne, na co wskazuje przywołanie w podstawie prawnej postanowienia z dnia 11 października 2017 r. również art. 51 ust. 7 tejże ustawy.

Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Odpowiednie stosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, przepisów dotyczących wznowienia postępowania oznacza, iż przepisy te znajdą zastosowanie do tego rodzaju zaskarżalnych postanowień, które funkcjonalnie zbliżone są do decyzji kończących postępowanie, przez co rozumieć należy zarówno postanowienia kończące postępowanie (np. postanowienie o wymierzeniu grzywny z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego), jak i postanowienia, które wprawdzie postępowania w danej sprawie administracyjnej nie kończą, ale przesądzają w całości bądź w części o sposobie zakończenia sprawy decyzją kończącą postępowanie (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 800/17, LEX nr 2449202).

Przechodząc w tym kontekście do oceny legalności zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stanął na stanowisku, że takim postanowieniem, które nie kończy postępowania w sprawie administracyjnej, ale ma bezpośredni wpływ na treść decyzji kończącej postępowanie, jest także postanowienie dowodowe wydane na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, albowiem ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

Zatem jeżeli właściwy organ dojdzie do wniosku, że postanowienie to winno być wyeliminowane z obrotu prawnego ma możliwość zastosowania - w myśl art. 126 k.p.a w związku z art. 16 § 1 k.p.a. - jednego z trybów nadzwyczajnych zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, wskazany wyżej pogląd z uwzględnieniem okoliczności przedmiotowej sprawy, opisanych we wstępnej części uzasadnienia, nie dawał podstaw do umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego.

Powyższe wywody dowodzą, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], znak:[...], wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. było wadliwe z przyczyn wyżej wskazanych, co uczyniło skargę zasadną, dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wyeliminował kwestionowane rozstrzygnięcie z obrotu prawnego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty postępowania sądowego w kwocie 997 zł składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić wskazany wyżej pogląd i wydać rozstrzygnięcie stosownie do stanu i okoliczności sprawy.

E.S.