Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 848/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z [...] maja 2021 r., nr: [...]o odmowie przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką H. L..

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z [...] lutego 2021 r. M. M. (dalej: "skarżąca", "strona", "wnioskodawczyni") złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką H. L..

Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] Burmistrz odmówił skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na fakt, że strona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] października 2021 r., jak i okoliczność, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia. Burmistrz wskazał m.in., że z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] maja 2017 r. wynika bowiem, że niepełnosprawność matki strony istnieje od [...] roku życia, natomiast ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2014 r., czyli niepełnosprawność powstała po 25 roku życia. Organ I instancji ww. decyzji stwierdził także, że pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 nie doszło do wprowadzenia zmian w ustawie, która wyjaśniłaby sposób przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i w takim wypadku zakwestionowany przepis art. 17 ust. 1 b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") jest aktualny.

Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z [...] kwietnia 2021r. znak: [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza z [...] marca 2021r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że data powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (matki strony) nie powinna stanowić przeszkody w przyznaniu wnioskowanego świadczenia oraz, że rzeczą organu I instancji winno być rozpoznanie wniosku dotyczącego rezygnacji strony

z zasiłku dla opiekuna i przeprowadzenie przez ten organ "dwutorowo" postępowań - jednego w sprawie uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy za okres jaki pokrywałby się z wnioskowanym okresem świadczenia pielęgnacyjnego,

a drugiego w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, przy zachowaniu ciągłości otrzymywania tych świadczeń przez stronę z uwzględnieniem treści art. 24 ust. 2 u.ś.r.

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z 28 maja 2021 r. organ I instancji, działając m.in. na podstawie art. 3 pkt 21 lit. e, art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 32 u.ś.r., odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i przytoczeniu art. 17 ust. 1b u.ś.r., powtórzył, że mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 nie doszło do wprowadzenia zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych, która wyjaśniłaby sposób przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i w takim wypadku zakwestionowany przepis jest aktualny. W związku z tym, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia odmawia się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że równolegle prowadził postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy. Decyzją nr [...] z [...] maja 2021r. Burmistrz stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z [...] listopada 2020 r. Organ I instancji przytoczył brzmienie art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b u.ś.r. w myśl którego, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji skarżąca wniosła o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanego świadczenia. Strona zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13;

b) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w oparciu o przepis art. 16a u.ś.r. stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

c) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w artykule 27 ust. 5 u.ś.r.;

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez córkę dorosłej osoby wymagającej opieki w sytuacji, gdy pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 15 lipca 2021r., po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, Kolegium wskazało, że rozpatruje niniejszą sprawę po raz drugi i przytoczyło wcześniejszy przebieg postępowania. Organ odwoławczy zauważył, że strona wniosła odwołanie tylko od decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Niezłożenie odwołania od decyzji stwierdzającej brak podstaw do uchylenia decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy spowodowało, że zamknięta została droga do wzruszenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Kolegium przytoczyło brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. Powtórzyło, że nie podziela stanowiska, że podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w pkt 2 sentencji wyroku (powoływanego przez stronę) z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie,

w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny

z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok powyższy został ogłoszony w Dzienniku Ustaw

z 23 października 2014 r. pod nr 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie.

Jednocześnie SKO zauważyło, że na płaszczyźnie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwaliło się stanowisko, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia lub po ukończeniu 25 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności i wobec tego w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Kolegium podniosło, że podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych - nie ma więc znaczenia w jakim wieku powstała niepełnosprawność. Dlatego też organ I instancji rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) ma obowiązek zbadać, czy spełnione są warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, to jest

z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Ocenę spełnienia przesłanek dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem dokonywać z pominięciem kryterium

z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Dalej SKO podniosło, że przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego pozostał natomiast fakt pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyjaśniło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dotyczące uchylenia decyzji z [...] listopada 2020 r. nr [...], które zakończył stwierdzeniem braku podstaw do jej uchylenia (decyzją Burmistrza z [...] maja 2021 r.). Ponieważ nie zostało wniesione odwołanie od tej decyzji to decyzja przyznająca stronie specjalny zasiłek opiekuńczy pozostaje nadal w obrocie. Kolegium podniosło, że nie jest uprawnione do oceny decyzji stwierdzającej brak podstaw do uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego - wychodzi to poza zakres niniejszego postępowania, które dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że nie jest uprawnione do orzekania

w powyższym przedmiocie, tj. np. nie może uchylić, czy wygasić decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego - władny do tego jest w pierwszej kolejności organ I instancji. Decyzja w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak wskazuje nazwa, została wydana w innym postępowaniu, już prawomocnie zakończonym, dotyczy innego świadczenia. Kolegium uznało, że nie ma prawnych instrumentów do jednoczesnego procedowania wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia ostatecznych decyzji przyznających inne świadczenie.

Konkludując SKO stwierdziło, że motyw zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazany przez organ I instancji w postaci daty powstania niepełnosprawności nie jest zasadny. Natomiast drugi motyw, czyli istnienie prawa strony do specjalnego zasiłku opiekuńczego wypełnia normę art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] kwietnia 2021 r. dotyczące kolizji świadczeń. Jednak z uwagi na przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego i wynik tego postępowania, który doprowadził do pozostawania w obrocie decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego (strona nie wniosła odwołania od decyzji, którą stwierdzono brak podstaw uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego), SKO - nie będąc władne orzekać w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego - stwierdziło, że istnieje przeszkoda

w przyznaniu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Pismem z [...] sierpnia 2021r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej

i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu wydanym

w niniejszej sprawie.

Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ww. ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

b) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w artykule 27 ust. 5 u.ś.r., co w konsekwencji:

- skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego;

- doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej.

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy: przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie

z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś

z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

W badanej sprawie spór między stroną a organami obu instancji dotyczy spełnienia przez skarżącą przesłanek do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikających z art. 17 u.ś.r.

Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona decyzja z [...] lipca 2021r. jest drugim rozstrzygnięciem wydanym przez Kolegium w sprawie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad jej niepełnosprawną matką – H. L.. Poprzednio wydaną decyzją z [...] kwietnia 2021r. Kolegium uchyliło wcześniejszą decyzję Burmistrza z [...] marca 2021r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W przywołanej decyzji kasacyjnej z [...] kwietnia 2021r. SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że na przeszkodzie przyznaniu wnioskowanego świadczenia stał art. 17 ust. 1b u.ś.r. – w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie wtedy, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: (1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub (2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia – oraz okoliczność, że niepełnosprawność H. L. istnieje od jej [...] roku życia, natomiast ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2014 r., czyli niepełnosprawność powstała po 25 roku życia.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela tę ocenę prawną wyrażoną przez SKO w decyzji kasacyjnej z [...] kwietnia 2021r. – o niemożności upatrywania w treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. bezwzględnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, jako córce dorosłej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki. W tym zakresie organ II instancji trafnie powołał się na wyrok z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13 (OTK-A 2014, nr 9, poz. 104), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny

z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W świetle tego orzeczenia organy administracji publicznej nie powinny brać pod uwagę tego, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona dopiero w dorosłym życiu (po upływie okresów wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Sąd w niniejszym składzie akceptuje, obecnie praktycznie jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych, pojmujących konsekwencje prawne zakresowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako niemożność upatrywania w treści tego przepisu przeszkody dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność stwierdzona została po ukończeniu 18 czy 25 roku życia. Zróżnicowanie wiekowe wprowadzone w art. 17 ust. 1b u.ś.r. godziło w normatywnie określoną zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia

z modelem i funkcją ochrony praw jednostki, realizowaną przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencje do bezpośredniego stosowania Konstytucji RP w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu. Zasygnalizowanie w uzasadnieniu wyroku TK potrzeby działań legislacyjnych ma charakter postulatywny, a nie normatywny (wiąże sentencja wyroku). Jeśli sądy administracyjne, kierując się sugestią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w pkt 8 uzasadnienia jego wyroku, stosowałyby przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r.

w dotychczasowym brzmieniu, a ustawodawca nadal nie wykonywałby zaleceń TK – co notabene ma miejsce po dziś dzień – jednostki, których prawa zostały naruszone treścią przepisu, zostałyby pozbawione efektywnej ochrony (por. wyrok WSA

z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1373/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA").

Jednocześnie Sąd zauważa, że we wskazanej powyżej decyzji kasacyjnej Kolegium zasadnie uznało, iż fakt uzyskiwania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy wolą strony jest rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz wnioskowanego świadczenia. SKO stwierdziło zatem, że działaniem prawidłowym w takiej sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, winno być rozpoznanie wniosku dotyczącego rezygnacji strony z zasiłku dla opiekuna i przeprowadzenie przez ten organ "dwutorowo" postępowań - jednego w sprawie uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy za okres jaki pokrywałby się z wnioskowanym okresem świadczenia pielęgnacyjnego, a drugiego w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, przy zachowaniu ciągłości otrzymywania tych świadczeń przez stronę z uwzględnieniem treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. Ponadto Kolegium jednoznacznie wskazało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu I instancji będzie uwzględnienie wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. dokonanej przez Kolegium, a także art. 17 ust. 5 u.ś.r. z uwzględnieniem uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego i dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Referowana decyzja SKO z [...] kwietnia 2021 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że: "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że sformułowane przez organ odwoławczy na podstawie cytowanego przepisu wskazania (zalecenia) odnośnie do konieczności wyjaśnienia określonych okoliczności sprawy wiążą organ I instancji (por. np. wyroki NSA:

z 22.03.2007 r., II OSK 502/06; z 07.02.2014 r., I OSK 2297/12; z 27.02.2020 r., I OSK 2698/17 – CBOSA).

Jak wykazała kontrola postępowania dokonana przez Sąd w niniejszym składzie, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, pomimo wyraźnych wytycznych zawartych w poprzednio wydanej przez Kolegium decyzji z [...] kwietnia 2021r., nie zastosował się do nich, poprzestając ponownie na zakwestionowanej przez organ odwoławczy wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Powyższe stało się podstawą do ponownej, błędnej odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, o czym orzekł organ I instancji w decyzji [...] maja 2021r. nr [...]. Konsekwencją powyższego była również błędna decyzja organu I instancji z [...] maja 2021r. nr [...] stwierdzająca brak podstaw do uchylenia decyzji z [...] listopada 2020 r. nr [...] w sprawie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W świetle powyższego, błędna wykładnia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r., jak i istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 2 k.p.a., miało niewątpliwie wpływ na wynik kontrolowanej obecnie sprawy. Dlatego Sąd w punkcie 1 wyroku orzekł zarówno o uchyleniu zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania (punkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą radcy prawnego, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265).

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ I instancji powinien mieć uwadze powyższe wskazania oraz uwzględni zaaprobowaną przez Sąd

i przedstawioną wyżej wykładnię przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., co pozwoli w sposób niebudzący wątpliwości przyznać skarżącej uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, z uwagi na fakt, że z akt sprawy bezspornie wynika, że zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają

z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.