Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1336/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par. 2 i par. 32
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Asystentka sędziego Magdalena Tambelli - Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 poz.1856 ze zm.), zwanej dalej "ustawą PROW 2007-2013", § 2, § 3, § 10 pkt 1, § 11, § 12 ust. 1, § 12 ust. 6, § 15 ust. 2, § 18 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 3, § 20, § 26, § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym", art. 16 ust. 1, 18 ust. 6 oraz art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), art. 67, art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.); art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz.1257 ze zm.) oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 poz. 935), odmówił przyznania L. B. płatności rolnośrodowiskowej, o którą ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach: Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania, nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 24 642,00 zł. oraz Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 21 380,00 zł.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, do organu pierwszej instancji w dniu [...].06.2016 r. wpłynął wniosek o przyznanie na rok 2016 płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania do powierzchni 77,10 ha oraz w wariancie 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy do powierzchni 62,10 ha. Po przeprowadzeniu w gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w tym EFA 14ab metodą inspekcji terenowej, stwierdzono m.in. nieprawidłowość polegającą na braku obowiązkowego w pakiecie 8.3.1 wysiania międzyplonów na działkach rolnych B2 i B3.

W dniu [...].06.2017 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013. Beneficjentowi została przyznana płatność w ramach wariantu 1.1 do powierzchni zadeklarowanej we wniosku oraz została odmówiona płatność w ramach wariantu 8.3.1, jednocześnie nałożono sankcje wieloletnie. Ponadto, płatność przyznana w ramach wariantu 1.1 została pomniejszona z tytułu niezadeklarowania we wniosku wszystkich gruntów rolnych.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez L. B., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...].09.2017 r. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia, kiedy odwołujący się utracił posiadanie gruntów, będących przedmiotem umowy dzierżawy podpisanej z Parafią.

W dniu [...].01.2018r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013, w której wskazał, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności w ramach obu wariantów wynosi 11,82 ha, a stwierdzone zawyżenie powierzchni wyniosło ponad 100% powierzchni kwalifikującej się do płatności. Po rozpoznaniu odwołania L. B., decyzja ta uchylona została przez organ drugiej instancji decyzją z dnia [...].04.2018 r. nr [...].

Jak wynika z wyjaśnień L. B. złożonych w toku ponownie prowadzonego postępowania, umowa dzierżawy działek ewidencyjnych [...],[...],[...] wygasła z dniem [...].08.2016r, natomiast działki były użytkowane do zbioru upraw do końca roku. Rolnik oświadczył, że jest w posiadaniu protokołu zdawczo-odbiorczego przedmiotu dzierżawy. Jednocześnie beneficjent wskazał, że o powyższych okolicznościach poinformował organ telefonicznie oraz listownie, jednakże nie potrafi wskazać imiennie osoby, z którą rozmawiał oraz nie posiadał potwierdzenia nadania przesyłki pocztą, gdyż dokonał wysyłki listem zwykłym. Powyższe wyjaśnienia nie zostały spisane wobec sprzeciwu rolnika.

Dokonując samodzielnej weryfikacji powyższych twierdzeń organ dokonał sprawdzenia elektronicznego Rejestru Dokumentów i Spraw w ARiMR w roku 2016 oraz 2017. Dokument wskazany przez L. B. nie został odnaleziony.

Organ wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zadeklarowano powierzchnię 77,10 ha.

Odnośnie płatności do wariantu Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach ww. wariantu wynosiła 77,10 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania wynosi natomiast 8,65 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 100,00%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Mając na uwadze powyższe, organ odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania, wymierzając jednocześnie karę w wysokości 24 642,00 zł. Kara ta została wyliczona z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha w ramach Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania, która została określona w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym i wynosi 360,00 zł. Sposób liczenia sankcji: 77,10 ha-8,65 ha= 68,45 ha, 68,45 ha x 360 zł = 24 642,00 zł.

Odnośnie płatności do wariantu Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach ww. wariantu wynosiła 62,10 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy wyniosła natomiast 8,65 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 100,00%. Uwzględniając art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, organ odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, wymierzając jednoczesnie karę w wysokości 21 380,00 zł. Kara ta została wyliczona z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha w ramach Wariant: 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, która została określona w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym i wynosi 400,00 zł. Sposób liczenia sankcji: 62,10 ha - 8,65 ha = 53,45 ha 56,45 ha x 400 zł = 21 380 zł.

Organ wskazał, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane przez 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i polega na przestrzeganiu wymogów przypisanych do poszczególnych pakietów i wariantów tego zobowiązania. Ustalając zatem okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok konieczne jest ustalenie czy rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a więc w szczególności czy posiada grunty lub zwierzęta, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i czy ich posiadanie ma charakter ciągły w okresie tego roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W sprawie niniejszej organ ustalił, że dzierżawa na działki deklarowane do płatności nr [...],[...],[...] oraz [...] wygasła z dniem [...].08.2016. Ponadto rolnik wyjaśnił, iż grunty użytkował do zbioru upraw do końca roku. Nie przedstawił natomiast żadnych dowodów na okoliczność poinformowania organów ARiMR o wygaśnięciu dzierżawy w momencie powzięcia informacji o zakończeniu tejże umowy. Organ zwrócił uwagę na określone w art. 47 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.) przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności o zaistnieniu których beneficjent winien był powiadomić Kierownika Biura najpóźniej do dnia [...] września 2016r., organ nie został o tym fakcie powiadomiony.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji L. B. podniósł, że działki ewidencyjne nr [...] i [...] były dzierżawione od Parafii w S. Umowa dzierżawy była zwarta z dniem [...] września 2011 r. na okres 5 lat. Odwołujący się wskazał, że proboszcz ustnie zapewniał go o przedłużeniu dzierżawy, jednak dnia [...] lipca 2016 r. otrzymał pismo o nieprzedłużeniu dzierżawy. Zdaniem odwołującego się w aktach sprawy powinien znajdować się protokół zdawczo – odbiorczy, w którym z dniem [...] grudnia 2016 r. odwołujący się zdał grunt.

Odwołujący się wniósł również o zawieszenie postępowania.

Zgodnie z twierdzeniem odwołującego się, poinformował on Kierownika BP ARiMR o zaistniałej sytuacji. Odwołujący się twierdzi również, że rozmawiał telefonicznie z pracownikiem ARiMR.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 16 ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137), § 2 i § 32 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 21 ustawy PROW 2007-2013, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że w dniu [...].07.2016 r. odwołujący się otrzymał pismo informujące o braku zamiaru przedłużenia przez Parafię w S. umowy dzierżawy gruntów rolnych, wygasającej z dniem [...].08.2016 r. Spośród działek ujętych w umowie dzierżawy do płatności rolnośrodowiskowych odwołujący się deklarował 4 działki ewidencyjne: [...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 68,45 ha w wariancie 1.1 i działki ewidencyjne [...],[...] i [...] w wariancie 8.3.1. W aktach sprawy znajduje się także protokół zdawczo odbiorczy gruntów, objętych ww. umową dzierżawy, z którego wynika, że odwołujący się utracił ich posiadanie w dniu [...].12.2016 r., co oznacza, że doszło do utraty przez odwołującego się posiadania gruntów rolnych zgłoszonych do płatności przed wydaniem decyzji w sprawie. Organ wskazał, że okoliczność, w której doszło do utraty posiadana z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, traktowana być może w kategorii siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, powinna jednak zostać zgłoszona, zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że wskazane rozwiązania prawne odnoszą się wyłącznie do możliwości wyłączenia obowiązku zwrotu już pobranych płatności, a nie do możliwości przyznania płatności w przypadku stwierdzenia, że nie są spełnione warunki do ich przyznania, nie mogą znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Organ wskazał na przypadek przewidziany w art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., z którego wynika możliwość odstąpienia od nałożenia na stronę sankcji (ale już nie możliwość przyznania nienależnej płatności), w przypadku poinformowania organów ARiMR przez stronę o nieprawidłowościach we wniosku, a także przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Organ odwoławczy uznał, że argumenty podniesione przez odwołującego się dotyczące rzekomego poinformowania ARiMR o nieprzedłużeniu umowy dzierżawy, nie mogły zostać uwzględnione. Analiza Rejestru Dokumentów i Spraw w ARiMR w roku 2016 i 2017, w którym m.in. rejestrowane są wszystkie wpływy pocztowe, przeprowadzona przez organ I instancji, nie potwierdza faktu wpływu takiej przesyłki, co niewątpliwie nastąpiłoby, gdyby faktycznie dotarła ona do Biura Powiatowego ARiMR. W ocenie organu drugiej instancji odwołujący się nie poparł swojego twierdzenia żadnymi obiektywnymi dowodami. Organ podkreślił, że odwołujący się nie potrafił zidentyfikować osoby, której miał przekazywać informacje o nieprzedłużeniu mu umowy dzierżawy, nie wskazał także daty, w której rozmowa taka miałaby mieć miejsce. Organ uznał, że po raz pierwszy odwołujący się poinformował organ o braku możliwości przedłużenia umowy dzierżawy w odwołaniu z dnia 27.06.2017 r. od decyzji Nr 0035-2017-002395 z dnia 14.06.2017r. Informacja ta skutkowała uchyleniem ww. decyzji i skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w jego wyniku - odmową przyznania zarówno płatności w wariancie 1.1 jak i w wariancie 8.3.1. W odniesieniu do istniejących w sprawie dowodów, rozstrzygnięcie to organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

Organ podkreślił, że żaden z obowiązujących przepisów nie przewiduje możliwości przyznania płatności w przypadku, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków do jej uzyskania (w tym przypadku - nie jest posiadaczem deklarowanych przez siebie gruntów na dzień wydania decyzji). Przewidziana została jedynie możliwość odstąpienia od nałożenia sankcji oraz możliwość niedochodzenia zwrotu przyznanej płatności, ale obie te możliwości uzależnione są bezwzględnie od wcześniejszego (przed stwierdzeniem nieprawidłowości) poinformowania organów ARiMR przez beneficjenta.

W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwał również na uwzględnienie zawarty w odwołaniu wniosek o zawieszenie postępowania.

W skardze wniesionej do sądu na powyższą decyzję L. B. po raz kolejny podniósł, że poinformował Kierownika BP ARiMR o zaistniałej sytuacji. Do akt zostało złożone pismo z informacją do ARiMR. Skarżący wyjaśnił, że w pierwszej kolejności rozmawiał telefonicznie z pracownikiem ARiMR, który polecił mu następnie wysłanie takiego oświadczenie w formie pisemnej. Skarżący wskazał, że pismo wysłał listem zwykłym.

Skarżący zarzucił organom obu instancji rażące naruszenie przepisów postępowania art. 104 § 2 i art. 138 kpa oraz naruszenie art. 6 i art. 7 w związku z art. 80 kpa.

Skarżący wskazał ponadto, że przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa pomiędzy nim a Parafią w S. pod sygn. akt [...], w związku z czym skarżący wniósł o zawieszenie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie oraz o przeprowadzenie dowodu z akt ww. sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019r. Sąd odmówił skarżącemu zawieszenia postępowania, postanowieniem natomiast wydanym na rozprawie w dniu 12 marca 2019r., wpisanym do protokołu rozprawy, sąd oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR [...] września 2018 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...].06.2018 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856 z późn. zm.) oraz przepisy § 2 i § 32 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 z późn. zm).

Bezsporne w sprawie jest, że działki ewidencyjne [...] i [...], na których zadeklarowane były działki rolne B2 i B3, były dzierżawione przez skarżącego na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...].09.2011 r., zawartej z Parafią w S. na okres 5 lat, tj. do dnia [...].08.2016 r. Wcześniej grunty te, stanowiące powyższe działki rolne, były dzierżawione przez stronę przez 10 lat. Każda kolejna umowa dzierżawy była podpisywana na okres 5 lat. Na działkach tych skarżący realizował wcześniejsze programy pięcioletnie. W dniu [...].07.2016 r. strona otrzymała pisemną informację o tym, że Parafia nie zamierza kontynuować umowy dzierżawy, mimo wcześniejszej ustnej deklaracji proboszcza o przedłużeniu dzierżawy.

Bezsporne również jest, że przeprowadzona przez organ w dniu [...].05.2017 r. kontrola na miejscu zadeklarowanych przez skarżącego do płatności gruntów (w wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania do powierzchni 77,10 ha oraz w wariancie 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy do powierzchni 62,10 ha), wykazała nieprawidłowość polegającą na braku obowiązkowego w pakiecie 8.3.1 wysiania międzyplonów na działkach rolnych B2 i B3.

Organ ustalił, że utrata posiadania gruntów położonych na działkach ewidencyjnych [...] oraz [...] nastąpiła od dnia [...].12.2016 r. (protokół zdawczo-odbiorczy gruntów będących przedmiotem dzierżawy). Pismo o nieprzedłużeniu umowy dzierżawy, wygasającej w dniu [...].08.2016 r., skarżący otrzymał w dniu [...].07.2016 r.

Powyższym ustaleniom nie zaprzecza również skarżący.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy częściowego nieuwzględnienia wniosku skarżącego z dnia [...].06.2016 r. o przyznanie płatności na rok 2016. Skarżący nie zgadza się z tą częścią rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w decyzji [...].06.2018 r. Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013, w której odmówiono skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 1.1, nakładając jednocześnie sankcje w wysokości 24 642,00 zł, oraz odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.3.1, nakładając jednocześnie sankcje w wysokości 21 380,00 zł.

Skarżący nie może pogodzić się z tym, że na skutek wypowiedzenia umowy dzierżawy, nie z własnej winy, nie przystąpił do realizacji zobowiązania, o które wnioskował i ma ponosić z tego tytułu obecnie sankcje.

W skardze skarżący powołuje się na ustne zapewnienie proboszcza Parafii o przedłużeniu dzierżawy oraz na okoliczności pisemnego poinformowania o zaistniałej sytuacji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, na co nie posiada potwierdzenia.

W ocenie Sądu powyższe argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 z późn. zm.), płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-łetnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Podkreślić w ty miejscu należy, że płatność w stosunku do działek, które skarżący utracił w związku z nieprzedłużeniem dzierżawy, nie mogła zostać dokonana.

W ocenie Sądu organ prawidłowo zaistniały stan faktyczny przyrównał do przeniesienia posiadania gruntów, ponieważ po przystąpieniu do zobowiązania skarżący przestał być posiadaczem działek rolnych dotychczas dzierżawionych od Parafii.

Zasady przyznawania płatności w sytuacjach, kiedy nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów, objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym na inną osobę, w tym także w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a wydaniem decyzji w sprawie uregulowane zostały w § 30, § 31 i § 32 tego rozporządzenia.

Słusznie organ wywiódł, że przepisy te nie mają bezpośredniego zastosowania do niniejszej sprawy, wyrażają jednak jasno intencję ustawodawcy, co do zasadności posiadania deklarowanych we wniosku gruntów do dnia zakończenia postępowania (wydania decyzji administracyjnej).

Płatność rolnośrodowiskowa przysługuje do posiadanych przez wnioskodawcę gruntów rolnych ( § 2 pkt 2 rozporządzenia). Wnioskodawca powinien pozostawać w posiadaniu deklarowanych przez siebie gruntów, aż do wydania decyzji w sprawie. W przedmiotowej sprawie skarżący, wiedząc po złożeniu wniosku o płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 o utracie dzierżawy wygasającej z dniem [...].08.2016 r., powinien w przewidzianym przepisami terminie powiadomić o tym fakcie organ.

W ocenie Sądu od dnia [...] sierpnia 2016r. do kontroli w maju 2017r. (inspekcja terenowa) skarżący powinien skutecznie powiadomić organ o utracie posiadania w dniu [...].12.2016 r. gruntów objętych wnioskiem. Spośród działek ujętych w umowie dzierżawy do płatności rolnośrodowiskowych L. B. deklarował 4 działki ewidencyjne: [...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 68,45 ha w wariancie 1.1 i działki ewidencyjne: [...],[...] i [...] w wariancie 8.3.1. W aktach sprawy znajduje się także protokół zdawczo odbiorczy gruntów, objętych ww. umową dzierżawy, z którego wynika, że L. B. utracił ich posiadanie w dniu [...].12.2016 r. okoliczności te nie były kwestionowane przez stronę, brak jest także przesłanek do zakwestionowania ich przez ARiMR.

Jednakże z tych okoliczności wynika, że zaistniała przesłanka, przewidziana w § 30, § 31 i § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Doszło bowiem do utraty przez L. B. posiadania gruntów rolnych zgłoszonych do płatności przed wydaniem decyzji w sprawie i do dnia kontroli przed przyznaniem płatności nie poinformował on organu o tym fakcie.

Wskazane przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie odnoszą się do sytuacji utraty posiadania z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, tak jak nastąpiło to w przedmiotowej sprawie. Jednak taka okoliczność mogłaby zostać potraktowana jedynie jako jedna z kategorii siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Rozporządzenie to w tym zakresie odsyła także do art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. Zgodnie z tym przepisem, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Należy jednak zauważyć, że wskazane rozwiązania prawne odnoszą się wyłącznie do możliwości wyłączenia obowiązku zwrotu już pobranych płatności, a nie do możliwości przyznania płatności w przypadku stwierdzenia, że nie są spełnione warunki do ich przyznania. Wskazane regulacje nie mogą więc znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Rozważenia natomiast wymaga, czy w sprawie nie zachodzi przypadek przewidziany w art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r. nr 148, str.48 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Z przepisu tego wynika więc możliwość odstąpienia od nałożenia na stronę sankcji (ale już nie możliwość przyznania nienależnej płatności), w przypadku poinformowania organów ARiMR przez stronę o nieprawidłowościach we wniosku, a także przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącego, że poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zaistniałej sytuacji. Okoliczność ta była także podnoszona przez stronę na wcześniejszych etapach postępowania, po raz pierwszy w odwołaniu z dnia [...].01.2018 r. Skarżący do odwołania od decyzji Nr [...] dołączył pismo, datowane na dzień [...].08.2016 r., a adresowane do Biura Powiatowego ARiMR, w którym, powołując się na fakt rozmowy telefonicznej z pracownikiem Biura Powiatowego (niewskazanym imiennie, podobnie jak nie została wskazana data rozmowy telefonicznej), zawarł informację, że poinformował tego pracownika o sytuacji zaistniałej w przedmiocie dzierżawy.

Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, organ II instancji doszedł do przekonania, że nie może być on uwzględniony na korzyść L. B. Odnosząc się do rzekomego poinformowania ARiMR o nieprzedłużeniu umowy dzierżawy, zgromadzone dowody nie potwierdzają, że sytuacja taka faktycznie miała miejsce. W szczególności należy wskazać, że na egzemplarzu pisma z dnia [...].08.2016 r. brak jest potwierdzenia wpływu do Biura Powiatowego ARiMR. L. B. wskazuje, że pismo zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej. Jednak analiza Rejestru Dokumentów i Spraw w ARiMR w roku 2016 i 2017, w którym m.in. rejestrowane są wszystkie wpływy pocztowe, przeprowadzona przez organ I instancji, nie potwierdza faktu wpływu takiej przesyłki, co niewątpliwie nastąpiłoby, gdyby faktycznie dotarła ona do Biura Powiatowego ARiMR. Swojego twierdzenia L. B. nie poparł więc żadnymi obiektywnymi dowodami, możliwymi do zweryfikowania na etapie postępowania odwoławczego. Nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek L. B. o przesłuchanie na tę okoliczność jego samego oraz jego współmałżonki. Słusznie organ II instancji wyraził stanowisko, że takie zeznania nie wniosłyby do sprawy niczego innego poza potwierdzeniem oświadczenia strony. Nie usunęłyby natomiast z pewnością rozbieżności między treścią tego oświadczenia a obiektywnym brakiem pisma z dnia [...] sierpnia w aktach sprawy, a także w Rejestrze Dokumentów i Spraw w ARiMR. Ma rację organ wywodząc, że w tym zakresie bardziej wiarygodny jest dowód z dokumentu (w postaci książki wpływów), niż wynik dowodu z osobowego źródła dowodowego.

Podkreślić także należy, że L. B. nie potrafił zidentyfikować osoby, której miał przekazywać informacje o nieprzedłużeniu mu umowy dzierżawy, nie wskazał także daty, w której rozmowa taka miałaby mieć miejsce. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem organu I instancji, że obiektywne okoliczności sprawy nie pozwalają dać wiary twierdzeniu strony.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że po raz pierwszy skarżący poinformował o braku możliwości przedłużenia umowy dzierżawy w odwołaniu z dnia [...].06.2017 r. od decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2017 r. Informacja ta skutkowała uchyleniem przedmiotowej decyzji i skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jego wyniku - odmową przyznania zarówno płatności w wariancie 1.1 jak i w wariancie 8.3.1. W odniesieniu do istniejących w sprawie dowodów, rozstrzygnięcie to należy uznać za prawidłowe.

Poza tym żaden z obowiązujących przepisów nie przewiduje możliwości przyznania płatności w przypadku, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków do jej uzyskania (w tym przypadku - nie jest posiadaczem deklarowanych przez siebie gruntów na dzień wydania decyzji). Przewidziana została jedynie możliwość odstąpienia od nałożenia sankcji oraz możliwość niedochodzenia zwrotu przyznanej płatności, ale obie te możliwości uzależnione są bezwzględnie od wcześniejszego (przed stwierdzeniem nieprawidłowości) poinformowania organów ARiMR przez beneficjenta.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek strony o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego. Strona nie wskazała w tym wniosku żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, że zawieszenie postępowania mogłoby w jakikolwiek sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec bezsporności faktu utraty posiadania przez stronę części deklarowanych we wniosku działek rolnych w dniu [...].12.2016 r., nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie żadne okoliczności związane z wypowiedzeniem umowy dzierżawy, czy ewentualnymi rozliczeniami z tego tytułu pomiędzy stronami tej umowy. Skarżący w szczególności nie wskazał nawet, w jaki sposób rozstrzygnięcie sprawy cywilnej mogłoby w jego ocenie wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu nieistotnym uchybieniem, pozostającym bez wpływu na wynik sprawy jest brak wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, a wyrażenie stanowiska w decyzji II instancji o nieuwzględnieniu wniosku. Na gruncie art. 101 § 3 k.p.a. stronie nie przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie. W wyroku z dnia 21 czerwca 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a., należy odczytywać z uwzględnieniem wykładni celowościowej i systemowej, bowiem wskazana wyżej nowelizacja miała na celu pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Nowe brzmienie art. 101 § 3 K.p.a. oznacza zatem, że zwrot "w sprawie zawieszenia postępowania", należy rozumieć w węższym znaczeniu, tzn. że zażalenie służy tylko na postanowienie o zawieszeniu postępowania" oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro bowiem w przepisie tym posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania. Również w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest obecnie pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, tj. że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania według procedury administracyjnej, zażalenie nie przysługuje (por. wyroki NSA z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 814/15, LEX nr 2279426; z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2372/14, LEX nr 2083495; z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 340/13, LEX nr 1486961; z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1993/12, LEX nr 1450845 ; z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12; publ. ONSAiWSA z 2014 r., nr 5, poz. 74; P.M. Przybysz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. XI z 2014 r., M. Romańska w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." pod red. H. Knysiak-Molczyk, wyd. z 2015 r., G. Łaszczyca "Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym", monografie Lex 2012).

Z uwagi na niezaskarżalność postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, brak formalnego rozpoznania wniosku pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Bezsporne jest, że skarżący utracił posiadanie gruntów dzierżawionych od Parafii, a zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. O fakcie utraty nie poinformował organu. Wysłanie powiadomienia, które zaginęło, listem zwykłym a nie poleconym jest niewiarygodne. Nawet jeżeli tak było, to nie było skuteczne. Organ nie był związany tą informacją, ponieważ jak wykazał po zbadaniu korespondencji wpływu w księgach organu, dokument wskazany przez skarżącego nigdy nie wpłynął. Działanie skarżącego w tym stanie rzeczy należy ocenić, jako zwykłe niedbalstwo. Zaniedbanie to nie może skutkować uznaniem, że informacja do organu wpłynęła.

Poza tym na podstawie przepisów prawa skarżący, prowadząc działalność rolniczą i korzystając z płatności w poprzednich latach, znał obowiązki i zasady związane z ubieganiem się o płatność. Sytuacja, w której się znalazł wymagała skutecznego poinformowania organu.

Sprawa prowadzona w postępowaniu cywilnym nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie zmienia ona bowiem faktu, że organ dopiero z kontroli terenowej na miejscu powziął informację o braku uprawy i utracie posiadania gruntu. Nawet pozytywne zakończenie sprawy przed sądem powszechnym nie zmieni faktu, że nie doszło do uprawy zadeklarowanej we wniosku oraz, że skarżący naruszył obowiązek poinformowania organu o utracie posiadania gruntu.

Bezsporne jest, że nie została skarżącemu jeszcze przyznana płatność w związku z wnioskiem złożonym czerwcu 2016r. Do [...] grudnia 2016r. skarżący był posiadaczem gruntów w znaczeniu faktycznego nimi władania. Pomiędzy złożeniem wniosku w czerwcu 2016r., a kontrolą organu w maju 2017r, skarżący nie poinformował o nieprzedłużeniu dzierżawy w lipcu 2016r. i utracie gruntów w grudniu 2016r. Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że ustalenia organów były prawidłowe. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego , które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.