Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2183/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Marek Gorski Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P, A i J. L. - wspólników spółki cywilnej "A" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celne] na rzecz strony skarżącej 12.181 zł (dwanaście tysięcy sto osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie określenia ilości i wartości towaru objętego procedurą wywozu przez P, A i J. L. - wspólników Spółki cywilnej "A".

W uzasadnieniu decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł wskazał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 18.11.1999r. strona zgłosiła do procedury wywozu towar ([...] nowych opon do samochodów osobowych). Zgłoszenie powyższe zostało zarejestrowane pod nr [...]. Do przedmiotowego zgłoszenia strona załączyła fakturę nr [...] z dnia 08.11.1999r. Na środek przewozowy zostało nałożone zamknięcie celne nr [...]. Potwierdzenie wywozu towaru nastąpiło w dniu 22.11.1999r.

Postanowieniem z dnia 25.04.2000r., Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego SAD nr j.w. z dnia 18.11.1999r. w związku z ustaleniem, iż w dniu 01.12.1999r. w wyniku rewizji celnej środka przewozowego, którym był przewożony przedmiotowy towar, funkcjonariusze Regionalnego Urzędu Celnego, po zdjęciu nienaruszonego zamknięcia celnego stwierdzili opony samochodowe w ilości [...].

Decyzję z dnia 17.08.2000r., Dyrektor Urzędu Celnego [...] stwierdził, że dane dotyczące ilości i wartości wyeksportowanego towaru, zawarte w polach nr 31, 22, 42 i 46 zgłoszenia SAD z dnia 18.1l.l999r., powinny brzmieć:

- pole nr 31 (opakowania i opis towaru) - opony do samochodów osobowych nowe [...].,

* pole nr 22 (waluta i ogólna wartość faktury) – [...],

* pole nr 42 (wartość pozycji) – [...], pole nr 46 (wartość statystyczna) – [...].

Pismem z dnia 06.09.2000r. strona odwołała się od powyższej decyzji. W odwołaniu strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji twierdzi, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do jej wydania. Przedmiotowy towar został wywieziony w ilości zgodnej z ilością zadeklarowaną w polu nr 31 zgłoszenia SAD z dnia 18.11.1999r., a wykazany w dniu 01.12.1999r. brak [...]. przedmiotowych opon, jest wynikiem ich zaginięcia w drodze z granicy RP do Regionalnego Urzędu Celnego. Według skarżącego niesprawdzenie oryginalności plomby nałożonej na środek transportu, którym przewożony był towar, przed przystąpieniem do przeprowadzania rewizji celnej, świadczy o możliwości dokonania kradzieży części tego towaru. Skarżący podnosi, iż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty (stany magazynowe, dokumenty księgowe), potwierdzają fakt zakupu określonej ilości towaru, jego sprzedaży kontrahentowi zagranicznemu oraz wysiania towaru do odbiorcy. Ponadto skarżący zarzuca organowi celnemu I instancji naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez nieustalenie; co działo się z przedmiotowym towarem w okresie od przekroczenia granicy RP do chwili dotarcia transportu do Urzędu Celnego, jak również w okresie od dotarcia towaru do Urzędu Celnego do momentu złożenia go w magazynie celnym.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że możliwość kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru przewiduje art.83 Kodeksu celnego. Zgodnie z art.83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Z adnotacji zawartej w polu D zgłoszenia celnego SAD z dnia 18.11.1999r. wynika, że przeprowadzono częściową rewizję przedmiotowego towaru, a w związku z tym ilość towaru, jego rodzaj oraz wartość, przyjęto z faktury nr [...] z dnia 08.11.1999r. - załączonej do zgłoszenia. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Państwowego Komitetu Celnego Republiki [...] nr [...] z dnia 14.03.2000r. wynika, że w dniu 01.12.1999r., w magazynie czasowego przechowywania [...] Okręgowego Urzędu Celnego "[...]", w trakcie dokonywania odprawy celnej, została przeprowadzona rewizja celna towaru objętego zgłoszeniem j.w. W wyniku rewizji ustalono, że na środku transportu, którym był przewożony towar znajduje się tylko [...]. opon do samochodów osobowych. W powyższym piśmie [...] służby celne informują, że nie została przeprowadzona ekspertyza oryginalności plomb, jednakże w czasie dokonywania odprawy celnej nie stwierdzono uszkodzeń komory towarowej środka transportu, plomb, liny i brezentu. Należy podkreślić, iż fakt nieprzeprowadzenia przez białoruskie służby celne ekspertyzy oryginalności plomby nałożonej na środek transportu, którym przewożony był towar, świadczy o braku wątpliwości, co do oryginalności tej plomby. Ponadto należy dodać, iż wbrew twierdzeniom strony przedstawione przez Nią dokumenty, potwierdzają jedynie fakt zakupu [...]. opon do samochodów osobowych i ich sprzedaż kontrahentowi zagranicznemu, nie potwierdzają natomiast, że taka sama ilość opon znajdowała się na środku transportu, którym przewożony był towar. W odpowiedzi na zarzut strony, iż organ celny nie ustalił, co działo się z przedmiotowym towarem w okresie od przekroczenia granicy RP do chwili dotarcia transportu do Urzędu Celnego , jak również w okresie od dotarcia towaru do Urzędu Celnego do momentu złożenia go w magazynie celnym, należy podnieść, że z uwagi na brak wątpliwości, co do oryginalności plomby nałożonej na środek transportu, którym był przewożony towar, brak było podstaw do dokonywania takich ustaleń.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli wspólnicy Spółki cywilnej "A" P, A i J. L. Zarzucając decyzji naruszenie przepisów art.121 § 1, 122, 123, 124, 125, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191, 193, 194, 197 i 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wspólnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dokonane przez organy celne zmiany w dokumencie SAD są bezpodstawne, ponieważ wszystkie dokumenty nabycia i sprzedaży towarów na eksport oraz dokumenty przewozowe, odpraw celnych i granicznych tak ze strony polskiej jak i [...] wskazują pierwotną ilość i wartość towaru. Poczynione obniżenia ilości i wartości wywiezionego towaru opierają się wyłącznie na niewiarygodnych i niezgodnych z prawdą oświadczeniach przedstawicieli białoruskiego przewoźnika i protokole złożenia towaru do składu celnego w [...].

Okoliczności sprawy takie jak nabycie towarów na eksport, umowa spedycji i przewozu towaru, okoliczności i warunki załadunku towaru i jego przewozu oraz związane z tym dokumenty handlowe, przewozowe i celne jednoznacznie wskazują, że liczba i wartość eksportowanych opon odpowiadała wielkością zadeklarowanym, a ich ewentualny ubytek nastąpił na terenie [...], u [...] przewoźnika.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem ł stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa.

Celem wszczętego z urzędu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego SAD z dnia 18.11.1999r. było wydanie prawidłowego pod względem prawnym rozstrzygnięcia w przedmiocie ilości wywiezionych przez stronę skarżącą opon, w oparciu o wyczerpująco ustalone okoliczności faktyczne sprawy.

Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Zgodnie natomiast z treścią art. 122 Ordynacji podatkowej (mającej zastosowanie w sprawie na mocy art.262 Kodeksu celnego), obowiązkiem organów celnych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej naczelną zasadą postępowania, w tym wypadku, postępowania celnego. Podkreślić należy, że zasady ogólne postępowania są integralną częścią przepisów regulujących procedurę i są dla organu wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok NSA z dnia 04.06.1982r., sygn. akt I SA 258/82, orzecznictwo NSA z 1982r. Nr 1, poz.54; por. również J. Borkowski, B. Adamiak - Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993r.).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy potwierdzić należy, zdaniem Sądu, że organy celne obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu prawa. W szczególności nie wyjaśniły one w sposób nie budzący wątpliwości kwestii - czy skarżąca Spółka dokonała wywozu za granicę towaru w ilości wskazanej w zgłoszeniu celnym z dnia 18.11.1999r. tj. [...] opon nowych do samochodów osobowych, czy też w ilości wynikającej z protokołu kontroli celnej nr [...] z dnia 1.12.1999r. sporządzonego przez Regionalny Urząd Celny,w wyniku której to kontroli ujawniono [...] opon samochodowych. Należy w tym miejscu odnotować, że strona skarżąca konsekwentnie podnosi, że granice RP opuściło [...]. opon, a brakujące w trakcie rewizji w [...]. zaginęło w drodze od granicy RP do Regionalnego Urzędu Celnego [...]. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca przedłożyła m.in.:

dowody nabycia przedmiotowych opon,

fakturę eksportową z dnia 8.11.1999r., umowę sprzedaży z firmą "B" w [...] (wskazaną, jako odbiorcę ww. opon),

umowę ubezpieczenia mienia w transporcie międzynarodowym,

analizę możliwości załadunkowych naczep plandekowych oponami do samochodów

osobowych o różnych rozmiarach, wskazują ponadto osoby uczestniczące w załadunku (oświadczenie z 31.02.2000r. zawarte w aktach).

Pomimo tego, że powyższe materiały zostały przedstawione przez stronę skarżącą organy celne nie dokonały ich prawidłowej oceny, ograniczając się do stwierdzenia, że potwierdzają one jedynie fakt zakupu [...] opon i oparły swoje stanowisko na jednym dowodzie, a mianowicie informacji [...] organów celnych z dnia 1.12.l999r. -kwestionowanej przez stronę wobec braku analizy autentyczności plomb.

Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy towar przekroczył granicę w dniu 22.11.1999r., a przeliczenie opon przez [...] funkcjonariuszy celnych miało miejsce 1.12.1999r., a więc po upływie kilku dni, nie można nie uwzględnić wyjaśnień strony, że towar zaginaj po przekroczeniu granicy. Niezbędną w tej sytuacji czynnością dowodową winno być (co najmniej) przesłuchanie osób uczestniczących w załadunku i w zależności od oceny tych zeznań dokonanie oceny całego zebranego materiału z uwzględnieniem treści kontraktu z firmą "B" z [...] (stanowiącym min., iż płatność za dostawę zostanie zrealizowana w chwili dostarczenia towaru na skład celny zamawiającego). Dopiero tak ustalony stan faktyczny, zdaniem Sądu, pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art.145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonywane.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do zakresu postępowania dowodowego.

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.