Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1299/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1 lit. b)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2923/14 w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. Spółki z o.o. w T. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2923/14 oddalił skargę G. Sp. z o.o. w T. (dalej także: Spółka, strona skarżąca, Grupa) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla grup producentów rolnych.

I

Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – na wstępie – potwierdzając ustalenia poczynione przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Organ" lub "Prezes ARiMR"), a zawarte w przytoczonej na wstępie decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla grup producentów rolnych – przypomniał, że w dniu [...] września 2013 r. do L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Spółka złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 24 sierpnia 2012 r. do dnia 23 sierpnia 2013 r. (dalej: "wniosek o płatność"). W związku ze złożonym wnioskiem o płatność w dniach [...]–[...] listopada 2013 r. zarówno w Grupie, jak i w gospodarstwach jej członków, została przeprowadzona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) kontrola w zakresie zgodności danych podanych we wniosku o płatność z dokumentacją Spółki oraz producentów. W toku kontroli nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Każdy z kontrolowanych podmiotów w ramach ustaleń końcowych otrzymał kod "GR1", co zgodnie z "Opisem kodów pokontrolnych" oznacza "Nie stwierdzono nieprawidłowości". Następnie Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR) w dniu [...] grudnia 2013 r. zwrócił się do Marszałka Województwa L. o weryfikację spełnienia przez Grupę warunków określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. nr 88, poz. 983, ze zm., dalej także ustawa o grupach producentów rolnych), oraz wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 642 ze zm.). Wezwaniem z dnia [...] lutego 2014 r., strona została zobligowana do udzielenia informacji w zakresie kosztów funkcjonowania związanych z bezpośrednim nadzorem technologicznym oraz kosztów produkcji ponoszonych przez poszczególnych członków Grupy. W wezwaniu poproszono również o złożenie kopii dokumentacji związanej z nadzorem weterynaryjnym. W dniach [...] i [...] lutego 2014 r. członkowie Grupy złożyli dokumenty (umowy, faktury, oświadczenia) i wyjaśnienia.

W dniu [...] marca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013. Podstawą odmowy udzielenia Grupie pomocy było dokonanie przez Dyrektora OR ustalenia, że poprzez swoje działania stworzyła sztuczne i pozorne warunki, sprzeczne z celami danego działania, wymagane do otrzymania takich płatności. W dniu [...] marca 2014 r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji, kwestionując zarówno prawidłowość dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak i prawidłowość zastosowania wobec niej art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r., ze zm., dalej: rozporządzenie nr 65/2011).

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OR. Organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację organu pierwszoinstancyjnego. Wskazał przy tym, że na gruncie przepisów wspólnotowych istota dochodzonej przez Grupę pomocy została uregulowana w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1698/2005), zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że organ odwoławczy wyjaśnił stronie, że na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Zgodnie z art. 3 ust. i pkt 1 tej ustawy, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm., dalej: rozporządzenie). Mocą § 3 ust. 1 pkt 2 tegoż rozporządzenia, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów.

Dodał także, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.

Ponadto, w załączniku 1 (art. 35 ust. 2) do rozporządzenia nr 1698/2005 wskazane są ograniczenia dotyczące wysokości możliwej przyznanej płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

W ocenie Sądu pierwszoinstancyjnego w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zdaniem Sądu I instancji rację ma Prezes ARiMR twierdząc, że Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 jak i subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Istotne jest, co zauważył Sąd I instancji, że członkostwo w grupie producentów rolnych nie jest obowiązkiem, a wszystkie warunki i zobowiązania wynikające z tego członkostwa, prowadzące do uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej, członkowie grupy przyjmują dobrowolnie. Kluczowym warunkiem jednakże jest spełnianie celów określonych zarówno w prawie wspólnotowym jak i krajowym. Tymczasem w jego ocenie Grupa nie spełnia warunku polegającego na centralizacji sprzedaży. Wyjaśnił przy tym, że pomoc finansowa jest udzielana wówczas, gdy grupa nie tylko jest zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona.

W przedmiotowej sprawie uznał, że trudno doszukiwać się spełniania przez Grupę celów, dla których powinna być powołana, z uwzględnieniem przywołanych uregulowań prawnych. Wyeksponował, że K. C. i D. Z. wydzierżawiając pomieszczenia do produkcji indyków innym członkom Grupy niejako zrezygnowały z częściowego prowadzenia własnej produkcji indyków na rzecz pozostałych członków. Taka metoda gospodarowania w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie mocy produkcyjnej Grupy, gdyż w danym pomieszczeniu do produkcji indyków możliwa jest do wyprodukowania z góry określona liczba indyków, bez znaczenia kto w danym czasie je wytwarza. Tym samym w jego ocenie nie można mówić o jakiejkolwiek koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania, bowiem wysoce prawdopodobne jest, że z ekonomicznego punktu widzenia produkcja zarządzana i prowadzona w obu obiektach wyłącznie przez właścicielki przynosiłaby lepsze wyniki, niż w sytuacji pozornego podziału na odrębne podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej.

W dalszych motywach stwierdził, że analizując dokumenty sprawy, nasuwa się konkluzja że produkcja podmiotu uległa rozdrobnieniu pomiędzy 5 (pięciu) członków w sytuacji, gdy pierwotnie była prowadzona jedynie przez K. C. i D. Z.

Następnie powtórzył zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem. Po czym wyjaśnił, że stosownie do art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Treść art. 3 tej ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi musi ona zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów – zgodnie z jej art. 3 ust. 1 pkt 1. W ustawie o grupach producentów rolnych określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4). W ramach delegacji zawartej w art. 6 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U. nr 72, poz. 424 ze zm.). W punkcie 5 załącznika do tego rozporządzenia ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów drobiu żywego to 5 (pięć) podmiotów a minimalna wielkość produkcji, jeśli chodzi o indyki to 4.000 sztuk. Na podstawie art. 7 ustawy o grupach producentów rolnych spełnienie przez grupę warunków określonych w niej oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa ( art. 12 ustawy).

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., dalej: ustawa PROW) w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10). W treści art. 10 ust. 1 tej ustawy określono, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie ustawy o grupach producentów rolnych, w tym w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013. Zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Przytoczone regulacje prawa krajowego nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Niemniej jednak organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zdaniem Sądu I instancji organ zastosował wymienione przepisy prawidłowo, mają one charakter prawa materialnego i mogą stanowić samoistną podstawę orzekania w odniesieniu do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dla działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW na lata 2007–2013. Zaznaczył, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa w celu uzyskania korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślił także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C–94/05 Emsland–Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52–53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322). Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków", to jednakże problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia Sąd I instancji posłużył się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C–434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" – Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Wyrok w sprawie C–434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Uwypuklił, że do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia dwóch elementów:

pierwszego – obiektywnego, tj. ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty i

drugiego – subiektywnego, tj. woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek).

Trybunał orzekł zatem (pkt 43), że z tego względu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Nadto Sąd I instancji zaakcentował, że nie budzi jego wątpliwości, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest przy tym wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było w przedmiotowej sprawie.

Punktem odniesienia były cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego uzasadniające przyznanie tej pomocy.

Pomoc w ramach działania omawianego w niniejszej sprawie sprowadza się do dofinansowania, głównie ze środków unijnych, projektu, który w swojej istocie prowadziłby do bezpośredniego osiągnięcia szczegółowego celu w nim określonego i jednocześnie przyczyniał się do realizacji jednego lub więcej celów określonych w rozporządzeniu nr 1698/2005 a także aktach normatywnych wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Przenosząc te rozważania na grunt kontrolowanej decyzji przede wszystkim wskazał, że wielkość produkcji może być jedynie pochodną jej centralizacji (decentralizacji), sama w sobie nie przesądza jednak o tym, czy mamy do czynienia z jej centralizacją. Tym samym potencjalne uchybienia proceduralne w tym zakresie uznał, że nie mogły mieć wpływu na legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia. Podmioty mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego, wsparcia natomiast udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów celem dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Przepisy te wskazują na cel, jakim jest ułatwienie organizowania się przez indywidualnych, samodzielnych producentów funkcjonujących na rynku (mimo braku określenia przez ustawodawcę minimalnego okresu prowadzenia działalności) w Grupy ułatwiające uzyskanie lepszej pozycji konkurencyjnej takich podmiotów.

Zasadnie jego zdaniem organ odwoławczy za organem pierwszoinstancyjnym stwierdził "ewidentną zależność nowych producentów od dotychczasowych" i uznał, że działania podmiotów tworzących Grupę ukierunkowane były w celu stworzenia sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie przez nich pomocy unijnej. W wyniku tych działań doszło do decentralizacji produkcji (w miejsce dotychczasowych 2 producentów, pojawiło się 5 wykorzystujących ten sam potencjał gospodarczy dotychczasowych gospodarstw). Twierdzenie to wywiódł wskazując na następujący po sobie ciąg zdarzeń, w których wyróżnił:

po pierwsze – chronologię zgłoszenia rozpoczęcia działalności przez H. C. ([...] lutego 2012 r.), D. Z. ([...] kwietnia 2012 r.) i A. Z. ([...] października 2011 r.),

po drugie – datę zawiązania umowy spółki (akt notarialny z [...] marca 2012 r.),

po trzecie – daty umów użyczenia indyczników przez dotychczasowych producentów D. Z. i H. C. ([...] stycznia 2012 r. i [...] lutego 2012 r.),

po czwarte – powiązania rodzinne poszczególnych członków grupy i

po piąte – miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Zaakcentował, że w dniu [...] stycznia 2012 r. została zawarta umowa użyczenia działki ewidencyjnej nr [...] zabudowanej indycznikiem położonej w miejscowości R. pomiędzy D. Z. a D. Z., która jest współwłaścicielem obiektu produkcyjnego. Ponadto D. Z. oświadczył, że koszty produkcji w postaci podatków od gruntów, energii oraz zakupu paszy rozlicza po każdym "rzucie" w postaci przelewu jako "środki własne" na konto D. Z., a w dniu [...] lutego 2012 r. została zawarta umowa użyczenia kurnika o pow. 900 m2 położonego w miejscowości S., ul. S. [...], [...]–[...] Ś. pomiędzy H. C., a K. C., która jest właścicielem obiektu. Nadto H. C. oświadczyła, iż koszty energii, zużytej paszy, leków rozlicza wspólnie z córką, tj. K. C.

Ponadto wskazał, że ustalono również, że umowa użyczenia jednego z kurników usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości S., zawarta pomiędzy K. C. a H. C. została sporządzona w dniu [...] lutego 2012 r., tj. tuż przed dniem utworzenia Grupy w dniu [...] marca 2012 r. Zaś dopiero w dniu [...] listopada 2012 r. dla F. D. H. C. został nadany weterynaryjny numer identyfikacyjny [...], a umowa na opiekę weterynaryjną została sporządzona w dniu [...] sierpnia 2013 r., tj. pod koniec trwania pierwszego roku działalności Grupy. że poza opłatami związanymi z usługami weterynaryjnymi, opłatami za badania i kosztami zakupu piskląt H. C. nie ponosi samodzielnie żadnych kosztów. Przy czym kurnik znajdujący się w miejscowości S., przy ul. S., został bezpłatnie użyczony H. C. przez jej córkę K. C., za który wspólnie opłacają rachunki za prąd oraz koszty zużytej paszy. Jednocześnie zgodnie z zawartą umową użyczenia z dnia [...] lutego 2012 r. "za węgiel rozliczenie będzie następować po otrzymaniu pieniędzy za żywiec. Koszty konserwacji lub napraw agregatu prądotwórczego, pompy głębinowej lub innych wspólnie wykorzystywanych urządzeń będą dzielone na połowę". W przypadku kolejnych członków Grupy, tj.: D. Z. i D. Z. ustalono, iż umowa użyczenia działki nr [...] w miejscowości R., na której usytuowany jest indycznik, zawarta pomiędzy D. Z. a D. Z. została sporządzona w dniu [...] stycznia 2012 r., tj. bezpośrednio przed dniem utworzenia Grupy. Zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze REGON D. Z. od dnia [...] kwietnia 2012 r. rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie chowu i hodowli drobiu. Ponadto, podczas kontroli na miejscu zostały udostępnione dokumenty w postaci decyzji o ustaleniu kwoty zaliczki na podatek dochodowy od działów specjalnych produkcji rolnej za okres od kwietnia do grudnia 2012 r., oraz od stycznia do grudnia 2013 r. Równocześnie Sąd I instancji ustalił, że z przedłożonych przez członków Grupy dokumentów zarówno w trakcie kontroli na miejscu jak również w późniejszych wyjaśnieniach wynika, iż poza opłatami związanymi z usługami weterynaryjnymi, opłatą za badania i zakupem piskląt D. Z., nie ponosi samodzielnie żadnych kosztów.

W tych realiach Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dzięki formalnemu rozdrobnieniu dotychczasowych gospodarstw w obrocie prawnym zaczęło funkcjonować 5 (pięć) podmiotów, czyli tyle ile było koniecznych do zawiązania Grupy i starania się o wsparcie unijne. Zdaniem Sądu I instancji oczywistym przy tym jest, wbrew sugestiom strony skarżącej, że w użyczonych nowym producentom indycznikach prowadzona była wcześniej tożsama produkcja. Wyjaśnił że wtórne znaczenie dla poczynienia tych ustaleń ma data dokonania w dniu [...] sierpnia 2012 r. przez Marszałka Województwa L. wpisu Grupy do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Wpis ten nie ma charakteru konstytutywnego, nie decyduje o dacie powstania podmiotowości prawnej G. Sp. z o.o. Struktura produkcyjna, członkowska i uwarunkowania związane z powstaniem i prowadzoną działalnością Grupy jednoznacznie wskazują, iż nie została ona utworzona w celu realizacji wskazanych celów tworzenia grup producentów rolnych. Wręcz przeciwnie, powyższe świadczy o kontynuacji działalności przez K. C. oraz D. Z. i odwrotnym procesie jaki zaszedł w przedmiotowej sprawie. Już od początku działalności członkowie grupy wykazują silne uzależnienie:

a) D. Z. od D. Z. oraz

b) H. C. od K. C.

Podsumowując stwierdził, że przedstawione okoliczności obiektywnie świadczą o celu działań podjętych przez Grupę. Czyniono to w celu obejścia wymogu minimalnej liczby członków grupy w celu umożliwienia starań o wsparcie sprzeczne z jego przeznaczeniem. W ocenie Sądu I instancji wbrew zarzutom skargi w uzasadnieniu decyzji przedstawiono w wystarczający sposób tok rozumowania, który doprowadził do jej wydania. Przekonująco wskazano okoliczności obiektywne i subiektywne, które doprowadziły do uznania działań Grupy za stworzenie sztucznych warunków. Tym samym uznał, że niezasadnie sformułowano zarzut naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 80, art. 77 § 1 K.p.a. wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane ustawą PROW oraz wydanym na jego podstawie rozporządzeniem, jest postępowaniem szczególnym. Świadczy o tym, między innymi, treść regulacji zawartej w przepisie art. 21 ustawy PROW. Z przepisu tego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, wskazanych w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21 ustawy PROW, wyrażają się również w tym, że jak wynika z jej ust. 3 art. 21 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Tym samym nie podzielono formułowanych w skardze zarzutów bezprawności w działaniach organu wzywających członków Grupy do przedstawiania dokumentów i wyjaśnień mających potwierdzać ich twierdzenia. Jeśli nie dysponowali takimi dokumentami, swoich twierdzeń nie wykazali.

Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu (ze wskazanym w wcześniej wyjątkiem dotyczącym wielkości produkcji) znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny.

W ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie Skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Skutkowało odmową przyznania Skarżącej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Mając to na uwadze Sąd pierwsze instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), skargę oddalił.

II

Skargę kasacyjną złożyła Spółka, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, poprzez zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy nie powinien on być zastosowany, bowiem w niniejszej sprawie nie wykazano bezspornie, iż zostały spełnione warunki obiektywne i subiektywne, uzasadniające odmowę udzielenia pomocy;

b) art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez nie zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten określa cel systemu wsparcia, zaś regulacja art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji 65/11 wyraźnie odnosi się do pojęcia "celów systemu wsparcia", tym samym aby możliwe było zweryfikowanie prawidłowości zastosowania art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji 65/11, koniecznym było uprzednie ustalenia jakie cele wsparcia przewidział ustawodawca i odniesienie tego do stanu faktycznego niniejszej sprawy;

c) § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sparwie przyznawania pomocy finansowej poprzez nieudzielenie Grupie pomocy finansowej, mimo spełniania przez Grupę warunków do jej przyznania;

d) art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że p przedmiotowy przepis określa cele systemu wsparcia podczas gdy przepis ten określa warunki formalne utworzenia grupy producentów rolnych, tj. podmioty, mogące zrzeszać się w formie takiego podmiotu oraz cele w jakich to zrzeszanie powinno nastąpić;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: tj.: art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy PROW polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu administracyjnego (Prezesa ARiMR), pomimo, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono czy cele sytemu wsparcia były realizowane przez skarżącą prawidłowo, oraz czy w istocie po stronie Grupy istniała na etapie tworzenia Grupy wyłączna wola sztucznego "stworzenia warunków", oraz czy działania polegające na wydzierżawieniu przez członków grupy części nieruchomości miały na celu wyłącznie formalne zrealizowanie warunków uzyskania statusu grupy czy też mogły mieć inne uzasadnienie, co skutkowało nienależytym i niewystarczającym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniu obu decyzji okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie praw skarżącej, w zakresie uzyskania pomocy dla grup producentów rolnych, będących przedmiotem niniejszego postępowania;

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Zdaniem kasatora Sąd I instancji zaniechał swoich obowiązków dokonując nieprawidłowej subsumpcji stanu faktycznego ustalonego w sprawie do normy prawnej zawartej w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji 65/11 w zw. z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1698/2005. W jego opinii w związku z błędami popełnionym przez organy Sąd ten nieprawidłowo uznał, iż w odniesieniu do Spółki wykazano, iż spełnione zostały łącznie obie wyżej wskazane przesłanki, a tym samym iż zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji 65/11, podczas gdy w niniejszej sprawie de facto nie wykazano ani wypełniania warunku obiektywnego ani subiektywnego. Zaznaczył, że Sąd skoncentrował się wyłącznie na podziale gospodarstw K. C. i D. Z., uznając a priori, iż podjęte przez nie działania są ewidentnie sprzeczne z celami tworzenia grup producentów rolnych. Stwierdził, że "Sąd pomimo wytypowania prawidłowego przepisu do wzorca kontroli, tj. art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 1698/2005, na etapie stosowania norm prawnych, przedmiotowy przepis pominął, koncentrując się na kwestii całkowicie pobocznej a mianowicie na celach utworzenia grupy". Wyraził przy tym ocenę, iż "WSA w wyniku pomylenia celów systemu wsparcia z celami utworzenia Grupy odstąpił od podciągnięcia stanu faktycznego ustalonego w sprawie pod normę zawartą w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005". Zaznaczył, że tworzone są one jako podmioty celowe, ukierunkowane na określone działania mające w efekcie doprowadzić do poprawienia sytuacji indywidualnego producenta na rynku i wzmocnienie jego pozycji w ramach grupy producentów. Pojęcie celów systemu wsparcia odnosi się natomiast do projektów, które mogą być finansowane ze środków publicznych, w tym środków Unii Europejskiej, wskazując podmiotowe i przedmiotowe przeznaczenia przedmiotowych środków. W tym konkretnym przypadku celem wsparcia jest ułatwienie tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Oznacza to, ze środki UE winny być przyznane grupom realizującym warunki wskazane w zdaniu poprzednim, przy czym istotnym jest, iż grupa nie musi realizować jednocześnie wszystkich warunków. Wystarczającym jest bowiem zrealizowanie chociaż jednego warunku.

Ustawodawca unijny wyraźnie w regulacji sankcyjnej uprawniającej do odmowy udzielenia pomocy, odniósł się do pojęcia celów systemu wsparcia, a więc celów wskazanych w art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Tym samym rozważania dotyczące zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutów naruszenia prawa procesowego, albowiem ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego możliwa jest wówczas, gdy niewadliwie ustalony został stan faktyczny i niewadliwe było postępowanie administracyjne. W skardze kasacyjnej, jak wskazano powyżej, sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które co do meritum sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania szczegółowo wielokrotnie przytaczanych powyżej regulacji prawa krajowego i wspólnotowego. Podstawowym zagadnieniem prawnym, które znalazło się u podstaw wszystkich zarzutów kasacyjnych, było kwestionowanie prawidłowości przyjęcia przez Sąd pierwszoinstancyjny, że chronologia zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem osób ją zawiązujących oraz jej poszczególnych członków, było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Kastor nie zgadza się zatem z ustaleniem i przyjęciem przez Sąd I instancji, że Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających jej utworzenie był zaplanowanym działaniem, mającym na celu ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 i uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Istotne jest, co słusznie zauważył Sąd I instancji, że członkostwo w grupie producentów rolnych nie jest obowiązkiem, a wszystkie warunki i zobowiązania wynikające z tego członkostwa, prowadzące do uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej, członkowie grupy przyjmują dobrowolnie. Kluczowym warunkiem jednakże jest spełnianie celów określonych zarówno w prawie wspólnotowym jak i krajowym. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że warunku polegającego na centralizacji sprzedaży Grupa nie spełniła. W przedmiotowej sprawie trudno się ich doszukiwać w aspekcie sekwencji zdarzeń poprzedzających jej utworzenie. Zwłaszcza kiedy oceni się je w logicznym i korespondującym ciągu zdarzeń, po tym jak K. C. i D. Z. wydzierżawiły, wcześniej zajmowane wyłącznie na własną działalność, pomieszczenia do produkcji indyków innym członkom Grupy. Tym samym niejako rezygnując z częściowego prowadzenia własnej produkcji indyków na rzecz wspomnianych członków. Bezwątpienia taka metoda gospodarowania w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie mocy produkcyjnej Grupy. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że skoro produkcja odbywa się w pomieszczeniu, w którym możliwa jest z góry określona do wyprodukowania liczba indyków, to bez znaczenia jest już kto w danym czasie je wytwarza. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o jakiejkolwiek koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania, bowiem de facto doszło do decentralizacji produkcji. Wydzierżawienie przez D. Z. oraz K. C. własnej infrastruktury w postaci pomieszczeń do produkcji indyków na potrzeby innych członków Grupy, którzy nie posiadają własnych obiektów, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego.

Poza sporem jest, że Grupa 5 (pięciu) podmiotów utworzona została z wykorzystaniem zaplecza sprzętowo osobowego dotychczasowych 2 (dwóch) sprawnie działających producentów: K. C. i D. Z. W miejscu tych dwóch producentów pojawiło się dodatkowo trzech wykorzystujących ten sam potencjał gospodarczy dotychczasowych gospodarstw: H. C. oraz D. i A. Z. Zatem pięcioosobowa grupa od momentu powstania posiadała składniki będące w dotychczasowym posiadaniu dwóch jej członków. W wyniku działań zmierzających do utworzenia grupy doszło do decentralizacji produkcji, skoro w miejsce dotychczasowych 2 (dwóch) producentów, pojawiło się 5 (pięciu) wykorzystujących to samo zaplecze sprzętowo – gospodarcze. W użyczonych nowym producentom indycznikach, jak wskazano powyżej, prowadzona była wcześniej tożsama produkcja. Formalne rozdrobnienie dotychczasowych dwóch gospodarstw skutkowało tym, że w obrocie prawnym zaczęło funkcjonować 5 (pięć) podmiotów, czyli – co istotne – tyle ile było koniecznych do zawiązania Grupy i starania się o wsparcie unijne. Zasadnie przy tym Sąd I instancji wskazał, że wtórne znaczenie dla poczynienia tych ustaleń ma data wpisu Grupy do Rejestru Grup Producentów Rolnych, albowiem nie ma on charakteru konstytutywnego, nie decyduje o dacie powstania podmiotowości prawnej Grupy zawiązanej w formie spółki z o.o. W przedmiotowej sprawie – co także jest poza sporem – siedziba gospodarstwa D. Z., D. Z. oraz A. Z. jak i siedziba samej Grupy znajdują się w miejscowości T. przy ul. S. [...], natomiast fermy drobiu członków grupy są położone w miejscowości R. nr [...]. W przypadku pozostałych członków grupy tj. K. C. i H. C. siedziba gospodarstwa, jak również fermy drobiu zlokalizowane są w miejscowości S., przy ul. S. [...]. Poszczególni członkowie Grupy prowadzą działalność w ramach działów specjalnych produkcji rolnej, uzyskali wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, jako osoby fizyczne prowadzące działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu. Zgodnie z danymi w rejestrze REGON rejestracja poszczególnych członków grupy jako osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w zakresie chowu i hodowli drobiu miał miejsce w następujących dniach: ferma drobiu H. C. (ul. S. [...], S., [...]–[...] Ś.) – data rozpoczęcia działalności – [...] lutego 2012 r.; ferma drobiu K. C. (ul. S. [...], S., [...]–[...] Ś.) – data rozpoczęcia działalności – [...] marca 2003 r., zaś gospodarstwo rolne D. Z. (ul. S. [...]. [...]–[...] T.) – data rozpoczęcia działalności – [...] lutego 1996 r.; Z. D. (ul. S. [...], [...]–[...] T.) – data rozpoczęcia działalności – [...] kwietnia 2012 r. oraz A. Z. (ul. S. [...], [...]–[...] T.) – data rozpoczęcia działalności – [...] października 2011 r. Podkreślenia wymaga, że pomoc finansowa jest udzielana wówczas, gdy grupa nie tylko jest zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona. Potwierdza to nie tylko orzecznictwo krajowe ale także wspólnotowe przytoczone przez Sąd I instancji a szczegółowo przywołane powyżej w części I wyroku.

Twierdzenie Sądu pierwszo-instancyjnego, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, zasługuje na aprobatę.

Sąd oparł je na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, wskazując, że ustalony korespondujący ze sobą, logiczny ciąg zdarzeń prowadzi do oceny, że organy zasadnie stwierdziły, iż działania strony skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, co skutkowało odmową przyznania jej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skoro art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 zawiera normę związana, stanowiącą obowiązek organu nie dokonania żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, to prawidłowo dokonano jego zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zatem w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, a w konsekwencji prawidłowo zastosowano § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, stanowiącego, że pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów, wbrew twierdzeniem autora skargi kasacyjnej.

Podobnież prawidłowo w sprawie zastosowano art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1698/2005, określającego, że celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Zatem jednoznaczne jest, że podmioty te "wchodząc" do Grupy, wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny, który będzie z kolei oscylował wokół sumy wszystkich tych potencjałów. Swoiste podzielenie się produkcją z innymi członkami Grupy dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w treści art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia 1698/2005, jak i treści art. 2 ustawy o producentach rolnych, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.