Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1006/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, § 7 pkt 2, § 27 ust. 1, załącznik nr 3 część II ust. 1 pkt 3, załącznik nr 7
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: § 50 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 17 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 4b,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] orzekającą o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu L. W. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2013 r. wpłynął do organu wniosek L. W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał skarżącemu płatność w łącznej wysokości 8.659,80 zł, w tym:

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 3191,60 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 2972,00 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 1287,00 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości 234,00 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) w wysokości 975,00 zł;

W dniu [...] stycznia 2014 r. do organu wpłynęło pismo Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, z dołączonym wykazem producentów, u których jednostki certyfikujące w trakcie kontroli przeprowadzonych w 2013 r. stwierdziły nieprawidłowości polegające na zachwaszczeniu upraw i trwałych użytków zielonych.

W związku z powyższym organ wezwał skarżącego do nadesłania protokołu kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą [...] w roku 2013. W odpowiedział na wezwanie skarżący przesłał protokół kontroli wyrywkowej nr [...] oraz protokół kontroli obligatoryjnej nr [...], przeprowadzonych przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wznowił postępowanie z urzędu, zaś decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił decyzję dotychczasową i przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości – 6.349,80 zł, w tym:

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 3191,60 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 662,20 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 1287,00 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości 234,00 zł;

- rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) w wysokości 975,00 zł;

W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 12 czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w protokole kontroli obligatoryjnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. stwierdzono zbyt duże zachwaszczenie dotyczące uprawy malin na powierzchni 1,50 ha.

Organ podniósł, że zgodnie z § 38 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn.zm.), jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia w części działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie. W przypadku prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, zmniejszenie wynosi 100 %.

Stawka płatności do 1 ha uprawy w wariancie 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) wynosi 1.540,00 zł. Płatność została przyznana w wysokości 2.972,20 zł (1,93 ha x 1.540,00 zł). W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości na działce rolnej "x" oznaczonej kodem "y" na powierzchni 1,50 ha kwotę tę należało pomniejszyć o 2.310,00 zł.

Organ wskazał, że zgodnie z § 7 pkt 2 wyżej wymienionego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Z kolei zgodnie z art. 17 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975 z późn. zm.), dalej: ustawa o rolnictwie ekologicznym, jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego według stanu za ten rok. Wykaz ten dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. (art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym).

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173 z późn. zm.), dalej: ustawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy".

Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.).

Zgodnie zaś z treścią § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest do przestrzegania innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi te zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W odniesieniu do wariantu 2.9 wymagane jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Skarżący nie spełnił tego wymogu, zatem organ był zobowiązany do uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. W. zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej, Pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 i 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że dokonał odchwaszczenia plantacji malin. Jednostka certyfikująca przekazała Agencji wykaz, zgodnie z którym skarżący jako producent ekologiczny spełnia wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął jako podstawę wznowienia postępowania protokół kontroli z dnia [...] maja 2013 r. Dowodem spełnienia przez producenta wymagań jest bowiem przesyłany ARiMR do dnia 31 października wykaz.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wydana w trybie wznowienia postępowania decyzja o uchyleniu decyzji ostatecznej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej i przyznaniu tej płatności w pomniejszonej wysokości.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzone w protokole kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. w roku 2013 zachwaszczenie uprawy malin stanowiło naruszenie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenie decyzji dotychczasowej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej. W ocenie organu jest to nowa, istotna dla sprawy okoliczność, która nie była znana organowi w dniu wydania decyzji, istniała jednak w dacie przyznania płatności.

Stanowisko organu jest prawidłowe. Przyznanie płatności nastąpiło w dniu [...] listopada 2013 r., w czasie gdy organowi nie był znany fakt przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] maja 2013 r. O wyniku kontroli organ zawiadomiony został już po wydaniu decyzji, natomiast protokół kontroli, stwierdzający naruszenie wymogów w zakresie rolnictwa ekologicznego został doręczony organowi dopiero w 2014 r. Nie ulega wątpliwości, że protokół kontroli, stwierdzający prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz naruszenie wymogów w zakresie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby poprzez dopuszczenie do nadmiernego zachwaszczenia plantacji malin dawał organowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdzone naruszenie maiło bowiem istotny

W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący co do zasady nie kwestionuje dokonanych przez organ ustaleń stanu faktycznego w zakresie zachwaszczenia uprawy malin, dlatego okoliczności te należy uznać za bezsporne. W ocenie skarżącego organ nie miał natomiast podstaw do oparcia rozstrzygnięcia na protokole kontroli, stwierdzającym w dniu [...] maja 2013 r. zachwaszczenie plantacji malin na powierzchni 1,50 ha, bowiem dokumentem wskazującym na spełnienie przez producenta rolnego wymagań dotyczących produkcji ekologicznej jest wykaz sporządzany przez jednostkę certyfikującą, mający moc dokumentu urzędowego.

Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić.

Podstawą prawną określającą szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 jest - w przypadku rolników, którzy podjęli zobowiązania rolnośrodowiskowe zgodnie z § 50 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 26 lutego 2009 r.".

W § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. wskazano, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Obowiązki rolnika w zakresie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przewiduje § 4 ust. 2 i 3 w zw. z załącznikiem nr 3 oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r.

Płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu ekologicznego jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 7 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r.).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 stanowi podstawę trwałego rozwoju produkcji ekologicznej przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego, zagwarantowaniu uczciwej konkurencji, zapewnieniu zaufania konsumentów oraz ochronie ich interesów, określając wspólne cele i zasady m.in. wszystkich etapów produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów rolnictwa ekologicznego oraz ich kontroli. W art. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 określono zasady produkcji roślinnej. Jedną z nich jest zasada zapobiegania szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty, która polega przede wszystkim na ochronie ich naturalnych wrogów, doborze gatunków i odmian, stosowaniu płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i zabiegów termicznych (ust. 1 pkt 1).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z pakietów wymienionych w tym przepisie, wśród których wskazano Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne (ust. 1 pkt 2). Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów określa załącznik nr 3 (ust. 3). Załącznik ten w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w odniesieniu do wszystkich wariantów, w tym dla wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe, zawiera wymóg prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (część II, ust. 1 pkt 3).

Z powyższego wynika, że na rolniku ubiegającym się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych wariantów rolnictwa ekologicznego ciążą szczególne obowiązki. Biorąc pod uwagę, że wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy podejmą dobrowolnie na okres co najmniej 5 lat zobowiązania rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, należy uznać, że dla uzyskania płatności z tytułu działalności rolniczej obejmującej prowadzenie uprawy w postaci plantacji malin nie wystarczy dokonanie samych tylko nasadzeń krzewów, ale przede wszystkim wymagane jest prowadzenie tego rodzaju działalności rolnej przez okres wskazany w planie rolnośrodowiskowym, przy jednoczesnym zachowaniu wymogu dotyczącego standardu gospodarowania na poziomie wyższym niż podstawowe wymagania. Taki kwalifikowany standard został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 2009 r. w odniesieniu do pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne jako "prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby".

Bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty te muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować m.in. chwasty. Występowanie tego rodzaju roślinności na działce dyskwalifikuje tę działkę z możliwości przyznania płatności. Płatność rolnośrodowiskowa stanowi bowiem rekompensatę utraconego dochodu, poniesionych dodatkowych kosztów oraz ponoszonych kosztów transakcyjnych. W odniesieniu do pakietu rolnictwo ekologiczne dla upraw sadowniczych i jagodowych uwzględnia się bowiem m.in. wartość dodatkowych nakładów pracy w gospodarstwach ekologicznych oraz większe nakłady poczynione na ochronę przed chwastami.

Ustaleń w zakresie przestrzegania powyższych wymogów jednostki ARiMR dokonują w toku przeprowadzanych kontroli, obejmujących weryfikację powierzchni kwalifikujących się do dopłat oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy ARiMR przeprowadza kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, które stosownie do ust. 2 tego przepisu mogą być też powierzone innym podmiotom dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi.

W zakresie upraw ekologicznych, zgodnie z art. 27 ust. 4 b 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, kontrole mogą być wykonywane przez upoważnione przez właściwy organ jednostki certyfikujące. Taką jednostką jest [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D., która w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została upoważniona do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w zakresie rolnictwa ekologicznego (nr identyfikacyjny [...]).

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975 z późn. zm.), jednostki certyfikujące działają w zakresie udzielonego im upoważnienia, w tym prowadzą kontrole w ramach systemów kontroli o którym mowa w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na jego podstawie. Jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do dnia 30 listopada każdego roku, wykaz producentów, o których mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada tego roku (art. 17 ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wykaz ten dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie upoważniona jednostka przeprowadziła w dniu [...] maja 2013 r. kontrolę, która wykazała nieprawidłowości polegające na zachwaszczeniu uprawy malin na znacznej części deklarowanej do płatności powierzchni (1,50 ha). Z kontroli sporządzono stosowny protokół, zawierający wszystkie wymagane elementy. Skarżący podpisał protokół bez zastrzeżeń. Protokół ten stanowił podstawę do wpisania skarżącego do wykazu producentów, u których jednostki certyfikujące stwierdziły nieprawidłowości w trakcie kontroli przeprowadzonych w 2013 r., polegające na zachwaszczeniu upraw i trwałych użytków zielonych. Wykaz został przekazany Głównemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który następnie przesłał go do Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Sporządzony w efekcie kontroli i dostarczony na wezwanie organu przez skarżącego protokół jest dokumentem mającym walor urzędowy, któremu, podobnie jak przesłanemu wykazowi, przypisać należy przymiot wiarygodności.

Prawidłowo zatem stwierdził organ, że skarżący nie wywiązał się z obowiązków, ciążących na nim przez cały pięcioletni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego. Skarżący nie spełnił wymogów wynikających z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r. oraz załącznika nr 3 do tego rozporządzenia w odniesieniu do pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne. Nie ma przy tym znaczenia, że zachwaszczenie zostało w późniejszym czasie usunięte przez rolnika, o czym świadczy protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. Przesłanki przyznania wsparcia w ramach pomocy rolnośrodowiskowej charakteryzującej się wieloletnim zobowiązaniem powinny być spełnione przez cały okres ważności zobowiązania, na który ta pomoc została przyznana. Jeśli zatem jedna z przesłanek przyznania wspomnianej pomocy, taka jak nawet trwające określony czas zachwaszczenie, nie została spełniona, choćby miało to miejsce tylko jeden raz w trakcie całego okresu trwania przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego, na jaki beneficjent pomocy się zobowiązał, pomoc ta nie może zostać przyznana. Przyznanie pomocy jest bowiem uzależnione od przestrzegania wszystkich warunków w trakcie całego okresu trwania przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego, na jaki beneficjent pomocy się zobowiązał, wobec czego złamanie jednego z tych warunków wystarczy, samo w sobie, aby spowodować pomniejszenie płatności. W czasie kontroli przeprowadzonej w maju 2013 r. na działkach stwierdzono nieprawidłowości dające podstawę do zmniejszenia przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu wynik kontroli dokonanej później przez jednostkę certyfikującą i późniejsze wpisanie skarżącego na listę producentów rolnych spełniających wymagania w zakresie rolnictwa ekologicznego. Kontrola ta stwierdza bowiem jedynie, że zachwaszczenie zostało usunięte i plantacja w dniu kontroli, tj. w dniu [...] lipca 2013 r. prowadzona jest prawidłowo, co uzasadnia wpisanie skarżącego po tej dacie na listę producentów spełniających wymagania rolnictwa ekologicznego.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały § 27 rozporządzenia z 2009 r., zgodnie z którym w razie stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (ust. 1). Wysokość zmniejszeń w tym przypadku określa załącznik nr 7 do tego rozporządzenia, zatytułowany "wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów", który w części II - rolnictwo ekologiczne w odniesieniu do wszystkich wariantów przewiduje zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie zebrany został pełny i wiarygodny materiał dowodowy. Dopuszczenie dowodu z protokół kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą było - jak już wykazano wyżej - w pełni uzasadnione. Dokument ten nie podważa mocy dowodowej urzędowego wykazu producentów spełniających wymagania w zakresie rolnictwa ekologicznego, dotyczy bowiem tylko i wyłącznie stanu plantacji w dacie kontroli i stwierdza zgodność z obowiązującymi rolnika wymogami w zakresie rolnictwa ekologicznego w dacie kontroli. Protokół stwierdza określony stan faktyczny, który podlega ocenie organu. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo oceniły, że stwierdzone zachwaszczenie plantacji malin oznaczało naruszenie praz skarżącego wymagań określonych w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009 r. w zakresie prowadzenia produkcji rolnej i należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin oraz gleby, a w konsekwencji uzasadniało odmowę przyznania pomocy na podstawie powołanych wyżej i szczegółowo omówionych przepisów. Prawidłowe było zatem uchylenie decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzeczenie co do istoty sprawy z uwzględnieniem nowych ustaleń faktycznych, powodujących konieczność zmniejszenia pomocy przyznanej skarżącemu, zgodnie z załącznikiem 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. (§ 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.).

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego spełnia też wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wyjaśnia szczegółowo podstawę prawną decyzji oraz wysokość przyznanych płatności, sposób ich wyliczenia i powody pomniejszenia płatności w części dotyczącej plantacji malin.

Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu przeciwnego, który podważałby ustalenia organu.

Podkreślenia wymaga, że skarżący podpisał protokół kontroli stwierdzającej zachwaszczenie plantacji malin bez jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń. Także w późniejszym czasie nie złożył żadnych wyjaśnień, nie zgłosił zarzutów co do sposobu przeprowadzenia kontroli i nie zakwestionował jej wyników. Nie zawiadomił także organu o nadzwyczajnych okolicznościach uniemożliwiających realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie utrzymania plantacji malin w wymaganym stanie. Dopiero na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego podniósł, że powodem zachwaszczenia plantacji malin były długotrwałe opady deszczu, nie wskazał jednak na te okoliczność żadnych dowodów. Należy więc zauważyć, że to na rolniku zobowiązanym do prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz zachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, ciąży obowiązek powiadamiania organu o wszelkich okolicznościach uniemożliwiających prawidłową realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego z przyczyn niezależnych od rolnika. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący powoływał się na siłę wyższą lub inne nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w § 1 i 35 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Przeciwnie, z odwołania od decyzji organu I instancji wynika, że jedyną przyczyną zachwaszczenia 1,50 ha plantacji było to, że skarżący nie zdążył usunąć wszystkich chwastów do daty kontroli.

Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z porządku prawnego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.