Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3735/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasadza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego L. K. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") decyzją

z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec L. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że L. K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do Ministra o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. We wniosku podniósł, że jego służba w pionie [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przed rokiem 1990 miała charakter krótkotrwały. Następnie, po pozytywnej weryfikacji, rozpoczął służbę w Urzędzie Ochrony Państwa. Podkreślił, że powierzone zadania i obowiązki służbowe wykonywał rzetelnie, narażając przy tym swoje zdrowie i życie, co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Dodał, że pełnienie przez niego służby

w warunkach ciągłego stresu oraz zagrożenia zdrowia i życia skutkowało spadkiem odporności organizmu, a w efekcie uznaniem przez komisję lekarską za niezdolnego do służby i przyznaniem trzeciej grupy inwalidzkiej. Wymieniony podkreślił, że

w uznaniu osiągnięć służbowych został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Brązowym Medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju".

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L. K. na ww. decyzję, wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 294/20 uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.

Wyrok z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 294/20 stał się prawomocny

i akta administracyjne wraz z orzeczeniem wpłynęły do organu w dniu 15 lutego 2021 r.

Z ustaleń organu wynika, że L. K. został zwolniony ze służby

w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu [...] lutego 2003 r. i ma przyznane prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono

z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura, jako świadczenie korzystniejsze.

Z informacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN") wynika, że wnioskodawca od dnia

[...] maja 1985 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 5 lat i 3 miesiące pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Całkowity okres służby ww. wynosi 18 lat, 9 miesięcy i 20 dni.

Kopie kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w dniu [...] lutego 2021 r., nie zawierają dokumentów wskazujących, aby L. K. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r.

Ponadto, z pisma Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia

[...] stycznia 2018 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nie wynika, aby wnioskodawca uchylał się od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Wnioskodawca wielokrotnie otrzymał zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. Nadano mu też Brązowy Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju" oraz Brązowy Krzyż Zasługi. Przekazane dokumenty zawierają informację, że

w stosunku do wymienionego były prowadzone w 2002 r. czynności wyjaśniające, zakończone odmową wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej. W analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych lub karno-skarbowych. Ponadto, w archiwalnych aktach osobowych L. K. znajduje się zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzające wykonywanie przez niego czynności służbowych w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] czerwca

1998 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Organ, uzasadniając decyzję z dnia [...] sierpnia 2021 r. podniósł, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę,

o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września

1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Minister podniósł, że jego zadaniem w przedmiotowej sprawie było stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki te można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, do czego został zobligowany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 294/20.

Wskazał, że L. K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 5 lat i 3 miesiące, zaś całkowity okres jego służby wynosi 18 lat, 9 miesięcy i 20 dni, zatem pełnił on służbę na rzecz totalitarnego państwa przez około 28% całego okresu służby.

W ocenie Ministra, wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. W związku z tym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Odnośnie zaś przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zaopatrzeniowej przyjął, iż przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej została spełniona, ponieważ L. K. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., co wynika z przedstawionej przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego informacji o przebiegu służby. Wskazują na to zarówno opinie służbowe, jak i wnioski o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Wnioskodawca wielokrotnie otrzymywał zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. Ponadto, został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Brązowym Medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju". Posiada również zaświadczenie stwierdzające wykonywanie czynności służbowych w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] czerwca 1998 r.

w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W związku z tym uznał, że przesłanka wynikająca z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej została spełniona.

Minister wskazał jednakże, iż w sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę wnioskodawcy można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ogromne znaczenie ma szczegółowa analiza materiału dowodowego, z której wynika, iż wnioskodawca w sposób świadomy i przemyślany rozpoczął służbę

w strukturze Służby Bezpieczeństwa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera raport strony z dnia [...] marca 1985 r., w którym widnieje zapis

o następującej treści: "Uprzejmie proszę o skierowanie mnie do pracy w pionie Służby Bezpieczeństwa z uwagi na fakt, iż praca w Służbie Bezpieczeństwa odpowiadałaby mi bardziej tematycznie."

Zaznaczył również, że w opinii służbowej z dnia [...] grudnia 1986 r. wskazano, iż wnioskodawca: "Od momentu podjęcia pracy w Wydziale [...] wykazuje duże zdyscyplinowanie, obowiązkowość i zaangażowanie w służbie. Dobrze organizuje pracę operacyjną przy wykonywaniu zleconych czynności." Przedmiotowy dokument zawiera również informację, że "Tow. K. po zapoznaniu się z działalnością społeczno-polityczną wydziału, pracą OOP, statutem i programem PZPR, wystąpił

z prośbą o przyjęcie go w poczet kandydatów partii." Następnie w 1987 r. wnioskodawca został członkiem PZPR.

Minister wyraził przekonanie, że członkostwo w PZPR było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca wyrażał chęć przystąpienia do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tyko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami

i funkcjami zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Mając powyższe na uwadze wskazał, że przedmiotowa postawa związana z pełną identyfikacją z ustrojem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku.

Ponadto zwrócił uwagę, że opinia służbowa z dnia [...] kwietnia 1988 r. zawiera informacje, że L. K.: "Samodzielnie typuje, opracowuje i pozyskuje osobowe źródła informacji, prowadząc także sprawy ewidencji operacyjnej". Powyższe jednoznacznie wskazuje, że służba wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa nie była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań, jakie wówczas były podejmowane w ramach służby publicznej.

Podniósł również, że w późniejszym okresie wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB pomimo, że okres pełnienia służby we wskazanej formacji z całą pewnością pozwolił mu na zaznajomienie się ze specyfiką oraz charakterem realizowanych tam zadań.

Wymieniony kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza SB, aż do momentu likwidacji struktur formacji, związanych ze zmianami ustrojowymi

w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie, był częścią wskazanej formacji i czerpał określone, wymierne korzyści.

W ocenie Ministra, "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy

i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta osiągnięciami wykraczającymi poza normalne warunki pełnienia służby.

Zdaniem organu, długotrwała służba na rzecz totalitarnego państwa oraz jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., ukierunkowany na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji sprawiają, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie

z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. K., reprezentowany przez pełnomocnika, zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]

i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 294/20, którymi organ był związany,

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez ustalenie, że okres 5 lat i 3 miesięcy pełnienia służby przed 1989 r. przez skarżącego nie jest okresem krótkotrwałym, podczas gdy w skali całego życia skarżącego, jak i w skali okresu służby, okres ten był krótkotrwały,

w szczególności, że w tym czasie skarżący rozpoczął i ukończył roczne stacjonarne studium podyplomowe, w czasie którego nie wykonywał żadnych zadań związanych z przebiegiem służby, zaś od daty wolnych wyborów w czerwcu 1989 r. "państwo totalitarne" przestało istnieć, a tym samym rzeczywisty okres służby przed 1989 r. mógł wynosić co najwyżej 3 lata i 3 miesiące.

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności szczególnych zasług i 8 lat służby skarżącego z narażeniem życia i zdrowia dla demokratycznego Państwa Polskiego, otrzymania licznych nagród i odznaczeń, które to okoliczności kwalifikowały sytuację skarżącego jako "szczególnie uzasadniony przypadek",

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o dopuszczenie

i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - Zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1976 r., w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, tj. zakresu działania Departamentu [...] MSW

i wydziałów [...] komend wojewódzkich MO.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie organ, będąc związany oceną prawną i wskazaniami wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 294/20, nie zastosował się do nich, naruszając przepis art. 153 p.p.s.a.

Organ niezgodnie z wytycznymi Sądu dokonał wyłącznie wykładni językowej "krótkotrwałości służby" bez wnikliwej indywidualnej analizy tego, czy służba przed 1989 r. pełniona była przy realizacji zadań właściwych państwu totalitarnemu, utożsamiając złożenie wniosku o przyjęcie do służby oraz członkostwo w PZPR

ze zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań

i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Ze wskazań prawomocnego wyroku

w sposób oczywisty wynikało, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy skarżący był indywidualnie zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Wskazania tego nie wypełnia ustalenie, że skarżący był członkiem PZPR (której członkiem było ponad 3 miliony osób). Organ w najmniejszym stopniu nie odniósł się do indywidualnych zadań wypełnianych przez skarżącego i jednostkę w której służył (inwigilacja środowisk [...] - pod kątem potencjalnego zamachu terrorystycznego, ochranianie [...]).

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ przedstawił odmienną od oceny Sądu ocenę prawną pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", jak również nie poczynił należytych rozważań, czy służba skarżącego ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie na rzecz państwa jako takiego.

Z załączonego do niniejszej skargi zarządzenia Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1976 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego oraz zakresu i systemu działania Departamentu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i wydziałów [...] komend wojewódzkich (równorzędnych) Milicji Obywatelskiej, nie wynika, aby zakres działalności wydziału skarżącego charakteryzował się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Skarżący podał, że pełniąc służbę wykonywał czynności niezwiązane z pracą

w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Jego zdaniem, fakty, które organ podaje w decyzji, jako mające przemawiać za brakiem wystąpienia w niniejszej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku, nie stanowią w żadnej mierze dowodu na wnioski, jakie wywodzi z nich organ.

Wnoszący skargę, podał, że będąc zakwalifikowanym do służby w pionie [...] Milicji Obywatelskiej, zaproponowano mu pracę

w [...], na co wyraził zgodę jako na pracę, która "odpowiadałaby mu bardziej tematycznie". Podanie zawarte w aktach sformułował w taki sposób ze względu na fakt, że struktury organizacyjne [...] były utajnione i pozornie włączone w struktury Służby Bezpieczeństwa. Fakt ten nie świadczy i nie może być przyjęty za dowód aktywności na rzecz totalitarnego państwa, bowiem w dacie pisania podania, skarżący nie był jeszcze pracownikiem Służby Bezpieczeństwa ([...]). Przytoczona zaś w zaskarżonej decyzji treść opinii służbowej z dnia [...] grudnia 1986 r., w której wskazano, że skarżący: "od momentu podjęcia pracy

w Wydziale [...] wykazuje duże zdyscyplinowanie, obowiązkowość i zaangażowanie

w służbie. Dobrze organizuje pracę operacyjną przy wykonywaniu zleconych czynności" stanowi standardowy zwrot określający poprawne wykonanie zadań służbowych.

W ocenie skarżącego, połączenie członkostwa w PZPR ze zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego, stanowi całkowicie dowolny i nieuprawniony wniosek organu i jako taki nie może stanowić jednej z podstaw uzasadniających zaskarżoną decyzję.

Skarżący stwierdził, że przytoczone z opinii służbowej z dnia [...] kwietnia

1988 r. realizowane zadania, wbrew twierdzeniom organu, stanowiły standardowy zakres obowiązków każdego pracownika jednostki pionu operacyjnego, w jego przypadku był to Wydział [...] - [...], niezależnie od tego, czy była to jednostka operacyjna Departamentu [...], Służby Bezpieczeństwa, Milicji Obywatelskiej czy innej służby. Całkowicie mylny jest zatem wniosek organu, że przytoczone czynności

i działania nie były zwykłymi standardowymi czynnościami i działaniami. Były one przypisane do rodzaju pracy, jaką wówczas wykonywał i w żadnej mierze nie świadczy o takim wykonywaniu służby, które mogłoby wskazywać na zaangażowanie skarżącego w działania na rzecz totalitarnego państwa, na co zwrócił uwagę również WSA w uzasadnieniu wyroku. Wręcz przeciwnie, przytoczony zakres obowiązków służbowych, to w przełożeniu na konkretne zadania skarżącego, prowadzenie przez niego działań operacyjnych wobec obywateli państw [...] popierających terroryzm, co w efekcie umożliwiło skuteczne zabezpieczenie przed potencjalnymi zagrożeniami podczas [...] w 1990 r. w [...], gdzie wówczas skarżący pracował i dowodził siłami Urzędu Ochrony Państwa organizując ochronę wizyty. Wszystkie pozostałe obowiązki skarżącego w całości miały także charakter [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec L. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej została wydana

w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 294/20, który uchylił decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości, w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września

2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 294/20.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 25 listopada

2020 r., sygn. akt II SA/Wa 294/20 i nie zrealizował sformułowanych w nim wytycznych co do dalszego postępowania. Należy zatem zarzucić organowi naruszenie art. 153

w związku z art. 170 p.p.s.a.

Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 294/20 przyjął, że organ nie ocenił sprawy w jej całokształcie. W szczególności nie odniósł się do materii tego, czy służba skarżącego charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem

w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, czy też była tylko aktywnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. Zdaniem Sądu, konieczność szczegółowego wyjaśnienia powyższych kwestii jawi się jako wyjątkowo niezbędna w realiach przedmiotowej sprawy, ponieważ sam organ ustalił, że służba skarżącego po roku 1989 była pełniona w sposób niezwykle rzetelny o czym świadczą przyznane stronie odznaczenia państwowe, wielokrotne zwiększanie przyznanego funkcjonariuszowi dodatku do uposażenia, czy też zaświadczenie potwierdzające fakt wykonywania przez skarżącego czynności służbowych (przez okres prawie 8 lat) w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Zdaniem Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, nadal aktualny pozostaje zarzut dowolności, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznaniowej nie wynika, aby wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie było ich logiczną konsekwencją.

Minister, wbrew zaleceniom Sądu, nie dokonał wszechstronnej, wyczerpującej

i przekonującej oceny zaistnienia w przedmiotowej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku", w szczególności całkowicie zignorował materiały przesłane z formacji, w której skarżący służył po dniu 12 września 1989 r.

Przede wszystkim pominął fakt, że skarżący jako funkcjonariusz UOP, pełnił służbę

w szczególnych warunkach. W związku z pełnieniem służby z narażeniem życia

i zdrowia uzyskał podwyższoną emeryturę. Był awansowany w stopniach

i stanowiskach. W 1996 r. został odznaczony brązowym medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju", a w 1999 r. Brązowym Krzyżem Zasługi.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis, pomimo zobowiązania, organ nie rozważył w sposób wszechstronny i rzetelny wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji naruszył zasady procesowe, wymienione w art. 7, art. 77

§ 1, art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a.

Zdaniem Sądu, motywy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie są wystarczające do przyjęcia, że ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana w granicach uznania administracyjnego. Ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została bowiem dokonana

w sposób wybiórczy i jednostronny, a użyta w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacja nie jest ani przekonywująca, ani adekwatna.

W ocenie Sądu, w oderwaniu od realiów prawnych sprawy i wskazówek interpretacyjnych, wynikających ze stanowiska wyrażonego w wyroku sądu administracyjnego, pozostają zawarte w zaskarżonej decyzji uwagi Ministra dotyczące członkostwa skarżącego w PZPR i wysnuwane na tej podstawie domniemania. To nie przystąpienie do PZPR stało się bowiem powodem pozbawienia skarżącego świadczeń emerytalnych w pełnej wysokości, więc nie może ono przesądzać o możliwości zastosowania wobec skarżącego dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Minister, oceniając przebieg służby skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r., wskazał, że długotrwała służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa oraz jej charakter ukierunkowany na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji sprawiają, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Na dowód czego odwołał się do raportu wnioskodawcy z dnia [...] marca 1985 r., opinii służbowej z dnia [...] grudnia 1986 r., a także przystąpienia w 1987 r. do PZPR w charakterze członka. Organ nie poczynił jednak żadnych, bardziej szczegółowych ustaleń dotyczących tej działalności strony.

Na podstawie przywołanej dokumentacji nie można jednoznacznie stwierdzić, że realizowane przez skarżącego przed 1989 r. zadania należy oceniać negatywnie

z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawnego i chronionych przez to państwo praw słusznie nabytych do zaopatrzenia społecznego.

Zwrócić należy uwagę, że przepisy k.p.a., normujące materię postępowania dowodowego, nie posługują się pojęciem domniemania, lecz dowodem/dowodami. Stąd domniemania Ministra, dotyczące postawy skarżącego związanej z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach totalitarnego państwa, nie mogą mieć decydującego znaczenia w sprawie. Ważne są bowiem dowody, na podstawie których czynione są ustalenia i dokonywane są oceny.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy podać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tym samym organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w oparciu o okoliczności, na które wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt

II SA/Wa 294/20.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procesowych, co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a przede wszystkim art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a., który zobowiązywał organ do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań w zakresie dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu sądu. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) - w punkcie drugim sentencji wyroku.