Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 284/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6m art. 6o pkt 1 art. q  ust. 1 art. 6c art. 6h art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. S. prowadzącej N. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia do grudnia 2016 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 17 października 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S. prowadzącej N. w D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 26 kwietnia 2016 r. do U. M. w D. wpłynęło pismo A. S. – N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [..] zatytułowane "Deklaracja" i podpisane przez pełnomocnika- R. S. W treści pisma wskazano, że w nawiązaniu do poczynionych ustaleń skarżąca deklaruje w miesiącu kwietniu 4 pojemniki– odpady niesortowane, w miesiącu maj i późniejszych- 2 pojemniki tygodniowo odpady sortowane.

Burmistrz D. pismem z dnia 23 maja 2016 r. wezwał N. Z. O. Z. N. C. R. P. I w D. do złożenia w terminie 7 od doręczenia wezwania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w D. przy ul. P. [...] . Burmistrz podał, że na podstawie art. 6m ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250), dalej "u.c.p.g.", właściciel nieruchomości obowiązany złożyć jest stosowną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

A. S. – N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [..] , odpowiadając na wezwanie, podała, że stosowną deklarację złożyła w dniu 26 kwietnia 2016 r., na podstawie której gmina odbiera od niej śmieci. Wskazała, że wcześniej odbierało od niej śmieci [...] na podstawie umowy, która została jej wypowiedziana w kwietniu 2016 r.

Burmistrz D. wydał w dniu 14 czerwca 2016 r. postanowienie, w którym wobec A. S.- N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w D. przy ul. P. [...] .

Organ I instancji dołączył do akt sprawy kopię wydruku ze strony internetowej O. W.-R. "P." oraz kopię zestawienia z Kartoteki Obciążeń za okres 21 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. M. P. G. K. S. z o. o. w D., dotyczącego kontrahenta –B. R. T. "A.-T." O. W. "P.", zawierającego odczyt ilości zużytej wody od 30 stycznia 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. w ilości łącznie [...] , średnia z 12 miesięcy [...] .

Organ I instancji wydał w dniu 15 lipca 2016 r. decyzję, w której określił dla firmy A. S. –N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. [...] . strony skarżącej, właściciela przedmiotowej nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od miesiąca kwietnia 2016 r. do grudnia 2016 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, przyjmując średnie miesięczne zużycie wody w wysokości [...] m3 x stawka opłaty za odbiór odpadów segregowanych w wysokości [...] zł oraz zobowiązał ww. firmę do uiszczania ww. opłaty do 15-ego każdego miesiąca na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w D. lub w kasie tego Urzędu.

A. S. –N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało w dniu 25 sierpnia 2016 r. decyzję, w której uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 15 lipca 2016 r.

Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wykazał tożsamości podmiotu, do którego skierowana była zaskarżona decyzja- A. S.- N. Z. O. Z. N.C.R.P. w D. ul. P. [...] z podmiotem – B. R. T. "A.-T." O. W. "P.", którego dotyczyły rozliczenia zużytej wody.

Organ I instancji, pismem z dnia 27 września 2016 r., wezwał A. S.-N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] do przedłożenia w terminie 7 dni wyjaśnień dotyczących danych zawartych w deklaracji. W uzasadnieniu organ wskazał na konieczność złożenia przez właściciela nieruchomości stosownej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz pouczył, że niezłożenie wyjaśnień będzie skutkowało wszczęciem postępowania.

Organ I instancji dołączył do akt kopię protokołu przesłuchania strony z dnia 3 października 2016 r. Z protokołu tego wynikało, że dokonano przesłuchania R. S., który podał, iż decyzja została wystawiona na właściwy podmiot – A. S.- N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] . Osoba odbierająca korespondencję jest pracownikiem. Pracownik dysponuje pieczątką biura B. A.-T., zaś A. S. jest właścicielem ww. biura.

Organ I instancji wydał w dniu 17 października 2016 r. decyzję nr [...] , w której dla firmy A. S. –N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] , właściciela przedmiotowej nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od miesiąca kwietnia 2016 r. do grudnia 2016 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, przyjmując średnie miesięczne zużycie wody w wysokości [...] m3 x stawka opłaty za odbiór odpadów segregowanych w wysokości [...] zł oraz zobowiązał ww. firmę do uiszczania ww. opłaty do 15-ego każdego miesiąca na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w D. lub w kasie tego Urzędu.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości winni złożyć stosowną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2016 r. wpłynęło pismo R. S. o ilości pojemników oraz iż do dnia wydania decyzji nie została złożona deklaracja na obowiązującym druku. Organ wskazał, że postawą obliczenia ww. opłaty był § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały nr XV/114/2015 Rady Miejskiej w D. z dnia 28 października 2015 r., dalej "uchwała nr XV/114/2015", oraz wyciąg z kartoteki obciążeń za zużycie wody. Wobec niezłożenia stosownej deklaracji, organ zobowiązany był na podstawie art. 165 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz art. 6o pkt 1 u.c.p.g. do wydania decyzji.

A. S.- N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [..] złożyła odwołanie od powyższej decyzji, na którym odciśnięto pieczęć –B. O. R. T. "A.-T." w D. G. O. W. "P." [...] D. G. ul. G. [...] . Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 8 Kpa przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, gdyż skarżąca złożyła już deklarację za rok 2016 i została ona przyjęta przez organ oraz na jej podstawie następuje odbieranie odpadów;

2. art. 6j ust. 3a u.c.p.g. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały nr XV/114/2015 przez przyjęcie, że uchwała dotyczy obiektu skarżącej, tj. N. Z. O. Z. N. C. R. P., który nie jest hotelem, pensjonatem, domem opieki, internatem oraz innym o podobnej funkcji. W obiekcie nie są świadczone usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, lecz usługi medyczne na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w formie całodobowego zakładu rehabilitacji leczniczej;

3. zasady niedziałania prawa wstecz (lex reto non agit), wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych w postaci sformułowania, że podstawą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami będzie zużycie wody za zeszły rok;

4. zasady poprawnego i racjonalnego opodatkowania przy konstrukcji opłaty, wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych (zasady demokratycznego państwa prawa).

Skarżąca podniosła, że decyzja została wydana w oparciu o uchwałę Rady Miasta, która została wydana z naruszeniem prawa, a która jest przedmiotem badania obecnie przez sądy administracyjne.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania albo o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało w dniu 23 stycznia 2017r. decyzję, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że gmina jest zobowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych, zaś właściciele nieruchomości zobowiązani są do ponoszenia opłat zagospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gmin. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 6c, art. 6m i art. 6o u.c.p.g. i wskazał, że system ustalania wysokości ww. opłaty opiera się na obowiązku właściciela nieruchomości do samodzielnego obliczania wysokości opłaty i złożenia deklaracji. System ten powstaje z mocy prawa, a złożenie poprawnej deklaracji nie powoduje wydania decyzji administracyjnej. W przypadku niezłożenia deklaracji lub uzasadnionych wątpliwości co do jej treści, organ wydaje decyzję deklaratoryjną, określając wysokość opłaty i biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wszedł w posiadanie dowodu świadczącego o tym, iż zadeklarowana przez A. S., reprezentującą [...] N. C. R. P. w D. ul. P. [...] , ilość planowanych do odebrania w bieżącym roku odpadów komunalnych z ww. nieruchomości, budziła wątpliwości, a dowodem tym było zestawienie zużycia wody w 2015 r. przez ten podmiot.

W ocenie Kolegium, organ I instancji, mając na uwadze przepisy u.p.c.g. oraz prawo miejscowe, którym są uchwały Rady Miejskiej w D., prawidłowo podjął postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a następnie na podstawie zgromadzonych dowodów wydał zaskarżoną decyzję, określającą kwotę miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami na terenie nieruchomości w D. przy ul. P. [...] , władanej przez A. S. [...] N. C. R. P.

A. S.- N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D. ul. P. [...] złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 8 Kpa przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do obywateli, gdyż skarżąca złożyła już deklarację za rok 2016 i została ona przyjęta przez organ oraz na jej podstawie następuje odbieranie odpadów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 7 w zw. z art. 77 Kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy przez organ II instancji, w szczególności nie odniesienie się do zarzutów skarżącej;

3. art. 6j ust. 3a u.c.p.g. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały nr XV/114/2015 Rady Miejskiej D. przez przyjęcie, że uchwała dotyczy obiektu skarżącej, tj. [...] . C. R. P., który nie jest hotelem, pensjonatem, domem opieki, internatem oraz innym o podobnej funkcji. W obiekcie nie są świadczone usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, lecz usługi medyczne na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w formie całodobowego zakładu rehabilitacji leczniczej;

4. zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych w postaci sformułowania, że podstawą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami będzie zużycie wody za zeszły rok, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

5. przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik przez naruszenie zasady poprawnego i racjonalnego opodatkowania przy konstrukcji opłaty, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP oraz praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych (zasady demokratycznego państwa prawa).

Skarżąca podała, że jest właścicielem nieruchomości niezamieszkałej, na której świadczy usługi zdrowotne zgodnie z ustawą o działalności leczniczej. Zdaniem skarżącej, nie może być do niej stosowany zapis § 1 wskazanej uchwały. Skarżąca podała, że odniesienie się do zużycia wody za zeszły rok przy konstrukcji opłaty narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Gdyby wiedziała, że tak będzie mogłaby odpowiednio wcześnie podjąć stosowne działania. W ocenie skarżącej, tak skonstruowana opłata dotyka jest niesprawiedliwa, gdyż obiekty, które mają duże zużycie wody niezależnie od ilości wytworzonych odpadów. Wskazała, że zaskarżyła ww. uchwałę do sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Stosownie do art. 120 o.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

Na podstawie art. 121 § 1 o.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zaś organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 2 o.p.).

Na mocy art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Zgodnie z art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Stosownie do art. 210 § 1 o.p., decyzja zawiera: oznaczenie organu podatkowego; datę jej wydania; oznaczenie strony; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie; podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny albo podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 o.p.).

Na mocy art. 127 o.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne.

W ocenie Sądu, organy obu instancji naruszyły ww. przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organu I i II instancji. Organ I instancji niewłaściwie prowadził postępowanie w sprawie, zaś organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy ponownie, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji zaakceptował naruszenie przez organ I instancji ww. przepisów postępowania.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2). Uchwała, o której mowa w ust. 2, może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności (art.6c ust.3).

Na mocy art. 2 ust.1 pkt 4 u.c.p.g., przez właścicieli nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Stosownie do art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości:

1) na których zamieszkują mieszkańcy – od razu z mocy prawa,

2) na których nie zamieszkują mieszkańcy, lecz powstają odpady komunalne – dopiero po wejściu w życie uchwały rady gminy postanawiającej objąć te nieruchomości systemem odbierania odpadów komunalnych.

Opłata ta ma charakter daniny publicznej.

Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub

2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub

3) powierzchni lokalu mieszkalnego

- oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (art. 6j ust.3).

W przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g., na których są świadczone usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196 ze zm.), dopuszcza się aby opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 1 (art.6j ust. 3a).

Zgodnie z art. 6k ust. 1 u.c.p.g., rada gminy, w drodze uchwały:

1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;

2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę przesłanki wymienione w art. 6k ust. 2 u.c.p.g.

Rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz nieselektywny na podstawie art. 6k ust. 2a i ust. 3 u.c.p.g.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust.1a).

Rada gminy określa wzór deklaracji zawierający dane wymienione w art. 6m ust.1b u.c.p.g.

Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o (art. 6m ust. 1d).

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2).

Stosownie do art. 6n ust.1 pkt 1 u.c.p.g., rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.

Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (art.6o ust. 2).

Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty (art.6o ust. 3).

Właściciel nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 4).

Wskazać należy, że Rada Miejska w D. podjęła w dniu 28 października 2015 r. uchwałę nr XV/112/2015 w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Województwa Z. z 2015 r. poz. 5079).

W niniejszej sprawie Rada Miejska w D. wydała na podstawie ww. przepisów u.c.p.g. uchwałę nr XV/114/2015, które jest aktem prawa miejscowego. Uchwała ta jako akt powszechnie obowiązującego prawa obowiązuje tylko na obszarze działania organu, który je wydał, został wydawany na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie i został opublikowany we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym. Uchwała ta do czasu utarty jej mocy wiąże organ wykonawczy danej gminy i mieszkańców, w tym osoby fizyczne i prawne. Z urzędu Sądowi wiadomo, że skarga skarżącej na zapisy uchwały nr XV/114/2015 została postanowieniem WSA w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 790/16 odrzucona. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3279/16 oddalił skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA (postanowienia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały nr XV/114/2015, dokonuje się wyboru metod ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne w następujący sposób:

1) w przypadku nieruchomości takich jak: hotele, pensjonaty, domy opieki, internaty oraz inne o podobnej funkcji opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zużytej wody za rok poprzedni z danej nieruchomości oraz stawki opłaty, określonej w § 2,

2) w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe jedynie przez część roku opłatę stanowi ryczałtowa stawka za rok od domku letniskowego, określona w § 5,

3) w przypadku nieruchomości innych niż wymienionych w pkt 1 i 2 opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników (obliczona zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta D.) z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości, stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 4 niniejszej uchwały oraz częstotliwości odbierania odpadów komunalnych z terenów nieruchomości.

Stosownie do § 2 ust. 1 uchwały nr XV/114/2015, ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz § 1 ust. 2 pkt 1 w wysokości [...] zł miesięcznie za 1 m3 zużytej wody.

Wzory deklaracji zostały wprowadzone uchwałą Rady Miejskiej w D. nr XV/118/2015 z dnia 28 października 2015 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Z. z 2015 r. poz. 4682) oraz zmianą tej uchwały przez uchwałę nr XVII/137/2015 z dnia 21 grudnia 2015 r. (Dz. Urz. Województwa Z. z 2016 r. poz. 219), która również stanowi akt prawa miejscowego.

W § 1 uchwały nr XV/118/2015 określono:

1. wzór deklaracji składany przez właścicieli nieruchomości zamieszkałej stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.

2. wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałej i nieruchomości w części zamieszkałej oraz w części niezamieszkałej, na której powstają odpady, stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszej uchwały.

Z ww. przepisów wynika, że w pierwszej kolejności organ winien ustalić właściciela nieruchomości, na którym ciąży obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g.: tj. 1) prawnego właściciela w znaczeniu przyjmowanym w art. 140 Kodeks cywilny (k.c.), czyli osoby, które z wyłączeniem innych osób mogą korzystać z rzeczy (w tym wypadku nieruchomości) zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy oraz rozporządzać rzeczą, a także:

2) współwłaściciela, tj. stosownie do art. 195 k.c. osoby, którym własność tej samej rzeczy (w tym wypadku nieruchomości) przysługuje niepodzielnie; według art. 196 k.c. współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych (stosuje się do niej przepisy działu IV "Współwłasność" tytułu I "Własność" księgi drugiej "Własność i inne prawa rzeczowe" k.c.), albo współwłasnością łączną (regulują ją przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika; typowym przykładem jest tu współwłasność łączna małżonków),

3) użytkownika wieczystego; według art. 232 § 1 k.c. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, a położone w granicach administracyjnych miast, oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym (art. 232 § 2 k.c. dopuszcza użytkowanie wieczyste innych gruntów, jeżeli przewidują to przepisy szczególne); uprawnienia użytkownika wieczystego są zbliżone do uprawnień właściciela, ponieważ według art. 233 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób oraz swoim prawem rozporządzać,

4) jednostkę organizacyjną i osobę posiadającą nieruchomości w zarządzie; w obowiązującym stanie prawnym wynikającym z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 z późn. zm.) przez zarząd należy rozumieć trwały zarząd będący prawną formą władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną,

5) jednostkę organizacyjną i osobę fizyczną, posiadającą nieruchomości w użytkowaniu, czyli posiadające prawo użytkowania będące ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu art. 252 i n. k.c.,

6) inny podmiot władający nieruchomością, przez co należy rozumieć posiadacza nieruchomości, także ich dzierżyciela; według art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą nieruchomością (posiadacz zależny), natomiast dzierżycielem według art. 338 k.c. jest ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego.

W tym zakresie organ I instancji mógł uzyskać stosowną informację we własnym zakresie w wydziale zajmującym się podatkami lokalnymi np. przez wypis z ewidencji gruntów i budynków, czy też odpis z księgi wieczystej nieruchomości.

W ocenie Sądu, obciążenie skarżącej przedmiotową opłatą powinno być poprzedzone wykazanie, w pierwszej kolejności, że jest ona właścicielem przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu k.c. Gdyby tak nie było, organ winien zbadać czy skarżącą można obciążyć opłatą przy przyjęciu innych przesłanek, które wymieniono wyżej w pkt 3-6.

Podkreślić należy, że gdyby ustalono, iż skarżąca jest właścicielem nieruchomości zgodnie z przepisami k.c. to jako osoba fizyczna będzie stroną postępowania w niniejszej sprawie i adresatem stosownych decyzji. Wówczas nie ma znaczenia jak określa się skarżąca poprzez rodzaj wykonywanej działalności, tj. stroną postępowania byłaby A. S., a nie -A. S. N. Z. O. Z. N. C. R. P. w D.. Także stroną tego postępowania nie mogłoby być B. O. R. T. "A.-T.", co do którego nie ustalono w jakiej formie prawnej działa, czy jest to np. spółka cywilna, czy też działalność osoby fizycznej, do której ono należy.

Osoba fizyczna może prowadzić szereg różnych działalności poddanych różnym uregulowaniom prawnym, lecz nie ma to wpływu na status jej jako właściciela nieruchomości w rozumieniu przepisów k.c. Organ I instancji mógł ustalić w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (www.firma.gov.pl), jakie działalności prowadzi skarżąca wraz historią wpisów, dokonując stosownego wydruku. Jest to rejestr ogólnie dostępny przez internet. Dla organu powyższe informacje były bardzo pomocne.

Wskazać należy, że osoba fizyczna, będąca właścicielem nieruchomości w rozumieniu k.c. mogła nieruchomość np. wydzierżawić innej osobie prawnej, czy osobie fizycznej, lecz wówczas, organ winien ustalić w posiadaniu kogo jest przedmiotowa nieruchomość i wezwać stronę do przedstawienia stosownych umów.

Skarżąca dołączyła do akt sądowych wypis z rejestru podmiotów leczniczych prowadzonego przez Wojewodę Ś. nr księgi [...], z którego wynika, że A. S. jest podmiotem leczniczym (poz. 12 wpisu-forma organizacyjno-prawna- działalność gospodarcza prowadzona przez osobę fizyczną), prowadzącym zakład leczniczy. Zakład leczniczy nosi nazwę N. Z. O. Z. N. C. R. P., położony w D. przy ul. P. [...] (rubryka 22). W rubryce 25 wskazano adres strony internetowej zakładu, tj. www.all-tourist.pl (która to strona jest stroną O. W.-R. "P.") Nadmienić należy, że organ winien załączyć do akt sprawy ten wypis, który dostępny jest przez internet (www.rpwdl.csioz.gov.pl/RPM) lub też wezwać stronę o jego przedłożenie.

Wskazać należy, że na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638) podmiotem leczniczym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.). Przedsiębiorcą jest niewątpliwie A. S. (posiada wpis do CEIDG, nr NIP[...] ). Tym samym w przypadku ustalenia, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu k.c. nie mogłaby ona oddać sama sobie do użytkowania tej nieruchomości w ramach [...] czy też B. O. R. T. "A.-T.", gdyby okazała się również jego właścicielem.

Wskazać należy, że organ I instancji winien przyłożyć dużą staranność do wezwań kierowanych do strony postępowania, nie tylko właściwie ją określając, lecz także do ich treści. Strona powinna wiedzieć co jest powodem wezwania i jakich dalszych czynności oczekuje od niej organ. Przykładowo wezwanie do złożenia deklaracji winno oprócz wskazania właściwego przepisu i miejsca oraz terminu w jakim deklarację (lub inny dokument) należy złożyć, a także pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania powinno zawierać wskazanie gdzie strona może uzyskać stosowne formularze deklaracji (czy to w organie, czy też na stronie internetowej). Jest to wypełnienie podstawowych zasad postępowania, o których mowa była powyżej.

W niniejszej sprawie po uchyleniu decyzji z dnia 15 lipca 2016 r. przez Kolegium, organ I instancji wystosował do skarżącej błędne wezwanie z dnia 27 września 2016r. Z treści jego wynikało, że oczekuje od strony wyjaśnień dotyczących danych zawartych w deklaracji pod rygorem wszczęcia postępowania. Skoro organ I instancji stwierdził, że strona nie złożyła stosownej deklaracji to nie może wymagać złożenia przez nią wyjaśnień co do jej treści. Ponadto postępowanie w sprawie było już wszczęte postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r.

Podkreślić należy, że pismo z dnia 26 kwietnia 2016 r., które strona zatytułowała "Deklaracja" w istocie nie może być uznane za pochodzące od niej, gdyż podpis pod nim złożył R. S. Wskazać należy, że w piśmie tym wskazano, że jest on pełnomocnikiem skarżącej, lecz z akt nie wynikało żeby złożył on stosowne pełnomocnictwo. Przypomnieć należy, że pełnomocnikiem strony postępowania może być osoba w rozumieniu przepisów o.p. (rozdział 3a).

Ponadto organ I instancji postąpił nieprawidłowo dokonując przesłuchania R. S. w dniu 3 października 2016 r. w charakterze strony postępowania. Przypomnieć należy, że jako stronę można było w tej sprawie przesłuchać wyłącznie A. S. po wyrażeniu przez nią zgody (art. 199 o.p.). Inna osoba mogłaby być przesłuchana przez organ jedynie w charakterze świadka (art. 196 o.p.). Organ, przesłuchując pracownika skarżącej winien ustalić na podstawie jakiej umowy jest on zatrudniony przez skarżącą oraz w której z firm przez nią prowadzonych pracuje. Ponadto z uwagi na zbieżność nazwisk organ powinien wyjaśnić czy pracownik jest z spokrewniony ze skarżącą, gdyż podczas przesłuchania osoba przesłuchiwana powinna być właściwie pouczona o prawach i obowiązkach. Jest to istotne z uwagi na zachowanie gwarancji procesowych osób przesłuchiwanych. W przypadku gdy to jest konieczne organ może zwrócić się o pomoc do organu równorzędnego np. w dokonaniu przesłuchania konkretnej osoby (art.157 o.p.).

Wskazać należy, że Sąd uznał za prawidłowe włącznie przez organ do akt sprawy kopii zestawienia z K. O. M. P. G. K. w D. dotyczącego zużycia wody oraz wydruku ze strony internetowej O. W.-R. "P.". Jednakże organ I instancji nie dokonał analizy tych dokumentów na tle stanu faktycznego i stosownych przepisów w wydanej decyzji. Kopia zestawienia zużycia wody wskazywała na odbiorcę wody (ścieków) B. R. T. "A.-T." O. W. P. w D. ul. P. [..] . Należało więc w pierwszej kolejności wyjaśnić kto jest właścicielem tego biura w związku z adnotacją na stronie internetowej ww. ośrodka o tym, że jest on własnością tegoż biura.

W przypadku ustalenia, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości oraz ww. biura w rozumieniu przepisów k.c. jest skarżąca oraz iż na tej nieruchomości położony jest ośrodek wypoczynkowy, organ winien dokonać rozważań odnośnie prowadzenia na tej nieruchomości różnych działalności przez skarżącą, w tym [...] i ich wpływu na wysokość przedmiotowej opłaty.

Po ustaleniu właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. organ winien wyjaśnić podstawę prawną określenia wysokości należnej opłaty. W niniejszej sprawie organ winien wyjaśnić dlaczego przy określeniu tej opłaty należało zastosować w stosunku do skarżącej § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały nr XV/114/2015, mimo iż prowadzi ona [...] .

Następnie organ winien dokonać obliczenia stosownej opłaty. W pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić jednostkę miary ilości zużytej wody w wypisie z ww. kartoteki obciążeń, gdyż znajduje się tam jedynie zapis o ilości wody- [...] oraz średniej z 12 miesięcy-[..] . W tym celu organ winien wystąpić do M. P. G. K. w D. o wyjaśnienie tej kwestii. Wskazać należy, że gdyby przyjąć, iż wskazane liczby dotyczą m3 zużytej wody w okresie roku 2015 to organ winien wyjaśnić, dlaczego w wydanej decyzji przyjął średnie zużycie wody przez skarżącą w wysokości [...] m3, w przypadku pomyłki organ powinien dane zweryfikować. Zaznaczyć należy, że mimo, iż skarżąca, według organu, nie złożyła stosownej deklaracji organ w wydanej decyzji przyjął stawkę opłaty jak przy odbiorze odpadów segregowanych. Powyższe ma bezpośredni wpływ na wysokość opłaty ewentualnie określonej przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie może być ona wyższa niż [...] zł , tj. kwota ustalona w decyzji z dnia 17 października 2016 r. za okres od kwietnia do grudnia 2016 r. Jest spowodowane ochroną praw strony w toczącym się postępowaniu.

Wydając decyzję o określeniu opłaty organ winien ją właściwie uzasadnić, ustalając stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego, wskazując przepisy prawa i wyjaśniając ich zastosowanie. Organ może kierować się w tym zakresie wskazaniami zawartymi w wyrokach sądów administracyjnych np. w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 19/17 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec wyżej opisanych naruszeń, Sąd na podstawie art. 145 §1 lit.c w zw. z art.135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Na tym etapie postępowania przedwczesne było ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w skardze.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobowiązany jest kierować się wskazaniami Sądu zawartymi powyżej i wydać stosowne orzeczenie na podstawie przepisów prawa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Tytułem kosztów przyznano skarżącej od organu odwoławczego kwotę [....] zł (wpis –[...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika- [...] zł).