Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3122/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. J. kwotę 100 zł (słownie: 100 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., Nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm., dalej: O.p.), w związku z odwołaniem A.J. (dalej: Strona, Skarżący), od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: NUS) z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], określającej kwotę w nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2013 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. - stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołania.

DIAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzja NUS, została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 24 kwietnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu 9 maja 2017 r. (zgodnie z prezentatą NUS) Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Wobec tego DIAS stwierdził, że w związku z doręczeniem przesyłki zawierającej decyzję w dniu 24 kwietnia 2017 r., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania (zgodnie z art. 223 § 1 i § 1 pkt 1 O.p.) rozpoczął swój bieg w dniu 25 kwietnia 2017 r. i upłynął w dniu 8 maja 2017 r. (art. 12 § 1 O.p.). Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało złożone przez Stronę dopiero w dniu 9 maja 2017 r.

W związku powyższym DIAS stwierdził, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez Stronę dochowany. Odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Podniósł, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy wydaje na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona powyższemu postanowieniu DIAS zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Wskazała rażące naruszenie przez DIAS zasady nakazującej organowi podatkowemu poszukiwanie prawdy, poprzez naruszenie obowiązku nie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 187 O. p.). Skarżący wskazał, że DIAS nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie. Nie ustalił bowiem faktycznej daty otrzymania decyzji wydanych przez NUS przez pełnomocnika Strony, nie uwzględnił okoliczności braku wpisanej daty przez otrzymującego, jak i kwestii, że datownik został umieszczony przez doręczyciela przesyłki. Oparto się na błędnie i wybiorczo dobranym dowodzie, tj. stemplu daty otrzymania przesyłki, co jest sprzeczne z prawdą i przez to błędnym uzasadnieniem prawnym oraz wyeliminowania Strony jako przeciwnika procesowego odwołania. Strona podniosła, że DIAS dopuścił się naruszenia zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika.

Strona w uzasadnieniu wyjaśniła, że z uwagi na rozbieżność w zakresie daty doręczenia decyzji zostały podjęte czynności wyjaśniające mające na celu ustalenia faktycznej daty doręczenia tych decyzji. Z ustaleń tych wynika, że w dniu 26 kwietnia 2017 r. o godz. 17:23 faktycznie dokonano doręczenia, a data na datowniku była błędna. Podatnik wskazał, że nie może odpowiadać za błędy poczty.

Skarżący w dniu 6 września 2017 r. złożył "wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego" na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uzupełnienie materiału dowodowego o pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 sierpnia 2017 r. stwierdzające, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 26 kwietnia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie treść potwierdzenia odbioru nie budziła żadnych wątpliwości organu odwoławczego. Zdaniem DIAS złożenie podpisu na potwierdzeniu odbioru, na którym data została naniesiona pieczęcią (datownikiem) stanowi potwierdzenie, iż właśnie z tą datą osoba uprawniona otrzymała przesyłkę. Fakt użycia datownika nie stanowi o wadliwości daty widniejącej na potwierdzeniu odbioru, czy o wadliwości oświadczenia odbierającego przesyłkę. Wskazał, że należy mieć na względzie, iż wątpliwości odnośnie daty doręczenia Strona wskazała dopiero po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia kwestionując ten fakt w złożonej skardze oraz docelowo przedstawiając dokument pochodzący od Poczty Polskiej S.A. skutkujący powstaniem sytuacji, w której mamy do czynienia ze sprzecznością dwóch dokumentów. Chodzi o potwierdzenie odbioru oraz pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 sierpnia 2017 r., które to wskazują na odmienne terminy doręczenia spornej przesyłki.

DIAS podkreślił, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Zatem pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję. Skutkuje to domniemaniem autentyczności i zgodności z prawdą tego dokumentu. Domniemanie to może zostać obalone przeciw dowodem. W rozpatrywanej sprawie Strona przedstawiła pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 sierpnia 2017 r. wskazujące, że przedmiotową przesyłkę otrzymała w innym terminie niż wskazany w potwierdzeniu jej odbioru. W zaistniałej sytuacji z uwagi na rozbieżność ww. dokumentów w kluczowej dla podjętego rozstrzygnięcia kwestii DIAS pismem z dnia 15 września 2017 r. wystąpił do Poczty Polskiej S.A. o wyjaśnienie kwestii sprzeczności tych dwóch dokumentów, mając na uwadze wagę potrzeby jednoznacznego wskazania daty doręczenia spornej przesyłki. W ocenie DIAS odpowiedź na ww. pismo może stanowić kluczowe zagadnienie dla oceny prawidłowości zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Tym niemniej mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy DIAS uznał za zasadne podtrzymanie swojego stanowiska zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu 12 stycznia 2018 r. zostało złożone pismo wyjaśniające DIAS z dnia 11 stycznia 2018 r., z którego wynika, że ustalono na podstawie wyjaśnień Poczty Polskiej S.A., iż doręczający w wyniku pomyłki umieścił na omawianym dokumencie mylną datę, tj. 24 kwietnia 2017 r. niemniej osoba rozliczająca pracownika umieściła na karcie doręczeń odcisk datownika z prawidłową datą tj. 26 kwietnia 2017 r. Do powyższego pisma DIAS dołączył także załączniki: odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z dnia 15 listopada 2017 r. i kartę doręczeń przesyłek poleconych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Poza tym odnosząc się do wniosku dowodowego złożonego przez Skarżącego w toku postępowania w postaci odpisu pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 sierpnia 2017 r., należy wskazać, że Sąd dopuścił powyższy dowód. Jego uwzględnienie było możliwe, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS stwierdzające uchybienie terminowi do jego wniesienia od decyzji NUS z dnia [...] kwietnia 2017 r. określającej kwotę w nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2013 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest data doręczenia decyzji NUS. Zdaniem organu przesyłka zawierająca decyzję została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego 24 kwietnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, data z datownika), natomiast zdaniem podatnika decyzja została doręczona w dacie wskazanej na wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. śledzenie przesyłek, tj. 26 kwietnia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy zostało to także potwierdzone w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 15 listopada 2017 r., stanowiącego odpowiedź na pismo DIAS z dnia 26 października 2017 r., a w którym wskazano, że "przedmiotowa przesyła została doręczona adresatowi dnia 26 kwietnia 2017 r." oraz, że "doręczający w wyniku pomyłki umieścił na omawianym dokumencie mylną datę, tj. 24 kwietnia 2017 r. Niemniej osoba rozliczająca pracownika umieściła na karcie doręczeń odcisk datownika z prawidłową datą, tj. 26 kwietnia 2017 r.".

Organ podatkowy, stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, oparł się nie na opcji śledzenia przesyłek w systemie Poczty Polskiej oraz informacji otrzymanej od Poczty Polskiej S.A., ale na datowniku potwierdzenia odbioru przesyłki widniejącym na zwrotnym poświadczeniu jej odbioru, wskazując, że dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, a jego domniemanie może zostać obalone przeciwdowodem.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią co do zasady związany od chwili jej doręczenia. Stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Kwestia prawidłowego ustalenia momentu doręczenia jest zatem kluczowa dla określenia wejścia decyzji do obrotu prawnego oraz rozpoczęcia biegu terminu do jej zaskarżenia przez stronę postępowania.

Zgodnie z art. 152 § 1 O.p. obierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Dowodem stwierdzającym datę odbioru przesyłki jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Analiza tego dokumentu nie budzi wątpliwości co do osoby odbierającej przesyłkę i nie jest kwestią sporną, gdyż jej odbiór został potwierdzony odręcznym podpisem pełnomocnika Skarżącego. Datę odbioru przesyłki stanowi odbicie datownika - 24 kwietnia 2017 r. Data ta nie pokrywa się z datą na dokumentach śledzenia przesyłki, z której wynika, że przesyłka została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego 26 kwietnia 2017 r. o godz. 17:23. DIAS przyjął to ustalenie do wiadomości i podjął czynności wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistej daty ustalenia doręczenia spornej przesyłki. Jak wynika z akt sprawy ustalenia DIAS potwierdziły, że decyzję NUS doręczono 26 kwietnia 2017 r., jednak organ odwoławczy okoliczności tej nie uwzględnił.

W ocenie Sądu DIAS w sposób nieuprawniony i przedwcześnie przyjął, że zaskarżona decyzja NUS została stronie doręczona 24 kwietnia 2017 r., pomijając całkowicie posiadany wydruk śledzenia przesyłek, jak i wyjaśnienia przestawione w toku postępowania w zakresie rozbieżności co do daty doręczenia przesyłki. Należy wskazać, że powyższe dokumenty zgromadzone w postępowaniu wskazują jednoznacznie i stanowią przeciwdowód tego co zostało potwierdzone na dokumencie - na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Sad zauważa, że aby uznać odwołanie za wniesione z uchybieniem terminowi, organ musi mieć pewność co do daty doręczenia decyzji osobie uprawnionej do odbioru przesyłki. Doręczenie musi być więc pewne i prawidłowe. W okolicznościach kontrolowanej sprawy trudno przyjąć za organem, że data widniejąca na potwierdzeniu odbioru jest wiążąca, w sytuacji, kiedy doręczyciel wskazuje inną datę doręczenia przesyłki. Tym bardziej, gdy nie została ona nakreślona ręka odbiorcy przesyłki, ale datownikiem. W takiej sytuacji istnieją wątpliwości, co do daty doręczenia decyzji. Wobec tego – mając na uwadze zgromadzone w toku postępowania okoliczności – trzeba rozważyć, czy za datę doręczenia decyzji nie należało przyjąć, datę wskazaną przez podatnika, potwierdzoną przez doręczyciela zapisami wydruku komputerowego śledzenia przesyłki i wynikach postępowania weryfikacyjnego opisanego w piśmie z 15 listopada 2017 r.

Wobec powyższych uwag, w ocenie Sądu zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122 O.p. Skoro istniały wątpliwości co do daty doręczenia decyzji spowodowane nieprawidłowym działaniem operatora pocztowego, organ podatkowy podejmując działania wyjaśniające w tym zakresie potwierdził te uchybienia, strona także w sposób wiarygodny i przekonujący je potwierdziła, to organ odwoławczy – mając na uwadze te ustalenia – powinien przyjąć wyjaśnienia Skarżącego i Poczty Polskiej S.A. i rozstrzygnąć na korzyść Strony. Zatem organ winien uznać, że odwołanie zostało wniesione w terminie, umożliwiając tym samym podatnikowi prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

W sytuacji natomiast kiedy uznał, że zebrany materiał dowodowy, który wskazuje na inną datę doręczenia odbioru decyzji NUS, niż data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, powinien w sposób nie budzący wątpliwości tę kwestię wyjaśnić i w sposób przekonywujący uzasadnić dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom Poczty Polskiej S.A. w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i odpowiedzi na skargę jednak tego nie uczynił, co w ocenie Sądu świadczy o naruszeniu art. 210 § 4 O.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Należy wskazać, że w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem DIAS będzie uwzględnienie przedstawionych powyższych uwag Sądu, wnikliwe rozpatrzenie wszelkich wniosków Strony i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania, na które składał się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.