Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 520/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 pkt 4,  art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 - dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 64c § 7 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. - dalej u.p.e.a., ustawa egzekucyjna) - po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A Sp. z o. o. w R. (dalej: Spółka, zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...], mocą którego obciążono Spółkę kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. o nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta R. (dalej: wierzyciel) z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej kwocie [...]zł - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] r. (kwota należności głównej [...] zł.). Wszczynając egzekucję administracyjną organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] r., doręczonymi w tym samym dniu za pośrednictwem systemu OGNIVO dokonał zajęcia:

- nr [...]- wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B S.A.;

- nr [...]- wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w C S.A.;

- nr [...] - wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w D S.A,

- nr [...]- wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w E S.A.;

- nr [...]- wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w F S.A.;

- nr [...]- wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w G S.A.

Odpis tytułu wykonawczego z dnia [...]r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono Spółce w dniu [...]r.

W dniu 15 lipca 2019 r. dłużnik zajętej wierzytelności - D S.A. zrealizował w całości należności ujęte w zawiadomieniu o zajęciu. Skutkiem powyższego, organ egzekucyjny pismami z dnia 16 lipca 2019 r. zawiadomił pozostałych dłużników zajętych wierzytelności o uchyleniu dokonanych zajęć.

Pismem z dnia 22 listopada 2019 r. Spółka wniosła o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie m.in. ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] r.

W dniu 28 listopada 2019 r. organ egzekucyjny działając na podstawie art. 64c § 1 i § 6a pkt 1 u.p.e.a. zawiadomił zobowiązaną o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w przedmiotowym postępowaniu. Zawiadomienie powyższe doręczone zostało [...] r.

Pismem z 5 grudnia 2019 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z [...] r. organ egzekucyjny obciążył Spółkę kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela z tytułu podatku od nieruchomości - w łącznej kwocie [...] zł Postanowienie doręczono Spółce [...] r.

W zażaleniu na to postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie:

- przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie pomimo faktu, że przepis ten zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca

2016 r. o sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016 r. poz. 1244) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego i pozbawionego podstawy prawnej naliczenia opłat za zajęcie rachunków bankowych w łącznej wysokości [...] zł.

- przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie pomimo faktu, że przepis ten zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego i pozbawionego podstawy prawnej naliczenia opłaty manipulacyjnej w łącznej wysokości [...] zł,

- przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności wskazujących na zachowanie racjonalnej proporcjonalności pomiędzy ustaloną opłatą egzekucyjną a czynnościami organu, za podjęcie których opłata ta została naliczona.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia organ nadzoru wskazał, że generalną zasadą postępowania egzekucyjnego, określoną w art. 64c § 1 u.p.e.a. jest to, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, gdyż są następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w rezultacie - konieczności wszczęcia przeciwko niemu przymusu egzekucyjnego. Ustawa egzekucyjna określa zasady postępowania oraz środki egzekucyjne, jakie stosuje administracyjny organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym. Postępowanie egzekucyjne pociąga za sobą powstanie kosztów egzekucyjnych. Na koszty te składają się opłaty za dokonane czynności egzekucyjne (art. 64 § 1), w tym opłata manipulacyjna (art. 64 § 6) oraz wydatki egzekucyjne (art. 64b), czyli koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji. Wysokość opłat za dokonywanie poszczególnych czynności egzekucyjnych określona została w art. 64 § 1, natomiast obowiązek ich uiszczenia wskazano w art. 64 § 9 i § 10. Na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:

- wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne;

- w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Zgodnie zaś z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów, o których mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Zatem generalną zasadą jest ponoszenie kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego i obowiązku tego co do zasady nie kwestionuje zobowiązana.

Odnosząc się następnie do skonkretyzowania tego obowiązku organ wskazał, iż opłata manipulacyjna jest pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Oznacza to, iż jest ona odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych do każdego tytułu wykonawczego. A zatem jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie, organ pierwszej instancji na mocy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne, tj. za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 5 %, oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1%, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. - w łącznej kwocie [...] zł.

W zażaleniu Spółka kwestionuje koszty egzekucyjne wyliczone przez organ wyłącznie w oparciu o stawki procentowe (zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny jako niezgodne z Konstytucją RP) oraz żąda ich obniżenia do wysokości odpowiadającej kosztom rzeczywiście poniesionym, adekwatnym do nakładu pracy organu w związku dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny obciążył zobowiązaną Spółkę opłatą manipulacyjną naliczoną do tytułu wykonawczego na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. ([...] zł). Spółka kwestionuje również zasadność naliczenia opłaty za zajęcie rachunku bankowego do egzekwowanego tytułu wykonawczego w kwocie [...] zł.

Zasadniczą kwestią, podniesioną przez Spółkę w zażaleniu jest nieuwzględnienie przez organ egzekucyjny wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14. Jednakże organ odwoławczy zauważył, że Trybunał wywiódł, że "nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego". Dalej Trybunał stwierdził, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Odpierając zarzuty Spółki co do naruszenia dyrektyw wyrażonych przez Trybunał Konstytucyjny odnośnie zasad stosowanych przy określaniu wysokości kosztów egzekucyjnych, organ nadzoru stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego znalazło oparcie w brzmieniu uzasadnienia tego wyroku. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał bowiem, że wątpliwości konstytucyjne budzą te opłaty w egzekucji należności pieniężnych za czynności egzekucyjne, których wysokość określona jest stosunkowo. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera tego typu opłaty za ściśle określone czynności egzekucyjne wymienione w pkt od 1 do 7 i 11,12 tego przepisu. Regulacje dotyczące stosunkowych opłat egzekucyjnych określają minimalną kwotę opłaty według stawek kwotowych, a nie procentowych, np. opłata za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego nie może być niższa niż 2 zł 50 gr, a za zajęcie ruchomości niższa niż 6 zł 80 gr. Kwoty te podlegają waloryzacji na zasadach określonych w art. 64 § 10 u.p.e.a. Górną granicę opłaty egzekucyjnej ustawodawca zdecydował się określić jedynie w wypadku opłaty za zajęcie nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). wskazując, że nie może być ona wyższa niż 34.200 zł. Natomiast tego typu ograniczenia nie przewidziano w razie podjęcia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych określonych w art 64 § 1 pkt 1 - 5, 7, 11 i 12 u.p.e.a.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego wzbudził także sposób określenia wysokości opłaty manipulacyjnej. Jej wysokość wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą dokonania czynności, z którą są one związane (pobrania pieniędzy, doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, podpisania protokołu odebrania lub sprzedaży), a w wypadku opłaty manipulacyjnej także z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Obowiązek zapłaty nie zależy od efektów tych czynności i całego postępowania egzekucyjnego, a z obowiązku uiszczenia omawianych opłat nie zwalnia zapłata egzekwowanej należności już po dokonaniu czynności egzekucyjnych (art. 64 § 8 u.p.e.a.). Natomiast zobowiązany nie ponosi opłat za czynności egzekucyjne dokonane przez organ egzekucyjny po zapłacie egzekwowanej należności.

W ocenie organu nadzoru wywód Trybunału Konstytucyjnego przywołujący wysokość kwotowego limitu opłat za zajęcie nieruchomości, stanowi pośrednio wyrażony pogląd Trybunału o akceptowanym jego poziomie. Z kolei organ egzekucyjny dokonując określenia wysokości opłat przyjmuje, iż opłaty za zajęcie nieruchomości nie można stosować wprost, z uwagi na bardziej złożony charakter egzekucji z nieruchomości. Przyjmuje przy tym ustawową proporcję między opłatami za czynności uznając po pierwsze, że racjonalny ustawodawca kierował się przy różnicowaniu wysokości opłat charakterem czynności, których dotyczą. Z takich względów organ stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie odpowiada nakazom, jakie zawarte zostały w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji, w ocenie organu nadzoru, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Organ nie orzekał w oderwaniu od okoliczności faktycznych tej egzekucji (nakładu pracy organu egzekucyjnego).

Organ odwoławczy uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zażalenia, iż organ pierwszej instancji dopuścił się rażącej dysproporcji pomiędzy naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego, poprzez naliczenie tych kosztów w oderwaniu od okoliczności faktycznych egzekucji (nakładu pracy pracownika organu egzekucyjnego, bez uwzględnienia rzeczywistych koszów i wydatków organu egzekucyjnego).

Organ nadzoru zwrócił uwagę, że orzecznictwo sądów administracyjnych akceptuje przyjętą przez organy egzekucyjne metodę, w której dopuszczalne jest stosowanie stawek stosunkowych (procentowych), jako metody określenia wysokości kosztów egzekucyjnych (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 13 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 328/18; z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1025/18). Również za prawidłowe uznano ustalone górne limity opłat, którymi można obciążyć stronę (za zajęcie wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej - art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a.), trafnie odwołując się do treści art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, opłaty pobrane za zajęcie nieruchomości wynoszą 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł. Oznacza to, że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz co do opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.), należy uwzględnić mniejszy nakład pracy organu egzekucyjnego. Dlatego w sposób uprawniony przyjęto, że w związku z brakiem ustawowej interwencji ustawodawcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a., powinny być proporcjonalnie obniżone, przy przyjęciu za punkt odniesienia górnego limitu opłaty, który został wskazany w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skoro opłata za zajęcie nieruchomości wynosi 8% egzekwowanej należności, lecz maksymalna jej kwota nie może przekroczyć 34.200 zł, to:

- maksymalny wymiar opłaty manipulacyjnej może wynosić 4.275 zł (1%, czyli 1/8 z 34.200 zł);

- maksymalny wymiar opłaty za zajęcie tzw. innej wierzytelności może wynosić 21.375 zł (5%, czyli 5/8 z 34.200 zł).

Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny naliczył koszty zajęcia rachunku bankowego w wysokości 5% egzekwowanych należności, zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W jego ocenie, uwzględniając wysokość należności, na które opiewał tytuł wykonawczy wierzyciela (wysokość egzekwowanej należności głównej – [...] zł), kwota kosztów za zajęcie rachunku bankowego w wysokości [...] zł. nie jest nadmiernie wygórowana, mając na uwadze fakt, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 67/17).

Na koniec organ nadzoru wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowana 5% stawka kosztów egzekucyjnych nie powoduje, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. To samo dotyczy wysokości określonej opłaty manipulacyjnej na poziomie [...] zł. Opłaty te są w ocenie organu nadzoru adekwatne do wykonanych czynności organu egzekucyjnego i nie przekraczają maksymalnych opłat, których limity kwotowe wskazano powyżej. Jak podkreślił organ nadzoru, ustawodawca nie przewidział bezkosztowego prowadzenia egzekucji, a dopuszczalność zastosowania stawki procentowej określonej przez ustawodawcę, potwierdził Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej orzeczeniu.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego skarżąca wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Przytaczając tezy z wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 31/14 stwierdziła, że organ w żaden sposób nie zastosował się do zawartych w uzasadnieniu tegoż wyroku wytycznych. W przedstawionym w wyroku wzorcu konstytucyjnym stosowania opłat egzekucyjnych Trybunał Konstytucyjny nie powiązał ich wysokości "z koniecznością zapewnienia funkcjonowania aparatu egzekucyjnego", lecz wskazał na to jako na cel pobierania opłat egzekucyjnych, a nie jako element ustalania wysokości tych opłat. Natomiast w kwestii wysokości opłat egzekucyjnych Trybunał Konstytucyjny zasadniczy ciężar położył na to, aby naliczone opłaty nie stanowiły dochodu organów egzekucyjnych nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Aby więc można było mówić o prawidłowym zastosowaniu przez organy wzorca konstytucyjnego przyjętego w ww. wyroku organy przy ustalaniu wysokości kosztów egzekucyjnych winny przede wszystkim uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają wprawdzie zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego, z tym jednak zastrzeżeniem, że istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone.

Skarżąca wskazała także, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nadzoru w ogóle nie odniósł się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, a bez tego nie sposób ocenić, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością kosztów egzekucyjnych a czynnościami organów. W niniejszej sprawie czynności organu egzekucyjnego sprowadzały się jedynie do sporządzenia i doręczenia sześciu zajęć egzekucyjnych w drodze elektronicznej poprzez system OGNIVO (na co sam wskazuje organ pierwszej instancji). Oczywistym winno być, że ustalone na podstawie stawek procentowych koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł pozostają wręcz w rażącej dysproporcji z podjętymi in concreto czynnościami organów egzekucyjnych, a tym samym nie przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.

Zdaniem strony skarżącej także odwoływanie się przez organ nadzoru do określonej kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości w żaden sposób nie odpowiada standardom określonym w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Przyjęcie za punkt odniesienia przy określaniu kosztów egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz opłaty manipulacyjnej regulacji u.p.e.a. dotyczącej wysokości tych kosztów przy egzekucji z nieruchomości jest nieuprawnione. Jak podkreśliła skarżąca, nakład pracy i ilość podejmowanych czynności przez organ egzekucyjny przy egzekucji z nieruchomości jest zdecydowanie oraz niewspółmiernie większy i bardziej skomplikowany w porównaniu do czynności podjętych wobec Spółki. Na poparcie tego stanowiska skarżąca przywołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 50/19; w Kielcach z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 209/19; w Szczecinie z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 688/18.

W ocenie skarżącej przyjęcie przez organ górnych limitów opłat z zastosowaniem analogii do przepisów o kosztach egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości i ustalenie, że naliczone opłaty składające się na koszty egzekucyjne mieszczą się w tak przyjętym limicie nie zwalnia organu egzekucyjnego od obowiązku oceny, czy opłaty te pozostają w racjonalnej zależności do poziomu skomplikowania wszystkich czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz globalnego nakładu pracy organu egzekucyjnego. Tak więc w realiach sprawy nie została zachowana jakakolwiek rozsądna zależność pomiędzy wysokością ustalonych kosztów egzekucyjnych (w łącznej kwocie [...] zł, tj. [...] zł tytułem opłaty egzekucyjnej oraz [...] zł tytułem opłaty manipulacyjnej) a podjętymi czynnościami polegającymi de facto na sporządzeniu 6 dokumentów zajęć rachunków bankowych (w zasadzie o tożsamej treści poza danymi banków) i wystaniu ich do banków drogą elektroniczną poprzez system OGNIVO.

Skarżąca podkreśliła nadto, że same górne limity kosztów mogą stanowić jedynie ograniczenie partycypacji dłużnika w ponoszeniu kosztów związanych z egzekucją, niemniej w żaden sposób nie uzasadniają obciążenia dłużnika jakąkolwiek abstrakcyjną kwotą jedynie z tego względu, iż mieści się ona w górnym limicie. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ powołał się na dwa wyroki wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, przy czym oba te orzeczenia uchylały postanowienia organu drugiej instancji właśnie z powodu braku uzasadnienia wysokości kosztów w odniesieniu do podjętych czynności, skomplikowania sprawy, nakładu pracy organu egzekucyjnego w ramach konkretnych postępowań. Skarżąca zacytowała fragmenty uzasadnień wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt: I SA/GI 67/17, I SA/GI 328/18, I SA/Gl 882/19. Zauważyła także, iż w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraża się pogląd, że po uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 31/14 za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. i wobec nieokreślenia do chwili obecnej przez ustawodawcę górnych granic opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej określonych w ww. przepisach, na chwilę obecną brak jest w ogóle podstaw prawnych do pobierania wskazanych w tych przepisach opłat egzekucyjnej i manipulacyjnej. Skarżąca przytoczyła obszerny fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 2559/18. Powołała się także na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3379/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 69/19.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponownie zwrócił uwagę, że orzecznictwo sądowe akceptuje przyjętą przez organy egzekucyjne metodę, w której dopuszczalne jest stosowanie stawek stosunkowych (procentowych), jako metody określenia wysokości kosztów egzekucyjnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 13 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 328/18; z 14 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1025/18). Również za prawidłowe uznano ustalone górne limity opłat, którymi można obciążyć stronę (za zajęcie wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej - art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a.), trafnie odwołując się do treści art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Przy czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz co do opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.), należy uwzględnić mniejszy nakład pracy organu egzekucyjnego. Dlatego w sposób uprawniony założono, że opłaty powinny być proporcjonalnie obniżone, przy przyjęciu za punkt odniesienia górnego limitu opłaty, który został wskazany w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny naliczył koszty zajęcia rachunku bankowego w wysokości 5% egzekwowanych należności, zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej. W ocenie organu nadzoru, uwzględniając wysokość należności, na które opiewał tytuł wykonawczy wierzyciela kwota kosztów za zajęcie rachunku bankowego w wysokości [...] zł. nie jest nadmiernie wygórowana, mając na uwadze fakt, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Ponadto zastosowana 5% stawka kosztów egzekucyjnych nie powoduje, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Tożsame stanowisko organ odwoławczy wyraził w stosunku do wysokości określonej opłaty manipulacyjnej na poziomie [...] zł. Opłaty te są w ocenie organu nadzoru adekwatne do wykonanych czynności organu egzekucyjnego i nie przekraczają maksymalnych opłat, których limity kwotowe wskazano powyżej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie jest sporny, zaś spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązaną Spółkę w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14.

Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w: Dz.U. z 2016 r. poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. Co więcej Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Dalej Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

Należy jednak zauważyć, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stało się wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności.

Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca

2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17 (wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w CBOSA) wyrok Trybunału jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Z zaleceń Trybunału zaś jasno wynika dopuszczalność stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określania wysokości opłat i to nie tylko w kwotach stawek minimalnych. Trybunał wyraźnie zakwestionował bowiem tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych (gdyż wyraźnie ją dopuścił), a w konsekwencji - nie wskazał na konieczność stosowania wyłącznie stawek minimalnych. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę.

Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie.

Zatem dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a w szczególności faktu, że zarówno organ, określając wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem tak ustalonej wysokości tych kosztów, działa w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę. W konsekwencji uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez Trybunał Konstytucyjny.

Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, że w niniejszej sprawie wysokość kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono dłużnika jest rażąco nieadekwatna do czynności podjętych przez organ egzekucyjny.

Podkreślenia wymaga, że organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia objaśnił, jakie czynności zostały podjęte przez organ egzekucyjny przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Wskazał, iż dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w 6 bankach. Wobec tego, że D SA zrealizował w całości należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny wystosował do pozostałych banków zawiadomienia o uchyleniu dokonanych zajęć. Organ nadzoru odniósł się także do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, jak również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone - tak aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż punktem odniesienia do określenia kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie były regulacje ustawy egzekucyjnej dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. Uzasadniając przyjętą metodologię, organ odwoławczy zauważył, iż ustawa egzekucyjna przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości (nie więcej niż 34.200 zł). Przepis art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określa zatem maksymalną wysokość opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Opłata w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednakże niż 34.200 zł.

W ocenie Sądu, uwzględniając 100 % skuteczność egzekucji, a także okoliczności, iż Trybunał Konstytucyjny wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat, stanowisko organu należy uznać za prawidłowe.

Zdaniem Sądu, uzasadniając przyjęte stanowisko organ nadzoru zasadnie wywiódł, że jeżeli przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należy uwzględnić mniejszy nakład pracy. Dlatego przyjąć należy, że opłata od zajęcia innej wierzytelności musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie 34.200 zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, to organ nadzoru miał podstawy do przyjęcia, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie 21.375 zł. Organ miał na względzie fakt, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości. Przejmując z ustawy egzekucyjnej różnice w wysokości opłat przyjętej przez ustawodawcę pomiędzy 5% i 8% organ zachowując ustawową proporcję doszedł do wniosku, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do 34.200 zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Z tego względu uznał, że wykonaniem nakazów z wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie ograniczenie procentowej opłaty za zajęcie innej wierzytelności do kwoty [...] zł, wynikające z miarkowania kosztów uwzględniającego fakt mniejszego skomplikowania czynności w postaci zajęcia innych wierzytelności niż zajęcia nieruchomości.

Z kolei odnosząc się do metodologii ustalania opłaty manipulacyjnej Sąd także podzielił stanowisko organu nadzoru w tym zakresie. Przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie 34.200 zł organ przyjął, że maksymalna opłata manipulacyjna, w związku z brakiem ustawowych regulacji, nie może być wyższa niż 4.275 zł. Kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Z uwagi na powyższe, organ nadzoru zasadnie stanął na stanowisku, że maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc nie może przekraczać kwoty 4.275 zł.

Zdaniem Sądu taka wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 zdanie drugie in principio ustawy egzekucyjnej jest uprawniona, jako znajdująca umocowanie w wykładni systemowej:

a) zewnętrznej pionowej, polegającej na uwzględnieniu art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji;

b) wewnętrznej, polegającej na uwzględnieniu znajdującego się w tej samej jednostce redakcyjnej i regulującego adekwatne zagadnienie - art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Wykładnia ta jest ponadto wyważona, jako że realizuje zarazem cel fiskalny opłat egzekucyjnych, jak i nadmiernie nie ingeruje w wartości konstytucyjne wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 31/14.

Stanowisko to zaaprobował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 2094/18. W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że taka metoda odpowiada wytycznym Trybunału Konstytucyjnego, jako że uwzględnia stopień pracochłonności i skomplikowania czynności egzekucyjnych z uwagi na przedmiot, do którego jest skierowana.

W tym miejscu Sąd orzekający wskazuje, że tut. Sąd wielokrotnie aprobował stanowisko organów, że dopóki ustawodawca nie ureguluje maksymalnych stawek opłat to posiłkując się wysokością opłaty za zajęcie nieruchomości, która wynosi 8% egzekwowanej należności, lecz maksymalna jej kwota nie może przekroczyć 34.200 zł, to:

- maksymalny wymiar opłaty za zajęcie tzw. innej wierzytelności może wynosić 21.375 zł (5%, czyli 5/8 z 34.200 zł);

- maksymalny wymiar opłaty manipulacyjnej może wynosić 4.275 zł (1%, czyli 1/8 z 34.200 zł).

Przykładowo można podać sprawy o sygn. akt I SA/Gl 105/18 i I SA/Gl 1312/18.

W świetle powyższych rozważań Sąd nie podziela poglądu, że do czasu unormowania przez ustawodawcę maksymalnych stawek opłaty za zajęcie tzw. innej wierzytelności, czy opłaty manipulacyjnej nie powinno się pobierać w ogóle takich opłat.

Należy bowiem ponownie wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu komentowanego wskazał, że:

a) nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych,

b) tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji; jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna,

c) wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego (funkcja fiskalna opłat).

W tym stanie rzeczy Sąd uznaje za niezasadne argumenty skargi podnoszące wadliwe zastosowanie przez organ górnych limitów opłat poprzez odwołanie się do wskazanego literalnie w ustawie limitu w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu koszty egzekucyjne ustalone wg przyjętej przez organy metody na łączną kwotę [...] zł nie są nadmiernie wygórowane i nie powodują całkowitego zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie czynności opłat. Z samej zaś istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny rozważał, że tylko w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.

W ocenie Sądu organom orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Odnosząc się końcowo do powołanych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia: 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 67/17; 13 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 328/18 i 9 października 2019, sygn. akt I SA/Gl 882/19 Sąd wskazuje, że orzeczenia te zapadły w zupełnie innych stanach faktycznych a zatem nie mogą być wiążące w rozpoznawanej sprawie. Przykładowo w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 328/18 Sąd podzielił pogląd, że w związku z brakiem ustawowej interwencji ustawodawcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 1 i pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a., powinny być proporcjonalnie obniżone, przy przyjęciu za punkt odniesienia górnego limitu opłaty, który został wskazany w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Uznał jednakże za wątpliwe mechaniczne odnoszenie ustalonych na podstawie wykładni prokonstytucyjnej limitów opłat do każdego z tytułów wykonawczych z osobna, wobec wystawienia 4 tytułów odnoście zobowiązania w podatku od nieruchomości określonego jedną decyzją.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.