Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 135/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4. art. 13i ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: zalacznik nr 1
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpoznanie sprawy podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 zezm., Dz. U. z 2008 r., Nr 218, poz. 1391) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., Dz. U. z 2010 r., Nr 249, poz. 1656, Dz. U. z 2011 r., Nr 159, poz. 945.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 14 września 2011 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 3000 złotych.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż w dniu [...] września 2011 r., na autostradzie A4, na odcinku Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Bielany Wrocławskie, 5 km w kierunku Jędrzychowic. (granica państwa), poddano kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki M., nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu samochodowego przekraczała 3,5 t.

Droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. 2011 r., nr 80, poz. 433).

Kontrola pojazdu potwierdziła, iż zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostkę pokładową viaBOX), zaś za przejazd na kontrolowanym odcinku drogi krajowej nie uiszczono opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.

Organ powołał przepisy regulujące elektroniczny system opłat, który wszedł w życie w dniu 1 lipca 2011 r., jak również stanowiące podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji.

Stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Podkreślił, iż przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej, albowiem ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalający na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Kierujący pojazdami samochodowymi, niezależnie od posiadanego obywatelstwa, mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów.

Organ wyjaśnił, iż uiszczenie opłat za przejazd po płatnych odcinkach autostrad na podstawie ustawy z dnia z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym ( Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2571 ze zm.,) nie czyni zadość obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (opłaty elektronicznej) wskazanej w art. 13 ust. 1 pkt 1 udp, która może być uiszczona wyłącznie za pomocą urządzenia przeznaczonego do jej poboru tzw. viaBOX.

Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż od 1 lipca 2011 r. system poboru opłat za przejazd po drogach krajowych, oparty na kartach opłat drogowych (tzw. "winietach"), został zastąpiony przez system elektronicznego poboru opłat.

Wskazując na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 133, poz. 773), wyjaśnił na czym polega przeprowadzanie stacjonarnej i mobilnej kontroli sprawdzającej prawidłowość uiszczenia opłaty elektronicznej oraz w jaki sposób działa system elektronicznego poboru opłat.

Organ zważył, że brak stosownego oznakowania drogi płatnej nie wyłącza odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie. O zaliczeniu do kategorii drogi

krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy ustaw o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na które powołuje się strona mają bowiem charakter znaków informacyjnych, a nie znaków zakazu lub nakazu.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K., zwany dalej skarżącym, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji oraz nieuwzględnienie całości okoliczności istotnych dla sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej podstawy prawnej decyzji, wniósł o uchylenie ewentualnie unieważnienie obu decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m in., iż brak podania konkretnego przepisu rozporządzenia, w którym wskazany jest odcinek drogi, za który pobierana jest opłata nie pozwala ustalić, który odcinek organ ma na myśli. Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie podane w protokole miejsce kontroli - "A4, 5km, w kierunku Jędrzychowic" zakwalifikował do wskazanego w rozporządzeniu RM odcinka "Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Bielany Wrocławskie". W ocenie skarżącego organ opisuje stan faktyczny w sposób odmienny od podanego w protokole - podając inną niż w protokole i w decyzji pierwszej instancji nazwę odcinka, po którym poruszał się skarżący - powinien zatem chociaż w uzasadnieniu wskazać, dlaczego właśnie w taki sposób zinterpretował stan faktyczny.

Skarżący stwierdził, że w chwili kontroli drogowej jechał w kierunku Niemiec. Jednak wcześniej tym samym przejściem granicznym wjeżdżał do Polski, a więc miałaby możliwość uzyskania informacji obowiązku opłat, gdyby przewidziany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. znak informacyjny znajdował się tam, gdzie powinien. Organ, badając okoliczności faktyczne powinien wziąć pod uwagę, że przy wjeździe do Polski przejściem granicznym w Jędrzychowicach strona nie miała możliwości uzyskania informacji o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, mimo iż ustawodawca nałożył wyraźny obowiązek informowania o pobieranych opłatach.

Skarżący wskazał na fakt, iż w Zgorzelcu oraz w Jędrzychowicach znajdują się dwa odrębne przejścia graniczne. Autostrada A4 biegnie do przejścia

granicznego w Jędrzychowicach, natomiast do przejścia granicznego w Zgorzelcu trzeba zjechać z autostrady i wjechać do miasta Zgorzelec. Ponieważ, według protokołu kontroli drogowej, skarżącego zatrzymano w miejscu "A4, 5km, w stronę Jędrzychowic -przejście graniczne", a w rozporządzeniu nie ma mowy o odcinku autostrady A4 do Jędrzychowic należy uznać, że nie znajdował się on na odcinku objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nie powinien być zatrzymany i obciążony karą pieniężną. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o drogach publicznych - art. 13ha ust. 6 opłatę pobiera się tylko na wskazanych w rozporządzeniu odcinkach. Organ podał więc wadliwą podstawę prawną błędnie uznając, że skarżący poruszał się po odcinku objętym rozporządzeniem.

Sformułowanie użyte w rozporządzeniu autostrada A4 na odcinku "Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Bielany Wrocławskie" jest dla użytkowników dróg mylące, ponieważ autostrada A4 nie biegnie do przejścia granicznego w Zgorzelcu ale do przejścia granicznego w Jędrzychowicach. Adresat przepisów nie może stwierdzić, czy poruszając się drogami innymi niż autostrada A4, po wjeździe na nią w celu przekroczenia granicy w Jędrzychowicach, będzie musiał uiszczać opłatę. Tak samo niejasne jest, czy do uiszczenia opłaty zobowiązana jest osoba znajdująca się - tak jak skarżący - na 5 km przed przejściem w Jędrzychowicach, opłata bowiem według rozporządzenia wymagana jest bowiem tylko na odcinku do przejścia granicznego w Zgorzelcu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Z dniem 1 lipca 2011 r. elektroniczny system poboru opłat zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem.

Konsekwencja nieuiszczenia opłaty przez kierującego pojazdem wynika z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. (odwołującego się z kolei do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.) - za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p. kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13 i ust. 1. W myśl powołanego art. 13 i ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Ustawa o drogach publicznych uwzględnia wymagania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/52/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie interoperacyjności systemów elektronicznych opłat drogowych we Wspólnocie (Dz. U. UE. L. 2004.166.124 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 Dyrektywy: wszystkie nowe systemy opłat elektronicznych wprowadzone do użytku od dnia 1 stycznia 2007 r., do celów przeprowadzania transakcji związanych z opłatami elektronicznymi, stosują jedną lub kilka spośród następujących technologii:

a) pozycjonowanie satelitarne;

b) łączność ruchoma stosująca normę GSM-GPRS (GSM TS 03.60/23 060);

c) technologia mikrofalowa 5,8 GHz.

W myśl ust. 2 art. 2 Dyrektywy: europejska usługa opłaty elektronicznej zostaje wprowadzona do użytku na podstawie art. 3 ust. 1.(...). Urządzenia te są co najmniej interoperacyjne i zdolne do komunikowania ze wszystkimi systemami działającymi w Państwach Członkowskich z wykorzystaniem jednej lub więcej technologii wymienionych w ust. 1.(...). Zgodnie ze wskazaniem art. 3 ust. 1 Dyrektywy: tworzy się europejską usługę opłaty elektronicznej, która obejmuje wszystkie sieci drogowe we Wspólnocie, w których opłaty lub opłaty za użytkowanie dróg są pobierane środkami elektronicznymi. Ta usługa opłaty elektronicznej zostanie zdefiniowana za pomocą umownego zbioru reguł umożliwiającego wszystkim operatorom i/lub emitentom świadczenie usługi, zbioru norm i wymogów

technicznych oraz jednej umowy subskrypcyjnej pomiędzy klientami i operatorami i/lub emitentami oferującymi usługę. Umowa ta przyznaje dostęp do usługi w ramach całej sieci, a subskrypcje są udostępniane przez operatora jakiejkolwiek części sieci i/lub przez emitenta. Jednocześnie zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu: europejska usługa opłaty elektronicznej jest niezależna od podstawowych decyzji podjętych przez Państwa Członkowskie mających na celu nałożenie opłat na określone rodzaje pojazdów, od poziomów opłat oraz od celu jaki mają nakładane opłaty. Usługa ta odnosi się jedynie do sposobu pobierania opłat. Usługa umożliwia zawieranie umów niezależnie od miejsca rejestracji pojazdu, przynależności państwowej stron umowy, w odniesieniu do których opłata jest naliczana.

A zatem nabycie urządzenia służącego do naliczania opłaty możliwe jest m.in. w Niemczech, który to kraj jest Państwem Członkowskim Unii Europejskiej posiadającym krajowy system elektronicznego pobierania opłat i który to kraj, zgodnie z art. 3 ust. 4 Dyrektywy, powinien zapewnić dostęp do tych urządzeń na co wskazuje jej przepis art. 6 tiret pierwsze o zastosowaniu tej Dyrektywy - Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 20 listopada 2005 r. oraz niezwłocznie przesyłają Komisji teksty tych przepisów wraz z tabelą korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w momencie zatrzymania do kontroli poruszał się samochodem ciężarowym marki M. o masie całkowitej powyżej 3,5 tony po odcinku autostrady A4 (Zgorzelec- Węzeł Bielany Wrocławskie). Odciek ten został wymieniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do Rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną.

Z protokołu kontroli nr [...] wynika, iż jej miejscem była autostrada A4, 5 km w kierunku Jędrzychowic - kierowca "jechał odcinkiem A4 od strony Bolesławca w kierunku Jędrzychowic (granicy państwa)". Zjazd z powyższej autostrady do Zgorzelca ma miejsce około 2 km od granicy w Jędrzychowicach. W rezultacie należy podzielić ustalenia organu, iż zatrzymany do kontroli kierowca znajdował się na płatnym odcinku drogi Zgorzelec - Węzeł Bielany Wrocławskie.

Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Nadto przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący nie posiadał w

samochodzie zainstalowanego urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Zdaniem Sądu, obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Poza sporem pozostaje bowiem, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOXu, a co za tym idzie brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.

Tak więc nie posiadający opłaty elektronicznej nie może korzystać z sieci dróg objętej ww. rozporządzeniem. W przeciwnym razie, nieuiszczenie opłaty powoduje obowiązek organu administracji publicznej do nałożenia na kierującego kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

W powyżej ustalonym stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo uznał, iż istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych. W myśl bowiem art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczenia opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viaBOX, które służy do poboru tej opłaty. Skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany.

Należy stwierdzić, iż o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Zdaniem Sądu, znaki drogowe mają charakter znaków informujących, a nie znaków - zakazu lub nakazu. Istotny jest bowiem rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje natomiast w zakresie informacji wynikającej ze znaku. W tej sytuacji należy uznać, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych było nieuiszczenie opłaty elektronicznej określonej w przepisach cyt. ustawy na odcinku

dróg wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o nim. Zatem, zdaniem Sądu, brak oznakowania informującego o płatnej drodze, nie mógł mieć żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu zarzut, iż skarżący przy wjeździe do Polski przejściem granicznym w Jędrzychowicach nie miał możliwości uzyskania informacji o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, należy uznać za nietrafny, albowiem jak wyżej wskazano, kierujący pojazdami jako korzystający z dróg publicznych mają obowiązek uiszczania wymaganej opłaty bez względu na swoje miejsce zamieszkania. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. nr 91, poz. 524) dotyczy wszystkich użytkowników dróg, za przejazd po których należy uiszczać opłatę elektroniczną. Jest to kolejny przejaw równości obywateli (art. 2 Konstytucji RP).

Uznać należy, iż kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Podkreślenia wymaga, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo - zarządzających zadań administracji.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06 - stwierdził, iż odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno-porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie uznane zostały przez ustawodawcę za szczególnie istotne. Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera postać odpowiedzialności ustawowej. Ma zastosowanie do osób fizycznych, prawnych, oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Trybunał wskazał, iż postępowanie represyjne różni od postępowania nierepresyjnego to, że wiążą się z nim inne cele i funkcje niż ze stosowaniem środków prawnych o charakterze prewencyjno-ochronnym i zabezpieczającym. Trybunał wyraźnie zaznaczył w tym kontekście, iż art. 42 ust. 1-3 Konstytucji RP odnosi się tylko do odpowiedzialności karnej i postępowania karnego i nie powinien być rozciągany na wszelkie inne postępowania, w których stosowane są jakiejkolwiek sankcje i dolegliwości, albowiem prowadziłoby to do zakwestionowania całej filozofii winy i odpowiedzialności na gruncie prawa cywilnego i administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednocześnie, iż w prawie administracyjnym sankcja odgrywa bardzo ważną rolę, gdyż przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zapewnia ich poszanowanie i efektywne urzeczywistnienie. Dzięki temu normy sankcjonujące motywują adresatów norm sankcjonowanych do postaw legalistycznych.

W konsekwencji - kierując się wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w/w orzeczeniu - należy przyjąć iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. W

ocenie Sądu, obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji.

Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżący dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organ działał w ramach i na podstawie prawa. Interpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy o transporcie drogowym dotyczących opłaty elektronicznej nie budzi wątpliwości zaś długi okres vacatio legis ustawy nowelizacyjnej pozwalał na zapoznanie się z nowymi uregulowaniami, które jednakowo dotyczą wszystkich korzystających z dróg publicznych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.