Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 694/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego: z dnia [...] marca 2016 r. wystawionego przez Prezydenta M. B., z dnia [...] lipca 2016 r. wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W., z dnia [...] maja 2018 r. wystawionego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B., z dnia [...] listopada 2019 r. wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O., do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. nazwane "Skarga na czynności egzekucyjne wraz z zawiadomieniem o zarzutach prowadzenia postępowania egzekucyjnego". W piśmie tym skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W uzasadnieniu podniósł, że prowadzona jest egzekucja na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, mimo że wierzyciel wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co wynika z postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r., którego kserokopia została załączona do wniesionego podania. Odnosząc się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego skarżący stwierdził, że egzekucja prowadzona jest za 2009 r., chociaż od 2008 r. do dnia otrzymania emerytury był bezrobotny, a ponadto w 2007 r. zabrano mu gospodarstwo. Podniósł również argumenty dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej do czego przyczyniło się, w ocenie strony, prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie lub zawieszenie egzekucji.

W związku z powyższym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., prowadząc postępowanie w sprawie wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., procedował w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta M. B., Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Pierwszy Urząd Skarbowy w O.. W wyniku tego postępowania wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r., w którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ podniósł, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), w brzmieniu obowiązującym przed [...] lipca 2020 r. Następnie wyjaśnił, że przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. w sposób enumeratywny wylicza okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje tę instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią powołanego przepisu w tym sensie, że nie pozostawia on swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych w nim przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony, w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że z treści ww. przepisu wynika, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Jeżeli zatem taki wniosek wpłynie do organu egzekucyjnego, przeprowadza on postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia istnienia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Organ zaznaczył, że w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, zakresem przedmiotowej sprawy (zawieszenia postępowania egzekucyjnego) objęto postępowania prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez pozostałych wierzycieli, tj. Prezydenta M. B., Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący nie podał konkretnych przyczyn, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie zaistniały również przesłanki ustawowe obligujące organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu niezgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Podniósł, że w przedmiotowym orzeczeniu organ powołał szereg przepisów stanowiących podstawę do oceny zgodności zajęcia emerytury z prawem egzekucyjnym, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a nie odniósł się do istoty sprawy. Zarzucił organowi, że nie odniósł się do wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Skarżący zakwestionował również działania wierzycieli stwierdzając m.in., że decyzje Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego były podpisywane przez zastępcę dyrektora, który powinien być wyłączony z postępowania. W zakresie dotyczącym Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wskazał, że nie poddano żadnej ocenie jego działania, ani nie podjęto żadnych środków prawnych w związku z tym, iż Fundusz, po pierwsze wydał błędną decyzję dotyczącą opłat OC, po drugie - przez 4 lata przed sądem i komornikiem udowadniał, że ma rację, co skutkowało zajęciem emerytury przez komornika sądowego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, "bez sprawy z wniosku US w O.". Ponadto, wniósł o wyłączenie z postępowania i wprowadzenie klauzuli tajności w odniesieniu do z-cy dyrektora KRUS, a także przeprowadzenie dowodu z dokumentu dotyczącego postępowania komornika sądowego - Pana P. wobec działań Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego oraz czynności Urzędu Skarbowego od pierwotnych czynności, dokonywanych w imieniu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez: Prezydenta M. B., Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W., Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O.. P. z dnia [...] czerwca 2020 r. zobowiązany złożył "skargę na czynności egzekucyjne wraz z zawiadomieniem o zarzutach prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Jednocześnie wniósł o wstrzymanie lub zawieszenie egzekucji. W uzasadnieniu podniósł, że prowadzona jest egzekucja na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, mimo że wierzyciel wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co wynika z postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. Odnosząc się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego skarżący stwierdził, że egzekucja prowadzona jest za 2009 r., chociaż od 2008 r. do dnia otrzymania emerytury był bezrobotny, a ponadto w 2007 r. zabrano mu gospodarstwo. Wskazał także na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Po rozpatrzeniu wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, organ odmówił jego zawieszenia.

Należy zauważyć, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu – na określony czas – biegu postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu. Zawieszenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Trafnie organ stwierdził, że powyższy przepis ma charakter kompletny, tzn. w sposób wyczerpujący wylicza przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny jest zobowiązany z mocy prawa do zawieszenie postępowania w przypadku zaistnienie jednej z wymienionych przesłanek. Nie uprawnia on jednak organu do tzw. luzu decyzyjnego, tj. nie może on zawiesić postępowania z innych niż wymienione w tym przepisie przyczyn (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2020 r., II FSK 2318/19). Ustawodawca nie przewidział przy tym możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Taki wniosek może jedynie być dla organu egzekucyjnego źródłem informacji o wystąpieniu okoliczności dającej podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., II FSK 1812/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 lipca 2020 r., I SA/Lu 250/19).

W rozpatrywanej sprawie, w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., skarżący zakwestionował zasadność roszczeń wierzycieli (Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) oraz wskazał na trudną sytuacji materialną i zdrowotną. Rację ma organ, że okoliczności te nie mieszczą się w żadnej z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Nie zaistniały również przesłanki ustawowe obligujące organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie doszło bowiem do wstrzymania wykonania obowiązku, nie został odroczony termin wykonania obowiązku i nie została rozłożona na raty spłata którejkolwiek z dochodzonych należności. Nie wystąpiły także inne okoliczności wymienione przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a., tj. utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych, brak jego przedstawiciela ustawowego, czy śmierć zobowiązanego. O zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpił też żaden z wierzycieli. Brak jest także podstaw do twierdzenia, że organ powinien zawiesić postępowania na podstawie przepisów zawartych w innych ustawach.

Zatem nie wystąpiła żadna z przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie nie narusza więc prawa.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenia dowodów wskazanych w skardze. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Przepis ten nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu egzekucyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organami egzekucyjnymi. Nadto, strona nie załączyła do skargi dowodów, z których miałby zostać przeprowadzony dowód.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Sąd nie rozstrzygał o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż przede wszystkim nie został złożony wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że opłaty za czynności pełnomocnika nie zostały zapłacone w całości lub w części.

s.T.Wójcik s.A.Olesińska s.L.Kleczkowski