Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 398/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 ust. 1, 2, 8, 9, 12, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2009 r. sprawy ze skargi R.A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego R. A. D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

R. A. D. wnioskiem z dnia 17 listopada 2008 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, działki nr [...] o pow. 0,0507 ha. Pismem z dnia 26 lutego 2009 r. wycofał wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Następnie w dniu 3 marca 2009 r. ponownie złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz prośbę o zastosowaniu 90 % ulgi w opłacie za przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] przekształcił odpłatnie R. A. D. prawo użytkowania wieczystego w prawo własności. Ustalił z tego tytułu opłatę i udzielił 50 % bonifikaty. Z decyzją tą nie zgodził się R. A. D. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wskazując, że wniosek z dnia 17 listopada 2008 r. wycofał pismem z dnia 26 lutego 2009 r. Skarżący zgłosił się do Kolegium w dniu 8 kwietnia 2009 r. i poinformował, że chce przekształcić działkę z użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednak nie wie czy stać go będzie na uiszczenie opłaty i wobec faktu, że zmienił się jego dochód chciałby żeby Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Miasta orzekającą o przekształceniu z jego wniosku z 17 listopada 2008 r. i orzekło o przekształceniu na podstawie wniosku z dnia 3 marca 2009 r. A. S. prezes Kolegium wyjaśniła skarżącemu, że takie rozstrzygnięcie nie jest możliwe, bowiem decyzja taka naruszałaby zasadę dwuinstancyjności. Poinformowała skarżącego, że jeśli obecnie nie chce przekształcenia, to może złożyć oświadczenie o rezygnacji, a wówczas organ odwoławczy uchyli decyzję pierwszej instancji i umorzy postępowanie. Po takim rozstrzygnięciu Pan D. będzie mógł ponownie wystąpić o przekształcenie użytkowania w prawo własności. Skarżący stwierdził, że ma jeszcze 2 dni na wypowiedzenie się w tej sprawie. W dniu 10 kwietnia 2009 r. poinformował telefonicznie pracownika biura kolegium, że nie będzie składał w tej sprawie żadnych innych wniosków. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekło w sposób następujący: "w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wprowadza się następujące zmiany: pkt 5 otrzymuje brzmienie: odmówić udzielenia 90 % bonifikaty od opłaty ustalonej w pkt 2 zaskarżonej decyzji; dotychczasowy pkt 5 oznacza się jako pkt 6 W pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że R. A. D. był na dzień 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym zabudowanej na cele mieszkaniowe nieruchomości o pow. 507 m². Stąd też służyło mu prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności. Wysokość opłaty ustalono w oparciu o sporządzony w tym celu operat szacunkowy, do którego użytkownik wieczysty nie zgłosił zastrzeżeń. Opłata została naliczona prawidłowo, ponadto wnioskodawcy, stosownie do art. 4 ust. 9 ustawy, na jego wniosek udzielono 50 % bonifikaty od opłaty. W związku z tym, iż wnioskodawca pismem z dnia 3 marca 2009 r. wystąpił również o zastosowanie mu 90 % bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to Prezydent Miasta winien był orzec w tej kwestii. Wobec braku w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia w zakresie tego wniosku, organ odwoławczy postanowił uzupełnić treść zaskarżonej decyzji w tej kwestii. Organ wskazał, że w świetle art. 4 ust. 8 cytowanej wyżej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów, organ właściwy do wydania decyzji udziela, na jej wniosek, 90 % bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Pan R. A. D. pierwszy wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożył w dniu 17 listopada 2008 r. Jak wynika ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia miesięczny dochód za ostatnie półrocze 2007 r. wynosił 3070,12 zł, natomiast przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w II półroczu 2007 r. wynosiło 2417,63 zł. W związku z tym, iż jego dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym przekracza przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w II półroczu 2007 r., to wnioskowana 90 % bonifikata mu nie przysługuje i dlatego też orzeczono o odmowie jej udzielenia.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego:

błędne zastosowanie art. 4 ust. 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, póz. 1459 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", poprzez zastosowanie bonifikaty 50% podczas gdy należało zastosować art. 4 ust. 8 ustawy dotyczący udzielenia bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowani wieczystego w prawo własności,

naruszenie art. 107 k.p.a. polegające na nieuzasadnieniu rozstrzygnięcia w kwestii odmowy udzielenia 90% bonifikaty,

naruszenie art. 15 k.p.a., z uwagi na brak rozstrzygnięcia w kwestii odmowy udzielenia 90% bonifikaty w decyzji organu I instancji,

naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie,

naruszenie art. 61 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie cofnięcia wniosku złożonego w trakcie postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów sądowych. Ponadto wskazał, że jego miesięczny dochód w drugim półroczu 2008 roku wynosił 2588,70 zł i był niższy niż przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2008 r., wynoszące 2666,77 zł. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, w sprawie należało zastosować art. 4 ust. 8 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasową argumentację wskazując, że skoro skarżący złożył wniosek, następnie go cofnął i złożył ponownie wniosek, to tym samym podtrzymał swoje pierwsze żądanie, a w konsekwencji zasadnie udzielono bonifikaty 50% a nie 90 %. Organ wskazał, iż skoro z żądaniem wystąpiono 17 listopada 2008 r. to zasadnie przyjęto dochód z drugiego półrocza 2007 r. Wskazano, że wniosek z 3 marca 2009 r. był potwierdzeniem wniosku z dnia 17 listopada 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Istota sporu w sprawie ogniskuje się wokół kwestii wielkości bonifikaty przysługującej skarżącemu w związku ze złożeniem dwóch wniosków o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zgodnie z art. 1 ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 i 2 ustawy osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. W decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603, z późn. zm. ) Ustawa w art. 4 ust. 8 przewiduje prawo do 90 % bonifikaty przysługujące osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z kolei według art. 4 ust. 9 ustawy osobom fizycznym, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały przed dniem 5 grudnia 1990 r. oraz ich następcom prawnym, organ właściwy do wydania decyzji udziela, na ich wniosek, 50 % bonifikaty od opłaty. Jednakże zgodnie z art. 4 ust. 12 ustawy razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 8-11, stosuje się jedną bonifikatę - korzystniejszą dla użytkownika wieczystego.

Organy prawidłowo ustaliły, że skarżącemu przysługuje prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W sprawie należało ponadto ustalić czy skarżący ma prawo do 50% czy 90 % bonifikaty. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcia organów w rozpoznawanej naruszają przepisy w sposób mogący mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem organy przyjęły arbitralnie, że ponowne złożenie wniosku przez skarżącego de facto niweczy jego oświadczenie o cofnięciu wniosku, złożone w dniu 26.02.2009 r. Taki tok rozumowania jest nie do przyjęcia w świetle art. 61 § 1 k.p.a. i art. 105 k.p.a. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest postępowaniem prowadzonym na wniosek strony. Zatem cofnięcie wniosku przez skarżącego obligowało organ I instancji do rozważenia zastosowania art. 105 k.p.a. Nie można się też zgodzić z twierdzeniami organów, że w sprawie mamy do czynienia z tym samym wnioskiem. Upływ czasu i złożenie wniosku przez Skarżącego w kolejnym roku kalendarzowym jest okolicznością prawnie istotną chociażby z tego względu, że w przypadku złożenia wniosku o bonifikatę 90 %, zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy, dochód miesięczny w rodzinie użytkownika wieczystego ustala się na podstawie dochodu z innego roku kalendarzowego. Ponadto do drugiego wniosku z dnia 03.03.2009 r. skarżący dołączył oświadczenie o dochodzie, a także zaświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 26.02.2009 r. Zatem w omawianym przypadku trudno mówić o tożsamości wniosku.

Nie do zaakceptowania jest także pogląd i rozstrzygnięcie organu odwoławczego co do uzupełnienia decyzji organu I instancji w kwestii orzeczenia o zastosowaniu 90 % bonifikaty. Uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., dokonuje organ, który wydał decyzję na wniosek strony domagającej się uzupełnienia. Zatem organem właściwym do uzupełnienia decyzji byłby Prezydent Ł. Pismo skarżącego z dnia 27.03.2009 r., nazwane odwołaniem, zasadnie za taki środek zaskarżenia uznano. Nie było więc podstaw do "uzupełniania" decyzji organu I instancji przez Kolegium. Zauważyć też należy, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie znajduje odzwierciedlenia w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – podanym jako podstawa prawna decyzji Kolegium. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Z powyższych względów orzeczenie przez Kolegium o nadaniu nowego brzmienia punktowi 5 decyzji organu I instancji i oznaczenie dotychczasowego 5 jako punkt 6 – jako nieznajdujące podstawy w dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uznać za naruszające prawo.

Z powyższych względów wobec potrzeby rozważenia rozstrzygnięcia w trybie art. 105 k.p.a. co do pierwszego wniosku skarżącego, co może rzutować na byt prawny drugiego wniosku skarżącego, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. Wobec uchybienia art. 6, art. 7, art. 61 § 1 w związku z art. 105 k.p.a. Sąd na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku - art. 152 p.p.s.a., a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego - art. 200, art. 205 i art. 210 § 1 p.p.s.a.