Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 634/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), Protokolant referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 24 sierpnia 2018 r., Prezydent W. wezwał Z.M. i T.M. do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych ([..]) dotyczącej garażu nr [...] położonego w W. przy ul. [..] lub wyjaśnienia powodów braku zgłoszenia przedmiotowej nieruchomości do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W dniu 4 sierpnia 2018 r. podatnicy złożyli druk IN-18, w którym wskazali jako przedmiot opodatkowania garaż nr [...] o powierzchni 18 m2. Podatnicy złożyły też pismo z dnia 4 sierpnia 2018 r., w którym poinformowali, że garaż wynajmują na podstawie umowy, która nie zawierała informacji o obowiązku płacenia podatku od nieruchomości.

Decyzją z [...]sierpnia 2018 r. Prezydent W. ustalił w stosunku do Z. M. i T. M. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2017 r. z nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.. Do opodatkowania przyjęto budynki pozostałe - garaż.

Decyzją z [...]stycznia 2019 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

SKO uznało, że prawidłowo został ustalony stan faktyczny co do przedmiotu opodatkowania. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie było to, że właścicielem opodatkowanej nieruchomości lokalowej jest Miasto W.. Na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 1996 r., aneksowanej w dniu [...] listopada 2013 r., najemcami czyli posiadaczami zależnymi garażu położonego przy ul. [...] o powierzchni 18 m2 stali się Z.M. i T. M..

SKO podkreśliło, że ciążący na najemcach obowiązek podatkowy nie wynika z samego zawarcia umowy najmu. Zawarcie umowy najmu wywierało skutki wyłącznie w sferze stosunków cywilnoprawnych, uprawniając najemcę do używania rzeczy i zobowiązując go do płacenia czynszu. Natomiast omawiany obowiązek podatkowy wynika z ustaw podatkowych, które wskazują podmiot i przedmiot opodatkowania.

Zdaniem SKO, nie można skutecznie podważyć legalności decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, wskazując, że w umowie najmu nie zawarto zapisu dotyczącego obowiązku płacenia podatku. Organ podatkowy nie musiał informować podatnika, że taki obowiązek na nim ciąży, ponieważ to podatnik jest zobowiązany do złożenia organowi podatkowemu informacji o przedmiotach opodatkowania, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Ów obowiązek wynika z art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej Upol). Tym samym brak przekazania informacji w tym względzie nie mógł zwolnić podatnika od uregulowania wspomnianej należności.

SKO stwierdziło, że ustawodawca na podstawie art. 5 ust. 1 Upol umocował radę gminy do określania, w drodze uchwały, wysokości stawek podatku od nieruchomości na ich obszarze, określając jedynie górne granice stawek podatkowych. Przy określaniu wysokości stawek, rada gminy mogła różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków (art. 5 ust. 2 i 3 tej Upol). W przedmiotowej sprawie stawki podatku zostały określone uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 9662). Wysokość zobowiązania podatkowego została ustalona względem powierzchni najmowanego garażu z uwzględnieniem właściwej stawki podatku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podatnicy podnieśli, że nie godzą się z uzasadnieniem decyzji SKO.

Skarżący wskazali, że wypełnili druk IN-18, lecz nie spodziewali się, że zostaną ukarani wstecz do 2013 r. Wskazali, że w umowie najmu nie było wzmianki o podatku od nieruchomości, mimo iż właścicielem garażu było Miasto W. Podatnicy wskazali, że organ podatkowy - Prezydent wiedział już w 2013 r., iż garaż jest wynajmowany, a mimo to dopiero w 2018 r. zwrócił się o zapłatę podatku od nieruchomości za 6 lat wstecz. W fakturach wystawianych w związku z najmem były wymienione wszystkie opłaty, w tym czynsz i opłaty za media. Nic zatem nie stało na przeszkodzie aby dopisać obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości.

Skarżący wnieśli o wnikliwe przeanalizowanie i uchylenie decyzji SKO oraz doprowadzenie do wystawienia nowej decyzji z datą złożenia przez nich formularza IN-18.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 16 kwietnia 2019 r. skarżący dodatkowo podnieśli, że w umowie najmu był wymieniony chociażby obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług. Podatnicy zwrócili uwagę na znaczną kwotę wynikającą łącznie ze wszystkich wydanych decyzji, tj. 831 zł. Wskazali, że stanowi ona dla nich istotną dolegliwość i obciążenie, zwłaszcza w kontekście ich sytuacji finansowej i złego stanu zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego czy organ podatkowy, będący jednocześnie organem jednostki samorządu terytorialnego, mógł w 2018 r. nałożyć na najemcę garażu obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za 2017 r., jeśli z umowy najmu zawartej miedzy najemcą a tą jednostką nie wynikał obowiązek uiszczenia takiego podatku.

Przystępując do rozstrzygnięcia tej kwestii wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a Upol, w brzmieniu obowiązującym w 2017 r., podatnikami podatku od nieruchomości były osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynikało z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.

Skarżący byli niewątpliwie posiadaczami (najemcami) obiektu budowlanego (garażu) należącego do jednostki samorządu terytorialnego (W.– miasta na prawach powiatu) na podstawie zawartej z tą jednostką w 1994 r. i aneksowanej w 2013 r. umowy najmu. Bezsprzecznie zatem spoczywał na nich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z tytułu najmu garażu. Na podstawie art. 6 ust. 6 Upol, na podatnikach ciążył ponadto obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości najemców obiektów budowlanych należących do jednostek samorządu terytorialnego obowiązuje, w obecnej formie, od początku 2003 r. W konsekwencji, skarżący winni już w styczniu 2003 r. sami dopełnić obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 6 Upol, gdyż wówczas ciążył na nich obowiązek podatkowy z tytułu najmowanego garażu (umowa najmu została zawarta w 1994 r.). Ów obowiązek nie wygasł i nie zmienił się w kolejnych latach, a zatem nawet jeśli organ dopiero w 2018 r. zorientował się, że od spornego garażu nie są regulowane należności w podatku od nieruchomości, mógł niezwłocznie wezwać podatników do wypełnienia formularza IN-18. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że nawet gdyby podatnicy nie wykonali tego wezwania, to i tak zobowiązanie zostałoby im wymierzone w oparciu o dane, którymi dysponował organ podatkowy.

Organ miał prawo aby w 2018 r. wydać decyzję za 2017 r., gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin przedawnienia wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

Zgodnie z art. 68 § 1 Op, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Na podstawie zaś art. 68 § 2 pkt 1 Op, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W niniejszej sprawie, zważywszy, że podatnicy nie złożyli w 2017 r. informacji IN-18, prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie za ten okres rozliczeniowy przedawniało się po 5 latach, z zatem dopiero z końcem 2022 r. Innymi słowy, do końca 2022 r. organ podatkowy mógł wymierzyć skarżącym to zobowiązanie. W 2018 r. nie miał już natomiast prawa aby orzekać w przedmiocie zobowiązania za 2012 r. i za lata wcześniejsze, gdyż zobowiązania za te okresy, zgodnie z art. 68 § 2 pkt 1 Op, już uległy przedawnieniu.

Przechodząc zaś do treści umowy najmu, w której nie wskazano, że na najemcach garażu spoczywa obowiązek w podatku od nieruchomości wskazać trzeba, iż jest okoliczność pozostająca bez wpływu na powstanie tego obowiązku. W umowie najmu muszą być bowiem wskazane tylko te opłaty, które stanowią elementy niezbędne tego stosunku prawnego. Umowa najmu określa zatem wysokość czynszu, który z racji, że jest wynagrodzeniem za usługę, musi zawierać w sobie kwotę podatku od towarów i usług. W ramach omawianego stosunku cywilno-prawnego strony umowy winny również ustalić kto będzie ponosił opłaty za media lub inne opłaty eksploatacyjne związane z użytkowaniem przedmiotu najmu.

Elementem stosunku najmu nie jest natomiast obciążający najemcę budynku komunalnego podatek od nieruchomości. Nie musi być on zatem wskazany w treści zawartej umowy. Co więcej, brak w umowie wzmianki o podatku od nieruchomości nie sprawia, że ów podatek przestaje być należny, gdyż podstawa do jego uiszczenia nie wynika z postanowień umowy najmu.

Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości nakładają na najemcę budynku komunalnego przepisy powszechnie obowiązującego prawa podatkowego, a konkretnie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a Upol. Moc powszechnie obowiązująca tego przepisu sprawia, że najemca nie może się uwolnić od obowiązku podatkowego żadną umową cywilno-prawną. Jest to wykluczone nawet gdyby z umowy wynikało, że taki obowiązek nie istnieje, albo gdyby strony umowy postanowiły, iż obowiązek podatkowy będzie spoczywał na wynajmującym.

Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę z tego, że skarżący czują się pokrzywdzeni faktem, iż nagle otrzymują decyzje za 6 lat podatkowych, zwłaszcza, że wydaje je organ jednostki samorządu terytorialnego, z którą w najlepszej wierze zawarli umowę najmu. Nie mniej jednak to, że organ podatkowy dopiero po kilkunastu latach przypomina sobie o tym, iż skarżący winni płacić podatek od nieruchomości, nie wpływa na legalność decyzji kontrolowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu.

Zobowiązanie zostało bowiem wymierzone osobom, na które przepisy powszechnie obowiązujące nałożyły obowiązek podatkowy, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w tym w szczególności powierzchnię garażu. Zastosowały także właściwą stawkę podatkową, określoną na podstawie stosownego aktu prawa miejscowego. Ponadto zobowiązanie za 2017 r. zostało wymierzone przed upływem terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej to zobowiązanie.

Jeśli chodzi natomiast o podnoszone argumenty związane z tym, że nagle na podatników nałożono znaczne zobowiązanie, które z racji ich sytuacji zdrowotnej i materialnej stanowi dla nich istotne obciążenie, to nie są to okoliczności rzutujące na prawidłowość kontrolowanych decyzji. Podatnicy winni natomiast rozważyć powołanie się na te argumenty wnioskując do organu podatkowego o ewentualne zastosowanie wobec nich ulgi podatkowej, którą może być dogodny układ ratalny lub umorzenie zobowiązania w całości lub w części.

W tym postępowaniu Sąd badał natomiast jedynie, czy zobowiązanie podatkowe zostało wymierzone w sposób zgodny z prawem i w tak określonych granicach sprawy nie dopatrzył się naruszeń, które mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z tych zasadniczych względów Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.