Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2326/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 ust. 1-3, art. 135 ust. 1-2, art. 139 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą we L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez przewoźnika T. [...] z siedzibą w L. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] orzekającą o nałożeniu na w/w przewoźnika kary administracyjnej w wysokości [...] EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosi [...] PLN.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w H. wystąpił do Wojewody [...] o wymierzenie kary administracyjnej przewoźnikowi W. [...] z siedzibą w L. wskazując, iż w dniu [...] września 2012 r. w Placówce Straży Granicznej w H. na kierunku wjazdowym do Polski zgłosili się I. B., ur. [...] stycznia 1993 r. oraz A. Z., ur. [...] listopada 1973 r., którzy podróżowali jako pasażerowie autobusu kursowego marki [...] o nr rej. [...], relacji [...] i którzy nie legitymowali się ważnymi tytułami pobytowymi uprawniającym ich do wjazdu na terytorium Polski.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 ust. 1-3 w związku z art. 135 ust. 1-2 oraz art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) orzekł o nałożeniu na w/w przewoźnika kary administracyjnej w wysokości [...] EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosi [...] PLN.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie przewoźnik T. [...] z siedzibą w L. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, gdyż decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego strona w sprawie. Pełnomocnik przewoźnika podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte i toczyło się wobec W. [...], tj. podmiotu nieistniejącego, natomiast decyzja została wydana w stosunku do T. [...] tj. podmiotu niebędącego stroną.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. orzekł o sprostowaniu z urzędu omyłki w swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie nazwy podmiotu – z T. [...] na W. [...].

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] kwietnia 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. i postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. stwierdził z urzędu nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. orzekającej o sprostowaniu z urzędu omyłki we własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie nazwy podmiotu – z T. [...] na W. [...]. Organ wskazał, że podstawą wydania postanowienia był fakt, że wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w H. dotyczył podmiotu W. [...]. Wojewoda [...] wszczął i prowadził postępowanie wobec tego podmiotu. Z informacji uzyskanych przez organ drugiej instancji w toku uprzednich, analogicznych postępowań administracyjnych o nałożenie administracyjnej kary na w/w przewoźnika wynikało, że w dniu [...] lipca 2010 r. nastąpiło przekształcenie W. [...] tj. spółki akcyjnej na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (skrót [...] T. [...]) pod tą samą nazwą. Jednak w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary na przewoźnika oznaczono właściwy podmiot T. [...].

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, została wydana wskazana na wstępie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż w dniu [...] września 2012 r. I. B. oraz A. Z. zostali przesłuchani przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w H. A. Z. zeznał, że jechał do pracy do miasta B. na 3 miesiące. Nie wiedział, że posiadana przez niego wiza będzie ważna dopiero od dnia [...] września 2012 r., a także wyjaśnił, że zakupił bilet u kierowcy, który sprawdzał jego dokumenty i nie zakwestionował ważności wizy. I. B. zeznał, że jechał do pracy do K. na 6 miesięcy i także nie wiedział, że posiadana przez niego wiza będzie ważna dopiero od dnia [...] października 2012 r., a także wyjaśnił, że zakupił bilet u kierowcy, który sprawdzał jego dokumenty i nie zakwestionował ważności wizy.

Decyzjami z dnia [...] września 2012 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w H. odmówił I. B. oraz A. Z. wjazdu na terytorium Polski, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu [...] września 2012 r. przeprowadzono również dowód z przesłuchania w charakterze świadka I. R. - kierowcy autobusu, którym podróżowali cudzoziemcy oraz pracownika T. [...] z siedzibą w L. Pracownik przewoźnika zeznał, że bilety są kupowane w kasach na dworcach autobusowych również kierowcy mają możliwość sprzedaży biletów w autobusie. Wskazał, że kierowca sprawdza paszporty oraz wizy. Sprawdzał także dokumenty I. B. oraz A. Z. jednak nie zauważył, że posiadane przez nich wizy nie są jeszcze ważne. Świadek stwierdził, że wiedział o ciążącym na nim obowiązku podjęcia działań dla upewnienia się, że cudzoziemiec, który zamierza wjechać do Polski posiada ważny dokument podróży i wymaganą wizę, uprawniające go do przekroczenia granicy.

Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu, na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Ponadto art. 135 ust. 2 ustawy stanowi, że obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro.

Organ wskazał, że art. 135 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźników określonego typu obowiązki. Przewoźnik jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Ustawodawca wyraźnie przesądził, że obowiązek ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Organ podkreślił, iż nie jest wystarczający sam fakt posiadania przez cudzoziemca jakiejkolwiek wizy, ale wizy wymaganej, tj. uprawniającej cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP.

Organ podał, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób nie będących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Z uwagi na wstąpienie Polski do strefy Schengen podstawowe znaczenie dla przewoźnika wykonującego usługi w zakresie takim, jak odwołujący się, było zapoznanie się z właściwymi przepisami regulującymi ruch w tej strefie, w tym z rozporządzeniem (WE) NR 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz.U. UE L Nr 105 poz. 1 ze zm.), Konwencją Wykonawczą do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Linii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. UE.L. z 2000r. Nr 239 poz. 19 ze zm.), jak również z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących, w tym zakresie obciąża przewoźników.

Skoro na mocy art. 135 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców, to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Skutki ich niedopełnienia ustawa określa jasno w art. 138 ustawy o cudzoziemcach. Zakres obowiązków przewoźnika został przez ustawodawcę sprecyzowany do kontroli posiadania odpowiednich, pozwalających na wjazd dokumentów. Czynnością, która umożliwia stwierdzenie - jak w niniejszej sprawie - jaki jest okres ważności wizy, a tym samym, czy uprawnia ona cudzoziemców do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jest wgląd w naklejkę wizową. Zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się wysokim stopniem staranności, który jest jednak współmierny do zakresu kontroli, wynikającego z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jeżeli zatem analiza treści dokumentu wskazuje, że jest on nieważny, ponieważ wygasł termin jego ważności lub ważność dokumentu jeszcze się nie rozpoczęła, przewoźnik bądź działająca w jego imieniu osoba powinna to stwierdzić.

W przedstawionych okolicznościach sprawy organ wskazał, że I. B. oraz A. Z. nie spełniali warunków wjazdu na terytorium Polski, a także do strefy Schengen, określonych wart. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadane przez cudzoziemców wizy krajowe, na podstawie których zamierzali oni przekroczyć granicę w kierunku do Polski, nie uprawniała ich do wjazdu na to terytorium w dniu [...] września 2012 r., gdyż rozpoczynały one ważność odpowiednio w dniu [...] września 2012 r. oraz [...] października 2012 r. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, niewątpliwie w przypadku zachowania przez przewoźnika należytej staranności, odnotowałby on fakt posiadania przez cudzoziemców wiz krajowych, które nie uprawniały ich do przekroczenia granicy Polski w dniu [...] września 2012 r. Wizy była ważne dopiero odpowiednio od dnia [...] września 2012 r. oraz [...] października 2012 r. co wynika wprost z danych zamieszczonych w naklejce wizowej. Wzór naklejki wizowej zawiera termin ważności wizy, który to termin jest umieszczany w stałym polu, zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenie Rady (WE) NR 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającego jednolity formularz wizowy, co czyni weryfikację terminu ważności wizy łatwą w przypadku wglądu do niej.

W ocenie organu, nie jest zasadne przeprowadzanie dowodu w postaci ponownego przesłuchania kierowcy autokaru i pasażerów, gdyż zarówno kierowca autokaru, jak i cudzoziemcy zostali szczegółowo przesłuchani na okoliczność podjętych przez przewoźnika czynności w celu upewnienia się, czy posiadają oni uprawnienie do wjazdu i pobytu na terytorium Polski.

Organ dodał, że sprawdzenie daty początkowej i końcowej ważności wizy oraz jej typu należy w świetle art. 135 § 1 ustawy do elementarnych obowiązków przewoźnika. Za taką właśnie interpretacją przemawia zastosowane przez ustawodawcę sformułowanie "podjęcie działania dla upewnienia się", co wskazuje na wysoki miernik staranności, którego powinien dochować przewoźnik. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż cudzoziemka nie spełniała warunków wjazdu na terytorium Polski, a także do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy sprawy wskazuje, że przewoźnik T. [...] z siedzibą w L. nie dołożył należytej staranności w celu upewnienia się, czy cudzoziemcy zamierzający w dniu [...] września 2012 r. wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadali wymagane wizy, uprawniające ich do wjazdu do Polski.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł przewoźnik T. [...] z siedzibą w L. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1/ nieważność zaskarżonej decyzji, jak również nieważność poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co na zasadzie art. 156 § 1 pkt 4 kpa skutkuje nieważnością decyzji, albowiem postępowanie zostało wszczęte i prowadzone wobec W. [...], natomiast decyzja została wydana wobec innego podmiotu T. [...] podczas gdy to właśnie przeciwko tak oznaczonemu podmiotowi toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie;

2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa ewentualnie art. 138 § 2 kpa poprzez brak zastosowania przez organ drugiej instancji powyższych przepisów, pomimo, że spełnione były przesłanki do ich zastosowania, a ponadto w innych sprawach w analogicznym stanie prawnym organ drugiej instancji wydawał decyzje uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji;

3/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 135 i art. 138 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach w związku z art. 31 ust 3 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 135 i art. 138 ustawy o cudzoziemcach i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika, prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach, dokonana w świetle obowiązującego w Polsce systemu prawa - w szczególności Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz.Urz.UE.L 2006 Nr 105), dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., a także ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz art. 15 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej - prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.

4/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 107 kpa, jak również art. 78 kpa oraz art. 86 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym brak uwzględnienia wniosku dowodowego strony i brak przesłuchania w charakterze świadka kierowcy autokaru, na okoliczność czynności podjętych przez kierowcę w celu dokonania weryfikacji posiadanych przez cudzoziemców dokumentów, jak również pasażerów na okoliczność ich postawy wobec podjętej przez kierowcę próby dokonania kontroli dokumentów posiadanych przez nią dokumentów, podczas gdy prawidłowe zastosowanie powyższych przepisów wymagało przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji (ewentualnie organ drugiej instancji) przesłuchania kierowcy autokaru i pasażerów lub co najmniej przesłuchania przedstawiciela skarżącego przedsiębiorstwa celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a następnie wyczerpującego i zgodnego z przepisami uzasadnienia treści decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisał stan sprawy, uzasadniając wskazane zarzuty.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżący T. [...] z siedzibą w L. nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary administracyjnej przewoźnikowi. O wszczęciu postępowania został zawiadomiony poprzednik prawny skarżącego czyli W. [...] z siedzibą w L. Stwierdzić jednakże należy, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, czego wymaga przepis art. 61 § 4 kpa nie jest wartością samą w sobie, lecz ma określony cel, którym jest przede wszystkim poinformowanie stron o tym, iż rozpoczęło się postępowanie administracyjne, w którym może zachodzić potrzeba obrony ich praw. Jeżeli zatem skarżący już jako T. [...] z siedzibą w L., podejmował działania w sprawie, np. udzielił pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi to nie można uznać, aby został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu i w postępowaniu tym pozbawiony został możności obrony swych praw. Jeżeli naruszenie prawa procesowego polegające na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, nie musi skutkować nawet uchyleniem decyzji (gdy strona nie wykaże, aby między brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy), tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, którego konsekwencją jest nieważność decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1499/10, Lex 993249).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Stosownie do art. 138 ust. 2, przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 3, przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust. 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej.

Karę administracyjną, o której mowa w art. 138, na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej, w której odmówiono cudzoziemcowi wjazdu, nakłada na przewoźnika, w drodze decyzji, wojewoda właściwy ze względu na siedzibę organu występującego z wnioskiem, o czym stanowi art. 139 ust. 3 cytowanej ustawy o cudzoziemcach.

Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wobec faktu nieposiadania przez cudzoziemców w dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w H. decyzjami z dnia [...] września 2012 r. odmówił I. B. oraz A. Z. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie wystąpił do właściwego wojewody z wnioskiem o wymierzenie przewoźnikowi kary administracyjnej.

Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały sprecyzowane w Rozdziale 12 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności, zgodnie z art. 135 ust. 1 tej ustawy, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Stosownie do art. 135 ust. 2 ww. ustawy, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że obywatele [...] I. B. oraz A. Z. byli pasażerami autokaru relacji [...], należącego do przewoźnika T. [...] z siedzibą w L. Kurs odbywał się w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w H. stwierdzili, że ww. cudzoziemcy nie posiadają w swoich paszportach wiz, które w dniu [...] września 2012 r. uprawniałyby ich do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. W dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej cudzoziemcy nie legitymowali się ważnym tytułem pobytowym, uprawniającym ich do wjazdu na terytorium RP. Posiadali wizy krajowe, z terminem ważności odpowiednio od dnia [...] września 2012 r. oraz [...] października 2012 r.

Zarówno zamierzający przekroczyć granicę cudzoziemcy, jak i kierowca autobusu zostali przesłuchani przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w H. w dniu [...] września 2012 r. Według oświadczeń cudzoziemców, nie wiedzieli oni, że posiadane przez nich wizy nie są ważne. Kierowca autobusu oświadczył, że nie zauważył, że wizy pasażerów są nieważne. Wobec oświadczeń złożonych zarówno przez cudzoziemców, jak i kierowcę autokaru w dniu [...] września 2012 r., których treść jest spójna, brak było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnikiem jest osoba fizyczna lub prawna zajmująca się zarobkowo przewozem osób drogą powietrzną, morską lub lądową. Z kolei przepis art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec może przekroczyć granicę i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada:

1) ważny dokument podróży;

2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane;

3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku tranzytem.

Stosownie do art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen (Warunki wjazdu obywateli państw trzecich) w przypadku pobytu nieprzekraczającego trzech miesięcy w okresie sześciomiesięcznym warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące:

a) posiadają oni ważny dokument podróży lub dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy;

b) posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) NR 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową;

c) uzasadnią cel i warunki planowanego pobytu oraz posiadają wystarczające środki utrzymania, zarówno na czas trwania planowanego pobytu, jak i na powrót do ich

państwa pochodzenia lub na tranzyt do państwa trzeciego, co do którego istnieje pewność, że uzyskają zezwolenie na wjazd na jego terytorium, lub jeżeli mają możliwość uzyskania takich środków zgodnie z prawem;

d) nie są osobami, wobec których dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu w SIS;

e) nie są uważani za stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z Państw Członkowskich, a w szczególności nie dokonano wobec nich, na. tej samej podstawie, wpisu do celów odmowy wjazdu w krajowych bazach danych Państw Członkowskich.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, przez sformułowanie "wymagana wiza" zawarte w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, należy rozumieć wizę ważną, a więc uprawniającą cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Takimi wizami przewożeni przez skarżącego cudzoziemcy nie dysponowali, co bezspornie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Prawidłowo organ ocenił, że I. B. oraz A. Z. nie spełniali warunków wjazdu na terytorium RP oraz do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadane przez cudzoziemców wizy krajowe nie uprawniały ich do wjazdu na terytorium RP w dniu [...] września 2012 r.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie przewoźnika, w świetle regulacji zawartej w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, powinno charakteryzować się wysokim stopniem staranności. W niniejszej sprawie analiza treści dokumentów pasażerów nie potwierdziła ich ważności, czego przewoźnik prawidłowo nie sprawdził. Przywiezienie do granicy cudzoziemca nie posiadającego wymaganej wizy musiało skutkować sankcją określoną w art. 138 ust. 1 cytowanej ustawy, tj. nałożeniem na przewoźnika kary administracyjnej. Sankcja ta jest obligatoryjna, gdyż organ dysponuje uznaniowością wyłącznie przy określeniu wymiaru kary, co wynika wprost z treści powyższego przepisu. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 138 ust. 1 ustawy, tj. "nakłada się karę administracyjną", podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Do uznania organu pozostawiono natomiast wysokość samej kary - od 3000 - 5000 euro za każdą przywiezioną osobę.

Odnosząc się do zarzutu braku zgodności treści zaskarżonej decyzji z celem, jaki przepisom art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wyznacza dyrektywa 2001/51/WE stwierdzić należy, że nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji tej dyrektywy. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły), to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest min. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Skoro zatem kara administracyjna ma realizować cel prewencyjny, bez znaczenia jest ryzyko migracyjne związane z osobą, która została przez przewoźnika przywieziona do granicy bez odpowiednich dokumentów, jak również ewentualne zagrożenie związane z przewożoną osobą.

W przedmiotowej sprawie kara administracyjna została nałożona na przewoźnika prawidłowo, wobec spełnienia przesłanki określonej w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Kontrolując tok postępowania, Sąd nie dopatrzył się uchybień w zakresie dopełnienia przez organy administracji obowiązków określonych w szczególności w art. 7 i 77 § 1 kpa. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Nadto, uzasadnienie kwestionowanej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd skargę oddalił.