Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2682/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 215
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 154 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. P. i E. P. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących E. P. i E. P. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. P. i E. P., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania ich wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. pryz ul. [...], ozn. jako hip.[...]" działka [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący zażądali wymierzenia organowi grzywny w wysokości 3.000 zł oraz stwierdzenia, że bezczynność organu po wydaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 10 lutego 2014 r., po uprawomocnieniu się ww. wyroku, akta administracyjne zostały zwrócone do organu. Mimo wezwania przez skarżących do wykonania wyroku, do dnia sporządzenia skargi Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy odszkodowania, jak również nie przesłał stronom postępowania żadnej informacji, a zatem pozostaje w bezczynności. Termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie upłynął w dniu 10 kwietnia 2014 r. Skarżący uważają, że w sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone, a zatem nic nie stało na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość do czasu przedłożenia aktualnego adresu zamieszkania O. P. lub aktu poświadczenia dziedziczenia po wyżej wymienionej.

W dniu 3 września 2014 r. skarżący nadesłali do Sądu pismo wskazując, iż w dniu 3 września 2014 r. złożyli zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o zawieszeniu postępowania. Skarżący wyjaśnili ponadto, że w związku z zawieszeniem przez organ postępowania do czasu przedłożenia przez strony aktualnego adresu zamieszkania O. P., przy piśmie z dnia 29 sierpnia 2014 r., złożyli do akt sądowych prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [..] w P. I Wydział Cywilny z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem tym zostało stwierdzone, że skarżący nabyli spadek po O. P. na podstawie ustawy. Zdaniem skarżących, skoro ustała przyczyna zawieszenia postępowania wskazana w postanowieniu o zawieszeniu postępowanie, to powinno być ono podjęte z urzędu, o co wnieśli skarżący do organu pismem z dnia 28 sierpnia 2014 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] określonej w sentencji wyroku grzywny.

Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów.

Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie i piśmiennictwie przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem po wydaniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Grzywna, o której mowa w powołanym przepisie stanowi karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane., s. 95, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20-22 października 2003, Warszawa 2003). W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. (Z. Żukowski, glosa do postanowienia NSA z dnia 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku E. P. i E. P. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako hip. "[...]" działka [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] lutego 2014 r., co wynika z prezentaty Urzędu [...] widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma przekazującego akta. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia przez skarżących skargi do Sądu i do dnia wydania przedmiotowego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy.

Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, jak również przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować ani też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy władzy publicznej, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Powyższe obliguje więc Sąd do uwzględnienia skargi i wymierzenia organowi grzywny.

Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 p.p.s.a, Sąd stwierdza , że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku dotyczącego skargi na bezczynność organu nie ma podstaw do orzekania o tym, czy działanie organu miało czy też nie miało rażący charakter.

Odnosząc się natomiast do żądanej przez skarżących kwoty grzywny, wskazać należy, że zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r. (M.P. z 2014 r., poz. 158), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3191,93 zł, zatem górną granicą grzywny wymierzanej na podstawie art. 154 p.p.s.a. była w tej sprawie kwota 31 919 zł. Niemniej jednak Sąd ma możliwość miarkowania wysokości grzywny w określonym wyżej przedziale w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego, ale także prawnego sprawy.

Jak wynika z odpowiedzi na skargę i z akt sprawy, przedmiotem postępowania prowadzonego przed Prezydentem [..] jest ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską na podstawie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 261, poz. 2603). Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył fakt, iż sprawy odszkodowań za tzw. grunty warszawskie są bardzo skomplikowane pod względem historycznym, prawnym i finansowym. Mając to na względzie, Sąd uznał, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.