Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 457/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2008r. Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. sp. z o.o. w W. kwotę 1457 (tysiąc czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 6 marca 2009 r. wniesionej przez P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W., jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 6000 złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pomimo wpisu do rejestru podmiotów zobowiązanych do składania deklaracji INTRASTAT, w przywozie za okresy sprawozdawcze listopad, grudzień 2007 r. nie wywiązała się z obowiązku sprawozdawczego i nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT.

Pismem z dnia 7 lutego 2008 r., 26 marca 2008 r. oraz pismem z dnia 15 maja 2008 r. - które doręczono w dniu 28 maja 2009 r., Dyrektor Izby Celnej w W. upomniał P. Sp. z o.o. o konieczności dokonania zgłoszenia INTRASTAT w przywozie za okres listopad, grudzień 2007 r. Wszystkie pisma zwierały pouczenie o konieczności dokonania przedmiotowego zgłoszenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z nie wywiązaniem się po trzykrotnym upomnieniu z obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przewozie za okresy sprawozdawcze: listopad, grudzień 2007 r. w łącznej wysokości 6000 zł.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2008 r. doręczonym P. Sp. z o.o. w dniu 12 sierpnia 2008 r. organ administracyjny stosownie do art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie nałożenia kary w związku z nie wywiązaniem się z obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze listopad, grudzień 2007 r. Pouczono przy tym, iż po bezskutecznym upływie terminu, w sprawie może zostać wydana decyzja nakładająca karę pieniężną.

W dniu 8 sierpnia 2008 r. P. Sp. z o.o. złożyła przedmiotowe zgłoszenia INTRASTAT.

W dniu [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. orzekając jako organ I instancji wydał decyzję, którą nałożono na P. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 6000 zł, za niewykonanie obowiązku statystycznego za dwa okresy sprawozdawcze.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wartość dokonanych przez P. Sp. z o.o. przywozów w 2006 r. z państw będących członkami Wspólnoty przekroczyła ustaloną i ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na 2007 r. wartość progu statystycznego w przywozie, dlatego też spółka ta winna dokonać zgłoszeń INTRASTAT przywóz za okresy sprawozdawcze listopad, grudzień 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. powołując się na art. 101 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, wyjaśnił, iż na osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego pisemnego upomnienia nie dokonała za okres sprawozdawczy zgłoszenia INTRASTAT, organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W ocenie organu I instancji z uwagi na nie wywiązanie się przez zobowiązaną spółkę z przedmiotowego obowiązku statystycznego w terminie i to pomimo trzykrotnego upomnienia, na podstawie ww. przepisu należało nałożyć karę pieniężną w wysokości 6000 zł.

Pismem z dnia 25 września 2008 r. P. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Odwołująca się podniosła m.in., iż art. 101 ustawy Prawo celne, który stanowił podstawę prawą wydanej decyzji, ma charakter dyscyplinujący, natomiast już przed wydaniem zaskarżonej decyzji P. dokonała przedmiotowego zgłoszenia. W ocenie odwołującej się bezpodstawne zatem było nałożenie kary w sytuacji gdy obowiązek złożenia przedmiotowej deklaracji został już wykonany.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów dotyczących nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, podtrzymano przy tym wykładnię przepisu art. 101 ustawy Prawo celne dokonaną przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołującej spółki wyjaśniono m.in. iż już od lutego 2008 r. rozpoczęto w stosunku do P. Sp. z o.o. procedurę upominawczą, informują o konieczności dokonania zgłoszeń celnych INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze listopad, grudzień 2007 r. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostało wszczęte po prawie półrocznym okresie wysyłania upomnień, co w ocenie organu wskazuje na fakt, że bardziej chciano doprowadzić do wykonania ciążącego na Stronie obowiązku złożenia deklaracji niż do nałożenia na nią kary pieniężnej. Jednakże w związku z wyczerpaniem okoliczności zastosowania normy art. 101 ustawy Prawo celne obciążanie przedmiotową karą pieniężną było całkowicie uzasadnione.

Pismem z dnia 6 marca 2009 r. P. sp. z o.o. złożyła skargę do tut. Sądu na ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r., wnosząc m. in. o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 101 ustawy Prawo celne w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak poczynienia ustaleń faktycznych co do zasadności nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, oraz naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż Skarżąca spółka wykonała ciążący na niej obowiązek tj. złożyła zaległe deklaracje sprawozdawcze jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nadto podniesiono, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego organy administracyjne postanowiły ukarać Skarżącą karą pieniężną pomimo dokonania uchybionej czynności w trakcie postępowania o nałożeniu kary.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w złożonej skardze wskazano, iż w ocenie organu są one nieuzasadnione i nie mają żadnego wpływu na istotę zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

W ocenie Sądu zaskarżoną decyzję jak również decyzję organu I instancji należało uchylić z uwagi na słusznie podniesione w zarzutach skargi naruszenie art. 101 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm) – zwanej dalej "p.c.". Sąd podzielił tutaj prezentowane przez Skarżącą stanowisko w zakresie interpretacji tego przepisu, uznając tym samym przedstawioną przez organy celne ocenę prawną za błędną.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przede wszystkim podkreślić należy, iż stan faktyczny zaistniały w sprawie pozostaje między stronami bezsporny i nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Skarżąca spółka pomimo ciążącego na niej obowiązku nie dokonała w terminie stosownych zgłoszeń INTRASTAT, jak również nie uczyniła tego po trzykrotnym wezwaniu organu. Dopiero w dniu 8 sierpnia 2008 r. po otrzymaniu wezwania organu do zajęcia stanowiska w sprawie w terminie 7 dni, złożyła w zakreślonym terminie zaległe deklaracje statystyczne. Zważywszy zatem na jednolite stanowiska stron w zakresie stanu faktycznego kwestią sporną a zarazem kluczową dla wydanego rozstrzygnięcia jest w ocenie Sądu interpretacja przepisu art. 101 ustawy Prawo celne.

Przepis art. 101 p.c., stanowiący materialnoprawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi, iż na osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego pisemnego upomnienia nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3000 zł za dany okres sprawozdawczy. Zważywszy na konstrukcję tego przepisu nie ulega wątpliwości, iż organ go stosujący działa w granicach uznania administracyjnego w zakresie decydowania o samym nałożeniu kary pieniężnej. Działanie w granicach uznania oczywiście nie oznacza pełnej dowolności. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest więc wyjaśnienie jakimi kryteriami kierował się określając obowiązek, który może ale nie musi nałożyć. Przedstawione kryteria uznania administracyjnego podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże w przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, istotne są nie tyle kryteria uznania administracyjnego (na co także powoływała się strona Skarżąca), lecz sama zasada stanowiąca przyczynę i cel istnienia omawianej regulacji prawnej.

Wskazać tutaj należy, iż system INTRASTAT, co do którego odnosi się art. 101 p.c. to system statystyki obrotów handlowych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, funkcjonujący w Polsce od 1 maja 2004 r. System ten, jest narzędziem do przekazywania przez przedsiębiorców w kraju członkowskim Unii Europejskiej informacji o dokonanych przywozach albo wywozach towarów do innych krajów należących do Wspólnoty. Ponadto system INTRASTAT służy do gromadzenia tych danych przez upoważnione do tego organy państwowe, ich kontroli, przetwarzania oraz udostępniania innym uprawnionym podmiotom. Zebrane w ten sposób informacje są następnie porównywane z informacjami zadeklarowanymi przez te same osoby w podatkowych deklaracjach VAT. Artykuł 101 ustawy Prawo celne określa natomiast sankcję za pasywność podmiotu zobowiązanego w zakresie złożenia wymaganej deklaracji. Podkreślić jednak tutaj należy, iż przedmiotowa sankcja ma charakter dyscyplinujący osobę zobowiązaną, przy czym pożądany skutek jej zastosowania to złożenie przedmiotowej deklaracji.

Słusznie zatem Skarżąca powołuje, iż wymierzenie jej kary w sytuacji gdy wymagany obowiązek sprawozdawczy został już wykonany jest niezrozumiałe i stanowi naruszenie art. 101 p.c.

Sąd nie podziela prezentowanej przez organy celne opinii, iż określona przepisem art. 101 p.c. sankcja winna być zastosowana w zaistniałym w sprawie przypadku. Organy administracyjne wskazują tutaj powołując się treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz. U. nr 89, poz. 846 z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem", iż Skarżąca winna złożyć przedmiotowe deklaracje najpóźniej w dniu 4 czerwca 2008 r. tj. po upływie terminu określonego w trzecim upomnieniu skierowanym do Skarżącej. W konsekwencji złożenia przez Skarżącą zaległych deklaracji dopiero w dniu 8 sierpnia 2008 r., organy administracyjne uznały, iż należy wymierzyć Skarżącej karę pieniężną. Zdaniem Sądu stanowisku organów celnych przeczy treść art. 101 p.c. Wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, bowiem w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż decyzja o nałożeniu kary, która jak wskazano powyżej spowodować ma złożenie zaległej deklaracji, może być wydana jedynie wobec osoby, która nie dokonała przedmiotowego zgłoszenia statystycznego. Nie można zatem nałożyć kary pieniężnej na podmiot, który dokonał tego zgłoszenia, choćby uczynił to z naruszeniem terminu określonego rozporządzeniem. Za takim rozumieniem omawianego przepisu przemawia także jego wykładnia celowościowa, bowiem nie ma żadnego sensu w wymierzeniu kary pieniężnej, której celem jest przymuszenie do pewnego zachowania, jeśli zachowanie to już zostało podjęte.

Reasumując uznać należy, iż Skarżąca jako osoba zobowiązana do dokonania zgłoszeń INTRASTAT wypełniła ciążący na niej obowiązek z uchybieniem należytego terminu, jednakże przed nałożeniem kary pieniężnej. W świetle przedstawionej interpretacji art. 101 p. c. organ celny, nie mógł nałożyć przedmiotowej kary pieniężnej z uwagi na dokonanie zaległych zgłoszeń przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Dodać należy, iż swoisty brak spójności stosowanych w sprawie przepisów wykonawczych w relacji do przepisu art. 101 p.c. nie może być interpretowany na niekorzyść strony skarżącej.

W kontekście powyżej przedstawionego naruszenia prawa polegającego na błędnej interpretacji przepisu materialnego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia w ocenie Sądu nie wymaga rozważenia drugi zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponownie orzekając w sprawie organy administracyjne obowiązane będą uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i 205 § i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.