Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2086/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia W. w J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpień 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygn. VII SA/Wa 2086/09

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce z o.o. F. z siedzibą w W. - pozwolenia na budowę Centrum Handlowo - Rozrywkowego [...] wraz z obsługą komunikacyjną i zagospodarowaniem terenu działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych pomiędzy ulicami [...], [...] i [...] w J.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w wyniku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. udzielającej F. Sp. z o.o., pozwolenia na budowę - odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 10 października 2008 r. Stowarzyszenie "W." zwróciło się o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Analizując przesłankę rażącego naruszenia prawa, Wojewoda [...] wskazał, że wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Również ta decyzja była kwestionowana przez Stowarzyszenie "W.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymującym w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2008 r. odmówiło, wszczęcia na wniosek Stowarzyszenia "W."

postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007 r. Nr [...]

Jednak oceniając "urzędowo" podniesione przez Stowarzyszenie argumenty Kolegium uznało, że nie zachodzą podstawy do eliminacji z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W szczególności, redakcja przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wskazuje wprost, aby lokalizację obiektów o powierzchni przekraczającej 400 m2 (2000 m2) należało łączyć z obowiązkiem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Nadto decyzją z dnia [...] września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu z urzędu, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Handlowego [...], odmówiło stwierdzenia jej nieważności.

W tych okolicznościach, Wojewoda [...] stwierdził, że nie ma podstaw dla kwestionowania prawidłowości obu wyżej opisanych decyzji Prezydenta Miasta [...].

W dalszej części, analizując kwestionowaną decyzję, organ stwierdził, że załączona przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę, decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007 r. ustalająca warunki zabudowy oraz decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie obejmowała działki nr [...]. Jednak takie naruszenie prawa nie stanowiło, w opinii organu, jego kwalifikowanej postaci.

Przewidywane roboty budowlane na działce nr [...], obejmowały wymianę istniejącego okna na nieotwierane okno o wymaganej odporności ogniowej oraz instalację wentylacji i klimatyzacji. Taki zakres robót nie wymagał ustalenia warunków zabudowy, a tym bardziej wydania decyzji środowiskowej. Poza tym inwestor posiadał prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, potwierdzone stosownym oświadczeniem.

Tym samym organ stwierdził, że analizowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie posiada wad kwalifikowanych opisanych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stowarzyszenie "W." w J. w dniu 20 marca 2009 r. wniosło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. pozwalającej na budowę obiektu handlowego [...] w J.

W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że "kierowani troską o uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli Miasta [...], zachowanie zasady prawdy obiektywnej oraz zachowanie praworządności organów administracji państwowej i samorządowej wnosimy o stwierdzenie z urzędu nieważności Decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].02.2009r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...]".

Wojewoda [...] odmawiając stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].08.2008r. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla wielkopowierzchniowego obiektu handlowego rażąco naruszył przepisy prawa, a szczególnie art. 171 Konstytucji RP, art. 6, art. 7, art. 8, art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art.32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 3, art. 35 ust.1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a także art. 10 ust. 2 pkt 8, art. 15 ust. 3 pkt 4 oraz art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Organ oceniając w postępowaniu nadzwyczajnym legalność decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazał na brak planu miejscowego, ale nie stwierdził przekroczenia prawa w zakresie zlokalizowania galerii [...] na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.

Poza tym przedstawiono szeroką argumentację wskazującą, iż decyzja Prezydent Miasta [...] z dnia [...].08.2008r. w sprawie pozwolenia na budowę obiektu handlowego [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie Stowarzyszenie wskazało, iż z podobnymi wystąpieniami jak przedmiotowe, zwróciło się do innych organów Państwa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 lipca 2009r. na podstawie art. 31 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia

"W." w [...] o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2009r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2008r. o pozwoleniu na budowę Centrum Handlowo-Rozrywkowego [...] - odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 31 § 1 i 2 Kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu.

Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), przepisu art. 31 § 1 kpa nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej reguły przewiduje natomiast art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).

W takim przypadku należy stosować art. 44 ustawy z dnia 3.10.2008r., który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 10 w/w ustawy z dnia 3.10.2008 r. przez organizację ekologiczną należy rozumieć organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska.

Jak wynika z § 6 pkt 15 statutu Stowarzyszenia "W.", do statutowych celów stowarzyszenia należy działanie na rzecz promocji ekologii i ochrony środowiska naturalnego. W związku z tym organ uznał, że Stowarzyszenie "W." jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 w/w ustawy z dnia 3.10.2008r. Tym samym może uczestniczyć w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Brak takiej regulacji jest równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału społeczeństwa.

Z przepisów art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wynika że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach.

W sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji organ właściwy do jego wydania nie przeprowadzał ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym art. 31 § 1 kpa nie miał zastosowania.

Niezależnie od powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że przepis art. 31 § 1 kpa, może mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku "innej osoby", ale będącej stroną tego postępowania. Stowarzyszenie "W.", nie określiło we wniosku w czyim imieniu go składa.

Stowarzyszenie "W." wniosło o ponowne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie żądania wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2009r.

W uzasadnieniu podniesiono, że stosownie do wskazanych przepisów Prawa budowlanego na Głównym Inspektorze Nadzoru Budowlanego spoczywa obowiązek nadzoru nad organami administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, co obligowało organ do podejmowania z urzędu wszelkich działań w przestrzeganiu prawa budowlanego.

Skoro Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ nadzoru nad działaniem Wojewody [...], powziął informacje o wydaniu decyzji z

rażącym naruszeniem prawa, to zobowiązany był do wszczęcia z urzędu postępowania w celu rozpoznania wszystkich zarzutów wobec postępowania i wydanej decyzji.

Nadto na funkcjonariuszach publicznych, spoczywa obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organów ścigania oraz podejmowania działań w przypadku zgłoszonych nieprawidłowości w postępowaniu organu niższego stopnia. Taki obowiązek powinien skutkować wszczęciem postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli została ona wydana na podstawie dokumentów poświadczenia nieprawdy złożonych przez pełnomocnika inwestora.

Odmowa wszczęcia postępowania z urzędu jest sprzeczna z interesem społecznym i sankcjonuje nieprawidłowe działania Wojewody oraz wydanie decyzji pozwolenia na budowę z rażącym naruszeniem prawa.

Poza tym zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 114 z dnia 11.10.2002r. -Kodeks Etyki Służby Cywilnej, obliguje funkcjonariuszy publicznych do zachowania postawy obiektywnej i wyjaśniającej sprawy do końca.

Stowarzyszenie na podstawie art. 221, art. 223, art. 224 i art. 225 kpa, posiada ustawowe prawo do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie stosownego postępowania z urzędu. Będąc organizacją społeczną, podstawa prawna takiego żądania, wynika również z Konstytucji RP oraz art. 31 § 1 kpa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "W." w J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...].07.2009r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym przepis art. 31 § 1 Kpa nie znajduje w nim zastosowania. Zgodnie z przepisem art. 31 § 1 i 2 Kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu.

Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), przepisu art. 31 § 1 Kpa nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę.

Wyjątek od tej reguły przewiduje natomiast art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę nie przeprowadzał ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec czego udział społeczeństwa w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest wymagany.

Dlatego w ocenie organu wniosek Stowarzyszenia "W." o wzruszenie z urzędu, w trybie art. 156 § 1 kpa, decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2009r. nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Natomiast zarzuty merytoryczne względem kwestionowanej decyzji i pozwolenia na budowę pozostały bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2009r. o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2009r. - wniosło Stowarzyszenie "W." w J.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie następujących przepisów: art. 7 kpa, art. 31 ust. 1 i ust. 3 kpa, art. 44 ust. 1 i ust. 2 , art. 72 ust.1 pkt 1 i pkt 3, art. 86 ustawy z 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oaz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.), nadto art. 28 ust. 4, art. 88 ust.1 pkt 1 i ust. 2, art. 88a ust.1 pkt 1 i pkt 2, art. 88b ust.3 -ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane,

Stowarzyszenie "W." domagało się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, uznania prawa żądania

wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2009r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody [...]. Odmowę organ

umotywował: brakiem wymogu udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie

stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę" oraz stwierdzeniem, że "...zarzuty merytoryczne względem kwestionowanej decyzji i pozwolenia na budowę pozostały bez wpływu na wydane postanowienie".

Skarżący wskazał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu Etyki Służby Cywilnej oraz Regulaminu Organizacyjnego GUNB.

Działaniem takim Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył prawo, gdyż jako wysoki funkcjonariusz publiczny sprawujący nadzór nad działaniami podległych sobie organów, miał obowiązek wyjaśnienia wszelkich zastrzeżeń co do ich działania.

Zgodnie z art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody - sprawuje nadzór nad jego działalnością. Zatem był jedynym właściwym organem do rozpatrzenia wszelkich skarg na działanie Wojewody.

Poza tym wskazano, że Wojewoda [...] prowadził postępowanie nieważnościowe z urzędu (na wniosek skarżącego), a zatem odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego była pozbawianiem skarżącego jego ustawowych uprawnień.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego postanowienia manipulował i celowo zniekształcał treść zapisów ustawy oraz błędnie je interpretował.

W ocenie skarżącego jego wniosek uzasadniała treść art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 86 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Odmowa wszczęcia postępowania z urzędu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego była sprzeczna z interesem publicznym i stwarzała możliwość "zaistnienia sytuacji korupcjogennych" w samorządzie gminnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. -dalej p.p.s.a.).

Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi należy uznać, iż nie są one zasadne.

Sąd nie podzielił jednak w całości argumentacji prawnej przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu. Mimo błędnego uzasadnienia rozstrzygnięcie organu odpowiada jednak prawu.

Organ przywołał art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) który stanowi, że przepisu art. 31 § 1 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).

Jednak w ocenie Sądu twierdzenie organu o wyłączeniu na podstawie art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego, stosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, nie było trafne, albowiem wniosek Stowarzyszenia, dotyczył decyzji Wojewody [...] z dnia 27 lutego 2009r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. pozwalającej na budowę obiektu handlowego [...] w J.

Tym samym dalsze rozważania dotyczące możliwości zastosowania art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego i ustalanie czy postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją Wojewody [...], wymagało udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) - były zbędne.

Skoro postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, to nie powinno mieć znaczenia, że w niniejszej sprawie kwestionowane jest pośrednio pozwolenie na budowę Centrum Handlowo -Rozrywkowego udzielone Spółce z o.o. F.

Bezpośrednio bowiem, Stowarzyszenie domagało się wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r, oceniającej w trybie stwierdzenia nieważności, decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Sądu w takim postępowaniu wyłączenie określone w art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie ma miejsca, a zatem potencjalnie mógł mieć zastosowanie art. 31 k.p.a.

Tym niemniej żądanie Stowarzyszenia "W." w J. nie mogło być uwzględnione.

Zgodnie z przepisem art. 31 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby.

Na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej orzeka o zasadności, względnie bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie akcyjnego postanowienia (wyrok NSA z dnia 15 lipca 1992 r., V SA 178/92, ONSA 1993, nr 1, póz. 20; Wspólnota 1993, nr 44, s. 18; Mon.Praw. 1993, nr 1, s. 29).

Organ administracji publicznej bierze tu pod rozwagę jedynie przesłanki wymienione w art. 31 § 1, a zatem jest obowiązany uznać żądanie za bezzasadne, jeżeli stwierdzi brak jednej z przesłanek określonych w tym przepisie.

Analiza przepisu art. 31 § 1 k.p.a. wskazuje, że zawarto tam dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła skutecznie

10

żądać wszczęcia postępowania. Żądanie wszczęcia postępowania musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym.

Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przyjął, że cele statutowe Stowarzyszenia "W." uzasadniają jego wniosek, ale zdaniem Sądu analiza zapisów statutu Stowarzyszenia nie daje podstaw do takiego twierdzenia.

W rozdziale II - "cele i sposoby działania" statutu Stowarzyszenia "W." wskazano, że

§ 6. Celem Stowarzyszenia jest:

1. działanie na rzecz społeczności lokalnych zorganizowanych w ramach

struktur samorządów gminnych, powiatowych i wojewódzkich.

2. aktywizacja i integracja społeczności lokalnych.

3. działania szkoleniowe i edukacyjne dla mieszkańców, a szczególnie w

zakresie samorządu lokalnego, integracji Polski z Unią Europejską, organizacji i

działania inicjatyw pozarządowych, organizacji i działania Wspólnot Mieszkaniowych,

wspierania działań na rzecz osób niepełnosprawnych, a w szczególności

likwidacji barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych.

4. ochrona i reprezentowanie interesów właścicieli nieruchomości.

5. popularyzowanie nowoczesnych metod zarządzania nieruchomościami,

6. prowadzenie poradnictwa prawnego w zakresie działania samorządu

lokalnego.

7. popularyzowanie rekreacji i turystyki jako form aktywnego stylu życia.

8. działanie na rzecz profilaktyki zdrowotnej.

9. działanie na rzecz organizacji i promocji lokalnej przedsiębiorczości.

10. organizacja inicjatyw charytatywnych.

11. promocja regionu jeleniogórskiego w kraju i za granicą.

wspieranie działań na rzecz dzieci i młodzieży, a w szczególności

promocja zdrowego stylu życia wolnego od uzależnień.

inicjatywy na rzecz rozwijania życia kulturalnego, a w szczególności

kreowanie wydarzeń kulturalnych o charakterze lokalnym i ogólnokrajowym.

wspieranie i tworzenie inicjatyw na rzecz poprawy bezpieczeństwa

mieszkańców.

15. działania rzecz promocji ekologii i ochrony środowiska naturalnego.

16. prowadzenie i wspieranie działań antykorupcyjnych.

11

17. działanie na rzecz aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych. § 7. Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:

1. popularyzację wiedzy i kształtowanie etyki społecznej mieszkańców.

2. upowszechnianie wiedzy i szerzenie informacji na temat integracji Polski z

Unią Europejską.

3. organizowanie szkoleń, kursów, wystaw, pokazów, odczytów, dyskusji,

sympozjów i seminariów.

4. współdziałanie z władzami, instytucjami oraz organizacjami

zainteresowanymi działalnością Stowarzyszenia.

5. prowadzenie działalności wydawniczej prasy, biuletynów i książek.

6. organizowanie działalności reklamowej i promocyjnej.

7. prowadzenie poradnictwa i opiniowanie działań samorządów.

8. utrzymywanie stałego i żywego kontaktu z mieszkańcami.

9. prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz realizacji celów

statutowych Stowarzyszenia.

10. współpracę z pokrewnymi Stowarzyszeniami w kraju i za granicą.

Organ wadliwie zakwalifikował, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3.10.2008 r., Stowarzyszenie "W." jako organizację ekologiczną, czyli organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że działające na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) skarżące Stowarzyszenie należy zaliczyć do organizacji społecznych o jakich mowa w art. 31 k.p.a. W świetle art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. ilekroć w Kodeksie postępowania administracyjnego jest mowa o organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne.

Mimo, że § 6 pkt 15 statutu Stowarzyszenia "W.", przewiduje, że do celów statutowych stowarzyszenia należy działanie na rzecz promocji ekologii i ochrony środowiska naturalnego, to podstawowym celem jego działalności jest integracja i dobro mieszkańców [...].

Działania na rzecz promocji ekologii i ochrony środowiska naturalnego wśród mieszkańców, mogą przybierać różną formę, nie stanowią jednak istoty działalności Stowarzyszenia, ale są jednym z elementów działalności na rzecz dobra mieszkańców. Jednocześnie wśród sposobów w jakich Stowarzyszenie realizuje

12

swoje cele, § 7 statutu nie wymienia możliwości brania udziału (inicjowania) w postępowaniach administracyjnych.

Ustalenie czy cele statutowe danej organizacji uzasadniają jej udział w postępowaniu sprowadza się do porównania tych celów z przedmiotem postępowania. Poza tym podkreślić należy, że jedynie faktyczne i merytoryczne powiązanie celów statutowych organizacji z meritum postępowania administracyjnego, którego wszczęcia domaga się organizacja społeczna może powodować zastosowanie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.

Stowarzyszenie miało obowiązek wykazania związku przedmiotu postępowania z własnymi celami statutowymi oraz zakresem działania, ale zdaniem Sądu ani z postanowień statutu ani z treści wystąpień skarżącego, związku takiego dopatrzeć się nie można. Nie sposób bowiem uznać, iż cele określone w przedmiotowym statucie dają Stowarzyszeniu uprawnienie do udziału w dowolnym postępowaniu administracyjnym, jeśli tylko za przedmiot ma inwestycję położoną na terenie J.

Powoływanie się na wartości ogólne, jak również dbałość o interes mieszkańców [...], nie dają podstaw do uznania związku przedmiotu postępowania nieważnosciowego (decyzja Wojewoda [...] z dnia [...] lutego 2009r.) z celami statutowymi tej organizacji, ani wyprowadzenia istnienia interesu społecznego.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.