Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 176/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.9 ust.1 i ust.2, art.2 par.2 i art.2 par.11
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 176/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 19 czerwca 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r., sprawy ze skargi S.Ś.-M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, , uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., ,


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. Ś.-M. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni, zainteresowana) od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2018 r. ([...]), odmawiającej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: córki P. M. i K. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. strona wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córek P. i K.

Powołaną na wstępie decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2018 r. ([...]) odmówiono stronie przyznania wnioskowanych świadczeń. W jej uzasadnieniu organ przywołał odpowiednie przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał, że składając wniosek w sprawie wnioskodawczyni przedstawiła zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] we W., z którego wynika, że z dniem 22 grudnia 2016 r. zakończone zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu - w związku z ogłoszeniem jego upadłości. Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie syndyka masy upadłości dłużnika alimentacyjnego o prowadzeniu postępowania upadłościowego, w trakcie którego nie przekazano osobom uprawnionym kwot pieniężnych z tytułu zasądzonych alimentów. Organ podał, że postępowanie upadłościowe nie jest postępowaniem egzekucyjnym, nie jest tym samym możliwe wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Jeśli zaś nie jest prowadzone postępowanie o egzekucję alimentów, to córki strony nie są uprawnione do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córki, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, że stanowisko organu jest błędne, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych wydanych w analogicznych sprawach. W tym zakresie strona podkreśliła, że również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, iż ustawowe pojęcie bezskuteczności egzekucji nie jest determinowane tylko i wyłącznie przez zaświadczenie wystawione przez organ egzekucyjny. Strona dodała, iż organ pierwszej instancji dysponował w niniejszej sprawie stosownym zaświadczeniem wystawionym przez syndyka masy upadłości. Jeśli zaś w ocenie organu koniecznym byłoby dodatkowo przedstawienie oświadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to organ winien ją do tego wezwać, czego jednak nie uczynił. W załączeniu do odwołania strona przedłożyła, na formularzu, oświadczenie z dnia 12 grudnia 2018 r. o bezskuteczności egzekucji alimentów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie zważyło, co następuje:

Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu oraz zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, określa ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554, ze zm.), zwana dalej "ustawą".

Organ powołał treść art. 9 ust. 1, art. 2 pkt 1 i pkt 11 tej ustawy.

Analizując powyższe przepisy stwierdził, iż oczywistym jest, że użyte w treści art. 2 pkt 2 ustawy pojęcie "egzekucji" oznacza postępowanie egzekucyjne prowadzone w trybie sądowego postępowania egzekucyjnego, które zostało w szczegółowy sposób określone w poszczególnych przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wynika to z całokształtu przepisów ustawy, która w licznych miejscach odwołuje się do pojęć właściwych dla tego postępowania. Wbrew zatem twierdzeniom odwołania, dla możliwości przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie ma znaczenia prowadzenie innego postępowania dotyczącego dłużnika alimentacyjnego, to jest w niniejszej sprawie postępowania upadłościowego.

W przepisie art. 2 pkt 2 ustawy jasno bowiem wskazano, w jakich przypadkach możliwe jest stwierdzenie, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna pomimo, iż samo postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone. Dotyczy to wyłącznie sytuacji, w których nie jest możliwe wszczęcie lub prowadzenie egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Kolegium jest to jedyny wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą o bezskutecznej egzekucji można mówić tylko wówczas, gdy postępowanie egzekucyjne (sądowe postępowanie egzekucyjne) się toczy.

Na poparcie przedstawionego stanowiska wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Łd 532/17).

Organ II instancji stwierdził ponadto, że do powyższego wniosku prowadzi również analiza treści ww. przepisów art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy. Zgodnie z nimi, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej, to jest osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Warunkiem zatem uzyskania oraz utrzymywania statusu osoby uprawnionej jest prowadzenie przez komornika sądowego egzekucji, w celu wyegzekwowania obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. Jedynie bowiem w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego możliwe jest stwierdzenie, czy w okresie ostatnich dwóch miesięcy jego trwania nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, a zatem stwierdzenia, że jest ono bezskuteczne.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Kolegium wskazało ponadto, iż zna argumentację sądów administracyjnych, zawartą we wskazanych wyrokach. Kolegium zobowiązane jest jednak działać na podstawie przepisów prawa, które w rozpatrywanej sprawie są jasne i jednoznaczne.

Stwierdziło też, że z wiedzy Kolegium wynika, iż na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. ([...]), Komornik Sądowy [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu - z wniosku wierzycielek: córek P. i K. reprezentowanych przez matkę – odwołującą się na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi egzekucyjnemu - wbrew treści załączonego do odwołania oświadczenia - nie toczy się, a tym samym nie jest ono bezskuteczne. Umorzenie z mocy prawa postępowania egzekucyjnego sprawia, że osoba uprawniona do alimentów od rodzica (na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd) nie ma statusu osoby uprawnionej w rozumieniu ustawy. Tym samym osoba taka nie może ubiegać się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Kolegium podkreśliło, że - w świetle przepisów ustawy - statusu osoby uprawnionej, czyli mogącej ubiegać się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie ma osoba uprawniona do alimentów od rodzica, wobec którego wydano postanowienie o upadłości także wtedy, gdy zaspokojenie wierzytelności alimentacyjnych w ramach prowadzonego przez syndyka masy upadłości postępowania upadłościowego jest nieskuteczne z powodu braku środków w masie upadłości. W świetle obowiązującego prawa, odróżnić należy postępowanie upadłościowe, prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo upadłościowe, od postępowania egzekucyjnego w sprawach cywilnych, prowadzonego na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 758 i nast.). Jak już przy tym wspominano powyżej, tylko z tym drugim rodzajem postępowania, tj. postępowaniem egzekucyjnym, ustawa wiąże uprawnienia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Kolegium stwierdziło też, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie byłoby przydatne przedłożenie przez stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b) ustawy. Zgodnie z tym przepisem do wniosku o świadczenia należy dołączyć odpowiednio: zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji. Przepis ten, w ocenie Kolegium dotyczy wyłącznie sposobu (formy) potwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Złożenie oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, możliwe jest zatem jedynie w sytuacji bezskuteczności egzekucji w prawnie określonych przypadkach (art. 2 pkt 2 ustawy). Przy czym nie ulega wątpliwości, że oświadczenie nie może zostać skutecznie złożone

w sytuacji, gdy nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Oświadczenie strony mogłoby zatem zastąpić zaświadczenie, ale jedynie wówczas, gdyby postępowanie egzekucyjne nadal się toczyło.

Kolegium zauważyło, że wzór takiego oświadczenia został określony w załączniku 7 do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalaniu dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. poz. 1467). Z normatywnie ustalonych w § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia elementów składowych takiego oświadczenia wnioskować należy, że może być ono złożone jedynie w przypadku aktualnego prowadzenia sądowej egzekucji komorniczej. Jest ono zatem przydatne dla dowodzenia zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, lecz jedynie w rozumieniu zaprezentowanym powyżej przez Kolegium, tj. gdy egzekucja toczy się. Z możliwości złożenia takiego oświadczenia nie sposób zaś wywodzić stanu bezskuteczności egzekucji, gdy ta po ogłoszeniu upadłości dłużnika alimentacyjnego została umorzona. Godzi się także zaznaczyć, że § 1 pkt 3 lit. c ww. rozporządzenia, mówi o "zaświadczeniu organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierającym informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych". Organami egzekucyjnymi zobowiązań alimentacyjnych są sądy rejonowe i komornicy. Zaświadczenie syndyka nie może zatem zastąpić zaświadczenia organu egzekucyjnego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 11 i art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię pojęcia bezskuteczności egzekucji, wyrażającą się w przyjęciu, że owa bezskuteczność może być stwierdzona wyłącznie w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i na wykluczeniu możliwości stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w sytuacji, w której w stosunku do dłużnika alimentacyjnego jest prowadzone postępowanie upadłościowe, a zaspokojenie wierzytelności alimentacyjnych w ramach postępowania upadłościowego przez syndyka jest niemożliwe z powodu braku środków w masie upadłości, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnej konstatacji, że małoletnie P. M. i K. M. nie mają statusu osoby uprawnionej, o której mowa w art. 2 pkt 11 ustawy, podczas gdy bezskuteczność egzekucji w świetle przepisu art. 2 pkt 2 ustaw) - jako przesłanka przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego - oznacza sytuację, w której dłużnik nie uiszcza alimentów, jak i nie ma prawnej możliwości wyegzekwowania od niego takich należności;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ustawy poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: córkom skarżącej K. i P., pomimo spełnienia przez nie kryteriów dochodowych i kryteriów odnoszących się do wieku określonych w tym przepisie:

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy, art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w sytuacji, w której w stosunku do dłużnika alimentacyjnego jest prowadzone postępowanie upadłościowe, fakt bezskuteczności egzekucji nie może zostać ustalony na podstawie wystawionego przez syndyka masy upadłości zaświadczenia, ani w oparciu o oświadczenia osób uprawnionych, co doprowadziło do niedokonania przez organ należytych ustaleń w sprawie, które to ustalenia powinny być takie, że zachodzi bezskuteczność egzekucji, albowiem dłużnik nie uiszcza alimentów, jak również nie są one wypłacane z masy upadłości, z uwagi na brak środków, a zatem nie ma prawnej możliwości wyegzekwowania tych należności.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2), polega na weryfikacji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnieść z urzędu.

Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona według wskazanych wyżej zasad daje podstawę do uznania, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa.

Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2018 r. odmawiająca przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione córki skarżącej P. i K.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.) – dalej ustawa.

Zgodnie z art. 9 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia albo w przypadku posiadania orzeczenia o znaczącym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo (ust. 1). Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (ust. 2).

Definicję osoby uprawnionej zawiera art. 2 pkt 11 ustawy, który stanowi, że oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja stała się bezskuteczna. W myśl art. 2 pkt 2 bezskuteczność egzekucji: - oznacza to egzekucję w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych: za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność doręczenia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,

b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Powstaje zatem pytanie, czy córki skarżącej, które reprezentuje, są osobami uprawnionymi w myśl art. 9 ust. 1 ustawy.

Niesporne jest, że w wyroku rozwodowym w sprawie [...] Sądu Okręgowego we W. Sąd zasądził od ojca K. i P. na ich rzecz alimenty. Wyrokowi temu nadano klauzulę wykonalności. Dokument ten w kserokopii znajduje się w aktach sprawy administracyjnej.

Niesporną okolicznością jest, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy [...], Wydział [...] Gospodarczy do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej – ojca dzieci A. M. Jak również i to, że w związku z tym postanowieniem Komornik przy Sądzie Rejonowym [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie [...] umorzył postępowanie w sprawie egzekucji z wyżej opisanego wyroku, na podstawie art. 146 prawa upadłościowego.

Syndyk masy upadłości A. M. w piśmie z dnia 8 sierpnia 2017 r. poinformował, że postępowanie upadłościowe A. M. obejmujące likwidację majątku dłużnika prowadzone jest pod sygn. akt [...] w Sądzie Rejonowym [...] we W. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych. W piśmie tym stwierdził, że ze względu na brak środków w masie upadłości nie było możliwe przekazanie uprawnionym osobom kwot pieniężnych, należnych z tytułu przyznanych świadczeń alimentacyjnych.

Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i wniesieniu odwołania skarżąca złożyła oświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów od dłużnika. Jako podstawę złożenia tego dokumentu wskazała art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy, czy bezskuteczność egzekucji dotyczy tylko postępowania egzekucyjnego prowadzonego w trybie kodeksu postępowania cywilnego, czy też bezskuteczność egzekucji w rozumieniu ustawy dotyczy, w tym przypadku, również egzekucji prowadzonej w trybie postępowania upadłościowego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w sprawie I OSK 3441/18, w której rozpoznano skargę kasacyjną wniesioną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. od wyroku tut. Sądu w sprawie IV SA/Wr 200/18. W sprawie tej skarżącą była S. Ś.-M., która wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2017 r. zwróciła się do organu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córki P. i K.; stan faktyczny jak również stanowisko i rozważania prawne organów w tej sprawie były takie jak w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał mając na uwadze treść art. 2 pkt 1 ustawy "że bezskuteczność egzekucji jako przesłanka przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oznacza sytuację, w której dłużnik nie uiszcza alimentów, jak i nie ma prawnej możliwości wyegzekwowania od niego takich należności. Chodzi więc o taki stan, kiedy nie jest możliwe uzyskanie w żaden prawnie dopuszczalny sposób należności z majątku dłużnika i w związku z tym konieczna jest pomoc finansowa państwa osobom uprawnionym".

Tym samym nie tylko bezskuteczność egzekucji prowadzonej w trybie ustawy kodeks postępowania cywilnego, egzekucji prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) ale także w trybie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.) jest bezskutecznością świadczeń alimentacyjnych, o których mowa w rozważanej ustawie.

Alimenty podlegają zaspokojeniu z majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Art. 343 ust. 3 prawa upadłościowego stanowi, że zobowiązania alimentacyjne ciążące na upadłym przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, syndyk zaspakaja zgodnie z ust. 1 w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału każdorazowo dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

W myśl art. 342 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego należności alimentacyjne za czas przed ogłoszeniem upadłości zaliczają się do kategorii pierwszej należności podlegających zaspokojeniu z funduszu masy upadłości. Należności te zaspokaja się po zaspokojeniu w całości zgodnie z art. 343 kosztów postępowania, zobowiązań masy upadłości i należności alimentacyjnych przypadających za czas po ogłoszeniu upadłości.

Z przepisów powyższych wynika, że postępowanie upadłościowe jest postępowaniem, którego celem między innymi jest dochodzenie roszczeń przez poszczególnych wierzycieli, według zasad przyjętych w postępowaniu upadłościowym, w tym wierzycieli alimentacyjnych. W związku z takim założeniem zgodnie z art. 146 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne zarówno sądowe jak i administracyjne – wszczęte przeciwko upadłemu przed ogłoszeniem jego upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z datą ogłoszenia upadłości. Przepis ten musiał być zastosowany w sprawie toczącej się egzekucji komorniczej z wniosku skarżącej w oparciu o tytuł wykonawczy zasądzający alimenty na rzecz małoletnich córek zainteresowanej.

Wobec powyższego w ocenie Sądu II instancji, a także Sądu orzekającego "pojęcie bezskuteczności egzekucji nie jest determinowane (...) przez zaświadczenie wydane przez organ egzekucyjny ale obiektywnie istniejącymi okolicznościami faktycznymi sprowadzającymi się do niewyegzekwowania od dłużnika w okresie ostatnich dwóch miesięcy kwoty zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych".

Powyższe okoliczności można zaś ustalić w oparciu o informację udzieloną przez syndyka masy upadłościowej, dłużnika odnośnie zaspokojenia alimentacyjnego i oświadczenia strony, dołączone do akt sprawy administracyjnej, a złożone w trybie art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a omawianej ustawy.

We wskazanych okolicznościach uznać należy, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 9 ust. 1, art. 2 § 2 i art. 2 § 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i w związku z tym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.