Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1969/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G., zwanego dalej również "skarżącym", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo M. G. w sprawie użytkowania dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawca wniósł o: (1) nakazanie niezwłocznego usunięcia z dachu ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wszelkich grilli oraz materiałów łatwopalnych, (2) nakazanie zaniechania wykorzystywania dachu budynku w celach rekreacyjnych i wypoczynkowych, (3) nakazanie zabezpieczenia dachu budynku przed dostępem osób trzecich.

Jako podstawę prawną przedstawionego żądania skarżący wskazał art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej "pr.bud.", oraz § 12 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. 1999 nr 74, poz. 836 z późn. zm.).

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, ze względu na wniesienie wniosku przez osobę nie będącą stroną.

Organ pierwszej instancji wydał powyższe postanowienie na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 1 pr.bud.

W ocenie organu, skarżący jako właściciel nieruchomości lokalowej o numerze [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie części wspólnych tego budynku, w tym jego dachu. Tytuł do działania w imieniu właścicieli lokali mieszkalnych przysługuje utworzonej w tym budynku wspólnocie mieszkaniowej. W konsekwencji żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną.

Niezależnie od powyższego stanowiska, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podjął w przedmiotowej sprawie działania z urzędu. Za stronę postępowania w tej sprawie uznał inwestora, czyli Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...], reprezentowaną przez zarząd, zwaną też dalej "Wspólnotą Mieszkaniową".

Kwestionując powyższe postanowienie skarżący pismem z dnia [...] maja 2016 r. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek M. G. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

art. 28 k.p.a. poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w sytuacji, gdy wnioskodawca jest stroną tego postępowania, ponieważ żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny,

art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący dostarczonego organowi materiału dowodowego, co zaowocowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie posiada własnego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu skarżący zasugerował, że stanowisko organu powiatowego jest prawdopodobnie wynikiem przyjęcia przez organ zasad stosowanych w przypadkach rozstrzygania o interesie prawnym (a właściwie braku interesu prawnego) właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych w sytuacjach projektowania inwestycji na nieruchomościach sąsiednich. Tymczasem skarżący wskazał, że niniejsza sprawa nie dotyczy inwestycji lokalizowanej na sąsiedniej nieruchomości, lecz rażąco niewłaściwego sposobu użytkowania dachu stanowiącego część wspólną budynku wielorodzinnego. Nie chodzi tu zatem o inwestycję, która mogłaby rzutować na sposób zagospodarowania lokalu będącego własnością członka wspólnoty mieszkaniowej, lecz o użytkowanie części wspólnej budynku, której skarżący jest współwłaścicielem.

Lokal M. G. zlokalizowany jest na najwyższej kondygnacji budynku, a nad nim znajduje się już tylko dach, którego użytkowanie jest przedmiotem toczącego się postępowania. We wniosku złożonym do organu powiatowego wskazano, że dach ten jest używany w sposób bezpośrednio zagrażający życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Są na nim organizowane spotkania ("imprezy") połączone ze spożywaniem alkoholu i przyrządzaniem posiłków z wykorzystaniem grilla. W przyjęciach tych uczestniczy zazwyczaj kilkanaście lub kilkadziesiąt osób, w tym członków wspólnoty oraz osób spoza tego grona.

Okoliczności i skutki wspomnianych imprez są dotkliwe dla skarżącego: uczestnicy imprez zachowują się niezwykle hałaśliwie, uniemożliwiając skarżącemu i jego żonie wypoczynek i sen, często też uczestnicy spotkań oddają mocz na taras lokalu skarżącego. Ponadto grille rozpalane są na dachu całkowicie bezprawnie, co potwierdza pismo Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Stanowią one bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa lokalu skarżącego znajdującego się na ostatniej, najwyższej kondygnacji.

W ocenie skarżącego jego interes prawny wynika z przepisów prawa cywilnego, chroniących prawa właściciela przed dokonywaniem immisji (art. 144 k.c.) oraz prawa każdej osoby przed szkodą lub grożącym niebezpieczeństwem (art. 439 k.c.).

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu powiatowego. Organ drugiej instancji oparł wskazane rozstrzygnięcie na art. 138 § 1 pkt 1 zastosowanym w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.

W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego, jako podmiotu nie będącego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pojęcie strony, jakim posługuje się powyższy przepis może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, tzn. z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do sformułowania interesu prawnego, nie może zaś wynikać tylko z istnienia określonego stanu faktycznego, na który skarżący wyłącznie się powoływał.

Podstawą materialnoprawną żądania skarżącego nie jest – zdaniem organu odwoławczego – art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 pr.bud., ponieważ właścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości jest Wspólnota Mieszkaniowa, a wnioskodawca jest tylko właścicielem lokalu nr [...] usytuowanego w ww. budynku. W przekonaniu organu kwestie dotyczące użytkowania obiektu budowlanego w sposób mogący zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, zwłaszcza w zakresie użytkowania części dachu pozostają w zakresie odpowiedzialności właściciela części wspólnych budynku.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego żądanie wydania sprecyzowanych we wniosku nakazów pozostaje poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego. Nakaz usunięcia grilli i materiałów łatwopalnych pozostaje w zakresie kompetencji właściciela budynku i dotyczy kwestii porządkowych, a nie budowlanych. Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do nakazania zaniechania wykorzystywania dachu budynku w celach rekreacyjnych i wypoczynkowych.

Jak wskazał organ drugiej instancji pismo skarżącego może stanowić dla organów nadzoru budowlanego jedynie informację do podjęcia działań z urzędu. Jednakże w sytuacji podjęcia takich działań skarżący nie będzie informowany o ewentualnie podjętych czynnościach i dokonanych ustaleniach, jak również nie będzie otrzymywał wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w całości, a także o zasądzenie na jego rzec kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

przepisów art. 28 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 61 pkt 1, art. 5 ust. 2 pr.bud., a także przepisami § 12 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych oraz przepisami art. 23, 24, 144 i 439 k.c., poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w sytuacji, gdy jest on stroną tego postępowania, ponieważ żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny,

przepisów art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zaoferowanego materiału dowodowego, a przy tym nieprzeprowadzenie we własnym zakresie żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy skarżący posiada własny interes prawny w niniejszym postępowaniu, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie jest stroną tego postępowania;

przepisów art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób szczątkowy, lakoniczny i nieprzekonujący, a przy tym w oderwaniu od realiów sprawy, w tym argumentacji skarżącego i zaoferowanego organowi materiału dowodowego.

W ocenie skarżącego organ odmówił skarżącemu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, chociaż stanowiska swego w istocie nie uzasadnił. Organ podniósł m.in., iż właścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości jest Wspólnota Mieszkaniowa. Jednak to nie wspólnota mieszkaniowa jest właścicielem budynku, a właściciele poszczególnych lokali (w tym skarżący), którym przysługuje udział we współwłasności nieruchomości wspólnej. Wspólnota mieszkaniowa jest natomiast sui generis podmiotem prawnym powołanym do zarządzania nieruchomością wspólną. Powyższe stwierdzenie zatem dyskwalifikuje zaskarżone postanowienie, ponieważ świadczy o tym, że organ pozostaje w błędzie co do prawnorzeczowych uprawnień skarżącego w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, w tym dachu budynku.

W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2016 r. na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia nr [...] wskazał w jego uzasadnieniu.

Natomiast ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w skardze zauważył, iż w świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostają one bez wpływu na treść wydanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu interes prawny skarżącego wynika z art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w związku z art. 144 k.c., chociaż istotne znaczenie maja także inne przepisy prawa.

Przede wszystkim Sąd podzielił wyrażone w skardze stanowisko skarżącego odnoszące się do statusu prawnego części wspólnych oraz zakresu uprawnień i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej w odniesieniu do części wspólnych, a także racji przemawiających za posiadaniem przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym sposobów i skutków użytkowania dachu przedmiotowego budynku wielomieszkalnego.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w przedmiotowym budynku przy ul. [...] w [...] właścicielami poszczególnych lokali są osoby fizyczne (bądź inne podmioty), natomiast tzw. części wspólne są przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych przysługującej właścicielom poszczególnych lokali mieszkalnych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892). W związku z tym błędne jest stanowisko organu odwoławczego, według którego Wspólnota Mieszkaniowa jest właścicielem całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości lub właścicielem części wspólnych budynku (gdyż i taka interpretacja jest wyrażona w zaskarżonym postanowieniu).

Z akt sprawy nie wynika także, aby Wspólnocie Mieszkaniowej przysługiwały prawa rzeczowe w stosunku do części wspólnych budynku, albo uprawnienia inne niż uprawnienia procesowe wynikające z przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (zwanej dalej "u.w.l."). Każdy z poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych może występować samodzielnie w postępowaniach administracyjnych i sądowych zasadniczo tylko w sprawach dotyczących bezpośrednio praw do jego lokalu. Natomiast w odniesieniu do tych części budynku, które służą do wspólnego użytku właścicieli lokali mieszkalnych, czyli wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, stroną w postępowaniach jest zarząd wspólnoty mieszkaniowej (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 8 u.w.l.). Wspólnota mieszkaniowa może bowiem nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, a także może pozywać i być pozwaną (art. 6 ustawy). W tym zakresie właściciele poszczególnych lokali nie mogą samodzielnie i swobodnie działać wobec organów administracji i sądów.

W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji błędnie jednak odczytały żądanie skarżącego i uzasadnienie jego stanowiska. Zarówno powiatowy, jak i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego uznali bowiem, że skarżący domaga się uznania jego prawa jako strony postępowania wyłącznie w odniesieniu do części wspólnych budynku, to znaczy dachu budynku. Przy takim założeniu należałoby rzeczywiście odmówić uznania skarżącego za stronę postępowania. Żądanie skarżącego dotyczyło wszakże naruszenia jego praw jako właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na najwyższej kondygnacji przedmiotowego budynku. W skardze złożonej do niniejszego Sądu jest to jasno wyrażone. Niewłaściwość korzystania z dachu polega przede wszystkim na kreowaniu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia. Skarżący wyraźnie stwierdza, że nie chodzi mu tylko o bezpieczeństwo ludzi przebywających na dachu budynku, ale o bezpieczeństwo i zdrowie skarżącego osobiście oraz jego domowników. Głośne zachowania osób przebywających na dachu, w tym używanie głośnych urządzeń odtwarzających muzykę, niewątpliwie może być uznane za zakłócenie spokoju skarżącego i jego rodziny oraz za uniemożliwienie właścicielowi (właścicielom) lokalu nr [...] wypoczynku i snu. Należy również uznać, że zarówno oddawanie moczu na balkon skarżącego, jak i używanie grilli węglowych może i powinno być uznane za zagrożenie bezpieczeństwa mienia bądź wprost, bądź poprzez generowanie zagrożenia pożarowego. Ten sam charakter ma korzystanie z płaszczyzny dachu przez znaczną liczbę osób w wyniku czego uszkadzana jest szczelność dachu, czyli powstają tzw. przecieki wody opadowej do lokalu mieszkalnego.

Wobec takich okoliczności wskazanych i uprawdopodobnionych przez skarżącego organy nadzoru budowlanego miały obowiązek zbadać, czy przedmiotowy obiekt budowlany był użytkowany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, bez dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (argument z art. 5 ust. 2 pr.bud.). W szczególności należało ustalić, czy miało miejsce użytkowanie obiektu budowlanego w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Ten ostatni obowiązek wynika z art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Jest to bowiem niewątpliwie przepis materialnoprawny nakładający na organ administracji obowiązek podjęcia określonych działań (nakazania – w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – w drodze decyzji, usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie).

Jednocześnie organy nadzoru budowlanego właściwe w rozpatrywanej sprawie miały obowiązek wziąć pod uwagę, że niewłaściwe użytkowanie obiektu budowlanego, w tym przypadku – dachu budynku jako części wspólnej, wywoływało skutki nie tylko dla wszystkich mieszkańców budynku tworzących Wspólnotę Mieszkaniową i reprezentowanych przez zarząd Wspólnoty, ale również skutki dla właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego. W tym zakresie należało zastosować art. 144 k.c. jako związany z powołanym wyżej art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Na podstawie art. 144 k.c. skarżący ma prawo żądać, aby współwłaściciele nieruchomości (tu: budynku mieszkalnego przy ul. [...]) powstrzymywali się, przy wykonywaniu swoich praw właścicielskich do części wspólnych budynku (tu: dachu budynku) od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiedniej jaką stanowi lokal mieszkalny nr [...], jeśli zakłócenia takie przekraczają przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. W świetle uprawdopodobnionych przez skarżącego faktów należy przyjąć, że organizowanie spotkań rekreacyjno-towarzyskich na dachu przedmiotowego budynku, połączonych z korzystaniem z węglowych grilli, spożywaniem alkoholu, słuchaniem głośnej muzyki, przy obecności nierzadko wielu osób, nie respektujących przepisów o ciszy nocnej i przepisów sanitarnych, stanowi "przekroczenie przeciętnej miary [korzystania z nieruchomości] wynikającej ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości". W sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego nie ustalono, że dach przedmiotowego budynku został zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby był miejscem spotkań towarzyskich, ani że spotkania te odbywają się zgodnie z przewidzianymi dla nich regułami porządkowymi.

Jeśli zatem występują łącznie dwie przesłanki:

a) przepis prawa publicznego (art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud.) nakłada na organ administracji określony obowiązek sprawdzania, czy nie doszło do nieprawidłowości w użytkowaniu obiektu budowlanego, a następnie w przypadku stwierdzenia takich nieprawidłowości - usunięcia ich w drodze wydania decyzji administracyjnej, i jednocześnie

b) przepis prawa prywatnego, w zakresie prawa rzeczowego, a nie obligacyjnego (art. 144 k.c.), zabrania właścicielowi (współwłaścicielom) nieruchomości podejmowania działań, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiedniej,

to należy przyjąć, że właścicielowi owej "nieruchomości sąsiedniej" przysługuje uprawnienie o charakterze materialnoprawnym do domagania się, aby wskazany wyżej organ administracji wykonywał obowiązki nałożone przez przepis prawa publicznego. W nauce prawa od co najmniej początków ubiegłego wieku uznaje się bowiem, że uprawnienie podmiotu stanowi korelat obowiązku nałożonego przez przepisy prawa (normy prawne) na inny podmiot, w szczególności obowiązku nałożonego na organy władzy publicznej. Nie jest więc konieczne znalezienie przepisu prawa zawierającego wyrażenie "podmiot X ma prawo ..." (vide: S. Wronkowska, Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa, Wydanie III, poprawione i uzupełnione, Poznań 2005, s. 166).

W powyższym kontekście należało uznać skarżącego za stronę postępowania administracyjnego, które miało być i de facto było prowadzone na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Skarżący wykazał bowiem, że żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Skarżący powoływał się bowiem nie tylko na faktyczny interes polegający na, że miał moralne prawo nie znosić naruszeń spokoju i komfortu mieszkania w lokalu nr [...]. We wniosku do organu pierwszej instancji, w zażaleniu a następnie w skardze do niniejszego Sądu skarżący wykazał, że przysługuje mu interes prawny oparty na powoływanym art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w związku z art. 5 ust. 2 pr.bud. i art. 144 k.c. Przepisy te nakładając na organy administracji obowiązki w zakresie kontroli sposobów użytkowania dachu przedmiotowego budynku i skutków faktycznego użytkowania dla właściciele lokalu nr [...], jednocześnie kreowały po stronie skarżącego uprawnienie o charakterze materialnoprawnym. Tym samym przesłanka z art. 28 k.p.a. wykazania interesu prawnego została przez skarżącego spełniona. Konsekwentnie, zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji opierały się na błędnej wykładni przepisów prawa i prowadziły do błędnego ich zastosowania.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd wspólnoty w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnych (części wspólnych) uznaje się za zasadę polskiego prawa dotyczącego nieruchomości. Oczywiście zasada ta może doznać ograniczenia przez zastosowanie wyjątków (leges speciales). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że powołana zasada "nie wyklucza automatycznie udziału w (...) postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego" (vide: wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1325/15, LEX nr 2081296). W podobny sposób wypowiedziały się już wcześniej wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 października 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 428/12; LEX nr 1343838): "Jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota.". Analogicznie: "W wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty mieszkaniowej może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes" (vide: odpowiednio: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 570/10).

Z powyższych względów żądania skarżącego dopuszczenia go do postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w roli strony tego postępowania należy uznać za w pełni uzasadnione. Sąd nie przesądza przy tym, czy okoliczności wskazane przez skarżącego zostały ostatecznie udowodnione. To powinno być przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez organy administracji. Nie można jednak rozstrzygnąć, czy w trakcie użytkowania przedmiotowego budynku doszło (dochodziło) do zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud., jeśli nie przeprowadzi się postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.

Na koniec Sąd odrzuca jako zdecydowanie chybione argumenty organu drugiej instancji, że kwestie dotyczące użytkowania obiektu budowlanego w sposób mogący zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, zwłaszcza w zakresie użytkowania części dachu pozostają wyłącznie w zakresie odpowiedzialności właściciela części wspólnych budynku. Przeczy temu zarówno powoływany art. 66 ust. 1 pkt 2, jak również art. 84 ust. 1 pkt 1 oraz art. 84 ust. 2 pkt 2 pr.bud.

Za nietrafne Sąd uznał tez niektóre argumenty skarżącego. W szczególności przedmiotem kognicji sądu administracyjnego nie mogą być żądania uzasadniane przez odwołanie się do art. 439 k.c., jak i art. 24 k.c. I pierwsze, i drugie mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi na podstawie przepisów postępowania cywilnego, a nie przed sądami administracyjnymi. Art. 66 ust. 1 pr.bud. zawiera odrębne normy prawne z zakresu prawa cywilnego i nie musi, ani nie powinien być interpretowane jako uszczegółowienie, albo – tym bardziej – jako swoista sankcja dla art. 439 k.c. W tym zakresie stanowisko skarżącego nie zostało uznane za przekonujące.

Ze względu na uchylenie rozstrzygnięć obu instancji nadzoru budowlanego, właściwe organy będą zobowiązane do ponownego rozpatrzenia oryginalnego wniosku skarżącego. Czyniąc to organy powinny zbadać przede wszystkim, czy nie doszło do zaistnienia którejś z przesłanek nakazujących organowi nadzoru nałożenie na właściciela lub zarządcę nieruchomości odpowiednich obowiązków przewidzianych w art. 66 ust. 1 in fine pr.bud.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił również postanowienie organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.

O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.