Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3136/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 w zw. z art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Op 153/15 w sprawie ze skargi T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 9 lipca 2015 r. oddalił skargę T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

T. R. wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego na zakup artykułów spożywczych, środków czystości i higieny osobistej, leków, na opłaty za energię elektryczną i gaz, bieliznę, odzież i obuwie. Nadmienił, że we wrześniu i październiku 2012 r. został pozbawiony środków pieniężnych ze świadczenia rentowego, ponieważ w wyniku egzekucji komorniczej alimentów zostało zablokowane jego konto bankowe. Podał, że aby nie głodować i móc kupić artykuły spożywcze oraz leki, musiał się zadłużyć u znajomych na łączną kwotę 1.800 zł. Przedstawił też wydatki, jakie poniósł w marcu 2014 r. W dniu [...] kwietnia 2014 r. wskazał dodatkowo, że oczekuje również pomocy w spłacie zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej oraz zadłużenia u znajomych.

Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działający z upoważnienia Burmistrza N., decyzją z [...] kwietnia 2014 r. odmówił T. R. przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup środków czystości i higieny osobistej, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, leków, artykułów spożywczych, na opłaty, spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej i u znajomych, a także odmówił przyznania zasiłku celowego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 2, art. 8, art. 39 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823). Organ ustalił, że T. R. jest żonaty, lecz pomimo zmiany stanu cywilnego prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; żona zamieszkuje oddzielnie pod innym adresem w N. Źródłem utrzymania wnioskodawcy w marcu 2014 r. była renta inwalidzka w wysokości [...] zł, z której potrącane są należności alimentacyjne. Suma alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła w marcu 2014 r. - [...] zł, co wynika z zaświadczenia komornika z dnia [...] kwietnia 2014 r. Natomiast wydatki wyniosły: telefon i internet - [...] zł, energia elektryczna - [...] zł; gaz - [...] zł, leki - [...] zł. Organ odnotował, że strona nie reguluje opłat czynszowych, powstałe zadłużenie na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosiło 39.381,17 zł. Dalej, organ stwierdził, że dochód T. R. przekracza ustawowe kryterium ustalone zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 542 zł, zatem nie kwalifikuje się on do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, organ wskazał na wynikającą z art. 2 ww. ustawy zasadę subsydiarności, podkreślając m.in., że osoby zwracające się o pomoc społeczną zobowiązane są przede wszystkim do wykorzystania własnych środków, możliwości i uprawnień, zaś rodzaj, forma i rozmiar pomocy muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych Ośrodka. Ze względu na ograniczony budżet, jakim dysponuje organ, przyznawanie pomocy uzależnione jest od liczby osób ubiegających się o pomoc oraz od wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organ podkreślił, że T. R. od sierpnia 2010 r. nie odbiera przyznanych mu świadczeń, które wynoszą 2.825,83 zł, a także nie wskazał żadnych istotnych przyczyn, z powodu których nie mógłby ich odebrać. W ocenie organu, wykorzystanie własnych środków, do czego w pierwszym rzędzie zobowiązana jest strona ubiegająca się o pomoc, oznacza wykorzystanie wszelkich środków finansowych, jakie posiada, w tym pozostających w jej dyspozycji. Organ przedstawił również szczegółową analitykę rozdysponowania posiadanych środków finansowych na zasiłki celowe w kwietniu 2014 r., a następnie stwierdził, że odmowa przyznania stronie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego podyktowana została ograniczonymi środkami finansowymi będącymi w posiadaniu Ośrodka, dużą liczbą osób ubiegających się o ten rodzaj pomocy oraz faktem pozostawania w kasie OPS w N. nieodebranych przez stronę środków finansowych.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. R. wskazał na swoją złą sytuację zdrowotną i materialną, akcentując fakt pozbawienia go koniecznej pomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z [...] września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium ponownie przeanalizowało sytuację zdrowotną oraz materialną wnioskodawcy, a następnie ustaliło, że jego dochód z marca 2014 r. wyniósł - po potrąceniach z renty i po doliczeniu kwoty dodatku pielęgnacyjnego - 628,99 zł. Stwierdziło, że jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe wynoszące 542 zł, dlatego strona nie kwalifikuje się do objęcia pomocą w formie zasiłku celowego. Odnośnie specjalnego zasiłku celowego, o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Zasiłek ten można przyznać jedynie w wyjątkowych, nadzwyczajnych przypadkach, które są niezależne od strony. O wystąpieniu takich przypadków nie świadczy natomiast długotrwałe leczenie i koszty z tym związane. Kolegium wywodziło, że sytuacja T. R. jest ustabilizowana i nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w ww. przepisie. Strona ma stałe źródło dochodu, bowiem pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy od [...] września 1988 r. na stałe. Systematycznie reguluje płatności za media (energia elektryczna, gaz), natomiast nie opłaca czynszu za mieszkanie, a zaległość z tego tytułu na 31 grudnia 2013 r. wyniosła 39.381,17 zł. Jednak fakt nieopłacania czynszu za mieszkanie nie może uzasadniać udzielenia wnioskowanej pomocy, ponieważ taki stan rzeczy jest wynikiem indywidualnej decyzji strony co do zarządzania własnymi finansami. Podnoszona we wniosku okoliczność zablokowania we wrześniu i październiku 2012 r. konta bankowego i związana z tym konieczność zaciągania drobnych pożyczek u znajomych również nie może wpłynąć na istotę rozstrzygnięcia, bo zdarzenie to miało miejsce w 2012 r., a poza tym nie jest nadzwyczajną okolicznością wywiązywanie się z obowiązku płacenia alimentów. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając stronie przyznania wnioskowanych świadczeń. Odnosząc się do wniosku strony o zasądzenie kosztów postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 263 w zw. z art. 56 k.p.a.

T. R. wniósł skargę na powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę za nieuzasadnioną.

Dokonując analizy znajdujących zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej Sąd wskazał, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także od zakresu środków publicznych przeznaczonych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z okolicznością mieszczącą się w katalogu określonym w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej, będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu nieprzekraczającego kwoty kryterium dochodowego, ustalonego w § 1 pkt 1 wskazanego już wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stwierdzenie, że uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód jest wyższy od ustalonego w rozporządzeniu kryterium dochodowego, bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy w tej formie, niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej".

Odnosząc się do powyższej przesłanki Sąd podkreślił, że skarżący jest w rozumieniu ustawy osobą samotnie gospodarującą. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, prawo do zasiłku celowego przysługuje natomiast osobie samotnie gospodarującej wówczas, gdy jej dochód nie przekracza kwoty 542 zł. Dochód oblicza się na zasadach wynikających z art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W przepisach tych zostały precyzyjnie wskazane składniki, jakie podlegają odliczeniu od dochodu stanowiącego podstawę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak i te, które nie są do niego wliczane. Katalog wyłączeń jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że wszystkie inne składniki - poza wymienionymi przez ustawodawcę - podlegają wliczeniu do dochodu.

W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że dochód skarżącego w marcu 2014 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, wyniósł 628,99 zł i przekroczył wymagane kryterium dochodowe wynoszące 542 zł. Źródłem dochodu skarżącego w tym okresie była bowiem renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł. Od tej kwoty odliczono potrącenia komornicze - [...] zł, zaliczkę na podatek i składkę na ubezpieczenie zdrowotne - odpowiednio [...] zł i [...] zł. Dochód został powiększony o dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Oba te świadczenia (renta i dodatek pielęgnacyjny) nie zostały wskazane w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jako wyłączone z dochodu ustalanego zgodnie z art. 8 ust. 3 tej ustawy, zatem zarzuty skarżącego o braku podstaw do wliczenia do dochodu dodatku pielęgnacyjnego Sąd uznał za nieuzasadnione. W konsekwencji Sąd uznał odmowę przyznania skarżącemu zasiłku celowego za prawidłową. Skarżący nie spełnił bowiem koniecznego warunku przyznania tej formy pomocy, w postaci uzyskiwania dochodu w wysokości nieprzekraczającej kwoty 542 zł. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, złożony wniosek mógł być więc rozpatrzony wyłącznie w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego, czyli formy pomocy uregulowanej w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W świetle tego przepisu, przyznanie świadczenia w tej formie ma charakter wyjątkowy. Nie muszą przy tym zostać spełnione ogólne kryteria otrzymania pomocy, w tym nie obowiązują limity dochodu określone w art. 8 ustawy. O możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje wyłącznie zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności w sytuacji życiowej strony. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Sąd uznał, że rozstrzygając o odmowie przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na tej podstawie zasadnie przyjęły, że ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu dochodzonego świadczenia. Sąd stwierdził, że organy szczegółowo przeanalizowały zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. Sąd z urzędu, a także z akt sprawy wywiódł, że skarżący jest objęty systematyczną pomocą społeczną Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w różnych formach. Nadto, do jego dyspozycji pozostają - przyznawane od sierpnia 2010 r. - świadczenia w wysokości 2.825,83 zł, której to kwoty do tej pory nie wykorzystał. Wskazane środki niewątpliwie pomogłyby skarżącemu w zaspokojeniu zgłaszanych potrzeb bytowych. Posiadanie niewykorzystanych środków finansowych, w ocenie Sądu, uzasadniało dostatecznie odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, zatem organy orzekając w tym zakresie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, ani nie naruszyły przepisów ustawy. Mając na uwadze, że skarżący ma zabezpieczone podstawowe potrzeby egzystencjalne i posiada wolne środki, z których mogą być zaspokojone dalsze jego potrzeby - zdaniem Sądu - nie sposób przyjąć, że odmowa przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego nastąpiła z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd zaakceptował stanowisko organów, że nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego, z przeznaczeniem na potrzeby podane we wniosku. Przewlekłych schorzeń i związanych z tym kosztów leczenia oraz niepłacenia przez skarżącego czynszu za mieszkanie przez dłuższy czas, a także faktu zablokowania konta bankowego na skutek prowadzonej przez komornika egzekucji w związku z realizacją obowiązku alimentacyjnego (wrzesień i październik 2012 r.), nie można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Stąd, w ocenie Sądu, brak było podstaw do przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Sąd nie stwierdził, by podnoszone w skardze uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięć co do zebranych materiałów i dowodów, skutkowało koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Powyższe świadczy o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a., lecz - zdaniem Sądu - naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy zważyć, że zdecydowana większość materiału pochodzi od strony lub jest jej znana. Skarżący nie wykazał, by omawiane naruszenie mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku T. R., reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, podniósł następujące zarzuty:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.

1) art. 41 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji w ślad za organem I instancji, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający skarżącego do przyznania mu specjalnego zasiłku celowego, czego nie dostrzegł Sąd I instancji;

2) art. 39 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne wskazanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącego i przyjęcie przez obydwa organy, iż skarżący przekroczył kryterium dochodowe uprawniające go do uzyskania zasiłku celowego, które to uchybienie umknęło uwadze Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

II. naruszenie prawa procesowego, a to art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, czego Sąd I instancji nie dostrzegł.

Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] września 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza N. z [...] kwietnia 2014 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania sądowego za obie instancje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Uznając w pierwszej kolejności za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. polegający, jak wywodzi skarga kasacyjna, na zaakceptowaniu przez Sąd uchybienia polegającego na braku powiadomienia strony o zebraniu materiałów i dowodów oraz możliwości wypowiedzenia się strony w odniesieniu do powyższego, należy wskazać, że przepisy procesowe uzależniają możliwość uchylenia przez sąd decyzji od stwierdzenia, iż podnoszone w skardze naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucane uchybienie nie może zatem dotyczyć okoliczności już udowodnionych lub nie mających znaczenia dla końcowego rezultatu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie, ciążący na organie odwoławczym obowiązek z art. 10 § 1 k.p.a. może być donioślejszy w swych skutkach w przypadku, gdy oceniany przez niego materiał dowodowy różni się od materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją. W rozpoznawanej jednak sprawie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie o zgromadzony w I instancji materiał dowodowy, nie dostrzegając potrzeby jego uzupełnienia. Również strona nie zgłaszała wniosków dowodowych, co uprawniało zobligowany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki organ odwoławczy do przyjęcia, że materiał dowodowy jest kompletny. Sąd I instancji trafnie zatem zauważył, że choć organ odwoławczy nie dał skarżącemu kasacyjnie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, to jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik postępowania z tego względu, że organ II instancji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego. Nie bez znaczenia dla powyższego również pozostaje okoliczność, że skarżący brał udział w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy. Miał zatem możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami w sprawie.

Odmawiając słuszności zarzutowi naruszenia art. 39 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej należy stwierdzić brak podstaw do zanegowania przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska odnośnie niespełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego. Jak podnosi skarga kasacyjna, organy błędnie wliczyły do dochodu kwotę [...] zł uzyskiwaną przez skarżącego tytułem dodatku pielęgnacyjnego, co powoduje, że przyjęty przez organy dochód przekracza kwotę 542 zł. W tym zakresie należy podzielić stwierdzenie Sądu I instancji, że wyliczony przez organy dochód wnioskodawcy odpowiada kryteriom przyjętym w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W ust. 3 wskazano, jakie przychody podlegają ocenie w kontekście ubiegania się o przyznanie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w ust. 4 wymieniono zaś źródła dochodów, które podlegają odliczeniu od pierwotnie ustalonego dochodu. Stwierdzić należy, że dodatek pielęgnacyjny, jaki przysługuje skarżącemu jest świadczeniem podlegającym wliczeniu do dochodu, w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie to przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia (art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. z 2009 r. poz. 1227 ze zm.). Brak wskazania tego świadczenia w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, jako dochodu podlegającego odliczeniu na potrzeby uzyskania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, sprawia, że uzasadnionym było jego wliczenie w poczet sumy miesięcznych przychodów. Powyższe świadczy o braku usprawiedliwienia dla podnoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 39 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej.

Nie sposób również uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 41 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej. W świetle art. 41 pkt 1 tej ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2016 r., sygn. akt I OSK 340/15 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że pod pojęciem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Chodzi o sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Zdarzenia takie wykraczają granicami przewidywalności poza wszelkie możliwości ludzkiej zapobiegliwości życiowej. Wobec tak przyjętej wykładni, którą Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela, nie sposób uznać za wadliwe przyjęcie przez Sąd I instancji, że okoliczności rozpoznawanej sprawy nie dostarczały takich argumentów, które mogłyby skutkować przyjęciem, iż sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy jest wyjątkowa, nadmiernie i burzliwie ingerująca w życiową codzienność wnioskodawcy. Nie sposób przyjąć, by takimi okolicznościami były powoływane w skardze kasacyjnej: prowadzenie samodzielnie gospodarstwa domowego, słabe zdrowie, czy zaopatrywanie się w kosztowne leki.

W świetle powyższego należało uznać, że podstawy, na jakich oparto skargę kasacyjną okazały się nieuzasadnione.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ww. ustawy.