Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 899/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 123 ust. 2, art. 125 pkt 1 - 3, art. 126, art. 128 ust. 1 i 2, art. 133, art. 136u1, art. 162 ust. 1 i 2, art. 186
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 4 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy decyzją z 30 listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 37 pkt 1, 4 i 5, art. 63 ust. 2, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 127 ust. 2, art. 128, art. 131, art. 140 ust. 1 ustawy - Prawo Wodne i na podstawie danych z "Operatu wodnoprawnego" i "Instrukcji gospodarowania wodą" dla obiektu Mała Elektrownia Wodna na rzece K. w km 10+000 w Ż. sporządzonego przez mgr inż. A. T. i mgr inż. arch. A. N. w sierpniu 2008 r. i po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, udzielił E. C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Elektrownia Wodna w Ż. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki K. w km 10+000, istniejącą zaporą ziemną oraz istniejącym jazem betonowym z zasuwą drewnianą do rzędnej 27,00 m npm Kr, w miejscowości Ż., gm. P. G. oraz pobór wód powierzchniowych z rzeki K. do napędu turbin istniejącej Elektrowni Wodnej w Ż., w celu wytwarzania energii elektrycznej, w ilości Q=2,0 m3/s, a także odprowadzenie tych wód, w ilości równej wodzie pobranej, o niezmienionej jakości, do rzeki K..

Ponadto organ zobowiązał E. C. do:

a) utrzymywania stałego nienaruszalnego przepływu przez budowlę piętrzącą, dla zachowania życia biologicznego w rzece K., poniżej budowli piętrzącej, w ilości 0,2 m3/s,

b) nie przekraczania dozwolonego piętrzenia na stopniu wodnym określonego w niniejszej decyzji,

c) prowadzenia gospodarowania wodą na stopniu wodnym w Ż. zgodnie "Instrukcją gospodarowania wodą",

d) prowadzenia obserwacji i bieżącej rejestracji stanów wody na górnym stanowisku stopnia w dokumentacji obiektu,

e) zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa, właściwego funkcjonowania oraz właściwego stanu technicznego jazu piętrzącego i wszystkich urządzeń związanych z Małą Elektrownią Wodną w Ż.,

f) zapewnienia swobodnego spływu wód powodziowych i lodów przez budowlę piętrzącą,

g) utrzymywania znaków wodnych (określających maksymalną rzędną piętrzenia) w dobrym stanie technicznym,

h) utrzymywania łat wodowskazowych w dobrym stanie technicznym,

i) utrzymywania koryta rzeki K.:

- w zasięgu cofki maksymalnego piętrzenia na jazie wynoszącej 900 m, tj. od km 10+000 do km 10+900,

- poniżej budowli piętrzącej - na długości 100 m, tj. od km 9+900 do km 10+000 zapewniając swobodny przepływ wód,

j) zainstalowania łaty wodowskazowej na lewym przyczółku wlotu do elektrowni, w miejscu widocznym spoza posesji,

k) uregulowania spraw prawnych związanych z nieruchomościami zajętymi przez podpiętrzone wody rzeki K.,

l) ponoszenia odpowiedzialności w stosunku do osób trzecich z tytułu piętrzenia wody, w szczególności podtopienia lub zalania terenów przyległych w zasięgu oddziaływania piętrzenia wody, pozostających w związku przyczynowym z niewłaściwą eksploatacją i utrzymaniem urządzeń wodnych oraz nieprzestrzeganiem warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego,

m) uzgadniania z użytkownikiem obwodu rybackiego terminów oraz zakresu wszelkich ewentualnych robót, które będą ingerować w rzekę K.,

n) partycypacji w kosztach zarybiania rzeki K. do czasu wykonania przepławki,

o) wykonania na obiekcie przepławki dla organizmów wodnych po uprzednim uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego, w terminie nie późniejszym od wybudowania przepławek na obiektach piętrzących zlokalizowanych w dole rzeki K., w przypadku podjęcia ich budowy, jednakże nie później niż do końca 2015 r.

Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na okres do 31 października 2029 r.

Organ zatwierdził również "Instrukcję gospodarowania wodą" dla obiektu Mała Elektrownia Wodna na rzece K. w km 10+000 w Ż. opracowaną przez mgr inż. A. T. i mgr inż. arch. A. N. w sierpniu 2008 r.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa nie wniósł zastrzeżeń do stanu obiektu i dotychczasowego gospodarowania wodą na stopniu wodnym przez E. C. Żaden z pozostałych właścicieli gruntów, poza P. H. nie wypowiedział się negatywnie, co do dotychczasowego i przyszłego piętrzenia wód rzeki K.. Zdarzające się przekroczenia maksymalnej rzędnej piętrzenia nie spowodowały zalewania ani podtapiania gruntów przyległych w stopniu powodującym szkody. Były to przekroczenia nieznaczne i krótkotrwające. W celu usprawnienia gospodarowania wodą właściciel elektrowni planuje wprowadzenie automatycznego sterowania pracą turbin. "Nielegalny ciek", o którym pisze P. H., jest rzeką K. Przebieg rzeki na tym odcinku wynika z lokalizacji budowli piętrzącej wykonanej w 1925 r. Poniżej tej budowli rzeka płynie u podnóża naturalnej, wysokiej skarpy, meandrując w sposób naturalny w dolinie. Na skarpach i brzegach rzeki rosną wieloletnie drzewa i krzaki, rzeka płynie w nieuregulowanym korycie. Na tym odcinku stan prawny granic jest nieuregulowany. Z opinii ZMiUWWP wynika, że obecny stan przepuszczania wody prawie w całości przez kanał elektrowni, a nie korytem podstawowym rzeki, nie powoduje podmywania skarp, a tym samym zmian koryta rzeki. Przepuszczenie wody w całości podstawowym korytem rzeki, bez piętrzenia wody na jazie, może spowodować znaczne szkody przez podmycie skarp z usytuowanymi w ich pobliżu budynkami przy prowadzeniu wód wielkich przez rzekę K. Istniejąca budowla piętrząca powinna być nadal wykorzystywana dla potrzeb małej elektrowni wodnej, co gwarantuje utrzymanie budowli i części koryta w sprawności technicznej. W świetle powyższego Starosta nie może przychylić się do wniosku P. H. o nie wydawanie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż działałby na jego niekorzyść stwarzając zagrożenie dla gruntów i obiektów położonych poniżej budowli piętrzącej. Ponadto organ wziął również pod uwagę, że istniejący jaz piętrzący pełni ważną funkcję regulującą przepływy wód powodziowych rzeki K. oraz, że piętrzenie utrzymywane przez ponad 80 lat ukształtowało i utrwaliło stosunku wodne w dolinie rzeki K. i warunki życia biologicznego w tym ekosystemie, a zaniechanie piętrzenia wpłynęłoby na zmianę warunków przyrodniczych. Mając na uwadze zabezpieczenie interesów P. H. dotyczących części gruntu pokrytego wodą w wyniku piętrzenia, położonego powyżej jazu, Starosta zobowiązał ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne do uregulowania stanu prawnego w tym zakresie. Z przedkładanych pism wynika, że strony od lat toczą spór i obwiniają się wzajemnie o brak dobrej woli i działania utrudniające polubowne rozwiązanie sporu dotyczącego stosunków własnościowych. Zgodnie z art. 123 ustawy Prawo wodne "Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń", co oznacza, że pozwolenie wodnoprawne rozstrzyga z punktu widzenia gospodarki wodnej, a nie reguluje spraw własnościowych pozostawionych do rozstrzygania na gruncie cywilnoprawnym. Istniejące urządzenie piętrzące jest przeszkodą dla wędrówki fauny wodnej w górne partie rzeki K. Starosta zobowiązał wnioskodawcę do partycypacji w kosztach zarybiania rzeki K., a docelowo do wykonania przepławki w terminie związanym z udrożnieniem budowli piętrzących istniejących na rzece K. poniżej elektrowni w Ż., najpóźniej do 2015 r. Termin ten wynika z Ramowej Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej jako czas do osiągnięcia dobrego stanu wód.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego określona w art. 126 ustawy - Prawo wodne. Projektowany sposób korzystania z wody nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości należących do skarżącego, a także nie została rozstrzygnięta kwestia ustalenia ewentualnego odszkodowania należnego skarżącemu tytułem podtapiania jego gruntów w związku z przepiętrzaniem wody. Postępowania te nie zostaną zakończone w rozsądnym terminie, o ile E. C. otrzyma bezwarunkowe pozwolenie wodnoprawne. E. C. nie wykonał swoich zobowiązań, jakie ciążyły na nim w związku z uzyskanym w roku 1988 pozwoleniem wodnoprawnym. Według skarżącego konieczne jest uzależnienie przyznania pozwolenia wodnoprawnego od uprzedniego wykonania zobowiązań wskazanych przez organ I instancji w ust. 2 lit. j. i k. Zdaniem skarżącego E. C. od wielu już lat doprowadza do sytuacji piętrzenia wody na rzece ponad normy określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Wynikiem tego jest podtapianie nieruchomości należących do skarżącego, a także podmycie skarpy, które w konsekwencji doprowadziło do zawalenia się budynku należącego do niego oraz niszczenie środowiska naturalnego.

W piśmie z 15 grudnia 2009 r. skarżący podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku znajdującego się na działce nr [...]. Przyczyną stanu technicznego budynku było zaniechanie umocnienia skarpy i umocnienia koryta spustowego poniżej jazu. Były to obowiązki E. C., których nie wykonał. To także przemawia za odmową wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z 4 października 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji uznał, że pozwolenie wodnoprawne uprawnia tylko do szczególnego korzystania z wody i nie daje dalej idących uprawnień do nieruchomości i urządzeń, za pomocą których realizuje się uprawnienia płynące z pozwolenia. Zawężenie zakresu uprawnień tylko do korzystania z wody znajduje wyraz w ustawowej formule, że realizacja uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego nie może naruszać praw osób trzecich, którym przysługuje uprawnienie do nieruchomości i urządzeń. Stronami stosunku uprawniającego do szczególnego korzystania z wody są organ administracji uprawniony do wydawania pozwolenia i adresat decyzji. Osoby pozostające poza tym kręgiem określa się mianem osób trzecich. Osoby, którym przysługuje prawo własności do nieruchomości i urządzeń, traktuje się jako osoby trzecie i decyzja stanowiąca pozwolenia wodnoprawne powinna być im doręczona w celu zapewnienia ochrony ich interesów. Natomiast adresat pozwolenia dowiaduje się o granicach swoich uprawnień z treści klauzuli pozwolenia wodnoprawnego - pozwolenie nie narusza praw własności osób trzecich do nieruchomości i urządzeń.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. H. zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, to jest:

a) art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez niezastosowanie wyżej wymienionych przepisów w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności faktu negatywnego wpływu wykonywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego przez wnioskodawcę na środowisko, a także stwarzania poprzez piętrzenie wód na przedmiotowym terenie zagrożenia dla zdrowia ludzi;

2. naruszenie przepisów postępowania, to jest:

a) art. 7 K.p.a. poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli;

b) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie polegającej na pogłębianiu zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli;

c) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, w szczególności poprzez niepowiadomienie o fakcie wpłynięcia pisma E. C. z 4 lutego 2010 r., na które organ administracyjny powołał się uzasadnieniu decyzji;

d) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wyczerpująco i wnikliwe;

e) art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego odnośnie okoliczności dotyczących negatywnego wpływu wykonywania pozwolenia wodnoprawnego na środowisko oraz nieruchomości należącego do skarżącego;

f) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji, zasądzenia kosztów postępowania oraz zobowiązania Urzędu Wojewódzkiego do przedstawienia akt sprawy zawartych w księdze wodnej księgi wodnej nr [...] i przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów na okoliczność istnienia po stronie E. C. obowiązków przewidzianych w pozwoleniu wodnoprawnym z 29 października 1988 r., w szczególności w postaci umocnienia skarpy, przy której miał przepływać kanał.

Skarżący nadmienił, że jego interes prawny przejawia się w tym, iż przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne zakłada piętrzenie wód rzeki K. na gruntach należących do skarżącego, co jest konsekwencją niewypełniania obowiązków, jakie zostały nałożone na E. C. w decyzji przyznające pozwolenie wodnoprawne z 29 października 1988 r., to jest uregulowania spraw własnościowych związanych z używanym przez niego na potrzeby elektrowni wodnej terenem. Nadto dalsze wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotowej nieruchomości prowadzi do poważnych zniszczeń w mieniu skarżącego, a także zagraża jego życiu i zdrowiu.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazano, że za nieprawdziwe należy uznać ustalenia organu administracyjnego, jakoby stan występujący obecnie na terenie należącym do skarżącego, to jest przepływanie przez jego grunty wód rzeki K. kierowanych tamże w wyniku funkcjonowania elektrowni wodnej, utrwalony był od osiemdziesięciu lat. Nie można stwierdzić, iż wody płynące przez działki [...] oraz [...] to ciek naturalny. Jest to sztucznie odprowadzone ujście płynące przez grunty skarżącego jedynie, dlatego, iż w ten sposób jest ono kierowane. Nie można, zatem stwierdzić, iż jest to rzeka K.

W ocenie skarżącego sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym są ustalenia organu administracyjnego odnośnie tego, iż przepuszczanie wody niemal w całości przez kanał elektrowni, a nie korytem podstawowym rzeki, nie powoduje podmywania skarpy. Erozja skarpy jest postępująca, w związku z czym może spowodować nieodwracalne starty na jeszcze większą skalę. Zagrożony obecnie jest bowiem należący do skarżącego budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...].

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie argumentując, że piętrzenie wód na rzece K. nie wpływa negatywnie na środowisko i nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ludzi. Stan faktyczny został ustalony w postępowaniu, w którym kierowano się słusznym interesem strony. W postępowaniu drugoinstancyjnym nie zastosowano art. 10 § 1 K.p.a., gdyż złożone dodatkowe wyjaśnienia nie wniosły niczego nowego do sprawy. Fakt wydania decyzji o rozbiórce należącego do skarżącego budynku nie ma związku z przedmiotowym postępowaniem. Nadto brak dowodu, że przyczyną podmywania skarpy jest piętrzenienie rzeki K..

Uczestnik postępowania E. C. w piśmie z 27 stycznia 2011 r. poparł stanowisko organu II instancji. Dodał ponadto, że zgodnie z Prawem wodnym obowiązującym w chwili dokonywania zakupu gruntów przez skarżącego, jak i w świetle obecnie obowiązującego Prawa wodnego, grunty pod wodą płynącą stanowią własność Skarbu Państwa i nie mogą być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, nie mogły być więc skutecznie nabyte przez skarżącego. Dokonany w roku 1988 remont zapory ziemnej i jazu nie zmienił biegu rzeki K., lecz wprowadził go w poprzednie jej koryto. Wpływ piętrzenia na stan cieku i skarpy został określony przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa. Z pisma z 6 sierpnia 2008 r. jasno wynika, że przepuszczenie wody w całości podstawowym korytem może spowodować szkody przez podmycie skarp. Przywołany w skardze nakaz rozbiórki budynku skarżącego jest efektem dokonanej oceny wyłącznie stanu technicznego tego budynku. Natomiast zaniechania w umocnieniu skarpy, na której posadowiony został przedmiotowy budynek, na które wskazuje rzeczoznawca zatrudniony przez skarżącego, przypisać należy inwestorowi, odpowiedzialnemu za to, w jakim miejscu i na jakich warunkach budynek ten postawił. Skarżący nie kwestionuje warunków, na jakich udzielono pozwolenia wodnoprawnego i zapomina, że eksploatowany jaz pełni również funkcję regulacyjną, co oznacza, że musi istnieć i regulować przepływ wód rzeki K. bez względu na to, czy będzie funkcjonowała elektrownia wodna. Kwestia niezakończonego do dnia dzisiejszego procesu rozgraniczeniowego pomiędzy skarżącym a Skarbem Państwa, co do gruntów pod rzeką K. i gruntów z tą rzeką sąsiadujących, nie ma żadnego wpływu na postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego wód tej rzeki i jego wynik. Nadto skarżący myli przyczynę ze skutkiem twierdząc, że przykładem zagrożenia środowiska powodowanego wykonywanym pozwoleniem, jest zamulenie zalewu na rzece K. Gdyby nie piętrzenie i będąca jego następstwem cofka, nie byłoby na rzece żadnego zalewu (zbiornika), a wody rzeki rozlewałyby się, meandrując po rozległym terenie. Jeżeli brak zbiornika stanowiłby szkodę dla środowiska, to taka szkodę wywołałoby zaprzestanie piętrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki K. istniejącą zaporą ziemną oraz istniejącym jazem betonowym.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii wpływu pozwolenia wodnoprawnego na przysługujące skarżącemu prawo własności nieruchomości. Skarżący kwestionował zasadność wydania pozwolenia wodnoprawnego z powodu niewykonywania warunków uprzednio wydanego pozwolenia, w wyniku czego skarżący, jak twierdził, doznał w swoim majątku szkody polegającej na podtapianiu jego nieruchomości, w tym podmywaniu skarpy, które doprowadziło do konieczności rozbiórki budynku. Zdaniem skarżącego te okoliczności faktyczne wskazują, że będące przedmiotem obecnego postępowania pozwolenie także będzie wykonywane niezgodnie z jego warunkami. Z tego powodu pozwolenia należałoby odmówić lub wydać je pod określonymi warunkami.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 125 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni (pkt 1), ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2) oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów (pkt 3).

Natomiast w myśl art. 126 prawa wodnego, wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 (pkt 1), bądź projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony ( pkt 2).

Bezsporne jest, że uczestnik postępowania piętrzył wody rzeki K. w oparciu wcześniejsze pozwolenie wodnoprawne. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja z 23 października 1988 r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie, w której to nałożono na uczestnika postępowania określone obowiązki. Decyzja ta dotyczyła również wykonania remontu stopnia wodnego w Ż..

Ze wskazanego powyżej unormowania nie wynika jednakże, aby można było odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego z powodu korzystania z wód niezgodnie z warunkami wydanego wcześniej pozwolenia wodnoprawnego, które już wygasło. Tym samym zarzuty skargi dotyczące niewypełnienia obowiązków nałożonych w pozwoleniu z 23 października 1988 r. nie mogą zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Zarzuty te dotyczą w rzeczywistości wykonywania uprawnień wynikających z innej decyzji, której nie ma już w obrocie prawnym, a więc wychodzą poza granice postępowania administracyjnego będącego przedmiotem oceny Sądu.

W konsekwencji, przy dokonywaniu oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, odnieść należy się do wskazanych w art. 126 Prawa wodnego przesłanek odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Bezsporne jest, iż przedmiotowe pozwolenie nie narusza ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni ani ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Brak jest też podstaw do uznania, że sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Pozostaje zatem do rozważenia podnoszona przez skarżącego kwestia zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz środowiska. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny, a stanowisko organów w tym zakresie było prawidłowe. Z dołączonego do wniosku operatu wodnoprawnego nie wynika bowiem, aby przedmiotowe pozwolenie zagrażało zdrowiu ludzi bądź środowisku. Wręcz przeciwnie z operatu wynika, że przedmiotowe korzystanie z wód nie będzie zagrażać środowisku oraz że nie będzie miało żadnego negatywnego skutku dla terenów zamieszkałych. W operacie stwierdzono także, że część należącej do skarżącego działki [...] znajduje się w obrębie zbiornika stopnia wodnego i w związku z tym zalecono uregulowanie związanych z tym kwestii własnościowych, co też zresztą znalazło wyraz w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym. Wskazać nadto należy, że w wyniku zgłaszanych przez skarżącego uwag Starosta wystąpił do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa, który to stwierdził, że obecny stan przepuszczania wody nie powoduje podmywania skarp, a tym samym zmian koryta rzeki. Przypomnieć przy tym trzeba, że zarzut dotyczący doprowadzenia do uszkodzenia budynku skarżącego w wyniku podmywania skarpy, na skutek niedotrzymania warunków poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego nie może być uwzględniony w niniejszym postępowaniu z powodu granic przedmiotowych sprawy administracyjnej.

Z operatu wodnoprawnego wynika nadto, że zasady eksploatacji obiektu powinny być realizowane zgodnie z opracowaną instrukcją gospodarowania wodą, przy przestrzeganiu zasady, że piętrzenie wody może następować do rzędnych określonych pozwoleniem wodnoprawnym. Zachowana rzędna piętrzenia nie ma wpływu na istniejące wody powierzchniowe oraz podziemne. Rzędna ta nie była zmieniana, a więc można stwierdzić wieloletnią stabilizację warunków gruntowo-wodnych w zasięgu piętrzenia.

Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego zawiera wszystkie niezbędne wymagania dla piętrzenia wody w zakresie wynikającym z art. 128 ust. 1 i 2 Prawa wodnego i jest zgodna z warunkami określonymi w treści operatu wodnoprawnego. Wskazać przy tym należy, że wraz z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego organ zatwierdził również instrukcję gospodarowania wodą, jak wymaga tego art. 128 ust. 3 Prawa wodnego.

W ocenie Sądu nie mogą odnieść również skutku w niniejszym postępowaniu zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa własności poprzez wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 123 ust. 2 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Oznacza to, że wydanie pozwolenia uprawnia jedynie do korzystania z wód w sposób i na warunkach określonych w pozwoleniu. Nie uprawnia natomiast do ingerencji w cudze prawo własności. Ta kwestia jest ma istotne znaczenie dla wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, a nie na etapie jego uzyskiwania (wydawania). Nie stanowi ona zatem przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu, jako że pozwolenie wodnoprawne nie dotyczy prawa własności. Uregulowanie spraw własnościowych jest jednym z warunków korzystania z wód, ale w ramach wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, a nie jak twierdzi skarżący w ramach udzielania samego pozwolenia. To zaś oznacza, że kwestia ta powinna zostać załatwiona przez adresata decyzji w momencie przystąpienia do wykonywania pozwolenia wodnoprawnego.

Kontrola wykonania zaskarżonej decyzji nie może odbywać się na etapie badania jej zgodności z prawem. Wskazać jednakże należy, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne posiada kompetencje kontrolne w zakresie wykonywania pozwoleń wodnoprawnych. Zgodnie bowiem z treścią art.133 Prawa wodnego możliwa jest zmiana pozwolenia wodnoprawnego po jego wydaniu w przypadku, gdy określony w pozwoleniu sposób korzystania z wody narusza interesy osób trzecich albo nastąpi zmiana sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może w takich sytuacjach nałożyć obowiązek wykonania ekspertyzy, opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą, a na ich podstawie zmienić pozwolenie wodnoprawne. Z kolei stosownie do 136 ust. 1 pkt Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Nadto kompetencje kontrolne dotyczące gospodarowania wodami w zakresie przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy zostały określone w rozdziale 7 działu VI Prawa wodnego. I tak organ ma obowiązek wezwać zakład do usunięcia, w określonym terminie, zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi albo zwierząt bądź środowisku. Jeżeli zaniedbania zakładu nie zostaną usunięte w określonym terminie, organ, może wydać decyzję o unieruchomieniu zakładu lub jego części, do czasu usunięcia zaniedbań (art. 162 ust. 1 i 2 prawa wodnego). Podkreślić warto, że inicjatywa kontroli może wynikać z urzędu lub na wniosek. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący dysponuje prawnymi środkami ochrony przed nieprawidłowym wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego naruszającym jego interesy. Wskazać również należy, że w razie ewentualnego wystąpienia szkód na etapie wykonywania pozwolenia wodnoprawnego możliwe jest dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w trybie określonym w art. 186 Prawa wodnego.

W świetle powyższych rozważań, a także analizy akt administracyjnych, nie można podzielić zarzutów opisanych w punkcie drugim skargi. Zarzuty te dotyczą naruszenia przepisów postępowania, a sprowadzają się do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz niezapewnienia udziału skarżącemu w postępowaniu. Jak już uprzednio wyjaśniono okoliczności wykonywania wygasłego już pozwolenia wodnoprawnego nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania i dlatego prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie byłoby bezprzedmiotowe. Z kolei zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. jest niezasadny, gdyż skarżący brał udział w postępowaniu administracyjnym, w tym w rozprawie administracyjnej. Przedstawiał swoje racje, które zostały rozważone przez organy administracji. Niedoręczenie skarżącemu pisma uczestnika postępowania ustosunkowującego się do odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji nie miało wpływu na wynik postępowania. Organ II instancji zobowiązany był bowiem do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co też uczynił.

Z tych wszystkich względów Sąd, nie dopatrując się naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.