Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 4/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 53, art. 54, art. 37 ust. 1; art. 41 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320  art. 125 ust. 3
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1  art. 2 pkt 2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska,, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Protokolant: Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rozstrzygnięcie protestu Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; II. przekazuje sprawę Agencji Wspierania Przedsiębiorczości do ponownego rozpatrzenia; III. zasądza od Agencji Wspierania Przedsiębiorczości na rzecz N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę [...] zł ([...]) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2017 r. N. Spółka z o.o. z siedzibą w L. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w odpowiedzi na konkurs nr [...], w ramach Osi Priorytetowej 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚJP RPO WL na lata 2014-2020.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) wnioskodawca został poinformowany, że projekt po dokonaniu oceny merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów (dalej jako: "KOP") nie spełnia kryterium technicznego: "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" w zakresie pytania pomocniczego (cząstkowego): "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiazań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności, czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".

Od negatywnej oceny projektu Spółka wniosła w dniu 3 listopada 2017 r. protest do L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości (dalej jako: "LAWP").

W proteście aplikująca o dofinansowanie podniosła, że nie zgadza się z ocenę dokonaną przez KOP w ramach kryterium technicznego, co spowodowało negatywną ocenę projektu.

L. Agencja Wspierania Przedsiębiorczości rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) – nie uwzględniła protestu.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że złożony przez Spółkę projekt nie kwalifikuje się do wsparcia w ramach konkursu, ponieważ wnioskodawca nie posiadał na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie projektu statusu średniego przedsiębiorstwa, co było elementem obligatoryjnym do uzyskania dofinansowania.

W odniesieniu do formułowanych przez Spółkę zarzutów merytorycznych organ wskazał, że zgodnie z Załącznikiem nr 6 do Regulaminu Konkursu – Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP, ocena spełnienia skarżonego kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" badana jest przez zestaw pytań pomocniczych (cząstkowych) i uznaje się je za spełnione w przypadku, jeżeli odpowiedź na wszystkie cząstkowe pytania będzie pozytywna. W ocenie KOP z przedłożonych dokumentów aplikacyjnych wynikało, że wnioskodawca posiada status "mikroprzedsiębiorstwa", wobec czego nie był podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie w ramach tego konkursu. Organ wyjaśnił, że na etapie oceny merytorycznej w ramach kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", KOP słusznie dostrzegła, że zapisy w dokumentacji aplikacyjnej odnośnie deklarowanego przez wnioskodawcę statusu przedsiębiorstwa zawarte zarówno w dziale A części opisowej Biznes Planu, jak również w tabeli B.1.1. części opisowej Biznes Planu, nie były wystarczające do udzielania odpowiedzi na pytanie pomocnicze: "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw, wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności, czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".

Dlatego wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień/uzupełnienia wniosku o dofinansowanie, w szczególności do przedstawienia trójstronnej umowy o współpracy, na którą powoływał się w tabeli B.1.1. części opisowej Biznes Planu, umowy sprzedaży udziałów J. P. , aktualne na dzień złożenia wniosku dokumenty poświadczające wielkość posiadanych udziałów w Gospodarstwie Ogrodniczym w R. s.c. oraz określające sposób reprezentowania (zarządzania) przedsiębiorstwa, np. umowa spółki cywilnej łącznie z aneksami oraz dokumenty poświadczające zadeklarowaną w tab. [...] wielkość zatrudnienia oraz dane finansowe niezbędne do określenia statusu MŚP w Gospodarstwie Ogrodniczym w [...] s.c. w okresie trzech ostatnich okresów obrachunkowych. Aplikujący przedłożył wnioskowane przez KOP dokumenty, których analiza nie pozwoliła na pozytywną ocenę zakwestionowanego kryterium.

Obowiązujące zasady ustalania statusu MŚP przez przedsiębiorstwa aplikujące o udzielenie pomocy publicznej i ich uszczegółowienie zostało zawarte w art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.

Od dnia 29 czerwca 2017 r. wspólnikiem [...] Sp. z o.o., który posiada 51% udziałów w kapitale firmy jest osoba fizyczna – J. P. (współudziałowiec Gospodarstwa Ogrodniczego w [...] s.c.). Potwierdza to informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców aktualna na dzień oceny projektu, a następnie na dzień rozstrzygania złożonego protestu. Zgodnie z przedłożoną przez wnioskodawcę umową sprzedaży udziałów zawartą w dniu 25 kwietnia 2017 r. w G., pomiędzy J. P. a T. S., jako większościowym udziałowcem i Prezesem Zarządu [...] Spółki z o.o., udziałowcem tej Spółki stal się J. P., jako osoba fizyczna posiadająca 51% udziałów w kapitale wnioskodawcy dofinansowania. W niniejszej umowie brak uregulowań, które wskazywałyby na to, że dokonał on zakupu udziałów w ramach prowadzonej przez niego w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej w Gospodarstwie Ogrodniczym w [...] s.c. J. P., K. L. W.. Stąd to J. P., nie zaś spółka cywilna jest dysponentem udziałów w Spółce "[...]". Dlatego to J. P. jako osoba fizyczna ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu zarządzającego lub nadzorczego wnioskującej o dofinasowanie Spółki "[...]".

Postanowienia umowy trójstronnej o współpracy z dnia 10 kwietnia 2017 r. stanowią, że Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. J. P., K. L. W., zobowiązało się do podpisania do dnia 5 maja 2017 r. umowy pożyczki, a T. S. zobowiązał się do głosowania za zmianą zarządu Spółki "[...]" zgodnie z żądaniami Gospodarstwa Ogrodniczego w [...] s.c. jako zabezpieczenie prawidłowego wykonania tej umowy pożyczki, ale tylko i wyłącznie w sytuacji nieosiągnięcia przez [...] Sp. z o.o. wyników finansowych, w tym przekroczenia budżetu projektu lub nieosiągnięcia założonych przychodów, które zostaną wskazane we wniosku o dofinansowanie. Innymi słowy, Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. nie ma prawa wywierać dominującego wpływu na przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. na podstawie zawartej umowy trójstronnej o współpracy, jeśli powyżej opisane przesłanki się nie ziszczą. Tym samym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie przez Spółkę "[...]", Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. nie posiadało dominującego wpływu na wnioskodawcę.

Z załącznika do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 nie wynika, że dominujący wpływ ma być bezwarunkowy, jednak umowa zawarta pomiędzy przedsiębiorstwami, statut przedsiębiorstwa, umowa spółki mają potwierdzać ten dominujący wpływ. Tymczasem z żadnej umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorstwami, które załączył wnioskodawca, bądź umowy spółki nie wynika, że spółka cywilna posiada dominujący wpływ na wnioskodawcę. Uzależniając dominujący wpływ od spełnienia warunków, które faktycznie mogą nie wystąpić, wnioskodawca nie wykazał tym samym istnienia dominującego wpływu. Dlatego oceniający nie mogli uznać, że dominujący wpływ istnieje tylko na podstawie przypuszczenia, że może wystąpić w przypadku zaistnienia określonych warunków. Cały ciężar wykazania przesłanek powiązań spoczywał na wnioskodawcy. Ponadto, z wyżej przytoczonego fragmentu umowy trójstronnej wynika, że dominujący wpływ stanowi zabezpieczenie prawidłowego wykonania umowy pożyczki. Jest to dość nietypowy rodzaj zabezpieczenia wykonania umowy pożyczki, co prowadzi do wniosku, że został wprowadzony w związku z konkursem, do którego przystąpił wnioskodawca.

Podsumowując organ uznał, że KOP słusznie zakwalifikowała, że w świetle zasad ustalania i przedstawiania statusu MŚP przez przedsiębiorstwa aplikujące o udzielenie pomocy publicznej opisanych w Załączniku nr 1 do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, aplikujący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie był podmiotem powiązanym kapitałowo ani prawem głosu z Gospodarstwem Ogrodniczym w [...] s.c. Właściwie dokonała KOP również oceny, że w niniejszej sprawie zachodzi jedynie powiązanie podmiotowe osoby fizycznej J. P., który jest wspólnikiem spółki cywilnej Gospodarstwo Ogrodnicze w [...], jak również większościowym udziałowcem w [...] Sp. z o.o., ale jako osoba fizyczna.

Od negatywnego rozstrzygnięcia protestu [...] Sp. z o.o. w L. wniosła skargę do sądu administracyjnego. W treści skargi zarzuciła:

1) zasadnicze naruszenia prawa, które miały istotny wpływ na wynik oceny złożonego przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie projektu i oceny protestu, polegających na następujących błędach w ustaleniach faktycznych będących podstawą oceny merytorycznej złożonego wniosku o dofinansowanie i oceny protestu:

a) błąd w interpretacji sytuacji i założeniu, że Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. nie ma prawa wywierać dominującego wpływu na wnioskodawcę, podczas gdy ma takie prawo i faktycznie je realizuje na różne sposoby przedstawione w proteście;

b) wybiórczym traktowaniu treści złożonego protestu, odpowiedzeniu tylko na wybrane fragmenty złożonego protestu, pomijanie kluczowych treści zamieszczonych w proteście w ramach 7 przestanek decydujących o istnieniu dominującego wpływu Gospodarstwa Ogrodniczego w [...] s.c. na wnioskodawcę;

c) pominięciu informacji przedstawionych w Biznes Planie załączonym do wniosku o dofinansowanie i w proteście, dotyczącej korzystania przez Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. z planowanej do wdrożenia usługi optymalizacji wykorzystania czasu pracy punktu usługowego i cross sellingu świadczonych usług oraz produktów towarzyszących przedstawionych, mającej wpływ na ocenę przedmiotowego kryterium w zakresie powiązania wnioskodawcy z Gospodarstwem Ogrodniczym w [...] s.c. za pośrednictwem osoby fizycznej – J. P..

2) zasadnicze naruszenie prawa, które polegały na niezastosowaniu zasady przejrzystości i rzetelności w procesie wyboru projektów do dofinansowania sformułowanej w art. 37 ust. 1 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, na skutek wskazanych wyżej błędów w ustaleniach faktycznych;

3) zasadnicze naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, polegające na ocenie wniosku niezgodnie z kryterium technicznym oceny merytorycznej nr 5: "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", czyli niezgodnie z:

a) Regulaminem konkursu nr RPLU,03.07.00-IP.01-06-001/17,

b) Załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP.

Według skarżącej, naruszenia Regulaminu konkursu i Załącznika Nr 6 do Regulaminu konkursu wynikają z błędów w ustaleniach faktycznych i niezastosowania zasady przejrzystości i rzetelności w procesie wyboru projektów do dofinasowania sformułowanej w art. 37 ust. 1 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, o których mowa powyżej.

W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o:

. uwzględnienie skargi oraz skierowanie wniosku o dofinansowanie do ponownej oceny merytorycznej,

. przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej zgodnie z Regulaminem konkursu i Załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu oraz zgodnie z zasadą przejrzystości i rzetelności w procesie wyboru projektu do dofinansowania sformułowanej w art. 37 ust. 1 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020,

. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na to, że – zdaniem organu – ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosowanie do art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "ustawa wdrożeniowa").

Przepis art. 53 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany zawrzeć między innymi wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 ustawy). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. (art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).

Sąd dokonując kontroli negatywnej oceny projektu wydanej w trybie ustawy wdrożeniowej bada zatem, czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L nr 347, s. 320 z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz uwzględniają ogólne zasady ustanowione w art. 7 (zasada równości mężczyzn i kobiet oraz niedyskryminacji) i art. 8 (zasada zrównoważonego rozwoju).

Ustawa wdrożeniowa jest transpozycją wskazanego wyżej rozporządzenia ogólnego. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wprowadza obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jak już wskazano, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013.

Zasady przeprowadzenia konkursu określa regulamin (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), w którym właściwa instytucja ustanawia między innymi kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy).

Postanowienia konkursu nie stanowią wprawdzie źródła powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, jednakże mają one normatywny charakter i stanowią podstawowe źródło praw i obowiązków wnioskodawców w obowiązującej procedurze konkursowej. Regulamin konkursu i załączniki do niego mają na celu z jednej strony dokładne poinformowanie wszystkich uczestników konkursu o jego zasadach, z drugiej zaś – obiektywną ocenę projektów na podstawie jednolitych, jednakowych dla wszystkich i przejrzystych kryteriów. W konsekwencji reguły dokonywania ocen projektów, w tym w szczególności kryteria wyboru projektów, powinny zostać w sposób jasny i wyczerpujący określone w regulaminie konkursu i załącznikach do regulaminu.

Ocena projektu opiera się na ocenie swobodnej, nie zaś dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają między innymi zasady przejrzystości reguł oceny i równego traktowania wnioskodawców, które ujęte są w dostępnej publicznie dokumentacji konkursowej. Dlatego kontrola sądowoadministracyjna sprowadzała się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie naruszyła wskazanych wyżej reguł konkursowych.

Co do zasady stwierdzić należy, iż badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu wykazało, że jest ono dotknięte wadami, które uzasadniały zawarte w skardze zarzuty dotyczące błędnej negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie spowodowane naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny. Skutkowało to w konsekwencji koniecznością przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.

Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości Regulaminem określającym zasady przeprowadzenia konkursu, ocena projektów obejmowała ocenę formalną i merytoryczną. W sprawie niniejszej sądowej kontroli podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu skarżącej Spółki od negatywnej oceny merytorycznej.

Zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...], Oś priorytetowa 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014-2020, do postępowania konkursowego mogli przystąpić wnioskodawcy posiadający status "średniego przedsiębiorstwa", tj. przedsiębiorstwa z sektora MŚP (zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu) z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw (pkt IV. Wymagania konkursu, 4.1. Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie – str. 13 Regulaminu konkursu).

Postanowień Regulaminu jasno określały, że podmiot, który nie spełnia tego warunku (nie jest średnim przedsiębiorstwem) – nie może uzyskać dofinansowania projektu. Według art. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L z dnia 26 czerwca 2014 r. nr 187, s. 1), do celów niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje:

1) "pomoc" oznacza każdy środek spełniający wszystkie kryteria, o których mowa w art. 107 ust. 1 Traktatu;

2) "małe i średnie przedsiębiorstwa" lub "MŚP" oznaczają przedsiębiorstwa spełniające kryteria, o których mowa w załączniku I;

Według powołanego w art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 Załącznika I dot. definicji MŚP, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą (art. 1 Załącznika I).

Według art. 2 tego załącznika, który określa pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe określające kategorię przedsiębiorstwa, do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR, lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR (ust. 1). W kategorii MŚP małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 milionów EUR (ust. 2). W kategorii MŚP mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 milionów EUR (ust. 3).

W myśl zaś art. 3 ust. 1 wskazanego załącznika, "przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.

"Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo wyższego szczebla) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3, co najmniej 25% kapitału innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa niższego szczebla) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie (art. 3 ust. 2 załącznika I).

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 załącznika I, "przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.

Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w ust. 2, również uznaje się za powiązane.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego.

Wymaga zatem zwrócenia uwagi, że ocena statusu wnioskującej o dofinansowanie Spółki "[...]" winna być dokonana według przywołanych wyżej reguł.

Z akt sprawy wynikało, że w dniu 10 kwietnia 2017 r. została podpisana trójstronna umowa współpracy pomiędzy T. S., wspólnikiem [...] Sp. z o.o., Gospodarstwem Ogrodniczym w [...] s.c. J. P., K. L. W. oraz [...] Sp. z o.o. reprezentowaną przez prokurenta (N. C.). Postanowienia umowy stanowią, że T. S. zobowiązał się sprzedać do dnia 28 kwietnia 2107 r. 51% udziałów w spółce [...] – J. P., który zarządza Gospodarstwem Ogrodniczym w [...] s.c. (§ 3 pkt 1 umowy). Gospodarstwo to zobowiązało się zaś do podpisania do dnia 5 maja 2017 r. umowy pożyczki środków potrzebnych do realizacji projektu ze spółką [...] (...). Wartość pożyczki określono na kwotę 1.500.000 zł (...), a termin jej zwrotu do 31 grudnia 2023 r. (§ 3 pkt 2 umowy).

T. S. zobowiązał się do głosowania za zmianą zarządu Spółki zgodnie z żądaniami Gospodarstwa Ogrodniczego w [...] s.c. J. P., K. L. W., jako zabezpieczenie prawidłowego wykonania tej umowy pożyczki, ale tylko i wyłącznie w sytuacji nieosiągnięcia przez spółkę [...] wyników finansowych, w tym przekroczenia budżetu projektu lub nieosiągnięcia założonych przychodów, które zostaną wskazane we wniosku o dofinansowanie (§ 3 pkt 4 umowy).

W konsekwencji powyższych zapisów umownych, w dniu 25 kwietnia 2017 r. zawarto umowę sprzedaży 51% udziałów w [...] Sp. z o.o. za cenę 2550 zł pomiędzy J. P. (kupującym) a T. S. (sprzedającym). Zdaniem organu, analiza zapisów tej umowy potwierdza stanowisko, że nie zawarto w niej uregulowań, które wskazywałyby, że J. P. dokonał zakupu udziałów w [...] Spółce z o.o. w ramach prowadzonej przez niego w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej (Gospodarstwie Ogrodniczym w [...] s.c.), jak również nazwisko drugiego wspólnika spółki cywilnej nie pojawia się w zapisach umownych. W konsekwencji Gospodarstwo Ogrodnicze w [...] s.c. – J. P. i K. L. W., nie posiada 51% udziałów w [...] Sp. z o.o. Udziały te należą do osoby fizycznej J. P., który będąc osobą fizyczną nie może być traktowany jako przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.

Tego rodzaju stanowisko nie zostało przez organ przekonująco uzasadnione.

Przede wszystkim wymaga zwrócenia uwagi, że w świetle powołanych wyżej regulacji, oceniając status przedsiębiorstwa należy ustalić, czy udziałowcy danego przedsiębiorstwa są również udziałowcami w innych przedsiębiorstwach, czy przedsiębiorstwa te działają na tym samym lub pokrewnych rynkach, czy osoby pozostające w bliskich relacjach osobistych prowadzą wspólnie lub oddzielnie inne przedsiębiorstwa na tym samym lub pokrewnym rynku.

Organ rozstrzygający protest pomimo wskazywania przez skarżącą Spółkę powiązań z innym funkcjonującym na rynku przedsiębiorstwem (Gospodarstwem Ogrodniczym w [...] s.c.) oraz przedstawienia na tę okoliczność dowodów, całkowicie arbitralnie wykluczył istnienie tych powiązań (art. 3 ust. 3 Załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r.), podczas gdy dalsze przepisy załącznika I przewidują, jakie dane należy brać pod uwagę przy określaniu kategorii przedsiębiorstwa (art. 4 i 5), a w przypadku przedsiębiorstw partnerskich i przedsiębiorstw powiązanych uwzględniać należy również dane każdego przedsiębiorstwa, które jest bezpośrednio lub pośrednio powiązane z danym przedsiębiorstwem wnioskującym o dofinansowanie (art. 6).

Z powyższej regulacji wynika wprost, że status przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie projektu należy oceniać łącznie z podmiotem powiązanym. Chodzi bowiem o ustalenie rzeczywistego potencjału gospodarczego przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie, przy czym nie ma podstaw, by powiązanie przedsiębiorstw rozumieć w sposób pojęcie to zawężający.

Na konieczność badania powiązań przedsiębiorstw ubiegających się o pomoc wielokrotnie zwracał też uwagę Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej).

Wprawdzie skarżąca Spółka formalnie jest – zgodnie z art. 2 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 – nowo powstałym mikroprzedsiębiorstwem (na rynku działa przez okres nie dłuższy niż 2 lata, zatrudnia mniej niż 10 osób, a roczny obrót nie przekracza 2 milionów EURO), to jednak ustalone w sprawie fakty wskazują na to, że nie jest na skutek czynności prawnych dokonanych z innym przedsiębiorstwem – podmiotem samodzielnym, lecz podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r.

Trzeba zaakcentować, że powiązania przez osoby fizyczne pozwalają na wzajemną współpracę przedsiębiorstw, ustalanie wspólnej strategii, wspólnych rynków zbytu, wzajemne udzielanie sobie pożyczek, zawieranie korzystnych dla danego przedsiębiorstwa umów, czy też wspólne korzystanie z nieruchomości lub pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia działalności. W przypadku, gdy ta sama osoba jest właścicielem innego przedsiębiorstwa lub wspólnikiem z większościowym udziałem w innych przedsiębiorstwach albo członkiem organów innego przedsiębiorstwa działających na tym samym lub pokrewnym rynku, może niewątpliwie wywierać wpływ na działalność przedsiębiorstwa. Także innego rodzaju (nawet nieformalne) powiązania mogą mieć równorzędne znaczenie, co posiadanie udziałów w innym przedsiębiorstwie.

Na temat tego rodzaju powiązań wypowiadał się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sąd Pierwszej Instancji (por. wyroki w sprawach C-407/08 i C-480/09 i T-137/02). Wiele istotnych wskazówek co do oceny powiązań między przedsiębiorstwami zawartych zostało również w decyzji Komisji z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie pomocy państwa nr C 8/2005.

Okoliczności tych organ nie brał należycie pod rozwagę, restryktywnie bowiem oraz bez uwzględnienia ustalonych faktów przyjął, że skarżąca Spółka nie jest powiązana z innym przedsiębiorstwem, przez co nie posiada statusu "średniego przedsiębiorstwa", do jakiego skierowany był konkurs. Doszło tym samym podczas rozstrzygania protestu do istotnego naruszenia przez LAWP przepisów prawa, w postaci art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 3 ust. 3 Załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.

Podsumowując stwierdzić należy, że Agencja błędnie wywiodła, że w okolicznościach tej sprawy nie występują powiązania skarżącej z innym przedsiębiorstwem, a tym samym wywiedzione przez nią wnioski nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów opartej na wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Dlatego dokonana przez instytucję zarządzającą ocena musiała zostać uznana za dowolną i sprzeczną z powołanymi uregulowaniami.

Rozpoznając sprawę ponownie Agencja zobowiązana będzie do dokonania ponownej oceny wniosku o dofinansowanie, przy uwzględnieniu powyższych uwag dotyczących sposobu oceny statusu skarżącej Spółki. Oczywiście należy mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy, ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku, z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Natomiast organ rozpoznający wniosek o dofinansowanie jest odpowiedzialny za jego prawidłową ocenę (zgodną z obowiązującym przepisami prawa oraz zasadami konkursowymi, określającymi kryteria wyboru projektów).

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy wdrożeniowej – stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny (pkt I sentencji wyroku) oraz przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia (pkt II sentencji wyroku).

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) – pkt III sentencji wyroku.