Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1587/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. P., B. K. i U. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w mieście W. z [...] grudnia 1961 r. nr [...].

Następnie organ ten, decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...].06.2016 r.

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], pochodząca z Tabeli Likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął do Zarządu Miejskiego miasta W. [...].05.1948 r. a więc został złożony w terminie.

Prezydium Rady Narodowej w mieście W. orzeczeniem z [...].12.1961 r. odmówiło spadkobiercom P. S. przyznania prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości o pow. [...] m2 w uzasadnieniu wskazując, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeznaczony pod użyteczność publiczną. W dniu 1.08.2013 r. do Ministerstwa wpłynął wniosek spadkobierców o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...].12.1961 r.

Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość w dniu wydania kwestionowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Plan Etapowy i Kierunkowy) zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej mieście W. w dniu [...].01.1961 r. Zgodnie z tym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość oznaczona jako Tabela Likwidacyjna byłej wsi [...] o pow. [...] m2 położona była na terenie przeznaczonym pod zaplecze samochodów.

W toku postępowania ustalono, że zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z [...].03.1960 r. Naczelny Architekt [...] zatwierdził lokalizację szczegółową zajezdni samochodowej dla Ministerstwa Handlu Wewnętrznego. Z porównania załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacyjnego z położeniem przedmiotowej nieruchomości wynika, że nieruchomość była objęta zaświadczeniem lokalizacji szczegółowej Nr [...]. W tej sytuacji organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogą korzystać z nieruchomości . Zapisy planu oraz precyzująca je lokalizacja szczegółowa przesądzały o planach inwestycyjnych , które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne.

Celem użyteczności publicznej jest bez wątpienia zapewnienie prawidłowego funkcjonowania naczelnemu organowi administracji państwowej.

Organ oceniając w postępowaniu decyzję dekretową z [...].12. 1961 r., aby stwierdzić czy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa – nie mógł pominąć obowiązujących w dacie jej podjęcia przepisów.

W tej dacie obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94).

Zatem dla oceny legalności decyzji z 6.12.1961 r. wzorem kontroli należało uczynić przepis art. 54 ustawy z 1958 r. Biorąc pod uwagę powyższe organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogli korzystać z przedmiotowej nieruchomości. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz lokalizacja szczegółowa przesądziły o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Nie pozwala to stwierdzić aby kontrolowane orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej obarczone było jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.

W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa K. P. B. K. i U. S. zarzuciły:

1) naruszenie mającego istotny wpływ na wynik sprawy prawa materialnego tj. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), art. 7 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94);

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa.

Z powyższych względów skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...].06.2016 r. i o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W rozpoznawanej sprawie, toczącej się w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] grudnia 1961 r. Prezydium Rady Narodowej w mieście W., organ obowiązany był do zbadania czy orzeczenie nie jest dotknięte jedną z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa. W ramach więc badania tych przesłanek obowiązany był do przeprowadzenia postępowania, a w tym do przeprowadzenia dowodów, które pozwoliłyby na ocenę czy istniały podstawy do wydania orzeczenia o treści jaka została w nim zawarta co do przedmiotu rozstrzygnięcia.

Przedmiotowym orzeczeniem odmówiono dawnemu właścicielowi nieruchomości [...] położnej przy ul. [...], pochodzącej z Tabeli Likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] o pow. [...] m2 prawa własności czasowej. W uzasadnieniu orzeczenia zostało wskazane, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeznaczony pod użyteczność publiczną.

Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Plan Etapowy i Kierunkowy) zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej mieście W. w dniu [...].01.1961 r.

W tym planie nieruchomość była położona na obszarze przeznaczonym pod zaplecze samochodów. Zostało także ustalone przez organ nadzoru, że przedmiotowa nieruchomość objęta została zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] marca 1960 r. , którym Naczelny Architekt [...] zatwierdził lokalizację szczegółową zajezdni samochodowej dla Ministerstwa Handlu Wewnętrznego.

Powyższe ustalenia wynikają z materiału dokumentacyjnego i nie są kwestionowane przez skarżące.

Konstrukcja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przyznania lub odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu uzależnia od tego czy da się to pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta konstrukcja prawna tego przepisu zakłada zatem konieczność rozważenia, czy przeznaczenie terenu w planie na określony cel da się pogodzić z przyznaniem prawa wieczystej dzierżawy (wcześniej własności czasowej) do określonego gruntu znajdującego się na tym terenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 5/08 stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że cele użyteczności publicznej są pojęciem na tyle ogólnym, że wymagały bliższego określenia funkcji jaka mogła być na danym obszarze realizowana. Wprawdzie konkretyzacja ta winna następować w planie zagospodarowania przestrzennego z tym, że jak stwierdził NSA, w ówczesnym systemie prawnym gospodarki planowej mogła ona mieć miejsce w innych aktach planowania, czy też być w inny sposób udokumentowana .

W rozpoznawanej sprawie funkcja ogólna wskazana w planie jaka mogła być realizowana na przedmiotowej nieruchomości została skonkretyzowana w zaświadczeniu o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z [...] marca 1960 r., którym zatwierdzono lokalizację szczegółową inwestycji jaką była zajezdnia samochodowa dla Ministerstwa Handlu Wewnętrznego. Nie ulega wątpliwości, że funkcja ta mogła być realizowana tylko przez administrację publiczną gdyż była ona związana z funkcjonowaniem naczelnego organu administracji państwowej. Nie mogła więc być realizowana przez byłego właściciela nieruchomości.

Uzasadniało to odmowę przyznania prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu co też zostało orzeczone w kontrolowanym w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją.

Wskazuje to zatem na brak przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...].12. 1961 r. Już tylko zbadanie przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu pozwalało na wydanie orzeczenia odmownego bez potrzeby odnoszenia się do regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Odnoszenie się zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów tej ustawy jest zbędne.

Natomiast powyższe rozważania pozwalają uznać pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego jak i procesowego za niezasadne.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.