Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 213/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 5 , 61 , 66
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 28 , 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego R.P. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z 16 lipca 2015 r., na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tj: Dz. U. z 2013 poz. 1409) nakazał współwłaścicielom budynku frontowego z oficyną boczną, usytuowanego na posesji przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] obr [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] - tj. T.M. , P.M. , M.S. , M.R. , J.M. , S.M. , E.M.-B. , J.R. , J.M. , W.S. , F.S. , W.M. , J.M. J.C. M.C. , M.C. , T.C.-K. , P.R. , R.P. P.M. i K.K.-S. - usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku przy ul. [...] w K. w zakresie elewacji tylnej budynku frontowego i oficynowego oraz elewacji bocznych (wszystkich elewacji za wyjątkiem frontowej) w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania poprzez wykonanie zgodnie ze wskazaniami zawartymi w opracowanej w czerwcu 2011 r. przez mgr M.M.T. dokumentacji pt.: "Program prac konserwatorskich elewacji tylnych kamienicy przy ul. [...] w K ", który został uzupełniony w opracowanym przez mgr M.R. w dniu 16 października 2012 r. "Programie prac konserwatorskich dotyczących północnej elewacji oficyny kamienicy przy ul. [...] w K. " niżej wymienionych robót budowlanych:

- usunięcie zniszczonych tynków oraz niewłaściwych uzupełnień, usunięcie zabrudzeń i nawarstwień malarskich metodą strumieniowo -ścierną (na sucho) wykucie osłabionych cegieł i zastąpienie ich nowymi;

- impregnację wzmacniającą (bez hydrofobizacji) odsłoniętego wątku ceglanego

krzemianowym preparatem wzmacniającym(zgodnie z ww. opracowaniem);

- nałożenie lekkich tynków renowacyjnych warstwowych lub zaprawy tradycyjnej w

warstwie spodniej;

- wymianę starej stolarki okiennej na nową jednoramową z szybą zespoloną z

zachowaniem wielkości podziału kwater;

- wykonanie rekonstrukcji tynku w partii cokołu z zastosowaniem zaprawy

magazynującej sole, odpornej na siarczany;

- wymianę zniszczonych obróbek blacharskich gzymsu i parapetów;

- wymianę starych rynien i rur spustowych na nowe z blachy tytan-cynk;

- zamontowanie nad wnęką siatki i ekopików przeciwko ptakom

w terminie do 31.12.2015r.

Organ zalecił nakazane prace prowadzić zgodnie z pozwoleniem konserwatorskim nr [...] z 25 lutego 2013 r. znak [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. zmienionym decyzją MWKZ nr [...] z 13 marca 2013 r., znak [...] rozszerzającą zakres prac.

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z wnioskiem pełnomocnika większości współwłaścicieli o "wydanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac na elewacji nieruchomości przy ul. [...] " - wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku frontowego i oficyn przy ul. [...] w K. w zakresie elewacji. Budynek ten jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-623 na podstawie odrębnej decyzji, a ponadto położony jest na terenie układu urbanistycznego [...] , wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-1 na podstawie decyzji z dnia 22.05.1933 r.

W wyniku czynności kontrolnych w dniu 13 marca 2014 r. stwierdzono niewłaściwy stan techniczny elewacji frontowej budynku. Część współwłaścicieli zleciła opracowanie programów konserwatorskich ratunkowych dla zdegradowanych elewacji. W czerwcu 2011 r. został opracowany przez mgr M.M.T. "Program prac konserwatorskich elewacji tylnych kamienicy przy ul. [...] w K", który został uzupełniony w opracowanym przez mgr M.R. w dniu 16 października 2012 r. "Programie prac konserwatorskich dotyczący północnej elewacji oficyny kamienicy przy ul. [...] w K". Dla ww. opracowań [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. wydał pozwolenie nr [...] z 25 lutego 2013r. znak [...], zmienione decyzją MWKZ nr [...] z 13 marca 2013 r. znak [...]. Organ wskazał, że T.M. i współwłaściciele wnieśli w dniu 2 października 2013 r. wniosek do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie decyzji pozwolenia na budowę dla zamierzenia "Remont elewacji tylnej i ścian szczytowych budynku głównego oraz elewacji oficyny kamienicy przy ul. [...] ". W toku tego postępowania jeden ze współwłaścicieli R.P. wniósł o wydanie zakazu wykonywania prac.

Organ ustalił, że zabudowa na posesji przy ul. [...] to sześciokondygnacyjny budynek frontowy, sześciokondygnacyjna oficyna boczna lewa oraz zabudowany w dwóch kondygnacjach podwórzec -usytuowane w zwartej zabudowie śródmiejskiej. Elewacja od strony posesji przy ul. [...] to ściana o zmiennej grubości z odsadzkami pokrytymi dachówką oraz widocznym przebiegiem kominów, tynkowana przy czym tynk jest zdegradowany, lokalnie odpadający na podwórzec sąsiedniej posesji. Ściana oficyny bocznej od strony posesji przy ul. [...] oraz szczytowa od strony posesji przy ul. [...] pozbawiona jest obecnie tynku. Widoczny wątek ceglany wykazuje znaczne ubytki - nawet do ¾ cegły, podobnie spoiny — które są mocno wypłukane. Powierzchnie ceglane w widoczny sposób są zmienione mykologicznie, pokryte fragmentami pudrującymi. Górny pas elewacji tylnej oficyny bocznej został wykonany z cegły dziurawki otworami, obecnie pustymi po wypłukanej zaprawie, otwartymi do zewnątrz. Jest to nieprawidłowość, która powoduje wychwytywanie wody opadowej i zatrzymywanie jej we wnętrzu ściany, powodując jej szybką destrukcję i zagrzybienie penetrujące do pomieszczeń wewnątrz. Ściana elewacji oficyny z oknami, podwórzowa ponad zabudowanym podwórcem - z licznymi zaciekami, odparzonym, zmurszałym, odpadającym płatami tynkiem. Widoczne zacieki spowodowane nieszczelnościami obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych. Parapety są skorodowane, okna w widoczny sposób zużyte, drewniane, czteroskrzydłowe.

Jak wskazują meldunki Straży Miejskiej, przedłożone opracowania oraz przeprowadzone przez PINB kontrole - stan techniczny elewacji należy uznać za zagrażający bezpieczeństwu użytkowania - co przy braku zgody wśród współwłaścicieli co do przywrócenia właściwego stanu technicznego budynków na posesji przy ul. [...] w K. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej takie działania.

Organ stwierdził, że zawarte w przedłożonych opracowaniach ustalenia stwierdzające niewłaściwy stan techniczny przedmiotowego budynku są jak najbardziej miarodajne i zostały zaakceptowane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. , zatem odstąpił od nakładania na współwłaścicieli opracowania dodatkowych opinii czy ekspertyz technicznych.

Wskazał, że opisany stan faktyczny obliguje go do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Celem ww. przepisu jest gwarancja utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie, tzn. takim, który zapewni jego sprawność techniczną, bezpieczeństwo użytkowania oraz wyeliminuje inne czynniki mogące powodować zagrożenie dla wszystkich jego użytkowników. oraz osób postronnych. Organ wskazał, że art. 66 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane uzasadnia nałożenie obowiązków na właścicieli lub zarządców nieruchomości. Ustawodawca regulując przedmiotowe kwestie posłużył się alternatywą łączną, co wskazuje , że obowiązki związane z nieprawidłowym stanem technicznym budynku mogą być nałożone na którykolwiek z wymienionych w przepisie podmiotów lub na oba podmioty łącznie. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu podnosi się, że obowiązki te w pierwszej kolejności winny być nałożone na właściciela nieruchomości. W niniejszej sprawie zasadnym jest nałożenie obowiązku na współwłaścicieli, głównie z uwagi na charakter robót, ich umiejscowienie i zakres. Roboty budowlane związane z przywróceniem właściwego stanu technicznego ścian elewacyjnych dotyczą części wspólnej obiektu, od której zależy stan techniczny wielu innych pozostałych elementów wspólnych obiektu.

Organ wyjaśnił, że decyzję skierował i wskazał jako zobowiązanych do jej wykonania wymienione w sentencji osoby jako znanych z miejsca pobytu współwłaścicieli przedmiotowego budynku, gdyż w zakresie pozostałych udziałów stan prawno-własnościowy nie został uregulowany a w niektórych toczą się postępowania sądowe. W istniejącej sytuacji stwierdzonego zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku spowodowanego nieprawidłowym stanem technicznym wszystkich elewacji za wyjątkiem frontowej - jedynym słusznym i właściwym rozwiązaniem jest skierowanie nakazu wynikającego z rozstrzygnięcia decyzji do znanych właścicieli obiektu, co pozwoli na skuteczne wyeliminowanie występującego obecnie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi. Natomiast ewentualne rozliczenia finansowe pomiędzy zobowiązanymi nie podlegają właściwości organu i nie mogą mieć wpływu na zakres nakazu w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa.

R.P. wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym dla [...] w K. z powództwa J.M. o zasiedzenie (sygn. [...] ), a w dalszej kolejności uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł że nie ma wpływu na zarząd nieruchomością, nie otrzymuje również żadnych pożytków z nieruchomości. Z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu ustalenia czy jest współwłaścicielem nieruchomości i czy przysługuje mu w związku z tym status strony postępowania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 18 listopada 2014 r., znak: [...] , na podstawie art.138 § 1 pkt 1, art. 10 § 2 kpa oraz art.66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym decyzja wydana na podstawie art.66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art.66 ust.1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art.66 ust. 1 pkt 1-4 to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ II instancji uznał, że w sprawie istniały uzasadnione podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Kwestią bezsporną jest fakt, że stan techniczny elewacji tylnych oraz bocznych przedmiotowego budynku mieszkalnego jest nieprawidłowy, a dodatkowo stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W protokole kontroli jaką organ I instancji przeprowadził w terenie w dniu 28 maja 2014r. jednoznacznie stwierdzono istnienie licznych odspojonych fragmentów tynku na przedmiotowych elewacjach, które spadając ze znacznej wysokości na wewnętrzne podwórko obiektu oraz podwórka obiektów sąsiednich, zagrażają zdrowiu i życiu mogących znajdować się tam ludzi. Prawdziwość powyższej oceny potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana przez PINB podczas przedmiotowej kontroli. Na nieprawidłowy stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. wskazują także w swoich opracowaniach dotyczących niezbędnych do wykonania robót konserwatorskich przy elewacjach w/w obiektu, mgr M.M.-T. oraz mgr M.R.

Organ odwoławczy nadmienił, że zasadne było skorzystanie przez PINB z prawa wynikającego z art.10 § 2 kpa, na mocy którego organ I instancji wydając skarżoną odstąpił od ustalenia kompletnego, prawidłowego kręgu stron prowadzonego postępowania aktualnych współwłaścicieli przedmiotowego budynku oraz adresów ich miejsca pobytu celem zapewnienia im możliwości czynnego udziału w każdym jego stadium. Co prawda zarówno w sentencji skarżonej decyzji, jak i jej uzasadnieniu, organ I instancji nie wskazał wprost, iż korzysta z w/w przepisu prawa jednak analiza treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji jednoznacznie wskazuje na takie właśnie działanie organu I instancji ze względu na konieczność natychmiastowego wydania decyzji. Skorzystanie przez PINB z praw wynikających z treści art.10 § 2 kpa, obligowało organ I instancji, zgodnie z art.10 § 3 w/w ustawy do utrwalenia w aktach sprawy w drodze stosownej adnotacji, przyczyn odstąpienia od ogólnej zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w/w adnotacji nie sporządził, co stanowi uchybienie, jednak nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Organ II instancji wskazał, że mając na uwadze zagrożenie jakie niesie za sobą nieprawidłowy stan techniczny elewacji ww. budynku mieszkalnego, a także, że skarżonej decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności również postanowił skorzystać z prawa wynikającego z art. 10 § 2 kpa i odstąpić od ustalania pełnego kręgu stron niniejszego postępowania. Dokonywanie bowiem takich ustaleń, ze względu na nieuregulowany stan prawny budynku mieszkalnego przedłużyłoby wydanie decyzji nakazowej, a decyzja ta winna być wydana niezwłocznie.

Odnosząc się do wniosku odwołującego się o zawieszenie postępowania organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy wniosek został rozpatrzony osobnym postanowieniem z 18 listopada 2014r. znak: [...] .

Odpowiadając na zarzut, że odwołujący się nie posiada jakiegokolwiek faktycznego wpływu na zarząd nieruchomością i nie otrzymuje pożytków z nieruchomości, MWINB w K. wyjaśnił, że pozostaje on bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z treści księgi wieczystej Nr [...] jednoznacznie wynika, że R.P. jest współwłaścicielem nieruchomości. Tym samym zasadnie został uznany za stronę postępowania i jednocześnie jedną z osób zobowiązanych do wykonania nałożonych skarżoną decyzją obowiązków.

R.P. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne jego zastosowanie polegające na nałożeniu obowiązku określonych w decyzji na skarżącego, który nie jest współposiadaczem nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość posiada faktycznego zarządcę w osobie T.M. .

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem mniejszościowym, a zarząd nieruchomości "poprzez uzurpację" sprawuje T.M. . Tytuł własności zasadniczej części udziału skarżącego w nieruchomości jest kwestionowany w drodze powództwa w sprawie "o sygnaturze przywołanej na str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji" co jest przyczyną zezwolenia Sądu Rejonowego dla [...] w K. na złożenie pożytków przypadających skarżącemu do depozytu sądowego w sprawie [...] - przeprowadzenie dowodów z tych akt na okoliczność ich prowadzenia, a także treści wydanych w nich wyroków i postanowień była przedmiotem odwołania, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy dowody te były przeprowadzone, a jeżeli nie były, to dowody powyższe powinny być przeprowadzone w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec osób trzecich T.M. występuje jako zarządca nieruchomości, który to tytuł skarżący konsekwentnie kwestionuje, co nie zmienia faktu, iż T.M. ten zarząd faktycznie sprawuje.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] WINB w K. z 18 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z 16 lipca 2015 r., którą - na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409) – nakazano współwłaścicielom budynku frontowego z oficyną boczną, przy ul. [...] w K : T.M., P.M., M.S., M.R. , J.M. , S.M., E.M.-R., J.R., J.M., W.S., F.S., W.S. , F.S., W.M. J.M. , J.C., M.C., M.C., T.C. –K,., P.R., R.P., P.M. i K.K.-S. , - usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku przy ul. [...] w K. w zakresie elewacji tylnej budynku frontowego i oficynowego oraz elewacji bocznych (wszystkich elewacji za wyjątkiem frontowej) w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania poprzez wykonanie zgodnie ze wskazaniami opracowania M.M.T. z czerwca 2011 r., uzupełnionego opracowanie mgr M.R. z 16 października 2012 r.

W sprawie sporne jest ustalenie kręgu osób zobowiązanych do usunięcia wskazanych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku frontowym i oficynowym przy ul. [...] w K. W ocenie skarżącego obowiązek ten powinien być nałożony na T.M. która będąc jednym ze współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości, pełni jednocześnie obowiązki zarządcy tej nieruchomości. Skarżący uważa nadto że jako osoba mieszkająca pod innym adresem oraz ze względu na fakt, że co do części przypadających mu udziałów w przedmiotowej nieruchomości toczy spór przed sądem powszechnym, on zaś nie pobiera pożytków z nieruchomości - powinien być wyłączony z kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania skarżonej decyzji.

W ocenie organu R.P. będąc jednym ze współwłaścicieli nieruchomości - tak jak inni wskazani w decyzji właściciele budynku - jest zobowiązany do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem i do niego również należy kierować nakazy dotyczące usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Bez znaczenia jest zarzut, że skarżący nie ma faktycznego wpływu na nieruchomość z przyczyn wskazanych w skardze.

W sprawie poza sporem jest nieprawidłowy stan techniczny budynków przy ul. [...] , niesporny jest także zakres i rodzaj nakazanych do wykonania robót budowlanych.

Mając powyższe na uwadze należy w pierwszym rzędzie wskazać na kwestie proceduralne bowiem prowadzone przez organy postępowanie administracyjne musi uwzględniać określone normy wynikające z przepisów kpa, a ich naruszenie w toku prowadzonego postępowania skutkować może wadliwością całego postępowania, jeśli uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólną zasadą postępowania z art. 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1), natomiast zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym i ma dla ochrony praw strony istotne znaczenie. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie - uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa w szczególności gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższa zasada z art. 10 § 1 kpa doznaje co prawda ograniczeń wskazanych w art. 10 § 2 i 3 kpa - zgodnie z którymi organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2), a organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (§ 3) – to jednak mając na względzie dopuszczalność prowadzenia postępowania także bez czynnego udziału strony w postępowaniu trzeba wskazać, iż ograniczenie to stanowi wyjątek i w związku z tym podlega ścisłej wykładni.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przede wszystkim wskazać należy, iż organy obu instancji rozpoznające sprawę nie ustaliły pełnego kręgu stron, który zgodnie z treścią art. 61 Prawa budowlanego, który znajduje zastosowanie w sprawie usuwania nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego lub mogącego zagrażać życiu, zdrowi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska i (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy). Stosownie do przepisu art. 61 to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1)utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W rozpatrywanej sprawie natomiast organy obu instancji odstępując od ustalenia pełnego kręgu współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] wskazały, że stan własnościowy nieruchomości nie jest uregulowany w stosunku do niektórych współwłaścicieli, w stosunku do niektórych toczą się postępowania, nadto trzy osoby są nieznane z miejsca pobytu, a trzech w współwłaścicieli nie żyje i w związku z tym toczą się postępowania w przedmiocie ustalenia ich następców prawnych. W tej sytuacji postępowanie było prowadzone z udziałem ustalonych przez organy współwłaścicieli (21 osób) i do nich tylko zostały skierowane decyzje I i II instancji. Należy podkreślić, że organy wskazując na nieustalenie pełnego kręgu stron postępowania i skierowanie decyzji tylko niektórych (ustalonych) stron powołały się na normę z art 10 § 2 podkreślając, że jej zastosowanie uzasadnia stan zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku spowodowanego nieprawidłowym stanem technicznym wszystkich elewacji za wyjątkiem frontowej obiektu przy ul. [...]

Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że organy uchybiły przepisom postępowania i niewłaściwie wyłożyły przepis art. 10 § 2 kpa przyjmując, iż pozwala on także na odstąpienie – w szczególnych sytuacjach - od prawidłowego pełnego ustalenia kręgu stron w sprawie, w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Wykładnia taka jest nieprawidłowa, gdyż żaden przepis postępowania administracyjnego nie zwalnia organu administracji publicznej od ustalenia pełnego kręgu stron postępowania, stosownie do pojęcie strony określonego w przepisie z art. 28 kpa. Trzeba podkreślić, że od obowiązku ustalenia pełnego kręgu stron organ nie może odstąpić, a ewentualne uchybienia w tym zakresie stanowią jedną z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania prowadzonego w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie (art. 154 § 1 pkt 4 kpa.). Z zasady ogólnej wyrażonej w art. 10 § 1 kpa wynika natomiast, że obowiązkiem organów jest zapewnienie czynnego udziału stronom w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z kolei powoływany wyjątek z art. 10 § 2 kpa we wskazanych w nim okolicznościach uprawnia organ jedynie do odstąpienia od zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie i prowadzenie postępowania (całego albo w części) bez jej udziału. Nie oznacza to, że cyt. przepis dopuszcza prowadzenie postępowania z pominięciem obowiązku ustalenia całego kręgu stron stosownie do normy z art. 28 kpa. W konsekwencji, nawet gdyby postępowanie toczyło się w trybie art. 10 § 2 i 3, a więc nie wszystkie strony brały czynny udział w postępowaniu to organ powinien prawidłowo ustalić wszystkie strony postępowania, co w konsekwencji umożliwia uwzględnienie wszystkich stron postępowania w rozstrzygnięciu.

Mając to na uwadze trzeba wskazać, że organy odstępując w rozpoznawanej sprawie od ustalenia wszystkich stron postępowania i poprzestając na ustaleniu na ustaleniu tylko współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obr [...] przy ul. [...] , na których nałożono obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku i oficyny, z pominięciem następców prawnych zmarłych współwłaścicieli i osób nieznanych z miejsca pobytu - uchybiły przepisom postępowania. Trzeba zauważyć, że w sytuacji gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność i gdy nie doszło do prawnego podziału obiektu wskazane w decyzji wydanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego nakazy i zakazy powinny być kierowane do wszystkich współwłaścicieli (por, wyrok NSA z 7 .02. 2012 r. II OSK 2233/10. Nie można bowiem obciążać obowiązkiem jednego czy kilku współwłaścicieli z pominięciem pozostałych, jak to miało miejsce w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie ma przy tym znaczenia, że któryś ze współwłaścicieli nie czerpie korzyści z nieruchomości lub w niej nie zamieszkuje, jak podnosi w zarzutach skargi R.P . Zarzut ten nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Jednocześnie trzeba zauważyć, że ustawodawca wskazał, że przy wydawaniu decyzji w oparciu o przepis art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nakłada się na właściciela lub zarządcę, przy czym wybór podmiotu, do którego kierowany jest nakaz nie zależy od o przyczyn powodujących powstanie przesłanek obligujących organ nadzoru do działania. A zatem adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości może być właściciel (współwłaściciele) lub zarządca obiektu budowlanego. Konkludując wypada stwierdzić, że nawet przyjmując, że odpowiednie nakazy i zakazy w pierwszym rzędzie powinny być kierowane do właściciela (właścicieli) to w konkretnych zindywidualizowanych sprawach zasadne będzie skierowanie decyzji wydanej na podstawie art. 66 do zarządcy, tym bardziej gdy jest on jednym ze współwłaścicieli jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Kwestia rozliczeń kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami, względnie z zarządcą gdy do niego zostanie skierowana decyzja nie należą do natomiast do postępowania administracyjnego.

Konkludując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni oceny prawne i wskazania wyrażone w niniejszy orzeczeniu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 lit. c) ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.