Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 202/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 856
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy - powołując się na art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 856 – określanej dalej jako u.o.z.) orzekł o czasowym odebraniu P.B. psów utrzymywanych na posesji przy ul. [...]: rasy Bulterier, szt. 3, do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji i przekazania ich do Azylu dla psów Stowarzyszenia Pomocy Zwierzętom.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o czasowym odebraniu P.B. psów utrzymywanych na posesji przy ul. [...]: rasy American Staffordshire Terrier, suka, data ur. [...].05.2017 r., imię [...]; rasy Bulterier, suka, data ur. [...].09.2016 r., imię [...]; rasy American Staffordshire Terrier, suka, data ur. [...].06.2016 r. imię [...], rasy American Staffordshire Terrier, suka, data ur. [...].05.2015 L, imię [...], rasy Bulterier, suka, data ur. [...].06.2013 r., imię [...], rasy American Staffordshire Terrier, suka, data ur. [...].07.2016 r., imię [...], rasy American Staffordshire Terrier, suka, data ur. [...].10.2014 r., imię [...], do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji i przekazaniu ich do Punktu przetrzymywania czasowego dla bezdomnych zwierząt znajdującego się na terenie Oczyszczalni Ścieków w miejscowości [...].

Następnie organ podał, iż [...] września 2017 r. podjęto próbę realizacji powyższej decyzji, która z uwagi na fakt, iż jedna z suk rasy Bulterier, wykazana w decyzji do czasowego odbioru, oszczeniła się oraz na fakt fizycznego blokowania kojca przez właściciela psów, zakończyła się niepowodzeniem. W dniu [...] września 2017 r. odebrano jedynie psy rasy American Staffordshire Terrier szt. 5. Stwierdzono, iż pies rasy Bulterier znajdował się w bliżej nieokreślonej lokalizacji. Natomiast pozostawiono sukę rasy Bulterier wraz z trzema szczeniętami, których czasowego odbioru dotyczy przedmiotowa decyzja. Organ ustalił, iż pies rasy Bulterier z potomstwem był przechowywany w garażu bez okien i wentylacji. Właściciel psów podczas odbioru nie udzielił żadnych informacji, ani nie przekazał dokumentów dotyczących książeczek szczepień psów.

Następnie organ wskazał na negatywną opinię dotyczącą warunków bytowania psów na posesji P.B. wystawioną przez Stowarzyszenie Pomocy Zwierzętom, które odebrało fizycznie zwierzęta w dniu [...] września 2017 r. Dodał, że materiał dowodowy zebrany w spawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] września 2017 r., doprowadził organ do stwierdzenia, że właściciel psów – P.B. nie sprawuje należytej kontroli nad nimi naruszając art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., zawierający otwarty katalog przesłanek znęcania się nad zwierzętarni. Do naruszenia powyższych przepisów doszło w związku z dopuszczeniem przez właściciela do swobodnego poruszania się psów po okolicy, co powoduje u nich zmianę psychiki i wzrost agresji w stosunku do innych zwierząt i doprowadza do realnego zagrożenia bezpieczeństwa dla zwierząt oraz ludzi.

Zdaniem organu I instancji zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji o czasowym odebraniu P.B. zwierząt (3 szt. rasy Bulterier), dodając, iż matki powyższych szczeniąt dotyczyła decyzja nr [...] z dnia [...] września 2017 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P.B., zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że przechowywanie psa rasy Bulterier z potomstwem w garażu bez okien oraz wentylacji wypełnia znamiona tego przepisu;

2) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (naruszenie art. 80 k.p.a.) polegającą na ustaleniu, że skarżący przechowywał psa rasy Bulterier z potomstwem w garażu bez okien i wentylacji, podczas gdy ten sam organ administracyjny w postępowaniu [...] bezpośrednio związanym z niniejszym postępowaniem, ustalił, że nie stwierdzono, aby hodowane przez skarżącego psy były zaniedbane, a ponadto stwierdził, że psy pozostawały w dobrej kondycji fizycznej, posiadały stały dostęp do pożywienia i wody, mogły swobodnie poruszać się w kojcu, posiadają aktualne szczepienia przeciw wściekliźnie, a skarżący posiadał księgi rodowodowe dla wszystkich psów;

3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów polegającej na błędnym ustaleniu, że skarżący przechowywał psa rasy Bulterier z potomstwem w garażu bez okien i wentylacji, podczas gdy psy te przebywały w garażu jedynie na noc, dnie spędzały w ogrodzonym kojcu oraz w ogrodzonej części posesji, natomiast garaż posiada okno, wystarczającą ilość miejsca do spania i poruszania się, chroni przed deszczem, chłodem i wiatrem, a ponadto posiada szczeliny, przez które do środka dostaje się świeże powietrze;

4) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (naruszenie art. 80 k.p.a.) polegającą na ustaleniu, że skarżący w chwili wydania decyzji oraz w chwili faktycznego przeprowadzenia czynności polegających na odebraniu psów był właścicielem tych psów, a więc wydana wobec niego decyzja mogła zostać wykonana, podczas gdy skarżący w dniu [...] października 2017 r. przeniósł własność psów na osobę trzecią, o czym poinformował organ administracyjny w trakcie wykonywania decyzji, wobec czego skarżący nie mógł być stroną zaskarżonej decyzji, a psy nie mogły zostać na podstawie zaskarżonej decyzji odebrane osobie trzeciej;

5) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez niedziałanie na podstawie przepisów prawa;

6) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niestanie na straży praworządności, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak chociażby niepoczynienie ustaleń faktycznych w kierunku przysługiwania skarżącemu prawa własności psów w chwili ich odbierania, o czym skarżący informował organ;

7) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

8) naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

W wyniku rozpoznania odwołania w dniu [...] grudnia 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] - działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 4 pkt 2, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Na wstępie uzasadnienia organ wskazał na pojęcie znęcania się nad zwierzętami (zabronione na podstawie art. 6 ust. 1a u.o.z.), określone w art. 6 ust. 2 u.o.z., przez które rozumieć należy, zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności m.in.: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.) a także utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z.). Organ zauważył, iż przepis art. 6 ust. 2 u.o.z. zawiera przykładowe okoliczności świadczące o znęcaniu się nad zwierzętami albo świadomym dopuszczaniu do zadawania bólu lub cierpień, za czym przemawia użyte sformułowanie "w szczególności", Sformułowanie to wskazuje, iż chodzi o świadome zachowanie osoby, która zdaje sobie sprawę z następstw swojego zachowania. Niewłaściwe warunki bytowania natomiast, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w u.o.z. w przepisie art. 1 ust. 1. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 u.o.z. Organ odwoławczy zauważył, iż obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków zwierzętom domowym statuuje także art. 9 ust 1 u.o.z., zgodnie z którym kto utrzymuje zwierzę domowe ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.

Następnie organ wskazał na przesłanki i sposób wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, będących przedmiotem znęcania się, określonych w art. 7 u.o.z.

Dalej organ opisał stan faktyczny ustalony w sprawie. W tym szczegółowo opisał notatkę służbową z dnia [...] września 2017 r. dotyczącą odbioru psów na podstawie decyzji z dnia [...] września 2017 r. Wynika z niej, iż na miejscu stwierdzono obecność małych psów (szt. 3) rasy Bulterier, jeszcze jeden z psów rasy American Staffordshire Terrier był w ciąży (...). W notatce podano, iż pies rasy Bulterier (szt. 1) i jego potomstwo (szt. 3) przebywały w garażu samochodowym, bez dostępu do światła słonecznego.

Kolegium podało, iż zaskarżoną decyzją dokonano odbioru trzech psów rasy bulterier (szczeniaki), które nie zostały odebrane wcześniej, gdyż decyzja z dnia [...] września 2017r. dotyczyła jedynie matki szczeniąt. Matka szczeniąt nie została odebrana ze względu na konieczność pozostawienia jej przy szczeniakach.

Za fundamentalny w przedmiotowej sprawie dokument przemawiający za wydaniem zaskarżonej decyzji o czasowym odbiorze psów w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. Kolegium uznało opinię z miejsca interwencyjnego odebrania psów z dnia [...] października 2017 r. Stowarzyszenia Pomocy Zwierzętom, sporządzoną po dokonanych oględzinach miejsca przetrzymywania psów w dniach [...] września 2017 r. Zdaniem organu odwoławczego wynika z niej jednoznacznie, iż psy nie miały zapewnionych odpowiednich warunków bytowania. W czasie oględzin stwierdzono, że jako zabezpieczenie przed warunkami atmosferycznymi psy miały do dyspozycji przybudówkę z płyt osb dobudowaną do ściany zabudowań gospodarczych. Dobudówka nie miała ocieplonych ścian, jedynie w środku dobudowano w rogu konstrukcję (również z płyt OSB) z dwoma wejściami, nie grodzoną w środku, jedną ścianę stanowiła betonowa ściana pomieszczenia gospodarczego, która miała służyć psom jako buda. Ponadto zarówno w kojcu, jak i w przybudówce (również w konstrukcji mającej służyć jako buda) rozsypana była słoma, w kojcu zewnętrznym stała stara leżanka, wewnątrz przybudówki była rozszarpana wersalka, z której wychodziły ostre sprężyny. W opinii wskazano, iż psy bez podszerstka, mające krótką zbitą sierść w naszym klimacie, powinny mieć zapewnione miejsca, w których: latem będą miały ochronę przed słońcem (AST są bardzo narażone na udar słoneczny), zimą będą miały ochronę przed mrozami. Według opinii ani zadaszony kojec, ani przybudówka (w której brak jest okna) nie dają wystarczającej ochrony dla tego typu psów. Ponadto w opinii wskazano, iż w pomieszczeniach panował bałagan, z wieloma rzeczami, które potencjalnie stanowiły zagrożenie dla psów, szczególnie dla młodego szczeniaka. W opinii stwierdzono, iż słoma jako wyściółka u psów, które narażone są choroby skóry i oczu jest jednym z najgorszych sposobów utrzymywania psów, poza tym zdaniem Stowarzyszenia została rozsypana po kojcu, aby opiekun nie był zmuszony sprzątać w nim codziennie odchodów, które były ukryte pod jej warstwą. Następnie w opinii opisano, iż w garażu, będącym ciemnym pomieszczeniem, bez okien, bez jakiejkolwiek wentylacji stworzone były kojce dla suk z młodymi. W jednym z nich, który nie miał nawet ustawowych wymiarów, przebywała suczka w typie rasy Bullterier z młodymi, w drugim jeszcze mniejszym, przebywała suczka w typie AST wysoko w ciąży.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż doszło do znęcania się na zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., uzasadniającego wydanie decyzji o czasowym odebraniu psów. Organ stwierdził, iż psy nie miały odpowiedniego pomieszczenia (oświetlonego, wentylowanego, z odpowiednimi miejscami do leżenia), brak odpowiedniego zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi, brak ocieplenia ścian. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, iż na ustalenia tych okoliczności powinna mieć wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 u.o.z.

Następnie odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ za nieuzasadniony uznał zarzut nr 4, wskazując, iż adresatem decyzji wydanej w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. może być zarówno właściciel zwierzęcia jaki i jego opiekun.

Na podstawie dokonanych ustaleń, w oparciu o zebrane w postępowaniu dowody, przywołując treść wskazanych wyżej przepisów prawa, Kolegium stwierdziło, iż działania i zaniechania strony w stosunku do psów, nad którymi miał prawny obowiązek poszanowania, opieki i ochrony jako ich opiekun, wypełniają przesłanki znęcaniem się nad nimi. Takie traktowanie jest wystarczającym argumentem do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z.

Zdaniem Kolegium organ I instancji, podejmując zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego. Organ pierwszej instancji zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy. Zdaniem Kolegium rozstrzygniecie organu pierwszej instancji nie wynikało z subiektywnej oceny okoliczności, dokonanej przez ten organ, bowiem to zebrane przez organ dowody oraz powołane w treści zebranych dowodów okoliczności, wskazujące na niehumanitarne traktowanie zwierząt przez stronę, potwierdzają słuszność rozstrzygnięcia. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż zarzuty odwołującego nie znajdują uzasadnienia w przywoływanym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

P.B. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając:

1) naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że utrzymywanie psów na noc w pomieszczeniu garażowym stanowi znęcanie się nad zwierzętami w rozumieniu tego przepisu, a więc stanowi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, podczas gdy warunki bytowania spełniały wszystkie wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych, na które powołał się organ, nie były utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, ani w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji,

2) naruszenie art. 7 ust. 1 u.o.z. poprzez czasowe odebranie zwierząt opiekunowi, w sytuacji gdy nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 6 ust. 2 u.o.z.;

3) naruszenie § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych poprzez uznanie, że skarżący nie zapewnił minimalnych warunków przestrzennych i niezbędnego wyposażenia miejsc utrzymywania poszczególnych ras psa domowego, podczas gdy spełnione zostały wszystkie wymagania wynikające z tego rozporządzenia określone w załączniku do rozporządzenia;

4) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

5) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niestanie w toku postępowania na straży praworządności, niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie mając przy tym na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

6) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

7) naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie stronie zasadności przesłanek, którymi się kierują przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie godzi się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji, że psy nie miały zapewnionych odpowiednich warunków bytowania, podając, iż miały zapewnione schronienie przed zimnem, wiatrem, deszczem, promieniowaniem słonecznym. Na noc były zamykane w specjalnie przygotowanym na ten cel garażu, gdzie zapewnione miały wyściełane kocami i słomą legowiska, cyrkulację świeżego powietrza, dostęp światła słonecznego. Zakwestionował też, że w przybudówce brak było okna, załączając na dowód materiał fotograficzny. Skarżący dodał, iż w garażu psy zamykane były jedynie na czas spoczynku nocnego. W dzień psy były zamykane w ogrodzonym metalową konstrukcją i dachem kojcu lub wypuszczane na część ogrodu, która z każdej strony zabezpieczona była metalowym ogrodzeniem, podając, iż ogrodzoną część ogrodu psy miały wyłącznie do swojej dyspozycji, gdyż pozostali mieszkańcy nieruchomości nie mieli tam wstępu. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, iż wyściółka w postaci suchej i świeżej słomy naraża psy na choroby skóry i oczu, uznając je za dowolne. Skarżący zauważył, iż psy w każdym momencie mogły schronić się przed deszczem, wiatrem lub słońcem w garażu lub w zadaszonym kojcu. Zarówno miejsce spoczynku nocnego, kojec jak i część ogrodzonego ogrodu nie znajdowała się w nieładzie, niechlujstwie lub nieporządku.

Skarżący podniósł ponadto, iż organy nie wskazały jakim warunkom powinno odpowiadać odpowiednie pomieszczenie, jak powinno być wentylowane, w jakie miejsca do leżenia powinno być wyposażone, jakie konkretnie wymiary posiadały legowiska oraz jakie wymiary powinny posiadać. W tym zakresie skarżący przytoczył treść § 7 wspomnianego powyżej rozporządzenia, zarzucając organom brak odniesienia się do parametrów bud, kojców i wybiegów dla psów regulowanych przez rozporządzenie. Skarżący zauważył, iż w powyższym rozporządzeniu nie ma mowy o rodzaju ściółki jaką powinny posiadać kojce, budy, ani też, że pomieszczenie nie może być zbudowane np. z płyt OSB. Mowa jest jedynie o tym, że ściany muszą być pełne, co zostało spełnione. Zdaniem skarżącego brak też w rozporządzeniu wymogu posiadania okien w pomieszczeniu i wentylacji, które stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Skarżący stwierdził, iż zapewnił hodowanym przez siebie zwierzętom właściwe warunki bytowania tzn. zapewnił im możliwość egzystencji zgodnie z potrzebami ich gatunku, rasy, płci i wieku, pielęgnował je tzn. uruchomił zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierząt stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej znoszą one warunki bytowania narzucone przez człowieka, dostarczał im odpowiedni specjalistyczny pokarm i bieżącą czystą wodę do picia, sprzątał ich kojce, legowiska, teren do wybiegu, czesał, kąpał, zabezpieczał przed chorobami, a w chorobie zapewniał opiekę weterynaryjną, podawał leki, spędzał czas z hodowanymi zwierzętami, poświęcał im swoją uwagę.

Co do dostępu do światła dziennego to zauważył, iż nie dotyczy ono każdego, wskazując, iż psy spędzają dnie w ogrodzonym i zadaszonym kojcu oraz ogrodzonej części ogrodu, a do garażu idą jedynie w celu spoczynku nocnego, w takim wypadku ten obowiązek nie znajduje zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z powołaną w niej argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej według kryterium legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o czasowym odebraniu P.B. trzech psów rasy Bulterier, utrzymywanych na posesji przy ul. [...]. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy stanowił przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. stanowiący, iż zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

Decyzja ta podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt ( art. 7 a ust. 1 u.o.z.) i podlega z mocy prawa natychmiastowemu wykonaniu ( art. 7 a ust. 2 u.o.z.). Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć – stosownie do art. 6 ust. 2 u.o.z. - zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności:

1) umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub procedury w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, w tym znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie, a także wszelkie zabiegi mające na celu zmianę wyglądu zwierzęcia i wykonywane w celu innym niż ratowanie jego zdrowia lub życia, a w szczególności przycinanie psom uszu i ogonów (kopiowanie);

1a) znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie;

3) używanie do pracy albo w celach sportowych lub rozrywkowych zwierząt chorych, a także zbyt młodych lub starych oraz zmuszanie ich do czynności, których wykonywanie może spowodować ból;

4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn;

5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu;

6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres;

7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć;

8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu można było zapobiec;

9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt;

10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;

11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje;

12) stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt;

15) organizowanie walk zwierząt;

16) obcowanie płciowe ze zwierzęciem (zoofilia);

17) wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu;

18) transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody uniemożliwiającej oddychanie;

19) utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Powyższy wykaz form znęcania określony w pkt 1-19 art. 6 ust. 2 u.o.z. jest poprzedzony zwrotem "w szczególności", stąd też należy przyjąć, iż nie jest on wyczerpujący. Oznacza to, iż może być uznane za znęcanie się nad zwierzęciem zadawanie lub świadome dopuszczanie się do zadawania bólu lub cierpień także wtedy, gdy zachowanie to nie podpada wprost pod żaden z punktów w przepisie wymienionych. Nie mniej jednak wykaz przedstawia typowe wypadki znęcania się. Co więcej, jeśli zachowanie wyczerpuje opis zawarty w którymkolwiek z punktów powołanego przepisu, to nie jest konieczne ustalanie, że spowodowało ono ból lub cierpnie, gdyż to już ustawodawca przesądził w tych punktach. Znęcaniem jest więc każdy z wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z. sposobów bezpośredniego postępowania w stosunku do zwierzęcia, które muszą być objęte zamiarem bezpośrednim sprawcy, przy czym zamiar ten odnosi się do samej czynności sprawczej, a nie do spowodowania cierpnia lub bólu (por. W. Radecki, Ustawy: - o ochronie zwierząt, - o doświadczeniach ze zwierzętami z komentarzem, Difin 2007, s. 60, wyrok SN z dnia z dnia 16 listopada 2009 r., V KK 187/2009).

W związku z tym, iż w art. 7 ust. 1 u.o.z. mowa jest o traktowaniu zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., to hipoteza powyższego przepisu zakłada, iż właściciel lub opiekun zwierzęcia znęca się nad nim, czyli popełnia przestępstwo z art. 35 ust. 1 i 2 u.o.z. ( por. W. Radecki, op. cit., s. 63). Stąd aby zastosować art. 7 ust. 1 u.o.z. powinno nastąpić co najmniej uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem. Oczywiście, podejrzenie to może być zweryfikowane wyłącznie w postępowaniu karnym i jedynie w nim można je potwierdzić i wyciągnąć łączące się z nim konsekwencje w postaci kar i środków karnych. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1a u.o.z. sprawca uznany za winnego znęcania się nad zwierzętami podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności, a w świetle art. 35 ust. 3 u.o.z. w razie skazania sąd orzeka przepadek zwierzęcia, jeżeli sprawca jest jego właścicielem. (por. W. Radecki, U.o.z. Komentarz, Warszawa 2015, s. 87, wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., II OSK 803/15). W analizowanej sprawie istotne znaczenie ma pkt 10 art. 6 ust. 2 u.o.z., który za znęcanie traktuje "utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania". Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 u.o.z. pojęcie "właściwe warunki bytowania" przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., I OSK 1743/11). Ponadto przepis ten należy odczytywać również w kontekście art. 5 u.o.z., statuującym obowiązek humanitarnego traktowania zwierzęcia, przez które rozumie się – stosownie do art. 4 pkt 2 u.o.z. – traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu ochronę oraz w kontekście art. 1 ust. 1 z d. 2 u.o.z. , stanowiącego, że człowiek jest winien zwierzęciu poszanowanie, ochronę i opiekę. Niewłaściwe warunki bytowania istnieją zatem wówczas, gdy nie zapewniają zwierzęciu opieki i ochrony, i nie odpowiadają potrzebom gatunku, rasy, płci i wieku, przy czym potrzeby te należy traktować szeroko, zważając na cechy psychofizyczne gatunku i rasy zwierzęcia, zakres percepcji zjawisk zewnętrznych oraz sposób i zdolność reagowania na nie, które to elementy postrzegać należy w kontekście obowiązku nie narażania zwierzęcia na niebezpieczeństwo, którego samo nie jest świadome. Postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia jest postępowaniem administracyjnym do którego mają zastosowanie przepisy k.p.a. ze zmianami wynikającymi z art. 7 ust. 2 i 2a u.o.z., czyli dotyczące natychmiastowej wykonalności decyzji i terminów dotyczących wniesienia odwołania oraz rozpoznania odwołania. Tym samym organy orzekające w tego rodzaju sprawie zobowiązane są w sposób wyczerpujący i pełny ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie dokonać jego prawnej oceny w poprawnie skonstruowanym uzasadnieniu, stosownie do art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., II OSK 263/10). Podkreślić również należy, iż w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroku NSA z dnia 14 listopada 2007 r.m I OSK 1519/06).

W ocenie Sądu poczynione przez organy ustalenia, co do warunków w jakich przebywały objęte decyzją szczenięta rasy Bulterier, są wyjątkowo lakoniczne, powierzchowne. Oparte są bowiem na skąpym materiale dowodowym, który nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez organy przepisu art. 7 ust. 1 u.o.z. w stosunku do skarżącego.

Organy powoływały się bowiem przede wszystkim na notatkę urzędową z dnia [...] września 2017 r. sporządzoną przez sekretarza UMiG M.S., która sprowadza się w odniesieniu do tej kwestii jedynie do stwierdzenia, że "Pies rasy Bulterier ( szt.1) i jego potomstwo ( szt.3 ), przybywały w garażu samochodowym, bez dostępu do światła dziennego. Ponadto przedstawiciele Stowarzyszenia Pomocy Zwierzętom wystawili złą opinię na temat warunków przebywania psów przy ul. [...]". Nieco obszerniejszy opis tych warunków znalazł się w pisemnej opinii wspomnianego powyższej Stowarzyszenia z dna [...] października 2017 r. Wynika z niej, iż psy były przetrzymywane w garażu, który miał uchyloną bramę, jednakże jest ciemnym pomieszczeniem, bez okien i jakiejkolwiek wentylacji, wyposażonym w dwa kojce. W pierwszym "mini kojcu", który "nie miał ustawowych wymiarów" przebywała suczka w typie rasy Bulterier z młodymi, w drugiej "jeszcze mniejszej klitce" przybywała natomiast suczka w typie rasy AST wysoko w ciąży, która była wypełniona słomą jako podkładem. Poza tym opis nacechowany jest emocjonalnymi i wartościującymi następującymi sformułowaniami: "po otwarciu ukazał się nam widok straszny", "jak trzeba być nieczułym człowiekiem, aby w takich warunkach trzymać psy", "nawet w najgorszych czasach więźniowie mieli lepsze warunki", "pytanie tylko czy się kocha psy jako żywe istoty, czy jako maszynki do robienia pieniędzy". Z tego może barwnego opisu nie wynikają jednak konkretne dane, choćby co do wielkości kojców, które pozwoliłby ocenić, czy zostały spełnione przesłanki do uznania, iż mamy do czynienia z traktowaniem psów w sposób wskazany w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. w szczególności, czy wspomniane kojce uniemożliwiały im zachowanie naturalnej pozycji. Nie sposób również wywieść z powyższych lakonicznych stwierdzeń, iż szczenięta utrzymywane były w stanie zaniedbania lub niechlujstwa, przy czym, co należy podkreślić ustawa wymaga, aby był to stan kwalifikowany, a mianowicie stan rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Brak jest bowiem jakichkolwiek adnotacji co do stanu tych szczeniaków. Warto również zaznaczyć, iż w odniesieniu do pozostałych psów, które objęte były decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] września 2017 r., organy wręcz wskazywały, iż psy są w dobrej kondycji, nie są zaniedbane, pozostając pod opieką weterynaryjną, są szczepione. We wspomnianej opinii Stowarzyszenie odwoływało się także do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych (Dz.U z 2004 r., Nr 16, poz. 166), na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, pomijając jednak, iż jak wskazuje już sam tytuł oraz delegacja na podstawie, której wydano rozporządzenie nie ma ono zastosowania w kontrolowanej sprawie.

W kontekście powyższych uwag zauważyć należy, iż organy zamierzając zastosować przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. winny były przeprowadzić oględziny miejsca w którym przebywały szczenięta stosownie do art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a., a wyniki tych oględzin utrwalić w protokole, zawierającym szczegółowy opis tego miejsca, zgodnie z art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. i art. 68 § 1 i 2 k.p.a. Celowe było również sporządzenie dokumentacji zdjęciowej. Podjęcie powyższej czynności dowodowej było tym bardziej konieczne, iż skarżący w odwołaniu kwestionował ustalenia organu I instancji, iż pomieszczenie było pozbawione wentylacji i okna, zapewniającego dostęp do światła, na dowód czego przedłożył zdjęcie pomieszczenia, na którym m.in. widoczne jest okno. Organ odwoławczy do tych twierdzeń i dowodów w ogóle się nie odniósł. Podkreślić należy, iż organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu lub piśmie. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania, ewentualnie dalszych pism stron oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., IV SA 501/99, wyrok NSA z dnia 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, wyrok WSA w Warszawie z dnia 07 sierpnia 2007 r. , VII SA/Wa 441/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 października 2006 r. , VI SA/Wa 1409/06 , K.Glibowski /w/ R.Hauser i M.Wierzbowski (red.), KPA, Komentarz, C.H.Beck 2014, s. 73-74). Stąd też decyzja organu odwoławczego nie spełniająca tego rodzaju standardów nie może się ostać, gdyż sąd administracyjny nie może dokonywać bezpośrednio oceny decyzji I instancji , jeśli organ II instancji w istotnym zakresie uchylił się od tej kontroli w postępowaniu odwoławczym, godziłoby to bowiem w zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., podniesioną zresztą do rangi konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji RP). Do uznania bowiem, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, który wydał decyzję postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. K. Glibowski, ibidem i powołane tamże orzecznictwo). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać za niego podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67, wyrok WSA Warszawie z dnia 17 lutego 2010 r. , VIII SA/Wa 672/09 ). Podkreślić w tym miejscu należy, iż w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z decyzją określoną w art. 7 ust. 3 u.o.z., która dotyczy przypadków niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. W tych sytuacjach zwierzę jest odbierane właścicielowi przez właściwy podmiot, który następnie występuje do organu administracji o wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. A zatem decyzja wydana w tym trybie jest decyzją następczą, a organ wydający rozstrzygnięcie zobowiązany jest ustalić czy zaistniały przesłanki do odebrania zwierzęcia w dniu, kiedy to faktycznie nastąpiło. Natomiast w przypadku decyzji określonej w art. 7 ust. 1 u.o.z. to dopiero na jej podstawie następuje odebranie zwierząt, a tym samym konieczne, jest uwzględnienie okoliczności, które zaszły lub ujawniły się po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.

Zwrócić również należy uwagę na jeszcze jeden istotny aspekt sprawy, a mianowicie czasowe odebranie szczeniąt uzasadnione było także tym, iż w odniesieniu do matki szczeniąt została wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy decyzja z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o przymusowym jej odebraniu P.B., a w konsekwencji doszłoby do ich rozdzielenia. Organy wydając decyzje w niniejszej sprawie zachowały się jednakże niekonsekwentnie, jakoby w istocie zapominając o tym argumencie. Otóż we wspomnianej decyzji z dnia [...] września 2017r. zarządzono przekazanie matki szczeniaków do Punktu przetrzymywania czasowego dla bezdomnych zwierząt znajdującego się na terenie Oczyszczalni Ścieków w miejscowości [...], natomiast w kontrolowanej sprawie zarządzono przekazanie tychże szczeniaków do Azylu dla psów Stowarzyszenia Pomocy Zwierzętom, przy ul. [...]. W istocie więc doszło i tak do rozdzielania szczeniąt od matki. Na marginesie ponadto należy zauważyć, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. , nr [...], utrzymująca w mocy powyższą decyzję z dnia [...] września 2017 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1189/17, który na dzień rozstrzygania w niniejszej sprawie był nieprawomocny.

Istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała natomiast kwestia przeniesienia własności sześciu psów objętych decyzją na rzecz P.R. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] października 2017 r. Z art. 7 ust. 1 u.o.z. wynika bowiem, że zwierzę może być odebrane nie tylko jego właścicielowi, ale i opiekunowi, tj. osobie, która się faktycznie zwierzęciem zajmuje lub posiada je, nawet wtedy, gdy nie przysługują jej do niego jakiekolwiek prawa. Oznacza to, że wydanie decyzji o odbiorze zwierzęcia nie musi być poprzedzone precyzyjnymi ustaleniami dotyczącymi tego, czy przyszły adresat tej decyzji jest właścicielem zwierzęcia. To ostatnie zagadnienie musi być natomiast zbadane w postępowaniu karnym, skoro przepadek zwierzęcia, jak zastrzeżono w art. 35 ust. 3 u.o.z., może być orzeczony przez sąd wyłącznie w stosunku do sprawcy, który jest jego właścicielem. W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie odbioru zwierzęcia, pełniącym funkcję służebną i akcesoryjną względem postępowania karnego, nie trzeba tej okoliczności stwierdzać, jeżeli ustali się, że zwierzę pozostaje we władaniu danej osoby i pod jej wpływem, powodującym, iż znajduje się ono w położeniu odpowiadającym znamionom przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem. Jego cel polega na tym, by tę sytuację przerwać ze skutkiem natychmiastowym, odizolować zwierzę od szkodliwych od niego warunków do czasu, gdy sąd karny wyda w sprawie orzeczenie. Odbiór zwierzęcia służy jego ochronie, pilnej potrzebie ograniczenia jego cierpień i zapobieżenia pogorszeniu się jego stanu w okresie, kiedy toczy się postępowanie karne, i tym samym nie stanowi represji względem jego właściciela przybierającej postać bezterminowego pozbawienia władztwa nad zwierzęciem (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., II OSK 803/15). Natomiast niewątpliwie w niniejszej sprawie osobą, która faktycznie zajmowała się psami i nimi władała był skarżący i to wobec niego została skierowana decyzja. Ponadto z załączonej do akt powyższej umowy nie wynika, aby jej przedmiotem były szczeniaki rasy Bulterier.

Zwrócić również należy uwagę, iż organ I instancji wskazał w rozstrzygnięciu decyzji, że odebranie zwierząt następuje "do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji". W orzecznictwie można spotkać się z poglądem, iż organ wydając decyzję na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. ma kompetencję do określania okresu na jaki zwierzęta zostaną odebrane (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., II SA/Op 173/14). W związku z tym organ decydując się na określenie tego okresu powinien formułując rozstrzygniecie uczynić to w sposób na tyle precyzyjny, aby nie było wątpliwości na jaki czas następuje odebranie zwierząt. Tego wymogu precyzyjności nie spełnia niewątpliwie przywołane powyżej sformułowanie. Brak jest bowiem wskazania o jakie konkretnie postępowanie chodzi, co jest jego przedmiotem. W istocie może to być każde postępowanie, które jest prowadzone przez powyższą jednostkę Policji.

W orzecznictwie wyrażony jest również pogląd odmienny, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż takie określenie nie jest niezbędne, stałoby bowiem w sprzeczności z celami, jakim służy odbiór zwierzęcia w trybie administracyjny. Analiza bowiem art. 7 ust. 1 u.o.z. w powiązaniu z powołanym art. 35 ust. 1a i 3 u.o.z oraz art. 7 ust. 6 u.o.z. stanowiącym, iż odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeśli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 u.o.z. przepadku zwierzęcia, a także jeśli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone, wskazuje, iż postępowanie w przedmiocie odbioru zwierzęcia pełni funkcję służebną i akcesoryjną względem postępowania karnego o przestępstwo z art. 35 ust. 1 a u.o.z. Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt stanowi formę tymczasowego środka stosowanego w związku z toczącym się równolegle postępowaniem karnym (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., II OSK 803/15). Tego rodzaju pogląd wyrażany jest również w piśmiennictwie (por. A. Lipiński, Prawne podstawy ochrony środowiska, Warszawa 2010, str. 188-189). Tym samym przyjąć należy, iż czasowe odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. łączy się ściśle z postępowaniem karnym o przestępstwo znęcania, skoro zwrot zwierzęcia uzależniony jest od końcowego rozstrzygnięcia sądu wydawanym w tego rodzaju sprawie. W istocie więc to postępowanie karne wyznacza granice czasowe stosowania sankcji z powołanego przepisu u.o.z. Stąd też istotne jest - mając zwłaszcza na uwadze znaczny upływ czasu - ustalenie przez organ, czy tego rodzaju postępowanie o czyn z art. 35 ust. 3 u.o.z. w ogóle się toczy lub toczyło. Z akt administracyjnych okoliczność ta nie wynika. We wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest bowiem informacja o postępowaniu dotyczącym czynów stypizowanych w art. 160 § 1 Kodeksu karnego, art. 77 Kodeksu wykroczeń i art. 37 u.o.z., a nie o czyn z art. 35 ust. 1a u.o.z. Jeśli bowiem postępowanie karne dotyczące przestępstwa, określonego w tym ostatnim przepisie w ogóle nie zostało zainicjowane to środek z art. 7 ust. 1 u.o.z. o niewątpliwie charakterze czasowym przeistoczyłby się w istocie w środek o charakterze bezterminowym.

Ponadto w ocenie Sądu organy nie dokonały w kontrolowanym postępowaniu jakichkolwiek ustaleń pozwalających na ocenę, czy wskazany w decyzji Azyl dla psów Stowarzyszenia Pomocy Zwierzętom, do którego maja zostać przekazane zwierzęta, spełnia wymogi schroniska zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 1 u.o.z w zw. z art. 4 pkt 25 u.o.z. Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że ilekroć mowa w ustawie o "schronisku dla zwierząt" rozumie się przez to miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczeniu chorób zakaźnych (aktualny t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1855 ze zm. – określanej dalej jako u.o.z.z.). Prowadzenie schronisk dla zwierząt jest działalnością nadzorowaną z punktu widzenia wymagań weterynaryjnych, które muszą być spełnione. Zgodnie z u.o.z.z. podjęcie działalności nadzorowanej w postaci prowadzenia schroniska dla zwierząt wymaga zgłoszenia powiatowemu lekarzowi weterynarii ( art. 5 ust.1 pkt 2 u.o.z.z. ), który wydaje decyzje o nadaniu temu podmiotowi weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego ( art.5 ust. 9 u.o.z. ). Nadto powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, w tym również podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt ( art. 11 u.o.z. ). Samo zaś schronisko winno spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt ( Dz.U. z 2004 r, Nr 158, poz. 1657). W aktach brak jest jakichkolwiek informacji, iż podmiot prowadzący powyższy Azyl dla psów został wpisany do wspomnianego rejestru.

Podkreślić ponadto należy, iż dopiero procesowo udokumentowany brak możliwości przekazania czasowo odebranych zwierząt podmiotom o jakich mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z. uprawniał będzie organ do skorzystania z art. 7 ust. 1c u.o.z. , z tym, iż w tej sytuacji na organie ciążył będzie obowiązek procesowego wykazania, iż podmiot, któremu przekazuje czasowo odebrane właścicielowi zwierzęta jest w stanie zapewnić im właściwą opiekę. Odmiennie bowiem niż w przypadku schronisk dla zwierząt, których prowadzenie jest działalnością nadzorowaną, nie sposób mówić o domniemaniu, iż inny podmiot podejmujący się opieki nad zwierzętami (niebędący podmiotem kwalifikowanym o jakim mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z.) jest w stanie zapewnić im właściwą opiekę.

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną oraz wskazania co do konieczności uzupełniania postępowania w zakresie okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wyroku. W przypadku uprawomocnienia się wspomnianego powyżej wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 1189/17, organ weźmie również pod uwagę konsekwencje wynikające z uchylenia decyzji organu odwoławczego w przedmiocie czasowego odbioru skarżącemu matki szczeniąt.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącego stosownie do art. 200 p.p.s.a. Mimo bowiem stosowanego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący nie złożył przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia wniosku o przyznanie kosztów postępowania związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, a w konsekwencji zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. jego uprawnienie do zwrotu należnych kosztów wygasło.