Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1648/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 § 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany "Naczelnikiem US", "organ egzekucyjny"), na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] listopada 2016 r. nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych w kwocie należności głównej 97.237,00 zł wraz z należnymi od tej kwoty odsetkami, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec E. C. (dalej zwana "skarżącą" lub "zobowiązaną").

Celem wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym zawiadomieniem z 24 listopada 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w Banku [...] Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 29 listopada 2016 roku. Kolejno zawiadomieniami z dnia 24 listopada 2016 r. oraz z dnia 25 listopada 2016 r. organ egzekucyjny dokonał skutecznych czynności egzekucyjnych w G. Sp. z o.o. (zajęcie wynagrodzenia za pracę) oraz w [...] S.A. (zajęcie rachunku bankowego). Przedmiotowe zajęcia zostały doręczone dłużnikom zajętych wierzytelności odpowiednio 29 listopada 2016 r. oraz 1 grudnia 2016 roku.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. zaliczył wpłatę z dnia 24 listopada 2016 r. w kwocie 152.465,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów z kapitałów pieniężnych oraz odsetek za zwłokę. Ponadto zawiadomieniami z dnia 29 listopada 2016 r. uchylił zajęcia dokonane zawiadomieniami z dnia 24 i 25 listopada 2016 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany "Dyrektorem") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylił postanowienie Naczelnika US z dnia [...] listopada 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na fakt, iż wpłata pochodziła od innego podmiotu, niż podatnik bądź osoby uprawnione, i nie powodowała wygaśnięcia zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej "O.p.").

Naczelnik US w dniu 7 lipca 2017 r. dokonał zwrotu kwoty 152.465,00 zł na rachunek bankowy G. Sp. z o.o. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. anulował księgowanie wpłaty z dnia 24 listopada 2016 r. Jednocześnie wystawił wobec Skarżącej tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] obejmujący zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych w kwocie należności głównej 97.237,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Celem wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Zobowiązanej w G. Sp. z o.o., natomiast zawiadomieniami z dnia 26 czerwca 2017 r. - zajęć rachunków bankowych Zobowiązanej w Banku [...], [...] S.A. oraz w [...] S.A.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2017 r. w związku z wniesionymi pismem z dnia 19 lipca 2017 r. zarzutami.

Drugi Referat Spraw Wierzycielskich Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 7 lipca 2017 r. wystąpił do Pierwszego Działu Egzekucji Administracyjnej z wnioskiem o wycofanie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], w związku z niezakończonym postępowaniem egzekucyjnym poprzez brak wydanego w sprawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], oraz z uwagi na fakt, iż powyższe tytuły zostały wystawione na to samo zobowiązanie podatkowe.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. umorzył na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 59 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] , a Dyrektor postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., po ponownym rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28 sierpnia 2017 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione do tytułu wykonawczego o nr [...] , które następnie Dyrektor postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. (wydanym po ponownym rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28 sierpnia 2017 r. - uchylił w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Skarżąca pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], wskazując na przesłankę niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazała, iż niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wywodzi z faktu wycofania przez organ egzekucyjny ww. tytułu wykonawczego z obiegu, oraz brak skutecznego wszczęcia egzekucji z uwagi na niedoręczenie Stronie odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego. Zdaniem Skarżącej, przedmiotowy tytuł wykonawczy został wycofany z obiegu prawnego bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego, o czym organ informował ją w piśmie z dnia 22 grudnia 2016 r., w kontekście czego organ winien wziąć pod uwagę brak podstaw do prowadzenia egzekucji, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W konsekwencji wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] . W uzasadnieniu wskazał, iż żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. nie zaistniała w sprawie, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 23 września 2017 r. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania Zobowiązanej, na podstawie art. 22 u.p.e.a. przekazał tytuł wykonawczy nr [...] wraz z aktami postępowania egzekucyjnego zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 2 października 2017 r. na postanowienie Naczelnika US z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Skarżąca w dniu 6 grudnia 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Dyrektora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 79/18 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...] listopada 2017 roku.

Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Strony z dnia 8 lutego 2019 r. od ww. wyroku WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II FSK 727/19 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie.

W uzasadnieniu wskazał, że aby umarzać postępowanie egzekucyjne, musi ono być prowadzone, a przynajmniej wszczęte. Tymczasem na tle stanu faktycznego sprawy można mieć co do tego wątpliwości. Nadto podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji powinien ocenić, czy skutecznie doręczano korespondencję w tym postępowaniu, a następnie ocenić, jak ewentualna wadliwość w tym zakresie wpływa na prawidłowość merytoryczną postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2803/19 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 roku.

Będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II FSK 727/19, za mającą istotny wpływ na wynik sprawy uznał okoliczność czy doszło do skutecznego doręczenia, w szczególności tytułów wykonawczych wystawionych wobec Skarżącej. W jego ocenie stan faktyczny sprawy zdaje się wskazywać na to, że wszelka korespondencja, zarówno w rozpoznawanej sprawie, jak i pozostałych postępowaniach egzekucyjnych, odbierana była przez osobę, której nie można przypisać cech "domownika", ani "sąsiada" w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako "K.p.a."). W kontekście powyższego Sąd uznał, że zarzut procesowy naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., odnoszący się do niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego dowolną oceną, sprowadzający się do braku przeanalizowania tego, czy pisma w postępowaniu egzekucyjnym były prawidłowo doręczane, należało uwzględnić.

Dyrektor w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2803/19, po ponownym rozpatrzeniu zażalenia z dnia 2 października 2017 r. na postanowienie Naczelnika US z dnia [...] września 2017 r. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W wykonaniu wytycznych Sądu, zawartych w ww. wyroku wskazał, iż rozpatrzenie wniosku pełnomocnika Strony z dnia 28 sierpnia 2017 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uzależnione jest od konsekwencji prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W jego przekonaniu stan faktyczny sprawy, jak zauważył Sąd zdaje się wskazywać na to, że wszelka korespondencja w sprawie odbierana była przez osobę której nie można przypisać cech domownika, ani sąsiada w rozumieniu art. 43 K.p.a., a do czego organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu się nie odniósł. Organ egzekucyjny pierwszej instancji poprzestał jedynie na stwierdzaniu, iż zawiadomienie z dnia 24 listopada 2016 r. oraz odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. doręczono pełnoletniemu domownikowi w dniu 28 listopada 2016 r. W związku z powyższym organ egzekucyjny przystępując do ponownego rozpoznania sprawy winien dokonać oceny prawidłowości doręczenia Zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, a w konsekwencji prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a następnie przez pryzmat tych okoliczności, rozpoznać wniosek pełnomocnika Strony z dnia 28 sierpnia 2017 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. po ponownym rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 28 sierpnia 2017 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika US.

W uzasadnieniu wskazał, iż w omawianej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia postepowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Mając na uwadze, iż w złożonym wniosku Skarżąca niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wywodzi z faktu wycofania przez organ egzekucyjny ww. tytułu wykonawczego z obiegu oraz brak skutecznego wszczęcia egzekucji z uwagi na niedoręczenie Stronie odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., zaznaczył, iż w sprawie nie można uznać skutecznego doręczenia Stronie zawiadomień o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] .

W jego ocenie pomimo tego faktu w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Brak doręczenia tytułów wykonawczych Zobowiązanej nie stanowi bowiem wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego W omawianej sprawie bowiem doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji w dniu 29 listopada 2016 r., tj. dniu doręczenia zawiadomień o zajęciu dłużnikom zajętej wierzytelności i tego faktu nie zmienia okoliczność doręczenia tytułów wykonawczych w późniejszej dacie.

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, iż dopełnił swoich obowiązków i w dniu 12 lutego 2021 r. przesłał na adres Zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z zawiadomieniami o zajęciu. Przesyłka doręczona została za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 22 lutego 2021 r. Tym samym organ egzekucyjny doręczył Zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu nr [...] , nr [...] , nr [...] , co z kolei powoduje, iż zobowiązanemu od momentu doręczenia korespondencji rozpoczną biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia.

Uwzględniając całość zgromadzonej dokumentacji, nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca w zażaleniu z dnia 3 marca 2021 r. zarzuciła naruszenie:

1) art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 26 § 5 pkt 2 i art. 32 u.p.e.a. poprzez uznanie, że doręczenie Stronie ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz zawiadomień o zajęciu, którego dokonano niemalże po 5 latach od zajęcia wierzytelności (22 lutego 2021 r.), nastąpiło "niezwłocznie" i postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie wszczęte, mimo iż nie doręczono skutecznie Stronie od 23 listopada 2016 r. do 22 lutego 2021 r. tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu;

2) art. 59 § 1 pkt 2 i 7 oraz § 3 i § 4 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy wygasł (czy to wskutek przedawnienia czy też wpłaty) i nie jest wymagalny oraz egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot wyegzekwowanych kwot podatku wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami liczonymi od dnia ich pobrania (wpłaty).

Dyrektor postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podzielając stanowisko organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] , uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, gdyż egzekwowany w przedmiotowym postępowaniu obowiązek obejmuje podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 r., który podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zatem, w przedmiotowej sprawie możliwe było prowadzenie postępowania egzekucyjnego ze względów przedmiotowych. Zdaniem organu, również Skarżąca spełniała kryteria do uznania jej za zobowiązaną, która poddana jest jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej, bo nie odnosił się do niej żaden z wyjątków przewidzianych w art. 14 u.p.e.a. Możliwe było więc prowadzenie postępowania egzekucyjnego, także ze względów podmiotowych. Tym samym uznał, iż w omawianej sprawie nie doszło do niedopuszczalności egzekucji (w rozumieniu przepisów u.p.e.a.).

Podniósł ponadto, iż nie doszło do niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, w sytuacji, gdy w omawianym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2016 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanej w Banku [...], natomiast zawiadomieniami z dnia 24 listopada 2016 r. oraz z dnia 25 listopada 2016 r. dokonał skutecznych czynności egzekucyjnych w G. Sp. z o.o. (zajęcie wynagrodzenia za pracę) oraz w [...] S.A. (zajęcie rachunku bankowego). Tym samym za uprawnione uznał twierdzenie, iż zastosowane w omawianym postępowaniu egzekucyjnym środki były dopuszczalne, co więcej zostały dokonane przez uprawniony organ egzekucyjny. Stąd też w omawianej sprawie nie zachodzi także okoliczność niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, w rozumieniu przepisów u.p.e.a. W jego ocenie na Wierzycielu nie ciążył także obowiązek doręczania Stronie upomnienia, co Wierzyciel oświadczył w części E rubryce nr 9 tytułu wykonawczego nr [...].

Dyrektor odnosząc się do okoliczności braku skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedoręczenie Stronie odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] , a co w ocenie Strony skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu normę prawną art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., podkreślił, iż ze względu na tożsamość organu egzekucyjnego i wierzyciela (na dzień wszczęcia tego postępowania) wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] , co miało miejsce w dniu 23 listopada 2016 r.

Z kolei mając na uwadze kwestię wszczęcia egzekucji w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, stanął na stanowisku, iż akta omawianej sprawy istotnie wskazują, że korespondencja zawierająca: odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 24 listopada 2016 r. oraz z dnia 25 listopada 2016 r. i zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 24 listopada 2016 r., przekazana na adres zamieszkania Strony za pośrednictwem operatora pocztowego, nie została skutecznie doręczona ww. Zobowiązanej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Pracownik poczty bowiem doręczył przesyłkę Pani E. B. - osobie nieuprawnionej, której nie można przypisać cech "domownika", ani "sąsiada" w rozumieniu art. 43 K.p.a. Osoba, która odbierała korespondencję, nie prowadziła ze Stroną wspólnego gospodarstwa domowego, zamieszkiwała pod innym adresem niż Skarżąca. Była jedynie pracownikiem sklepu, który prowadziła matka Skarżącej przy ulicy [...]. W świetle powyższych faktów organ uznał, iż korespondencja zawierająca odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wraz z ww. zawiadomieniami nie została w 2016 r. skutecznie doręczona Skarżącej.

Według Dyrektora powyższa okoliczność, wbrew temu co twierdzi Strona, nie miała wpływu na fakt skutecznego wszczęcia egzekucji w omawianej sprawie, skoro z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wynika, iż wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Powyższe prowadzi do wniosku, iż fakt niedoręczenia Stronie w 2016 r. odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] , (wbrew twierdzeniom Strony) - nie stanowił wady podważającej legalność przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W omawianej sprawie bowiem wszczęcie egzekucji nastąpiło na mocy art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia dłużnikom zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu, tj.: do Banku [...] - zawiadomienia o nr [...] co nastąpiło w dacie 29 listopada 2016 r., zawiadomienia o nr [...] do pracodawcy tj. G. Sp. z o.o., co nastąpiło w dniu 29 listopada 2016 r., a następnie zawiadomienia o nr [...], które to zostało doręczone do [...] S. A. w dniu 1 grudnia 2016 r.

Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, iż organ egzekucyjny po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy uznał, iż istotnie korespondencja zawierająca odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wraz z ww. zawiadomieniami nie została w 2016 r. skutecznie doręczona Zobowiązanej. Jednak organ egzekucyjny dopełnił swoich obowiązków i doręczył Skarżącej w dniu 22 lutego 2021 r. - odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu w konsekwencji czego Skarżącej od momentu doręczenia niniejszej korespondencji rozpoczęły biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia. Tym samym stwierdził, iż w omawianej sprawie w dniu 23 listopada 2016 r. doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dacie 29 listopada 2016 r. i tego faktu nie zmienia okoliczność doręczenia tytułu wykonawczego w późniejszym terminie.

Dyrektor wskazał zarazem, że pomimo faktu, iż Naczelnik US wystawił w dniu [...] czerwca 2017 r. wobec Strony na tą samą zaległość - kolejny tytuł wykonawczy o nr [...] , to działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a, (z uwagi na fakt, iż wystawienie ponownego tytułu nie powinno mieć miejsca) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Natomiast Dyrektor postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone przez Stronę postanowienie organu pierwszej instancji. Według organu wskutek tego umorzenia zakończone zostało wyłącznie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] , natomiast tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] pozostawał nadal w obiegu prawnym.

Organ odwoławczy nie znajdując podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] w oparciu o przesłankę art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. za prawidłowe uznał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2021 r.

W dalszej części uzasadnienia za nieuprawniony uznał zarzut zgodnie z którym organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie naruszył "art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a oraz § 3 i § 4 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy wygasł (czy to wskutek przedawnienia czy też wpłaty) i nie jest wymagalny". Podkreślił przy tym, iż w niniejszej sprawie Strona, pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] , wskazując na przesłankę niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Powyższe potwierdza, iż Skarżąca określiła zakres swego żądania, wyznaczyła też granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu.

Ponadto organ odwoławczy w sytuacji, gdy prowadzona wobec Skarżącej egzekucja została zakończona w wyniku wyegzekwowania należności, co nastąpiło w 2018 r., tym samym - po złożeniu przez Stronę wniosku o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, doszedł do przekonania, iż w momencie, gdy Strona wystąpiła, z żądaniem umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło w dacie 28 sierpnia 2017 r. - egzekwowane zaległości pozostawały niezapłacone.

Dyrektor, w sytuacji, gdy Skarżąca określiła zakres wniesionego żądania wskazując wyłącznie na przesłankę niedopuszczalności egzekucji z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (z uwagi na wycofanie przez organ egzekucyjny ww. tytułu wykonawczego z obiegu, i brak skutecznego wszczęcia egzekucji) za nieuprawnione uznał zarzucanie przez Stronę, że organ egzekucyjny, nie zbadał w niniejszym postępowaniu kwestii wygaśnięcia zobowiązania, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Powyższą okoliczność bowiem Strona podniosła dopiero na etapie zażalenia z dnia 3 marca 2021 r., a nie we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Z wyżej wskazanych względów stwierdził, iż podnoszona przez Skarżącą okoliczność musi pozostać bez wpływu na wynik niniejszego postępowania, prowadzonego wyłącznie w oparciu o normę prawną art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Zauważył przy tym, iż poruszana przez Skarżącą ww. okoliczność zostanie zbadana w odrębnym postępowaniu, w związku z zarzutami z dnia 25 lutego 2021 r., wniesionymi na skutek doręczenia Zobowiązanej w dniu 22 lutego 2021 r. odpisu tytułu wykonawczego o nr [...]. Strona bowiem w niniejszych zarzutach, powołując się na art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, 5 i 6 u.p.e.a. wskazała, iż podstawą zgłoszonego zarzutu jest nieistnienie obowiązku, jego wygaśnięcie w całości oraz brak wymagalności, domagając się przy tym umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a.

Dyrektor nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonego zażalenia, uznał, iż w omawianej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego.

Strona w skardze z dnia 17 czerwca 2021 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postepowania administracyjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 26 § 5 pkt 2 i art. 32 u.p.e.a. poprzez uznanie, że doręczenie Stronie ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz zawiadomień o zajęciu, którego dokonano niemalże po 5 latach od zajęcia wierzytelności (22 lutego 2021 r.), nastąpiło "niezwłocznie" i postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie wszczęte, mimo iż nie doręczono skutecznie Stronie od 23 listopada 2016 r. do 22 lutego 2021 r. tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu;

2) prawa materialnego, tj.: art. 59 § 1 pkt 1, 2 i 7 oraz § 3 i § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 lub 9 O.p. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy wygasł (czy to wskutek przedawnienia czy też wpłaty) i nie jest wymagalny oraz egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, co stanowi samoistną podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego bądź w następstwie wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) lub z urzędu, na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia we wskazanych granicach, sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać, co słusznie zostało zaznaczone na wstępie uzasadnienia skargi, że w sprawie, na obecnym etapie jej rozpoznania, bezsporna pozostaje okoliczność, że korespondencja kierowana do skarżącej przez organ egzekucyjny w 2016 roku była doręczana nieprawidłowo, a zatem – bezskutecznie.

Ta okoliczność, pozostaje jednak bez znaczenie dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – powołując się na przepis art. 26 § 5 pkt 2) ustawy egzekucyjnej – egzekucja została wszczęta w dacie doręczenia zawiadomień dłużnikom zajętych wierzytelności skarżącej. Zgodnie bowiem z treścią art. 26 § 5 pk2 ) ustawy egzekucyjnej, wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zatem – w oparciu o powołany przepis – egzekucja została wszczęta w niniejszej sprawie 29 listopada 2016 roku, tj. w dacie doręczenia zawiadomień Bankowi [...] SA i pracodawcy skarżącej – G. sp. z o.o.. Zaznaczyć przy tym należy, że doręczenia te miały miejsce przed doręczeniem tytułu wykonawczego zobowiązanej (co z kolei miało miejsce dopiero 22 lutego 2021 roku).

Mając na uwadze powyższe, nie zachodzą wskazywane przez skarżącą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności nie ma podstaw do uznania, że obowiązek (którego go postępowanie dotyczy) nie istniał z uwagi na to, że nie wszczęto postępowania egzekucyjnego.

W ocenie sądu, bezzasadność wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest wynika z innych okoliczności sprawy. Przypomnieć należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX 2015, lex-online). Oznacza to, że umorzyć można tylko takie postępowanie, które jest w toku – nie zostało zakończone.

W uzasadnieniu skargi zostało wskazane, że w 2018 roku została dokonana zapłata należności, których dotyczyło prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Informacja ta znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Mianowicie, w piśmie z 27 października 2020 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował Dyrektora izby Administracji Skarbowej w W., że prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne zostało zakończone 16 lutego 2018 roku wskutek wyegzekwowania w całości zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym z 2016 roku. (k. 184 akt administracyjnych).

Analogiczna informacja została udzielona organowi odwoławczemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. pismem z 27 listopada 2020 roku (k. 221 akt administracyjnych). Ponadto, w załączeniu do tego pisma Naczelnik US w M. przesłał skan zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz zestawienie rozliczenia kwot uzyskanych w wyniku realizacji zajęcia rachunku bakowego.

Zatem, skoro postępowanie egzekucyjne zostało zakończone wobec wyegzekwowania całości zobowiązania, nie jest możliwe jego umorzenie. Z tego powodu, wniosek strony skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowy.

Z uwagi na powyższe, w związku z zakończeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostają inne – wskazane przez stronę skarżącą – przyczyny umorzenia postępowania, w szczególności przedawnienie zobowiązania skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie, w którym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania, choć wadliwie uzasadnione, odpowiada prawu. W konsekwencji, skarga – jako bezzasadna – została oddalona na podstawie art. 151 ppsa, o czym sąd orzekł w sentencji wyroku.

.