Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 315/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit c,  art. 152, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 41a ust. 1, 2, art. 36 ust. 1 pkt 10,
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1, 3, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 5 par. 2 pkt 4, art. 127 par. 3, art. 10, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23, art. 27,
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 stycznia 2011r.; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Prezes KRUS decyzją z dnia [...]. nr [...]utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...]o odmowie umorzenia K. L. wnioskowanych należności dotyczących zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników

w kwocie 2 872,90 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że zobowiązany K. L. posiada gospodarstwo rolne wraz z budynkami gospodarczymi położone w N. W. oraz inwentarz żywy. Na tę okoliczność przedstawiono spis stanu stada kóz. Nadto, z materiału dowodowego wynika, że zobowiązany jest współwłaścicielem oraz dzierżawcą gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 23,15 ha ogółem, tj. 5,05 ha przeliczeniowe, z którego można uzyskiwać szacunkowe dochody 874,50 zł miesięcznie (na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 22 września 2010r., w którym przyjęto, iż z 1 ha przeliczeniowego w 2009 uzyskano roczny dochód w kwocie 1 908 zł). Od dnia 1 października 2010r. zobowiązany pobiera emeryturę z ZUS.

Prezes KRUS stwierdził, że przeprowadzona analiza finansowa dochodów

i wydatków wykazała możliwość spłaty zadłużenia np. w ratach dostosowanych do możliwości płatniczych zobowiązanego.

Prezes KRUS wyjaśnił, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są rozpatrywane stosownie do postanowień art. 41a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którymi Prezes KRUS lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatą na raty lub umorzyć w całości lub w części.

W celu ustalenia czy w świetle powyższego przepisu zachodzą wszelkie przesłanki warunkujące umorzenie, przeprowadza się postępowanie ustalające, czy zachodzą okoliczności m.in. wymienione w art. 41a ust. 2 ww. ustawy, pozwalające orzec o całkowitej nieściągalności zadłużenia i dające podstawę do umorzenia wnioskowanej przez dłużnika należności. Zgodnie z przepisami ustawy całkowita nieściągalność zachodzi wtedy, gdy m.in. na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzono, że dłużnik nie posiada źródeł dochodu i majątku, z którego można dochodzić należności. Prezes KRUS stwierdził, że w przypadku zobowiązanego wspomniane powyżej okoliczności nie zaszły, ponieważ wdrożone postępowanie egzekucyjne w celu dochodzenia zaległych należności jest w trakcie realizacji przez Urząd Skarbowy, a źródłem utrzymania rodziny jest dochód z emerytury zobowiązanego i z zatrudnienia małżonki oraz gospodarstwo wielkości średniego gospodarstwa, z których rolnicy utrzymują swoje rodziny i wywiązują się

obowiązków składkowych wobec Kasy.

K. L. równocześnie nie przedstawił żadnych nadzwyczajnych okoliczności, mających charakter przejściowy, niezależnych od postępowania zobowiązanego, które utrudniałyby spłatę zadłużenia.

Prezes KRUS podniósł, że przy rozpatrywaniu wniosków o umorzenia i ulgi

w spłacie zobowiązań składkowych, Kasa zobligowana jest stosować przepisy prawa unijnego dotyczące pomocy publicznej, której zasady reguluje m.in. rozporządzenie Komisji WE Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej. Powyższe przepisy stanowią że udzielanie korzyści finansowych w formie ulg

w spłacie należności z tytułu składek, umorzeń oprocentowania od nieopłaconych składek stanowią incydentalną pomoc w ustabilizowaniu przejściowo trudnej sytuacji ekonomicznej płatnika spowodowanej okolicznościami nadzwyczajnymi, noszącymi cechy czynników niezależnych od beneficjenta.

Reasumując Prezes KRUS stwierdził, że w związku z tym że wniosek zobowiązanego nie spełnia kryteriów do umorzenia zadłużenia w oparciu o ww. rozporządzenie Komisji WE utrzymano w mocy decyzję z dnia 10 stycznia 2010r.

o odmowie umorzenia wnioskowanych należności składkowych.

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego o pominięciu go w czynnościach postępowania poprzez brak możliwości wglądu w akta, jak również podczas gromadzenia materiału dowodowego, organ wyjaśnił, że mając na uwadze treść

art. 10 k.p.a. i zapewnienie możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów i materiałów w dniu 21 grudnia 2010r. wysłano do zobowiązanego pismo. K. L. jednak nie zgłosił się. Również w dniu 23 marca 2011r. zobowiązany zapoznał się osobiście z dowodami w sprawie i wniósł pismo zawierające zestawienie dochodów i poniesionych wydatków wraz z odpisem spisu inwentarza.

Na decyzję Prezesa KRUS K. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...]. i [...]. oraz umorzenie postępowania.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W sprawie doszło bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy, skierowany do Prezesa KRUS w Kielcach, ponownie został rozstrzygnięty i decyzja została wydana przez Placówkę Terenową KRUS w Końskich, a nie Prezesa KRUS w Kielcach.

Ponadto w pierwszym etapie postępowania, skarżący został pominięty w sprawie, poprzez brak możliwości dokonania wglądu w akta podczas postępowania, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a.

W ocenie skarżącego nie zbadano szczegółowo jego dochodów Wskazał, że posiada odrębność majątkową nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i nie ma wspólnych dochodów z żoną W. L..

Ponadto, nie zgodne ze stanem faktycznym i prawnym jest, na co wskazuje KRUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wdrożone postępowanie egzekucyjne w celu dochodzenia należności jest w trakcie realizacji przez Urząd Skarbowy, gdyż skarżący do dzisiaj, jako strona postępowania, nie otrzymał żadnego dokumentu na okoliczność wszczętego postępowania egzekucyjnego, co stanowi ewidentne naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Materialno- prawną podstawę rozstrzygnięcia wskazaną przez organy w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 41 a ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. Nr 50 z 2008r., poz. 291 z późn. zm.), Zgodnie z tym przepisem organ może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie, na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego. Zapis powyższy oznacza, iż organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a) zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Należy podnieść, że w przypadku decyzji uznaniowych uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Szczególnie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji, nie zaś celowość jej wydania.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji z punku widzenia wymienionych wymogów należy wskazać, iż narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu.

Skarżący wnioskując o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników powołał się na trudną sytuację materialną spowodowaną brakiem dochodów, poniesieniem znacznej szkody w uprawach w wyniku opadów deszczu, utratą dotacji. Dla oceny, czy wskazane okoliczności świadczą o istnieniu uzasadnionego interesu zobowiązanego, czy miały wpływ na jego sytuację materialną w stopniu uniemożliwiającym opłacanie składek konieczne było ustalenie sytuacji materialnej zobowiązanego z uwzględnieniem poniesionej na skutek zdarzenia losowego –straty. Ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Nie jest możliwa prawidłowa ocena, czy i jaki wpływ na możliwości płatnicze zobowiązanego ma zdarzenie losowe bez poczynienia ustaleń dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej. Zatem obowiązkiem organów wynikającym z art. 77 § 1 k.p.a. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, ustalenie osób, z którymi ewentualnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, osiąganych dochodów oraz koniecznych wydatków tak dla jego egzystencji, jak i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, przy uwzględnieniu wpływu jaki na tą sytuacje miała poniesiona strata w wyniku opadów na którą się powołuje we wniosku.

Ustalając sytuację materialną skarżącego organ I instancji ograniczył się do wskazania szacunkowej wartości posiadanego gruntu, nie uwzględniając, że znaczna jego część jest przedmiotem dzierżawy, zaś przy ponownym rozpoznaniu organ ustalając sytuację materialną skarżącego odwołał się do statystycznej przychodowości posiadanego przez niego gospodarstwa, faktu pobierania od dnia 1 października 2010r. emerytury oraz dochodu z wynagrodzenia małżonki bez wskazania w jakiej wysokości dochód z tytuły emerytury jak i wynagrodzenia jest uzyskiwany. Odnosząc się do ustaleń co do przychodowości z gospodarstwa należy podnieść, że dane statystyczne, co do zasady mogą być podstawą ustaleń faktycznych, zwłaszcza w sytuacji, gdy dana okoliczność nie może być ustalona przy pomocy innych dowodów. Niemniej, jako dane uśrednione winny być oceniane z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Należy podnieść, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący odpowiadając na wezwanie organu odwoławczego wskazał, że osiągany przez niego średni dochód z gospodarstwa stanowi kwotę 450 zł. miesięcznie. Organy nie wyjaśniły dlaczego ustalając wysokość przychodu z gospodarstwa oparły się na danych statystycznych pomijając treść oświadczenia skarżącego. Dowodem stosownie do unormowania art. 75 k.p.a. może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a obowiązkiem organu zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Brak odniesienia się przez organ do wskazanej przez skarżącego wysokości dochodu z gospodarstwa oznacza, że organ nie rozpatrzył całego zebranego materiału dowodowego czym naruszył przepis art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący wbrew twierdzeniom organu wskazał na straty nadzwyczajne tj zniszczenie upraw w wyniku opadów deszczu, wygnicie 80% areału ziemniaka. Zniszczenie plonów, jest zdarzeniem losowym, mającym wpływ na przychodowość z gospodarstwa i do dokonania ustaleń w tym zakresie, jako mogących mieć wpływ na sytuację materialną skarżącego a tym samym zaistnienie przesłanki z art. art. 41 a ust 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, obligował organ przepis art. 77 § 1 k.p.a. Podnieść należy, że rok w rolnictwie nie jest tożsamy z rokiem kalendarzowym i na przychodowość w roku 2011 mają wpływ zdarzenia w roku poprzedzającym. Skoro skarżący powoływał się już we wniosku na zdarzenie losowe mające znaczenie dla rozstrzygnięcia organ winien albo przyjąć je za udowodnione i ocenić w kontekście przesłanki z art. 41 a ust 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ewentualnie przeprowadzić postępowanie dowodowe na te okoliczność.

Dla ustalenia sytuacji materialnej zobowiązanego, jego możliwości płatniczych w zakresie składek koniecznym jest ustalenie wszystkich dochodów osiąganych przez skarżącego oraz członków jego rodziny o ile prowadzą wspólne gospodarstwo domowe oraz relacji pomiędzy wysokością zaległości, a przychodem pomniejszonym o wydatki konieczne dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ ponownie rozpoznając sprawę, przyjął, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną zaś jako źródła dochodów oprócz przychodu z gospodarstwa przyjął emeryturę skarżącego i wynagrodzenie za pracę żony, nie ustalając ich wysokości. Na etapie skargi skarżący podniósł, że posiada odrębność majątkową, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i nie ma wspólnych dochodów z żoną W. L.. Jakkolwiek na tę okoliczność powołał się dopiero na etapie skargi, to ustalenia w tym zakresie są elementem stanu faktycznego istotnym dla rozstrzygnięcia. Przy ocenie sytuacji materialnej zobowiązanego ma bowiem znaczenie prowadzenie wspólnego bądź odrębnych gospodarstw domowych z tym, że nie można pomijać faktu, że nawet ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków. Chodzi tu m.in. o art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w myśl którego małżonkowi są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli oraz art. 27 tej ustawy stanowiący o obowiązku małżonków do przyczynianiu się do zaspakajania potrzeb rodziny według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych. Stąd też również w razie ustanowienia rozdzielności majątkowej (czy nawet prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych), małżonkowie nadal obowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011r. sygn. akt II FZ 193/11 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl )

Organ nie dokonał też żadnych ustaleń w zakresie koniecznych wydatków i nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pomimo, że w piśmie z dnia 23 marca 2011r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu skarżący ich zestawienie przedstawił. To, że wysokość wydatków nie została udokumentowana nie zwalniało organu od dokonania ustaleń w tym zakresie i oceny oświadczenia zobowiązanego, zwłaszcza, że w oświadczeniu przedstawiono typowe wydatki bytowe.

Dopiero na etapie odpowiedzi na skargę organ odniósł się do wskazanych przez zobowiązanego wydatków. Podnieść należy, że odpowiedź na skargę nie stanowi instytucji postępowania podatkowego, jego istotą i celem jest odniesienie się przez organ do podniesionych w skardze zarzutów nie zaś uzupełnienie rozważań i ocen które winny zostać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesienie dopiero na etapie odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym decyzji, jest wadą postępowania pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do nich i nie pozwala na ocenę przez sąd przy weryfikowaniu prawidłowości postępowania.

Reasumując, stwierdzić należy, że w sprawie nie dokonano prawidłowych ustaleń i wyczerpującej oceny podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności pod kątem ustawowych przesłanek umorzenia należności. Proces decyzyjny organów nie spełnia wymogów określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, przy czym wskazane naruszenia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać ponadto należy, że postępowanie w sprawie było prowadzone w związku z wnioskiem zobowiązanego o umorzenie należności składkowych. Przepis art. 41 a ust 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymieniając przesłanki warunkujące umorzenie należności, nie wymienia jako przesłanki ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność należności stosownie do art. 41 ust 2 ustawy stanowi przesłankę upoważniającą organ do działania organu z urzędu. Zatem organ naruszył też prawo materialne uzależniając w postępowaniu wnioskowym umorzenie należności składkowych od zaistnienie przesłanki nie przewidzianej dla tego postępowania.

Stosownie do treści art. 107 § 1 i § 3 k. p. a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz dowody, którym odmówił wiarygodności. Organ powinien w uzasadnieniu szczegółowo wskazać przyczyny dla których nie zastosował instytucji umorzenia. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi, gdy organ działa w granicach uznania administracyjnego. Brak w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej ustaleń oraz rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną zobowiązanego stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Została bowiem naruszona zasada przekonywania określona w art. 11 k.p.a, ponadto wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na ocenę, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności lub zaniechania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a tym samym czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności przez ponowne rozpatrzenie sprawy nie przez Prezesa KRUS lecz Placówkę Terenową KRUS w Końskich. Faktycznie zarówno decyzję wydaną w pierwszej instancji jak i zaskarżoną decyzję z dnia 31 marca 2011r. podpisał z upoważnienia Prezesa KRUS Kierownik Placówki Terenowej J. M.. Zgodnie z przepisem art. 36 ust 1 pkt 10 oraz art. 41a ust 1 pkt 2 ustawy decyzje w sprawach umorzenia należności składkowych podejmuje Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik. Zagadnienie dotyczące stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., stosownie do którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji wywoływało rozbieżności w orzecznictwie. Zagadnienie to było przedmiotem uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 13/09 w której stwierdzono, ze art. 24§1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3k.p.a. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2011r. sygn. akt II GSK 76/10 wyrażone w uchwale stanowisko można wprost odnieść do weryfikacji w tym trybie decyzji przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, który podobnie jak Główny Geodeta Kraju pełni funkcję piastuna organu monokratycznego. Z unormowania art. 41 a ust. 1 pkt 2 o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że w zakresie wskazanym tym przepisem decyzje wydaje również upoważniony przez Prezesa Kasy pracownik tego organu. Upoważnienie pracownika do wydawania decyzji nie oznacza więc przeniesienia kompetencji do wykonywania powierzonych przez ustawę zadań publicznych na inny organ, niż Prezesa KRUS. Upoważniony pracownik, nawet jeżeli przygotowuje lub podpisuje decyzję administracyjną, nadal wykonuje kompetencje organu, w imieniu organu i na rachunek organu. Przyjęcie w stosunku do upoważnionego przez piastuna organu pracownika poglądu odmiennego od wyrażonego w uchwale z dnia 20 maja 2010r., nie stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. do piastuna organu – jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), byłoby nieuprawnione i przeczyłoby zasadzie generalnej nieprzenoszalności kompetencji. Z powyższych względów Sąd w składzie obecnym nie podziela tym samym poglądu zawartego w wyroku NSA z dnia 22 października 2010r., że nie ma racjonalnych powodów by wynikająca z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. regulacja nie odnosiła się do pracownika organu centralnego czy ministra.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. to jakkolwiek w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia zawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie z dnia 21 grudnia 2010r., to należy wskazać, że ewentualne uchybienie miało miejsce w postępowaniu przed organem I instancji, skarżący był prawidłowo powiadomiony o takiej możliwości przy ponownym rozpoznaniu sprawy a zatem ewentualne uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ponownie rozstrzygając sprawę w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości składkowych organ dokona ustaleń w zakresie wysokości dochodów i wysokości wydatków skarżącego z uwzględnieniem jego sytuacji rodzinnej, oraz zdarzenia losowego na które powołuje się skarżący, rozważy wszechstronnie zebrany materiał i dokona oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego przy uwzględnieniu stanu finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego, przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Stosownie do art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie, decyzja organu zapadła w I instancji z takim naruszeniem prawa które nie może być konwalidowane w postępowaniu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również decyzji z dnia 10 stycznia 2011r. jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit c, oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.