Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 818/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. S.-W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w po rozpatrzeniu odwołania E. S.-W. ( dalej Skarżąca bądź Strona) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2020r. oraz w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok – utrzymał w mocy powołaną decyzję organu I instancji z [...]sierpnia 2020 r.

W treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania wynika, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...]stycznia 2020r. przyznano Skarżącej płatność za 2019r. w kwocie 3 235,50 uwzględniając w całości jej wniosek o przyznanie płatności ONW, w którym zadeklarowała trzy działki rolne o nr ewid. 78 : A o powierzchni 0,14 ha, B o powierzchni 6,42 ha, oraz C o powierzchni 0,63 ha - łączna powierzchnia zadeklarowana w ramach ww. płatności wyniosła 7,19 ha.

W dniu [...] lipca 2020r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Skarżącej wyżej opisanej płatności, informując że na podstawie ortofotomap wykonanych na podstawie zdjęć z 2019 roku, powziął informację o tym, że uległa zmianie powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działek ewidencyjnych zadeklarowanych przez Skarżącą do płatności za 2019r.

Pełnomocnik Strony, poinformowany o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu złożył oświadczenie, że na podstawie przedstawionych dokumentów wnosi uwagi i zastrzeżenia, nie precyzując jednak czego dotyczą wniesione uwagi i zastrzeżenia.

W trakcie ponownie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności na 2019 rok, organ stwierdził, że powierzchnia uprawniona do przyznania płatności ONW jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2019r. o 0,77 ha. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów z płatności wykluczono: z działki B powierzchnię 0,14 ha; z działki C powierzchnię 0,63 ha. Po wykluczeniu niekwalifikującej się do przyznania płatności powierzchni 0,77 ha, powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wyniosła 6,42 ha.

Wobec tego organ I instancji, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020, uchylił w całości decyzję własną z dnia [...]stycznia 2020r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2019 rok oraz przyznał Skarżącej tę płatność w wysokości 2 369,25 zł tj. w kwocie pomniejszonej o 519,75 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

W odwołaniu od tej decyzji, Skarżąca zarzuciła wadliwość ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i zanegowała okoliczności będące podstawą wznowienia postępowania. Podkreśliła, że nieprawdą jest że obszar 0,77 ha był w 2019 r. tak zadrzewiony że nie nadawał się do rolniczego wykorzystania, gdyż był koszony w roku 2019, a występujące na tym obszarze drzewa są w ilości dopuszczalnej odrębnymi przepisami. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzając że analiza map z września 2019 r. nie odpowiada stanowi rzeczywistemu w terenie.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.

Powołując się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. 2015 r., poz. 364 ze zm.) –zwanego dalej rozporządzeniem ONW oraz art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej K.p.a. podkreślił, że w przypadku zaistnienia kwalifikowanej wady wynikającej wprost z przepisów prawa, istnieje możliwość podważenia zapadłego w sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia organu, gdyż organy zobligowane z urzędu do kontrolowania prawidłowości przebiegu postępowania administracyjnego, zobowiązane są do wznowienia postępowania w przypadku wykrycia wad dających do tego podstawę. Ponieważ analiza ortofotomap terenu obejmującego działki zgłoszone przez Skarżącą do płatności ONW w 2019r., sporządzonych na podstawie zdjęć wykonanych 28 sierpnia 2019r. wykazała różnice pomiędzy zadeklarowanym a faktycznym stanem tego terenu - ujawnienie owych różnic stanowi okoliczność z art. 145§1 pkt 5 K.p.a. tj. stanowiącą przesłankę do wznowienia postepowania.

W kwestii zmiany powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru organ wyjaśnił, że w oparciu o ortofotomapy wykonane na podstawie zdjęć działek zadeklarowanych przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019., wykonanych w dniu 28 sierpnia 2019 r. stwierdzono, że część zadeklarowanej przez Skarżącą powierzchni działek – łącznie powierzchnia 0,77 ha - podlegała wykluczeniu z uwagi na stwierdzone na działce zadrzewienia i zakrzaczenia.

Zgodnie zatem z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW ustalono płatność za dany rok kalendarzowy, po uwzględnieniu zmniejszeń i wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, przyjmując że przekroczenie przez wnioskodawcę powierzchni zadeklarowanej we wniosku wynosi więcej niż 3 % (stanowi 11,99 % ), wobec czego zgodnie z art. 19 a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.), pomniejszono płatność o 1,5- krotność stwierdzonej różnicy, ustalając ostatecznie płatność na kwotę 2 369, 25 zł.

W skardze na powyższą decyzję, Skarżąca podniosła, że zdjęcia na podstawie których sporządzono ortofotomapę wykonane 28 sierpnia 2019r. nie mogły odzwierciedlić sytuacji występującej na działce 25 września 2019r., kiedy to działka została skoszona. Do skargi załączono informację z dnia 2 listopada 2020r. o obowiązujących terminach koszenia działki, jaką Skarżąca otrzymała od organu .

W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że Skarżąca miała obowiązek utrzymywać zgłoszone do płatności działki rolne w stanie zdatnym do rolniczego wykorzystania, co oznacza że użytki te powinny nadawać się do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy; przy czym grunty uznaje się za nadające się do uprawy czy wypasu, jeśli przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usuniecie niepożądanej roślinności został przeprowadzony na gruncie w terminie do 31 lipca. Organ podkreślił, że skoro Skarżąca oświadcza że wymienione działki zostały skoszone 25 września 2019r., to oświadczenie takie stanowi dowód na to że na dzień 31 lipca 2019r. zgłoszone do płatności działki nie były użytkowane rolniczo.

Organ podkreślił też, że na podstawie posiadanych zdjęć jest w stanie bezspornie stwierdzić że na wykluczonym terenie nie było możliwości usunięcia niepożądanej roślinności – skupisk drzew, wysokich zakrzaczeń ewoluujących w stronę roślinności drzewiastej – za pomocą zwykłych zabiegów agrotechnicznych, takich jak koszenie przy pomocy zwykłych narzędzi rolniczych typu kosa czy ciągnik z kosiarką. W ocenie organu usunięcie niepożądanej roślinności wymagało użycia cięższego sprzętu rolniczego.

W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2021r. pełnomocnik Skarżącej zarzucił organowi nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania na skutek zaniechania przeprowadzenia oględzin terenu, a nadto wyjaśnił że działkę porasta roślina - rudbekia czarna, która jest mylona niekiedy z roślinnością krzewiastą i może tworzyć wrażenie zakrzaczenia, podczas kiedy teren nadaje się do normalnego rolniczego wykorzystania.

Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 19 kwietnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skargę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym powiadomiono strony postępowania umożliwiając im pisemne zajęcie stanowiska w sprawie. Termin posiedzenia wyznaczono na dzień 11 maja 2021r.

Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021r., wpłynął wniosek pełnomocnika o skierowanie przedmiotowej sprawy na rozprawę, który z uwagi na termin nie wywołał skutku, o czym poinformowano pełnomocnika pismem z dnia 24 maja 2021r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (Wyjątek ustawowy – z uwagi na przedmiot zaskarżenia w sprawie – nie zachodzi).

W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu jedynie w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego wpływ lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości wydania decyzji o uchyleniu dotychczasowej decyzji przyznającej Skarżącej płatność ONW w pełnej wysokości i zastąpienie jej decyzją, opartą na nowo ujawnionych okolicznościach faktycznych, o przyznaniu tej samej płatności w niższej wysokości wynikającej ze stwierdzonych uchybień, skutkujących zmniejszeniem należnej płatności.

Skarżąca, w dość lakonicznych zarzutach uzupełnionych dopiero na etapie postępowania sądowego pismem fachowego pełnomocnika kwestionuje ustalenia faktyczne organu, nie zgadzając się z tym, że działka – w terminie sporządzenia zdjęć stanowiących podstawę sporządzenia otrofotomapy tj. 28 sierpnia 2019r. – była we wskazanych fragmentach w stanie mocno zakrzewionym, wykluczającym rolnicze użytkowanie. Skarżąca, podnosząc że zgłoszona do płatności działka była we wrześniu 2019r. koszona, domaga się uznania że całkowity obszar działki stanowi powierzchnię uprawnioną do płatności bez zmniejszeń i wykluczeń.

Organ, powołując się na nowe ustalenia poczynione na podstawie zdjęć lotniczych, podkreśla że analiza zdjęć prowadzi do bezspornego wniosku, że zakwestionowany obszar był w sierpniu 2019r. terenem tak zakrzewionym – zaobserwowano bowiem zakrzewienia, które zostały opisane jako ewoluujące w stronę zadrzewienia – że jego rolnicze wykorzystanie bez uprzedniego wykonania zabiegów agrotechnicznych przy użyciu ciężkiego sprzętu leśnego, nie było możliwe.

W przedmiotowym sporze, Sąd podziela przedstawioną przez organ ocenę dowodów, gdyż analiza załączonych do akt zdjęć spornego terenu zawierająca wyszczególnienie granic poszczególnych działek- stanowi potwierdzenie prawidłowości wniosków organu.

Podkreślić należy, że zdjęcie lotnicze (ortofotomapa) jest wystarczającym dowodem do ustalenia sposobu zagospodarowania spornych działek. Ortofotomapa cyfrowa, czyli zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity i przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Po wykonaniu podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, stanowiącym własność Skarbu Państwa. Należy podkreślić, że ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najbardziej optymalne ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki.

Sąd dał wiarę Skarżącej, co do tego że przedmiotowa działka została należycie skoszona w terminie podanym przez Skarżącą tj. we wrześniu 2019r. – Skarżąca bowiem konsekwentnie i stanowczo podnosiła ten argument od samego początku postępowania, w sposób nie budzący wątpliwości, co do jego prawdziwości. Również termin deklarowanego koszenia, w tej konkretnej sprawie, nie przesądza zasadności czy braku zasadności skargi. W przedmiotowej sprawie okolicznością decydującą, o zasadniczym znaczeniu dla kwestii zasadności wykluczenia opisanych powierzchni z wnioskowanej płatności jest utrzymanie działki w stanie zdatnym do rolniczego wykorzystania przez cały rok, co do którego wniesiono o dopłaty. Skoro zatem na spornych powierzchniach zgłoszonej do płatności działki, na zdjęciach wykonanych 28 sierpnia 2019r. zaobserwowano zakrzaczenia tak wielkich rozmiarów, że zyskały miano zakrzaczeń ewoluujących w kierunku zadrzewienia, to nawet jeśli Skarżąca doprowadziła ostatecznie działkę do stanu zdatnego do jej gospodarczego wykorzystania we wrześniu 2019r., nie oznacza to spełnienia warunków koniecznych do otrzymania wnioskowanych dopłat za rok 2019. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że musiał być to zabieg wykraczający poza normalne, zwyczajowe, rolnicze zabiegi agrotechniczne, a tymczasem Skarżąca miała obowiązek utrzymania całej powierzchni działki w stanie zdatnym do rolniczego wykorzystania, co oznacza stan nie wymagający innych niż rutynowe, zwykłe, powszechnie stosowane zabiegi agrotechniczne.

Z tego względu zarzut Skarżącej, upatrującej naruszenie przepisów postępowania w odmowie przeprowadzenia oględzin terenu nie zasługuje na uwzględnienie. Ewentualnie dokonane oględziny wykazałyby bowiem jedynie stan terenu w dacie dużo późniejszej aniżeli rok 2019r., za który zawnioskowano o dopłaty rolne, która to data nie byłaby miarodajna dla ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Argument dotyczący prawdopodobnej pomyłki w odróżnieniu roślinności z gatunku rudbekia czarna od zakrzaczenia czy zadrzewienia, który pojawił się dopiero w piśmie profesjonalnego pełnomocnika na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd ocenił jako polemikę z prawidłowymi i rzetelnymi ustaleniami organu. Fakt, że w toku długotrwałego postępowania przed organami, argumentu tego nie podniósł sam producent rolny – najbardziej przecież zorientowany w rodzaju i charakterze roślinności porastającej zgłoszone do płatności działki rolne i czynnie kwestionujący ustalenia organu – czyni ten argument niewiarygodnym, przeciwstawnie do stanowczych i konsekwentnych twierdzeń w przedmiocie wykoszenia spornej działki w podanym terminie.

Z powyższych względów Sąd nie stwierdził podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 P.P.s.a., oddalił skargę.