Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2374/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę i budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezydent m.[...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbiórkę i budowę dla [...] Centrum Rehabilitacji [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], obejmujące etapową budowę budynków szpitala (etap 1: budynek "D" wraz z rozbiórkami budynków, budynek tlenowni, stacji transformatorowej, etap II: budynek "E"), etap III: przebudowa budynku "A" wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną, a także murami oporowymi, dla inwestycji polegającej na "rozbudowie, przebudowie i modernizacji budynku szpitala przy ul. [...] w [...]", na terenie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

II.

Po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...], Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Przedstawiając obszernie w uzasadnieniu decyzji przebieg dotychczasowego postępowania dowodowego, w tym procedurę usuwania braków projektu budowlanego, Wojewoda wyjaśnił, że po ich usunięciu przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ww. decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Linie zabudowy dla planowanej inwestycji są zgodne z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a w stosunku do budynku "D" inwestor uzyskał zgodę zarządcy drogi na zbliżenie go do granicy drogi na odległość mniejszą niż 6 m. Gabaryt i usytuowanie projektowanych budynków pozwala na zachowanie warunków prawidłowego oświetlenia światłem dziennym w pomieszczeniach mieszkalnych usytuowanych wzdłuż ul. [...] oraz w budynku mieszkalnym przy ul. [...], co potwierdzają obszerne analizy nasłonecznienia, zawarte w projekcie (projekt budowlany tom 1, str. IA.31 - IA.62). Zgodnie z deklaracja inwestora oraz inwentaryzacją zieleni znajdującą się w projekcie, inwestor ogranicza do minimum wycinkę drzew na terenie działki.

Projektowane budynki "D" i łącznik budynku "E" nie stanowią dominant wysokościowych i nawiązują wysokością do otaczającej zabudowy. Co więcej projektowany budynek "D" nawiązuje wysokością, wysokością gzymsu oraz wysokością i formą otworów okiennych do istniejącego budynku "A", wysokość projektowane budynku "E" nie przekracza wysokości istniejącego budynku "A". Wolnostojące obiekty techniczne zostały zaprojektowane na działce własnej nr ew. [...].

W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że obsługa komunikacyjna inwestycji jest prawidłowa i przewidziano odpowiednią ilość miejsc postojowych zarówno dla samochodów jak i rowerów.

Inwestycja ma również zapewniony dostęp do niezbędnych mediów, zaś odpady komunalne będą, zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gromadzone w "pomieszczeniu" śmietnika zlokalizowanym w budynku "E" a następnie odbierane przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwo, natomiast odpady medyczne będą przechowywane w specjalnym pomieszczeniu znajdującym się w budynku "D", a następnie odbierane przez wyspecjalizowaną firmę.

Zdaniem Wojewody projektowana inwestycja jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). Elewacje posiadające otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 ww. rozporządzenia w stosunku do sąsiednich budynków. Projektowane budynki są oddzielone od siebie ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, tym samym zachowanie odległości 8 m nie jest wymagane. Przedmiotowa inwestycja nie narusza również innych przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co potwierdza analiza tego zagadnienia w projekcie budowalnym (tom 1, str. IA.26 i tom II str. 45 i nast.).

Decyzja organu I instancji nie narusza również § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 29 (nie dokonano zmiany spływu wód), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00-17:00) oraz § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi). Potwierdzenie powyższych tez znajduje się w projekcie budowlanym (analizach zacienia i przesłaniania zamieszczonych w projekcie budowlanym (projekt budowlany tom 1, str. [...]; rysunek nr [...]) i oświadczeniach projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego o zgodności z przepisami prawa.

Projektowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowiskom, tym samym brak było potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Inwestycja zostanie zrealizowana poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych (§ 11 ust. 1 rozporządzenia), a jej realizacja nie spowoduje uciążliwości, w postaci szkodliwego promieniowania i oddziaływania pól elektromagnetycznych, hałasu i drgań (wibracji), zanieczyszczenia powietrza, zanieczyszczenia gruntu i wód, powodzi i zalewania wodami opadowymi, osuwania gruntu, lawiny skalnej i śnieżnej i szkód spowodowanych działalnością górniczą (§ 11 ust. 2 pkt 1-7 rozporządzenia).

Projekt budowlany został przygotowany przez osoby posiadające prawidłowe przygotowanie zawodowe oraz jest kompletny - zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 34 ust. 3d Prawa budowlanego, oraz po uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, aktualne w stosunku do projektu zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b.

Projekt budowlany posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, w szczególności Inwestor przedłożył dokumentację badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną, zalecenia konserwatorskie, warunki przyłączy do sieci od właściwych gestorów, protokół z narady koordynacyjnej oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto do projektu dołączono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...]z [...] lutego 2019 r., decyzję Państwowego Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z [...] lutego 2019 r. zezwalającą na zmianę wymagań sanitarnych w pomieszczeniach, decyzję lokalizacyjną Prezydenta m.[...] Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., zezwalającą na lokalizację na czas nieokreślony 2 zjazdów w ul. [...] i w ul. [...].

Zgodnie z art. 33 ust. 4 P.b. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączono zgodę właściciela obiektu oraz szkic usytuowania obiektów budowlanych do rozebrania, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia i projekt rozbiórki obiektu.

Analizując odwołanie WMN przy ul. [...] Wojewoda wyjaśnił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, zgoda, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 P.b. dotyczy właściciela obiektu, który podlega rozbiórce. Nie jest natomiast wymagana zgoda właścicieli nieruchomości sąsiednich, nawet w takich przypadkach, gdy budynek podlegający rozbiórce jest usytuowany na granicy działki, bądź posiada wspólną ścianę z innym budynkiem (por. wyroki WSA w Łodzi z 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 20/16, WSA w Warszawie z 28 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1141/17, WSA w Kielcach z 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 328/18).

Okoliczność ta nie przesądza o tym, że właściciel nieruchomości sąsiedniej i budynku przylegającego (lub znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie) do obiektu podlegającego rozbiórce nie ma prawa - jako strona postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę - zgłaszać swoich zastrzeżeń w stosunku do planowanej rozbiórki, co też się stało w badanej sprawie. Wspólnota zgłaszała szereg uwag do zamierzenia inwestora i przedłożonej dokumentacji, odnoszących się do możliwego pozbawienia jego nieruchomości dostępu do energii elektrycznej, ograniczeń w korzystaniu z własnej nieruchomości w związku z prowadzeniem prac rozbiórkowych, a także braku jego zgody na dokonanie rozbiórki sąsiedniego budynku.

Podnoszone przez uczestnika kwestie stały się przedmiotem badania organów obu instancji.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wyjaśniono, że inwestor opracował szczegółowe rozwiązania dla poszczególnych etapów prac rozbiórkowych, a ich dokładny opis wraz z inwentaryzacją obiektu znajdują się projekcie (tom 1, str. IK.3 - IK.32). Tym samym zarzut braku projektu rozbiórki jest bezzasadny.

Projektant, w projekcie rozbiórek, podkreślił konieczność zapewnienia bezpieczeństwa oraz możliwości dalszego funkcjonowania komórek lokatorskich zlokalizowanych w piwnicach budynku [...], zatem uwzględnił konieczność zamurowania otworów wejściowych do lokali piwnicznych zlokalizowanych od strony garażu oraz wykonania wejścia do pomieszczeń piwnicznych od strony korytarza wewnętrznego budynku mieszkalnego w celu zapewnienia dostępu do pomieszczeń (tom 1, str. IK. 16).

Przed rozbiórką garażu, budynek mieszkalny przy ul. [...] zostanie zabezpieczony przed uszkodzeniami oraz będzie monitorowany w celu uniknięcia negatywnego wpływu inwestycji budowy szpitala na budynek. Do momentu wybudowania ściany szczelinowej garażu kompleksu szpitalnego, tzw. "E" rozebrane zostaną jedynie stropodach oraz ściany zewnętrzne nie przylegające z granicą działki budynku mieszkalnego ze względu na funkcję ścian zewnętrznych stanowiących mury oporowe dla gruntu rodzimego dziedzińca budynku przy ul. [...].

Prace rozbiórkowe zostaną przeprowadzone w sposób umożliwiający pozostawienie zjazdu do garażu w nienaruszonym stanie. Po wybudowaniu ścian szczelinowych garażu podziemnego należącego do kompleksu szpitalnego wolna przestrzeń między budynkiem mieszkalnym a ścianą szczelinową zostanie zasypana oraz utwardzona zgodnie z projektem. Elementy konstrukcyjne stanowiące pozostałości po rozebranym garażu a znajdujące się powyżej terenu zostaną wyburzone, aby nie były widoczne.

Projektant przewiduje również, że wraz z rozbiórką garażu należącego do szpitala, zostaną rozebrane schody prowadzące na dach garażu stanowiące wyjście ewakuacyjne dla budynku mieszkalnego. Jednakże wyjście ewakuacyjne zostanie odtworzone w formie przedstawionej na załączniku graficznym w projekcie rozbiórki. W celu formalnej możliwości korzystania z wykonanego przejścia ewakuacyjnego należy w porozumieniu z Inwestorem (uzyskać stosowną zgodę na korzystanie z terenu nie należącego do Wspólnoty) przedmiotowe przejście ewakuacyjne zostanie ogrodzone oraz będzie prowadziło na dziedziniec podwórka Wspólnoty poprzez furtkę na granicy działek Szpitala i Wspólnoty.

Projektant odniósł się zatem dość obszernie do kwestii związanych z rozbiórką budynku garażowego, znajdującego się bezpośrednio przy granicy budynku Wspólnoty. Inwestor będzie realizował roboty rozbiórkowe na działce własnej, a kwestie związane z udogodnieniami i koniecznymi dla wspólnoty elementami, w szczególności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, będzie realizował po wcześniejszej zgodzie Wspólnoty.

Inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę już w lutym 2019 r. Wspólnocie znana była już wtedy wola Inwestora co do rozbiórki budynku garażowego. Od tamtego czasu wszelkie rozwiązania zastosowane przez Inwestora są negowane przez Wspólnotę. Przez ten okres Wspólnota nie przedłożyła żadnego opracowania (wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia), które skutecznie osłabiłoby moc dowodową rozwiązań przyjętych przez Wspólnotę w projekcie rozbiórki.

Wojewoda podkreślił również, że organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonują oceny zgodności przedłożonej do zatwierdzania dokumentacji projektowej, w tym również projektu rozbiórki, z przepisami prawa. Zarzut naruszenia przez Prezydenta m.[...] art. 85 k.p.a., w zakresie zaniechania dokonania oględzin jest bezzasadny. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, wbrew twierdzeniom Wspólnoty, nie dokonuje samodzielnie założeń, a jedynie ocenia zgodność przedłożonej dokumentacji projektowej z prawem.

Organ może badać jedynie kwestie określone w art. 35 ust. 1 P.b. W przepisie tym został określony zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Organ został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu architektoniczno-budowlanego. Ocenie organu może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie zbadanie zgodności rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej zasadniczo nie ma uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w zakresie określonym w art. 5 P.b.

Organ nie ma zatem kompetencji do badania rozwiązań projektowych, a tym bardziej konstrukcyjnej przyjętych dla planowanej rozbiórki. Analogicznie do pozwolenia na budowę, odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami ponosi przede wszystkim projektant, wykonujący dokumentację rozbiórki.

Odnośnie do kwestii naruszania przez planowaną rozbiórkę art. 147 K.c. wskazano, że zarzut ten nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Inwestor przestawił sposób zabezpieczenia budynku Wspólnoty, który ma na celu wzmocnienie go. Wspólnota nie przedłożyła zaś w tym zakresie żadnego dokumentu, który odebrałby wiarygodność opracowaniu Inwestora. Nie można więc zakładać, że sama realizacja inwestycji jako taka, nie może naruszać stabilność budynku przy ul. [...]. Organ wydając decyzję w sprawie pozwolenia na budowę nie może uzależniać swoich rozstrzygnięć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Niedopuszczalnym jest opieranie decyzji administracyjnej na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować.

Organ nie może również nałożyć na inwestora uzgodnienia ze Wspólnotą projektu rozbiórki, przyjęcia wspólnych rozwiązań projektowych, czy też "dopuszczenia" Wspólnoty do procesu decyzyjnego w procesie pozwolenia na rozbiórkę.

W końcowej konkluzji Wojewoda podkreślił, że realizacja każdego obiektu budowlanego wiąże się z określonymi ograniczeniami dla nieruchomości sąsiednich. Powyższe nie może jednak ograniczać prawa Inwestora do zabudowy działki w sposób zgodny z przepisami.

III.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie kwestionując ją w całości i zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz zaniechaniu zbadania, czy podziemny garaż usytuowany bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] nie stanowi składowej nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] w Warszawie, w szczególności w sytuacji gdy wjazd do ww. garażu możliwy jest wyłącznie z posesji położonej przy ul. [...], a część przedmiotowego garażu znajduje się w obrysie budynku przy ul. [...];

b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w zaniechaniu ustalenia czy rozbiórka podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] nie grozi temu budynkowi utratą oparcia oraz nie będzie prowadzić do pozbawienia budynku mieszkalnego przy ul. [...] wyjścia ewakuacyjnego;

c) art. 31 ust. 4 P.b. poprzez zaniechanie zażądania od inwestora przedstawienia ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia szczegółowych danych o przeznaczonym do rozbiórki podziemnym garażu usytuowanym bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...], w tym w szczególności w zakresie sposobu "związania" planowanego do rozbiórki obiektu z nieruchomością budynkową Skarżącej;

d) art. 33 ust 4 pkt 1 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę w sytuacji, gdy do wniosku o pozwolenie na budowę obejmującego również wniosek o pozwolenie na rozbiórkę podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] wbrew obowiązkowi z art. 33 ust. 4 pkt 1 P.b. nie została dołączona zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej będącej właścicielem obiektu budowlanego w postaci ww. garażu podziemnego w części obejmującej dwa pomieszczenia o powierzchni około 20 m2, które znajdują się bezpośrednio pod obrysem budynku przy ul. [...], a do których dostęp zapewniony jest przez pomieszczenia garażu znajdujące się w ww. garażu w obrysie działki nr [...];

e) art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 oraz 6 P.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę poprzez utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę w sytuacji, gdy do wniosku o pozwolenie na budowę obejmującego również wniosek o pozwolenie na rozbiórkę podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] wbrew obowiązkowi z art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 oraz 6 P.b. nie został dołączony kompletny i spełniający wymagania przepisów prawa projekt rozbiórki obiektu, albowiem projekt ten nie posiada części rysunkowej, a część opisowa tego projektu nie obejmuje przedmiotów rozbiórki i technologii wykonania robót rozbiórkowych, jak również nie zawiera szczegółowego zakresu prac zabezpieczających, w tym sposobu monitorowania wpływu prac rozbiórkowych na statykę budynku Wspólnoty oraz opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; względnie art. 30b ust 3 pkt 1, 3, 4 i 6 P.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji poprzez utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę w sytuacji, gdy do wniosku o pozwolenie na budowę obejmującego również wniosek o pozwolenie na rozbiórkę podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] wbrew obowiązkowi z art. art. 30b ust. 3 pkt 3, 4 i 6 P.b. nie został dołączony kompletny i spełniający wymagania przepisów prawa projekt rozbiórki obiektu, albowiem projekt ten nie posiada części rysunkowej, a część opisowa tego projektu nie obejmuje przedmiotów rozbiórki i technologii wykonania robót rozbiórkowych, jak również nie zawiera szczegółowego zakresu prac zabezpieczających, w tym sposobu monitorowania wpływu prac rozbiórkowych na statykę budynku Wspólnoty oraz opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

f) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę w sytuacji, gdy stanowiący integralną część wniosku o pozwolenie na budowę projekt rozbiórki nie może być uznany za sporządzony z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, albowiem nie zawiera on zobowiązania inwestora do pokrycia wszelkich kosztów związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji przez co wykonanie zaskarżonej decyzji nieść może za sobą konieczność poniesienia przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w [...] i jej mieszkańców niczym nieuzasadnionych kosztów związanych z realizacją inwestycji przez inwestora, który to podmiot jako jedyny wywodzić będzie korzyści z realizacji tej inwestycji, w tym m.in. oczekiwanego przez inwestora pokrycia kosztów związanych z koniecznością zamurowania otworów wejściowych do lokali piwnicznych zlokalizowanych od strony garażu podziemnego oraz kosztów wykonania prac budowlanych, dotyczących zachowania lub też odtworzenia bryły budynku przy ul. [...] w części, w jakiej budynek ten zostanie "odsłonięty" poprzez przeprowadzenie rozbiórki podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...];

g) art. 85 § 1 k.p.a. (w skardze błędnie wskazano na art. 85 ust. 1 - przyp. Sądu) poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin planowanego do rozbiórki obiektu budowlanego - przedmiotowego garażu - bezpodstawne przyjęcie "założenia", że mający podlegać rozbiórce garaż nie jest konstrukcyjnie związany z budynkiem mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...], a rozbiórka garażu nie zagraża bezpieczeństwu mienia i ludzi i to w sytuacji, gdy Inwestor wedle wiedzy skarżącej nie oparł twierdzenia o rzekomej odrębności konstrukcyjnej planowanego do rozbiórki garażu na przeprowadzonych badaniach (np. odkrywkach);

h) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I Instancji;

i) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie jego zastosowania, a w konsekwencji zaniechanie uchylenia decyzji organu I Instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja organu I Instancji została wydana nie tylko z naruszeniem przepisów wskazanych w pkt od a) do h) powyżej, ale również w sytuacji, gdy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pozwala na usytuowanie drogi wjazdowej do projektowanego garażu podziemnego w zbyt bliskiej odległości od budynku przy ul. [...] projektowanej przez co korzystanie z tego wjazdu skutkować będzie zakłóceniem korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę z przeznaczenia nieruchomości i stosunków sąsiedzkich, w tym w szczególności poprzez nadmierną emisję spalin;

j) art. 147 k.c. poprzez wydanie decyzji obejmującej zezwolenie na prowadzenie robót rozbiórkowych, dotyczących rozbiórki podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...], które w sposób oczywisty grożą utratą oparcia dla nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. [...].

Skarżąca Wspólnota wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji

alternatywnie o:

2. uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku technicznego - garażu podziemnego oznaczonego na planie budynków przeznaczonych do rozbiórki (Ryc. 3.1) numerem 4, jak również uchylenie decyzji organu I instancji w części obejmującej zatwierdzenie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę budynku technicznego - garażu podziemnego oznaczonego na planie budynków przeznaczonych do rozbiórki (Ryc. 3.1) numerem 4,

3. w obu przypadkach Strona wniosła o orzeczenie o kosztach postępowania.

Skarżąca Wspólnota wniosła również o to, aby Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako p.p.s.a.) przeprowadził dowód uzupełniający z opinii inżyniera budownictwa, na okoliczność: oceny ryzyka utraty oparcia dla ścian budynku skarżącej, w przypadku dokonania rozbiórki garażu podziemnego, który "wchodzi" pod obrys budynku skarżącej wspólnoty przy zastosowaniu opisanej ogólnikowo w projekcie rozbiórki technologii.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V.

Skarga jest nieuzasadniona.

W związku z wystąpieniem o udzielenie pozwolenia na budowę przed 19 września 2020 r., do oceny projektu budowlanego zastosowanie znajdowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r.), na co zasadnie zwraca uwagę organ odwoławczy.

Zgodnie więc z art. 35 ust. 1 P.b. (w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

Postępowanie organów architektoniczno-budowlanych obu instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zaś przedłożony projekt mógł zdaniem Sądu zyskać aprobatę i zatwierdzenie, otwierając Inwestorowi drogę do realizacji zamierzenia budowlanego.

W sprawie nie może być sporu co do tego, że przeprowadzona przez organy kontrola projektu spełnia wymóg z art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 P.b. Projekt został bowiem sporządzony przez osoby uprawnione, które załączyły do akt niezbędne dokumenty potwierdzające ich uprawnienia budowlane, jest także kompletny, posiada niezbędne opinie oraz instrukcję BIOZ. Projekt został także sprawdzony przez osobę uprawnioną. W tej warstwie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przez organy, Sąd nie stwierdza jakichkolwiek naruszeń. Jednocześnie zwrócić należy uwagę na wcześniejsze decyzje Wojewody uchylające decyzje organu I instancji oraz w szczególności prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organy, w tym na etapie rozpatrywania odwołania, co skutecznie podważa twierdzenia o jedynie "powierzchownym" zbadaniu istoty sprawy.

Zgodnie z kolei z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego jest kontrola zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy (także decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli mamy do czynienia z przedsięwzięciem wymagającym takiego aktu).

Zamierzenie inwestycyjne oceniane w niniejszej sprawie zostało objęte decyzją Prezydenta m.[...] z [...] lipca 2018 r. nr [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którą następnie zmieniono.

Porównanie zatwierdzonego projektu budowlanego oraz decyzji lokalizacyjnej nie wskazuje, aby organ naruszył obowiązki z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., zwłaszcza w zakresie przyjętego rodzaju inwestycji jak i jej charakterystycznych parametrów określonych w decyzji lokalizacyjnej. W ocenie Sądu, planowana inwestycja została prawidłowo uznana za zgodną z decyzją lokalizacyjną. W istocie zamierzenie stanowi dalszy etap rozbudowy istniejącego już szpitala przy ul. [...] w [...](kontynuuje zabudowę leczniczą istniejącą na działce inwestycyjnej). Sam przedmiot inwestycji nie jest również, w ocenie Sądu, kwestionowany przez Stronę.

VI.

Z zarzutów skargi, stanowiących rozwinięcie podniesionych w odwołaniu uchybień organu, wynika, że Strona Skarżąca przede wszystkim kontestuje działania organów architektoniczno-budowlanych związane z planowaną przez inwestora rozbiórką nieużytkowanego garażu znajdującego się na działce inwestycyjnej, przylegającego do budynku Wspólnoty, w tym niewłaściwe wyjaśnienie okoliczności sprawy związanych z wzajemnym powiązaniem obiektów (garażu i budynku Wspólnoty) oraz koniecznością wyrażenia przez Wspólnotę zgody na wykonanie rozbiórki garażu ze względu na to, że obiekt ten znajduje się na działce Skarżącej (w obrysie budynku Wspólnoty).

Sąd nie podziela argumentacji podniesionej w skardze.

Strona przede wszystkim błędnie wskazuje, że budynek garażowy znajduje się na jej nieruchomości. Jak słusznie jednak wskazał organ I instancji, prowadząc w tym względzie postępowanie wyjaśniające, z informacji zwartych z rejestrze gruntów wnika, że budynek garażu podziemnego, oznaczony w projekcie rozbiórek jako budynek nr 4, stanowi część nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (działka inwestycyjna), przy czym w rejestrze gruntów budynek ten jest opisany pod nr [...]. Nie ma jakichkolwiek uzasadnionych i prawnych podstaw by twierdzić, że budynek ten stanowi odrębny od gruntu inwestora przedmiot własności i że należy do Wspólnoty (w zakresie części nieruchomości położonej przy ul. T. [...], na działce ewidencyjnej nr [...]). Organ zasadnie zakwestionował wiec przedstawiony przez Wspólnotę dowód o własności budynku, w postaci wydruk zdjęcia opisu posesji przy ul. [...] nr [...]hip. [...] kol. we wsi [...] [...]/Rej. hip.[, sporządzonego w dniu 20 grudnia 1956 r., wymieniającego 2 budynki: mieszkalny i garaż. Dokument ten świadczyć co najwyżej może o tym, że w przeszłości, w roku 1956, garaż i budynek mieszkalny znajdowały się na jednej nieruchomości ewidencyjnej przy ul. [...]. Dowód ten nie może się jednak odnosić do stanu aktualnego, wyraźnie wynikającego z ewidencji gruntów i budynków oraz z księgi wieczystej. To więc, że być może w przeszłości garaż był wykorzystywany przez mieszkańców posesji przy ul. [...], nie świadczy jeszcze o tym, że jego własność przysługuje Wspólnocie bądź jej członkom i że mają oni prawo decydowania o jego losach. Organy architektoniczno-budowlane nie są powołane do rozstrzygania sporów własnościowych. Wspólnota miała wystarczający czas aby kwestie te ewentualnie uregulować.

Sąd nie podziela także zarzutu pobieżnego zbadania sprawy przez organy obu instancji.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 P.b. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Do projektu budowlanego załączono niewątpliwie projekt planowanych rozbiórek (patrz s. lK.1 do lK.32, tom I). Znajduje się w nim również opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych garażu - budynek nr 4 (patrz s. IK.13 do IK.17, tom I). Projekt zawiera także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (patrz s. IK.27 do IK.30 tom I). W ocenie Sądu projekt spełnia wymagania art. 33 ust. 4 pkt 3, 4 i 6 P.b. To, że Skarżąca Wspólnota kwestionuje ów projekt jako niepełny, pomimo tego że został on sporządzony przez osobę uprawnioną do projektowania, nie może stanowić podstawy do oceny rozwiązań technicznych w nim przyjętych. Słusznie podkreślono w decyzji Wojewody, że organy architektoniczno-budowlane nie sprawują nadzoru nad prawidłowością rozwiązań technicznych przyjętych przez projektanta, za które ten podmiot ponosi odpowiedzialność. Jeżeli więc Wspólnota nie przedkłada odmiennego opracowania o równoważnej mocy (w istocie opinii innego uprawnionego projektanta), to kwestionowanie rozwiązań projektowych przyjętych w projekcie rozbiórek jest działaniem gołosłownym.

Sąd zwraca również uwagę, że z rejestru gruntów, wniosku oraz w projektu rozbiórek, zwłaszcza zaś z ekspertyzy wpływu rozbiórek na stan techniczny istniejących obiektów (s. IK.27, tom I), wynika, że wszystkie obiekty przewidziane do wyburzenia stanowią odrębne ustroje konstrukcyjne od budynków przeznaczonych do dalszej eksploatacji. Zakres robót przedstawiony przez inwestora nie obejmuje także wyburzenia części garażu mającej się rzekomo znajdować pod budynkiem Wspólnoty przy ul. [...]. Nie można w sposób prawnie uzasadniony twierdzić, że pomieszczenia piwniczne budynku Wspólnoty stanowią dalszą część garażu. Z rejestru gruntów wynika, że budynek mieszkalnych powstał w 1937 roku, zaś garaż, stanowiący obecnie część nieruchomości przy ul. [...] - w latach 50-tych XX wieku. Sąd, w ślad z organami, odrzuca zatem twierdzenie, jakoby budynek mieszkalny opierał swoją konstrukcję na wzniesionym później garażu. Na wyburzenie garażu nie była zatem wymagana jakakolwiek zgoda Wspólnoty, która rości sobie do tego prawo niezasadnie.

Nie jest także tak, że z uwagi na położenie garażu na granicy działek, w bezpośrednim sąsiedztwie z budynkiem Wspólnoty, jest ona uprawniona do wyrażenia zgody na jego rozbiórkę. Położenie budynków nie daje Wspólnocie jakichkolwiek praw podmiotowych względem budynku garażowego, znajdującego się na działce inwestycyjnej.

Podkreślić jednocześnie należy, że wniosek o wydanie zgody budowlanej, jak również dołączony do niego projekt, obejmują wyłącznie teren inwestycji - działkę nr ewid. [...]. To zaś, że Wspólnota domaga się wykonania nowej przegrody pionowej (ściany nośnej) oddzielającej część pomieszczenia garażu stanowiącego podpiwniczenie budynku przy ul. [...] oraz zmiany dróg komunikacyjnych w piwnicy pod budynkiem Wspólnoty, nie upoważnia jeszcze - jak trafnie wskazał organ I instancji - do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania tych robót na działce Wspólnoty. Inwestor jest niewątpliwie zobowiązany do takiego prowadzenia procesu budowlanego, który nie zachwieje możliwością korzystania z obiektu Wspólnoty i jego bezpieczeństwem. Tym bardziej, że w projekcie rozbiórek zastrzeżono, że rozebranie garażu nie może spowodować uciążliwości w korzystaniu z budynku Wspólnoty (kwestia zamknięcia pomieszczeń dotychczas dostępnych od strony garażu - zamurowania ściany). Oczywiste jest więc, że po rozebraniu garażu Inwestor będzie musiał przeprowadzić takie czynności, które spowodują, że nie zostanie jakakolwiek pusta przestrzeń w miejscu przejścia z dotychczasowego garażu do budynku Wspólnoty. Dotyczy to jednak jedynie kwestii otwartej obecnie przegrody od strony garażu, umożliwiającej dostęp do piwnic Wspólnoty. Projekt wyraźnie to podkreśla. Wspólnota nie może jednak oczekiwać, że w sytuacji braku jakichkolwiek cywilnoprawnych tytułów do nieruchomości inwestycyjnej, organ zobowiąże inwestora do reorganizacji wewnętrznej komunikacji w budynku Wspólnoty.

Podobnie rzecz wygląda z wyjściem ewakuacyjnym z budynku Wspólnoty na dach garażu oraz ze schodami pierwotnie prowadzącymi z dachu tego garażu na teren Wspólnoty (kontynuacja drogi ewakuacyjnej). Sąd podkreśla, że Inwestor dopuszcza możliwość zachowania możliwości korzystania przez Wspólnotę z wyjścia ewakuacyjnego. Nie jest jednak tak, że właściciel sąsiedniego budynku, korzystający z działki sąsiedniej, jeżeli nie ma prawnie usankcjonowanego w tym zakresie uprawnienia, może formułować jakiekolwiek żądania względem właściciela nieruchomości sąsiedniej. W tym względzie Inwestor i Wspólnota, na co zwraca uwagę również projektant, powinny kwestie tę zgodnie uregulować. Organy nie mogą jednakże nakładać obowiązków w tym zakresie na Inwestora, który ogranicza się jedynie do własnej działki i nie wskazuje działki Wspólnoty o nr ewid. [...] jako objętej inwestycją. Wspólnota zaś nie wykazała, aby miała uprawnienie do korzystania z nieruchomości inwestycyjnej.

Podkreślić także należy, że w projekcie rozbiórek (s. lK.16, tom I), zawarto informacje dotyczące robót do wykonania na działce przy ul. [...], w tym w budynku mieszkalnym. W tym opisie projektant zaznaczył, że na te roboty potrzebna będzie zgoda Wspólnoty, jako właściciela oraz uzyskanie wymaganych pozwoleń na budowę. W niniejszej sprawie inwestor nie wnioskuje jednakże o ich wykonanie, a zakres robót objętych wnioskiem nie wymaga jakiejkolwiek ingerencji w budynek Wspólnoty.

Odnosząc się jeszcze raz do kwestii wyjścia ewakuacyjnego Sąd zwraca uwagę, że z projektu rozbiórek wynika, że wyjście to może zostać odtworzone, jednak na korzystanie z niego Wspólnota musi uzyskać stosowną zgodę Inwestora, jako właściciela nieruchomości przy ul. [...] (brak jakiejkolwiek służebności umożliwiającej korzystanie przez właścicieli budynku przy ul. T. [...] z wyjścia ewakuacyjnego prowadzącego na dach garażu a z niego na działkę Wspólnoty). Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do prawa przechodzenia przez garaż do pomieszczeń znajdujących się w piwnicach budynku Wspólnoty, o czym Sąd przypomina w kontekście żądań pełnomocnika Wspólnoty odtworzenia ściany i ingerencji w układ komunikacyjny w budynku Wspólnoty.

Analizując projekt i wydaną decyzję należy wskazać, że zawiera on wystarczające wskazanie o obowiązku monitorowania budynku przy ul. [...]. Nadto, w punkcie 3 warunków decyzji organu I instancji wskazano, że "przed rozpoczęciem budowy, rozbiórki należy zabezpieczyć w uzgodnieniu ze Wspólnotą Mieszkaniową budynek przy ul. [...]. W czasie trwania budowy i rozbiórek należy monitorować statykę istniejących budynków, w szczególności budynku przy ul. T. [...]". Zdaniem Sądu powyższe w wystarczający sposób zabezpiecza interesy Wspólnoty. Metoda, jaką ów obowiązek Inwestora zostanie zrealizowany, nie ma w sprawie znaczenia. Inwestor zobowiązany jest bowiem do prowadzenia inwestycji w taki sposób, aby nie zagrażało to budynkom sąsiadującym. Ewentualne uchybienia w tym względzie stanowią domenę zastrzeżoną dla organów nadzoru budowlanego.

Sąd podkreśla również, że z projektu budowlanego wynika, że inwestor sporządził ocenę techniczną garażu i budynku Wspólnoty. Ponadto, prace rozbiórkowe garażu będą prowadzone w ten sposób, że budynek ten nie zostanie w całości rozebrany (będzie to następowało sukcesywnie), zaś całkowita rozbiórka nastąpi dopiero po wykonaniu ściany szczelinowej, zabezpieczającej statykę budynku Wspólnoty.

W odniesieniu do oddziaływania zaprojektowanego garażu (posadowionego w miejscu garażu wyburzanego) Sąd wyjaśnia, że garaż podziemny ma znajdować się w odległości odpowiednio: 1,7 m oraz 2 m od działki nr [...] z obrębu [...] i w pierwszym przypadku jest to odległość od części podziemnej garażu, natomiast część nadziemna jest od tej granicy bardziej odsunięta. Słusznie wskazują organy, że zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych, odległość od granicy działki do m.in. rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, nie może być mniejsza niż 1,5 m. Projektowana inwestycja spełnia ten warunek.

W konsekwencji należy przychylić się do wskazania organów, że w myśl art. 35 ust. 4 P.b., w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Reasumując, za niezasadne Sąd uznaje wszystkie zarzuty skargi.

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (zarzut nr 1 lit. a, b). Jak wskazano, wobec jednoznacznych i oczywistych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, daty powstania obu budynków oraz wpisów w księdze wieczystej nieruchomości (a w zasadzie braku wpisów stosownych służebności), organy nie mogły mieć jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że garaż usytuowany bezpośrednio przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] nie jest częścią składową tej ostatniej. To, że do garażu prowadzi przez działkę Wspólnoty zjazd nie świadczy jeszcze o tym, że jego własność należy do Wspólnoty bądź jej poszczególnych członków. Wspólnota nie wykazała jakimkolwiek dowodem, że budynek garażowy należy właśnie do niej (chociażby w części) lub że dysponuje ograniczonym prawem rzeczowym względem tego obiektu. Sąd nie podziela również zastrzeżeń, że część garażu znajduje się w obrysie budynku przy ul. [...]. Również i w tym wypadku Wspólnota działa wyłącznie gołosłownie, formułując takie stwierdzenia na podstawie dostępu do niektórych swoich pomieszczeń, realizowanego przez budynek garażowy. Sąd zwraca uwagę, że z powołanego w skardze art. 77 § 1 k.p.a. wynika zasada koniecznego współdziałania strony i organu w wyjaśnieniu istoty sprawy. Wspólnota nie może zatem bezczynnie oczekiwać, że organ architektoniczno-budowlany podejmie inicjatywę dowodową po to, by poszukiwać okoliczności być może korzystniejszych dla Wspólnoty, niż dotychczas ustalone. Inwestor domaga się udzielenia zgody na rozbiórkę garażu znajdującego się w granicach jego nieruchomości i w braku odmiennych ustaleń organ był tym związany.

Nie można mieć również jakichkolwiek zastrzeżeń co do tego, że przewidziany w projekcie sposób rozbiórki garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku Wspólnoty, nie zagrozi mu utratą oparcia i nie pozbawi w sposób bezprawny wyjścia ewakuacyjnego. W odniesieniu do pierwszej z tych kwestii w sposób dostatecznie klarowny wyjaśniono w sprawie, że po pierwsze organy nie analizują technicznych rozwiązań przewidzianych robót budowlanych, a po drugie, z opisu prac rozbiórkowych, zwłaszcza z ich etapowania i obowiązku wykonania ściany szczelinowej, wynika, że statyka budynku Wspólnoty nie zostanie zagrożona. W ramach analizy rozwiązań prawnych, a taką jest ocena dokonywana przez organy architektoniczno-budowlane, nie weryfikuje się hipotetycznego, swoistego "czarnego scenariusza", zakładającego wystąpienie zagrożenia budowlanego. Podkreślenia wymaga, że projekt został sporządzony przez osobę posiadająca udokumentowane kwalifikacje projektowe. Strona w istocie antycypuje ewentualne trudności jakie mogą powstać na etapie realizacji inwestycji, których w chwili obecnej ani nie można zakładać ani przewidzieć. Jest to domena nadzoru budowlanego a nie organów architektoniczno-budowlanych.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 31 ust. 4 P.b. (zarzut nr 1 lit. c). Wspólnota błędnie uważa, że Inwestor nie wykazał samodzielności konstrukcyjnej budynku garażu. Sąd tego zapatrywania nie podziela, bowiem w aktach znajduje się stosowna ocena osoby uprawnionej do jej dokonania, zaś Wspólnota nie przedstawiła niczego, co by tę ocenę podważało. Nadto, już z daty powstania obu budynków (garażu i budynku mieszkalnego) wynika, że nie mogły one stanowić konstrukcji wspólnej.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 1 P.b. (zarzut nr 1 lit. d), stanowiący naturalną konsekwencję przyjętych przez Wspólnotę założeń o przysługiwaniu jej własności części garażu. Wbrew ocenie Skarżącej, do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę podziemnego garażu nie była wymagana jej zgoda. Z punktu widzenia prawa Wspólnota nie wykazała, że jest właścicielem części garażu obejmującej dwa pomieszczenia o powierzchni około 20 m2. Jak wyjaśniono, to, że owe pomieszczenia znajdują się pod obrysem budynku Wspólnoty i do których dostęp zapewniony jest przez pomieszczenia garażu, nie czyni jeszcze Wspólnoty współwłaścicielem garażu. To, że na przestrzeni minionych lat ukształtowano sposób korzystania z pomieszczeń piwnicznych Wspólnoty znajdujących się pod jej budynkiem w ten sposób, że dostęp do nich został zrealizowany poprzez garaż, nie uzasadnia twierdzenia, że pomieszczenia te stanowią część garażu. Dodać przy tym należy, że Inwestor ubiega się o zgodę na rozbiórkę garażu położonego na jego działce. To czego oczekuje Wspólnota, to zdaniem Sądu zapewnienie jej przez Inwestora dostępu do pomieszczeń piwnic poprzez wybicie otworu umożliwiającego korzystanie z nich od strony budynku Wspólnoty, co nie mogło zostać objęte orzekaniem w niniejszej sprawie. Jak wskazano, budynek garażu i budynek mieszkalny są odrębnymi konstrukcjami. Inwestor rozbiórkę garażu będzie musiał jednak przeprowadzić w taki sposób, aby nie spowodować zagrożenia dla budynku Wspólnoty, co w praktyce oznacza m.in. "zamknięcie" dostępu do pomieszczeń Wspólnoty od strony dotychczasowego garażu. Nie ma jednak podstaw by nakładać na Inwestora obowiązek poprawienia projektu poprzez wybicie przejścia w ścianie znajdującej się w budynku Wspólnoty. Organy trafnie podkreśliły, że Wspólnota nie wykazała, aby przysługiwało jej jakiekolwiek, nawet ograniczone, prawo do korzystania z budynku garażowego. Rzeczą organów nie jest natomiast rozstrzyganie ewentualnych sporów własnościowych.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 oraz 6 P.b. jak i alternatywnego zarzutu naruszenia obecnie obowiązującego art. 30b ust. 3 pkt 1, 3, 4 i 6 P.b. (zarzut nr 1 lit. e). Projekt rozbiórki jest wystarczający do tego, aby na jego podstawie przeprowadzić proces budowlany rozbiórki garażu. Projekt tego rodzaju nie musi bezwzględnie posiadać części rysunkowej, czego domaga się Wspólnota, a także precyzyjnego - jak dalej wyjaśnia - opisu, niejako "krok po kroku", zakresu rozbiórki i technologii wykonania robót rozbiórkowych. Opis rozbiórki pozwala na określenie co konkretnie zostanie rozebrane i w jaki sposób ma to następować. Projektant szczególną uwagę zwrócił przy tym na kwestie bezpieczeństwa, wskazując że najpierw można rozebrać jedynie ściany zewnętrzne nie przylegające do budynku Wspólnoty, zaś dopiero po wykonaniu ściany szczelinowej nowego garażu, będzie możliwe dokończenie rozbiórki.

Nie ma także podstaw do kwestionowania przyjętego sposobu monitorowania wpływu prac rozbiórkowych na statykę budynku Wspólnoty i kwestię bezpieczeństwa ludzi i mienia. Każdy proces budowlany pociąga za sobą pewną dozę ryzyka, zależną od różnych czynników, przez co wymaga ostrożności na każdym etapie, w tym projektowania i realizacji. Nie jest jednak tak, co sugeruje skarga Wspólnoty, że w tej sprawie Inwestor zwrócił się do organu o w istocie "życzeniowe" zatwierdzenie rozbiórki, bez spełnienia jakichkolwiek wymagań pozwalających na ocenę dopuszczalności i prawidłowości takiego zamierzenia. Podkreślenia wymaga to, że przedstawiony przez Inwestora projekt rozbiórki sporządzony został przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje. Wspólnota przeciwstawia temu jedynie swoje gołosłowne twierdzenia o istnieniu zagrożenia i brakach w projekcie. Tymczasem projekt rozbiórki wyraźnie kładzie nacisk na kwestie bezpieczeństwa i nie jest - jak wskazano - projektem "pustym".

Za chybiony Sąd uznaje także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (zarzut nr 1 lit. f). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Wspólnota twierdzi, że projekt rozbiórki nie może być uznany za sporządzony z poszanowaniem interesów Skarżącej, albowiem nie zawiera zobowiązania Inwestora do pokrycia wszelkich kosztów związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji przez co wykonanie zaskarżonej decyzji nieść może za sobą konieczność poniesienia przez Wspólnotę i jej mieszkańców niczym nieuzasadnionych kosztów związanych z realizacją inwestycji przez Inwestora, który to podmiot jako jedyny wywodzić będzie korzyści z realizacji tej inwestycji, w tym m.in. oczekiwanego przez inwestora pokrycia kosztów związanych z koniecznością zamurowania otworów wejściowych do lokali piwnicznych zlokalizowanych od strony garażu podziemnego oraz kosztów wykonania prac budowlanych, dotyczących zachowania lub też odtworzenia bryły budynku przy ul. [...] w części, w jakiej budynek ten zostanie "odsłonięty" poprzez przeprowadzenie rozbiórki podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym.

Organy orzekając w sprawie nie mogły zawrzeć w decyzjach jakichkolwiek stwierdzeń nakładających obowiązki nieprzewidziane w prawie, w tym zwłaszcza obowiązki wzajemnych rozliczeń właścicieli lokali leżących na granicy nieruchomości. Już wcześniej podkreślono, że dokonując rozbiórki obiektu Inwestor jest zobowiązany do takiego działania, które nie spowoduje ingerencji we własność Wspólnoty i jej członków, w tym do zapewnienia, po wykonaniu ściany szczelinowej nowego garażu, zagospodarowania pozostałości poprzedniego obiektu. Nie oznacza to jednak, że Wspólnota może dyktować jaki zakres prac ma wykonać Inwestor, w tym prac w jej obiekcie.

Nie doszło w sprawie również do naruszenia art. 85 § 1 k.p.a. (zarzut nr 1 lit. g), gdyż przepis ten nie mógł zostać w sprawie zastosowany.

Podkreślenia wymaga, że na konstrukcyjną odrębność budynków garażowego i mieszkalnego wskazuje przede wszystkim odrębny czas ich powstania, jak i sporządzona w tym zakresie przez uprawnionego projektanta opinia. Wspólnota nie podjęła natomiast jakichkolwiek starań, by dowody te obalić, formułując jedynie żądania dalszego i jeszcze bardziej szczegółowego wyjaśniania tej kwestii np. w drodze odkrywek ścian. Organy i Sąd nie miały jednakże jakichkolwiek podstaw by sporządzoną przez uprawnioną osobę opinię kwestionować, tym bardziej że to ten właśnie podmiot będzie ponosić odpowiedzialność w razie, gdyby okazało się że dane w niej zawarte są nieprawdziwe. Domaganie się, aby to organ w procesie zatwierdzania projektu budowlanego czynił ustalenia w drodze wizji terenowej nie uwzględnia charakteru postępowania i roli organu, który bazuje na opracowaniach sporządzanych przez profesjonalistów. Wspólnota nie może więc oczekiwać, że jej twierdzenia o wspólnych ścianach budynków, niepoparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, stanowić będą wystarczający asumpt do tego, aby zakwestionować opinię sporządzoną przez podmiot profesjonalny.

Nie ma również podstaw, by w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. to Sąd przeprowadzał dowód z opinii inżyniera budownictwa na wskazane przez Skarżącą okoliczności. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przeprowadza się jedynie dowód uzupełniający z dokumentu. Nie mieści się tu więc dopuszczanie dowodu z opinii biegłego.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że w sytuacji gdyby okazało się, że ustrój nośny budynków jest inny niż przyjęto w projekcie i poprzedzającej go opinii, będzie to nowa okoliczność w sprawie, wymagająca stosownej reakcji organów, nie wykluczając działań nadzoru budowlanego.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (zarzut nr 1 lit. h). Zarzut ten bazuje na założeniu, że w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji, a nie do jej utrzymania w mocy. W konsekwencji zarzut ten jest w całości powiązany i zależny od skuteczności wcześniej sformułowanych zarzutów, które Sąd jednak uznał za nieuzasadnione.

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. (zarzut nr 1 lit. i). Podobnie jak wcześniej, także i w tym przypadku zarzut ten powiązany jest ściśle z wcześniej sformułowanymi uchybieniami, które Sąd uznał jednak za nieuzasadnione. W ramach tego zarzutu Strona wskazuje, że decyzja zezwala na usytuowanie drogi wjazdowej do projektowanego garażu podziemnego w zbyt bliskiej odległości od budynku przy ul. [...], przez co korzystanie z tego wjazdu skutkować będzie zakłóceniem korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę z przeznaczenia nieruchomości i stosunków sąsiedzkich, w tym w szczególności poprzez nadmierną emisję spalin.

Należy jednak przypomnieć, że w odniesieniu do oddziaływania zaprojektowanego garażu (posadowionego w miejscu garażu wyburzanego) nowy garaż podziemny ma znajdować się w odległości odpowiednio 1,7 m oraz 2 m od działki Wspólnoty. Zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych, odległość od granicy działki do m.in. rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, nie może być mniejsza niż 1,5 m. Projektowana inwestycja spełnia ten warunek.

Zaznaczyć również należy, że dotychczas Wspólnocie w ogóle "nie przeszkadzał" wjazd do garażu położony bezpośrednio przy jej budynku (por. zdjęcia i mapa), natomiast zacznie już przeszkadzać wjazd odsunięty na wymaganą prawem odległość.

Nie można również uznać, że doszło do naruszenia art. 147 k.c. poprzez wydanie decyzji obejmującej zezwolenie na prowadzenie robót rozbiórkowych, dotyczących rozbiórki podziemnego garażu usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym, które w sposób oczywisty grożą utratą oparcia dla nieruchomości sąsiedniej. Owa utrata oparcia jest oczywista wyłącznie dla Wspólnoty, co nie jest uzasadnieniem dla stwierdzenia naruszenia art. 147 k.c. W ocenie Sądu w projekcie zabezpieczono interesy Wspólnoty (etapowanie rozbiórki, wykonanie ściany szczelinowej, monitoring osiadania budynków).

W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.