Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 708/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 7, art. 36a
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oraz sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzj Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 26 czerwca 2017 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga G. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2017 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 16 maja 2016 r. S. F. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie prawidłowości usytuowania budynku mieszkalnego na działce nr [..] przy ul. B. w G.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 25 maja 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sprawdzenia czy roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku zostały wykonane zgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę.

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 2016 r. organ ustalił, że:

- wymiary zewnętrzne istniejącego budynku mieszkalnego różnią się od wymiarów z projektu budowlanego (11,79 m x 9,05 m) i są większe po długości o 27 cm a po szerokości o 11 cm;

- od strony zachodniej istniejący budynek mieszkalny znajduje się od linii granicy (wyznaczonej przez istniejące w gruncie kamienie graniczne) z działką nr [..] w odległości: narożnik północny – 3,71 m, a narożnik południowy - 3,82 m;

- od strony wschodniej istniejący budynek mieszkalny znajduje się od linii granicy (wyznaczonej przez istniejące w gruncie kamienie graniczne) z działką nr [..] w odległości: narożnik północny – 3,18 m, a narożnik południowy - 3,06 m;

- szerokość działki budowlanej (wyznaczonej przez istniejące w gruncie kamienie graniczne) nr [..] wynosi 19 m;

- odległości istniejącego na działce nr [..] budynku mieszkalnego od budynku mieszkalnego w budowie na działce nr [..] wynosi 7,86 m od północnego narożnika (budynku na działce nr [..]) i 7,97 m od południowego narożnika (budynku w budowie na działce nr [..]);

- odległość istniejącego na działce nr [..] budynku mieszkalnego od istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [..] wynosi 6,96 m od południowego narożnika (budynku na działce nr [..]).

Zawiadomieniem z dnia 8 marca 2017 r. organ zawiadomił dodatkowo o toczącym się postępowaniu właścicieli sąsiadujących z działką nr [..] działek: B. F., M. F. i M. F. wskazując, że osoby te posiadają legitymację do bycia stroną w niniejszym postępowaniu z powodu nieodpowiadającej projektowi budowlanemu odległości (mniejszej niż 4 m — wielkość z projektu zagospodarowania działki) pomiędzy ścianą zachodnią istniejącego na dz. nr [..] budynku mieszkalnego, a granicą tej działki z działką nr [..] oraz odległości (mniejszej niż 3,21 m - wielkość z projektu zagospodarowania działki) pomiędzy ścianą wschodnią istniejącego na działce nr [..] budynku mieszkalnego, a granicą tej działki z działką nr [..].

Zawiadomieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. organ zawiadomił strony o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego oraz o możliwości wnoszenia uwagi i zastrzeżeń.

W rezultacie, decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu, w terminie do dnia 31 października 2017 r., w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego decyzją Starosty z 28 sierpnia 2008 r. projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr [..] (arkusz mapy 27) przy ul. B. w G.:

1. wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, polegających na zdemontowaniu wszystkich trzech istniejących w ścianie zachodniej (od strony działki nr [..]) okien i wypełnieniu otworów po zdemontowanych oknach wyrobem budowlanym odpowiednim dla wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego o REI 60 (R-nośność ogniowa, E-szczelność ogniowa, I-izolacyjność ogniowa w minutach);

2. sporządzenie i przedstawienie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz roboty budowlane do wykonania w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem - przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian wskazując, że projekt budowlany musi być wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i zaświadczenia uprawniające do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, którymi są wpisy, w drodze decyzji, do centralnego rejestru i wpisy na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez tę izbę.

Uzasadniając organ I instancji wskazał, odwołując się do treści przepisu art. 36a ust. 5a pkt 1 ustawy Prawo budowlane, że zmiana szerokości budynku o 11 cm stanowi nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast zmiana długości budynku o 27 cm stanowi istotną zmianę. Ponadto, zmiana ta spowodowała przybliżenie się ściany zachodniej (z trzema oknami) istniejącego budynku mieszkalnego do linii granicy (wyznaczonej przez istniejące w gruncie kamienie graniczne) z działką nr [..] do odległości: narożnik północny - 3,71 m, a narożnik południowy - 3,82 m. Takie położenie budynku nie odpowiada zaś regulacji § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Organ zauważył przy tym, że ponieważ szerokość działki w projekcie zagospodarowania działki nr [..] wynosi 19 m i tyle samo wynosi w ostatnim pomiarze wykonanym staraniem inwestora w dniu 1 czerwca 2016 r. należy stwierdzić, że przybliżenie poniżej 4 m ściany zachodniej budynku do granicy z działką nr [..] nie wynika ze zmiany położenia tej granicy w analizowanym czasie.

Z uwagi na powyższe organ uznał, że istniejący budynek nie spełnia wymagań z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane i z tego powodu koniecznym jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący wniósł od niej odwołanie.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 sierpnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (obowiązku wykonania robót budowlanych oraz sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego) i wyznaczył nowy termin wykonania robót budowlanych do dnia 29 grudnia 2017 r., a sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego do dnia 31 stycznia 2018 r.,w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z archiwalnej dokumentacji architektoniczno-budowlanej wynika, że Starosta decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r., nr [..], udzielił G. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [..] (arkusz mapy 27) przy ul. B. w G. Według zatwierdzonego projektu, w tym planu zagospodarowania działki, projektowany budynek mieszkalny o wymiarach 9,05 m x 11,79 m, miał być usytuowany w odległości 4,0 m od granicy z działką nr [..] i 3,21 m od granicy z działką nr [..]. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie otworów okiennych w elewacji północnej, południowej i zachodniej.

Pismem z dnia 15 listopada 2010 r. skarżący zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, a organ ten przyjął zgłoszenie zakończenia robót budowlanych bez zastrzeżeń w dniu 15 listopada 2010 r. Według znajdującego się w aktach sprawy pomiaru powykonawczego wykonanego w dniu 24 lutego 2010 r. przez uprawnionego geodetę budynek miał wówczas wymiary 9,15 m x 12,03 m. Pomiar nie wskazywał odległości budynku od granic działki.

Zgodnie zaś z pomiarami dokonanymi przez uprawnionego geodetę w dniu 1 czerwca 2016 r. przedmiotowy budynek został zlokalizowany w odległości 3,71 m ÷ 3,82 m od granicy z działką nr [..] i 3,06 m ÷ 3,18 m od granicy z działką nr [..]. Powyższe pomiary zostały sprawdzone przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podczas oględzin przeprowadzonych na przedmiotowej nieruchomości w dniu 9 grudnia 2016 r., podczas których ustalono, że: wymiary budynku wynoszą 9,16 m x 12,06 m, a odległość pomiędzy budynkami na działkach nr [..] i [..] wynosi 7,86 m 7,97 m; ściana zewnętrzna garażu ma grubość 42 cm (zamiast projektowanych 24 cm), a ściana budynku mieszkalnego od strony granicy z działką nr [..] ma grubość 41 cm (zamiast projektowanych 34 cm).

Z uwagi na powyższe, jak wskazał organ odwoławczy, uznać należy, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Zarówno bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę jak i zatwierdzony projekt budowlany (w tym projekt zagospodarowania działki) przewidywały mniejsze wymiary zewnętrzne budynku oraz jego lokalizację w odległości 4 m od granicy z działką nr [..]. Wprowadzona zmiana długości budynku stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 5a pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. tj. odstępstwo w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego.

Ponadto niezachowanie wymaganej odległości (narożnik północny budynku 3,71 m, narożnik południowy 3,82 m od granicy z działką nr [..]) stanowi naruszenie przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu i warunków pozwolenia na budowę, tj. odstępstwo dotyczące zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Z uwagi na powyższe koniecznym było przeprowadzenie w trybie nadzoru budowlanego postępowania w oparciu o przepisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Organ odwoławczy zauważył jednakże, że z uwagi na upływ w toku niniejszego postępowania odwoławczego części terminu przewidzianego na wykonania nałożonego obowiązku, zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej tego terminu i wyznaczyć nowy termin wykonania robót budowlanych do dnia 29 grudnia 2017 r., a sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego do dnia 31 stycznia 2018 r.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu organ odwoławczy uznał ich niezasadność i wyjaśnił, że: precyzyjne ustalenie szerokości działki nr [..] w dniu 1 czerwca 2016 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy już z pomiaru powykonawczego wykonanego w dniu 24 lutego 2010 r. wynika, że szerokość budynku została zwiększona; szczególne przepisy dotyczące lokalizowania budynków w odległościach mniejszych niż wskazane w przepisie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczą zaś działek budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m oraz budynków zwróconych w stronę tej granicy ścianą bez okien; ustalenie faktycznej grubości ocieplenia budynku nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ wskazane w zatwierdzonym projekcie budowlanym wymiary zewnętrzne budynku i odległości od granic uwzględniały grubość ścian wraz z ociepleniem; organ odwoławczy nie znalazł podstaw do powołania biegłego geodety w przedmiotowej sprawie, gdyż pomiary znajdujące się w aktach sprawy zostały wykonane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i zostały potwierdzone przez organ I instancji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 2016 r.; w sprawie nie ma zastosowania przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ponieważ jak wynika z dziennika budowy warstwa ocieplenia została wykonana przed złożeniem zawiadomienia o zakończeniu robót.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie jej zmianę poprzez umorzenie postępowania, zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem:

- art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności: braku ustalenia szerokości działki w dacie 1 czerwca 2016 r., skoro szerokość ta nie wynika z mapki opracowanej przez K. T., a nadto świadek ten nie zeznał, by dokonywał sprawdzenia tej szerokości; braku ustalenia faktycznej grubości ocieplenia budynku przy ul. B. w G., działka nr [..];

- art. 84 § 1 k.p.a. w wyniku nie przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego geodety, ustanowionego przez organ prowadzący postępowanie, w sytuacji gdy dokonanie pomiarów budynku, działki oraz odległości budynku od granicy wymaga wiedzy specjalistycznej;

- art. 80 k.p.a. na skutek uznania pomiarów dokonanych przez K. T. za wiarygodne, w sytuacji gdy niejasne jest czy pomiary te uwzględniają warstwę izolacji termicznej budynku i ewentualnie jaka warstwa izolacji została przyjęta, jakim rodzajem urządzenia GPS dokonano pomiaru ani na jakiej wysokości dokonano pomiar;

- § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w wyniku jego pominięcia i ustaleniu odległości budynku od granicy przy uwzględnieniu warstw izolacji termicznej budynku, w sytuacji gdy zgodnie powołaną normą warstwy izolacji mogły zostać pominięte.

W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja niesie za sobą skutki w postaci trwałego pogorszenia warunków życia, utraty wartości domu poprzez całkowite pozbawienie dostępu do światła i świeżego powietrza w pokojach dzieci, a wykonanie obowiązków nią nałożonych wiąże się z ogromnymi kosztami. Ponadto, jest on zdania, że przy tak skomplikowanej geodezyjnie sytuacji należałoby wykonać wznowienie granic na całym terenie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dniu rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą co do zasady w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą skarżącemu, w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego decyzją Starosty z 28 sierpnia 2008 r. projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [..] (arkusz mapy 27) przy ul. B. w G., wykonanie określonych w decyzji prac budowlanych i sporządzenie projektu budowlanego zamiennego.

Powyższa decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), który stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian..

Zgodnie natomiast z przepisem art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Zasadniczą przesłanka wszczęcia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a w konsekwencji wydania decyzji na postawie wskazanych wyżej przepisów jest zatem ustalenie, czy kontrolowany obiekt budowlany, w przedmiotowej sprawie budynek mieszkalny jednorodzinny, został zrealizowany z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Regulujący powyższą kwestię przepis art. 36a Prawa budowlanego stanowi, że odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Natomiast zgodnie z ust. 5. tego przepisu istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.

Treść ust. 5a tego przepisu stanowi natomiast, że nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:

1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;

2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;

3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;

4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga natomiast uzyskania decyzji o zmianie tego pozwolenia.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy uznały, że zmiana długości budynku o 27 cm stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto wskazały, że zmiana ta spowodowała przybliżenie się ściany zachodniej (z trzema oknami) istniejącego budynku mieszkalnego do linii granicy z działką nr [..] do odległości: narożnik północny - 3,71 m, a narożnik południowy - 3,82 m. Takie położenie budynku nie odpowiada zaś regulacji § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

W sytuacji kiedy ustalenie długości i szerokości obiektu, oraz jego odległości od granicy sąsiedniej działki powoduje tak daleko idące konsekwencje, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, należy szczególną uwagę zwrócić na prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i dokonanych na jego podstawie ustaleń.

Przede wszystkim zwraca uwagę rozbieżność pomiędzy pomiarem zawartym w zgłoszeniu z dnia 15 listopada 2010 r., gdzie wymiary budynku określono na 9,15 x 12, 03 m, a pomiarem wykonanym na zlecenie skarżącego w dniu 9 grudnia 2016 r. , na podstawie którego wynosiły one 9,16 x 12,06 m. (wymiary w projekcie 9,05 x 11,79 m). Wymiary budynku maja natomiast wpływ na odległość ściany z oknami od granicy sąsiedniej działki.

Organ I instancji przesłuchał w ramach prowadzonego postępowania dowodowego geodetę W. L., wykonującego pomiary powykonawcze budynku w dacie zgłoszenia zakończenia robót budowlanych oraz geodetę K.T., wykonującego pomiary w dniu 9 grudnia 2016 r. Przesłuchano także E. C. – geodetę, który wytyczył przed rozpoczęciem budowy obiekt budowlany na gruncie.

K. T. zeznał, że "z uwagi na fakt, że mapy pierwotnie były w systemie analogowym, a obecnie są w cyfrowym mogą występować różnice w pomiarach około 0,50 m. Różnica może wystąpić, gdy budynek mierzono w nowym systemie, a granice w starym" (k 9 akt administracyjnych I instancji). Także W. L. potwierdził, że "W 2010 r. gdy robiłem pomiar powykonawczy mapy w zasobie geodezyjnym były analogowe, w związku z czym mógł wystąpić błąd wkreślenia granic. Obecne położenie punktów granicznych różni się od położenia pierwotnego około 55 cm., z uwagi na fakt, że pomiar jest bardziej dokładny" (k 10 akt administracyjnych I instancji). Natomiast z zeznań świadka E. C. wynika, że pamięta "problem odszukaniem granic osnowy która była założona przy wydzieleniu działek budowlanych" na przedmiotowym terenie (k 19 akt administracyjnych I instancji).

Treść powyższych zeznań wskazuje na rozbieżność pomiędzy wynikami pomiarów prowadzonych w systemie analogowym w dacie wytyczenia budynku na gruncie przed rozpoczęciem budowy, a pomiarami tych samych odległości prowadzonych w systemie cyfrowym w trakcie kontrolowanego postępowania. Powyższa kwestia nie została jednoznacznie oceniona przez organy prowadzące przedmiotowe postępowanie, które jako miarodajne przyjęły wartości uzyskane podczas pomiarów w systemie cyfrowym wykonywanych w 2016 r., natomiast jej prawidłowe ustalenie ma zasadnicze znaczenie dla wyniku przedmiotowego postępowania. Trudno bowiem zaakceptować sytuację gdy obywatel, działający w zaufaniu dla organów administracji i wydanych przez nie decyzji i dochowujący wszelkich starań przy realizacji wydanego przez te organy pozwolenia ponosiłby tak daleko idące konsekwencje zmiany systemu pomiarów pomiędzy realizacją budynku, co nastąpiło w latach 2008-2010, a datą wszczęcia przedmiotowego postępowania.

Wątpliwości Sądu budzi także przyjęty przez organy na podstawie przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz, U. 2015, poz 1422) sposób mierzenia odległości przedmiotowego budynku do granicy działki budowlanej.

W dacie w wydania kontrolowanych przez Sąd decyzji przepis ten stanowił, że (ust 3) "określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia, jednakże (ust. 4) dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości, o których mowa w ust. 3, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, przy czym nie dotyczy to ściany budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki".

Organy przyjęły, że w sprawie nie ma zastosowania przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia dopuszczający przyjmowanie przedmiotowych odległości bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej ponieważ, jak wynika z dziennika budowy, warstwa ocieplenia została wykonana przed złożeniem zawiadomienia o zakończeniu robót.

Jednakże biorąc pod uwagę datę wejścia w życie powyższej regulacji, która została wprowadzona z dniem 8 lipca 2009 r. rozporządzeniem zmieniającym Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U 2009.56.461.) należy stwierdzić, że przedmiotowy budynek należy uznać za istniejący w dacie wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia. Pozwolenie na budowę wydane zostało bowiem w dniu 28 sierpnia 2008 r., zgodnie z załączonym do akt Dziennikiem budowy roboty budowlane zaczęto 27 września 2008 r., a ostatnie prace budowlane wykonano w listopadzie 2009 r. Ponadto skarżący w trakcie postępowania wielokrotnie podnosił, że wykonana przez niego warstwa ocieplenia jest grubsza od planowanej. W przekonaniu Sądu w przedmiotowej sprawie nie ma zatem przeszkód, aby odległość pomiędzy budynkiem a granicą działki mierzyć bez uwzględnienia grubości tynków i okładzin zewnętrznych.

Biorąc pod uwagę powyższe wady postępowania dowodowego należy wskazać także, że do 1 stycznia 2017 r., to jest do dnia wejścia w życie noweli z dnia 16 grudnia 2016 r. ani art.36a ust. 5, ani art. 36a ust. 1. nie zawierały wyjaśnienia, co należy rozumieć przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Niemniej jednak uznawano, że art. 36a ust. 5 może posłużyć do wyjaśnienia, co należy rozumieć przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro stwierdza się w nim, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy wskazanych w nim okoliczności. Stało się to nieaktualne wraz z ustaleniem w art. 36a ust. 5 definicji ustawowej istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Wyjątki od definicji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę określa dodany nowelą z dnia 16 grudnia 2016 r. przepis ust. 5a określający, kiedy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem.

Jedynie odstąpienie w zakresie ustalonej wysokości, szerokości lub długości obiektu nie będącego przy tym obiektem liniowym jest ustawowo uważane za nieistotne, pod warunkiem że spełnia warunki określone w ust. 5a.

Jednakże w przekonaniu Sądu nadal kwalifikacja stopnia odstąpienia musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 Prawa budowlanego. O zakwalifikowaniu przedstawionych przez inwestora zmian jako istotnych decyduje bowiem specyfika planowanej przez niego inwestycji oraz zakres i rodzaj planowanego odstępstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., II OSK 1375/11, CBOSA). Orzeczenie to należy potraktować jako takie, które nadal, pomimo dokonanych w ustawie zmian, zachowuje swoją aktualność.

Wobec powyższego uznać należało, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności należy wskazać przepis art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2017 r., nr [..], jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2017 r., nr [..].

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do wykonania ponownych pomiarów przedmiotowego budynku bez warstwy dodatkowego ocieplenia oraz wyjaśnienia wskazanych w treści uzasadnienia sprzeczności pomiędzy poszczególnymi pomiarami, w szczególności ustalenia wpływu na tę kwestię zmiany systemu pomiarów z analogowego na cyfrowy.

Wydając ponownie decyzję zobowiązany jest także uwzględnić uwagi dotyczące wykładni wskazanych przepisów Prawa budowlanego.

.