Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 387/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.26,art.38,art.43
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art.252, art.253
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. P-B. i M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), art. 61 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm.) i art. 26 ust. 1, art. 33 ust. 1, pkt 1 i 2, art. 34 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2029) oraz uchwały Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, zmienionej uchwałą Rady Miasta X.213.2019 z dnia 25 czerwca 2019 r., Prezydent Miasta postanowił:

1. ustalić kwotę dotacji w wysokości 270,27 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych 27/100) pobranej w nadmiernej wysokości, przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta przez W. P-B. i M.B., prowadzących Niepubliczną Szkołę Podstawową [...],

2. określić termin naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 - naliczanych jak od zaległości podatkowych - od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu organ wskazał, że W. P-B. i M.B. dnia 28 września 2018 roku złożyli wniosek o udzielenie dotacji na rok 2019 dla Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...]. We wniosku wskazali, że od stycznia do sierpnia w roku 2019 do Szkoły będzie uczęszczało 123 dzieci miesięcznie (w tym 54 dzieci będzie spełniało obowiązek nauki poza szkołą), a od września do grudnia 2019 r. będzie uczęszczało 139 dzieci miesięcznie (w tym 70 dzieci będzie spełniało obowiązek nauki poza szkołą).

Prowadzona przez W. P-B. i M.B. Niepubliczna Szkoła Podstawowa otrzymała w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. dotację z budżetu Miasta na zasadach określonych przepisami art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych oraz z zastosowaniem uchwały Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, zmienionej uchwałą Nr X.213.2019 Rady Miasta z dnia 25 czerwca 2019 r.

W okresie od stycznia do kwietnia 2019 r. dotacja dla Szkoły była wypłacana zgodnie z wysokością kwoty subwencji na rok 2018. Roczna kwota dotacji dla jednego ucznia w szkole podstawowej wynosiła 5.254,49 zł. Dodatkowo W. P-B. oraz M.B. otrzymywali dotację na uczniów klas I-III szkoły podstawowej (roczna kwota dotacji na jednego ucznia wynosiła 341,54 zł) oraz na uczniów objętych edukacją domową (roczna kwota dotacji na jednego ucznia wynosiła 3.152,69 zł). Zgodnie z art. 43 i 44 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wyżej wymieniona kwota została zaktualizowana w kwietniu 2019 r., o czym W. P-B. i M.B. zostali poinformowani pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Roczna kwota dotacji na jednego ucznia w szkole podstawowej po aktualizacji w kwietniu 2019 r. wynosiła 5.447,29 zł na jednego ucznia. Dodatkowo W. P-B. i M.B. otrzymywali dotację na uczniów klas I-III szkoły podstawowej (kwota roczna na jednego ucznia wynosiła 354,07 zł) oraz na uczniów objętych edukacją domową (roczna kwota dotacji na jednego ucznia wynosiła 3.408,51 zł).

W okresie od stycznia do grudnia 2019 roku W. P-B. i M.B. złożyli informację, że do Szkoły uczęszczało łącznie 1528 uczniów, w tym 645 kształciło się w ramach edukacji domowej (styczeń - 128, w tym 55 w ramach edukacji domowej, luty - 129, w tym 55 w ramach edukacji domowej, marzec - 129, w tym 55 w ramach edukacji domowej, kwiecień - 127, w tym 55 w ramach edukacji domowej, maj - 127, w tym 55 w ramach edukacji domowej, czerwiec - 127, w tym 55 w ramach edukacji domowej, lipiec - 127, w tym 55 w ramach edukacji domowej, sierpień -127, w tym 55 w ramach edukacji domowej, wrzesień - 127, w tym 52 w ramach edukacji domowej, październik - 126, w tym 51 w ramach edukacji domowej, listopad - 127, w tym 51 w ramach edukacji domowej, grudzień - 127, w tym 51 w ramach edukacji domowej). W okresie od stycznia do kwietnia 2019 r. miesięczna dotacja na ucznia w szkole podstawowej wynosiła 437,87 zł (a na ucznia objętego edukacją domową 262,72 zł), a w okresie od maja do grudnia 2019 r. 461,97 zł (a na ucznia objętego edukacją domową 277,18 zł). Oprócz tego na każdego ucznia Szkoły (także tego objętego edukacją domową) W. P-B. i M.B. otrzymywali dotację na pomoc psychologiczną w kwocie od stycznia do kwietnia 2019 r. w wysokości 10,95 zł, a w okresie od maja do grudnia 2019 r. - 11,55 zł. Niepubliczna Szkoła Podstawowa otrzymywała również dodatkową dotację na uczniów klas I-III. W okresie od stycznia do grudnia 2019 roku W. P-B. i M.B. złożyli informację, że do Szkoły uczęszczało łącznie 597 uczniów klas I-III (styczeń - 53, luty - 53, marzec - 53, kwiecień - 53, maj - 53, czerwiec - 53, lipiec - 53, sierpień - 53, wrzesień - 44, październik - 43, listopad - 43, grudzień - 43). W okresie od stycznia do kwietnia 2019 r. miesięczna dotacja na ucznia klas I-III w szkole podstawowej wynosiła 28,46 zł, a w okresie od maja do grudnia 2019 r. - 30,03 zł.

Organ wskazał, że na w/w liczbę uczniów w okresie od stycznia do grudnia 2019 r. Szkoła otrzymała dotację w kwocie 611.664,05 zł: [...] stycznia 2019 r. - 49.324,09 zł, [...] lutego 2019 r. - 49.772,91 zł, [...] marca 2019 r. - 49.772,91 zł, [...] kwietnia 2019 r. -49.751,01 zł, [...] maja 2019 r. - 50.689,44 zł, [...] czerwca 2019 r. - 51.565,18 zł, [...] lipca 2019 r. -51.565,18 zł, [...] sierpnia 2019 r. - 51.565,18 zł, [...] września 2019 r. -52.119,55 zł, [...] października 2019 r. - 52.138,01 zł, [...] listopada 2019 r. - 51.396,55 zł, [...] grudnia 2019 r. - 52.004,04 zł, co łącznie daje kwotę 611.664,05 zł. Dla sumy uczniów wynoszącej 1528 dotacja należna w roku 2019 wynosiła 611.393,78 zł (293x437,87 zł + 590x461,97 zł + 212x28,46 zł + 385x30,03 zł + 220x262,72 zł + 425x277,18 zł + 513x10,95 zł + 1015x11,55 zł). W miesiącu wrześniu 2019 r. Szkoła otrzymała zawyżoną kwotę dotacji (52.119,55 zł zamiast 51.849,28 zł). W związku z powyższym Szkoła otrzymała kwotę dotacji za dużą do wysokości dotacji należnej o 270,27 zł (611.664,05 zł - 661.393,78 zł).

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych W. P.-B. i M.B. powinni do dnia 31 stycznia 2020 r. zwrócić kwotę 270,27 zł, jako dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Pismem (zaadresowanym tylko na W. P-B.) z dnia [...] lutego 2020 r. Prezydent Miasta zwrócił się do W. P-B. i M.B. o zwrot kwoty 270,27 zł (wraz z należnymi odsetkami) przekazanej w nadmiernej wysokości.

Dnia 4 września 2020 r. skierowano do W. P-B. i M.B. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Pismo zostało odebrane dnia 9 września 2020 r.

Organ wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w Wydziale Oświaty i Spraw Społecznych jednoznacznie wynika, że w 2019 r. W. P-B. i M.B. pobrali dotację w nadmiernej wysokości w kwocie 270,27 zł. Skoro w 2019 r. uczniów uczęszczających do Szkoły było 1528, to mnożąc liczbę dzieci przez odpowiednie wysokości dotacji w poszczególnych miesiącach oraz uwzględniając dodatkowe kwoty dotacji wynikające z wag subwencyjnych otrzymujemy kwotę j 611.393,78 zł. Tymczasem W. P-B. i M.B. otrzymali dotację w wysokości 611.664,05 zł. Kwota 270,27 zł winna być zwrócona do budżetu Miasta w terminie do 31 stycznia 2020 r. Z uwagi na to, że W. P-B. i M.B. nie zwrócili w/w kwoty, określono w pkt 2 decyzji, że odsetki należą się od dnia [...] lutego 2020 r. Organ powołał się na art. 252 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Od powyższej decyzji W. P-B. i M.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Pełnomocnik zarzuciła, iż w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie wskazano, jakiego roku budżetowego dotyczyć ma zwrot dotacji, jak również zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 252 ust. 3 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej u.f.p.) oraz pominięcie art. 43 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej u.f.z.o.) W ocenie pełnomocnika dotacja wypłacona została Szkole zgodnie z treścią u.f.z.o., a żądanie zwrotu wypłaconej i już wydatkowanej dotacji jest niedopuszczalne jako sprzeczne z przepisami u.f.z.o., która przewiduje możliwość aktualizację stawki dotacji w trakcie roku budżetowego, jak również przewiduje dopuszczalne limity zmiany stawki dotacji w ciągu roku - maksymalna stawka może wzrosnąć o 50% względem dotychczas przekazanej części oraz może ulec obniżeniu maksymalnie o 25% względem dotychczas przekazanych części dotacji. W przypadku dokonania przez organ dotujący pomyłki w ustaleniu podstawowej kwoty dotacji, winien on zastosować tryb przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o., albowiem taką pomyłkę należy uznać za "szczególnie uzasadniony przypadek" obowiązkowej aktualizacji kwoty dotacji w rozumieniu tego przepisu. Cechą dotacji, w tym dotacji udzielanej szkole niepublicznej prowadzonej przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, jest jej ustawowe ograniczenie czasowe do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności budżetu". Nie jest dopuszczalne dokonywanie przez organ dotujący jakiegokolwiek przeliczenia dotacji po zakończeniu roku budżetowego. Jeżeli zatem Prezydent Miasta kalkulując dotację popełnił błąd, to powinien go skorygować w trakcie trwania roku budżetowego zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 u.f.z.o. Ponadto, zdaniem skarżących, Prezydent Miasta doprowadził do wydania decyzji naruszającej prawo, która nie uwzględnia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poprzez nieodniesienie się do kwestii konieczności wydatkowania otrzymanej dotacji do końca roku budżetowego. Arbitralność organu I instancji w ocenie dowodów stanowi naruszenie przepisów art. 80 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 pkt 4 oraz art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), art. 21 ust. 1 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm.), § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 uchwały Nr LXIV.878.2018 Rady Miasta z dnia 27 lutego 2018r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. z 2018 r. poz. 550 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzekło: 1. uchylić pkt 2 zaskarżonej decyzji i określić datę terminu naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 decyzji - w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych - od dnia [...] marca 2020 r. do dnia zapłaty, 2. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że od stycznia 2019 r. Miasto przekazywało prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową dotację obliczoną w oparciu o zryczałtowaną kwotę dotacji przypadającej na jednego ucznia, ustaloną w uchwale Nr 111.21.2018 Rady Miasta z dnia 18 grudnia 2018 r. - Uchwala budżetowa Miasta na rok 2019 r. oraz liczbę uczniów w danym miesiącu wykazywaną przez dotowaną placówkę. Po zakończeniu 2019 r. organ dokonał rozliczenia dotacji przekazanej Szkole i ustalił, że w 2019 r. Szkoła dla liczby 1528 uczniów otrzymała łącznie 611 664,05 zł dotacji, podczas gdy prawidłowa wysokość dotacji dla tej liczby uczniów wynosi 611 393,78 zł. Różnica pomiędzy wypłaconą i należną kwotą dotacji, wynosząca 270,27 zł, powstała wskutek omyłkowego wypłacenia zawyżonej kwoty dotacji we wrześniu 2019 r. Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie sprawy wymaga odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku popełnienia przez organ dotujący błędu w wyliczeniu dotacji przysługującej placówce oświatowej i wypłaceniu dotacji w zawyżonej wysokości, dopuszczalnym jest orzeczenie o obowiązku zwrotu nadpłaty w trybie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w drodze decyzji administracyjnej wydanej po zakończeniu roku budżetowego. Jak wynika bowiem z niekwestionowanych ustaleń dokonanych przez organ I instancji oraz z załączonych do akt sprawy rozliczeń dotacji, wskutek błędu przekazano Szkole we wrześniu 2019 r. dotację w zawyżonej wysokości. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Dotacje są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego. Dotacje są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno - wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe (art. 34 ust. 1 i 2 u.f.z.o.). Tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały ( art. 38 ust. 1 u.f.z.o.). W przypadku placówek działających na terenie [...] kwestie te reguluje uchwała Nr LXIV.878.2018 Rady Miasta z dnia 27 lutego 2018r. w sprawie ustalenia trybu udzielania rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania wykorzystania, która określa m.in. terminy złożenia wniosku o udzielenie dotacji oraz informacji miesięcznej o liczbie uczniów oraz tryb zwrotu dotacji niewykorzystanych w całości łub części ( § 2 i 3 oraz § 9 ww. uchwały). Kolegium wskazało, że w art. 43 i 44 u.f.z.o. określone zostały przypadki oraz sposób aktualizacji odpowiednio kwoty dotacji oraz podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12, art. 13 i art. 50 ust. 1 u.f.z.o. Niewątpliwie celem aktualizacji jest zapewnienie osobie prowadzącej placówkę oświatową możliwości wyrównania przyznawanej kwoty dotacji w sytuacji, kiedy ulegną zmianie okoliczności będące podstawą ustalenia wysokości kwoty dotacji skutkujące koniecznością podwyższenie lub obniżenia tej kwoty. Ideą bowiem procesu dokonywania aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Również z punktu widzenia interesu finansów publicznych korzystniejsze jest bieżące korygowanie wielkości udzielanych dotacji w trakcie trwania roku budżetowego, niż wypłacanie ich w kwocie ustalonej na poszczególne miesiące roku, a następnie wydawanie decyzji o zwrocie dotacji wypłaconych zawyżonej wysokości (wyrok WSA w Gliwicach z 18.07.2019 r., I SA/Gl 120/19, LEX nr 2715254). Jednocześnie jednak w orzecznictwie podkreśla się, że nie można pozbawiać organu dotującego możliwości weryfikacji poprawności przekazywania dotacji, w tym możliwości korygowania jej wysokości w trybie przepisów u.f.p. Trzeba mieć bowiem na względzie to, że ustalone w budżecie wydatki ograniczane są nieprzekraczalnymi limitami (art. 52 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), zatem zachowując dyscyplinę budżetową organ dysponuje środkami finansowymi w granicach tam określonymi. Zgodnie z treścią art. 253 u.f.p., przepisów art. 251 i art. 252 tej ustawy nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji, przy czym - stosownie do art. 2 pkt 4 u.f.p. - przez "odrębne ustawy" na gruncie tego aktu prawnego trzeba rozumieć ustawy inne niż u.f.p. oraz ustawa budżetowa. Kolegium stoi na stanowisku, że art. 43 ust, 5 u.f.z.o. nie określa trybu i zasad zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości, a odnosi się jedynie do maksymalnej wysokości potrąceń nadpłaty z pozostających do wypłaty w danym roku kalendarzowym części dotacji. Rozumienie tej regulacji w ten sposób, że część nadpłaconej dotacji, której jednostkom samorządu terytorialnego nie udało się "odzyskać" w drodze potrąceń przepada, a obowiązek jej zwrotu po stronie organu prowadzącego niepubliczną jednostkę oświatową nie istnieje, prowadziłoby bowiem do ewidentnego naruszenia interesu poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, a więc interesu publicznego. Również z treści art. 43 ust. 5 u.f.z.o. nie wynika wola ustawodawcy wyłączenia stosowania w stosunku do nadpłaconej i niepotrąconej części dotacji art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.; wprawdzie ewentualne błędy w sposobie naliczania dotacji mogą być korygowane w drodze aktualizacji - jako "szczególnie uzasadniony przypadek" aktualizacji - niemniej jednak w przepisach u.f.z.o. brak jest wyraźnego zapisu zakazującego dochodzenia zwrotu nadpłaconej kwoty dotacji na podstawie przepisów u.f.p. Rozliczanie dotacji następuje co do zasady w trybie rocznym i wiąże się z zasadą "roczności" budżetu, okoliczność ta przemawia właśnie za dopuszczalnością dochodzenia nadpłaconych kwot dotacji również po zakończeniu roku budżetowego, albowiem zazwyczaj dopiero po zakończeniu roku możliwe jest pełne rozliczenie dotacji. Jak wynika z treści § 6 ust. 1 uchwały Nr LXIV.878.2018 Rady Miasta z dnia 27 lutego 2018r., organ prowadzący jednostki oświatowe, o których mowa w § 1, sporządza roczne rozliczenie z wykorzystania dotacji za poszczególne jednostki i składa je Prezydentowi Miasta w terminie do dnia 15 stycznia roku następującego po roku udzielenia dotacji. Konkludując organ stwierdził, że przepisy art. 43 i 44 u.f.z.p. dotyczące aktualizacji kwoty dotacji nie wyłączają możliwości zastosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. do zwrotu dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości. Przepis ten stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Zaskarżoną decyzję należało zmienić natomiast w zakresie określenia daty początkowej, od której należy naliczyć odsetki za zwłokę. Zgodnie z regułą wynikającą z art. 251 ust. 6 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Ustawowe terminy zwrotu dotacji wynoszą 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniającej dokonanie zwrotu. W piśmiennictwie dostrzeżono, że termin zwrotu dotacji w konkretnym przypadku zależy od tego, czy okoliczności uzasadniające zwrot stwierdził beneficjent (dokonując rozliczenia dotacji) czy podmiot dotujący. W pierwszym przypadku termin biegnie od dnia, w którym beneficjent stwierdził zaistnienie przesłanki zwrotu. W drugim przypadku, gdy to dotujący w wyniku kontroli wykorzystania dotacji stwierdza konieczność jej zwrotu, termin rozpoczyna bieg od momentu zawiadomienia o tym fakcie podmiotu dotowanego.

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego – W. P.-B. i M.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: 1.naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 252 ust. 3 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości podczas gdy dotacja przyznana Niepublicznej Szkole Podstawowej prowadzonej przez W. P-B. i M.B. została wypłacona zgodnie z treścią ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w wysokości uprzednio ustalonej przez Prezydenta Miasta i jako taka nie może zostać określona jako pobrana w nadmiernej wysokości, a następnie w sposób nieuprawniony została dokonana zmiana wysokości wypłaconej uprzednio kwoty, co doprowadziło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz ochrony praw nabytych; 2.naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy w przepisie tym wprost wskazane są szczegółowe zasady dotyczące aktualizacji kwoty przyznawanej dotacji, jak również jest to przepis szczególny do art. 253 ustawy o finansach publicznych, stosownie do którego nie ma możliwości dokonania wstecznego wyliczenia kwoty dotacji już po zakończeniu roku budżetowego, jak to miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu; 3.naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 44 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie podczas gdy w przepisie tym wprost wskazano w jakich terminach i na jakich zasadach dokonuje się aktualizacji kwoty dotacji, co jednoznacznie wskazuje, że aktualizacja nie może być dokonywania dowolnie, bez zastosowania norm prawa materialnego, a przede wszystkim terminów z tych norm wynikających; 4.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2020 r., zobowiązującej Niepubliczną Szkolę Podstawową do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty dotacji oświatowej za 2019 rok, w sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło inną niż dotychczas stosowaną przez organy administracji interpretację przepisów prawa dotyczących udzielania dotacji, co stanowi niewątpliwe naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz narusza zasady dobrej administracji; 5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oparcie wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji na niedostatecznym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza z pominięciem okoliczności dotyczących prezentowanej przez orzecznictwo sądowoadministracyjne wykładni przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydanej decyzji, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2020 r. i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali w pierwszej kolejności, że w decyzjach organów obydwu instancji nie wskazano jakiego roku budżetowego dotyczyć ma zwrot dotacji, co powoduje wadliwość obu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji. Nie sposób przy tym uznać wskazań Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jakoby to uchybienie nie miało charakteru dyskwalifikującego z uwagi na to, iż okres dotacji objętej zwrotem określony jest w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, gdyż data ta winna być każdorazowo ściśle określona w rozstrzygnięciu decyzji, nie zaś wskazywana w sposób dorozumiany w jej uzasadnieniu. Dalej skarżący wskazali, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie jest sprzeczne z prawem - obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne dotyczyły bowiem żądania zwrotu wypłaconej i wydatkowanej już dotacji, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów prawa. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych w sposób wyraźny i szczegółowy określa sposoby aktualizacji stawki dotacji, dopuszczalne limity jej zmiany w ciągu roku (maksymalnie stawka może wzrosnąć o 50% względem dotychczas przekazanych części dotacji oraz ulec obniżeniu o 25% względem dotychczas przekazanych części dotacji), jak również zasady jej wypłaty. W szczególności zaś, co jest najważniejsze z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, w/w ustawa w sposób wyraźny określa termin, od którego ta zaktualizowana stawka obowiązuje. Podkreślenia wymaga, że żaden z jej przepisów nie umożliwia jednostkom samorządu terytorialnego dokonania wstecznego przeliczenia dotacji już przekazanej i wypłaconej. Przeciwnie zbędne byłoby określanie przez ustawodawcę terminów i zasad aktualizacji. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkól organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący przytoczyli treść art. 43 ust. 3 i ust. 4 przywołanej powyżej ustawy oraz podnieśli, że przytoczone przepisy w sposób wyraźny i jasny wskazują zasady jakimi winny kierować się jednostki samorządu terytorialnego przy aktualizacji kwoty wymaganej dotacji, przepisy ustawy w żaden sposób nie przewidują wstecznego przeliczenia dotacji już pobranej i wykorzystanej za jakikolwiek rok budżetowy. Powyższe nie pozostawia wątpliwości, że prowadzone przez Prezydenta Miasta postępowanie administracyjne nie znajduje podstaw prawnych, a żądanie zwrotu już otrzymanej i wydatkowanej dotacji jest bezprawne. W polskim systemie finansów publicznych okresem rozliczeniowym jest rok budżetowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym, o czym wyraźnie stanowią art. 109 ust. 1 oraz 3 - 4 u.f.p. (odniesieniu do budżetu państwa) oraz art. 211 ust. 1 - 3 u.f.p. (w odniesieniu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego).Istotną cechą dotacji, w tym dotacji udzielanej szkole niepublicznej prowadzonej przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i w konsekwencji stosunku dotacyjnego, jest jego ustawowe ograniczenie czasowe, do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności budżetu". Priorytetowa rola budżetowej zasady roczności w sposób szczególny ujawnia się właśnie w sferze zadań oświatowych, których finansowanie (pomimo roku szkolnego trwającego od 1 września do 31 sierpnia) jest podporządkowane wydatkom budżetów jednostek samorządu terytorialnego dwóch kolejno po sobie następujących lat budżetowych. Skarżący podkreślili, że osoba prowadząca niepubliczną jednostkę systemu oświaty otrzymuje dotację w ustalonej kwocie na jednego ucznia i ją wydatkuje. Nie jest dopuszczalne dokonywanie przez Organ jakiegokolwiek przeliczenia dotacji po zakończeniu roku budżetowego, wszak nie przewidują tego nawet przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Wyrównanie dotychczas przekazanych kwot następuje natomiast w oparciu o przepis art. 43 ust. 4 i 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W ustawie o finansowaniu zadań oświatowych brak jest podstaw prawnych uznania kwot dotacji, przekazanych w roku 2019 za pobrane w nadmiernej wysokości, wszak Prezydent Miasta wypłacił w tym okresie dotację w wysokości przez siebie ustalonej i zgodnej z wydanymi w tym zakresie zarządzeniami. Nie jest przy tym dopuszczalne domaganie się przez Prezydenta Miasta zwrotu jakiejkolwiek części dotacji w oparciu o stwierdzenie, że stawka dotacji była zawyżona na skutek błędu. Jeżeli Prezydent Miasta kalkulując dotację popełnił błąd, powinien był go skorygować w trakcie trwania roku budżetowego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dokonując aktualizacji stawki dotacji w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 4 - przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. Pamiętać należy, iż osoba prowadząca jednostkę systemu oświaty jest zobowiązana wydatkować całą otrzymaną dotację w trakcie trwania roku budżetowego. Taki obowiązek wynika z ustawy o finansach publicznych, gdyż kwota niewydatkowanej dotacji podlega zwrotowi. Nie ma prawnie uregulowanej możliwości, aby z kwoty otrzymanej dotacji jej beneficjent czynił oszczędności na poczet przyszłych i całkowicie hipotetycznych rozliczeń. Stanowisko takie wyrażone jest również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyroki w sprawach: sygn. akt I SA/Bk 1646/17 i sygn. akt I SA/Lu 778/16). Zdaniem skarżących pobrana przez nich dotacja podlega zasadzie ochrony praw nabytych, bez względu na później ułożone stosunki. Ponadto skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", skarga na decyzję lub postanowienie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność określenia kwoty dotacji do zwrotu na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., uznanej przez organy jako pobranej w nadmiernej wysokości.

W skardze zostały sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. należy ocenić jako bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skargi, organy administracji ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne i w oparciu o ich ocenę wydały rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu postępowanie w przedmiocie zwrotu dotacji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z treści zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że rozstrzygniecie o obowiązku zwrotu dotacji dotyczy dotacji udzielonej skarżącym w 2019 r. Wskazać należy, że na każdym etapie postępowania dowodowego Skarżący mieli możliwość czynnego udziału. W konsekwencji Sąd nie doszukał się naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę przyznania dotacji oświatowej dla niepublicznego szkoły stanowi art. 26 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Zasady dokonywania aktualizacji kwot dotacji zostały uregulowane w art. 43 u.f.z.o. Przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi, że kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji:

1) w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12 i art. 13, dokonanej na podstawie art. 44 ust. 1;

2) w wyniku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, dokonanej na podstawie art. 45;

3) w wyniku zmiany wskaźnika zwiększającego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 i 2, dokonanej na podstawie art. 14 ust. 8;

4) w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Stosownie do art. 43 ust. 2 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15 - 21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, dokonuje się: 1) w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3; 2) w październiku roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1; 3) w dowolnym miesiącu roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 4.

Z akt sprawy wynika, że prowadzona przez skarżących Niepubliczna Szkoła Podstawowa [...] otrzymała w 2019 r. dotację na zasadach określonych w art. 26 ust. 1 u.f.z.o. W okresie od stycznia 2019 r. do kwietnia 2019 r. dotacja wypłacana była zgodnie z kwotą subwencji na rok 2018 . W kwietniu 2019 r., na podstawie art. 43 i 44 u.f.z.o., dokonano aktualizacji dotacji. Nie jest sporne, że w okresie od stycznia do grudnia 2019 r. do szkoły uczęszczało łącznie 1528 uczniów. Przysługującą na daną ilość uczniów kwota dotacji wynosi łącznie 611,393,78 zł., natomiast wypłacona Szkole w 2019 r. kwota dotacji wynosi 611,664, 05. Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą, a kwotą należnej Szkole dotacji stanowi kwotę 270,27 zł i zdaniem organu jest kwotą dotacji wypłaconą w nadmiernej wysokości, która podlega zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p Zdaniem skarżących w.w. kwota nie podlega zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., bowiem ewentualne zmiany kwoty dotacji, w tym potrącenia, mogły nastąpić jedynie w trackie roku budżetowego oraz w trybie aktualizacji dotacji na podstawie art. 43 u.f.z.o.

Konsekwencje zmiany wysokości kwoty dotacji przyznanej niepublicznym szkołom w wyniku dokonania aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 1pkt 1 u.f.z.o. określa art. 43 ust. 4 i ust. 5 u.f.z.o. Zgodnie z art. 43 ust. 4 tej ustawy jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1- 4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. Z kolei w myśl art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w przypadku wyrównywania kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, zgodnie z ust. 4, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

W związku z tym za prawidłowe uznać należy stanowisko, że suma części dotacji podlegającej wypłaceniu po dokonaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ulega proporcjonalnemu obniżeniu o kwotę stanowiącą "nadwyżkę" wypłaconych środków do dnia dokonania aktualizacji, z zastrzeżeniem granic określonych w art. 43 ust. 5 u.f.z.o. Ideą bowiem procesu dokonywania aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Dlatego też należy wskazać, że powyższe rozwiązanie prawne zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu zapewnienia w ciągu roku osobie prowadzącej placówkę wyrównanie przyznawanej dotacji, w sytuacji kiedy okoliczności służące do obliczania kwoty podstawowej ulegną zmianie poprzez podwyższenie kwoty dotacji lub jej obniżenie. Jednocześnie należy mieć na względzie, że podstawowa kwota dotacji podlega aktualizacji zgodnie z regulacjami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a ewentualne różnice kwot dotacji wynikające z tej aktualizacji podlegają wyrównaniu od początku dotowanego roku w kolejnych przekazywanych częściach dotacji.

Zauważyć należy, że już na tle przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wyrażany był pogląd iż ponowne przeliczanie wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących placówki oświatowe w razie dokonywania w ciągu roku zmian odpowiednich wydatków na placówki prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego nie narusza prawa. Zagadnienie to było również przedmiotem analizy sądownictwa administracyjnego. W wyroku z dnia 24 września 2014 r., II GSK 1147/13 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że nie przez przypadek ustawodawca zastrzegł wypłaty dotacji w dwunastu miesięcznych ratach. W ocenie NSA przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Przyjęcie, że organ pozbawiony jest w trakcie roku możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy.

Z powyższego wynika ogólny wniosek, że aktualizacja kwoty dotacji może nastąpić jednie w określonych ustawowo przypadkach (art. 43 ust. 1 pkt 1- 4) oraz w sposób szczegółowo określony w ustawie. Analiza sprawy daje podstawy do przyjęcia, że żaden z przypadków wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 1-3 u.f.z.o. w badanej sprawie nie miał miejsca. Odnośnie przesłanki wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 4, który to przepis przewiduje aktualizację dotacji w szczególnie uzasadnionym przypadku, zdaniem Sądu aktualizacja kwoty dotacji na tej podstawie, w wypadku stwierdzenia przez organ w ciągu roku budżetowego, że kwota dotacji została wypłacona w nadmiernej wysokości na skutek omyłki organu, jest dopuszczalna (por. wyrok I SA/Gl 183/20). Jednakże możliwość aktualizacji kwoty dotacji na tej podstawie nie wyłącza dochodzenia zwrotu dotacji, w sytuacji gdy pobranie dotacji w nadmiernej wysokości zostało stwierdzona przez organ dopiero w wyniku rozliczenia dotacji po zakończeniu roku budżetowego, a nie w jego trakcie.

Należy zauważyć, że ustawodawca przewidział nie tylko aktualizację dotacji, ale również jej rozliczanie, które to instytucje są odrębne i są od siebie niezależne. Jak wyżej wskazano aktualizacja dotacji następuje w wyniku okoliczności stwierdzonych w trakcie roku budżetowego. Rozliczenie dotacji następuje natomiast po zakończeniu roku budżetowego i obejmuje kontrolę prawidłowości przyznania i wykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Wyrażenie "tryb rozliczania dotacji" użyte w art. 38 ust. 1 ustawy, zdaniem Sądu, mieści w sobie kontrolę prawidłowości przyznania i wydatkowania dotacji. Kolejnym instrumentem organu, w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie, jest możliwość żądania zwrotu przyznanej dotacji.

Na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W § 6 uchwały postanowiono, że organ prowadzący daną jednostkę oświatową sporządza rozliczenie otrzymanej dotacji do 15 stycznia roku następującego po roku udzielenia dotacji. W takiej sytuacji dokonanie rozliczenia rocznego wypłaconej skarżącym w 2019 r. dotacji było uprawnione. Okoliczność, że kwota dotacji wypłaconej w obrębie całego roku była wyższa niż określona w art. 26 ust. 1 u.f.z.o. i w uchwale Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. skutkowały obowiązkiem jej zwrotu na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Warto wskazać, że instytucja zwrotu dotacji na podstawie art. 252 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie do wszystkich rodzajów dotacji jakie są udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Hipoteza art. 252 obejmuje dotacje udzielone z budżetu j.s.t. wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie (udzielone bez podstawy prawnej) oraz pobrane w nadmiernej wysokości (otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania). Zakres art. 252 obejmuje wszystkie określone w ustawie rodzaje dotacji, jakie mogą być udzielane z budżetu j.s.t., wśród których podstawowe znaczenie mają dotacje celowe, dotacje podmiotowe - przeznaczone na dofinansowanie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu oraz dotacje przedmiotowe - przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, z tym że niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystane mogą być wyłącznie środki, które takie przeznaczenie mają określone w umowie lub decyzji przyznającej dotację, czyli dotacje celowe(por. Komentarz L. Lipiec – Warzecha, ustawa o finansach publicznych, Lex).

W konsekwencji na aprobatę zasługuje stanowisko organu o istnieniu podstaw do zastosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności. Stosownie do art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. W niniejszej sprawie pobrane dotacje były dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości, a więc podlegającymi zwrotowi, na podstawie art., 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Była to dotacja pobrana w wysokości wyższej niż określona w art. 26 ust. 1 u.f.z.o., dlatego mamy do czynienia z kwotą przekraczającą finansowanie Szkoły.

W sprawie nie ma zastosowania art. 253 u.f.p., zgodnie z którym przepisów art. 251 i art. 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Przepis art. 253 stanowi o wyłączeniu zasad i terminów zwrotu dotacji. Takim przepisem szczególnym nie jest art. 43 ust. 5 u.z.f.o. (wyżej już przywołany), ponieważ nie reguluje on zagadnień ani nadmiernie pobranej dotacji ani instytucji zwrotu dotacji. Przedmiotem tej regulacji jest sposób wyliczenia (ograniczenia) po aktualizacji kolejnej miesięcznej kwoty dotacji, a nie rocznej dotacji.

W ocenie Sądu twierdzenia skarżących, że dotacja została w całości wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, z punktu widzenia uregulowań dotyczących zwrotu dotacji, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W okolicznościach sprawy żądanie zwrotu dotacji było obowiązkiem organu wynikającym ze wskazanych przepisów. Interes skarżących polegający na utrzymaniu nienależnie, niezgodnie z przepisami prawa otrzymanych dotacji nie mógł przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeżeli nienależnie otrzymana dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1519/19)

Reasumując niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz bezpodstawnego orzeczenia o zwrocie dotacji.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a.,oddalił skargę.