Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2185/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 287 art. 360 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Dyrektora Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej także: "Minister" lub "organ") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 360 ust. 1-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm. - dalej także: "P.s.w.n.") - po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. o uchyleniu decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] i umorzeniu w całości postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2019 r. w sprawie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców pani mgr S. J.

Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] maja 2019 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniosek Dyrektora Instytutu [...] w [...] (dalej także: "Dyrektor Instytutu" lub "strona skarżąca") o przyznanie mgr S. J. stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców na podstawie art. 360 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym stypendium to może otrzymać młody naukowiec prowadzący działalność naukową, który jest doktorantem lub nauczycielem akademickim i nie posiada stopnia doktora.

W dniu [...] listopada 2019 r. Minister wydał decyzję nr [...] przyznającą stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców S. J. w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres 36 miesięcy.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Wyższego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował Dyrektora Instytutu [...] w [...], że przed zawarciem umowy w sprawie wypłacania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców Instytut powinien zweryfikować, czy w dacie wydania decyzji wybitny młody naukowiec, w tym także doktorant, spełniał warunki otrzymania stypendium, o których mowa w art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zastępca Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Wyższego MNiSW zauważył bowiem, że wspomniane stypendium ministra nie przysługuje osobom, które w dacie [...] listopada 2019 r. nie posiadały statusu młodego naukowca. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy:

- osoba, która ubiegała się o stypendium, jako doktorant, przed [...] listopada 2019 r. ukończyła studia doktoranckie i jako osoba posiadająca stopień doktora nie została zatrudniona w Instytucie na podstawie umowy o pracę, lub

- osoba, która ubiegała się o stypendium jako posiadająca stopień doktora, w dniu [...] listopada 2019 r. nie była zatrudniona w Instytucie na podstawie umowy o pracę.

Zastępca Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Wyższego MNiSW wskazał jednocześnie, że w przypadku, gdyby młody naukowiec nie spełnił powyższych przesłanek, Dyrektor Instytutu winien niezwłocznie przekazać taką informację do Ministerstwa.

Ustosunkowując się do powyższego wezwania, Dyrektor Instytutu w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. poinformował Ministra, że S. J. na dzień [...] listopada 2019 r. posiadała otwarty przewód doktorski w Instytucie [...] w [...] w trybie eksternistycznym.

Mając na względzie powyższą informację, Minister - działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 152 § 1 i 2 k.p.a. - wydał w dniu [...] lutego 2020 r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania S. J. stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, jednocześnie wstrzymując wykonanie decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Minister stwierdził, że zaszły przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o wznowieniu wspomnianego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Następnie, w wyniku ustaleń dokonanych w toku wznowionego postępowania, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 360 ust. 1-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wydał w dniu [...] kwietnia 2020 r. decyzję nr [...], na mocy której uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i umorzył w całości wszczęte w dniu [...] maja 2019 r. postępowanie w sprawie przyznania S. J. stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W uzasadnieniu decyzji Minister zauważył, że we wniosku o przyznanie stypendium ministra Dyrektor Instytutu [...] wskazał, że mgr S.J. ubiegała się o stypendium jako doktorant.

Minister stwierdził, że w toku postępowania, na podstawie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce [...] (dalej: "system [...]") ustalono, że S. J. w dniu wydania decyzji Ministra, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. nie była doktorantem, tj. uczestnikiem studiów doktoranckich. Organ zauważył jednocześnie, że S. J. nie posiadała także stopnia naukowego doktora.

Tymczasem, jak zauważył Minister, przepis art. 360 ust. 1 P.s.w.n. stanowi, że stypendium może otrzymać wyłącznie młody naukowiec, a więc osoba spełniająca przesłanki określone w ust. 2 wskazanego artykułu na dzień wydania decyzji.

W tej sytuacji, organ stwierdził, że nie można zatem wydać rozstrzygnięcia w sprawie przyznania stypendium osobie ubiegającej się o stypendium, jako doktorant, która w dniu wydania rozstrzygnięcia nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, a więc nie spełniała określonych w ustawie kryteriów.

Wobec powyższego, Minister uznał, że zachodziła podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. i jednoczesnego umorzenia w całości postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2019 r. w sprawie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców pani mgr S. J., jako bezprzedmiotowe.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Instytutu, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Ministra wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła spornej decyzji Ministra z dnia [...] kwietnia 2020 r.:

1) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego umorzenie, z uwagi na brak bezprzedmiotowości tego postępowania;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi wydającemu decyzję w postaci faktu, że S. J. w dacie wydawania decyzji nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, podczas gdy w dacie wydawania decyzji organ powinien posiadać z systemu [...] informację, o tym, że osoba ta posiada otwarty przewód doktorski w trybie eksternistycznym;

3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez brak dołożenia staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, a ponadto brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przejawiające się brakiem dokładnego ustalenia zakresu obowiązków pracownika oraz czynności w ramach zatrudnienia u pracodawcy;

4) naruszenie art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, że S.J. nie spełniła przesłanek do ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, podczas gdy w dniu [...] czerwca 2020 r. uzyskała stopień doktora, a zatem spełnia przesłanki do objęcia jej stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

Mając na względzie przestawione powyżej zarzuty, Dyrektor Instytutu wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 360 ust. 1-5 P.s.w.n. - decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. uchylającą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] i umarzającą w całości postępowanie wszczęte w dniu [...] maja 2019 r. w sprawie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców pani mgr S. J.

W uzasadnieniu decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że należy przyjąć, iż doktorantem, o którym mowa w art. 360 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 287 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.) oraz art. 2 pkt 181 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) jest osoba posiadająca status uczestnika studiów doktoranckich. Status taki, jak zauważył Minister, zachowuje również osoba, której przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich na mocy § 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696).

Minister wskazał, że osoba, która ukończyła studia doktoranckie, ale ma otwarty przewód doktorski, traci status doktoranta z dniem ukończenia studiów doktoranckich.

Organ podniósł, że na podstawie informacji przekazanych przez Dyrektora Instytutu w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalono, że S. J. w dniu wydania decyzji o przyznaniu stypendium, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. posiadała otwarty w dniu [...] października 2015 r. przewód doktorski w Instytucie [...] w [...] w trybie eksternistycznym oraz że aktualnie praca doktorska S. J. jest na etapie recenzji. Ponadto, organ wskazał, że w toku postępowania, na podstawie danych z systemu [...], ustalono również, że S. J. w dniu wydania decyzji Ministra, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. nie była doktorantem, tj. uczestnikiem studiów doktoranckich. Organ zauważył także, iż S. J. nie posiadała również stopnia naukowego doktora.

W związku z powyższym, Minister uznał, że S. J. nie spełniła warunku określonego w art. 360 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, uprawniającego do otrzymania stypendium ministra dla wybitnego młodego naukowca za znaczące osiągnięcia w działalności naukowej.

Organ podkreślił, że z brzmienia wskazanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, iż stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, który jest doktorantem lub nauczycielem akademickim i nie posiada stopnia doktora. Zdaniem organu, niezbędne jest zatem do otrzymania stypendium posiadanie statusu młodego naukowca w dacie podjęcia przez Ministra decyzji, tj. w niniejszym przypadku w dniu [...] listopada 2019 r. W tej sytuacji, organ stwierdził, że nie można wydać rozstrzygnięcia w sprawie przyznania stypendium osobie ubiegającej się o stypendium, jako doktorant, która w dniu wydania rozstrzygnięcia nie była uczestnikiem studiów doktoranckich w podmiocie tworzącym system szkolnictwa wyższego i nauki, a więc nie spełniała określonych w ustawie kryteriów.

W związku z powyższym, Minister uznał, że wszczęte w tej sprawie postępowanie, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Według organu, decyzja o przyznaniu stypendium wydana została w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, ponieważ S. J. nie posiadała statusu młodego naukowca, uprawniającego do otrzymania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Minister stwierdził, że zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny, albowiem w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium organ nie miał wiedzy o tym, że S. J., która ubiegała się o stypendium, jako doktorant, nie spełnia warunku do jego otrzymania. Organ wskazał, że dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Instytutu [...] poinformował Ministra, że S.J. na dzień [...] listopada 2019 r. posiadała otwarty przewód doktorski w Instytucie [...] w [...] w trybie eksternistycznym. Organ wskazał jednocześnie, że powyższa okoliczność, chociaż istniała w momencie wydania decyzji o przyznaniu stypendium, była nieznana organowi, który wydał decyzję, ponieważ nie mógł jej wywieść z informacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium, jak również nie mógł polegać tylko i wyłącznie na danych dostępnych w systemie [...].

Minister uznał, że - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie można się zgodzić, iż całkowicie pominął on okoliczność, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji organ miał dostęp do systemu [...], w którym miał możliwość zweryfikowania statusu S. J. na etapie wydawania decyzji. Otóż, zdaniem organu, należy podnieść, że przy weryfikowaniu statusu młodego naukowca Minister nie mógł opierać się wyłącznie na danych zawartych w systemie [...], gdyż w związku ze zmianą stanu prawnego dotyczącego obszaru szkolnictwa wyższego związanego z wejściem w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, od dnia 1 października 2018 r. przez okres 12 miesięcy System [...] podlegał dostosowaniu do przepisów tej ustawy na mocy art. 219 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Organ zauważył, że w okresie prowadzenia prac projektowych funkcjonalność Systemu [...] była ograniczona. Ponadto, Minister podniósł, że rozpatrując wniosek o przyznanie stypendium w okresie dostosowywania Systemu [...] do nowych uwarunkowań technicznych i prawnych oraz przed upływem terminu wprowadzenia danych przez podmioty do tego zobowiązane, nie mógł zatem polegać na danych dostępnych w systemie [...], ponieważ nie miał pewności, czy odzwierciedlały one rzeczywisty stan faktyczny na dany dzień (tj. czy dane były pełne i aktualne).

W konsekwencji, Minister podkreślił, że dopiero informacja przekazana organowi przez podmiot wnioskujący o przyznanie stypendium stanowi podstawowe i pewne źródło informacji na temat statusu młodego naukowca w dniu podjęcia decyzji przez Ministra.

Mając na względzie powyższe, Minister uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - decyzja wydana w pierwszej instancji została prawidłowo uzasadniona, albowiem jednoznacznie wynikają z niej przyczyny wznowienia postępowania na skutek zgłoszenia po raz pierwszy w postępowaniu nowych dowodów (pismo Dyrektora Instytutu [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.) świadczących o tym, że S.J. w dniu wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu stypendium nie posiadała statusu młodego naukowca. Organ stwierdził, że w dacie wydania decyzji organ nie miał dostatecznych podstaw do zweryfikowania statusu młodego naukowca, posiłkując się wyłącznie danymi dostępnymi w systemie [...]. W tej sytuacji, organ uznał, że w prawidłowy sposób zastosował art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zasadnie wznawiając postępowanie administracyjne, albowiem ustalił, że S.J. ubiegająca się o stypendium, jako doktorant, w dniu wydania rozstrzygnięcia nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, a więc nie spełniała kryteriów określonych w art. 360 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Mając powyższe na względzie, Minister uznał, że należało zatem, przy zastosowaniu art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, uchylić decyzję ostateczną i umorzyć postępowanie w związku z jego bezprzedmiotowością.

Minister nie zgodził się ponadto z zarzutem naruszenia art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez rzekomo niewłaściwe przyjęcie, że pani S.J. nie spełniła przesłanek do ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, z uwagi na nieuwzględnienie faktu, iż w dniu [...] czerwca 2020 r. uzyskała ona stopień doktora, co w konsekwencji - zdaniem strony skarżącej - oznacza, iż spełnia ona przesłanki do objęcia jej stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców. Analizując ten zarzut, Minister wyjaśnić, że wprawdzie zgadza się ze stanowiskiem, iż organ drugiej instancji ma obowiązek uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej, niemniej jednak - zdaniem Ministra - nie można tej zasady odnieść do niniejszej sprawy dotyczącej postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców. Zdaniem Ministra, przyjęcie, że S.J. spełnia warunki bycia młodym naukowcem byłoby wyrazem nierównego traktowania osób ubiegających się o przyznanie stypendium, które - podobnie, jak pani S. J. - w dniu wydania decyzji o przyznaniu stypendium nie posiadały statusu młodego naukowca, ale nie wniosły odwołania mimo, że uzyskały lub uzyskają stopień naukowy doktora po wydaniu tej decyzji.

W piśmie z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor Instytutu [...] w [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2020 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Dyrektor Instytutu zarzucił, iż Minister, wydając sporną decyzję:

1. naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1) naruszył art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, kiedy nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego umorzenie, ponieważ postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe;

2) naruszył art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane organowi wydającemu decyzję w postaci faktu, że S. J. w dacie wydawania decyzji o przyznaniu stypendium nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, podczas gdy w dacie wydawania wspomnianej decyzji organ powinien posiadać z systemu [...] informację o tym, że S. J. posiada otwarty przewód doktorski w trybie eksternistycznym;

3) naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 15 k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, który nastąpił po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, podczas gdy rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ miał obowiązek uwzględnić zmianę stanu faktycznego, która nastąpiła przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej;

4) naruszył art 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez brak dołożenia staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, a ponadto brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przejawiające się brakiem ustalenia aktualnego statusu S.J.;

2. naruszył przepisy prawa materialnego, a mianowicie:

1) naruszył art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niewłaściwym przyjęciem, że S. J. nie spełnia przesłanek do ubiegania się o stypendium dla wybitnych młodych naukowców, podczas gdy w dniu [...] czerwca 2020 r. uzyskała ona stopień doktora, w związku z czym jako osoba posiadająca stopień doktora spełnia przesłanki do objęcia ją stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że - wbrew stanowisko organu, zajście w toku postępowania okoliczności, które powodują, że strona przestała spełniać merytoryczne przesłanki do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego, nie stanowi podstaw do uznania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a wyłącznie okoliczność uzasadniającą wydanie decyzji negatywnej. W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że orzeczenie o umorzeniu postępowania stanowiło naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że wydając zaskarżoną decyzję, Minister nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej, sam fakt, że system [...] w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium mógł zawierać niepełne informacje, nie uzasadnia twierdzenia, iż organ w dniu wydania wspomnianej decyzji nie posiadał niezbędnych informacji na temat statusu strony. Według strony skarżącej, aby dojść do takiego wniosku, organ powinien wykazać, że na dzień wydania decyzji w przedmiocie przyznania stypendium, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. w systemie nie znajdowały się informacje dotyczące statusu strony. Tymczasem, jak zauważyła strona skarżąca, Minister nie przedstawił jednak takiej argumentacji.

Dyrektor Instytutu stwierdził, że wyspecjalizowany organ, jakim jest Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, posiada konkretne narzędzia, które pozwalają mu na szybką i automatyczną weryfikację sytuacji osób, które ubiegają się o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców w postaci dedykowanego systemu. W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że na etapie wydawania decyzji w przedmiocie przyznania stypendium, Minister powinien dokonać takiej weryfikacji i dokładnie ocenić złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanek formalnych do przyznania stypendium. Zdaniem strony skarżącej, okoliczność, że system [...] w dacie wydania decyzji mógł nie zawierać wszystkich informacji, nie zwalniała organu z dochowania tego aktu minimalnej staranności. W tej sytuacji, strona skarżąca stwierdziła, że zaniechanie takiej weryfikacji, zobowiązywanie wnioskodawcy do udzielenia informacji o statusie osób ubiegających się o stypendium po wydaniu decyzji, a następnie wznawianie postępowania na podstawie danych z systemu [...] prowadzi do naruszenia pewności obrotu oraz stabilności decyzji administracyjnych. W konsekwencji, Dyrektor Instytutu uznał, że w niniejszej sprawie organ nie był uprawniony do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Strona skarżąca stwierdziła ponadto, iż Minister naruszył również przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zmiany okoliczności, która nastąpiła po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Dyrektor Instytutu uznał bowiem, że Minister powinien przy wydawaniu decyzji drugoinstancyjnej uwzględnić okoliczność związaną z faktem podjęcia w dniu [...] maja 2020 r. uchwały o nadaniu S.J. stopnia doktora w dyscyplinie zootechnika. Według strony skarżącej, było to tym bardziej konieczne, jeśli zważy się, że uwzględnianie stanu faktycznego aktualnego na dzień rozstrzygnięcia jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Dyrektor Instytutu stwierdził jednocześnie, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, organ naruszył również art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, albowiem stosując stan faktyczny istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie mógł mieć wątpliwości, że S. J., posiadając stopień doktora, obecnie spełnia przesłanki do przyznania jej stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Dyrektora Instytutu [...] w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. o uchyleniu decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] i umorzeniu w całości postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2019 r. w sprawie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców pani mgr S. J. - nie naruszył obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał przede wszystkim, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji precyzyjnie wyjaśnił, dlaczego stwierdził, że w analizowanej sprawie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie - po wznowieniu postępowania - uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium S. J. i umorzenia postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2019 r. na skutek wniosku strony skarżącej.

Według Sądu, Minister wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przeprowadzając jednocześnie ową ocenę w kontekście właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego.

W działaniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jako organu administracji publicznej wydającego obie sporne decyzje, Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek istotnych nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 360 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, stwierdzić należy, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną - nie dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności spornej decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., należy na wstępie wyraźnie wskazać, że zgodnie z art. 360 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej.

W świetle art. 360 ust. 2 cyt. ustawy, młodym naukowcem jest osoba prowadząca działalność naukową, która:

1) jest doktorantem lub nauczycielem akademickim - i nie posiada stopnia doktora albo

2) posiada stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniona w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 360 ust. 4 P.s.w.n., stypendium przyznaje minister na wniosek:

1) rektora, dyrektora instytutu PAN, dyrektora instytutu badawczego lub dyrektora instytutu międzynarodowego, w których prowadzona jest szkoła doktorska, w której młody naukowiec jest doktorantem;

2) osoby kierującej podmiotem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, zatrudniającym młodego naukowca.

W konsekwencji, stwierdzić należy, iż stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, którym jest osoba będąca doktorantem lub nauczycielem akademickim - i nie posiada stopnia doktora.

Stypendium otrzymuje młody naukowiec na podstawie decyzji administracyjnej o jego przyznaniu, a zatem do otrzymania stypendium niezbędne jest posiadanie statusu młodego naukowca w dacie podjęcia decyzji.

Ponadto, należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 287 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), doktoranci, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, mogą ubiegać się o stypendia ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W tej sytuacji, zauważyć trzeba, że doktorantem, o którym mowa w art. 360 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 287 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jest osoba posiadająca status uczestnika studiów doktoranckich.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że osoba, która nie była uczestnikiem studiów doktoranckich - a jedynie posiadała otwarty przewód doktorski - nie była również doktorantem.

W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie stypendium S. J. złożył skarżący Dyrektor Instytutu, który we wniosku o przyznanie stypendium ministra wskazał, że S. J. ubiegała się o stypendium jako doktorant.

Tymczasem, na podstawie informacji przekazanych przez Dyrektora Instytutu w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister ustalił, że S. J. w dniu [...] listopada 2019 r., a więc w dniu wydania decyzji o przyznaniu stypendium, posiadała otwarty przewód doktorski w Instytucie [...] w [...] w trybie eksternistycznym. W toku dalszego postępowania, na podstawie danych z systemu [...], ustalono również, że S. J. w dniu wydania decyzji Ministra o przyznaniu stypendium, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. nie była doktorantem, tj. uczestnikiem studiów doktoranckich. S. J. nie posiadała także w owym dniu stopnia naukowego doktora.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż Minister słusznie uznał, iż S. J. nie spełniła warunku określonego w art. 360 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, uprawniającego do otrzymania stypendium ministra dla wybitnego młodego naukowca za znaczące osiągnięcia w działalności naukowej. W konsekwencji, Minister słusznie przyjął, iż nie mógł wydać rozstrzygnięcia w sprawie przyznania stypendium osobie ubiegającej się o stypendium, jako doktorant, która w dniu wydania rozstrzygnięcia nie była uczestnikiem studiów doktoranckich w podmiocie tworzącym system szkolnictwa wyższego i nauki, a więc nie spełniała określonych w ustawie kryteriów.

W tej sytuacji, organ zasadnie przyjął, że skoro S. J. utraciła status młodego naukowca uprawniający do otrzymania stypendium przed dniem wydania rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie przyznania stypendium, Minister nie mógł wydać decyzji na podstawie art. 360 ust. 1 P.s.w.n.

Mając na względzie powyższe, uznać należy, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem Minister zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane organowi wydającemu decyzję w postaci faktu, że S. J. w dacie wydawania decyzji nie była uczestnikiem studiów doktoranckich.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że Minister w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium nie miał wiedzy o tym, że S. J., która ubiegała się o stypendium, jako doktorant, nie spełnia warunku do jego otrzymania. W ocenie Sądu, z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Instytutu poinformował Ministra, że pani S. J. na dzień [...] listopada 2019 r. posiadała otwarty przewód doktorski w Instytucie [...] w [...] w trybie eksternistycznym.

Uznać trzeba jednocześnie, że powyższa okoliczność, chociaż istniała w momencie wydania decyzji o przyznaniu stypendium, nie była znana Ministrowi, który wydał decyzję, ponieważ organ ten nie mógł jej wywieść z informacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium, jak również nie mógł opierać się wyłącznie na danych zawartych w Systemie [...].

Sąd uznał, że dopiero informacja przekazana Ministrowi przez podmiot wnioskujący o przyznanie stypendium stanowi podstawowe i pewne źródło informacji na temat statusu młodego naukowca w dniu podjęcia decyzji przez Ministra.

W konsekwencji, uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie ustalenie przez organ na podstawie pisma Dyrektora Instytutu z dnia [...] grudnia 2019 r., że S.J. w dniu podjęcia przez Ministra decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nie posiadała statusu młodego naukowca, określonego w art. 360 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, było okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców. To z kolei uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Warto w tym miejscu podkreślić, iż w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Warto zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to w wyniku zaniedbań tego organu (por. M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020, teza 6 komentarza do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 1984 r., sygn. akt SA/Wr 649/83 (ONSA z 1984 r. nr 1, poz. 7), stwierdził, że przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy też z innych powodów. Nie są zatem istotne przyczyny tej niewiedzy. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 451/16, LEX nr 2147065, wyraźnie uznał, że brak znajomości organu co do nowych okoliczności może wystąpić bez względu na przyczyny tej niewiedzy, bowiem wystarczy jedynie, że z badanego materiału dowodowego nie wynikały okoliczności faktyczne lub dowody, których istnienie później, po wydaniu decyzji ostatecznej, ujawniono (podobnie: wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1226/97, LEX nr 35503, czy też wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, LEX nr 744959).

Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, jakoby Minister, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r., zobowiązany był uwzględnić zmianę stanu faktycznego i w konsekwencji wziąć pod uwagę fakt, iż w dniu [...] maja 2020 r. doszło do podjęcia uchwały o nadaniu S. J. stopnia doktora w dyscyplinie [...]. Minister słusznie wskazał bowiem, że fakt posiadania przez S.J. statusu młodego naukowca w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] sierpnia 2020 r., nie może być uznany za przesłankę uzasadniającą przyznanie stypendium w wyniku konkursu rozstrzygniętego w dniu [...] listopada 2019 r. Kluczowe jest to, że S. J. w dniu wydania decyzji o przyznaniu stypendium, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. nie posiadała statusu młodego naukowca. W tej sytuacji, zgodzić się należy z organem, że gdyby wydał on decyzję w oparciu o stan faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji drugoinstancyjnej, tj. w dniu [...] sierpnia 2020 r., oznaczałoby to złamanie zasad konkursu, gdyż stawiałoby S.J. w uprzywilejowanej pozycji.

Według Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy.

W konsekwencji, uznać należy, że świetle przedstawionego wyżej stanowiska dotyczącego weryfikacji statusu młodego naukowca w dniu podjęcia przez Ministra decyzji o przyznaniu stypendium, całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, skoro S. J. w dacie podjęcia przez Ministra wspomnianej decyzji nie spełniła warunku uprawniającego do otrzymania stypendium ministra dla wybitnego młodego naukowca za znaczące osiągnięcia w działalności naukowej.

W tej sytuacji, w wyniku postępowania wznowieniowego, które dotyczyło konkursu rozstrzygniętego w dniu [...] listopada 2019 r., Minister prawidłowo wydał decyzję w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozstrzygnięcia spornego konkursu.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę uznał, że w rozpoznawanej sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uczynił zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia decyzji, zgodnie z dyspozycją przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, z uzasadnień obu spornych decyzji Ministra wynika w sposób jednoznaczny, dlaczego organ ten uznał, że w analizowanej sprawie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium S. J. i umorzenia postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2019 r. na skutek wniosku strony skarżącej.

Ponadto, zaskarżona decyzja zawiera precyzyjne odniesienie się Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do zarzutów i uwag podniesionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie spornej decyzji Ministra z dnia [...] sierpnia 2020 r. stwarza tym samym możliwość kontroli przez stronę skarżącą oraz Sąd prawidłowości toku rozumowania organu ją wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, uznać należy w konsekwencji, iż wydając obie sporne decyzje, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie naruszył zarówno zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.