Wyrok NSA, sygn. akt III SA 57/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40, art. 47
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Jeżeli w dacie wystawienia decyzji organu I instancji podatnik nie istniał, albowiem wskazana spółka cywilna została rozwiązana, o czym powiadomiono Urząd Skarbowy, brak było podstaw faktycznych i prawnych do doręczenia decyzji wymiarowych nie istniejącemu podmiotowi /podatnikowi/.

W takiej sytuacji w dyspozycji organów podatkowych pozostawały ewentualnie środki określone w art. 40 i art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

TEZY

Jeżeli w dacie wystawienia decyzji organu I instancji podatnik nie istniał, albowiem wskazana spółka cywilna została rozwiązana, o czym powiadomiono Urząd Skarbowy, brak było podstaw faktycznych i prawnych do doręczenia decyzji wymiarowych nie istniejącemu podmiotowi /podatnikowi/.

W takiej sytuacji w dyspozycji organów podatkowych pozostawały ewentualnie środki określone w art. 40 i art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.D. i W.K. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 13 grudnia 1995 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 1993 r. - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do NSA decyzją z dnia 13 grudnia 1995 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu pełnomocnika M.D. i W.K. działających w spółce cywilnej - decyzję Urzędu Skarbowego W.Ż. z dnia 2 września 1994 r., określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Urzędu Skarbowego W.Ż. z dnia 2 czerwca 1993 r. nadano NIP (...) M.D., prowadzącemu działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 1993 r. do 30 czerwca 1993 r. jako osoba fizyczna. Wymieniony nie zawiadomił Urzędu Skarbowego o zaprzestaniu działalności jako osoba fizyczna natomiast od 1 lipca 1993 r. rozpoczęła działalność spółka cywilna, zawarta 1 stycznia 1993 r. pomiędzy M.D. i W.K. "MD-E.", zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym W.P.P. w dniu 16 czerwca 1993 r. Spółka ta prowadząc działalność gospodarczą w okresie od 5 lipca 1993 r. do 1 października 1993 r. przyjmowała i wystawiała faktury VAT, pomimo braku rejestracji. Dopiero 4 października 1993 r. Spółka złożyła zgłoszenie rejestracyjne VAT-2, rozliczając się do tej daty z podatku od towarów i usług na podstawie deklaracji, w których figurował NIP osoby fizycznej, M.D.

Po myśli zatem art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym spółka cywilna, która nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego, nie mogła korzystać z prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.

Ponadto, stosownie do par. 2 ust. 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu obniżania należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku obrotowego oraz ewidencji, której prowadzenie zwalnia od obowiązku dokonywania spisu z natury /M.P. nr 24 poz. 243/ spółka nie mogła korzystać z możliwości odliczenia podatku obrotowego, w wypadku niedokonania zgłoszenia rejestracyjnego.

Biorąc to pod uwagę za zasadne uznała Izba Skarbowa w W. określenie przez organ I instancji zobowiązania podatkowego za lipiec 1993 r. w kwocie 104.486.000 zł /starych/ z odsetkami od 31 sierpnia 1993 r., za sierpień 1993 r. w kwocie 63.330.000 /starych/ zł z odsetkami od 1 października 1993 r. oraz za wrzesień 1993 r. w kwocie 110.497.000 zł /starych/ z odsetkami od 3 listopada 1993 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania strony Izba Skarbowa w W. podzieliła pogląd organu I instancji, który jako datę odbioru decyzji z dnia 2 września 1994 r. przyjął datę 11 maja 1995 r. albowiem doręczenie decyzji w dniu 8 września 1994 r. w siedzibie Spółki należało uznać za wadliwe, skoro Spółka w dniu 31 czerwca 1994 r. rozwiązała się, informując o tym Urząd Skarbowy.

W ocenie Izby Skarbowej w sprawie nie naruszono art. 7-9 Kpa ponieważ strona poinformowana była o ujawnionych uchybieniach i nieprawidłowościach oraz wynikających z tego konsekwencjach. Wydając decyzję organ I instancji prawidłowo powołał art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik obowiązany był bez wezwania organu podatkowego obliczać ten podatek i wpłacać go za okresy miesięczne na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego. Przepis ten dotyczy podatku niesankcyjnego, a z żadnego innego przepisu nie wynika, że wymienione obowiązki ciążą na podatniku również co do podatku sankcyjnego.

W skardze do NSA na powyższą decyzję pełnomocnik skarżących M.D. i W.K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając, że wydane one zostały z rażącą obrazą:

1/ art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ poprzez dowolne i błędne przyjęcie, iż decyzja Urzędu Skarbowego jest decyzją określającą zobowiązanie podatkowe, a nie ustalającą

2/ art. 9 ust. 1, 4, 5 i 10 w związku z art. 25 ust. 3 powołanej ustawy oraz par. 2 ust. 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu obniżania należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku obrotowego /M.P. nr 24 poz. 243/ poprzez dowolne i błędne przyjęcie, iż na podatniku ciążył ponowny obowiązek złożenia druku rejestracyjnego, a w związku z tym pozbawienie podatnika prawa do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 1993 r. oraz podatku obrotowego,

3/ przepisów postępowania administracyjnego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 par. 1 Kpa, polegającą na naruszeniu zasady praworządności poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu strony.

W skardze podniesiono, że M.D. prowadził od 2 maja 1992 r. działalność gospodarczą pod firmą "MD-E.", a decyzją z dnia 2 czerwca 1993 r. uzyskał numer NIP. Podatnik zawarł w dniu 1 stycznia 1993 r. z W.K. umowę spółki cywilnej, wnosząc jako aport swoją firmę.

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 25 czerwca 1993 r. wynika, że spółka "MD-E." jest kontynuatorem firmy "MD-E." o czym świadczy data rozpoczęcia działalności gospodarczej /2 maja 1992 r./. Z powyższego wynika, że podatnik dokonał zgłoszenia rejestracyjnego oraz otrzymał numer identyfikacyjny.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w W. decyzja organu I instancji, wymierzająca podatek od towarów i usług skierowana była do spółki cywilnej M.D. i W.K. Po myśli art. 5 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym spółka ta była podatnikiem podatku od towarów i usług.

Uszło uwadze orzekających w sprawie organów podatkowych, że już w dacie wystawienia decyzji organu I instancji /2 września 1994 r./ podatnik nie istniał, albowiem wskazana spółka cywilna rozwiązana została w dniu 31 maja 1994 r. o czym powiadomiono Urząd Skarbowy. Brak więc było podstaw faktycznych i prawnych do doręczenia decyzji wymiarowych nie istniejącemu podmiotowi /podatnikowi/.

W takiej to sytuacji w dyspozycji organów podatkowych pozostawały ewentualnie środki określone w art. 40 i art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec, jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto po myśli art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.