Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 651/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 443/11 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 stycznia 2011 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekazania pisma właściwemu organowi postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 443/11, mocą którego oddalono wniosek Z. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

W motywach orzeczenia Sąd podał, że postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną skarżącego wniesioną od postanowienia z dnia 29 maja 2012 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 stycznia 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił również zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 29 maja 2012 r.

Skarżący wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

W uzasadnieniu wniosku podał, że jest wdowcem i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazał, że jest inwalidą II grupy – ma niesprawną rękę i trudności z chodzeniem. Jako źródło swoich dochodów wykazał, że pobiera rentę w kwocie 800 zł miesięcznie i jest właścicielem nieruchomości rolnej stanowiącej łąkę o pow. 1,5 ha. Nadto podał, że jego zadłużenie wynosi 10 000 zł, które spłaca ratalnie – po 800 zł miesięcznie. W spłacie pomagają mu brat oraz siostra.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., i stwierdził, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Sąd podkreślił, że jest to już czwarty wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wszystkie wcześniejsze wnioski były oddalane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kolejnymi postanowieniami: z dnia 26 października 2011 r., z dnia 26 lipca 2012 r., z dnia 21 maja 2013 r. Ponadto dwukrotnie odmownie rozstrzygał powyższą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z dnia 17 października 2012 r. II FZ 856/12 i z dnia 22 lipca 2013 r. II FZ 573/13).

Sąd wskazał, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.

W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które miałyby znaczenie dla zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu. Skarżący pomimo dwukrotnego awizowania nie odebrał zarządzenia, w którym został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów (wyciągów z kont, zeznania podatkowego, dowodów pobierania renty i spłaty rat kredytu, odpisu z księgi wieczystej oraz oświadczeń w sprawie ewentualnych otrzymywanych dotacji oraz w przedmiocie wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego) obrazujących jego sytuację materialną.

Sąd dodał, że skarżący powinien był sobie zdawać sprawę, że należy przedstawić Sądowi tego typu dokumenty. Już bowiem w postanowieniu z dnia 22 lipca 2013 r., II FZ 573/13, Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że skarżący był zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych, m. in. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, wyliczenia miesięcznych wydatków. Skarżący takich dokumentów nie przedstawił, co stało się bezpośrednią przyczyną oddalenia poprzedniego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny (rozpatrujący zażalenie) wyraźnie przy tym podkreślał, że to skarżący powinien podjąć takie czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. To zaś wskazuje, że nawet w sytuacji braku pełnomocnika z urzędu, skarżący miał świadomość jakie dokumenty pozwolą wykazać spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Skarżący stwierdził, że postanowienie jest bezprawne i rażąco stronnicze, a on już w pierwszym wniosku przedłożył dowody, o które wzywał Sąd.

Skarżący ponownie opisał swoją sytuację życiową i wniósł jak na wstępie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Jak prawidłowo stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, choć nie wskazał wprost podstawy prawnej takiej oceny, zmiana postanowienia niekończącego postępowania w sprawie - a takim jest postanowienie w przedmiocie prawa pomocy - jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwa, gdy zmienią się okoliczności sprawy (art. 165 P.p.s.a.). Innymi słowy warunkiem bezwzględnym weryfikacji orzeczenia prawomocnego w przypadku postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez zainteresowanego, że okoliczności dla rozstrzygnięcia istotne - a więc sytuacja materialna - uległy zmianie na tyle ważkiej, że uzasadniają one zmianę orzeczenia prawomocnego.

W niniejszej sprawie treść zażalenia skarżącego sprowadza się do ponownej polemiki z Sądami obu instancji co do możliwości poniesienia przez niego kosztów niniejszego postępowania. Tego typu polemika jest na obecnym etapie postępowania niedozwolona i nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutków. Skarżący przedstawił identyczny stan faktyczny, jak w poprzednim postępowaniu dotyczącym prawa pomocy; to zaś wyklucza zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, gdyż nie może być mowy o jakiejkolwiek zmianie okoliczności sprawy. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach i następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności; a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie.

Z powyższego wynika, że kwestia możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania została już w sposób wiążący przesądzona. Przy stwierdzeniu braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd pierwszej instancji nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczyniono to w pierwszym prawomocnym postanowieniu.

Dlatego też, działając w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako bezzasadne oddalił.