Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 409/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi H. S., P. P., A. O., S. Z. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Maków oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 409/11

UZASADNIENIE

W dniu [...] Rada Gminy M., działając na podstawie art. 5a w zw. z art. 4b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) podjęła uchwałę Nr IV/18/11 – w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy M.

Uchwała przewidywała przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami Gminy w sprawie zmiany granic poprzez wyłączenie z obszaru Gminy M. wskazanych precyzyjnie w treści uchwały działek o łącznej powierzchni 151,8548 ha. Konsultacje, zgodnie z treścią uchwały, miały być przeprowadzone na terenie Gminy M. w okresie od 1 lutego 2011 r. do 14 lutego 2011 r. w formie ankietowego badania opinii mieszkańców. Jako osoby uprawnione do wzięcia udziału w konsultacjach ustalono osoby posiadające czynne prawo wyborcze, zamieszkujące i wpisane do rejestru wyborców Gminy M. Uchwała zastrzegała, że konsultacje będą ważne, o ile weźmie w nich udział co najmniej 50 mieszkańców. Zgodnie z § 4 uchwały udział w konsultacjach polegać miał na udzieleniu odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie, stanowiącej załącznik do uchwały. Urząd Gminy M. zapewniał możliwość wzięcia udziału w konsultacjach w siedzibie Urzędu w godzinach jego pracy (§ 4 pkt 2). Zagwarantowana została także możliwość pobrania ankiety ze strony internetowej Urzędu (§ 4 pkt 3).

Pismem z dnia [...] mieszkańcy Gminy M. – H. S., P. P., A. O. i S. Z., na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wezwali Radę Gminy M. do "usunięcia naruszenia ich interesu prawnego oraz przysługujących im uprawnień" w związku z przyjęciem spornej uchwały Rady Gminy M. z dnia 24 stycznia 2011 roku.

Pismem z dnia [...] Przewodniczący Rady Gminy M., odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził, że nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia interesu prawnego, czy uprawnień mieszkańców Gminy w związku z przyjętą uchwałą w sprawie przeprowadzenia konsultacji. W szczególności podniesiono, iż wnoszący o usunięcie naruszenia prawa złożyli ankiety w Urzędzie, wzięli więc udział w konsultacjach, a tym samym nie sposób uznać, że uniemożliwiono im udział w konsultacjach.

W dniu [...] H. S., P. P., A. O. i S. Z. wnieśli na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Rady Gminy M., skargę na wskazaną wyżej uchwałę tej Rady z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy M.. Powyższej uchwale zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4b i art. 5a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 2 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95 ze zm.).

Wskazując na powyższe wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy Maków oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że teren, który miałby zostać wyłączony z granic Gminy M., część obszaru byłego poligonu wojskowego, zakupionego przez Miasto S. od Agencji Mienia Wojskowego w 2003r. Miasto S. po dokonaniu zakupu podjęło działania mające na celu włączenie zakupionego obszaru do granic S. Konsultacje przeprowadzone w tym przedmiocie z mieszkańcami Gminy M. w oparciu o postanowienia uchwały Rady Gminy M. z [...] wykazały, że mieszkańcy Gminy M. są przeciwni zmianie granic Gminy . W rezultacie Rada Ministrów nie zgodziła się na poszerzenie granic miasta S. Mimo jednoznacznego stanowiska mieszkańców Rada Gminy ponownie podjęła uchwałę w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie zmiany granic Gminy. Skarżący wskazywali., że zapisy uchwały naruszają ich interes prawny i przysługujące im uprawnienia jako mieszkańcom gminy. W tym zakresie podnosili, iż nieprecyzyjnie sformułowane zapisy uchwały stworzyły możliwość dokonywania dowolnej interpretacji jej postanowień, poprzez całkowicie arbitralne weryfikowanie ważności ankiet w zależności od sposobu ich składania. Jak wskazywali, skutkiem takich działań powstała wątpliwość odnośnie wiarygodności danych, które w dalszej kolejności stanowiły podstawę dla wydania przez Radę Gminy M. uchwały pozytywnie opiniującej zmianę granic.

Wskazywali na niejasne, ich zdaniem, postanowienia § 4 uchwały, z którego nie wynikało, czy ankiety należy składać osobiście w siedzibie Urzędu, czy też dopuszczalne jest zbieranie ich przez część uprawnionych i zbiorcze złożenie w Urzędzie, a także czy możliwe jest składanie ankiet drogą pocztową. W szczególności, jak stwierdzili skarżący, § 4 uchwały nie wskazywał jak i gdzie ankiety miałyby być zebrane i oczekiwać na ich przeliczenie. Nie zagwarantowano obowiązku zapewnienia przez Wójta Gminy wystawienia w siedzibie Urzędu urny, do której ankiety mogłyby zostać wrzucane. Uchwała nie wprowadza też mechanizmów służących zabezpieczeniu już złożonych ankiet przed nieuprawnioną ingerencją osób trzecich, chociażby poprzez wymóg powołania w tym celu odpowiedniej i bezstronnej komisji. W ocenie skarżących, skutkiem tak fragmentarycznego unormowania w przedmiotowej uchwale sposobu składania ankiet, było uzależnienie możliwości realizowania przez obywateli swych ustawowych uprawnień, od arbitralnych decyzji pracowników Urzędu Gminy.

Dalej wskazali, iż w § 3 pkt 2 uchwały zastrzeżono ważność konsultacji od uczestnictwa w nich 50 osób. Zdaniem skarżących, takie ukształtowanie przepisów uchwały prowadziło do uznania za ważne konsultacji, w których może wypowiedzieć się znikoma ilość uprawnionych, a wynik konsultacji w żaden sposób nie będzie odzwierciedlał prawdziwego zdania mieszkańców Gminy M.

Skarżący kwestionowali zbyt krótki, ich zdaniem, czas na składanie ankiet (01-14.02.2011 r.) w stosunku do daty przyjęcia spornej uchwały (24.01.2011 r.) oraz skrócenie czasu trwania konsultacji w porównaniu z uchwałą z 2009 r., co w ich ocenie skutkowało tym, iż wielu mieszkańców nie dowiedziało się o samych konsultacjach oraz fakt, iż zabrakło obwieszczeń w miejscach publicznych o przeprowadzanych konsultacjach.

Zwrócili również uwagę na błędny – ich zdaniem – zapis § 7 uchwały, zgodnie z którym wchodzi ona w życie z dniem podjęcia. Jak wyjaśnili, ponieważ uchwała wydana została z upoważnienia ustawowego, a jej adresatem są wszystkie osoby posiadające czynne prawo wyborcze, zamieszkałe i wpisane do rejestru wyborców Gminy M., to spełnia ona wszelkie przesłanki niezbędne dla uznania jej za akt prawa miejscowego a zatem znajdują wobec niej zastosowanie przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. W tym zakresie zarzucili, iż regulacja uchwały w § 7, iż wchodzi ona w życie z dniem podjęcia, jest sprzeczna z art. 2 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych Rada Gminy stwierdziła, że przepisy obowiązującego prawa nie definiują pojęcia aktu prawa miejscowego. O tym czy dana uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego stanowi akt prawa miejscowego decyduje treść i charakter postanowień danej uchwały, chyba że przepisy prawa wprost uznają daną uchwałę za akt prawa miejscowego, bądź nakazują jej

ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jak w związku z tym wyjaśniła rada, przedmiotem zaskarżonej uchwały były konsultacje społeczne w sprawie zmiany granic Gminy M. poprzez wyłączenie z obszaru Gminy M. części określonego w uchwale obszaru gminy. Uchwała w tym przedmiocie stanowiła element procedury zmiany granic administracyjnych gminy, określonej przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Była ona zatem aktem prawnym jednorazowym (epizodycznym) podlegającym skonsumowaniu z chwilą podjęcia przez właściwy organ rozstrzygnięcia w sprawie zmiany granic administracyjnych gmin. W tym stanie formalno-prawnym, zdaniem Gminy, uznać należało, iż zaskarżona uchwała nie stanowiła aktu prawa miejscowego, a tym samym nie podlegała ona obowiązkowi ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Dalej Rada podniosła, że ustawa o samorządzie gminnym oraz wydane z jej delegacji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów wymaganych w tych sprawach (Dz. U. Nr 86, póz. 943 ze zm.) nie ograniczają możliwości wielokrotnego występowania gminy o zmianę jej granic administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutów kwestionujących treść spornej uchwały, Rada Gminy podniosła, iż przepisy nie określają jaka winna być treść uchwały organu stanowiącego gminy w sprawie konsultacji społecznych, których przedmiotem jest zmiana jej granic. Zdaniem Rady zaskarżona uchwała zawierała w swojej treści wszystkie elementy niezbędne do przeprowadzenia konsultacji będących jej przedmiotem. Ponadto, zdaniem Rady, większość zarzutów skargi nie dotyczyła samej treści uchwały, lecz sposobu jej wykonania. Rada podkreślała przy tym, że zaskarżona uchwała była badana pod względem jej zgodności z prawem przez Wojewodę [...], który nie stwierdził naruszenia prawa jej przepisami.

Końcowo Rada podniosła, iż istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi ma treść przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten uprawnia do złożenia skargi do sądu administracyjnego wyłącznie w sytuacji, gdy uchwała podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa i odnosić się do podmiotu kwestionującego akt prawny i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Jak w związku z tym wskazała Rada, zaskarżona uchwała określała m.in. w swojej treści krąg osób uprawnionych do udziału w konsultacjach społecznych stanowiąc przedmiot uchwały oraz formę tych konsultacji. Jej przepisy nie wyłączały prawa skarżących do udziału w konsultacjach. Tym samym, zdaniem Rady, skarżący nie wykazali w skardze naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a ich indywidualną sytuacją prawną. Z tych też względów, nie mieli oni legitymacji procesowej do wniesienia do sądu administracyjnego powyższej skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżąca H. S. popierała skargę. Oświadczyła, że swój interes prawny wywodzi z tego, iż miała prawo wziąć udział w konsultacjach i oddać głos. Tymczasem – jak stwierdziła – jej głos nie został wzięty pod uwagę, ponieważ jej ankieta znalazła się wśród 835 ankiet przyniesionych do Urzędu przez społeczników i nie została wzięta pod uwagę. Jak wyjaśniła była wprawdzie w Urzędzie aby oddać trzy inne ankiety, ale wśród nich nie było jej ankiety.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Jak wynika z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy p.p.s.a., kontrola Sądu administracyjnego obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W orzecznictwie przyjmuje się , że przesłanki nieważności aktów jednostek samorządu terytorialnego nie pokrywają się z przyczynami nieważności decyzji i postanowień z art. 156 k.p.a., i że każde istotne naruszenie prawa aktem organu gminy, powiatu, województwa oznacza ich nieważność ( B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydanie 3 str. 396).

Przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) [dalej ustawa o samorządzie gminnym] jest uchwała Rady Gminy Maków z dnia 24 stycznia 2011 r. (Nr IV/18/11) w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy M. Skarga została złożona przez mieszkańców Gminy – H. S., P. P., A. O. i S. Z.

W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Termin do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. określony jest w art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 , skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenie prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. ( uchwała 7 Sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07 – opubl. ONSAiWSA 2007/3/60) .

W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wymogi formalne wniesienia skargi, gdyż skarżący wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego pismem z [...] w dniu , a po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi w piśmie z dnia [...], z zachowaniem 30-dniowego terminu ([...]), skierowali skargę do Sądu.

Jak wynika z zacytowanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. wnoszący skargę na podstawie tego przepisu musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia . Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę ( zarządzenie ) organu gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi ( wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r. II OSK 1127/2005 LEX nr 194894).

Interes prawny powinien być bezpośredni i realny. Bezpośredniość interesu prawnego dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. O naruszeniu interesu prawnego konkretnej osoby można mówić wówczas, gdy zaistnieje realne jego zagrożenie, istniejące już w chwili wejścia w życie uchwały .

Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, skargę na uchwałę lub zarządzenie można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W niniejszej sprawie skarżący występują wyłącznie we własnym imieniu .

W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Skarga wniesiona przez podmiot, który nie ma legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi (por. uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62).

Od tak zarysowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który w rozumieniu powołanego art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. nie upoważnia do zaskarżania rozstrzygnięć organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że konsekwencją podjętej uchwały było ograniczenie lub pozbawienie skarżących konkretnych uprawnień, mających oparcie w przepisach prawa. Przepisy uchwały przewidywały prawo udziału w konsultacjach na takich samych zasadach dla wszystkich mieszkańców Gminy M. posiadających czynne prawo wyborcze, a więc także skarżących. Skarżący mogli z tego prawa skorzystać.

Z treści skargi wynika, że skarżący upatrują naruszenia swojego interesu prawnego przez Radę Gminy M. w tym, że ukształtowanie treści uchwały, a w szczególności jej § 4 jest nieprecyzyjne, co utrudniało mieszkańcom Gminy M. udział w konsultacjach i mogło mieć wpływ na wynik konsultacji. Sformułowanie zarzutów skargi wskazuje, że przedmiotem skargi jest raczej w istocie sposób wykonania uchwały, czyli sposób przeprowadzenia referendum i sposób liczenia głosów, a nie sama uchwała o przeprowadzeniu referendum. Oceniając legitymację procesową skarżących w kontekście przedstawionych rozważań, dotyczących kryterium interesu prawnego oraz jego naruszenia, o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących. Stwierdzić bowiem trzeba, że usprawiedliwionych podstaw nie ma zarzut naruszenia interesu wywodzonego z powołanych przepisów ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Przepisy te odnoszą się stricte do zasad ogłaszania aktów prawnych. Przy czym art. 2 wskazywanej powyżej ustawy stanowi, że "Ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe", natomiast art. 13 pkt 2 tej ustawy określa, że "W wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się (...) akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy, w tym statuty województwa, powiatu i gminy". Powołane przez stronę skarżącą uregulowania, zamieszczone w powoływanej ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych zawierają więc postanowienia dotyczące reguł publikowania aktów prawnych, w tym w szczególności, jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, aktów prawa miejscowego. Oznacza to zatem, iż mają one co do zasady charakter techniczny. Są to przede wszystkim przepisy prawa ustrojowego. Z tego też względu nie są przepisami mogącymi stanowić podstawę do wykazania się indywidualnym, jednostkowym interesem prawnym, a tym bardziej wykazania naruszenia tego interesu przez podmiot wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Przechodząc z kolei do oceny zasadności zarzutu naruszenia interesu prawnego wywodzonego z art. 4b ustawy o samorządzie gminnym, który wraz z art. 4 i 4a tej ustawy stanowi podstawę prawną dla dokonywania m.in. zmian terytorialnych gmin oraz zarzutu naruszenia 5a ustawy o samorządzie gminnym stanowiącego o przeprowadzaniu fakultatywnych konsultacji z mieszkańcami w sprawie zmian granic gminy stwierdzić należy, że takie powołanie się na przepisy regulujące zasady przygotowywania i organizowania konsultacji społecznych nie jest tożsame z wykazaniem naruszenia interesu prawnego, tj. interesu własnego, indywidualnego.

Wprawdzie skarżący należą do wspólnoty samorządowej Gminy M., niemniej jednak sama przynależność do wspólnoty gminnej nie jest sama w sobie źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadniałoby wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt OSK 145/06; z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 220/08, niepubl.). Na gruncie art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzić należy, że uchwała Rady Gminy w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy, z uwagi na zakres i charakter swych postanowień, w żaden sposób nie narusza wynikającego z tej regulacji, a przysługujących skarżącym - jako mieszkańcom gminy - prawa przynależności do gminnej wspólnoty samorządowej. W art. 4b i art. 5a ustawy o samorządzie gminnym wyartykułowane zostały normy proceduralne, stanowiące o zasadach dokonywania zmian granic gmin oraz prawie zorganizowania konsultacji społecznych przez jednostki samorządu terytorialnego, które to przepisy ustawy o samorządzie gminnym same w sobie nie dają podstaw do konstruowania indywidualnych praw i żądań, ani nie legitymują do zaskarżania uchwał w takich sprawach.

Argumentacja skarżących oparta jest nie na przepisach prawa materialnego, z których bezpośrednio wynikają indywidualne prawa lub obowiązki skarżących, lecz jedynie pośrednio wiąże się z sytuacją prawną skarżących jako członków wspólnoty samorządowej i obywateli. Takiego natomiast naruszenia nie można uznać za naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przeprowadzona pod tym kątem analiza obowiązujących przepisów, w tym wskazanych w skardze, nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, że zaskarżoną uchwałą mogło dojść do naruszenia interesu prawnego skarżących.

W tych warunkach, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego polegającego na istnieniu związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a ich własną, indywidualną sytuacją prawną. Brak wykazania przez skarżących naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi podstawę oddalenia wniesionej skargi. Podnieść przy tym trzeba, że w judykaturze i piśmiennictwie utrwalony został pogląd, iż ustalenie braku legitymacji procesowej po stronie wnoszącego skargę jest przesłanką materialnoprawną i z tego względu skutkuje oddaleniem skargi, a nie jej odrzuceniem. W tych warunkach, nie stwierdziwszy naruszenia interesu prawnego skarżących, Sąd nie ma możliwości badania zaskarżonego aktu z urzędu, choćby jego wadliwość była oczywista (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1987 r., sygn. akt III PAN 1/87; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1250/05 oraz W. Kisiel, Legitymacja jednostki do zaskarżania uchwał samorządowych (w orzecznictwie sądów administracyjnych, ZNSA 2009, nr 3, s. 51).

Ustalenie przez Sąd, że skarżący nie byli legitymowani do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wyłączało przy tym możliwość oceny zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżących, a dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

B.A.