Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 250/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1344/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1344/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 31 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 2 listopada 2015 r. nr [...] w zakresie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień, wrzesień 2014 r. W pkt 2 oddalił skargę w pozostałej części. W pkt 3 zasądził od organu na rzecz strony kwotę 1017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

[...] prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] – dalej: strona - ubiegał się o wypłatę dofinansowania za okresy sprawozdawcze: lipiec, sierpień i wrzesień 2014 r. do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego [...], który został zatrudniony w dniu 1 lipca 2014 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1 etatu na czas nieokreślony. W dniu zawarcia umowy o pracę ww. posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 28 czerwca 2011 r. na czas oznaczony do 30 czerwca 2014 r., a kolejna komisja lekarska wyznaczona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypadała na dzień 23 lipca 2014 r. W tym dniu wydano kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z terminem do 30 września 2021 r. Niezwłocznie po otrzymaniu decyzji pracownik dostarczył orzeczenie do zakładu pracy.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) decyzją z 2 listopada 2015 roku ustalił stronie wysokość dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiąc lipiec, sierpień, wrzesień 2014 r. w kwocie 0,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji lub ustawa) osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudniania osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W związku z tym, jednym z warunków koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu zawarcia umowy o pracę. O zrekrutowaniu i dalszym zatrudnieniu pracownika niepełnosprawnego jako przesłance wyjściowej do ustalenia efektu zachęty można mówić jedynie w przypadku, gdy pracodawca wiedział, że zatrudnia osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji. W świetle art. 1 ustawy pracodawca musi dysponować orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność osoby zatrudnionej. W przeciwnym przypadku pracodawca nie mógł zostać przekonany do zatrudnienia tej osoby tym, że będzie mógł na nią uzyskać pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Zatem w przypadku, gdy zatrudniona osoba nie przedstawiła w dniu zatrudnienia ważnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, nie może wykazać efektu zachęty.

Organ I instancji wskazał, że skoro [...] został zatrudniony dnia 1 lipca 2017 r., natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu 23 lipca 2014 r., oznacza to, że w momencie ubiegania się o pracę pracownik ten posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 28 czerwca 2011 r., które zostało wydane do dnia 30 czerwca 2014 r., a więc w dniu podjęcia zatrudnienia, orzeczenie to zakończyło swoją ważność. Kolejne orzeczenie zostało wydane w dniu 23 lipca 2014 r. W związku z tym pracownik nie został zatrudniony w warunkach efektu zachęty.

Orzekając na skutek odwołania strony Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją 31 marca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia 2 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że strona nie spełniła warunków przewidzianych w art. 26b ust. 4 i 5 ustawy o rehabilitacji, a zatem miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika nie przysługuje. Brak jest podstawy prawnej, aby pracownika zatrudnionego 1 lipca 2014 r., który nie posiadał w tym dniu ważnego orzeczenia o niepełnosprawności, można było wliczyć od tego dnia do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zgodnie bowiem z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Oświadczenie strony że [...] w chwili zatrudnienia był osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym nie mogło zostać uwzględnione, gdyż orzeczenie z dnia 28 czerwca 2011 r. wygasło na skutek upływu okresu na jaki zostało wydane. Tym samym pracownik został zatem zatrudniony jako osoba pełnosprawna, a orzeczenie o niepełnosprawności uzyskał dopiero w trakcie zatrudnienia. Nie było więc możliwe uznanie, że pracownik został zatrudniony w ramach efektu zachęty.

Zdaniem organu II instancji w czasie rekrutowania do pracy, czyli przed podpisaniem umowy, między zainteresowanymi nie istniał stosunek pracy, dlatego też orzeczenie z dnia 23 lipca 2014 r. było formalnie pierwszym orzeczeniem przedłożonym pracodawcy. Strona nie może skutecznie powoływać się na świadomość zatrudnienia osoby niepełnosprawnej bez posiadania w dniu podpisywania umowy o pracę ważnego orzeczenia o niepełnosprawności. Osobę niepełnosprawną bowiem wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Oznacza to, że w dniu 1 lipca 2014 r. pracodawca formalnie nie mógł wliczyć [...] do pracowników niepełnosprawnych. Niespełnienie warunku określonego w art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji uniemożliwia zastosowanie ust. 2 i ust. 3 tego artykułu przy ocenie występowania tzw. efektu zachęty. Nie można bowiem zastosować ust. 2 i ust. 3 w oderwaniu od ust. 1 tego artkułu.

Strona wywiodła skargę na ww. decyzję.

WSA w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2017 r. w części uwzględnił skargę strony, wskazując, że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest niezasadne co do określenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 roku. Tym samym zaskarżona decyzja narusza art. 2a ustawy, a w konsekwencji art. art. 77 § 1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.) w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W pozostałej części oddalił skargę (miesiąc lipiec).

WSA podniósł, że art. 2a ustawy o rehabilitacji dodany do ustawy na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z 29 października 2010 roku o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Określa on sposób ustalenia terminu, od którego wlicza się pracownika do stanu zatrudnieniu osób niepełnosprawnych na podstawie orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność przedstawionych pracodawcy począwszy od dni 1 stycznia 2011 roku. Do orzeczeń przedstawionych pracodawcy po dniu 31 grudnia 2010 roku ma zatem zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 2a ust. 1, w myśl której niezależnie od określonej w orzeczeniu daty powstania niepełnosprawności lub jej stopnia osobę legitymującą się takim orzeczeniem wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia ważnego orzeczenia potwierdzającego tę niepełnosprawność. Wyjątkowo dopuszczalne jest wliczenie osób do stanu zatrudnienia w okresie przed przedstawieniem orzeczenia na podstawie analizy ex post.

W ocenie WSA [...] posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stopnia znacznego z 28 czerwca 2011 roku ważnego do 30 czerwca 2014 roku, wskazujące, iż niepełnosprawność istnieje od maja 2011 roku a ustalony stopień niepełnosprawności dokumentuje się od 3 czerwca 2011 roku. Kolejne orzeczenie zostało wydane 23 lipca 2014 roku i potwierdzało, że stan niepełnosprawności w stopniu znacznym, istnieje od 28 roku życia, stopień niepełnosprawności datuje się od 3 czerwca 2011 roku, a orzeczenie wydano do 30 września 2021 roku. Nie można zatem uznać, że w dniu 1 lipca 2014 roku pracownik był osobą sprawną, skoro jego niepełnosprawność istnieje od 28 roku życia, stopień niepełnosprawności datuje się od 3 czerwca 2011 roku i zgodnie z treścią orzeczenia z dnia 23 lipca 2014 roku, orzeczenie to ważne jest do 30 września 2021 roku.

Sąd I instancji podniósł, że istnieją podstawy do uznania wysokości miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień, po dniu złożenia nowemu pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Inne rozumienie przepisu powodowałoby w sytuacji, w której zawarto umowę na czas nieokreślony w dniu 1 lipca 2014 roku, (jeden dzień po terminie ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 28 czerwca 2011 roku, a nie jak wskazał to organ umowy z dnia 1 lipca 2015 roku), że pracodawca nie otrzymałby dofinansowania do takiego pracownika, nawet w okresie obejmującym zaliczenie go do stopnia niepełnosprawności znacznego do 30 września 2021 roku jak w tej sprawie.

W ocenie WSA nieuzasadnionym było nieuwzględnienie złożonego przez pracownika orzeczenia o niepełnosprawności do okresu sierpień, wrzesień 2014 rok ustalającego wysokość dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. W toku ponownego rozpoznania sprawy w tej części organ uwzględni dokonanie wykładni art. 2e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, dokona następnie analizy w kontekście prawidłowego zastosowania przepisu, mając na względzie bezsporność ustalonego stanu sprawy.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w części uchylającej zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z 2 listopada 2015 w zakresie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień, wrzesień 2014 r. (pkt 1 sentencji wyroku) oraz zasądzającej od organu na rzecz strony kwotę 1017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3 sentencji wyroku). Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący kasacyjnie organ ewentualnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. W każdym z przypadków organ zrzekł się rozprawy oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. Przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że normy te zostały naruszone oraz nieprzedstawienie oceny prawnej odnośnie wpływu instrumentu zachęty do zatrudniania osób niepełnosprawnych na ustalenie prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 r.;

II. Przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 1 pkt 1 i art. 26b ust. 4-6 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 8 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie włączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 9 sierpnia 2008 r., str. 3) w zw. z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pracodawcy przysługiwało ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 r., tj. począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, podczas gdy dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego przysługiwało pracodawcy w sytuacji wzrostu netto zatrudnienia ogółem i wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych (efekt zachęty), czego nie osiągnięto w sprawie,

- art 26b ust. 4-6 ustawy o rehabilitacji w zw. z art 8 ust 5 rozporządzenia nr 800/2008 w zw. z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie tych przepisów przy ustaleniu prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 r.

- art. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 2a ust. 1 w zw. z art. 26a ust 1 pkt 1 i art. 26b ust. 4-6 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wliczenie pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w celu nabycia prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego powstaje, jeśli jego niepełnosprawność istnieje obiektywnie, podczas gdy warunkiem wliczenia pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest posiadanie oraz przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie jej jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, z urzędu biorąc pod rozwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły skutkujące nieważnością postępowania okoliczności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zaistniały podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Jako, że w skardze kasacyjnej złożonej w tej sprawie, jej autor oparł swoje zarzuty na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., jako pierwszy winien podlegać rozpoznaniu zarzut naruszenia przepisów procesowych, ponieważ tylko do prawidłowo ustalonego stanu fatycznego można trafnie zastosować przepisy prawa materialnego. Jednakże uwzględniając treści podniesionych zarzutów oraz z uwagi na ich komplementarny charakter Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że winny one być rozpoznane łącznie. Autor skargi kasacyjnej zmierza do wykazania, że Sąd I instancji nie wskazał i nie wyjaśnił podstawy prawnej wyroku w części uchylającej zaskarżoną decyzję, gdyż dokonał jedynie wybiórczej analizy art. 2a ustawy o rehabilitacji. Z ustalonego przez organ administracji oraz potwierdzonego przez Sąd stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że na dzień nawiązania stosunku pracy tj. 1 lipca 2014 Skarżący nie dysponował ważnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności zatrudnionego pracownika. Tym samym Sąd niewłaściwe zastosował przepisy art. 26b ust.4-6 ustawy o rehabilitacji w związku z 8 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 oraz art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, pomijając te przepisy przy ustaleniu prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 r. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż nie można uznać, że w dniu 1 lipca 2014 r. pracownik był osobą sprawną, skoro jego niepełnosprawność istnieje od 28 roku życia, a stopień niepełnosprawności datuje się od 3 czerwca 2011 r. i zgodnie z treścią orzeczenia z dnia 23 lipca 2014 r. orzeczenie to ważne jest do 30 września 2021 r. Taka argumentacja nie jest jednak trafna i nie koreluje z treścią wyroku oddalającego skargę w części dotyczącej ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za lipiec 2014 r. Skarżący na dzień nawiązania stosunku pracy (1 lipca 2014 r.) zatrudniał pracownika jako osobę pełnosprawną. Nie doszło zatem do wystąpienia efektu zachęty, przez dofinansowanie za lipiec 2014 r., co potwierdził Sąd uznając stanowisko organu w tej części za zasadne. Wobec tego w ocenie autora skargi kasacyjnej, Skarżący nie nabył także prawa do dofinansowania do wynagrodzenia tego pracownika w kolejnych miesiącach sierpień-wrzesień 2014 r. Tej zależności Sąd I instancji nie dostrzegł, gdyż pominął przepisy art. 26b ust.4-6 ustawy o rehabilitacji oraz art. 8 ust. 5 rozporządzania nr 800/2008 przy ustalaniu prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za te miesiące. Skoro zatem niepełnosprawność pracownika powstała w trakcie zatrudnienia – orzeczenie datowane jest na 23 lipca 2014 r., to Skarżący nie nabył prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za lipiec 2014 r., ale także za sierpień i wrzesień 2014 r. Dlatego też w ocenie skarżącego kasacyjnie organu wady uzasadnienia wyroku tj. niewskazanie i niewyjaśnianie podstawy prawnej w części uchylającej decyzję nie pozwalają w istocie na kontrolę instancyjną wyroku. Na podstawie uzasadnienia tego wyroku nie ma możliwości rekonstrukcji przyjętej przez Sąd i instancji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia i dokonania oceny wadliwości zastosowania przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego. Rozważania Sądu są lakoniczne i ogólnikowe, nie odnoszą się stanowiska do prezentowanego przez organy w decyzjach, w szczególności w aspekcie efektu zachęty. Obowiązkiem Sądu stosowanie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. było uwzględnienie i dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego, a następnie zaprezentowania tej oceny w uzasadnieniu wyroku, a także odniesienie się do odmiennych stanowisk prezentowanych przez strony postępowania.

Ustosunkowując się do tak sformułowanych zarzutów w kontekście naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w następujących sytuacjach: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie; (b) gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania; (c) gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzono w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naruszenie omawianego przepisu musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W tej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków.

Zaskarżony wyrok WSA w Warszawie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala ustalić, jakimi przesłanki kierował się WSA w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące sierpień i wrzesień 2014 r., co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. Natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonująca, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wskazał, że organ naruszył przepisy proceduralne art. 77 § 1 i 80 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wobec nieuwzględnienie złożonego przez pracownika orzeczenia o niepełnosprawności do okresu sierpień, wrzesień 2014 r. ustalającego wysokość dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Sąd zakwestionował zatem ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie. Jeżeli chodzi obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, to z treści przepisu art. 80 kpa płynie wniosek, że żadne niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony. W rozpoznawanej sprawie [...] posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stopnia znacznego z dnia 28 czerwca 2011 r. ważne do dnia 30 czerwca 2014 r., wskazujące, iż stan niepełnosprawności istnieje od maja 2011 r. a ustalony stan niepełnosprawności dokumentuje się od 3 czerwca 2011 r. Kolejne orzeczenie wydane zostało w dniu 23 lipca 2014 r. i potwierdziło, że stopień niepełnosprawności datuje się od czerwca 2011 r., a orzeczenie wydano do 30 września 2021 r. Nadto z akt administracyjnych wynika, że [...] złożył wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia w dniu 3 czerwca 2014 r., zatem przerwa w posiadaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności spowodowana była wyznaczeniem terminu przez organ rentowy na dzień 23 lipca 2014 r. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w swojej treści wskazywało na istnienie niepełnosprawności już od maja 2011 r. Do tej okoliczności organ nie odniósł się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego ograniczył się do stwierdzenia, że w czasie rekrutowania do pracy, czyli przed podpisaniem umowy, między zainteresowanymi nie istniał stosunek pracy, dlatego orzeczenie z 23 lipca 2014 r., które strona przedstawiła było formalnie pierwszym orzeczeniem przedłożonym pracodawcy, co oznacza że pracownik nie został zatrudniony w warunkach efektu zachęty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym sprawy, okoliczność wystąpienia przez [...] z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia do zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przed utratą ważności poprzedniego orzeczenia, nie powinna zostać pominięta przez organ przy ustaleniu daty, od której należy zaliczyć pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie objętym sporem (sierpień – wrzesień 2014 r.).

Prawidłowo wskazał Sąd I instancji, że zgodnie z ogólną zasadą wynikająca z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji: "Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność". Wyjątkowo dopuszczalne jest wliczenie osób niepełnosprawnych do stanu zatrudnienia w okresie przed przedstawieniem orzeczenia na podstawie analizy ex post ( art. 2a ust. 2 i 3 ustawy). Inne rozumienie treści tego przepisu spowodowałoby w sytuacji, w której zawarto umowę na czas nieokreślony w dniu 1 lipca 2014 r. (jeden dzień po terminie ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 28 czerwca 2011 r., w czasie oczekiwania na wydanie kolejnego orzeczenia), że pracodawca nie otrzymałby dofinansowania do takiego pracownika, nawet w okresie obejmującym zaliczenie go do stopnia niepełnosprawności znacznego do dnia 30 września 2021 r. (utrata terminu ważności orzeczenia z 23 lipca 2014 r.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – ww. okoliczności stanu fatycznego powinny zostać wzięte pod uwagę przez organ przy ocenie przesłanki wystąpienia tzw. efektu zachęty (art. 2a ustawy o rehabilitacji przez pryzmat celów rozporządzenia nr 800/2008 oraz art. 26b ust.4-6 ustawy o rehabilitacji.).

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego, a także prawa materialnego, gdyż dopiero wszechstronna ocena stanu faktycznego pozwoli na pełne odniesienie się zarzutów naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

W tej sytuacji skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).