Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 466/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
article: par. 7 ust. 2 pkt 1, par. 8 ust. 1,
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 listopada 2010 r. grupa producentów rolnych "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwróciła się do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] o przyznanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013).

W dniu 18 sierpnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił grupie producentów rolnych "A. Sp. z o.o." przyznania wnioskowanych środków finansowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Wskazano m.in., iż jednym z członków grupy producentów rolnych "A." Sp. z o.o. jest M.R., który prowadzi także działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod firmą A.M.R. W ocenie organu M.R. jest zatem zarówno członkiem przedmiotowej grupy producentów rolnych jak i przedsiębiorcą działającym w imieniu własnym. W toku postępowania administracyjnego organ administracyjny ustalił, iż w trzecim roku działalności Wnioskodawcy doszło do sprzedaży znacznej części produktów wyprodukowanych przez członków grupy producentów rolnych "A." Sp. z o.o. na rzecz M.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A.M.R. W ocenie organu działalność ww. grupy producentów rolnych wskazuje na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków przyznania pomocy. Podkreślono, iż nabycie przez grupę produktów (ze względu na które grupa została utworzona) od swoich członków, a następnie odsprzedaż tych produktów jednemu ze swoich członków prowadzącemu przedsiębiorstwa jako osoba fizyczna od różnymi nazwami, stanowi pozorną działalność takiego podmiotu ukierunkowaną na spełnienie formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa krajowego.

Rozpoznając odwołanie spółki "A." Sp. z o.o. od ww. decyzji organu I instancji Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono m.in., iż zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. nr 88, poz. 983 ze zm.), celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwienie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowywania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Organ odwoławczy ustalił, że członkowie grupy sprzedawali całość swojej produkcji do utworzonej przez nich grupy, jednakże grupa producentów rolnych "A." Sp. z o.o. dokonywała dalszej sprzedaży produktów na rzecz A.M.R. tj. podmiotu będącego członkiem grupy. Tak więc znaczna część (tj.71,85%) wyprodukowanego przez członków grupy produktów (indyków) nie została wprowadzona do obrotu handlowego przez grupę a jedynie sprzedana osobie będącej członkiem grupy, a równocześnie prowadzącej działalność gospodarczą, w ramach której dokonuje uboju zwierząt (indyków) i dokonuje ich dalszej sprzedaży. Sposób funkcjonowania przedmiotowej grupy producentów rolnych nie spełnia w ocenie Organu celów, o których mowa w art. 35 lit. b Rozporządzenia 1698/2005.

Zdaniem organu odwoławczego sposób działalności ww. grupy producentów rolnych uniemożliwia także osiągnięcie celów określonych w art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych oraz zmianie innych ustaw. Nie da się bowiem dostosować produkcji rolnej do warunków rynkowych w sytuacji, kiedy dokonuje się sztucznych transferów produkcji (tzn. nie więcej niż 70 %) między grupą a jej członkiem. Nie można bowiem mówić o spełnieniu przez grupę celu polegającego na koncentracji podaży kiedy 70 % produktów sprzedawanych jest zwrotnie na rzecz członka grupy.

W skardze z dnia 23 stycznia 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka z o.o. "A." wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2011 r. W ocenie strony Skarżącej zarówno w I jak i w II instancji organy administracyjne badające sprawę błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż sprzedaż produktów dla A.M.R. stanowi sprzedaż dla członka grupy producentów rolnych "I."

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W trakcie rozprawy w dniu 24 maja 2012 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii prawnej dołączonej do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ppsa sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto stan faktyczny sprawy w ocenie Sądu ustalony został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo.

Przedstawiając zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w kontekście badanej sprawy przede wszystkim wskazać należy na treść art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str.1) - zwanego dalej rozporządzeniem 1698/2005", zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), - dalej "ustawa GR", osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Stosownie natomiast do art. 3 ustawy GR, grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność, jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:

została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych'dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4,

składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników,

przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona,

określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) - dalej "rozporządzenie GR".

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia GR, wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Dodać również należy, iż jak wynika z treści przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 r. w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Odnosząc ww. zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" do niniejszej sprawy wskazać należy, iż jak wynika z Aktu Notarialnego z dnia [...] września 2007 r., Repertorium A Nr [...], M.S.R., jako osoba fizyczna, jest członkiem grupy producentów rolnych działających w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, używającej nazwy "A." sp. z o.o. Fakt członkostwa M.R. w grupie producentów rolnych "A." sp. z o.o. potwierdza również wpis w Rejestrze Przedsiębiorców. W ocenie Sądu podkreślić tutaj należy, iż okoliczność, że M.R. prowadzi G. wraz z żoną U.R., wbrew twierdzeniom zawartym w załączonej do skargi opinii prawnej, w żaden sposób nie rzutuje na fakt, iż to on właśnie jest członkiem grupy producentów rolnych "A." sp. z o.o.

Takie stanowisko potwierdza treść § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia GR, w którym ustawodawca posługuje się określeniem "produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy", a nie "produkty wytworzone przez członków grupy". Pierwsze z tych sformułowań ma charakter szerszy i należy uznać, że obejmuje swym zakresem produkty wytworzone w ramach funkcjonowania gospodarstwa przez wszelkie podmioty prowadzące w nim działalność wytwórczą, tzn. oboje małżonków będących współwłaścicielami i współzarządzającymi tym gospodarstwem.

Nie jest okolicznością sporną, iż odbiorcą indyków – produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy producentów rolnych "A.i" sp. z o.o., w tym w G., którego współwłaścicielem z żoną jest M.R., była ta sama osoba fizyczna – M.R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A.M.R. W firmie A. realizował on swoją działalność gospodarczą związaną m. innymi z przetwarzaniem i konserwowaniem mięsa z drobiu.

M.R., jako osoba fizyczna, ma prawo i z niego korzysta prowadząc działalność gospodarczą na kilku płaszczyznach. Pozostaje to jednak bez wpływu na fakt, iż w sytuacji ubiegania się przez grupę producentów rolnych o pomoc finansową nie może on angażując się jako członek grupy producentów rolnych w wytwarzanie w swoim gospodarstwie produktów, ze względu na które grupa została utworzona, jednocześnie występować jako odbiorca tych produktów. Zaakceptowanie tej sytuacji stanowiłoby naruszające przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia GR.

W ocenie Sądu podkreślić należy, iż M.R. prowadzący działalność rolniczą oraz M.R. prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji pomiotów gospodarczych pozostaje zawsze tym samym podmiotem tj. M.R. Zasadnie organ administracyjny podniósł tutaj kwestię realizacji celów jakie wyznaczone zostały beneficjentom przedmiotowego dofinansowania. Pamiętać bowiem należy, iż utworzenie grupy producentów rolnych powinno (jest to warunkiem przyznawania i obliczania kwoty pomocy) sprzyjać dostosowaniu produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawie efektywności gospodarowania, planowaniu produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych. Zatem sens omawianego działania polega na tym, aby zrzeszenie się producentów w grupie miało ułatwić wprowadzenie wytworzonych produktów do obrotu przy czym skierowane być one winny do odbiorców nie będących członkami grupy. Mając zatem na uwadze nabycie przez A.M.R. ponad 70 % produktów wytworzonych przez grupę producentów zasadnie organ uznał, iż produkty te nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z ww. celami (art. 35 rozporządzenia 1698/2005 oraz art. 2 ustawy GR). Nadto okoliczność sprzedaży produktów na rzecz A. stanowiąca w istocie naruszenie celów działania grup producentów rolnych w zakresie przedmiotowego dofinansowania, zrealizowała przy tym przesłanki określone treścią przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia komisji UE nr 65/2011. Tym samym argumentacja strony skarżącej prezentowana w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego skupiająca się na wykazaniu braku tożsamości podmiotu występującego w dwóch rolach (M.R. i A.M.R.) nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja jest w pełni zasadna i w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.