Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 121/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27 pkt 13 lit. a i b
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oraz dodatków do świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. Nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr SKO.[...] wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2005 r. nr SR.[...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem E. L., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż w dniu 5 sierpnia 2005 r. A. L. wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę E. L.. Stwierdzając brak przesłanek określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta , Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr SR.[...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

Od decyzji tej odwołała się A. L. podnosząc, iż decyzja jest dla niej krzywdząca. Odwołująca się podnosiła, iż jej córka przebywa w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w L. praktycznie przez 4 dni w tygodniu. Jest odwożona do ośrodka w każdy poniedziałek i odbierana w piątek już o godzinie 12.00. W tym względzie A. L. odwoływała się do wyjaśnień ZUS z dnia 18 czerwca 2004 r., w świetle których ośrodek wychowawczy nie jest uważany za instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie.

Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego , rozpatrując odwołanie A. L. wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak podniesiono, przepis ten stanowi formę wsparcia finansowego osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem wymagającym w samodzielnej egzystencji stałego współudziału opiekuna.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni odwozi córkę do ośrodka w poniedziałek około godz. 10.00 i odbiera ją w piątek już o godzinie 12.00. Dziecko przebywa więc w ośrodku od poniedziałku do piątku, tj. przez 5 dni w tygodniu, a zatem w świetle przywoływanego przepisu brak jest podstaw aby uznać, że wnioskodawczyni sprawuje stałą opiekę nad dzieckiem. W tym kontekście skład orzekający SKO odwołał się do przepisu art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, albo świadczenia pielęgnacyjnego na to dziecko lub inne dziecko w rodzinie.

W tym względzie wskazano również, iż skoro ustawodawca na gruncie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych posłużył się określeniem "5 dni", a nie "5 dób", to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że córka wnioskodawczyni przebywa w ośrodku praktycznie 4 dni w tygodniu. Niezależnie od tego, wskazano również, iż przepisy ustawy, tj. art. 17 ust. 1 – 5, nie posługują się, zdefiniowanym w ustawie o świadczeniach rodzinnych, pojęciem "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie". Jak wskazano, na gruncie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawodawca posługuje się pojęciem "placówki zapewniającej całodobowe utrzymanie". W związku z tym, zdaniem składu orzekającego SKO , wobec braku w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych definicji pojęcia "placówki" należy przypisać jej takie znaczenie, jakie ma w powszechnie używanym języku polskim, w którym oznacza, jak wskazano odwołując się do "Słownika języka polskiego", ośrodek polityczny, kulturalny, ekonomiczny itp., co koresponduje z zaświadczeniem Dyrekcji Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego z dnia 12 października 2005 r., z którego wynika, iż ośrodek ten jest placówką szkolno – wychowawczą.

Od tej decyzji odwołała się A. L. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W żądaniu skargi, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu swojego żądania, skarżąca odwołując się do stanu faktycznego sprawy, jak również do wydanego w niej rozstrzygnięcia podnosiła, iż jej córka E. przebywa w ośrodku szkolno wychowawczym cztery dni w tygodniu, a nie dni pięć, jak również, iż placówka, w której przebywa jej córka nie jest placówką opiekuńczą tylko placówką szkolno wychowawczą działającą na zasadzie szkoły. W tym zakresie, skarżąca podnosiła również, iż zgodnie z wyjaśnieniami ZUS z 18 czerwca 2005 r. Ośrodek Szkolno Wychowawczy nie jest traktowany, jako instytucja zapewniającą całodobowe utrzymanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, ponownie szeroko ją przywołując, kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzje te, jako wadliwe podlegały więc wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Ocena zaskarżonej decyzji, jak również decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , w kontekście zarzutów formułowanych w skardze, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego świetle, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. Prawem, a także obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , jak również decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , jako wadliwe, nie mogły się ostać.

W przekonaniu Sądu, o zasadności wyeliminowania ich z obrotu prawnego przekonują następujące argumenty.

Według Sądu, treść zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nakazuje stwierdzić, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Rozstrzygając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem organy administracji publicznej I i II instancji uzasadniając swoje stanowisko w tym względzie odwołały się do przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim określa on przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wykładnia tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego, iż warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie warunków wskazanych w jego ust. 1 (przesłanka pozytywna), o ile równocześnie nie ziszczą się sytuacje wskazane w jego ust. 5 (przesłanki negatywne). Jak wynika z ust. 1 art. 17 ustawy warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z woli ustawodawcy, w tym właśnie wyraża się istota tego świadczenia. Jest to bowiem, jak stanowi przepis, świadczenie "z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem". W realiach sprawy będącej przedmiotem orzekania Sądu, nie jest i nie może być sporne, że tak określona przesłanka do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ziściła się. Skarżąca nie pozostaje w zatrudnieniu, ani też nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem, tj. córką E. legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Okoliczność ta, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej, nie była kwestionowana w toku toczącego się postępowania administracyjnego.

W związku z tym, w kontekście rozstrzygnięcia będącego przedmiotem oceny Sądu, istota zagadnienia prawnego w sprawie, sprowadza się do kwestii przesłanek negatywnych, których ziszczenie się stanowi podstawę decyzji negatywnej w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, względnie podstawę decyzji o wstrzymaniu jego wypłaty i ewentualnie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Odnosząc się do okoliczności, które z woli ustawodawcy uznane zostały za przesłanki negatywne, szczegółowo odnieść się należy do treści przepisu art. 17 ust. 5 ustawy. Stanowi on, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, albo świadczenia pielęgnacyjnego na to dziecko lub inne dziecko w rodzinie. Abstrahując od kwestii katalogu tych przesłanek, szczegółowych kryteriów, na podstawie których został on utworzony, w przekonaniu Sądu, nie może budzić żądnych wątpliwości, iż racjonalnie zachowujący się ustawodawca katalog ten konstruował z uwzględnieniem podstawowej cechy, którą charakteryzują się wszystkie spośród okoliczności wskazanych w tymże katalogu. W kontekście celu i materii regulowanych ustawą o świadczeniach rodzinnych, jak również w kontekście charakteru każdej spośród przesłanek negatywnych, zasadnie należy wywodzić, iż cechą charakterystyczną każdej z nich jest to, iż wyłącza ona uprawnienie do świadczenia rodzinnego, przysługującego w warunkach wskazanych w ust. 1 art. 17 ustawy (niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem) w związku z tym, że opiekun dziecka, osoba wymagająca opieki (w tym oczywiście i dziecko) lub też inna osoba w rodzinie korzysta z innych form wsparcia nie wymagających realizacji nakazu determinowanego treścią ust. 1 art. 17 ustawy. Zasadności tego stanowiska nie zmienia fakt, iż przepis ten, w brzmieniu nadanym mu przepisem art. 27 pkt 13 lit. a i b ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) do katalogu dotychczasowych przesłanek negatywnych wprowadził okoliczności w postaci pozostawania osoby wymagającej opieki w związki małżeńskim lub umieszczenia jej w rodzinie zastępczej. Racjonalność tych rozwiązań jest oczywista, gdy w przypadku pierwszej z tych okoliczności skonfrontować treść przepisu art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a i art. 3 pkt 4 i pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy w zakresie, w jakim regulują one zdolność do zawarcia małżeństwa, jak również obowiązek alimentacyjny między małżonkami (por. art. 1 § 1 w związku z art. 10 § 1; art. 23 oraz art. 130), zaś w przypadku drugiej do przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy regulujących zasady funkcjonowania instytucji rodziny zastępczej (por. art. 112¹ i art. 112²). Również i te okoliczności uznać więc należy nie dość, że za przejaw form wsparcia, to również za takie, które odwołując się do w pełni zobiektywizowanych kryteriów, jako przesłanki negatywne eliminują prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Abstrahując od analizy wyżej przywołanych zmian w obowiązującym stanie prawnym, zasadnicze rozwiązanie odwołujące się do argumentu korzystania z innych form wsparcia uznać należy za racjonalne i logiczne. Fakt istnienia innego niż świadczenie pielęgnacyjne, rodzaju wsparcia w postaci ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego albo pobytu dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu albo ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury na dziecko, ustalonego prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego, albo świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko, czy też pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeński (co odnosi się przecież do dziecka, którego sytuacja pierwotnie uzasadniała w warunkach określonych przepisem art. 17 ust. 1 ustawy prawo do świadczenia) lub też umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, nie uzasadnia nakazu równoczesnego wsparcia z ustawy o świadczeniach rodzinnych w formie świadczenia pielęgnacyjnego, jak również czyni zbędnym, gdy zważyć na istotę, cel, charakter i tytuł świadczenia pielęgnacyjnego, niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia. Tym bardziej przecież, że wskazane formy mają charakter źródeł zdecydowanie "niezarobkowych". Racjonalnie zachowujący się ustawodawca odwołał się w ten sposób do formuły, w świetle której fakt bycia beneficjentem wsparcia wskazanego w ust. 5 art. 17 ustawy, "niezarobkowego", a przy tym istotnego z punktu widzenia ustalenia sytuacji materialnej i finansowej opiekuna dziecka, jak również z punktu widzenia możliwości efektywnego realizowania celu wskazanego w art. 17 ust. 1 ustawy, tj. celu sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w tym przepisie, nie uzasadnia równoczesnego wsparcia również w formie świadczenia pielęgnacyjnego.

W kontekście wniosków wypływających z analizy normatywnej treści przepisu art. 17 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy odnieść je do stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedmiotem refleksji prawnej organu I i II instancji była druga spośród negatywnych przesłanek określonych w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uzasadniając w tym kontekście, wyżej wskazane oceny formułowane na tle katalogu przesłanek wyłączających uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, ich charakteru determinowanego przedmiotem i celem regulacji ustawowej, w przekonaniu Sądu, przywołać należy kolejny argument potwierdzający ich zasadność. Przedstawiony powyżej kierunek wykładni potwierdza lektura treści przepisu art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zawiera on ustawowe definicje pojęć (instytucji), którymi ustawodawca operuje na gruncie ustawy. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, iż wykładnia autentyczna, bo z taką mamy do czynienia na gruncie przywołanego przepisu, nie może pozostawać bez wpływu na normatywną treść szczegółowych przepisów ustawy. Pozostaje z nią bowiem w bezpośrednim związku nadając konkretnym wypowiedziom normatywnym określoną treść i sens uwzględniający ich pełny, zgodny z wolą ustawodawcy kontekst. W sprawie niniejszej istotne są dwie definicje ustawowe, tj. "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" (pkt 7 art. 3) i "szkoły" (pkt 18 art. 3). Według pierwszej, "instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie" jest dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo – leczniczy, zakład pielęgnacyjno – opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie, zaś według drugiej przez "szkołę" należy rozumieć, szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. W przekonaniu Sądu, proces wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy, w zakresie w jakim zmierza do ustalenia konsekwencji w postaci istnienia lub też nie, określonej nim przesłanki negatywnej, determinującej treść rozstrzygnięcia w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie może pomijać zakresów i treści przywołanych wyżej definicji autentycznych. Racjonalnie działający ustawodawca tworzy je bowiem po to, iżby instytucje, pojęcia i zwroty, którymi operuje funkcjonowały na gruncie ustawy w znaczeniu, jakie nadał im w tzw. "słowniczku".

Stąd też, gdy w kontekście przywołanych definicji autentycznych, zważyć również na wyżej przywołaną już argumentację odnoszącą się do istoty i charakteru katalogu przesłanek negatywnych, określonego w ust. 5 art. 17 ustawy, prawidłowa wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim odnosi się on do drugiej spośród wskazanych na jego gruncie przesłanek negatywnych, prowadzi do wniosku, iż pobyt dziecka wymagającego opieki w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu, wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko i wyłącznie wtedy, gdy wiąże się on z nieodpłatnym pełnym utrzymaniem (art. 3 pkt 7 in fine). Realizacja idei, wyżej wskazywanego faktu wsparcia – nieodpłatne pełne utrzymanie w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu, między innymi przez "inną szkołę" (pkt 7 art. 3), którą jest przecież "szkoła" w rozumieniu pkt 18 art. 3 – nie uzasadnia więc potrzeby rezygnacji z zatrudnienia, w celu zapewnienia koniecznej opieki dziecku i tym samym uzyskiwania w związku z tym swoistej rekompensaty w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, właśnie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. A contrario, pobyt dziecka w placówce zapewniającej pełne utrzymanie, zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu, ale pobyt odpłatny, którego koszty ponoszą rodzice (opiekunowie) dziecka, nie stanowi przesłanki negatywnej, która w rozumieniu pkt 3 ust. 7 art. 17, pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o ile spełniona jest oczywiście przesłanka pozytywna (ust. 1 art. 17). Skoro bowiem koszty pobytu dziecka w takiej placówce ponoszą rodzice, z których jedno rezygnuje również z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – poza sporem jest bowiem, iż pojęcie opieki rozumieć należy, jak najszerzej i z całą pewnością realizuje się ona tak w okresie pobytu dziecka w takiej placówce, jak i poza nim – to brak jest jakichkolwiek podstaw ku temu, iżby wywodzić, że w tego rodzaju sytuacji mamy do czynienia z jakąkolwiek formą wsparcia sytuacji rodziny, która czyniłaby zadość ustawowym warunkom uznania jej za przesłankę negatywną. Stanowisko przeciwne, nie dość, że nie korespondowałoby z przywołanymi wyżej przepisami, to również nie dawałoby się pogodzić z wyraźnie deklarowanymi celami ustawodawcy, zwłaszcza zaś celem pomocy rodzinie.

Konfrontując powyższe wnioski wypływające z wykładni przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z treścią rozstrzygnięć wydanych w sprawie przez organy I i II instancji, w przekonaniu Sądu, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż podjęte one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 17 ust. 1 i 5 w związku z art. 3 pkt 7 i pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tym względzie podkreślić należy, iż wbrew stanowisku organów administracji publicznej, istota zagadnienia w sprawie nie sprowadza się do kwestii rodzaju placówki, czy ośrodka, w którym dziecko przebywa, lecz do kwestii odpłatności za ten pobyt. Tylko pobyt nieodpłatny może uzasadniać stanowisko o ziszczeniu się przesłanki negatywnej (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b w związku z art. 3 pkt 7 in fine ustawy) przesądzającej o odmowie przyznania świadczenia. W przekonaniu Sądu, gdy w tym kontekście odnieść się do stanu faktycznego sprawy i zważyć zwłaszcza na to, że: 1) z zaświadczenia Ośrodka Szkolno – Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej im. Jana Pawła II w L.jednoznacznie wynika, że córka skarżącej przebywa w ośrodku za odpłatnością (k. 8 i 9 akt administracyjnych organu I instancji); 2) ośrodek jest placówką szkolno wychowawczą, a nie opiekuńczą i działa na zasadzie szkoły (por. art. 3 pkt 18 w związku z art. 3 pkt 7 ustawy); 3) skarżąca oświadczyła na rozprawie przed Sądem, iż zarówno w dacie orzekania organu, jak i aktualnie nie pozostaje w zatrudnieniu z uwagi na konieczność opieki nad dzieckiem, to zasadnie stwierdzić należy, iż brak jakichkolwiek materialnoprawnych podstaw uzasadniających odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym kontekście za chybiony uznać należy argument SKO , że na gruncie przepisu art. 17 ust. 1 – 5 ustawy, ustawodawca nie posługuje się pojęciem "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" lecz pojęciem "placówki zapewniającej całodobowe utrzymanie", jak również, że wobec braku w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych definicji pojęcia "placówki" należy przypisać jej takie znaczenie, jakie ma w powszechnie używanym języku polskim, w którym oznacza, jak wskazano odwołując się do "Słownika języka polskiego", ośrodek polityczny, kulturalny, ekonomiczny itp. Według Sądu, wskazana wyżej argumentacja nie dość, że nieuwzględnia i zupełnie pomija podstawowe reguły wykładni tekstu prawnego, zwłaszcza zaś metodę wykładni funkcjonalnej – w tym kontekście, gdy odwołać się chociażby do przepisu art. 3 pkt 7 ustawy okazuje się, iż ponad wszelką wątpliwość, "instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie" jest w rozumieniu ustawy również "placówka opiekuńczo - wychowawcza", a w tym względzie odnotować należy, iż nie bez przyczyny racjonalny i konsekwentny w swych działaniach normodawczych, ustawodawca na gruncie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b posłużył się konwencją językową wyrażającą się w zastosowaniu pojęcia "placówki zapewniającej całodobową opiekę" – cele ustawy, to również wydaje się wątpliwa, w zakresie w jakim normatywne pojęcia "placówki zapewniającej całodobową opiekę" i "placówki opiekuńczo - wychowawczej" wbrew wyżej wskazanym regułom i zasadom wykładni tekstu prawnego, normatywnego kontekstu ich funkcjonowania i obowiązywania, trywializuje odwołując się do języka potocznego, który nie jest przecież językiem prawnym. Z całą pewnością też, nie sposób w tym kontekście, uznać, iżby wnioski składu orzekającego SKO zaprezentowane w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji korespondowały z treścią zaświadczenia Dyrekcji Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego. W przekonaniu Sądu bowiem, zasadność tego wnioskowania poddać należy w wątpliwość, zwłaszcza w kontekście treści przepisu art. 3 pkt 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Specjalny Ośrodek Szkolno Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej im. Jana Pawła II w L. jest "szkołą" w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Gdy podążać więc za przywołaną argumentacją prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jej słabość jest tym bardziej wyraźna, gdy zważyć, że przecież na gruncie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawodawca posługuje się pojęciem "placówki" nie zaś "szkoły". Skoro więc córka wnioskodawczyni przebywa w "specjalnym ośrodku szkolno wychowawczym", który jest "szkołą" w rozumieniu ustawy, który to ośrodek również z całą pewnością nie może być uznany za "placówkę" w rozumieniu nadawanym mu przez SKO, to tym bardziej okoliczność ta nie może pozbawiać wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W tej mierze odnotować należy, iż tego rodzaju akcenty w zakresie odnoszącym się do ustalania braku istnienia przesłanek negatywnych (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit b, pierwotnie art. 17 ust. 5 pkt 3), podnoszone były w akceptowanej i również afirmowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie argumentacji zawartej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2005 r. nr SKO.ŚW[...].

Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji publicznej właściwe do jej załatwienia, poczynią ustalenia faktyczne w sprawie, czyniąc w tej mierze zadość standardowi określonemu przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Następnie stosownie do nich wydadzą rozstrzygnięcie, uwzględniające, gdy chodzi o jego formalną poprawność warunki wskazane w przepisie art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza zaś w zakresie dotyczącym spójności jego osnowy i uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Niezależnie od tego, ustalając konsekwencje prawne ustalonych w toku postępowania administracyjnego faktów, uczynią to z uwzględnieniem wyżej formułowanych ocen i wskazań dotyczących wykładni przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c", art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.