Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 352/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego.

2. Postanowieniem z tego samego dnia nr [...], wydanym na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny obciążył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., Inspektorat w Z. kosztami postępowania egzekucyjnego. Obciążenie wierzyciela kostami egzekucyjnymi uzasadnił bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanego.

3. Wskutek wniesienia przez ZUS zażalenia na postanowienie o obciążeniu kosztami, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

4. W skardze z dnia 27 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Adminsitracyjnego w Białymstoku zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 64c § 7 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż możliwe jest rozstrzygnięcie o kosztach egzekucyjnych w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Podniesiono, że w zażaleniu z dnia 25 marca 2013 r. ZUS wskazywał, iż postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie jest prawomocne,

a zatem obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne. Wskazano, że postępowanie egzekucyjne na dzień wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych nie było zakończone, gdyż wierzyciel skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zakończenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie był uprawniony do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i obciążania nimi wierzyciela.

Skarżący, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2008 r., (sygn. III SA/Wa 258/08) wskazał także, iż postanowienie rozstrzygające

o obowiązku poniesienia przez wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją zakończenia egzekucji w sposób niepozwalający na pokrycie kosztów egzekucyjnych z kwot uzyskanych w toku egzekucji.

5. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował

i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z [...] grudnia 2012 r. nie naruszają prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać ich uchylenie.

7. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości uznania że możliwe jest rozstrzygnięcie o kosztach egzekucyjnych w sytuacji, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie jest ostateczne.

8. Zgodnie z normą zawartą w art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.

O niemożliwości ściągnięcia od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny przesądza na podstawie całokształtu okoliczności konkretnej sprawy

Przepisy u.p.e.a. nie precyzują, w którym momencie może dojść do obciążenia kosztami. Orzecznictwo w tej mierze, jak też doktryna wskazują, że obciążenie kosztami może nastąpić jedynie po zakończeniu postępowania egzekucyjnego,

z czym w pełni należy się zgodzić. Jednocześnie wskazać należy, iż żaden przepis ustawy egzekucyjnej nie wymaga aby postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zostało wydane dopiero po ostatecznym lub prawomocnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r.

(II FSK 487/05), stosownie do treści art. 64c § 4 u.p.e.a., obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w czasie trwania postępowania egzekucyjnego, to jest przed jego zakończeniem, w tym w szczególności przed umorzeniem tegoż postępowania na podstawie art. 59 § 2 wymienionej ustawy, jest nieuzasadnione. Sąd podkreślił przy tym, że na podstawie art. 64 c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa bowiem koszty postępowania egzekucyjnego, nie zaś koszty egzekucyjne w trakcie jego prowadzenia.

Także W. Grześkiewicz wskazuje (W. Grześkiewicz, Komentarz do art. 64 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w: D. R. Kijowski (red)., Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 2010 r., LEX 2010), iż przeniesienie odpowiedzialności na wierzyciela za koszty egzekucyjne może nastąpić po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, tj., po jego umorzeniu z przyczyn uzasadniających brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego.

9. Wątpliwości Strony skarżącej budziło wydanie w tym samym dniu obu postanowień, a mianowicie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

10. Odnosząc się do powyższego, w tym miejscu należy odnieść się do regulacji prawnych w zakresie istotnych elementów aktów administracyjnych. Na podstawie art. 124. § 1 k.p.a., który na podstawie art. 18 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

W literaturze dotyczącej wydawania decyzji administracyjnych podnosi się, że "datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem składniki" (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Bibliografia postępowania administracyjnego za lata 1927-2000, Kraków 2000, s. 643). R. Suwaj to stwierdzenie uzupełnia wskazując na obowiązek, by decyzja (podpisana, zawierająca wymagane prawem składniki) została tego samego dnia złożona do wysyłki adresatowi. Autor uzasadnia swoje stanowisko doniosłością znaczenia okoliczności, iż treść jej rozstrzygnięcia powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji (por. R. Suwaj, Wydawanie decyzji administracyjnych, Wrocław 2011, s. 138).

11. W niniejszej sprawie postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nosi tę samą datę, co postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nie można jednak przyjąć, jak twierdzi Strona skarżąca, iż postępowanie egzekucyjne na dzień wydania postanowienia o kosztach nie było zakończone, gdyż wierzyciel skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego..

Biorąc pod uwagę, iż datą wydania aktu administracyjnego jest dzień, miesiąc oraz rok jego wydania uwidoczniony w treści aktu (o ile jest to także data złożenia danego aktu do wysyłki adresatowi), to za dopuszczalne przyjąć należy iż w tej samej dacie wydane są postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przyjąć w takiej sytuacji należy, że wydanie postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Podnieść także należy, iż wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania następuje co prawda za pośrednictwem organu egzekucyjnego, ale nie oznacza to, że przed Dyrektorem Izby Skarbowej toczy się postępowanie egzekucyjne – Dyrektor Izby Skarbowej nie jest bowiem organem egzekucyjnym, zaś postępowanie zażaleniowe nie jest postępowaniem egzekucyjnym.

Stąd nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że w momencie zakończenia postępowania przed organem I instancji zachodzi podstawa do obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego.

12. Konkludując, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie rację miały organy obu instancji, które swoim działaniem nie naruszyły prawa.

13. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak

w sentencji.