Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 333/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, 2, art. 132 ust. 1, 2, 3 pkt 3, ust. 4b, art. 132a, art. 132b ust. 2, art. 135j ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 4 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 roku sprawy ze skargi P. J. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i odstąpienia od ukarania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obwinionego asp. szt. P.J. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w S. z [...] r. nr [...] - Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżone orzeczenie w zakresie uznania, że:

- obwiniony w dniu 15 czerwca 2018 r. pełniąc służbę w godzinach 08.00 – 16.00 przy obsłudze strzelnicy w R. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez przekroczenie uprawnień, w ten sposób, że po zdaniu broni służbowej indywidualnej dyżurnemu jednostki o godz. 15.30 nakłonił st. sierż. A.W. – dowódcę patrolu do wykorzystania radiowozu oznakowanego Fiat Ducato [...] niezgodnie z planowanymi działaniami służbowymi poprzez przewiezienie obwinionego w rejon miejsca zamieszkania, tj. osiedla A przy ul. A 2 m. 34, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 132b ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 1 decyzji nr 37/2014 Komendanta Miejskiego Policji w S. z 26 sierpnia 2014 r. w sprawie zasad użytkowania pojazdów służbowych w Komendzie Miejskiej Policji w S. oraz Rewirze Dzielnicowym w B. .

Ponadto w zakresie czynu polegającego na tym, że 15 czerwca 2018 r. obwiniony pełniąc służbę w godzinach 08.00 – 16.00 przy obsłudze strzelnicy w R. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązku w ten sposób, że po zdaniu broni służbowej indywidualnej dyżurnemu jednostki o godz. 15.30 samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby, naruszając godziny zakończenia służby w zmianowym rozkładzie czasu służby ustalonym przez Kierownika Ogniwa Wywiadowczego, nie posiadając ponadto w notatniku służbowym potwierdzenia podsumowania wykonywanych czynności służbowych poprzez złożenie podpisu osoby upoważnionej, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych w części dotyczącej nieposiadania przez obwinionego w notatniku służbowym potwierdzenia podsumowania wykonywanych czynności służbowych poprzez złożenie podpisu osoby upoważnionej - Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej nieposiadania przez obwinionego w notatniku służbowym potwierdzenia podsumowania wykonywanych czynności służbowych poprzez złożenie podpisu osoby upoważnionej i w tej części uniewinnił obwinionego, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Komendant Miejski Policji w S. orzeczeniem z 22 października 2018 r. uznał asp. szt. P. J. za winnego popełnia opisanych w tym orzeczeniu przewinień dyscyplinarnych, odstępując jednocześnie od ukarania obwinionego.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia obwiniony wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i odstąpienie od ukarania, przeprowadzenie z nim rozmowy dyscyplinującej. Podniósł, że 15 czerwca 2018 r. rozpoczął służbę o godz. 7.30 stawiając się w KMP w S. ul. C. Wyjście o godz. 15.30 było adekwatne do 8-godzinnego dnia służby. Nie zakończył służby rozliczeniem i wpisem przełożonego w notatniku, gdyż służba instruktora na strzelnicy nie jest rozliczana przez przełożonego. Nie potwierdzono w zgromadzonym materiale dowodowym, aby w jakikolwiek sposób nakłaniał innego policjanta do przewiezienia go do miejsca zamieszkania. Poprosił jedynie o pomoc w przedostaniu się w granice rejonu służbowego, gdzie policjant miał wyznaczony rejon patrolowania.

Organu drugiej instancji stwierdził, że okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu dyscyplinarnym przez Rzecznika Dyscyplinarnego pozostają niesporne. Za niesporne organ uznał, że 15 czerwca 2018 r. obwiniony asp.szt. P. J. winien zgodnie z grafikiem służb funkcjonariuszy pełnić służbę w godzinach 8.00 – 16.00 (notatnik służbowy st. asp. P. J. str. 32-33. książka służby w patrolach, obchodach i posterunkach, grafik służby funkcjonariuszy, notatka służbowa st. asp. P. J. z 2 sierpnia 2018 roku, notatka służbowa asp. sztab. G. C. z 6 sierpnia 2018 r.). Obwiniony nie występował ani do bezpośredniego przełożonego ani do wyższych przełożonych, ani do żadnej innej uprawnionej osoby o wyrażenie zgody na wcześniejsze wyjście lub zmianę godzin służby (ewidencja wyjść w godzinach służbowych wyjścia prywatne Ks-WKT-111/45/15, ewidencja wyjść w godzinach służbowych wyjścia służbowe Ks-WKT-111/43/17, zeznania świadków B. P., R. M., asp. A. F., asp. sztab. G. C., st. asp. P. M., kom. S. K.). 15 czerwca 2018 r. obwiniony około godz. 8.30 pobrał, a następnie około godz. 15.10 zdał broń indywidualną. Zakończył służbę o godz. 15.30 (notatka służbowa asp. sztab. G. C. z 18 czerwca 2018 r., notatka służbowa st. sierż. A. W. z 15 czerwca i z 2 sierpnia 2018 r., notatka służbowa post. K. P. z 15 czerwca 2018 r. i z 3 sierpnia 2018 r. notatka służbowa st. asp. P. J. z 29 czerwca 2018 r., notatka służbowa asp. sztab. G. C. z 6 sierpnia 2018 r., książka kontroli pracy sprzętu transportowego nr rej. [...] za czerwiec 2018 r. – adnotacja dotycząca 15 czerwca 2018 r., książka wydania broni Komendy Miejskiej Policji w S., grafik wykaz godzin (SWD-R028, SWD-R-002a), grafik służby funkcjonariusza, zeznania świadka R. M., post. K. P., asp. sztab. G. C., st, sierż. A. W.). 15 czerwca 2018 r. obwiniony wpisał w notatniku służbowym "15 czerwca 2018 służba na dzień 15 czerwca 2018 w godz. 8.00-16.00 obsługa strzelnicy w R. (...) 14.00 – 16.00 SK-CE rozliczenie ze służby i zakończenie" (notatnik służbowy st. asp. P. J. str. 32 – 33). Policjant wypełniając za dzień 15 czerwca 2018 r. kartę efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym w systemie SESPOL i SWD wskazał ośmiogodzinna służbę (karta efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym, formularz III/9, książka służby, karta efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym). 15 czerwca 2018 r. obwiniony nie pełnił służby patrolowej (karta efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym, formularz IIl/9, książka efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym).

Ponadto organ wskazał, że obwiniony wsiadając w umundurowaniu do radiowozu zwrócił się z prośbą do policjantów pozostających w służbie: sierż. szt. A. W. dowódcę patrolu, aby przewieźli go radiowozem Fiat Ducato [...] – niezgodnie z planowanymi działaniami służbowymi – w ramach przejazdu w rejon służby, tj. na osiedle A w S., w rejon miejsca zamieszkania obwinionego, tj. osiedla A przy ul. B 2 m 34. Patrol podwiózł obwinionego w rejon przy bloku przy ul. B 2/34 (protokół odprawy do służby patrolowej z 15 czerwca 2018 r., notatka służbowa obwionionego z 2 sierpnia 2018 r. i z 29 czerwca 2018 r., notatka służbowa st. sierż A. W. z 2 sierpnia 2018 r., notatka służbowa post. K. P. z 15 czerwca 2018 r. i z 3 sierpnia 2018 r., zeznania świadka post. K. P., st. sierż. A. W.). Skarżący, post. K. P. oraz st. sierż. A. W. zapoznali się z decyzją nr 37/2014 KMP w S. z 26 maja 2014 r. w sprawie zasad użytkowania pojazdów służbowych w Komendzie Miejskiej Policji w S. oraz w Rewirze Dzielnicowych w B. i z zarządzeniem nr 7 Komendanta Głównego Policji z 26 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania sprzętu transportowego w Policji (karty zapoznania Dz. U. KGP z 2017 r., poz. 65).

Organ drugiej instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt nakłaniania st. sierż. A. W. przez obwinionego do wykorzystania radiowozu oznakowanego niezgodnie z planowanymi działaniami służbowymi i przewiezienie obwinionego w miejsce zamieszkania, czyli popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Było to wykorzystanie samochodu służbowego do celów niesłużbowych (do celów prywatnych). O udostępnieniu służbowego sprzętu transportowego do celów niesłużbowych decyduje kierownik jednostki prowadzącej gospodarkę transportową lub osoba pisemnie przez niego upoważniona. Stanowi o tym § 19 zarządzenia nr 7 KGP. Zgodnie z tym przepisem o udostępnieniu służbowego sprzętu transportowego do celów niesłużbowych decyduje kierownik jednostki prowadzącej gospodarkę transportową lub osoba pisemnie przez niego upoważniona, z zastrzeżeniem przypadków określonych w § 17 i § 20 ust. 2. Zgodnie z § 18 ust. 1 zarządzenia nr 7 KGP: Nieoznakowany służbowy sprzęt transportowy ogólnego przeznaczenia z kierowcą może być udostępniony do celów niesłużbowych policjantom i pracownikom Policji oraz innym osobom fizycznym lub prawnym, nieodpłatnie, za częściową lub pełną odpłatnością. Zarządzenie nr 7 KGP reguluje także tryb i warunki tego udostępnienia. Pojazdy oznakowane, radiowozy nie mogą być udostępnione do celów niesłużbowych i mogą być wykorzystywane wyłącznie dla celów służbowych. Cytowane zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy o Policji. Wskazane przepisy wewnatrzresortowe są wiążące w zakresie użytkowania pojazdów. W decyzji nr 37/2014 KMP w S. z 26 sierpnia 2014 r. w § 1 ust. 1 postanowiono, że sprzęt transportowy służbowy (samochód i motocykle) należy używać zgodnie z dyslokacją służby lub zaplanowanymi działaniami służbowymi albo w oparciu o pisemne polecenie właściwego przełożonego lub dyżurnego KMP w S., z czym zostali zapoznani obwiniony i st. sierż. A. W. . W godzinach służby policjanci winni wykonywać wyłącznie obowiązki służbowe. Obwiniony jest policjantem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym. Służbę w Policji rozpoczął 20 maja 1996 r. Uczestniczył w szkoleniach specjalistycznych dla kadry dowódczej średniego szczebla dowodzenia pododdziałów zwartych Policji w 2002 r. w S. oraz w warsztatach dla policjantów realizujących zadania w nieetatowych pododdziałach prewencji Policji w 2017 r. w L. . Miał świadomość, że działanie policjantów, o które ich prosił stanowi niedopełnienie obowiązków służbowych oraz przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa poprzez wykorzystanie niezgodnie z obowiązującymi regulacjami radiowozu do celów niesłużbowych, a nadto poprzez działanie niezgodne z zadaniami służbowymi postawionymi temu patrolowi i zaplanowanymi dla tego patrolu. Asp. szt. P. J. podczas przesłuchania w charakterze obwinionego 20 września 2018 r. odmówił składania wyjaśnień i podtrzymał swoje wyjaśnienia zawarte w notatkach załączonych w poczet materiałów dowodowych. Z notatki służbowej policjanta z 9 czerwca 2018 r. wynika, że po zakończanej służbie poprosił sierż. szt. A. W., aby go przewiózł w rejon miejsca zamieszkania. Powyższe zgodne jest i spójne z zeznaniami sierż. szt. A. W.. Jak zeznał st. sierż. A. W., P. J. zwrócił się z prośbą o podwiezienie na osiedle A, w rejon gdzie mieli dyslokację. Na co wyraził zgodę (k. 73-74). Dowódca po wyrażonej przez obwinionego prośbie przewiózł go w konkretne miejsce. W ocenie organu II instancji, obwiniony swoim zachowaniem wpłynął na decyzję dowódcy polegającą na niezgodnym z przepisami wykorzystaniem pojazdu służbowego, czyli nakłonił do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego innego policjanta. Adresując swoją prośbę do st. sierż. A. W. wiedział, że taka prośba służy do wykorzystania radiowozu do celów prywatnych. Obwiniony swoją prośbą wpłynął na psychikę innego policjanta, który swoim zachowaniem popełnił czyn niezgodny z obowiązującymi przepisami. Prośba była wypowiedziana w stosunku do konkretnej osoby. Była więc zindywidualizowana. Obwiniony jest w stopniu aspiranta sztabowego, zaś dowódca - starszego sierżanta. Swoją prośbę skierował więc do policjanta niższego stopniem. W ocenie organu drugiej instancji niewątpliwie mogło to zostać odebrane przez dowódcę jako forma nakłonienia go do konkretnego, aczkolwiek niewłaściwego zachowania. Obwiniony prosząc policjanta st. sierż. A. W. dowódcę patrolu, aby przewiózł go radiowozem Fiat Ducato [...]w okolice miejsca zamieszkania miał świadomość, że namawia go do niedopełnienie obowiązków służbowych, przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa poprzez wykorzystanie niezgodnie z tymi przepisami radiowozu do celów niesłużbowych oraz działania niezgodnie z zadaniami służbowymi postawionymi temu patrolowi i zaplanowanymi dla tego patrolu (zadania zaplanowane dla patrolu wskazane zostały w protokole odprawy do służby patrolowej 15 czerwca 2018 r.) oraz miał zamiar, a co najmniej godził się na popełnienie takiego przewinienia. Fakt nakłonienia policjantów przez obwinionego do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wynika nie tylko z notatek służbowych (a wręcz samych twierdzeń obwinionego), ale także z zeznań świadków post. K. P., st. sierż. A. W. oraz asp. sztab. G. C.. Obwiniony podobnie jak inni funkcjonariusze oraz pracownicy winien we własnym zakresie zorganizować przyjazd do pracy miejsca pełnienia służby i powrót. To do obwinionego należy wybór środka transportu, także transportu publicznego (Miejski Zakład Komunikacji S.), jak również innych form przewozu osób np. taksówką. Nie mieści się w tym zakresie możliwości jednak wykorzystanie do celów prywatnych, jakim jest powrót funkcjonariusza ze służby, radiowozu. Stanowi to wykorzystanie pojazdu do celów niesłużbowych. Powołana przez odwołującego okoliczność udzielenia pomocy kierującemu pojazdem, któremu na trasie S-8 zabrakło paliwa poprzez przewiezienie go na stację benzynową, a następnie do samochodu, była losowa i nadzwyczajna. Nadto mieściła się w działaniach mających na celu zapewnienie porządku publicznego (celem było jak najszybsze usunięcie pojazdu z pasa drogowego drogi ekspresowej). Udzielenie tej pomocy mieściło się w granicach zadań służbowych.

Organ wskazał, że przełożony dyscyplinarny, mimo stwierdzenia popełnienia przez obwinionego przewinień dyscyplinarnych, odstąpił od ukarania obwinionego. Uwzględnił nie tylko przebieg służby obwinionego i jego właściwości oraz warunki osobiste, ale także wszystkie okoliczności popełnienia czynu, w tym podnoszone w odwołaniu, także dotyczące braku środka transportu przez obwinionego, incydentalny charakter czynu i nieznaczny stopień zawinienia.

Organ drugiej instancji uznał, że nie ma wątpliwości co do godzin, w jakich 15 czerwca 2018 r. skarżący winien pełnić służbę. Zarówno z zapisów zawartych w notatniku służbowym obwinionego (k. 33), jak i z grafiku służb funkcjonariuszy (k. 37 verte) wynika, że obwiniony winien pełnić służbę w godz. 08.00 – 16.00. Jak stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów – godziny rozpoczęcia i zakończenia służby w zmianowym rozkładzie czasu służby ustala przełożony właściwy w sprawach osobowych. Jakakolwiek zmiana godzin służby każdorazowo musi być uzgodniona. Wcześniejsze wyjście jest możliwe jedynie po uzyskaniu zgody przełożonego. W odwołaniu skarżący przyznał, że 15 czerwca 2018 r. pełnił służbę w godzinach 08.00 – 16.00. Okoliczność, że stawił się do służby około godz. 7.30 w celu zapewnienia obsługi strzelnicy nie oznacza, że służbę mógł zakończyć o 15.30. Z załączonego materiału nie wynika, aby obwiniony uzgadniał z kimkolwiek wcześniejsze przyjście i wyjście.

W ocenie organu drugiej instancji 15 czerwca 2018 r. asp. szt. P. J. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby. Wcześniejsze przyjście do służby w celu przygotowania do obsługi strzelnicy w R. w żaden sposób nie usprawiedliwia wcześniejszego zakończenia służby i samowolnego wyjścia. Nadto z zeznań st. asp. P. M. wynika, że szkolenie na strzelnicy w R. każdego dnia trwało około 6 godzin w godz. 9.00 – 15.00. Do obsługi strzelnicy w jednym z dni był wyznaczony P. J. z Ogniwa Wywiadowczego. W tym dniu świadek i P. J. wrócili do komendy około 14.45 – 15.00. Obwiniony nie zwalniał się u świadka po służbie. Z książki wydania broni Komendy Miejskiej Policji w S. wynika, że 15 czerwca 2018 r. skarżący pobrał broń o godz. 8.30. Strzelnica jest oddalona od Komendy o około 18 km. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący podjął czynności służbowe o godz. 8.00. Sam obwiniony wskazał to w adnotacjach w notatniku służbowym jako godziny przejazdu z KMP w S. do strzelnicy w R. 8.45 – 9.15. Obsługa strzelnicy 9:15 – 14.00. Powrót od godz. 14.00. Samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby było działaniem zawinionym i świadomym, o czym w ocenie organu drugiej instancji świadczy fakt, że w notatniku służbowym skarżący wskazał jako godzinę zakończenia służby godz. 16.00.

Organ II instancji wyjaśnił, że z tych względów utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w zakresie czynu opisanego pod zarzutem nr 1 oraz pod zarzutem nr 2 w części dotyczącej popełnienia 15 czerwca 2018 r. czynu polegającego na tym, że pełniąc służbę w godzinach 8.00 – 16.00 przy obsłudze strzelnicy w R. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązku w ten sposób, że po zdaniu broni służbowej indywidualnej dyżurnemu jednostki o godz 15.30 samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby, naruszając godziny w zmianowym rozkładzie służby ustalonym przez Kierownika Ogniwa Wywiadowczego, tj. o czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów.

Zdaniem organu drugiej instancji, obwiniony nie popełnił przewinienia dyscyplinarnego nieposiadania w notatniku służbowym potwierdzenia podsumowania wykonywanych czynności służbowych poprzez złożenie podpisu osoby upoważnionej, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania i przechowywania notatników służbowych i w tej części zaskarżone odwołaniem orzeczenie uchylił i uniewinnił obwinionego. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że dokonywanie zapisów w notatniku służby dotyczy tylko funkcjonariuszy pełniących służbę patrolową zgodnie z § 2 pkt 2 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r., chyba że obowiązek ten został wprowadzony decyzjami komendantów wojewódzkich/stołecznego, powiatowych (rejonowych, miejskich) Policji. Takie decyzje, co do prowadzenia notatnika służbowego podczas obsługi strzelnicy nie zostały wydane. Analiza akt postępowania wskazuje, że obwiniony P. J. 15 czerwca 2018 r. nie pełnił służby patrolowej w rozumieniu § 2 pkt 2 zarządzenia nr 753. Zgodnie z wydrukiem Formularz III9 15 czerwca 2018 r. skarżący był w absencji w służbie patrolowej z powodu doskonalenia zawodowego. Jest to absencja wliczana do czasu służby ogółem. Inną kwestią jest, że jeżeli był instruktorem, czy też instruktorem w obsłudze strzelnicy, to nie było to doskonalenie zawodowe, a co najwyżej inne czynności służbowe niż służba patrolowa. Nie ulega jednak wątpliwość, że nie była to służba patrolowa.

Organ stwierdził, że przełożony dyscyplinarny uznając obwinionego winnym zarzucanych mu czynów odstąpił od ukarania go, uniewinnienie obwinionego co do jednego przewinienia dyscyplinarnego, nie ma wpływu na pozostałą część orzeczenia. Z uwagi na odstąpienie od ukarania obwinionego, wyższy przełożony dyscyplinarny nie mógł oceniać wpływu uniewinnienia na wymiar kary. Rozmowa dyscyplinująca zgodnie z przepisami ustawy Policji może być przeprowadzona przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Obowiązujące przepisy ustawy o Policji nie pozwalają na przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Rozmowy dyscyplinującej nie wymieniono w art. 134 ustawy o Policji jako kary przewidzianej za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Biorąc pod uwagę wagę i rodzaj zarzucanych obwinionemu czynów oraz okoliczności ich popełnienia i stopień zawinienia, rozstrzygnięcie przełożonego dyscyplinarnego w orzeczeniu pierwszej instancji jest w tym zakresie prawidłowe i adekwatne do tej wagi i rodzaju przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia obwinionego.

W skardze na powyższe orzeczenie P. J. zaprzeczył, że nakłonił st. sierż. A. W. do wykorzystania radiowozu niezgodnie z planowanymi działaniami służbowymi. Zdaniem skarżącego, prośba nie jest tożsama z nakłanianiem. Policjanci jadąc w rejon służbowy wykorzystali radiowóz oznakowany zgodnie z planowanymi działaniami służbowymi. Policjanci udzielili skarżącemu, jako obywatelowi, pomocy w ramach dojazdu w rejon służby do jego miejsca zamieszkania, które znajduje się w rejonie służby pełnionej przez ten patrol. Nie miał środka transportu (samochód ma zabezpieczony przez Prokuraturę Rejonową w S.) i był w umundurowaniu ćwiczebnym, w związku z czym naraziłby swoje bezpieczeństwo udając się do miejsca zamieszkania pieszo. W odwołaniu skarżący podniósł, że policjant KMP w S. st. sierż. K. S. udzielił pomocy obywatelowi poprzez podwiezienie go na stację, gdzie nabył paliwo, a następnie został dowieziony przez patrol Policji do pojazdu. Policjant otrzymał nagrodę pieniężną. Zdaniem skarżącego, jest on dyskryminowany postępowaniem przełożonych. Zakończenie postępowania dyscyplinarnego poprzez uznanie go winnym z odstąpieniem od ukarania skutkuje pomniejszeniem o 20-50 % tzw. trzynastej pensji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uznania skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i odstąpienia od ukarania.

W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym zgromadzono kompletny materiał dowodowy, a poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne są wystarczające do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organy zasadnie przyjęły,

że w omawianym przypadku skarżący dopuścił się przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa. Ponadto w postępowaniu zachowane zostały wszystkie wymogi proceduralne, w szczególności organ rozważył wagę czynu, okoliczności jego popełnienia, osobiste właściwości obwinionego, dotychczasowy przebieg służby.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 - Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów - ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 2067 ze zm.). Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Zgodnie natomiast z ust. 2 tego artykułu naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Otwarty katalog przypadków naruszenia dyscypliny służbowej zawiera art. 132 ust. 3 pkt 1–9 ustawy o Policji. W myśl art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Zgodnie z kolei z przepisem art. 132a ww. ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W świetle powyższego przepisu przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter zawiniony lub niezawiniony. Przy czym ustalenie zawinienia bądź niezawinienia przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Niezawinienie przewinienia dyscyplinarnego polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.

Do przełożonego dyscyplinarnego należy zatem każdorazowo ocena, czy policjant zachował ostrożność wymaganą w danych okolicznościach, oraz czy mógł przewidzieć skutki swojego działania, a tym samym czy można przypisać mu winę. Dla stwierdzenia zawinienia wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 132b ust. 2 ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie także w przypadku, gdy nakłania innego policjanta do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego albo ułatwia jego popełnienie.

W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przypisano naruszenie dyscypliny służbowej polegające na przekroczeniu uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji). W ramach tego przepisu zarzucono skarżącemu, że nakłonił innego policjanta do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (art. 132b ust. 2 ustawy) i wykorzystał pojazd służbowy do celów prywatnych, niezgodnie z zarządzeniem nr 7 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania sprzętu transportowego w Policji oraz z § 1 ust 1 decyzji nr 37/2014 Komendanta Miejskiego Policji w S. z 26 sierpnia 2014 r. w sprawie zasad użytkowania pojazdów służbowych w Komendzie Miejskiej Policji w S. oraz w Rewirze Dzielnicowym w B. . Zgodnie z § 1 ust 1 decyzji nr 37/2014 sprzęt transportowy służbowy (samochody, motocykle) należy użytkować zgodnie z dyslokacją służby lub zaplanowanymi działaniami służbowymi albo w oparciu o pisemne polecenie właściwego przełożonego lub dyżurnego KMP w S. .

Organy ustaliły w tym zakresie, że w dniu 15 czerwca 2018 roku skarżący nakłonił innego policjanta (dowódcę patrolu) do przewiezienia go do miejsca zamieszkania. Powyższe nastąpiło z wykorzystaniem pojazdu służbowego. Okoliczności te są niesporne. Skarżący tylko twierdzi, że nie nakłaniał st. sierż A. W. do wykorzystania radiowozu niezgodnie z planowanymi działaniami służbowymi, tylko poprosił o przewiezienie go w miejsce zamieszkania, gdyż nie miał swojego środka transportu.

Przy czym nie może budzić wątpliwości, że zdarzenie miało miejsce w czasie pełnienia służby, a pojazd (radiowóz był oznakowany), zaś skarżący miał wiedzę, że radiowóz służy do innych niż prywatne celów. Rację ma więc organ stwierdzając, że skarżący adresując swoją prośbę do st. sierż. A. W. - dowódcy patrolu wiedział, że taka prośba służy do wykorzystania radiowozu do celów prywatnych, a skarżący swoją prośbą wpłynął na psychikę innego policjanta, który swoim zachowaniem popełnił czyn niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto prośba była skierowana do konkretnej osoby, była więc zindywidualizowana.

Prawidłowo zatem uznano, że opisane zdarzenie, tj. przejazd służbowym pojazdem do miejsca zamieszkania skarżącego nie miało w ogóle związku z pełnioną służbą. Wprawdzie dowódca patrolu st. sierż A. W. zeznał, że osiedle A był to rejon, w którym miał pełnić służbę, ale jednocześnie wskazał, że o godz. 15.35 zaparkował pojazd i wszedł do Starostwa Powiatowego w S.. Nie pamięta, czy wyjeżdżając spod Starostwa patrolowanie rozpoczęli od rejonu 11, czyli osiedla A. Nie pamięta, kiedy pojazd opuścił skarżący.

Zdaniem Sądu, wobec powyższego organy wykazały, że postępowanie skarżącego było sprzeczne z wytycznymi zarządzenia nr 7 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania sprzętu transportowego w Policji. Zgodnie z § 18 ust. 1-3 tego zarządzenia, nieoznakowany służbowy sprzęt transportowy ogólnego przeznaczenia może być udostępniony do celów niesłużbowych policjantom i pracownikom Policji oraz innym osobom fizycznym lub prawnym, nieodpłatnie, za częściową lub pełną odpłatnością. Udostępnienie służbowego sprzętu transportowego następuje na podstawie wniosku o udostępnienie sprzętu transportowego, którego wzór stanowi załącznik nr 12 do zarządzenia. W myśl zaś § 19 o udostępnieniu służbowego sprzętu transportowego do celów niesłużbowych decyduje kierownik jednostki prowadzącej gospodarkę transportową lub osoba pisemnie przez niego upoważniona. Cytowane zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy o Policji, który stanowi, że normy wyposażenia, o którym mowa w ust. 1, szczegółowe zasady jego przyznawania i użytkowania określa Komendant Główny Policji. Wskazane przepisy wewnątrzresortowe są wiążące w zakresie użytkowania pojazdów służbowych i skarżący tego nie neguje. Próbuje jedynie wykazać, że w sprawie nie miało miejsca niesłużbowe wykorzystanie pojazdu, oraz że nie nakłaniał tylko poprosił , z czym nie można się zgodzić, jak już wyjaśniono powyżej.

W ocenie Sądu nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący świadomie naruszył przytoczone przepisy, wykorzystując pojazd służbowy do celów prywatnych. Stąd zachowanie obwinionego ma charakter zawiniony.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi także wątpliwości, że skarżący naruszył godziny pełnienia służby. Z grafiku służb funkcjonariuszy wynika, że skarżący powinien pełnić służbę w godzinach od 8.00 do 16.00. Tymczasem skarżący zakończył służbę o godz. 15.30 bez uzgodnienia z przełożonym. Rację ma organ, że wcześniejsze przyjście skarżącego do służby w celu przygotowania do obsługi strzelnicy w R. w żaden sposób nie usprawiedliwia wcześniejszego zakończenia służby i samowolnego wyjścia. Z zeznań st. asp. P. M. wynika, że szkolenie na strzelnicy w R. każdego dnia trwało około 6 godzin w godz. 9.00 – 15.00. W tym dniu świadek i skarżący wrócili do komendy około 14.45 – 15.00. Z książki wydania broni Komendy Miejskiej Policji w S. wynika, że 15 czerwca 2018 r. skarżący pobrał broń o godz. 8.30. Strzelnica jest oddalona od Komendy o około 18 km. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący podjął czynności służbowe o godz. 8.00. Sam obwiniony wskazał to w adnotacjach w notatniku służbowym jako godziny przejazdu z KMP w S. do strzelnicy w R. 8.45 – 9.15. Obsługa strzelnicy 9:15 – 14.00. Powrót od godz. 14.00. Wobec powyższego samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby było działaniem zawinionym i świadomym, co potwierdzają również zapisy z notatnika służbowego skarżącego, w którym wpisał jako godzinę zakończenia służby 16.00.

Z zaskarżonego orzeczenia wynika, że organy obu instancji rozważały wagę przewinień, okoliczności ich popełnienia, osobiste właściwości skarżącego i przebieg dotychczasowej jego służby, uznając, że są podstawy do odstąpienia od ukarania Wskazać trzeba w tym względzie, że zgodnie z art. 135j ust. 5 przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Z przepisu tego wynika, że kwestia odstąpienia od ukarania, podobnie jak instytucja odstąpienia od wszczęcia postępowania w przypadku czynu mniejszej wagi, o czym mowa w art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, pozostawiona jest uznaniu przełożonego dyscyplinarnego, który powinien wziąć pod uwagę możliwość skorzystania z tych instytucji, ale nie musi ich stosować. I z takiej możliwości przełożony dyscyplinarny skorzystał odstępując od ukarania skarżącego.

Ponadto organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że obwiniony nie popełnił przewinienia dyscyplinarnego nieposiadania w notatniku służbowym potwierdzenia podsumowania wykonywanych czynności służbowych poprzez złożenie podpisu osoby upoważnionej, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania i przechowywania notatników służbowych i w tej części zaskarżone odwołaniem orzeczenie uchylił i uniewinnił obwinionego.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne odpowiada prawu.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

eg