Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 702/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 4, art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 9 ust. 3art. 6 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: art. 147 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Regulaminu zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy S. I. stwierdza nieważność § 2 ust.1 pkt 2, § 3 ust. 2, § 6, § 19, § 20, § 42 ust. 4 zaskarżonej uchwały, II. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prokurator P. B., dalej "Prokurator" złożył skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy S. (dalej "organ") z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu zbiorowego dostarczania wody

i zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy S. (Dz. Urz. Województwa Z. z 2021 r. poz. 947), dalej "uchwała", w części obejmującej postanowienia: § 3, § 2 ust. 1 pkt 2, § 3 ust.1, § 3 ust. 2, § 4,

§ 5, § 6, § 7 ust. 2, § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 11, § 12, § 15, § 19, § 20, § 21, § 22, § 24, § 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3, § 29 ust. 1, § 30, § 31, § 41, § 42 ust. 4, § 43 i wniósł

o stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.

Prokurator zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.- dalej "u.z.z.w.") w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania uchwały w związku z art. 7, art. 87, art. 94 Konstytucji RP, art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2020 r. poz. 713) w zw. z § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz.U. 2016 r. poz. 283 ze zm.- dalej "z.t.p."), polegającej na przekroczeniu upoważnienia ustawowego, niewyczerpaniu delegacji ustawowej, przepisów innych aktów normatywnych poprzez:

1. niewyczerpanie delegacji ustawowej i brak faktycznego określenia w zapisie § 3 uchwały minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków, takich jak co najmniej minimalne ciśnienie wody, minimalna ilość dostarczanej wody, ilość odprowadzanych ścieków i nieuprawnione odesłanie do treści postanowień zawieranej umowy z odbiorcą usług i warunków technicznych regulowanych odrębnymi przepisami (art. 19 ust. 2 pkt. 1 u.z.z.w.);

2. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały, przez wskazanie konkretnego, imiennie określonego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 19 u.z.z.w.). Akt prawa miejscowego winien dotyczyć wszystkich przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

3. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 3 ust. 1 uchwały, przez określenie postanowień umownych;

4. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 3 ust. 2 uchwały, przez uregulowanie treści umowy (art. 6 ust.3 u.z.z.w.); organ ma upoważnienie wyłącznie do określenia warunków i trybu zawierania umów;

5. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 4 uchwały, przez modyfikację zapisu art. 5 ust. 1 u.z.z.w.;

6. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 5 uchwały, przez określenie obowiązku przedsiębiorstwa kontroli przestrzegania ilości i jakości odprowadzanych ścieków oraz przestrzegania warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (modyfikacja zapisu art. 9 ust. 3 u.z.z.w.);

7. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 6 uchwały dot. warunkowania dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, przez odesłanie do wieloletnich planów rozwoju

i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przedsiębiorstwa, pomimo że ta kwestia jest objęta regulacją art. 21 u.z.z.w.;

8. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 7 ust. 2 uchwały, przez przyznanie kompetencji określania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wzoru wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci (subdelegacja przez organ);

9. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 7 ust 4 pkt 1 uchwały, przez powinność załączenia do wniosku o określenie warunków przyłączenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do korzystania z nieruchomości (art. 6 ust. 4 u.z.z.w. dopuszcza możliwość zawarcia umowy o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków również z osobą korzystającą z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym);

10. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 8 ust. 2 uchwały dot. warunkowania dostępu do usług (warunki przyłączenia do sieci) przypadkami innymi niż przewidziane w art. 15 ust. 4 u.z.z.w. i odwołanie się do nieczytelnych kryteriów "zdolności dostawczych istniejącej sieci wodociągowej, zdolności przepustowych istniejącej sieci kanalizacyjnej";

11. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 11 uchwały, przez powtórzenie treści art. 6 ust. 1 u.z.z.w.;

12. wykroczenie poza za delegację ustawową i wejście w materię stosunków cywilnoprawnych w zapisie § 12 uchwały;

13. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię stosunków cywilnoprawnych w zapisie § 15 uchwały dot. określenia postanowień wzorca umowy (obowiązywania umowy, warunków jej wypowiedzenia lub wygaśnięcia) - art. 6 ust. 3 u.z.z.w.;

14. wykroczenie poza za delegację ustawową i wejście w materię stosunków cywilnoprawnych w zapisie § 19 i § 20 uchwały dot. treści i trwałości umowy i tak co do czasu obowiązywania umowy, formy jej zmiany i warunki rozwiązania oraz wygaśniecie umowy (art. 6 ust. 1 u.z.z.w.), kwestie te nie zostały wyszczególnione

w art. 19 ust. 2 u.z.z.w. (tylko wskazano warunki i tryb zawierania umów

z odbiorcami);

15. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 21 uchwały dot. obowiązków przedsiębiorstwa;

16. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 22 uchwały dot. obowiązków odbiorcy usług (częściowe powtórzenie art. 5 ust. 2, art. 9 u.z.z.w.);

17. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 24 uchwały dot. powtórzenia treści art. 26 u.z.z.w.;

18. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3 uchwały dot. sposobu rozliczania ilości pobranej wody poprzez powtórzenie treści art. 27 ust.1, ust. 4 - 6 oraz § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r.

w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127 poz. 886 – dalej "rozporządzenie MB z 2006 r.");

19. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 29 ust. 1 uchwały, przez nałożenie na odbiorcę usług zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie nie krótszym niż 14 dni od daty doręczenia faktury (art. 19 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 2 u.z.z.w.), ustawa określa jedynie warunki i tryb zawierania umów. Termin zapłaty należności winien wynikać z umowy, a nie regulaminu. Nadto powtórzenie zapisu

§ 17 ust. 1 rozporządzenia MB z 2006 r.;

20. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 30 uchwały dot. wpływu wniesienia przez odbiorcę zastrzeżeń co do wysokości opłaty za usługę i obowiązek jej uregulowania, poprzez powtórzenie zapisu § 17 ust.4 rozporządzenia MB z 2006 r.;

21. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 31 uchwały dot. sposobu rozliczeń

w przypadku niesprawności wodomierza głównego, podczas gdy kwestie te unormowano w § 18 rozporządzenia MB z 2006 r.;

22. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 41 uchwały, przez uzależnienie dostaw wody na cele przeciwpożarowe od zawarcia umowy między władzami Gminy a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (art. 19 ust.2 pkt 2 u.z.z.w. w zw. z art. 22 ust. 2 u.z.z.w.;

23. wykroczenie poza delegację ustawową i wejście w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 42 ust. 4 uchwały, przez powtórzenie treści art. 22 pkt 2 u.z.z.w. (obciążenie gminy za wodą zużytą na cele przeciwpożarowe;

24. wykroczenie poza delegację ustawową w zapisie § 43 uchwały, przez zawarcie wyłącznie treści informacyjnych.

Prokurator podał, że uchwała już nie obowiązuje. Aktualnie obowiązującym aktem regulującym powyższą materię jest uchwała nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] lutego 2019 r. opublikowana w Dz. Urz. Województwa Z. z dnia [...] marca 2019 r. poz.1601. Prokurator wskazał, że według z.p.t. w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, przy czym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej (§ 135 i 137 z.t.p.). Jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez akt prawa miejscowego jest niedopuszczalna i uznawana jest w orzecznictwie za powodujące nieważność aktu. Postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 19 u.z.z.w., być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny i niejednoznaczny.

Wójt Gminy S. wniósł o oddalenie skargi, gdyż skarżona przez Prokuratora uchwała obecnie nie obowiązuje. Ponadto w trakcie obowiązywania uchwały nie była przedmiotem uwag ze strony organów nadzoru.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Prokuratora

z [...] sierpnia 2021 r., w którym podtrzymał on swoją skargę.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lipca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano

o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona uchwała utraciła moc na skutek podjęcia przez Radę Miasta K. uchwały z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], która dotyczy również Gminy S. (Dz. Urz. Województwa Z. z dnia [...] marca 2019 r. poz.1601).

Jednakże fakt ten nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Należy bowiem zauważyć, że skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje natomiast skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Warto też zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny

w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44), zgodnie

z którym zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713); dalej: "u.s.g.". Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Ustawa nie zawiera wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane

w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r.,

o sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., o sygn. akt SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., o sygn. akt IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (vide:

M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego

w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2).

Z powyższych uwag wynika, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

Wyjaśnić należy, że podstawową regułą działania administracji

w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe ani czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych. Zatem nie każde uchybienie, w tym polegające na powtórzeniu norm ustanowionych innymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa, koniecznym czyni skorzystanie przez Sąd z uprawnienia wynikającego z art. 147 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a."). Jeżeli dany przepis regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie stanowi niedozwolonej modyfikacji innej obowiązującej normy prawa (ustawowej definicji, ustawowego zakresu odpowiedzialności), a jedynie jej powtórzenie lub przypomnienie, to naruszenie polegające na wykazywanym, niewątpliwym naruszeniu zasad techniki prawodawczej, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiałoby stwierdzeniem nieważności.

Dodać należy, że w doktrynie zwraca się uwagę, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej nie może stanowić formalnego wzorca nadzorczej lub sądowej kontroli legalności aktów prawa miejscowego, a jedynie – i to wyjątkowo – wzorzec posiłkowy. Reguły wynikające z Zasad techniki prawodawczej (z.t.p.) nie powinny być kwalifikowane jako reguły "ważnego" dokonywania czynności prawodawczych, lecz jako reguły "poprawnego" dokonywania takich czynności. A zatem akt prawa miejscowego wydany z naruszeniem tych zasad będzie aktem wadliwym, ale ważnym" (por.

S. Wronkowska (w:) S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 20; D. Dąbek "Prawo miejscowe", wyd. Wolters Kluwer z 2015 r., s. 205).

Raz jeszcze należy podkreślić należy, że ocena legalności poszczególnych przepisów uchwały dotyczący zakresu kontroli przez sądy administracyjne postanowień aktów prawa miejscowego przez stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonymi przepisami prawa ustrojowego, materialnego, czy procedury podejmowania aktów. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia oraz wynikać wprost z treści danego przepisu.

Stosownie do art. 19 ust. 1 u.z.z.w. (w brzmieniu z dnia podjęcia uchwały), rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, dalej "regulamin". W art. 19 ust. 2 u.z.z.w. przewidziano, że regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody

i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Odnośnie zarzutu z pkt 1, pkt 3 i pkt 4 wskazać należy, że zakwestionowany § 3 uchwały brzmi:

"§ 3

1. Minimalną ilość dostarczonej wody określa umowa o zaopatrzenie w wodę.

2. Umowa może także określać maksymalne ilości oraz dopuszczalny poziom zanieczyszczeń wprowadzonych ścieków, wynikający z posiadanych przez Przedsiębiorstwo technicznych i technologicznych możliwości oczyszczania.

3. Wymagane ciśnienie wody określają Warunki Techniczne określane na podstawie odrębnych przepisów prawa.

4. Woda do spożycia przez ludzi winna odpowiadać jakościowo wymaganiom określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

5. Dopuszczalne zanieczyszczenia ścieków przemysłowych oraz warunki ich wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych regulują odrębne przepisy."

Wskazać należy, że kwestia zaniechania uchwałodawczego, gdyż w istocie to zarzuca Prokurator, nie może być przedmiotem stwierdzenia nieważności konkretnego zapisu uchwały, gdyż może to być naprawione przez organ przez zmianę przepisów danej uchwały (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 797/05). Umowa między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, dalej "przedsiębiorstwo", a odbiorcą usług może określać minimalny

poziom świadczonych usług, zatem § 3 ust. 1 uchwały nie narusza prawa. W ocenie Sądu, § 3 ust. 1 uchwały nie ingeruje w treść umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem a odbiorcą usług (gdyż nie określa poziomu minimalnego dostarczonej wody w jednostkach liczbowych). Jest to tylko przepis informacyjny, że umowa określa minimalną ilość dostarczonej wody. Zapisowi temu nie można przypisać naruszenia prawa w sposób istotny. Zdaniem Sądu, zapisu § 3 ust.1 uchwały nie należy odczytywać jako przekazanie kompetencji, wynikających z art.19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., pomiędzy organem a przedsiębiorstwem. Wskazać należy, że

§ 3 ust. 3 uchwały odsyła do stosownych przepisów i w ocenie Sądu nie jest to istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności ww. przepisu. Sąd uznał zatem zarzuty Prokuratora z pkt 1 i 3 za niezasadne. Wskazać należy, że maksymalne ilości oraz dopuszczalny poziom zanieczyszczeń wprowadzanych ścieków podlega regulacji w umowie pomiędzy przedsiębiorstwem a odbiorcą usług. Może również podlegać ograniczeniom, wynikającym z odrębnych przepisów, w tym przepisów rozporządzenia z dnia 14 lipca 2006 r. Ministra Budownictwa w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 964 ze zm.). Zdaniem Sądu, § 3 ust. 2 uchwały w sposób nieuzasadniony odsyła do posiadanych przez przedsiębiorstwo technicznych i technologicznych możliwości oczyszczania. Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, że § 3 ust. 2 uchwały w istotny sposób narusza prawo i stwierdził jego nieważności.

Odnośnie zarzutu z pkt 2 wskazać należy, że § 2 ust. 1 uchwały brzmi:

"§ 2 ust. 1 - użyte w Regulaminie określenia oznaczają:

1) ustawa - ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858

z późniejszymi zmianami),

2) przedsiębiorstwo - Miejskie Wodociągi i Kanalizacja spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.,

3) odbiorca usług - każdego, kto korzysta z usług wodociągowych i/lub kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i/lub zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy zawartej

z Przedsiębiorstwem,

4) Gmina- Gminę S. ."

Wskazać należy, że w § 2 uchwały organ zawarł tzw. słowniczek pojęć używanych w uchwale. Zgodnie z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na tle przepisów u.z.z.w. oznacza, przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.

Sąd zgodził się z Prokuratorem, że regulamin jako akt generalny nie może ograniczać możliwości działania innych przedsiębiorców, o których mówi art. 2 pkt 4 u.z.z.w. i które mogłyby się ubiegać o wydanie stosownego zezwolenia na podstawie art. 16 ust. 1 u.z.z.w. Wskazanie w § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały, że za przedsiębiorstwo rozumie się wyłącznie Miejskie Wodociągi i Kanalizacja spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. naruszało zatem prawo i konieczne było stwierdzenie nieważności ww. zapisu. Okoliczność, że ww. spółka działała zgodnie

z prawem, gdyż uzyskała zezwolenie wydane przez Wójta [...] na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie art. 16 ust. 1 u.z.z.w. nie miało wpływu na uznanie, iż zapis § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały był nieprawidłowy.

Odnośnie zarzutu z pkt 5 wskazać należy, że zakwestionowany § 4 uchwały brzmi:

"§ 4

1. Przedsiębiorstwo zobowiązane jest do ciągłej i niezawodnej realizacji dostaw wody, pod odpowiednim ciśnieniem, a także odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny.

2. Ograniczenie ilości dostarczonej wody może nastąpić tylko w przypadku wystąpienia jej niedoboru i na warunkach określonych w Zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków."

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły

i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody

i odprowadzanych ścieków.

W ocenie Sądu, zapis § 4 ust. 1 uchwały jest w istocie powtórzeniem treści art. 5 ust. 1 u.z.z.w., a zatem choć jest to naruszenie z.t.p., to nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiałoby stwierdzeniem nieważności. Przepis

§ 4 ust. 1 uchwały ma w istocie charakter informacyjny.

Przepis § 4 ust. 2 uchwały, zdaniem Sądu, mieści się w ramach upoważnienia organu z art. 19 ust. 2 u.z.z.w., który stanowi, że regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu, jest to konkretyzacja prawa przedsiębiorstwa do ograniczenia ilości dostarczonej wody.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 6 wskazać należy, że zakwestionowany § 5 uchwały brzmi: "§ 5 Przedsiębiorstwo dokonuje kontroli przestrzegania ilości i jakości odprowadzanych ścieków oraz przestrzegania warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych."

Zgodnie z art. 9 ust. 3 u.z.z.w, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej kontroli ilości i jakości odprowadzanych ścieków bytowych i ścieków przemysłowych oraz kontroli przestrzegania warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych.

W ocenie Sądu, zapis § 5 uchwały jest w istocie powtórzeniem treści art. 9 ust. 3 u.z.z.w. i choć jest to naruszenie z.t.p., to nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które musiałoby skutkować stwierdzeniem nieważności. Przepis § 5 uchwały ma

w istocie charakter informacyjny.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 7 wskazać należy, że zakwestionowany § 6 uchwały brzmi:

"§ 6

1. Przedsiębiorstwo zapewnia budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ustalanych przez Gminy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w jego posiadaniu.

2. Plany, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności planowany zakres usług wodociągowo-kanalizacyjnych, przedsięwzięcia rozwojowo-modernizacyjne oraz nakłady inwestycyjne w poszczególnych latach.

3. Realizacja przez Przedsiębiorstwo w kolejnych latach poszczególnych etapów planów, o których mowa w ust. 1, jest jednoznaczna z istnieniem technicznych warunków dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych dla nieruchomości

i obiektów oznaczonych w tym planie.

4. Przedsiębiorstwo nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowanie budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych zgodnie z planami, o których mowa w ust. 1, z powodu przyczyn istniejących poza Przedsiębiorstwem, w tym

w szczególności za niedotrzymanie terminów i wysokości środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie planowanych inwestycji przez inne niż Przedsiębiorstwo podmioty.

5. Przedsiębiorstwo udostępnia osobom zainteresowanym do wglądu plany,

o których mowa w ust. 1."

Wskazać należy, że § 6 uchwały zamieszczony został w rozdziale 3 – Techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych Przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu, organ naruszył art.19 ust. 2 pkt 5 u.z.z.w., gdyż § 6 uchwały wbrew nazwie rozdziału 3 nie dotyczy technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych przedsiębiorstwa. Sąd zgodził się z Prokuratorem, że kwestia wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych uregulowana jest w art. 21 u.z.z.w. Powyższe było podstawą stwierdzenia nieważności § 6 uchwały.

Odnośnie zarzutu nr 8 wskazać należy, że zakwestionowany § 7 ust. 2 uchwały brzmi: "Wzór wniosku, o którym mowa w ust. 1 określa Przedsiębiorstwo."

Jak wynikało, z § 7 ust. 1 uchwały, osoba zamierzająca przyłączyć nieruchomość do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej przedsiębiorstwa, składa wniosek o określenie warunków przyłączenia.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.z.z.w., dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą ścieków. Na podstawie art. 6 ust. 2 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy

o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 2 i 4 u.z.z.w. regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa oraz odbiorców usług, w tym szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług oraz warunki przyłączania do sieci.

W tym miejscu konieczne jest odwołanie się do pojęć trybu i warunku.

Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, PWN, Warszawa 2008, tryb to unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia jakiejś sprawy; procedura; tryb postępowania, załatwianie czegoś. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie, zajście czegoś; zastrzeżenie od którego spełnienia zależy zrealizowanie czegoś, wymagane żądanie stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy.

Według Słownika Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, tryb to ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw; metoda postępowania, sposób, system, tryb postępowania, załatwiania czegoś. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie czegoś; zastrzeżenie, od którego spełnienia zależy dotrzymanie zrealizowanie czegoś; wymaganie żądanie stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy.

Według Słownika Języka Polskiego, L. Drabik i inni, PWN Warszawa 2011, tryb to ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie lub zajście czegoś; zastrzeżenie od którego spełnienia zależy zrealizowanie czegoś.

Z powyższego wynika, że pojęcia trybu i warunku są zbieżne w każdym ze słowników. Zdaniem Sądu, na tle niniejszej uchwały, tryb to procedura załatwiania wniosków, składanych przez odbiorców usług, zaś warunek to czynnik, od którego uzależnione jest zrealizowanie: przyłączenie do sieci, dostęp do sieci, zawarcie umowy z odbiorcami usług, dostarczanie wody na cele przeciwpożarowe.

W ocenie Sądu, opracowanie wzoru wniosku należy zaliczyć do praw przedsiębiorstwa (art. 19 ust. 2 u.z.z.w.). Zezwolenie przedsiębiorstwu na opracowanie wzoru wniosku nie narusza prawa w sposób istotny, lecz przyczynia się do standaryzacji obsługi wniosków odbiorców, zapewnia równe ich traktowanie. Ujednolicony wniosek umożliwia stosowanie przez przedsiębiorstwo wzorców umowy na podstawie art. 384 k.c. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 9 wskazać należy, że zakwestionowany § 7 ust. 4 pkt 1 uchwały brzmi: "Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, osoba ubiegająca się

o przyłączenie do sieci, powinna załączyć:

1) dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, której dotyczy wniosek (tytułem prawnym może być zarówno prawo bezwzględnie obowiązujące tj. własność, użytkowanie wieczyste, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jak i uprawnienie wynikające z zawartej umowy- najem, dzierżawa, użyczenie)".

Wskazać należy, że z art. 6 ust. 4 u.z.z.w. wynika, że nie z każdym może być zawarta umowa, a jedynie z osobą, która dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości bądź osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Dlatego też przedsiębiorstwo ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zawarcie umowy, jak i od osoby ubiegającej się o podłączenie nieruchomości do sieci, aby wykazała się albo tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości albo też wykazała, że jest posiadaczem nieruchomości (poprzez określenie swojego statusu), tylko bowiem na tej podstawie może ustalić, czy dana osoba jest uprawniona do ubiegania się o podłączenie nieruchomości do sieci oraz o zawarcie umowy. Taka regulacja ma na celu wykluczenie możliwości podłączenia nieruchomości do sieci na wniosek osoby nieposiadającej żadnego tytułu do nieruchomości i nie będącej jej posiadaczem, czy też zawarcia z taką osobą umowy. Przedsiębiorstwo winno posiadać możliwość zweryfikowania uprawnienia wnioskującego o zawarcie umowy czy też o podłączenie nieruchomości do sieci (por. wyrok WSA Kielce z dnia 19 sierpnia 2020 r. o sygn. II SA/Ke 372/20; wyrok WSA Gliwice z dnia 19 lutego 2020 r. o sygn. II SA/Gl 1569/19).

Zdaniem Sądu, przepis § 7 ust. 4 pkt 1 uchwały mieści się w art. 19 ust. 2 u.z.z.w., tj. określenia praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług.

W § 7 ust. 4 pkt 1 uchwały chodzi aby dana osoba wykazała swój tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, która ma być podłączona do sieci, lecz nie wyklucza to faktu, iż sama nieruchomość może mieć nieuregulowany stan prawny. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 10 wskazać należy, że zakwestionowany § 8 ust. 2 uchwały brzmi: "Jeżeli nie istnieją techniczne możliwości świadczenia usług przez Przedsiębiorstwo uwarunkowane usytuowaniem nieruchomości, zdolnościami dostawczymi istniejącej sieci wodociągowej oraz zdolnościami przepustowymi istniejącej sieci kanalizacyjnej, Przedsiębiorstwo ma prawo odmówić przyłączenia do sieci".

Prokurator wskazał, że ww. przepis uchwały narusza art. 15 ust. 4 u.z.z.w., który stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone

w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług oraz iż posługuje niedookreślonymi pojęciami.

Z powyższym nie sposób się zgodzić. Zdaniem Sądu, przepis § 8 ust. 2 uchwały mieści się w ramach art. 19 ust. 2 u.z.z.w. Podkreślić należy, że art. 19 ust. 2 u.z.z.w. mówi, że regulamin określa m.in. prawa i obowiązki przedsiębiorstwa, w tym warunki przyłączania do sieci. W ocenie Sądu, zakwestionowany przepis można zaliczyć do warunków przyłączenia do sieci. Użycie pojęć nieostrych ma zapewnić elastyczność, lecz nie dowolność w stosowaniu danego przepisu, trudno bowiem przewidzieć sytuacje, które mogą się zdarzyć w przyszłości. Wskazać należy, że osoba, której przedsiębiorstwo odmówiłoby przyłączenia do sieci nie jest pozbawiona ochrony swoich praw, osoba taka może wystąpić ze stosownym powództwem przeciwko przedsiębiorstwu. Nawet gdyby przyjąć, że jest to uchybienie, to nie można go zaliczyć do istotnych naruszeń, wymagających stwierdzenia nieważności przedmiotowego przepisu. Sąd uznał, że zarzut Prokuratora był niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 11 wskazać należy, że zakwestionowany § 11 uchwały brzmi: "Dostawa wody i odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy na dostawę wody i odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem a odbiorcą usług."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z art. 6 ust. 1 u.z.z.w. i choć jest to naruszenie z.t.p., to nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które musiałoby skutkować stwierdzeniem nieważności zakwestionowanego zapisu uchwały. Sąd uznał, że zarzut Prokuratora był niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 12 wskazać należy, że zakwestionowany § 12 uchwały brzmi: "Postanowienia umowy nie mogą ograniczać praw i obowiązków stron wynikających z przepisów ustawy, przepisów wykonawczych oraz postanowień regulaminu."

Sąd nie podzielił stanowiska Prokuratora, że ww. przepis wchodzi w materię stosunków cywilnych. Jest to jedynie informacja dla odbiorców, by wzmocnić ich pozycję w ewentualnym sporze z przedsiębiorstwem. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Przepis ten nie jest również sprzeczny z prawem, gdyż zasada swobody umów podlega ograniczeniom

z uwagi na stosowne przepisy, w tym przepisy prawa miejscowego. Nawet gdy przyjąć, że zakwestionowany przepis narusza prawo, to nie można uznać by naruszenie to było istotne. Sąd uznał zatem, że zarzut Prokuratora był niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 13 wskazać należy, że zakwestionowany § 15 uchwały brzmi:

"§ 15 Przedsiębiorstwo określa wzorzec umowy zawierający postanowienia dotyczące w szczególności:

1) miejsca wykonania usługi dostawy wody i odbioru ścieków,

2) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub/i kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia,

3) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń,

4) praw i obowiązków stron umowy,

5) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych,

6) miejsca rozdziału własności i eksploatacji sieci pomiędzy przedsiębiorstwem

i odbiorcą,

7) odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy,

8) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług,

9) ustaleń zawartych w wydanym przedsiębiorstwu zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków,

10) okresu jej obowiązywania, warunków jej wypowiedzenia lub wygaśnięcia oraz sytuacje związane z rozwiązaniem umowy przez każdą ze stron."

Zasada swobody umów zawarta jest w art. 353ą K.c. i stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Oznacza to, że mimo iż strony mogą dowolnie kształtować zapisy łączącej ich umowy to podlegają one ograniczeniom wynikającymi m.in. z przepisów, w tym przepisów prawa miejscowego. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa oraz odbiorców usług, w tym szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami. W ocenie Sądu, zezwolenie przedsiębiorstwu na korzystanie ze wzorca umowy mieści się

w pojęciu trybu z ww. przepisu, które wyjaśniono wyżej w uzasadnieniu. Korzystanie z wzorca umowy dopuszczalne jest w obrocie gospodarczym pomiędzy stronami umowy, zwłaszcza gdy jedną ze stron jest przedsiębiorcą, stanowi o tym art. 384 K.c.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 14 wskazać należy, że zakwestionowane § 19 i § 20 uchwały brzmią:

"§ 19 Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zmiana taryfy lub adresu do korespondencji nie wymaga zmiany umowy.

§ 20

1. Umowa może być zawarta na czas określony lub nieokreślony.

2. Zawarcie umowy na czas określony wyznacza okres jej obowiązywania, o ile przedsiębiorstwo i odbiorca nie postanowią inaczej, umowa wygasa w przypadku:

1) śmierci odbiorcy usług będącego osobą fizyczną,

2) wygaśnięcia lub utraty przez odbiorcę usług tytułu prawnego do nieruchomości,

3. Rozwiązanie umowy przez odbiorcę lub jej wygaśnięcie z przyczyn określonych

w ust. 2 skutkuje zastosowaniem przez przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług.

4. Umowa na czas nieokreślony może być rozwiązana przez odbiorcę usług za uprzednim trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia dokonanym w każdym czasie, przez złożenie pisemnego oświadczenia w siedzibie przedsiębiorstwa, przesłanie listem poleconym albo doręczenie w inny skuteczny sposób.

5. Umowa na czas nieokreślony może być rozwiązana przez pisemne oświadczenie przedsiębiorstwa, przesłane listem poleconym lub doręczone w inny skuteczny sposób:

1) za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, jeżeli umowa nie stanowi inaczej,

z powodu naruszenia przez odbiorcę usług warunków Umowy lub Regulaminu.

2) utraty tytułu prawnego do nieruchomości,

3) z innych przyczyn niezależnych od Przedsiębiorstwa, uniemożliwiających świadczenie usług na rzecz Odbiorcy usług, których nie można usunąć.

6. Umowa zawarta na czas określony i nieokreślony może być rozwiązana bez zachowania okresu wypowiedzenia:

1) z powodu nieuregulowania należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty,

2) jeżeli jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych przepisach prawa i umowie,

3) jeżeli stwierdzono nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach i urządzeniach pomiarowych."

W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, że organ wkroczył

w materię stosunków cywilnych zbyt głęboko. Jak wyżej wskazano dostarczanie wody i odbiór ścieków następuje na podstawie zawartej umowy między przedsiębiorstwem a odbiorcą usług. Zakwestionowanych przepisy uchwały nie można zaliczyć do szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami

z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w., gdyż w istocie wkraczają w treść umowy łączącej przedsiębiorstwo i odbiorcę usług. Sąd stwierdził zatem nieważności § 19 i § 20 uchwały.

Odnośnie zarzutu nr 15 wskazać należy, że zakwestionowany § 21 uchwały brzmi:

"§ 21 Przedsiębiorstwo jest zobowiązane do:

1) regularnego - nie rzadziej niż raz na kwartał - informowania Wójta Gminy

o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w celu podania tej informacji mieszkańcom gmin;

2) udostępnienia odbiorcy usług punktu poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w przypadkach odcięcia dostawy wody, o których mowa w § 39 ust.1

pkt 1,2;

3) zapewnienia wody na cele przeciwpożarowe;

4) zapewnienia wody do zraszania publicznych ulic i publicznych terenów zielonych,

5) dokonania na własny koszt niezbędnych napraw urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i przyłączy będących w jego posiadaniu za wyjątkiem usuwania uszkodzeń powstałych z winy odbiorcy;

6) wydania osobom reprezentującym przedsiębiorstwo upoważnień, które wraz

z legitymacją służbową nadają uprawnienia do wykonywania czynności określonych w § 22 pkt 6;

7) wypełniania obowiązków wynikających z ustawy."

Zdaniem Sądu, art. 19 ust. 2 u.z.z.w. odnosi się do praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług i zakres tego przepisu jest otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "w tym"- które należy czytać jako

"w szczególności", co oznacza, iż poza wymienionymi zagadnieniami od pkt 1 do pkt 9, może określać prawa i obowiązki ww. podmiotów również w innych kwestiach.

W ocenie Sądu, § 21 jest konkretyzacją obowiązków przedsiębiorstwa. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 16 wskazać należy, że zakwestionowany § 22 uchwały brzmi:

"§ 22 Odbiorca usług jest obowiązany do:

1) zapewnienia niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych;

2) zapewnienia niezawodnego działania urządzenia pomiarowego oraz wodomierzy, poza wodomierzem głównym, wraz z ponoszeniem kosztów ich zainstalowania, utrzymania i legalizacji;

3) korzystania z wody z sieci wodociągowej oraz z przyłącza kanalizacyjnego wyłącznie w celach określonych w warunkach przyłączenia do sieci oraz umowie

o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków;

4) użytkowania instalacji wodociągowej w sposób eliminujący możliwość wystąpienia skażenia chemicznego lub bakteriologicznego wody w sieci wodociągowej na skutek cofnięcia się wody z instalacji wodociągowej, powrotu ciepłej wody lub wody

z instalacji centralnego ogrzewania;

5) przestrzegania warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych,

w tym dopuszczalnych ilości ścieków oraz wartości wskaźników zanieczyszczeń, uregulowanych w przepisach wykonawczych do ustawy;

6) umożliwienia osobom reprezentującym przedsiębiorstwo wstępu na teren nieruchomości lub do obiektu budowlanego odbiorcy przyłączonych do sieci w celu:

a) zainstalowania lub demontażu wodomierza;

b) przeprowadzenia kontroli urządzenia pomiarowego, wodomierza głównego lub wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych i dokonania odczytu ich wskazań oraz dokonania badań i pomiarów;

c) przeprowadzenia przeglądów i napraw przyłączy i urządzeń posiadanych przez przedsiębiorstwo;

d) sprawdzenia ilości i jakości ścieków wprowadzanych do sieci;

e) odcięcia przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego lub założenia plomb na zamkniętych zaworach odcinających, uniemożliwiających dostawę wody do obiektu lub lokalu w przypadkach określonych w § 39 ust. 1 regulaminu oraz w wyniku rozwiązania umowy;

f) usunięcia awarii przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, jeżeli umowa,

o której mowa w § 13 regulaminu tak stanowi;

7) zabezpieczenia wodomierza głównego przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych;

8) zabezpieczenia plomb umieszczonych na urządzeniu pomiarowym, wodomierzach lub zaworze odcinającym przed zerwaniem lub uszkodzeniem;

9) poinformowania przedsiębiorstwa o eksploatacji własnych ujęć wody w terminie 14 dni od daty rozpoczęcia tej eksploatacji, w celu prawidłowego ustalania opłat za odprowadzanie ścieków;

10) natychmiastowego zawiadomienia przedsiębiorstwa o wszelkich stwierdzonych uszkodzeniach wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego oraz zerwaniu plomb;

11) informowania przedsiębiorstwa o zmianach stanu prawnego nieruchomości;

12) informowania przedsiębiorstwa o zmianach technicznych na instalacji wewnętrznej, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie sieci przedsiębiorstwa;

13) powiadomienia przedsiębiorstwa o awarii powodującej zrzut niebezpiecznych substancji do urządzeń kanalizacyjnych w możliwie najkrótszym czasie od jej wystąpienia;

14) powiadomienia przedsiębiorstwa o awarii powodującej zrzut nadmiernej ilości ścieków do urządzeń kanalizacyjnych w możliwie najkrótszym czasie od jej wystąpienia;

15) odbiorca posiadający jakikolwiek rodzaj separatora przed włączeniem do sieci kanalizacyjnej jest zobowiązany do przedstawiania przedsiębiorstwu raz na 6 m-cy karty przekazania do unieszkodliwiania odpadów pochodzących z czyszczenia tego separatora."

Uwagi, które Sąd poczynił przy rozpoznawaniu zarzutu nr 15 mają w pełni zastosowanie przy zarzucie nr 16. Zdaniem Sądu, art. 19 ust. 2 u.z.z.w. odnosi się do praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług i zakres tego przepisu jest otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "w tym"- które należy czytać jako "w szczególności", co oznacza, iż poza wymienionymi zagadnieniami od pkt 1 do pkt 9, może określać prawa i obowiązki ww. podmiotów również w innych kwestiach.

W ocenie Sądu, § 22 jest konkretyzacją obowiązków odbiorcy usług. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 17 wskazać należy, że zakwestionowany § 24 uchwały brzmi:

"§ 24

1. Rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przedsiębiorstwa z odbiorcami usług dokonywane są na zasadach i według cen

i stawek opłat określonych w taryfie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na obszarze Gminy S..

2. Jeżeli odbiorcą usług jest wyłącznie właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych, jest on obowiązany do rozliczenia kosztów tych usług. Suma obciążeń za wodę i ścieki nie może być wyższa od poniesionych przez właściciela lub zarządcę na rzecz przedsiębiorstwa.

3. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych dokonuje wyboru metody rozliczania kosztów różnicy wskazań. Należnościami wynikającymi z przyjętej metody rozliczania obciąża osoby korzystające z lokali

w tych budynkach."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z art. 26 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 24 uchwały, co Sąd podnosił na wstępie uzasadnienia wyroku. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Nawet gdy przyjąć, że zakwestionowany przepis narusza prawo, to nie można uznać by naruszenie to było istotne. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 18 wskazać należy, że zakwestionowany § 26 ust. 1, ust. 2 i ust.3 uchwały brzmi:

"§ 26

1. Ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku - w oparciu o przeciętne normy zużycia wody określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy.

2. Ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych.

3. W razie braku urządzeń pomiarowych, ilość odprowadzonych ścieków ustala się jako równą ilości pobranej wody lub ilości wody pobranej pomniejszonej o ilość wody bezpowrotnie zużytej. W takich przypadkach w rozliczeniach ilości odprowadzonych ścieków ilość bezpowrotnie zużytej wody uwzględnia się wyłącznie wówczas, gdy wielkość jej zużycia na ten cel ustalona jest na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na koszt odbiorcy usług."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z art. 27 ust 1, ust. 4-6 u.z.z.w. oraz § 16 ust. 2 rozporządzenie MB z 2006 r. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności

§ 24 uchwały, co Sąd podnosił na wstępie uzasadnienia wyroku. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Nawet gdy przyjąć, że zakwestionowany przepis narusza prawo, to nie można uznać by naruszenie to było istotne. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 19 wskazać należy, że zakwestionowany § 29 ust. 1 uchwały brzmi: "Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i wprowadzone ścieki w terminie uwidocznionym na fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty doręczenia faktury."

Zdaniem Sądu, art. 19 ust. 2 u.z.z.w. odnosi się do praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług i zakres tego przepisu jest otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "w tym"- które należy czytać jako

"w szczególności", co oznacza, iż poza wymienionymi zagadnieniami od pkt 1 do pkt 9, może określać prawa i obowiązki ww. podmiotów również w innych kwestiach.

W ocenie Sądu, § 29 ust. 1 uchwały jest konkretyzacją obowiązków odbiorcy usług. Także okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z § 17 ust. 1 rozporządzenia MB z 2006 r. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 29 ust. 1 uchwały. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 20 wskazać należy, że zakwestionowany § 30 uchwały brzmi: "Zgłoszenie przez odbiorcę zastrzeżeń co do wysokości opłat nie wstrzymuje obowiązku ich zapłaty."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z § 17 ust. 4 rozporządzenia MB z 2006 r. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 30 uchwały. Przepis § 30 ma charakter informacyjny. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Nawet gdy przyjąć, że zakwestionowany przepis narusza prawo, to nie można uznać by naruszenie to było istotne. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 21 wskazać należy, że zakwestionowany § 31 uchwały brzmi: "W przypadku niesprawności wodomierza głównego, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe - na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z § 18 rozporządzenia MB z 2006 r. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 31 uchwały. Przepis § 31 ma charakter informacyjny. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Nawet gdy przyjąć, że zakwestionowany przepis narusza prawo, to nie można uznać by naruszenie to było istotne. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 22 wskazać należy, że zakwestionowany § 41 uchwały brzmi:

"§ 41

1. Za wodę:

1) pobraną z publicznych studni i zdrojów ulicznych,

2) zużytą do zraszania publicznych ulic i publicznych terenów zielonych, Przedsiębiorstwo obciąża właściwą jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie cen i stawek ustalonych w taryfie.

2. W przypadku nieopomiarowanego poboru wody z urządzeń na cele określone

w ust. 1, obciążenie następuje na podstawie zadeklarowanej ilości w okresach miesięcznych."

Zdaniem Sądu, § 41 nie jest niezgodny z prawem. Także okoliczność, że ww. przepis jest częściowym powtórzeniem regulacji z art. 22 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 41 uchwały.

Z uwagi na treść zarzutu nr 22 należało przyjąć, że w istocie Prokurator kieruje go do § 42 ust. 2 uchwały, który brzmi: "Zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie pisemnej umowy zawartej pomiędzy Gminą, Przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej".

Zdaniem Sądu, § 42 ust. 2 uchwały mieści się w art. 19 ust. 2 pkt 9 u.z.z.w. – warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Według Sądu, warunkiem jest zawarcie pisemnej umowy pomiędzy Gminą, przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 23 wskazać należy, że zakwestionowany § 42 ust. 4 uchwały brzmi: "W zależności od terenu poboru wody na cele przeciwpożarowe, należności za jej pobór reguluje Wójt Gminy."

W ocenie Sądu, zakwestionowany przepis nie mieści się w art. 19 ust. 2 pkt 9 u.z.z.w. - warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Jest też niedozwoloną modyfikacją art. 22 pkt 2 u.z.z.w., który stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe. Zakwestionowany przepis wprowadza zaś niedozwolone zastrzeżenie w postaci uzależnienia uiszczenia należności względem przedsiębiorstwa od "terenu poboru wody".

W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność § 42 ust. 4 uchwały.

Odnośnie zarzutu nr 24 wskazać należy, że zakwestionowany § 43 uchwały brzmi:

"§ 43 Potencjalni odbiorcy mogą uzyskać informacje dotyczące dostępności do usług:

1) w Urzędzie Gminy, właściwy dla miejsca zamieszkania, który udostępnia do wglądu nieodpłatnie:

a) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,

b) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,

c) niniejszy regulamin,

d) warunki udzielonego zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia

w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków,

2) w Przedsiębiorstwie, które udostępnia nieodpłatnie do wglądu:

a) wieloletnie plany rozwoju i modernizacji,

b) niniejszy regulamin."

Sąd zgodził się z Prokuratorem, że ww. przepis ma charakter informacyjny oraz iż art. 19 ust. 2 u.z.z.w. wyznacza zakres przedmiotowy, który powinien być uregulowany przez organ w regulaminie. Jak wyżej już wskazano, art. 19 ust. 2 u.z.z.w. odnosi się do praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług

i zakres tego przepisu jest otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "w tym"- które należy czytać jako "w szczególności". Przepis ten w pkt 8 dotyczy standardów obsługi odbiorców usług, jest to zakres podstawowy - otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "a w szczególności" (dalsza część przepisu brzmi: a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków).

W ocenie Sądu, § 43 uchwały mieści się w zakresie art. 19 ust. 2 pkt 8 u.z.z.w., gdyż należy go traktować jako zapewnienie odbiorcom usług odpowiedniego poziomu standardu ich obsługi zarówno przez pracowników urzędu gminy, jak

i przez przedsiębiorstwo. Przepis stanowi konkretyzację praw odbiorców usług

oraz obowiązków przedsiębiorstwa. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji. Niewątpliwie organ w zakwestionowanym przepisie starał się wypełnić zadania jakie stoją przed administracją publiczną, tj. być bliżej obywatela i umożliwić mu w pełni realizację jego uprawnień oraz likwidować bariery w kontaktach z urzędami.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 2 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 2, § 6, § 19, § 20 i § 42 ust. 4 uchwały oraz na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.