Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1648/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79a, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.L. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] wydana po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Stan sprawy przedstawia się następująco;

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem K.L. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że po pierwsze nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. – dalej: "u.ś.r."), ponieważ zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 30 marca 2021 r. niepełnosprawność K.L. nie powstała w okresie, o którym mowa w ww. przepisie uprawniającym do przyznania świadczenia, po drugie zaś, wyżej wymieniony pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co zdaniem organu oznaczało, że zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W ocenie Burmistrza nie została również spełniona przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Organ wskazał również, że K.L. był zatrudniony w okresie od 15 sierpnia 2018 r. do 30 kwietnia 2021 r. w firmie [...], co zostało potwierdzone świadectwem pracy, ponadto w okresie od 25 grudnia 2020 r. do 23 maja 2021 r., a więc również na dzień wydania decyzji, przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym, na co wskazuje decyzja ZUS Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...].

W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącą odwołania od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – dalej: "K.p.a.") uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza w całości i jednocześnie przyznało skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem na okres od 12 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2024 r.

Kolegium wskazało, że w kwestii daty powstania niepełnosprawności kluczowe znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym stwierdzono, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw spowodował bezpośredni skutek derogacyjny, co oznacza, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został pozbawiony niekonstytucyjnej treści normatywnej polegającej na niedopuszczalnym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych w świetle kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby, nad którą uprawniony sprawuje opiekę. W ocenie SKO pominięcie przez organ I instancji derogacyjnego skutku ww. orzeczenia stanowiło naruszenie prawa materialnego i bezpośrednio wpłynęło na treść wydanej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie był również fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Kolegium wyjaśniło, że negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zawarta w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki, spełniającego wymogi do uzyskania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Odmienne stanowisko wykluczałoby małżonka osoby niepełnosprawnej z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i oznaczałoby dyskryminację na gruncie ustawy osób pozostających w związkach małżeńskich.

Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że przedstawiona przez organ I instancji interpretacja art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. była błędna, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1 i 3 K.p.a., wznowiło postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zakończone ww. decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], Kolegium działając w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2021 r. i odmówiło skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia.

Kolegium wyjaśniło, że w momencie wydawania poprzedniej decyzji w dniu [...] czerwca 2021 r. skarżąca pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a okoliczność ta nie była znana organowi. W tych okolicznościach została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. Konieczne było zatem uchylenie wydanej uprzednio decyzji i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie SKO powtórzyło argumentację przedstawioną w uchylonej decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. w zakresie interpretacji przepisów art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., które jak wcześniej wskazano, w ocenie organu w przedstawionym stanie faktycznym sprawy nie mogły stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż obecnie jedyną przeszkodą do przyznania świadczenia jest pobieranie przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, o czym skarżąca została pouczona, jak również o konieczności wystąpienia z wnioskiem o jej zawieszenie. Skarżąca nie zrezygnowała jednak z przyznanej renty, stojąc na stanowisku, że możliwe jest jednoczesne pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz świadczenia pielęgnacyjnego, co wywodzi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17. W ocenie Kolegium stanowisko to jest jednak błędne i wobec powyższego należało odmówić przyznania świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2021 r. i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Jako podstawę powyższego wskazała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy poprzestały na wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., natomiast w jej ocenie konieczne jest uzupełnienie wyników tej wykładni wynikami wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej, których zastosowanie prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do renty, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do renty. Powołała się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, w którym wskazano, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji).

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem pozostaje, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, którego ważność oznaczono datą do 30 kwietnia 2024 r.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło po wznowieniu postępowania przez organ II instancji w sprawie, w której ostateczną decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2021 r. przyznano stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 12 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. z tytułu sprawowania wyżej opisanej opieki nad mężem.

Podstawą wznowienia było ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które istniały w dacie wydania decyzji, a nieznanych organowi, który tę decyzję wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Jak się bowiem okazało decyzją ZUS z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżącej przyznana została od dnia 13 marca 2020 r. renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Dowód na powyższą okoliczność został przesłany do SKO za pismem Burmistrza [...] z dnia 7 lipca 2021 r., a więc już po wydaniu przez Kolegium ostatecznej decyzji w sprawie.

Z przedstawionych akt sprawy administracyjnej wynika, że po wznowieniu postępowania SKO zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego, zaś pismem z dnia 21 lipca 2021 r. skierowanym do profesjonalnego pełnomocnika skarżącej – adwokata, organ ten poinformował, że obecnie wyłączną przeszkodą do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jak wskazano ta właśnie okoliczność była podstawą wznowienia postępowania. Podano, że możliwe będzie przyznanie ww świadczenia od momentu wyeliminowania negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., tj. o ile przedłożona zostanie do Kolegium decyzja ZUS o zawieszeniu na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o FUS renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W związku z powyższym wyznaczono skarżącej termin na przedłożenie takiej decyzji ZUS do dnia 23 sierpnia 2021 r. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 lipca 2021 r. W odpowiedzi na nie pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 prezentując stanowisko, że przewidziana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przeszkoda na skutek tego wyroku nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołał jako dodatkowy argument, że zgodnie z art. 104 ust. 7 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy ulega zawieszeniu w przypadku osiągnięcia przez uprawnionego przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszony przez Prezesa GUS, zaś zgodnie z ust. 8 tego przepisu, renta ulega zmniejszeniu w przypadku uzyskiwania przychodów przekraczających 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Pełnomocnik wskazał wysokość stosownych ww kwot i zauważył, że stosownie do art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyby nie konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, mogłaby osiągnąć przychód na poziomie 3 618,30 zł zanim w ogóle doszłoby do zmniejszenia kwoty wypłaconej jej renty lub 6 719,70 zł zanim renta zostałaby zawieszona. Obie te kwoty są znacznie wyższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dopiero po zawieszeniu renty doprowadziłoby do sytuacji, w której osoba częściowo zdolna do pracy dla świadczenia w wysokości 1 971 zł musiałaby pozbawić się wypłaty renty, którą zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS zawieszonoby jej dopiero po osiągnięciu przychodu powyżej kwoty 6 719,70 zł

Pełnomocnik poinformował jednoznacznie, że strona prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie zawiesi. W takim stanie faktycznym orzekało SKO.

Nie jest przedmiotem sporu, że skarżąca jest małżonką osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym i że względem tej osoby, w myśl art. 128 i art. 130 k.r.o. ciąży na niej obowiązek alimentacyjny.

W ocenie Sądu na pełną akceptację zasługuje też stanowisko Kolegium szeroko uzasadnione w zaskarżonej decyzji dotyczące wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. w kontekście skutków wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 oraz przepisów art. 17 ust. 1a w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy.

Spór zaś sprowadzał się do rozumienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 na tle przysługującego skarżącej prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wobec ubiegania się przez nią o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym mężem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w tym zakresie w pełni podziela stanowisko orzecznictwa, przedstawione m.in. w przywołanym przez Kolegium wyroku tut. Sądu z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1383/20 (przywołane orzeczenia dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno – rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W ocenie Sądu stanowisko Kolegium jest prawidłowe a zastosowane pouczenie w piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. spełnia wymogi z art. 9 i art. 79a k.p.a. Skarżąca ostatecznie nie przedstawiła decyzji ZUS o zawieszeniu jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, uważając, że po ww wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie ma takiego obowiązku. Pobierana renta nie stanowi bowiem – według niej – przeszkody w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu SKO prawidłowo uwzględniło konsekwencje wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis wymieniony w pkt I wyroku, w zakresie tam wskazanym, utracił moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od 8 lipca 2019 r., tj. od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Po analizie treści tego wyroku i jego uzasadnienia trzeba stwierdzić, że Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego oraz że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Jak podkreślił - sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

W świetle przytoczonego powyżej orzeczenia Trybunału i fragmentu uzasadnienia nie może budzić wątpliwości, co uwzględniło w niniejszej sprawie Kolegium, że prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Jak wspomniano wyżej Trybunał we wskazanym orzeczeniu zasygnalizował, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana, które pozwoliłoby rozwiązać sytuację kolizji uprawnień do świadczeń, np. poprzez obniżenie wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Na tym tle Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej - tj. w wysokości stanowiącej różnicę między ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością renty netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne) - naruszałoby treść art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej powodowałaby ponadto istotne trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanej renty, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej renty, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie wspominając już o ewentualnej waloryzacji wysokości renty i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie bez racji podkreśla się w literaturze, że przyjęcie takiego rozwiązania problemu opiekunów, rencistów/emerytów skutkowałoby wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, Samorząd Terytorialny 2020 r., nr 7-8, s. 180 i nast.).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z dnia 23 stycznia 2020 r., o sygn. IV SA/Po 824/19, z dnia 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., o sygn. II SA/Rz 1265/19 z dnia 8 września 2020r., sygn. II SA/Rz 447/20 oraz w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20, i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, oparte na tezie, że zawieszenie prawa do emerytury lub renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53; zwana dalej ustawa o FUS.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do renty. Innymi słowy, to wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Dlatego organ realizując treść art. 79a k.p.a. winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci konieczności uzyskania i przedłożenia decyzji o zawieszeniu prawa do renty.

W kontrolowanej sprawie SKO w piśmie z dnia 21 czerwca 2021 r. poinformowało stronę, że jedyną przeszkodą dla przyznania prawa do świadczenia jest pobieranie przez nią renty i że powinna wystąpić do ZUS o zawieszenie jej wypłaty. Skarżąca miała więc pewność, że w przypadku uzyskania decyzji o zawieszeniu renty, nie pozostanie bez środków do życia i że spełnia pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Podkreślić należy, że wyrok TK w sprawie SK 2/17 jest wyrokiem zakresowym, co oznacza, że nie wyeliminował on z systemu prawa całego przepisu a jedynie we wskazanym zakresie przepis ten nie może być stosowany zgodnie z literalnym brzmieniem. Analiza treści tego wyroku i jego uzasadnienia, (zwłaszcza pkt 3.3.5 uzasadnienia) pozwala na stwierdzenie, że stanowisko SKO jest prawidłowe. Sformułowanie ostatniego zdania w ww punkcie uzasadnienia wykładni nie pozostawia wątpliwości co do koniecznej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Potwierdza ją także ostatnie zdanie w pkt 3.3.4 uzasadnienia wyroku TK, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają.

Ukształtowane na tym tle orzecznictwo pozwala osobie, która ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na zdecydowanie, że chce skorzystać z prawa do wyższego świadczenia i na dokonanie wyboru. Może uzyskać prawo do wyższej pomocy ze strony państwa w wypadku zawieszenia wypłaty świadczenia niższego. W niniejszej sprawie skarżąca chciałaby pobierać obydwa świadczenia.

Według Sądu nie jest to dopuszczalne (łączenie tych świadczeń) i nie mogą być argumentem inne podstawy z ustawy o świadczeniach emerytalnych i rentach z FUS do zmniejszenia czy zawieszenia prawa do renty, w tym przepisy art. 104 tej ustawy związane z wysokością osiąganych przychodów. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem specyficznym, którego celem ma być częściowa rekompensata zarobku utraconego na skutek sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Rację ma Kolegium podkreślając, że interpretacja przedstawiona przez skarżącą prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowanego traktowania opiekunów mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w odniesieniu np. do opiekunów – zdrowych osób, które zrezygnowały z zatrudnienia tylko i wyłącznie z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą, wobec której mają obowiązek alimentacyjny a nie mają ustalonego prawa do jakiegokolwiek innego świadczenia z zabezpieczenia społecznego, bo nie spełniają jeszcze kryteriów.

Takie stanowisko zajęły także inne sądy administracyjne w uzasadnieniach swoich wyroków (zob. m.in. wyroki powołane przez SKO WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2021 r., sygn. III SA/Gd 1118/20, z 28 kwietnia 2021 r., sygn. III SA/Gd 114/21, WSA w Szczecinie z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. II SA/Sz 958/20 i inne).

Także przywołany w skardze wyrok NSA podkreśla prawo strony do wyboru wyższego świadczenia a nie prawo do kumulowania różnych świadczeń.

W okolicznościach sprawy niewątpliwie istniała podstawa do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzji SKO przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a okoliczność ta uzasadniała uchylenie tej decyzji Kolegium z dnia [....] czerwca 2021 r. i decyzji Burmistrza oraz odmowe przyznania świadczenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, skoro skarżąca nie zawiesiła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, mimo prawidłowej realizacji przez SKO prawa do informowania strony. Dlatego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.