Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 83/99
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2000-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 158 poz. 1050
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia.
Teza: Z brzmienia przepisu par. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umarzania /Dz.U. nr 158 poz. 1050/ należy domniemywać, że użycie przez ustawodawcę sformułowania: "nie później niż w terminie 30 dni (...)" wyklucza jednoznacznie możliwość złożenia stosownego wniosku również w terminie późniejszym i że uchybienie temu terminowi nie ma wpływu na uzyskanie zwrotu cła.

TEZY

Z brzmienia przepisu par. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umarzania /Dz.U. nr 158 poz. 1050/ należy domniemywać, że użycie przez ustawodawcę sformułowania: "nie później niż w terminie 30 dni (...)" wyklucza jednoznacznie możliwość złożenia stosownego wniosku również w terminie późniejszym i że uchybienie temu terminowi nie ma wpływu na uzyskanie zwrotu cła.


UZASADNIENIE

Sprawę wcześniej oznaczoną rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny ze skargi A.-P. Spółka z o.o. w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wymiaru cła. Z okoliczności tej sprawy na uwagę zasługują następujące:

Od 13 stycznia do 28 lutego 1998 r. skarżąca Spółka wysłała za granicę w procedurze wywozu towar w postaci soków owocowych, a pismem z 17 kwietnia 1998 r. wniosła o zwrot cła pobranego od towarów przywiezionych z zagranicy i zużytych przy wyrobie soku winogronowego w kartonach po 0,2 1, które następnie zostały wywiezione za granicę.

Dyrektor Urzędu Celnego w P. odmówił jednak zwrotu cła, uzasadniając swoje stanowisko tym, że strona złożyła wniosek po upływie 30 dni od dnia wywozu wyprodukowanego soku winogronowego. Organ celny pierwszej instancji jako podstawę prawną podjętej decyzji powołał przepisy art. 252 Kodeksu celnego oraz par. 11 i par. 12 wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r.

Spółka odwołała się od tej decyzji, ale Prezes GUC utrzymał jaw mocy.

Wniesioną skargę Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, czyniąc w uzasadnieniu wydanego wyroku następujące rozważania:

Spór zaistniały w rozpoznanej sprawie zasadniczo sprowadza się do wykładni przepisów par. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia /Dz.U. nr 158 poz. 1050/ wydanego na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 252 par. 1 Kodeksu celnego. W szczególności chodzi o to, czy 30-dniowy termin do złożenia wniosku o zwrot cła przewidziany w par. 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia jest terminem zawitym prawa materialnego, którego przekroczenie skutkuje odmową uwzględnienia tego wniosku, tj. odmową zwrotu cła.

Stosownie do treści przytoczonego przepisu wniosek, b którym mowa w ust. 1 /o zwrot cła/, powinien zostać złożony nie później niż w terminie 30 dni od dnia wywozu towaru /por. par. 11 rozporządzenia/. Niespornym jest, że skarżąca Spółka spełniła wszystkie wymogi przewidziane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r., poza zachowaniem 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o zwrot cła. Tymczasem sformułowanie użyte w ust. 2 par. 12 rozporządzenia wyklucza jednoznacznie możliwość złożenia wniosku również w terminie późniejszym, i co ważniejsze, że uchybienie temu terminowi nie ma wpływu na uzyskanie zwrotu cła. Nie ma przy tym racji strona skarżąca porównując treść ust. 2 par. 12 rozporządzenia z brzmieniem ust. 1 określającym wymogi formalne wniosku, w którym użyto zwrotu "wniosek powinien zawierać określenie (...)", gdyż oba przepisy regulują odmienne kwestie, tj. wymogi formalne wniosku i termin do jego złożenia.

Z porównania tych przepisów strona skarżąca wyprowadza wniosek, że zachowanie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku należy do jego wymogów formalnych i stanowi uprawnienie strony, a przy tym niezachowanie tego terminu nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji merytorycznej odmawiającej zwrotu cła.

Zdaniem Sądu, termin przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. nie ma charakteru instrukcyjnego, lecz jest terminem zawitym prawa materialnego i uchybienie temu terminowi powoduje ujemne konsekwencje dla strony w postaci odmowy zwrotu cła.