Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 586/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 129
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 21 kwietnia 2020r. Nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia 21 kwietnia 2020r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] ustalił D. M. odpłatności za pobyt A. R. w Domu Pomocy Społecznej w K. w wysokości [...] zł miesięcznie, począwszy od 01 kwietnia 2020 r.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła B. M. matka D. M. występująca w przedmiotowej sprawie jako jego pełnomocnik zarzucając organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że D. M. odmówił udzielenia wywiadu i zawarcia umowy, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie takich ustaleń.

W dalszej części uzasadnienia odwołania Strona powołując się na okoliczność, iż Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wniosła o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 27 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało odwołującego do doprecyzowania stanowiska w sprawie poprzez wskazanie czy odwołanie należy traktować jako odwołanie od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 21 kwietnia 2020 r. czy jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Pismem z dnia 07 czerwca 2022 r. Strona wniosła o rozpoznanie pisma z 24 marca 2022 r. jako odwołania, a w przypadku nieuwzględnienia odwołania o potraktowanie go jako wniosku o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, iż w rozpatrywanej sprawie pierwsza korespondencja w sprawie skierowana do D. M. na adres jego zameldowania, tj. ul. [...] 28, [...] K., dotyczyła prośby o nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym MOPS w K. . Korespondencja ta odebrana została przez ojca odwołującego T. M.. Pomimo tego odwołujący nie nawiązał kontaktu z MOPS w K. , organ nie został również poinformowany o ewentualnej zmianie adresu zamieszkania odwołującego. W dalszej kolejności organ I instancji wysłał na powyższy adres zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie ustalenia D. M. jako osobie zobowiązanej opłaty pobyt A. R. w DPS.

Organ wyjaśnił, iż korespondencja nie została odebrana ( dwukrotne awizo), a następnie w dniu 21 kwietnia 2020r. wydana została zaskarżona decyzja, która również była dwukrotnie awizowana.

W ocenie Kolegium, wbrew temu co podnosi Strona w odwołaniu, organ I instancji podjął niezbędne kroki do ustalenia miejsca zamieszkania odwołującego. Raz jeszcze zauważyć należy, że pierwsze pismo w sprawie (pismo z dnia 27.02.2020 r.) wysłane zostało na adres ul. [...] 28, [...] K. i zostało odebrane przez pełnoletniego domownika, tj. ojca odwołującego T. M.. Organ podniósł, iż skoro T. M. w chwili doręczania pisma z 27 lutego 2020r. nie wskazał, że D. M. nie mieszka przy ul. [...] 28 w K. i nie odmówił przyjęcia korespondencji kierowanej do syna, organ I instancji słusznie przyjął, że odwołujący mieszka pod tym adresem i zasadnie kierował dalszą korespondencję na ten adres.

Również późniejsza korespondencja kierowana do odwołującego odebrana została ponownie przez T. M. (pismo z 06 maja 2021r. znak: [...], pismo z 16 lutego 2022r. znak: [...]). Tak więc, odbiór korespondencji przez dorosłego domownika nie by jednorazowy i nie sposób przyjąć, że korespondencja odebrana zostało niejako przypadkowo. Zauważyć należy, że odwołujący nie wykazał by w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie mieszkał pod w/w adresem.

W ocenie Kolegium powyższe dowodzi, że zaskarżona decyzja została doręczona skutecznie, a jej doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja była dwukrotnie awizowana i z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie została zwrócona nadawcy przez operatora pocztowego.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 44 § 4 K.p.a. przyjąć należy, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 18 maja 2020r. Organ zaznaczył, iż w rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 1 czerwca 2020 r., a strona wniosła odwołanie dopiero 25 marca 2022 r..

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. wniósł D. M. zarzucając jej:

- naruszenie 43 K.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika, podczas gdy strona nie zamieszkiwała w czasie doręczenia pod adresem, na który doręczano kierowaną do niej korespondencję (nie zamieszkuje tam od kilku lat);

- niewyczerpanie wszystkich środków dowodowych mających na celu ustalenie faktu, czy strona zamieszkuje/zamieszkiwała w K., oraz czy T. M. był w tym czasie jej domownikiem - pod adresem [...] 26, w szczególności - zaniechanie przesłuchania z urzędu T. M. - osoby, która odebrała kierowaną do strony korespondencję - na te okoliczności;

- błędne przyjęcie, że brak oświadczenia osoby nie będącej domownikiem, przy odbiorze pisma - w przypadku braku pouczenia przez doręczyciela o konsekwencjach odbioru, wpływa na uznanie, że korespondencja została doręczona prawidłowo;

- nieprawidłowe przerzucenie ciężaru dowodowego na odwołującego, w zakresie wykazania, że nie zamieszkiwał pod adresem [...] 26 - podczas gdy powinien to ustalić jednoznacznie organ - przy braku wezwania strony do wykazania tego faktu przez stronę;

- nieprawidłowe przyjęcie, że strona miała obowiązek przed wszczęciem postępowania zawiadamiać organ o zmianie miejsca zamieszkania, w sytuacji, w której nie miała przesłanek przypuszczać, że określone postępowanie zostanie przeciwko niej wszczęte; szczególnie w sytuacji wykonywania pracy ruchomej poza granicami Polski;

- w związku z tym, naruszenie art. 41 K.p.a. poprzez jego nietrafne zastosowanie;

- nieprawidłowe przyjęcie, że doręczenie pisma pod adres, gdzie strona nie zamieszkuje, może być dokonane w trybie art. 44 K.p.a., a w związku z tym błędne przyjęcie, że doręczona decyzja z dnia 21 kwietnia 2020 r. została doręczona w trybie art. 44 K.p.a. - i w związku z tym, naruszenie tego artykułu;

- w konsekwencji, błędne przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania zaczął biec, podczas gdy stronie nigdy prawidłowo decyzji nie doręczono, a zatem - termin ten nie zaczął dla strony w ogóle biec;

- w związku z tym, błędne przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania upłynął stronie w dniu 1 czerwca 2020 r.

- w konsekwencji, naruszenie art. 129 par. 2 K.p.a. poprzez uznanie, że odwołanie jest bezskuteczne, a zatem nie podlega rozpatrzeniu.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyjęcie odwołania do rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – dalej jako "K.p.a.") organ odwoławczy bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a.. nie zależy więc od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a..

W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które go spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do kwestii prawidłowości doręczenia decyzji w trybie art. 44 K.p.a. tj. domniemanie doręczenia poprzez tzw. fikcję doręczenia.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż aby uznać, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, muszą zostać spełnione przesłanki określone w przepisach normujących określoną formę doręczeń. W przeciwnym razie brak jest podstaw do łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia pisma stronie (zob. wyrok NSA z 17 marca 2009 r., II OSK 1297/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako "CBOSA").

Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczenia" działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. I tak, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 K.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 2 K.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się w trybie doręczenia zastępczego (art. 43 K.p.a.).

Natomiast w art. 44 § 1 - 4 K.p.a. uregulowany został tryb postępowania w przypadku niemożności doręczenia korespondencji w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie zasadnicze - adresatowi) i art. 43 K.p.a. (doręczenie zastępcze - za pokwitowaniem do rąk osób wymienionych w tym przepisie). Tylko prawidłowe zrealizowanie czynności opisanych w ww. przepisach art. 44 K.p.a. pozwala na przyjęcie tzw. fikcji prawnej doręczenia przesyłki adresatowi stwarzającej domniemanie skutecznego jej doręczenia.

Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ, pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy/miasta (art. 44 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3), natomiast doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4).

Jak wskazał NSA w wyroku z 3 marca 2020 r., II GSK 3943/17 (dost. CBOSA), doręczenie zastępcze przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie stwarza domniemanie doręczenia poprzez tzw. fikcję doręczenia. W § 4 przewidziano bowiem klasyczne domniemanie prawne polegające na tym, że przepis ten w razie gdy zajdą przewidziane w nim tzw. przesłanki domniemania, nakazuje uznać fakty oznaczone we wniosku domniemania, i to bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego, które byłoby konieczne, gdyby dane domniemanie nie zostało ustanowione (por. J. Nowacki, O pojmowaniu domniemań prawnych [w:] J. Nowacki, Studia z teorii prawa, Kraków 2003, s. 494).

Dla przyjęcia domniemania doręczenia, a zatem uznania, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a., niezbędne jest zatem spełnienie kilku przesłanek wskazanych w tym przepisie (tzw. przesłanki domniemania).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przesyłka winna być doręczana w miejscu zamieszkania.

Z tych też względów wskazać należy, iż decyzja Burmistrza Miasta z dnia 21 kwietnia 2020 r. została wysłana na adres: ul. [...] 28, [...] K. . Tymczasem jak wynika z akt sprawy, a przede wszystkim z korespondencji Skarżącego i jego oświadczeń jak również z informacji z rejestru mieszkańców, właściwym adresem jest ul. [...] 26, [...] K. .

W tym miejscu odnosząc się do argumentacji organu, iż "późniejsza korespondencja kierowana do odwołującego odebrana została ponownie przez T. M. (pismo z 06 maja 2021r. znak: [...], pismo z 16.02.2022r. znak: [...])" wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy pismo to pomimo, iż adresowane na ul. [...] 28 w K. faktycznie zostało wysłane na ul. [...] 26 i pod tym adresem odebrane (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru do pisma).

Natomiast z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w przypadku omawianej decyzji (jak i zawiadomieniu o wszczęciu postępowania), gdyż jak wynika zarówno z pisma jak i koperty przesyłka była adresowana na ul. [...] 28, a więc na niewłaściwy adres. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż wcześniejsze pismo organu z dnia 27 lutego 2020 r. zostało skutecznie doręczone pod adresem ul. [...] 28.

Warto w tym miejscu odnotować, iż Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11 (CBOSA), że "adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść".

Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (E. Cisowska-Sakrajda, Doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym w obrocie zagranicznym, Administracja: teoria – dydaktyka – praktyka 2010, nr 3).

Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania (por. postanowienie NSA z 25 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 816/11, LEX nr 1081626).

Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy nawet gdyby przesyłka została wysłana na właściwy adres, to i tak nie można by uznać, że zostały spełnione przesłanki dla przyjęcia fikcji doręczenia.

Jak wskazano wyżej dla przyjęcia domniemania doręczenia, a zatem uznania, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a., niezbędne jest zatem spełnienie kilku przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Jedną z tych przesłanek jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta). W przepisie wprowadzono wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których powinien on umieścić zawiadomienie: w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe - w drzwiach mieszkania adresata lub w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe, albo w miejscu widocznym przy wejściu na posesję adresata. Umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu niż wymienione w tym przepisie jest prawnie bezskuteczne. Zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres 7 dni we wskazanym urzędzie pocztowym jest zatem niezbędne dla skuteczności doręczenia pisma sądowego w trybie art. 44 K.p.a. (por. wyrok SN z 22 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 70/00, OSNAPiUS 2001/19, poz. 574; postanowienie SN z 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 17/99, OSNAPiUS 2000/10, poz. 379).

W rozpoznawanej sprawie wymóg ten nie został należycie spełniony. Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Burmistrza Miasta nie zawiera bowiem informacji o miejscu pozostawieniu tego zawiadomienia. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ani na kopercie, nie ma żadnej adnotacji o miejscu pozostawienia korespondencji jak również nie ma informacji gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce.

Nie wiadomo zatem, gdzie zawiadomienie o złożeniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym zostało pozostawione.

Wadliwie wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru powoduje, że nie doszło do spełnienia tzw. przesłanek domniemania, które pozwalają na przyjęcie fikcji doręczenia. W orzecznictwie podkreśla się, że "Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony wart. 44 k.p.a." (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 935/11). Przyjmuje się bowiem, że samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 K.p.a. Pozostawienie przesyłki w skrzynce pocztowej bez adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi lub administratorowi domu nie może być uznane za skuteczne doręczenie w trybie art. 44 K.p.a. Czytelność i zrozumiałość informacji o tym, gdzie pozostawiono przesyłkę jest konieczna do uznania, że spełnione zostały wymogi doręczenia w tym trybie.

Podkreślić należy, iż takie rygorystyczne podejście do prawidłowości wypełnienia dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru jest konieczne, gdyż na skutek tzw. doręczenia zastępczego dochodzi do przyjęcia fikcji doręczenia - przesyłkę uznaje się za doręczoną, pomimo że faktycznie takie doręczenie nie nastąpiło. W takiej sytuacji prawidłowe spełnienie wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych dla skuteczności doręczenia w tej formie nie może budzić najmniejszych wątpliwości. W przeciwnym wypadku bowiem mogłoby dojść do niedopuszczalnego naruszenia praw strony.

Należy zatem uznać, że z przyczyn wskazanych powyżej tj. wysyłania korespondencji na niewłaściwy adres jak i braku właściwych adnotacji o sposobie działania doręczyciela, organ niezasadnie uznał, że w stosunku do przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji skierowanej do Skarżącego zachodziły podstawy do przyjęcia fikcji doręczenia. Wadliwość zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji polegająca na braku wskazania czy i gdzie pozostawiono awizo, uniemożliwia przyjęcie domniemania doręczenia decyzji w trybie art. 44 K.p.a.

Tym samym uznać należy, iż decyzja Burmistrza Miasta nie została doręczona Skarżącemu w tym trybie.

Ponadto należy pamiętać, iż w przepisie art. 129 § 2 K.p.a. jako datę początkową terminu do wniesienia odwołania wskazano datę doręczenia decyzji stronie. Znaczenie tej normy jest oczywiste tam, gdzie w postępowaniu administracyjnym występuje jedna strona i doręczenie decyzji następuje do jej rąk. Wtedy, z dniem doręczenia, decyzja wprowadzana jest do obrotu prawnego. Od tej daty organ związany jest decyzją (art. 110 K.p.a.), od tej daty strona może podejmować także inne, niż wniesienie odwołania, czynności dotyczące tej decyzji (np. złożyć wniosek o jej uzupełnienie).

Z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji wyłącznie w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 234/18).

Natomiast moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00; wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3720/21, CBOSA)).

Z tych też względów skoro Skarżącemu jako jedynej stronie postępowania decyzji nie doręczono w dacie wskazanej przez organ, to tym samym, nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie nie można uznać na tle ustaleń organu odwoławczego, iż w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na względzie poczynione w niniejszej sprawie uwagi, w pierwszej kolejności podejmie działania celem ustalenia czy Skarżącemu przed wniesieniem odwołania doręczono decyzję, pamiętając przy tym, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dla uznania skutecznego doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. Następnie w zależności od poczynionych ustaleń organ winien wydać stosowne orzeczenie.