Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 494/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 182 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 676
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, na okres dożywotni.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Sąd Rejonowy L. w L. przesłał do Starosty [...] odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] lutego 2020 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...], celem wykonania orzeczonego tym wyrokiem wobec D. W. dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Starosta [...] cofnął D. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, na okres dożywotni, od dnia [...] stycznia 2021 r.

D. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2020 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt [...], Sąd Rejonowy L. w L. orzekł wobec D. W. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Jednocześnie w myśl art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

W ocenie Kolegium w okolicznościach sprawy zostały spełnione wynikające z powyższych przepisów przesłanki cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż prawomocnym wyrokiem sąd karny orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio. Prawo jazdy skarżącego znajduje się w depozycie Starostwa Powiatowego w [...], a okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych liczony będzie od dnia [...] stycznia 2021 r., tj. po odbyciu przez skarżącego kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Kolegium uznało za niezasadne argumenty podniesione w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że organy administracji, w tym również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie są uprawnione do skracania bądź modyfikacji zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Organy administracji są zobowiązane wykonać wyrok zgodnie z jego sentencją, a tym samym nie mogą badać innych okoliczności, takich jak powoływane przez skarżącego utrudnienia w znalezieniu pracy.

Powołując się na treść art. 43 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny organ odwoławczy podkreślił, że okres cofnięcia uprawnień zaczyna biec po odbyciu kary pozbawienia wolności. Jednocześnie organ zauważył, że z samej istoty dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wynika, iż początek liczenia terminu zakazu nie ma wpływu na termin końcowy.

D. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do przedstawionych w odwołaniu argumentów, podtrzymanych w skardze. Skarżący podniósł, że jest osobą młodą, a dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów utrudni mu w dużym stopniu znalezienie pracy, a także utrudni kontakty z dziećmi zamieszkującymi w dużej odległości od skarżącego. W ocenie skarżącego, odmiennie niż stwierdził to organ odwoławczy, data rozpoczęcia biegu terminu zakazu prowadzenia pojazdów ma duże znaczenie. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Po dokonaniu według opisanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie dożywotniego cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 523 z późn. zm., powoływanej dalej jako "k.k.w.") oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.). Stosownie do art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (art. 182 § 2 k.k.w.). Przepis art. 182 § 2 k.k.w. pozostaje w związku z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem łącznym z dnia [...] lutego 2020 r., wydanym w sprawie [...], Sąd Rejonowy L. w L. orzekł między innymi o połączeniu środków karnych orzeczonych wobec skarżącego wyrokami Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie [...] oraz Sądu Rejonowego L. w L. z dnia [...] września 2019 r. w sprawie [...], w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i orzekł względem skazanego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.

Stosując się do treści art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. Sąd Rejonowy L. w L. w dniu [...] lutego 2020 r. przesłał odpis prawomocnego wyroku wydanego w sprawie [...] do Wydziału Komunikacji, Transportu i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w [...]. W powołanym piśmie wskazano, że wyrok uprawomocnił się z dniem [...] lutego 2020 r.

W tych okolicznościach, wobec przesłania Staroście L. orzeczenia zawierającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w świetle przepisów art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 k.k.w. wskazany organ zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w orzeczonym zakresie. Wypełnienie w stanie faktycznym sprawy przewidzianych w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 k.k.w. przesłanek wydania takiej decyzji nie budzi wątpliwości.

Treść przywołanych przepisów jest jednoznaczna. W sytuacji orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio, organ ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, organ ma bowiem nie tylko prawo, ale też i bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej w przepisie treści. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w drodze decyzji nie podlega uznaniu administracyjnemu organu, lecz jest jego obowiązkiem, na co wskazują użyte w powołanych wyżej przepisach kategoryczne sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną" (art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami) oraz "zobowiązany jest cofnąć uprawnienia" (art. 182 § 2 k.k.w.).

W niniejszej sprawie w związku z orzeczeniem przez sąd karny dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, właściwy miejscowo starosta zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie wskazanym w orzeczeniu sądu powszechnego. Z tego powodu brak jest podstaw do kwestionowania decyzji pod kątem jej zgodności z prawem.

Kwestia rozpoczęcia biegu okresu zakazu prowadzenia pojazdów, którą skarżący podniósł w skardze, została uregulowana w art. 43 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 2020, poz. 1444 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.k."). W świetle tego przepisu zakazy, o których mowa w art. 39 pkt 2-2b i 3, a zatem także określony w art. 39 pkt 3 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów, obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia, co oznacza, że od tego momentu biegnie okres na jaki zakaz orzeczono. Jednak od tej zasady istnieją wyjątki. Zgodnie z treścią art. 43 § 2a k.k. okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

Wyrokiem łącznym wydanym w sprawie [...] Sąd Rejonowy L. w L. orzekł wobec skarżącego karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze roku i dwóch miesięcy (pkt I wyroku). Jednocześnie w punkcie II wyroku Sąd zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w punkcie I kary łącznej pozbawienia wolności okres odbytej kary pozbawienia wolności od dnia [...] października 2019 r. do [...] lutego 2020 r. W konsekwencji zatem organy zasadnie uznały, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na okres dożywotni liczony jest od dnia [...] stycznia 2021 r., czyli po odbyciu kary pozbawienia wolności.

Nietrafny jest zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy błędnie nie przypisał istotnego znaczenia zagadnieniu rozpoczęcia terminu obowiązywania nakazu. Zauważyć należy, że zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził jedynie, że w sytuacji dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych początek liczenia terminu zakazu nie ma wpływu na termin jego zakończenia. Takiemu stwierdzeniu nie można odmówić słuszności.

Podkreślić również należy, że na podstawie wyżej wskazanych przepisów organ, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, działający jako organ postepowania wykonawczego (art. 2 pkt 9 k.k.w.), jest związany prawomocnym wyrokiem sądu karnego i nie jest uprawniony do jakiejkolwiek jego weryfikacji. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego, bowiem rolą sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy decyzja organu wydana w wykonaniu takiego wyroku nie narusza prawa. Z tego powodu nie mogły zostać uwzględnione podnoszone przez skarżącego w skardze, a wcześniej w odwołaniu argumenty dotyczące przewidywanych przez skarżącego uciążliwości w życiu codziennym, w zakresie możliwości znalezienia pracy czy komunikowania się z osobami bliskimi, wynikających z dożywotniego okresu, na który orzeczony został przez sąd karny zakaz prowadzenia pojazdów.

Jeszcze raz podkreślić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji pozostają w zgodzie z treścią wyroku sądu karnego i także w zgodzie z powołanymi wyżej przepisami rozstrzygają w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a to w oparciu o przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] października 2020 r. wydanym na podstawie powołanego przepisu skierowano niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Odpisy zarządzenia zostały doręczone w dniu [...] listopada 2020 r. organowi oraz w dniu [...] listopada 2020 r. pełnomocnikowi skarżącego.