Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1367/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk (spraw.), Sławomir Fularski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skarg J. W. i Prokuratora Apelacyjnego w L. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 poz. 1440 ze zm.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1415/12) uchylającym decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej J. W., ponownie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes Rady Ministrów podniósł, iż J.W. (ur. [...] 1976 r.) wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przyznanie świadczenia specjalnego w 2010 r. W swym wystąpieniu wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2002 r. uległ nagłemu wypadkowi. Wracając ze spotkania konsultacyjnego dotyczącego pracy magisterskiej, w bezchmurny upalny dzień został porażony piorunem. Doznał uszkodzenia mózgu, szczególnie w obrębie płatów czołowych. Uzyskał orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności, ważne do dnia 31 grudnia 2012 r., stwierdzające niezdolność do pracy oraz znaczne ograniczenia możliwości samodzielnej egzystencji.

Prezes Rady Ministrów swymi decyzjami z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił panu J.W. przyznania świadczenia specjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J.W. i wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 310/11 uchylił decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezes Rady Ministrów wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1319/11.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes Rady Ministrów ponownie postanowił utrzymać w mocy swą decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., uznając, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do przyznania świadczenia specjalnego, tj. brak wybitnych, niepowtarzalnych osiągnięć oraz brak nadzwyczajnego zdarzenia losowego. Organ zwrócił również uwagę na dobrą sytuację materialno-bytową rodziny wnioskodawcy.

J.W. ponownie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie negatywne rozstrzygnięcie Prezesa Rady Ministrów. Wyrokiem z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt. II SA/Wa 1415/12 Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Rady Ministrów. Wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 66/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezesa Rady Ministrów. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowy wyrok WSA w Warszawie uchylający decyzję Prezesa Rady Ministrów konstatując, że Sąd ten prawidłowo odwołał się do treści poprzednich wyroków w sprawie i wskazując na uchybienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził, że organ nie rozważył, czy można zdarzenie losowe, jakiego doznał skarżący zakwalifikować w kategoriach nadzwyczajnego zdarzenia losowego, a skoncentrował się na ocenie sytuacji rodzinnej skarżącego. Zdaniem organu, Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku nie przesądził o decyzji organu, jednakże wskazał, że organ nie dokonał stosownych ustaleń ani indywidualnej oceny zdarzenia losowego, jakie dotknęło wnioskodawcę i nie rozważył jego skutków dla wnioskodawcy pod kątem istnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku oraz możliwości przyznania świadczenia przewidzianego w art. 82 ust. 1 ww. ustawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Rady Ministrów rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję odmowną z dnia [...] listopada

2010 r. uznając, iż w przypadku J.W. nie zachodzą przesłanki art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzasadniające przyznanie renty specjalnej.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż we wszystkich wyrokach zapadłych w sprawie sądy administracyjne podnosiły, że przypadek rozpatrywany może zostać uznany za szczególnie uzasadniony, nie wspomniały natomiast, że za taki zostać uznany musi, bądź też, że skoro zostanie już za taki uznany, to Prezes Rady Ministrów musi przyznać rentę specjalną. Zatem ponownie rozpatrując stan faktyczny w niniejszej sprawie, organ przyjął w konsekwencji założenie, że posiada pełną, wynikającą z ustawy kompetencję do podjęcia decyzji o przyznaniu, bądź też odmowie przyznania świadczenia J.W.. Z zastrzeżeniem jednak, iż podstawa takiej decyzji musi znaleźć odpowiednie uzasadnienie, które potwierdzi zasadność stanowiska organu.

Prezes Rady Ministrów po dokonaniu stosownych ustaleń oraz indywidualnej oceny zdarzenia losowego, jakie spotkało wnioskodawcę, a także rozważeniu jego skutków dla wnioskodawcy pod kątem istnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku stwierdził, że wykazane w toku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego okoliczności wykluczają zasadność przyznania J.W. renty specjalnej.

W przedmiotowej sprawie istotnym jest bowiem, iż wnioskodawca będący na ostatnim roku studiów, mając ukończony 26 rok życia, został porażony piorunem. Z jego wyjaśnień wynika, że zdarzenie miało miejsce, przy bezchmurnym niebie i upalnej pogodzie. W wyniku tego wypadku stał się on osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W związku z brakiem posiadania okresów składkowych i nieskładkowych nie przysługuje mu prawo do otrzymywania świadczeń emerytalno-rontowych. Wnioskodawca początkowo podjął naukę na studiach zaocznych, a następnie od 1 października 2000 r. w systemie stacjonarnym. Jak wskazał nie pracował zawodowo, pomimo trzyletniego okresu nauki w systemie zaocznym, podejmował jedynie dorywcze prace, od których nie odprowadzał składek na ubezpieczenie społeczne. Były to jego świadome decyzje, rodzące określone konsekwencje w sferze ubezpieczeń społecznych.

Organ podkreślił, iż samo wyładowanie atmosferyczne, pomimo oczywistych odmienności poszczególnych ich rodzajów i możliwych klasyfikacji, jest zawsze zjawiskiem nieprzewidywalnym, acz powszechnym. Co istotne, z punktu widzenia analizowanej sprawy, zjawisko to poprzez powodowane konsekwencje staje się w wielu przypadkach zdarzeniem dla dotkniętych nim osób tragicznym. Fakt porażenia piorunem, taka informacja zawarta jest w dokumentach przekazanych przez wnioskodawcę, jest zdarzeniem, które dotyka corocznie kilkadziesiąt osób w Polsce. Stwierdzenia tego nie sposób interpretować jako wyrazu deprecjonowania zdarzenia losowego, jakie spotkało wnioskodawcę, ale jako okoliczność obiektywną, którą organ musi uwzględnić w zakresie swojej analizy. Podobnie, jako fakt notoryjny należy uznać istnienie zjawiska metrologicznego w postaci wyładowania elektrycznego następującego w sytuacji, gdy niebo nie jest zakryte chmurami. Skarżący używa sformułowania "grom z jasnego nieba", które jest określeniem potocznym, nie stosowanym w nauce i w konsekwencji nie posiada jednolitego zakresu znaczeniowego. Zdarzenie tak opisane mogło dotyczyć wyładowania doziemnego dodatniego, które może uderzyć nawet w odległości 50-100 km od macierzystej komórki burzowej. Można brać także pod uwagę sytuację, w której chmura burzowa była widoczna, ale w odczuciu obserwatorów nie znajdowała się bezpośrednio nad miejscem rażenia władowaniem atmosferycznym. Możliwości jest wiele, natomiast nie zmieniają one faktu, że wyładowanie atmosferyczne jako przyczyna obrażeń, pomimo oczywistych zbieżności i możliwych klasyfikacji, jest zawsze zjawiskiem fizycznym, które pojawia się powszechnie. Nadzwyczajności nie można przypisać pojawiającym się w Polsce coraz częściej trąbom powietrznym. Te gwałtowne zjawiska, rozpoczynające się także niespodziewanie w pogodny dzień, posiadają o wiele bardziej niszczącą siłę i dotykają przeważnie większej liczby osób. Nie jest to jednak przesłanka do przyznania rent specjalnych, choć zapewne wiele osób doznaje albo może doznać w ich rezultacie poważnego uszczerbku na zdrowiu.

Niezależnie od sposobu zakwalifikowania tego konkretnego wyładowania elektrycznego, w kontekście istniejącego w chwili zdarzenia zachmurzenia, nie sposób ustalić, że pod względem oceny prawnej tragiczny wypadek wnioskodawcy miał charakter bardziej wyjątkowy niż pozostałe sytuacje, w których ofiary porażeń piorunem straciły zdrowie. Organ nie posiada instrumentarium pozwalającego na kategoryzowanie tragicznych zdarzeń losowych, w szczególności porażeń piorunami, w odniesieniu do konkretnych cech licznych je charakteryzujących. Uwzględnia jednak, że kategoria wypadków losowych jako przyczyny utraty życia i zdrowia ludzi ma charakter powszechny i nawet tak tragiczne zdarzenia losowe jak porażenie piorunem nie stanowią samoistnie szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego przyznanie renty specjalnej. Wszystkich zdarzeń losowych (nie tylko porażeń piorunem) prowadzących do skutków tragicznych są niestety tysiące. Brak jest w konsekwencji możliwości stwierdzenia w kontekście przepisu o kompetencji do przyznania w szczególnych przypadkach przez Prezesa Rady Ministrów renty specjalnej w szczególności tragicznego wypadku losowego wnioskodawcy w kontekście innych zdarzających się wypadków. Biorąc pod uwagę, iż kategoria wypadków losowych powodujących utratę życia i zdrowia ludzi ma charakter powszechny, a środki na ten cel są w skali kraju ograniczone, sam fakt utraty zdrowia w takim zdarzeniu nie może uzasadniać wyjątkowego (na tle innych ofiar) potraktowania przez państwo.

Organ nie znalazł podstawy dla różnicowania w zakresie interwencji państwa tragicznych zdarzeń, które dotykają poszczególne osoby. Ocena zasadności stosowania rozwiązań wyjątkowych musi również uwzględniać nie mniej istotne aspekty, jak na przykład zasadę równego traktowania obywateli przez państwo czy też możliwości finansowych państwa przy szczególnym uwzględnieniu sytuacji materialno- bytowej jego mieszkańców.

Organ zasygnalizował, że z aktualnych ustaleń wynika, iż J.W. nadal wspólnie zamieszkuje z rodzicami. Prowadzi jednoosobowo gospodarstwo domowe. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą średnio ok. 1000 zł miesięcznie i pokrywane są przez rodziców wnioskodawcy. Wnioskodawca ponosi stałe wydatki związane z procesem leczenia wynoszące średnio 350 zł miesięcznie. Terapia psychologiczna i psychiatryczna skarżącego prowadzona jest w oparciu o posiadaną kartę pacjenta Centrum Medycznego [...](miesięczne składki opłacane są przez E. D.), bądź w ramach leczenia refundowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W związku z posiadanym orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności, wnioskodawca otrzymuje zasiłek stały (obecnie w wysokości 389 zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł). Została mu udzielona również pomoc doraźna w formie zasiłków celowych w miesiącach: grudniu 2007 r. – 40 zł, czerwcu 2008 r. — 150 zł, sierpniu 2008 r. —150 zł, kwietniu 2010 r. — 150 zł, czerwcu 2010 r. — 150 zł, grudniu 2012 r. — 150 zł. Wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 1 stycznia 2013 r. uzyskał świadczenia z pomocy społecznej oraz świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 58.539,19 zł. Zatem wnioskodawca objęty jest opieką i wsparciem ze strony państwa w możliwie najszerszym zakresie, pomimo, że posiada rodzinę, która jest zobowiązana, zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do świadczenia alimentacyjnego, a jej sytuacja finansowa umożliwia wypełnienie tego obowiązku.

Dostrzegając, że J.W. otrzymuje comiesięczne świadczenia finansowane z budżetu państwa oraz jest pomocą w formie leczenia refundowanego przez NFZ organ stwierdził, iż nie jest on w żaden sposób dyskryminowany w dostępie do zabezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 67 Konstytucji RP. Zasygnalizował także, iż rozpatruje rocznie kilkaset wniosków o rentę specjalna i na tle tych spraw, przyznanie renty specjalnej wnioskodawcy, którego sytuacja materialna (skądinąd głównie dzięki opiece rodziny) jest w kategoriach socjalnych akceptowalna, byłoby nieadekwatne w kontekście setek, jeśli nie tysięcy przypadków innych wnioskujących, będących ofiarami równie tragicznych zdarzeń i pozostających w o wiele gorszych warunkach bytowych, którzy oczekiwanej pomocy w zakresie postulowanym nie otrzymali.

Trudno w tym kontekście uznać zdarzenie losowe, które dotknęło wnioskodawcę za obligujące do zróżnicowania w zakresie interwencji władzy publicznej bez uwzględnienia konieczności stosowania przez państwo równej miary w stosunku do wszystkich obywateli, zwłaszcza w świetle jego możliwości finansowych i przy szczególnym uwzględnieniu sytuacji materialno — bytowej jego mieszkańców.

Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7, 8, 11, 12 oraz art. 75 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, niedostatecznym i nieprzekonywującym wyjaśnieniu przesłanek, którymi kierowała się organ przy rozpatrywaniu sprawy, opieszałe działanie, charakteryzujące się ponadto całkowitą dowolnością w przedmiocie badania i oceny faktów.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zasadzie stanowi polemikę z uzasadnieniami orzeczeń sądowych zapadłych w sprawie, w miejsce merytorycznego wyjaśnienia przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący podkreślił, iż wypadek któremu uległ zdarza się w przyrodzie niezwykle rzadko, a szanse na przeżycie w takiej sytuacji są sporadyczne. Krzywdzące skarżącego rozstrzygnięcie nosi cechy dowolności, a nie uznania administracyjnego.

Przedmiotowa decyzja została również zaskarżona przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w [...], który zgłosił udział w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie J.W. renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prokurator podniósł zarzut naruszenia przepisów procesowych, a w szczególności art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego i wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, pogłębiania zaufania obywatela do Państwa, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a ponadto na niedostatecznym uzasadnieniu przez organ przesłanek jakimi kierował się przy wydawaniu negatywnej decyzji. Wskazał także na naruszenie art. 153 w zw. z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się do wiążących wskazań zawartych w wyrokach NSA z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 66/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1415/12 w zakresie indywidualnej oceny zdarzenia losowego jakiemu uległ J.W., pod katem istnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Prokurator podniósł także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez niedokonanie właściwej wykładni pojęcia nieostrego jakim jest "szczególnie uzasadniony przypadek".

Z powyższych względów Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie wniesionych skarg oraz podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W świetle zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teksty jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi wniesione na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r., analizowane wedle podanych kryteriów kontroli, zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, a zatem organ w niniejszej sprawie obowiązany był, wydając decyzję, zastosować się do wskazań zawartych, zarówno w wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 października

2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1415/12 stwierdził, iż świadczenie specjalne z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może być przyznane, gdy zaistnieje szczególnie uzasadniony przypadek, a okoliczność ta musi być oceniana indywidualnie. W przedmiotowej sprawie należało oceniając zdarzenie losowe, jakiego doznał skarżący, odnieść do kontekstu jego sytuacji osobistej. Zatem zdarzenie losowe, którego udziałem stał się skarżący, z uwagi na jego indywidualny charakter, należało w pierwszej kolejności ocenić w kontekście szczególnie uzasadnionego przypadku.

Użyte w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pojęcie " w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest bezsprzecznie pojęciem nieostrym, zawierającym jak każde takie pojęcie elementy ocenne, które jednak nie są tożsame z uznaniem administracyjnym. Przy stosowaniu pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz w oparciu o ustalone fakty wypełnia je treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Uznanie administracyjne jest prawnie dopuszczalną przez przepis prawa materialnego możliwością alternatywnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy. Nie jest to jednak to samo co nadanie treści pojęciom niedookreślonym przez ustalenie stanu faktycznego i konkluzje wynikające z tych ustaleń.

W orzecznictwie przyjmuje się (patrz wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 622/08- publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), iż zagadnienie istoty i funkcji pojęć niedookreślonych w procesie stosowania i wykładni przepisów (materialnego) prawa administracyjnego jest złożone i sporne. Użycie w tekście przepisu pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ administracji publicznej do "doprecyzowania" (skonkretyzowania) tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i kontekstu normatywnego, w którym to pojęcie funkcjonuje. Zarówno w przypadku pojęć niedookreślonych jak i uznania administracyjnego chodzi o pewne luzy normatywne, funkcjonujące jednak na dwóch poziomach. Na pierwszym poziomie mamy do czynienia z wykładnią i interpretacją pojęć nieostrych oraz oceną stanu faktycznego, do którego ma być odnoszona norma prawna. Uznanie administracyjne, a więc upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego, może być zrealizowane dopiero po dokonaniu interpretacji, a więc nie dotyczy ani wykładni tekstu prawnego, ani oceny występujących faktów, ani nawet wykładni pojęć nieostrych. W sytuacji, gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. Proces ustalania treści pojęcia podlega pełnej kontroli poprawności metodologicznej i merytorycznej również w tym zakresie, w jakim decyzja opierająca się na normie zawierającej pojęcie niedookreślone podlega rygorom określonym w art. 107 k.p.a. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania.

Tego zaś wzorca oceny Prezes Rady Ministrów w analizowanym przypadku nie przedstawił i nie odniósł do indywidualnego zdarzenia losowego, które spotkało wnioskodawcę. Organ natomiast, wbrew wytycznym Sądu, skupił się na wykazaniu powszechnego charakteru wyładowań atmosferycznych i wypadków porażenia piorunem, do których należy zaliczyć także tzw. "grom z jasnego nieba". Tego rodzaju argumentacja spotkała się z krytyką NSA w wyroku z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 66/13, w którego uzasadnieniu wskazano, iż cyt.: "Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody na temat rodzajów wyładowań elektrycznych pozbawione są jakiejkolwiek przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, podobnie jak przytoczone dane statystyczne co do ogólnej liczby osób porażonych piorunem, czy też uwaga odnosząca się do liczby wniosków o rentę specjalną wynikających z tragicznych zdarzeń, jakie wpływają do organu".

Powyższe prowadzi do wniosku, iż organ nie zrealizował wytycznych Sądu ponieważ, po pierwsze nie doprecyzował w kontekście analizowanego indywidualnego przypadku pojęcia niedookreślonego z art. 82 ust. 1 powołanej ustawy i nie zestawił tak dokonanego wzorca oceny z sytuacją wnioskodawcy, a po wtóre wbrew ocenie Sądu stwierdził, iż przedmiotowy wypadek ma charakter powszechny. W wyroku z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1415/12 Sąd zastrzegł, iż organ nie może czynić oceny wypadku skarżącego w wymiarze globalnym, powszechnym. Odnoszą się do argumentacji organu, że w przedmiotowej sprawie, nie mamy do czynienia z nadzwyczajnym zdarzeniem losowym, ponieważ rocznie przez pioruny jest porażonych od 20 do 50 osób, Sąd stwierdził, iż jednak niniejszy przypadek, to nie jest porażenie piorunem w czasie burzy, ale niezwykle rzadko występujące zjawisko atmosferyczne "gromu z jasnego nieba".

Przedstawianie zdarzenia losowego wnioskodawcy w konfrontacji z innymi przypadkami osób rażonych piorunem, jako przyczyna odmowy uwzględnienia wniosku, także nie wytrzymuje krytyki jeśli weźmie się pod uwagę dotychczasową praktykę orzeczniczą organu w sprawach świadczenia specjalnego. Już w wyroku z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 310/11 Sąd zwrócił uwagę, iż za nadzwyczajne zdarzenie losowe organ uznał m.in. wypadek polskiego autokaru pod Grenoble we Francji, choć wypadki, czy nawet katastrofy w ruchy lądowym zdarzają się nieporównywalnie częściej niż rażenia piorunem. Na tym tle, rażenie piorunem przy bezchmurnym niebie, kiedy to nie występują jakiekolwiek symptomy zwiastujące nieszczęście (diametralnie i nieodwracalnie zmieniają nie tylko życie poszkodowanego, ale i jego najbliższej rodziny), jawią się jako szczególnie wyjątkowe. W tym też kontekście, nieuzasadnione jest twierdzenie organu, iż zapewniona przez rodzinę opieka nad wnioskodawcą, jak i korzystanie przez niego ze środków pomocy społecznej oraz opieki zdrowotnej, nie uzasadnia przyznania renty specjalnej. Choć te okoliczności, jako jedne z wielu, należy brać pod uwagę w postępowaniu o przyznanie świadczenia specjalnego, to jednak nie mogą one mieć waloru decydującego w sprawie.

Reasumując, mimo związania powyższą oceną prawną i wskazaniami Sądu, Prezes Rady Ministrów w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. ponownie nie dokonał indywidualnej oceny zdarzenia losowego, jakie dotknęło J.W. i nie rozważył jego skutków dla wnioskodawcy pod kątem istnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku oraz możliwości przyznania świadczenia przewidzianego w art. 82 ust. 1 ustawy. Mimo wiążących w postępowaniu zaleceń co do konieczności rozważenia indywidualnych okoliczności wypadku, a nie tylko sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy, organ odmawiając przyznania świadczenia naruszył przepis prawa materialnego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, ale też przepisy procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a., a także art. 153 w zw. z art. 170 Prawa przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę z wniosku J.W. organ będzie obowiązany powyższe rozważania Sądu wziąć pod uwagę, podjąć rozstrzygnięcie po wnikliwej i szczegółowej analizie materiału dowodowego, ukierunkowanej przede wszystkim na ocenę indywidualnego, niezwykle rzadko występującego, a przez to nadzwyczajnego zdarzenia, któremu uległ wnioskodawca oraz konsekwencji, jakie ono wywołało w życiu wymienionego, a także należycie uzasadnić decyzję, uwalniając się tym samym od zarzutu dowolności rozstrzygnięcia i przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.