Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2325/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 4-5, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 65 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. F. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (nazywane dalej: "Prezydium NRA") uchwałą z [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 r. ze zm., nazywanej dalej: "P.a.") po rozpoznaniu odwołania adw. J. F. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w R. (nazywanej dalej: "ORA") z [...] czerwca 2017 r. nr [...], która na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. uchwaliła skreślenie Strony z listy adwokatów Izby Adwokackiej w R..

Uchwałą nr [...] ORA z [...] kwietnia 2010 r. J. F. (nazywany dalej: "Skarżący"), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.a. uzyskał wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w R.. [...] lipca 2010 r. złożył przed Dziekanem Rady ślubowanie adwokackie. Do chwili podjęcia uchwały z [...] czerwca 2017 r. figurował na liście prowadzonej przez ORA jako adwokat niewykonujący zawodu.

ORA, mając na uwadze wniosek Ministerstwa Sprawiedliwości o stosowanie jednolitej wykładni przepisów art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a., przy orzekaniu w sprawach osobowych dotyczących komorników ubiegających się o wpis na listę adwokatów lub pozostających na tej liście, z której wynikało, że dalsze wykonywanie zawodu komornika po wpisie na listę adwokatów stanowi podstawę do skreślenia w trybie art. 72 ust. 1 pkt 2 P.a., pismem z [...] maja 2017 r. zwróciła się do Rady Izby Komorniczej z zapytaniem, czy Skarżący w dalszym ciągu figuruje w rejestrze Izby Komorniczej w R. i nadal zajmuje stanowisko komornika sądowego.

Rada Izby Komorniczej w R. pismem z [...] maja 2017 r. poinformowała, że Skarżący pełni funkcję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R..

Uwzględniając stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Naczelnej Rady Adwokackiej, że wykonywanie zawodu komornika po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów stanowi przeszkodę do dalszego pozostawania na liście adwokatów, ORA podjęła uchwałę o skreśleniu Skarżącego z listy adwokatów.

Pismem z [...] lipca 2017 r. Skarżący wniósł odwołanie od uchwały ORA, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżący zarzucił uchwale ORA naruszenie:

art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a., poprzez uznanie, że osoba wykonująca zawód komornika zajmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości oraz poprzez zastosowanie go w sytuacji, gdy Skarżący pozostawał na liście adwokatów nie wykonujących zawodu;

art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie konstytucyjnego prawa do wyboru zawodu i wolności decyzji o jego wykonywaniu.

Skarżący podniósł, że stan faktyczny i prawny, jaki istniał w 2010 r. w chwili jego wpisania na listę adwokatów, nie uległ jakimkolwiek zmianom do daty skreślenia go z tej listy, zaś uchwała o wpisie na listę adwokatów była przedmiotem kontroli instancyjnej i ma charakter ostateczny.

Skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 72 ust. pkt. 4 P.a. poprzez uznanie, że komornik zajmuje stanowisko "w organach wymiaru sprawiedliwości". Zacytował art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, wymieniając organy sprawujące wymiar sprawiedliwości, wśród których nie ma komorników, którzy nie wykonują czynności orzeczniczych. Powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych.

Skarżący podkreślił różnicę pomiędzy figurowaniem na liście adwokatów a wykonywaniem zawodu, które zależy od woli samego adwokata i nie stanowi jego obowiązku. Skreślenie go z listy adwokatów, zanim aktywnie przystąpił do wykonywania tego zawodu, jest zatem przedwczesne.

Skarżący określił dokonane przez ORA skreślenie mianem ograniczenia gwarantowanego konstytucyjnie prawa jednostki do wyboru zawodu.

Prezydium NRA po rozpatrzeniu zarzutów odwołania nie znalazło podstaw do ich uwzględnienia. Powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2003 r., sygn. K 5/02 podało, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym, działającym przy sądzie rejonowym. Egzekucja sądowa jest aktem władzy publicznej, a komornik, który wprawdzie nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości, wykonuje jednak pewne funkcje państwa w obszarze wymiaru sprawiedliwości. Usytuowanie komornika przy sądzie rejonowym pozwala na zaliczenie tego zawodu do kategorii "pomocniczego organu wymiaru sprawiedliwości". Sprawowanie funkcji komornika jest równoznaczne z zajmowaniem stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, o czym mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a., zaś aspekt "pomocniczości" nie jest okolicznością wyłączającą tę funkcję z zakresu hipotezy przywołanego przepisu.

Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącego rozróżnienia adwokatów na wykonujących i niewykonujących zawodu Prezydium NRA wyjaśniło, że zróżnicowanie takie ma jedynie charakter wewnątrzorganizacyjny, co nie przesądza o odmiennym statusie osoby figurującej na jednej lub drugiej liście i wpływa jedynie na zakres obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (art. 8a ust. 2 P.a.), nie zaś na całokształt praw i obowiązków w strukturze samorządowej. Adwokat niewykonujący zawodu bezsprzecznie pozostaje adwokatem i ma prawo posługiwania się tym tytułem zawodowym, który w świetle art. 1 ust. 4 P.a., podlega ochronie prawnej. Organ nie znalazł więc podstaw dla wywodzenia skutków prawnych, mających płynąć z faktu, że Skarżący nigdy nie podjął wykonywania zawodu adwokata. Jedynie istotną pozostaje okoliczność, że Skarżący figuruje na liście adwokatów i nie zrezygnował z wykonywania zawodu komornika.

W ocenie Prezydium NRA w aspekcie treści art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a., nie można poprzestać na wykładni językowej i na stwierdzeniu, że przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy objęcie stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości nastąpiło po uzyskaniu wpisu na lisię adwokatów. Wszystkie inne rodzaje wykładni: celowościowa, funkcjonalna i systemowa prowadzą do konkluzji, że istotą tego przepisu jest bezwzględny zakaz łączenia stanowiska w wymiarze sprawiedliwości ze statusem adwokata, bez względu na kolejność zdarzeń prowadzących do zaistnienia takiej kolizji interesów. Norma prawna wynikająca z przeprowadzonej poprawnie interpretacji powyższego przepisu jest negatywną przesłanką posiadania podwójnego statusu: pozostawania na liście adwokatów i jednoczesnego zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub wykonywania zawodu notariusza.

W skardze z [...] września 2017 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium NRA z [...] września 2017 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z uchwałą ją poprzedzającą. Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne uznanie przez Prezydium NRA, że osoba wykonująca zawód komornika sądowego zajmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, a tym samym podlega skreśleniu z listy adwokatów niewykonujących zawodu podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu powinna prowadzić do ustalenia, że wykonywanie zawodu komornika sądowego nie jest równoznaczne z zajmowaniem przez niego stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, a tym samym brak przeszkód pozostawania na liście adwokatów nie wykonujących zawodu adwokata;

2. art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., poprzez jego niewłaściwe i bezpodstawne zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej uchwały ORA w R. orzekającej o skreśleniu Skarżącego z listy adwokatów w sytuacji gdy Skarżący nie wykonywał zawodu adwokata, a jedynie był wpisany na listę adwokatów niewykonujących zawodu, podczas gdy sam wpis na listę adwokatów stanowi jedynie potwierdzenie uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu adwokata i nie jest tożsamy z obowiązkiem rozpoczęcia wykonywania przez niego zawodu adwokata;

3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy uchwały ORA z [...] czerwca 2017 r. podczas gdy wobec błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. przez ORA w R., Prezydium NRA winno było zastosować art. 138 § 2 K.p.a., a tym samym uchylić uchwałę z [...] czerwca 2017 r. i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylić zaskarżoną uchwałę i umorzyć postępowanie w sprawie ze względu na liczne naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej);

4. art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezpodstawne i niczym nieuzasadnione skreślenie Skarżącego z listy adwokatów, w sytuacji gdy Skarżący poprzez wpis na listę adwokatów niewykonujących zawodu nabył jedynie potencjalne prawo do wykonywania w przyszłości zawodu adwokata (co nie jest równoznaczne z wykonywaniem zawodu adwokata - do czego niezbędna jest kolejna uchwała ORA), co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenie konstytucyjnego prawa Skarżącego do wyboru zawodu i wolności jego wykonywania;

Skarżący zarzucił również błędne pominięcie wyroków sądów administracyjnych, a przede wszystkim najnowszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1726/16, w którym Sąd wskazał jednoznacznie, że: "Przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy-Prawo o adwokaturze nie można interpretować w ten sposób, że na jego podstawie dopuszczalne jest skreślenie z listy adwokatów osoby, która po uzyskaniu wpisu nadal pełni funkcję komornika sądowego, nie podejmując się wykonywania zawodu adwokata" i powołanie się na odmienny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którego rozstrzygnięcie wpisuje się w błędnie ustalony, zarówno przez ORA jak i Prezydium NRA, stan faktyczny przedmiotowej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania wadliwej uchwały ORA w mocy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że zarówno w chwili podejmowania uchwały z [...] kwietnia 2010 r. o wpisaniu Skarżącego na listę adwokatów ORA w R., jak i obecnie nie zmienił się stan prawny, ani faktyczny, który uzasadniałby jakąkolwiek zmianę ostatecznej i prawomocnej decyzji o wpisie na listę adwokatów niewykonujących zawodu. Skarżący był wtedy, a więc przed datą wpisu, jak i obecnie komornikiem sądowym (którego status prawny nie uległ zmianie po 2010 roku) wykonującym zawód komornika. Osobą po aplikacji sędziowskiej i pomyślnie zdanym egzaminie sędziowskim. W tym samym czasie treść art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., także nie uległa zmianie.

Ponadto złożony przez Skarżącego wniosek z [...] marca 2009 r. o wpis na listę adwokatów był już przedmiotem wnikliwej oceny instancyjnej w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność wykonywania zawodu komornika sądowego przez Skarżącego była przedmiotem rozważań ORA w R., Prezydium NRA oraz samego Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] uchylił wcześniejsze negatywne dla Skarżącego uchwały rzeszowskiego samorządu adwokackiego. Minister Sprawiedliwości w ww. decyzji odniósł się również do wykonywanego przez Skarżącego zawodu i nie stwierdził aby była to przeszkoda do wpisana go na listę adwokatów, zwłaszcza niewykonujących zawodu.

Uchwała dotycząca wpisania Skarżącego ponad 7 lat temu na listę adwokatów niewykonujących zawodu adwokata jest ostateczna (art. 16 K.p.a.) i prawomocna i na jej podstawie Skarżący nabył w sposób słuszny prawa podmiotowe.

Skoro od daty podjęcia uchwały o wpisanie nie zaszły żadne nowe okoliczności uzasadniające jej zmianę lub uchylenie, o których mowa w art. 154 K.p.a. i nast. to obecna uchwała Prezydium NRA o utrzymaniu w mocy uchwały ORA w przedmiocie skreślenia Skarżącego z listy adwokatów jawi się jako całkowicie niezgodna z prawem i ma jedynie na celu pozbawienie Skarżącego praw słusznie nabytych.

Skarżący za przedwczesny uznał wniosek, że sam fakt wykonywania przez niego zawodu komornika sądowego powoduje konieczność skreślenia go z listy adwokatów niewykonujących zawodu adwokata. Nie sposób podejmować decyzję o skreśleniu adwokata z listy adwokatów w sytuacji, gdy w obecnym stanie prawnym kwestia ta nie została przez ustawodawcę uregulowana w sposób niebudzący wątpliwości, a stan prawny w tym zakresie nie uległ zmianie.

Prezydium NRA jedynie przytoczyło wyroki sądów administracyjnych orzekających w sprawach skreślenia z listy adwokatów i w zupełnie błędny sposób dopasowało te orzeczenia do już wcześniej błędnie ustalonego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Podobnie jak to miało miejsce w przypadku uzasadnienia uchwały z [...] czerwca 2017 r. ORA, Prezydium NRA nie przedstawiło żadnego argumentu uzasadniającego podjęcie decyzji o skreśleniu z listy adwokatów. Wobec tego Prezydium NRA, w ślad za ORA, z góry przyjęło założenie, że sam fakt wykonywania zawodu komornika sądowego powoduje automatyczne skreślenie z listy adwokatów, bez rozróżnienia czy dany adwokat wykonuje czy też - jak w przedmiotowej sprawie - nie wykonuje zawodu adwokata.

Skarżący zaprzeczył aby w toku postępowania Prezydium NRA dokonało prawidłowej wykładni art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., gdyż doszło do nieuzasadnionego uznania, że osoba wykonująca zawód komornika sądowego zajmuje stanowisko w "organach wymiaru sprawiedliwości", a tym samym podlega skreśleniu z listy adwokatów niewykonujących zawodu. W ocenie Skarżącego, prawidłowa, a więc zawężająca (bo jest to przepis wyjątkowo ograniczający prawo wykonywania zawodu) wykładnia art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., prowadzi do ustalenia, że wykonywanie zawodu komornika sądowego nie jest równoznaczne z zajmowaniem stanowiska w "organach wymiaru sprawiedliwości". Komornik nie jest bowiem organem wymiaru sprawiedliwości, a co najwyżej spełnia rolę pomocniczą, podobnie do roli adwokatów, syndyków itp. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie statusu prawnego komornika sądowego jest jednolite i nie pozostawia żadnych wątpliwości. TK stwierdził bowiem, że: "zarówno art. 758 k.p.c., jak i art. 1 u.k.s.e. podkreślają organizacyjne i funkcjonalne powiązanie komornika z władzą sądowniczą. Komornik działa przy sądzie rejonowym, ale nie jest organem władzy sądowniczej. Do jego zadań nie należy sprawowanie wymiaru sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji RP).

Ustawa - Prawo o adwokaturze nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu prawa wykonywania zawodu (wpisu na listę adwokatów) przez osobę, która w chwili wpisu wykonuje zawód komornika sądowego. Przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. nie można zatem interpretować w ten sposób, że na jego podstawie dopuszczalne jest skreślenie z listy adwokatów osoby, która po uzyskaniu wpisu dalej wykonuje zawód komornika, nie podejmując się w tym samym momencie wykonywania zawodu adwokata. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w doktrynie wyłączona jest interpretacja rozszerzająca przesłanek zarówno warunkujących nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata, jak i pozbawienie prawa nabytego, jeżeli przepis prawa takiej restrykcyjnej regulacji wyraźnie nie wprowadza.

Jedynie w przypadku faktycznego podjęcia zawodu adwokata i jednoczesnego przy tym objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., znajduje zastosowanie. Ponadto, samo ubieganie się przez Skarżącego jedynie o potwierdzenie nabycia prawa do wykonywania zawodu nawet bez jednoznacznej deklaracji w dacie złożenia wniosku, że wnioskodawca po wpisie podejmie wykonywanie tego zawodu - jest prawem Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Pismem z [...] lutego 2018 r. Skarżący złożył replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymując wnioski i twierdzenia zawarte w skardze z [...] września 2017 r. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych: wyrok NSA z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1007/12 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 751/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna, gdyż uchwała nie narusza przepisów prawa.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 72 ust. 2 pkt 4 P.a., zgodnie z którym okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Wprawdzie przepis mówi o objęciu stanowiska, a nie pozostawaniu na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości, to wykładnia celowościowa, jak i systemowa prowadzą do wniosku, że ustawodawca wprowadził zakaz łączenia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości bądź wykonywania zawodu komornika przy jednoczesnym wpisie na listę adwokatów, bez względu na moment objęcie stanowiska komornika sądowego. Odmienne rozumienie tej normy prawnej prowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej osób, które podlegają - lub nie - skreśleniu z listy adwokatów z uwagi na to, kiedy objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości. Z tego powodu uzasadnione jest odejście od literalnej wykładni omawianego przepisu.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12 (LEX 1324197) status adwokata uzyskuje się poprzez wpis na listę adwokatów. Lista ta obejmuje zarówno adwokatów wykonujących czynności zawodowe, jak i niewykonujących tych czynności. W świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., bez znaczenia jest czy adwokat pozostający na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości faktycznie wykonuje czynności zawodowe. W ustawie sytuacja prawna osób wpisanych na listę a niewykonujących zawodu adwokata – nie została w sposób wyraźny określona. Nadto brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby różnicować sytuację adwokata, który objął stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości po dokonaniu wpisu na listę adwokatów od sytuacji adwokata, który przed wpisem zajmował takie stanowisko i nadal pozostaje na takim stanowisku. Ustawodawca użył w omawianym przepisie zwrotu "w wypadku objęcia stanowiska", co – posługując się wykładnią językową – może sugerować, że przepis ten dotyczy tylko przypadków, w których wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska, o którym mowa w tym przepisie i nie ma zastosowania do sytuacji odwrotnej, to znaczy takiej, w której osoba zajmująca to stanowisko uzyskała wpis na listę adwokatów i nie zrezygnowała z tego stanowiska. Poprzestanie na tej wykładni, w świetle wcześniejszych wywodów, prowadziłoby do stosowania tego przepisu w sposób sprzeczny z jego ratio legis. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania tych sytuacji. W obu przypadkach chodzi o adwokata wpisanego na listę, tj. legitymującego się statusem adwokata, obejmującego (zajmującego) stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie. Wobec powyższego zgodnie z prawidłową wykładnią art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. skreśleniu z listy adwokatów podlegają zarówno osoby, które objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęły wykonywanie zawodu notariusza po wpisaniu na te listę, jak i osoby, które już w chwili wpisu zajmowały te stanowiska i nie zrezygnowały z nich.

Skarżący w momencie wpisania go na listę adwokatów były komornikiem sądowym, który działa przy sądzie rejonowym, prezes właściwego sądu nadzoruje jego działalność, sąd sprawuje nadzór judykacyjny nad czynnościami egzekucyjnymi komornika. Usytuowanie komornika przy sądzie rejonowym i prowadzenie przez komornika czynności egzekucyjnych w związku z działalnością wymiaru sprawiedliwości, która ma wszelkie cechy wykonywania imperium państwowego, pozwala na zaliczenie zawodu komornika do pomocniczego organu wymiaru sprawiedliwości, pomimo że nie jest on organem władzy sądowniczej i nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości (por. ww. wyrok NSA z 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12). Oceniając zatem status prawny komornika, w świetle jego organizacyjnego i funkcjonalnego powiązania z organami wymiaru sprawiedliwości, należy uznać, że zajmowanie stanowiska komornika mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a.

Z powyższych względów nie można zgodzić się ze Skarżącym, że brak jest w obowiązującym porządku prawnym regulacji, która wprowadzałaby dla komornika sądowego zakaz pozostawania na liście adwokatów niewykonujących zawodu. Wprawdzie żaden przepis prawa nie nakłada na osobę wpisaną na listę adwokatów obowiązku rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata i tym samym zrzeczenia się wykonywania zawodu komornika, po uzyskaniu samego wpisu na listę, a przed rozpoczęciem wykonywania zawodu adwokata, jednak norma prawna wynikająca z art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., nie pozostawia wyboru działania okręgowej radzie adwokackiej w przypadku, w którym dana osoba zostanie wpisana na listę adwokatów i pozostaje na stanowisku komornika sądowego. Ustawodawca bowiem w przepisie tym nie zawarł rozróżnienia: na adwokatów wpisanych na listę adwokatów wykonujących bądź niewykonujących zawodu adwokata, odnosząc się do każdego adwokata z listy adwokatów.

Ustawodawca na gruncie ustawy Prawo o adwokaturze rozwiązał omawianą kwestię w odmienny sposób niż na gruncie ustawy o radcach prawnych, gdzie w art. 26 uregulował negatywną przesłankę wpisu na listę radców prawnych osób wykonujących zawód m.in. komornika. Rozwiązanie przyjęte w ustawie Prawo o adwokaturze umożliwia wpisanie na listę adwokatów osoby wykonującej zawód m.in. komornika sądowego, co pozwala uniknąć wystąpienia sytuacji, w której dana osoba pretendująca do wpisu na listę adwokatów, zrezygnowała z wykonywania zawodu komornika, jednak z jakichś względów nie została wpisana na listę adwokatów. Taka regulacja, w ocenie Sądu, daje możliwość wyboru wykonywanego zawodu (w tym przypadku adwokata albo komornika sądowego) w warunkach korzystniejszych z punktu widzenia zainteresowanej osoby.

W ocenie Sądu, w realiach omawianego problemu, nie można mówić o pozbawieniu praw nabytych poprzez skreślenie z listy adwokatów osoby, która nie zrezygnowała z wykonywania zawodu komornika Sądowego. Skreślenie z listy adwokatów w realiach niniejszej sprawy nie oznacza bowiem definitywnego uniemożliwiania danej osobie, która spełniła wszystkie wymogi uprawniające ją do wpisu na listę adwokatów do ponownego wpisu na tę listę. Nie zamyka zatem drogi do wykonywania zawodu adwokata. Zgodnie z art. 73 ust. 1 P.a., osoba skreślona z listy adwokatów z przyczyn, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, 4-5 i 7 oraz ust. 1a, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 65, z uwzględnieniem art. 82 ust. 2. Zatem również po skreśleniu z listy adwokatów osoba wykonująca zawód komornika sądowego, ma nadal przez co najmniej 10 lat w związku z ust. 2 tego przepisu, swobodę wyboru zawodu adwokata poprzez możliwość ponownego wpisu na listę adwokatów, na swój wniosek.

Z tych względów Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne skreślenie Skarżącego z listy adwokatów i ograniczenie konstytucyjnego prawa do wyboru zawodu i wolności jego wykonywania a także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały ORA w sytuacji, gdy istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie zrezygnował z pełnionej funkcji komornika sądowego, nie podjął nawet działań, których celem było dokonanie wyboru pomiędzy jednym z zawodów, a zatem zaistniała przesłanka określona w art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. obligująca okręgową radę adwokację do skreślenia Skarżącego z listy adwokatów.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), skargę oddalił.