Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2046/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2019 poz 294
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej t.j.
article: art. 60 pkt 8 lit. g), art. 52 ust. 3 pkt 1, art. 22, art. 49.
journal: Dz.U. 2020 poz 75
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 41/21 w sprawie ze skargi J. B. na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie wskazania listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. B. na rzecz Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r., oddalił skargę J. B. na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. z dnia [...] listopada 2019 r., w przedmiocie wskazania listy radców prawnych wyznaczonych do udzieleni nieodpłatnej pomocy prawnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

pismem z dnia 14 listopada 2019 r., adresowanym do Starosty Powiatu Wrocławskiego, Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych we W., powołując się na przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 294, dalej: u.n.p.p.), wskazała listę radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wrocławskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2010 r. odrzucił wywiedzioną na tą czynność skargę J. B. uznając, że zaskarżone pismo nie posiada cech decyzji administracyjnej, ani innej władczej formy działania administracji publicznej. W szczególności nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wskutek wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 24 września 2020 r. uchylił postanowienie Sądu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania wskazując, że zasadniczą kwestią w sprawie było ustalenie charakter zaskarżonej czynność Rady OIRP we W..

Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że zarówno z treści zaskarżonej czynności, jak i z przepisów stanowiących podstawę prawną jej zastosowania wynika, że spełniała ona kryteria aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

WSA wskazał, że w następstwie czynności wskazania przez Radę OIRP konkretnego z imienia i nazwiska radcy prawnego, radca prawny zawiera z powiatem umowę, na podstawie której udziela nieodpłatnej pomocy prawnej ( art.6 u.n.p.p.). Osobą uprawnioną do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej nie jest zatem każdy adwokat lub raca prawny, lecz tylko taki, który ma podpisaną umowę z powiatem. Uprzednie wskazanie przez organ samorządu radcowskiego radcy prawego jako wyznaczonego do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej implikuje i warunkuje zawarcie przez niego umowy z powiatem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej. Wobec tego Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem strony, że zaskarżone pismo obejmuje rozstrzygnięcie dotyczące uprawnienia skarżącego wynikającego z przepisu powszechnie obowiązującego, tym samym wobec art.10 ust.1 pkt 2 i ust.2 u.n.p.p., czynność Rady OIRP polegająca na wskazaniu listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Sąd wskazał, uznając za niesporne, że skarżący nie jest wpisany na listę radców prawnych Rady OIRP we W.. Wobec tego nie można Radzie postawić zarzutu naruszenia Regulaminu wyznaczana radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowania tej pomocy. W związku z tym pominięcie z przyczyn wskazanych wyżej deklaracji skarżącego w procedurze wskazania przez Rady OIRP we W. listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wrocławskiego nie naruszało prawa, w tym możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego zgodnie z art. 3, art. 4 i art.6 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz.75, dalej: u.r.p.).

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a.

J. B., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego przez:

1) niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 2, art. 45 ust. 3 lit. a) i b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przez niezastosowanie obowiązującego prawa międzynarodowego, co dotyczy także art. 56 zd. 1 i art. 57 lit. d) TFUE

2) błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej, wykluczającą wskazanie radcy prawnego wpisanego na listę radców prawnych prowadzoną przez okręgową radę terytorialnie inną niż Okręgowa Izba Radców Prawnych we W., która to wykładnia narusza podstawowe zasady Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zasadę swobody przepływu i świadczenia usług prawniczych/swobodę przepływu pracowników), także w wz. z art. 43 ustawy o finansach publicznych;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierzetelne merytoryczne rozpoznanie skargi i zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 2) u.n.p.p. przez korporacyjny Regulamin wyznaczania radców oraz prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i dokumentowania tej pomocy (uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...].10.2018 r.) wprowadzający sprzecznie z art. 20 i 22 Konstytucji RP pozaustawowe ograniczenia wolności działalności gospodarczej radcy prawnego (świadczenia usług poradnictwa prawnego).

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd II instancji rozpoznał kasację na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej.

Skarga kasacyjna w analizowanej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu trzeciego dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji: "przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierzetelne merytoryczne rozpoznanie skargi i zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 2) u.n.p.p. przez korporacyjny Regulamin wyznaczania radców oraz prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i dokumentowania tej pomocy (uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...].10.2018 r.) wprowadzający sprzecznie z art. 20 i 22 Konstytucji RP pozaustawowe ograniczenia wolności działalności gospodarczej radcy prawnego (świadczenia usług poradnictwa prawnego)", Naczelny Sąd Administracyjny go nie podzielił. Wskazać trzeba na niedostatki konstrukcyjne w zakresie sformułowania tego zarzutu. Skarżący kasacyjnie ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w uzasadnieniu tego zarzutu nie wyartykułował, iż naruszenie wskazanych przez niego przepisów postępowania miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie w sprawie, w której mamy do czynienia z ponownym rozpatrzeniem sprawy, po uchyleniu przez sąd kasacyjny orzeczenia sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – tak jak w niniejszej sprawie, "nie dochodzi do sytuacji, w której staje się obowiązkowe przeprowadzenie całego postępowania przed WSA w granicach pierwotnie wniesionej do tego sądu skargi. Sąd ponownie rozpatrujący skargę dokonuje jej rozważenia w zakresie uchylonej przez NSA części orzeczenia." (por.: J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, red.: R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 616). Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną – w judykaturze podnosi się, iż sąd pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę, jest ograniczony nie mniej niż sąd kasacyjny oceniający sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej. NSA może bowiem przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w zakresie wytyczonym skargą kasacyjną (wyrok NSA z dnia 16.10.2007 r., sygn. akt II FSK 1057/06). W doktrynie i judykaturze akcentuje się, iż przy ponownym zbadaniu sprawy przez sąd I instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają niejako zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. "Tak więc sąd administracyjny pierwszej instancji, ponownie badając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 oraz art. 135 bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 p.p.s.a." (por.: wyrok NSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, red.: R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 509). Zatem, skoro skarżący kasacyjnie nie zarzuca Sądowi I instancji, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd ten nie wykonał wszelkich wskazań NSA, zawartych w postanowieniu NSA z dnia 24 września 2020 r. (sygn. akt II GSK 836/20), nie można Sądowi I instancji zarzucić skutecznie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów skargi kasacyjnej pomieszczonych w punkcie 1 i 2 jej petitum, a dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych tam przepisów prawa materialnego, tj.: 1) "niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 2, art. 45 ust. 3 lit. a) i b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przez niezastosowanie obowiązującego prawa międzynarodowego, co dotyczy także art. 56 zd. 1 i art. 57 lit. d) TFUE", 2) "błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej, wykluczającą wskazanie radcy prawnego wpisanego na listę radców prawnych prowadzoną przez okręgową radę terytorialnie inną niż Okręgowa Izba Radców Prawnych we W., która to wykładnia narusza podstawowe zasady Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zasadę swobody przepływu i świadczenia usług prawniczych/swobodę przepływu pracowników), także w wz. z art. 43 ustawy o finansach publicznych". Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych zarzutów. Art. 26 TFUE dotyczy zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego, a jego ust. 2 stanowi, iż: "Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w których jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów." Treść art. 45 TFUE dotyczy zapewnienia swobody przepływu pracowników wewnątrz UE, a jego ust. 2 stanowi, iż: "Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy." Natomiast ust. 3 pkt a) i b) tegoż artykułu wskazuje na ograniczenia w zakresie tejże swobody, stanowiąc, iż: "Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego, swoboda ta obejmuje prawo: a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy, b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich." Wymienione przez kasatora art. 56 i 57 TFUE zamieszczone są w rozdziale 3 Traktatu obejmującym "Usługi". Przepisy te stanowią, iż: "W ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w Państwie Członkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia." (zd. 1 art. 56 TFUE). Natomiast art. 57 lit. d) TFUE wymienia wykonywanie wolnych zawodów wśród tych usług.

Podkreślić trzeba, iż wskazane przepisy Traktatu, stanowiącego tzw. prawo pierwotne, są skierowane do organów UE i Państw Członkowskich UE. Wymienione przez skarżącego kasacyjnie przepisy TFUE, w tym art. 45 TFUE, są przepisami, które regulują sytuację pracowników migrujących, czyli osób zatrudnionych w innym państwie członkowskim niż kraj ojczysty. Jak podnosi się w doktrynie i judykaturze art. 45 TFUE: "Nie odnosi się natomiast do tych obywateli państw członkowskich, którzy całe życie zawodowe spędzili w kraju pochodzenia. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 45 ust. 1 swoboda przemieszczania się pracowników dotyczy przepływu siły roboczej "wewnątrz Unii", czyli między państwami członkowskimi. Artykuł 45 dotyczy zatem sytuacji tych osób, które opuściły kraj pochodzenia, korzystając z prawa do migracji. Dla zastosowania unijnych uregulowań dotyczących swobody przemieszczania się niezbędne jest wystąpienie elementu ponadnarodowego (wewnątrzunijnego), czyli wykraczającego poza system prawny konkretnego państwa członkowskiego. Artykuł 45 nie ma zastosowania do sytuacji wewnętrznych, czyli ograniczonych do jednego państwa członkowskiego (np. C-293/03 My, pkt 40). Inaczej mówiąc, komentowany przepis nie dotyczy obywateli Unii, którzy nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się. Status prawny takich osób jest regulowany jedynie przez wewnętrzny porządek prawny danego kraju." [tak w: Miąsik D. (red), Półtorak N. (red), Wróbel A. (red), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom I (art. 1-89), opubl. WKP 2012, Lex].

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, iż Sąd I instancji niewadliwie przyjął, iż: procedurę i kryteria stosowane przez Radę OIRP przy ustaleniu listy wskazującej staroście radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej ustawodawca zawarł w art. 60 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ( tj. Dz.U. 2020 , poz.75) normującym kompetencje Krajowej Rady Radców Prawnych. Stosownie do treści art. 60 pkt 8 lit. g) u.r.p. do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy uchwalanie regulaminów dotyczących zasad wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, i dokumentowania udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej. W oparciu o tą ustawową podstawę prawną Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła w dniu [...] września 2015 r. uchwałę nr [...] w sprawie Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowani tej pomocy. Uchwałą z [...] października 2018 r., nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ogłosiło tekst jednolity tego Regulaminu. Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji: "Postanowienia wskazanego Regulaminu określającego zasady wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, mają rozstrzygające znaczenie dla oceny sposobu procedowania Rady OIRP w zakresie wskazania przez nią Staroście radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Przepis § 2 tego regulaminu przewiduje, że dziekan rady okręgowej izby radców prawnych ma obowiązek na stronie BIP oraz przy użyciu innych zwyczajowo stosowanych środków i metod komunikowania się z radcami prawnymi danej okręgowej izby radców prawnych obwieszcza o terminie składania deklaracji udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w danym roku kalendarzowym i wzywa radców prawnych do składania deklaracji według ustalonego wzoru. Z treści powyższego przepisu trafnie organ wywiódł, że dziekan ma obowiązek zakomunikowania o terminie składnia deklaracji jedynie radcom danej rady okręgowej izby radców prawnych. Za taką interpretacją przemawia również brzmienie art. 52 ust.3 pkt 1 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy w szczególności reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych, a więc nie każdej, tylko danej izby radców prawnych." (s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Nie jest spornym, iż skarżący nie jest wpisany na listę radców prawnych Rady OIRP we W.. Ja słusznie zaakcentował Sąd I instancji prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania (art.23 u.r.p.). Do kompetencji samorządu zawodowego, reprezentującego zawód zaufania publicznego, do którego zalicza się zawód radcy prawnego , należy decydowanie o prawie wykonywania zawodu oraz prowadzenie listy osób wykonujących aktualnie ten zawód (art. 52 ust.4 ustawy o radcach prawnych). "Wiążą się z tym uprawnienia rady okręgowej izby radców prawnych do kontroli i oceny wykonywania zawodu radcy prawnego, co wynika z art. 22 i art.54 ust.3 pkt 3 ustawy o radcach prawnych. Kontrolę przeprowadzają i oceny dokonują wizytatorzy powołani przez radę spośród radców prawnych ( zd. drugie art. 22 ustawy o radcach prawnych)." (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA, iż uznać trzeba, że chodzi o radców prawnych danej rady (OIRP) .

Wprawdzie, jak słusznie dostrzegł Sąd I instancji - z treści art.49 u.r.p. wynika, iż radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie danego okręgu tworzą okręgowa izbę radców prawnych, ale uchwałę o wpisie na listę radców prawnych może podjąć rada okręgowa izby radców prawnych właściwa także ze względu na miejsce złożenia wniosku, a zatem niekoniecznie ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o wpis (art. 24 ust.2 u.r.p.). Natomiast radca prawny obowiązany jest zawiadomić właściwą okręgową izbę radców prawnych o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, a także o adresie i nazwie kancelarii lub spółki oraz podać adres dla doręczeń (art. 8 ust.3 u.r.p.). Zatem WSA w analizowanej sprawie słusznie przyjął, iż w takim kontekście właściwa okręgowa izba radców prawnych, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie to taka, w której radca prawny uzyskał się wpis na listę radców prawnych, a nie dowolna lub każda okręgowa izba radców prawnych. Powyższe unormowania dowodzą także, że rada okręgowej izby radców prawnych ma kompetencje związane ze staraniem się o zapewnienie należytego wykonywania zawodu nie wobec wszystkich radców prawnych zamieszkujących na terenie danego okręgu , lecz tylko wobec tylko, którzy są wpisani na prowadzoną przez nią listę radców prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zdanie Sądu I instancji, iż w świetle art.10 ust.1 u.n.p.p. i art. 49 ust.1 u.r.p. nasuwa się wniosek, że skoro powiat corocznie zawiera z radą okręgową izby radców prawnych właściwą dla siedziby władz powiatu porozumienie w sprawie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze tego powiatu, to można przyjąć, że intencją ustawodawcy było to, aby pomoc ta była świadczona przez radców prawnych zrzeszonych w izbie radców prawnych właściwej dla władz powiatu. Zdaniem WSA to stwierdzenie przekłada się również na czynność wskazania przez Radę OIRP listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Zauważyć należy, iż § 5 wskazanego powyżej Regulaminu określającego zasady wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej enumeratywnie wymienia bezwzględne przesłanki uniemożliwiające wyznaczenie radcy prawnego do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Wśród nich jest mowa o niekaralności dyscyplinarnej, o niedopełnieniu obowiązku zawodowego radcy prawnego w zakresie doskonalenia zawodowego w ostatnim cyklu szkoleniowym i o zaleganiu z opłatami z tytułu składek członkowskich w dniu składania deklaracji. Rację ma Sąd I instancji, iż z tych dwóch ostatnich przesłanek warunkujących wyznaczenie radcy prawnego do udzielanie przez niego nieodpłatnej pomocy prawnej, aplikujący do tego radca prawny jest w stanie "rozliczyć się" tylko w radzie, w której uzyskał wpis na listę radców prawnych. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy - w dniu 14 października 2019 r. skarżący złożył oświadczenie, że nie był on karany dyscyplinarnie, dopełnił obowiązku zawodowego w zakresie doskonalenia zawodowego w ostatnim cyklu szkoleniowym oraz nie zalega z opłatami z tytułu składek członkowskich w dniu składania oświadczenia. Zasadnie jednak Sąd I instancji podkreślił, iż : "Złożone w tym zakresie oświadczenie skarżącego nie mogło - z przyczyn obiektywnych - być poddane weryfikacji ze strony Rady OIRP we W. z powodu braku dostępu do tychże danych, będącymi danymi osobowymi, zdefiniowanymi przez prawodawcę unijnego w art. 4 pkt 1 RODO jako wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Powyższe dane są w posiadaniu Rady OIRP w Rz. i ten podmiot jest administratorem uprawnionym do ich przetwarzania." (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Sąd wskazał, iż trafnie wywiódł organ (OIRP we W.), że art. 6 RODO nie zawiera podstawy prawnej do wystąpienie do OIRP w Rz. o udostępnienie tych informacji, które są danymi osobowymi skarżącego. Prawidłowo zatem WSA stwierdził, że nie można pod adresem Rady OIRP we W. skutecznie wyartykułować zarzutu naruszenia Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowania tej pomocy. W związku z tym pominięcie z przyczyn wskazanych wyżej deklaracji skarżącego w procedurze wskazania przez tą Radę listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wrocławskiego nie naruszało prawa, w tym możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego zgodnie z art. 3, art. 4 i art. 6 ustawy o radcach prawnych.

Nadto nie można zgodzić się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji art. 20 w zw. z art. 22 Konstytucji RP, gwarantującymi jak wskazuje skarżący kasacyjnie swobodę działalności gospodarczej prowadzonej przez radcę prawnego, ani art. 43 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, który stanowi, iż: "Prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 869). Zasada z art. 20 w zw. z art. 22 Konstytucji RP może być ograniczona w drodze ustawy. Takie ograniczenie wynika z art. 60 pkt 8) lit. g) u.r.p. Natomiast "odrębne ustawy", o których mowa jest z art. 43 u.f.p. to ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 2) lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 punkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).