Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 597/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.11,art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.424 ze zn.11
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art.7,art.145 par.1 pkt1, art.145 par.2 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.233 par.6
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art.32 ust.4 pkt2,art.36a ust.1 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego M.S. i A.S na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Prezydenta Miasta O. uchylono własną decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" wyrażającą zgodę na zmianę decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego "[...]" Spółka Jawna pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (budynek nr 1 z poddaszami nieużytkowymi i parkingiem) położonym na działkach Nr "[...], "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w obrębie "[...]" przy zbiegu ulic M. i P. w O. zmienionej decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]" w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego stanowiącego aneks do projektu podstawowego obejmującego zagospodarowanie wolnej powierzchni nad miejscami parkingowymi usytuowanymi w podpiwniczeniu z przeznaczeniem na lokale użytkowe i orzeczono o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę oraz odmówiono zmiany pozwolenia na budowę nr "[...]" w zakresie zagospodarowania wolnej przestrzeni nad miejscami parkingowymi usytuowanymi w podpiwniczeniu z przeznaczeniem na lokale użytkowe w budynku mieszkalno – usługowym (budynek nr 1, aktualnie nr 10) przy zbiegu ulic M. i P. w O. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione z urzędu i miało na celu stwierdzenie, czy zachodzą okoliczności przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego w związku z wyrokiem sądowym stwierdzającym fałszywość oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podniesiono, iż przedmiotowe oświadczenie jest jednym z podstawowych dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę. Obowiązujące w czasie wydawania podstawowej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku przepisy Prawa budowlanego wymagały dołączenia dokumentu, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei wnioski o zmianę pozwolenia na budowę były składane po zmianie przepisów, które wprowadziły wymóg złożenia przez inwestora oświadczenia w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie inwestor złożył oświadczenie na podstawie pełnomocnictwa zawartego w aktach notarialnych zawieranych z nabywcami lokali. W odrębnym postępowaniu sąd uznał, iż akt notarialny zawierał sformułowania dotyczące pełnomocnictwa dla firmy "[...]" do dokonania kilku czynności enumeratywnie wyliczonych w tym akcie. Zmiana decyzji budowlanych nie leżała w zakresie tego pełnomocnictwa. Taki stan prawny powodował, że złożone oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane było fałszywe.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w imieniu firmy "[...]" złożyli M. i A. S., podnosząc zarzut naruszenia art. 36a ust.1 i 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię. Wskazano, iż oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych zostało złożone i uzyskano decyzję podstawową dla realizacji całej inwestycji, tj. decyzję z dnia "[...]", nr "[...]". Natomiast decyzja nr "[...]" nie wprowadziła żadnych istotnych zmian w stosunku do decyzji podstawowej. Podniesiono, iż treść art. 36a ustawy Prawo budowlane wskazuje jednoznacznie, że został on wprowadzony jedynie w celu dyscyplinowania procesu inwestycyjnego. Kwestia istotności odstąpienia od zatwierdzonego projektu pozostawiona została uznaniu administracyjnemu, jednak nie oznacza to dowolności w zakresie oceny tego, czy dane odstąpienie od pierwotnego projektu jest istotne. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, iż "istotnym odstąpieniem" jest każde odstąpienie, które spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego, jego usytuowania oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane. Biorąc powyższe pod uwagę, strona odwołująca wskazała, iż dokonując zmian w realizowanym projekcie poprzez zagospodarowanie wolnej przestrzeni nad miejscami parkingowymi usytuowanymi w podpiwniczeniu z przeznaczeniem na lokale użytkowe w budynku mieszkalno-usługowym położonym przy zbiegu ulic M. i P., w sytuacji, gdy zostały w nim wyodrębnione już wcześniej lokale tylko użytkowe, nie odstąpiono w istotnym stopniu od pierwotnego projektu. Zatem oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością było zbędne, albowiem zostało skutecznie złożone przy wydaniu decyzji podstawowej nr "[...]", natomiast decyzja nr "[...]" nie wprowadziła żadnych istotnych zmian w projekcie, o których mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazano, iż firma "[...]" pozostaje współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, wobec czego przysługuje jej stosowny udział we współwłasności określony jeszcze przed sprzedażą pierwszego lokalu mieszkalnego. Do każdego aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży lokali mieszkalnych przy ul. M. 10 dołączona została umowa cywilno – prawna, zgodnie zaś z § 10 ust.1 tej umowy każdy z nabywców lokali udzielił nieodwołalnego i niewygasającego pełnomocnictwa do prowadzenia wspólnej inwestycji. Do aktu notarialnego załączone zostały również kserokopie szkicu lokalu i przynależnej do niego piwnicy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali właścicielom wyodrębnionego lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu. Podniesiono, iż z treści art. 4 ust. 2 wynika jasno, że jeżeli do wyodrębnienia własności lokalu dochodzi sukcesywnie, to właściciele lokali już wyodrębnionych nie są stronami umów o wyodrębnienie dalszych lokali. Przed dokonaniem pierwszej czynności prawnej sprzedaży podjęto czynności inwestycyjne w stosunku do części powierzchni budynku, tj. suteren, najpierw je wykonano i na tej podstawie wyliczono powierzchnie i udział. Udział ten został wyliczony w dniu 29.11.2003r. przed podpisaniem pierwszego aktu notarialnego. Decyzją wprowadzającą zmiany w budynku była zarówno decyzja nr "[...]" z dnia "[...]", jak i decyzja nr "[...]" z dnia "[...]". Do tej decyzji dołączony został projekt budowlany – aneks "architektura i konstrukcje", w którym to projekcie wskazane zostały zmiany dotyczące suteren. W związku z tym w ocenie odwołujących się zmiany wprowadzone do projektu nie były istotne.

Decyzją Wojewody z dnia "[...]" utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powołano się na treść wyroku Sądu Okręgowego w O., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O., uznającego winnym M.S. popełnienia czynu polegającego na złożeniu fałszywego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powołano się na uzasadnienie tego wyroku, z którego wynika, iż pełnomocnictwo do samodzielnego prowadzenia inwestycji wygasło z chwilą wydania zezwolenia na użytkowanie II i IV klatki budynku, tj. w dniu 30 stycznia 2004r. Wskazano, iż zagospodarowanie wolnej przestrzeni nad garażami, o które ubiegał się inwestor, występując o zatwierdzenie kolejnego aneksu do pierwotnie udzielonego pozwolenia na budowę, dotyczy etapu inwestycji projektowanej po udzieleniu częściowej zgody na użytkowanie obiektu, zaś pierwotne pozwolenie na budowę z "[...]" nr "[...]" obejmowało budowę budynku mieszkalno – usługowego z poddaszami nieużytkowymi oraz wolną przestrzenią nad garażami. Zatem w ocenie organu inwestor na dzień złożenia wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie zagospodarowania przestrzeni nad garażami nie był uprawniony do złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podniesiono, iż stosownie do art. 33 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor musiał złożyć wskazane oświadczenie. Oświadczenie takie nie jest wymagane tylko w przypadku, gdy inwestor nadal posiada nieograniczone prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyli gdy w trakcie realizacji obiektu występuje o zmianę pozwolenia na budowę, a żadna z części obiektu nie została jeszcze dopuszczona do użytkowania. W związku z tym w ocenie organu zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję skargę wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" sp.j. M. S. i A. S. reprezentowani przez radcę prawnego, A. M. – P. Podniesiono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było podstawą dla ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, podczas gdy złożenie takiego oświadczenia nie było w ogóle potrzebne. Zarzucono także naruszenie art. 7, 77 § 1 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także zaniechanie umożliwienia stronom wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Podniesiono, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznawia się postępowanie, jeśli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Zatem nie dotyczy to wszelkiego rodzaju dowodów. Natomiast z orzecznictwa wynika, iż oświadczenie o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nie powinno być weryfikowane w postępowaniu administracyjnym jeśli nie zachodzą żadne wątpliwości. Jednocześnie wskazano – powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne – na możliwość weryfikacji takiego oświadczenia. Skoro zatem organ przed wydaniem pozwolenia na budowę w razie wątpliwości zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe, to również na etapie wznowienia postępowania organ winien dokonać stosownych ustaleń, w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. Podniesiono, iż organ administracji publicznej nie jest związany ustaleniami wyroku karnego i dlatego z dużą ostrożnością winien powoływać się na treść uzasadnienia tego wyroku, zwłaszcza iż w ocenie skarżących ustalenia Sądu są błędne – decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 9 grudnia 2003r. nie dotyczyła pozwolenia na użytkowanie klatki II i III, lecz klatki I i II, a zatem jedynie pierwszego etapu budowy. Zdaniem skarżących organ administracji winien sam ocenić, czy rzeczywiście inwestor nie legitymował się stosownym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy ewentualnie przekroczono jego zakres i czy były to okoliczności istotne z punktu widzenia wznowienia postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Ponadto organ winien był dokonać rzetelnej analizy przepisów prawnych pod kątem rzeczywistej potrzeby składania takiego oświadczenia i jego wpływu na wydane rozstrzygnięcie, przy uwzględnieniu faktu, iż wznowienie postępowania jest trybem weryfikacji decyzji ostatecznych i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. Zarzucono, iż organ administracji całkowicie zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, a jedyne samodzielne stwierdzenie organu, nie będące przepisaniem uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego dotyczy ustalenia, że M. S., nie posiadając wymaganej prawem uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej, nie legitymował się na dzień złożenia wniosku o zmianę decyzji prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalenie to jednak świadczy o całkowitym braku przeanalizowania przedmiotowej sprawy, gdyż na dzień złożenia oświadczenia 11 sierpnia 2004r. Wspólnota Mieszkaniowa nie była jeszcze formalnie ukonstytuowana. Ponadto inwestor na dzień składania oświadczenia posiadał większość udziałów w nieruchomości. Poza tym w ocenie skarżących taka uchwała była zbędna, bowiem deweloper dysponował stosownymi pełnomocnictwami, udzielonymi mu w umowach przedwstępnych. Wskazano, iż uprawnienia z decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskuje jedynie osoba, na rzec której decyzja ta została wydana, względnie osoba na rzecz której przeniesione zostało wcześniej udzielone pozwolenie. Zatem inwestor miał prawo występować z wnioskiem o pozwolenie na budowę w imieniu wszystkich współwłaścicieli. Uprawnienia tego zresztą wcześniej organy nie kwestionowały. Wskazano także, iż pierwsze zebranie wspólnoty odbyło się 21 stycznia 2005r., a zatem wcześniej brak było zarządu reprezentującego ją na zewnątrz. Podniesiono, iż do momentu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obejmującego całe zamierzenie budowlane nie można mówić o całkowitym zakończeniu budowy. W przedmiotowej sprawie pozwolenie na użytkowanie zamykające proces budowlany wydane zostało dopiero w dniu 6 czerwca 2005r. Zatem w dacie wydania pierwszego pozwolenia na użytkowanie, proces budowlany nie został ostatecznie zakończony i data ta nie może stanowić o wygaśnięciu pełnomocnictwa. W ocenie skarżących na żadnym etapie nie nastąpiło przekroczenie udzielonego pełnomocnictwa, gdyż przedmiotem umowy była realizacja wspólnej inwestycji w oparciu o decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę nr "[...]", a decyzja ta w trakcie procesu budowlanego była kilkakrotnie zmieniana z uwagi na potrzeby, jakie wyniknęły w trakcie budowy. Skoro zmiany następowały w granicach pierwotnego projektu, nie było potrzeby wykazywania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a oświadczenie inwestor złożył z własnej woli. Wskazano, iż wcześniej organ wydawał decyzje zmieniające także po udzieleniu pierwszego pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót i nie żądał oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dodano, iż zmiana pierwotnej decyzji była konieczna, gdyż powstała wolna przestrzeń nad garażem wymagająca zaadoptowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podniesiono, iż jedyną podstawą wznowienia postępowania była kwestia złożenia fałszywego oświadczenia, a zatem niezrozumiały jest zarzut strony skarżącej o uniemożliwieniu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie, skoro była świadoma istniejącego wyroku.

Pismem z dnia 30 czerwca 2009r. Zarząd Wspólnoty mieszankowej przy ul. M. 10 jako uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, podzielając stanowisko organów co do zasadności uchylenia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

Na wstępie należy wskazać, iż Sąd oddalił wniosek strony o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia "[...]" dotyczącego zniesienia współużytkowania wieczystego nieruchomości "[...]", "[...]", "[...]" oraz zniesienia współwłasności posadowionego na tejże nieruchomości budynku oraz zniesienia współużytkowania wieczystego nieruchomości nr "[...]" przy ul. M., gdyż w ocenie Sądu rozstrzygnięcie w tej sprawie nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie organy nie rozstrzygały kwestii własności nieruchomości, a jedynie zajmowały się kwestią sfałszowania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto w myśl art. 42411 Kodeksu postępowania cywilnego uwzględniając skargę Sąd Najwyższy stwierdza, że orzeczenie jest w zaskarżonym zakresie niezgodne z prawem. Zatem rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego nie powoduje uchylenia wcześniej wydanych przez sądy orzeczeń.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy podnieść należy, iż tryb wznowienia postępowania jest trybem nadzwyczajnym, a przepisy go dotyczące mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Jedną z takich przesłanek wznowienia postępowania jest zawarta w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Słusznie podnosi pełnomocnik skarżących, iż dla stwierdzenia zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie, których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, iż sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Organ administracji publicznej nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie, tzn. nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. akt III SA/Gd 337/08, LEX nr 484176). Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zatem dopuszczalne w sytuacji łącznego spełnienia warunków: w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, przy czym fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2009r., sygn. akt I OSK 904/08).

W niniejszej sprawie zaistniały okoliczności, które w pełni uzasadniały wznowienie postępowania administracyjnego i wydanie zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, iż organ wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy w O. prawomocnego wyroku z dnia "[...]" (Sygn .akt "[...]"), którym uznano M. S. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu "[...]" w O., będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, złożył w Urzędzie Miasta w O. fałszywe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdzając w nim, iż takim prawem dysponuje na podstawie upoważnienia udzielonego w aktach notarialnych nabycia lokali w budynku przy ulicy M. "[...]" w O., podczas gdy w rzeczywistości nie zostało ono udzielone, tj. czynu z art. 233 § 6 Kodeksu karnego. W tej sytuacji nie może budzić żadnych wątpliwości fakt, iż dowód w postaci oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożony przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej okazał się fałszywy. Zostało to bowiem stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego. Tymczasem skarżący – powołując się dokładnie te same dokumenty, w oparciu o które orzekał sąd karny – domagają się uznania, iż oświadczenie to było jednak prawdziwe. Takie argumenty nie mogą zostać uwzględnione. Organy administracji – w myśl art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego - stoją bowiem na straży praworządności. Nie mogą zatem nie respektować wyroku wydanego przez niezawisły sąd. Co więcej – w myśl art. 145 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego to dopiero wyrok sądu lub innego organu upoważnia organ administracji do wszczęcia postępowania wznowieniowego z powodu sfałszowania dowodu, a odstępstwa od tej zasady dopuszczalne są jedynie wyjątkowo. Ponadto zgodnie z art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W związku z tym ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do dokonywania w tym zakresie jakichkolwiek odmiennych ustaleń.

Kolejną kwestią jest wyjaśnienie, czy złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane służyło do ustalenia istotnych okoliczności faktycznych. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewątpliwie zatem złożenie prawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi istotną okoliczność w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż w stosunku do stanu prawnego obowiązującego do dnia 10 lipca 2003r. nastąpiła istotna modyfikacja, bowiem inwestor nie musi tak, jak dotychczas wykazać tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie ma obowiązek złożenia przedmiotowego oświadczenia. Przy czym jak słusznie podniesiono w skardze jeśli złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie budzi wątpliwości, nie weryfikuje się go w toku postępowania. Skoro bowiem jest ono składane pod groźbą odpowiedzialności karnej, to przyjmuje się iż jest to wystarczające zabezpieczenie dla przyjęcia, iż jest ono zgodne z prawdą. Jednakże z przytoczonych w skardze orzeczeń sądowoadministracyjnych wynika, iż w niektórych wypadkach nawet złożenie takiego oświadczenia nie pozbawia organu możliwości weryfikacji rzeczywistego tytułu prawnego inwestora. Jednakże orzeczeń tych w żaden sposób nie można odnosić do sytuacji, w której sąd karny stwierdził, iż oświadczenie zostało sfałszowane, tj. złożone niezgodnie z prawdą. W takiej sytuacji prowadzenie przez organ postępowania w celu ustalenia, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy też nie stanowiłoby de facto sanowanie faktu popełnienia przestępstwa przez inwestora. Złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymagane nie tylko w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, ale także w przypadku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza jeżeli następują jakiekolwiek zmiany w sferze własności nieruchomości objętej inwestycją. Jak stwierdzono w jednym z orzeczeń sądowoadministracyjnych w przypadku, gdy zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust.1 ustawy - Prawo budowlane dotyczy nieruchomości objętej współwłasnością, to zmiana taka wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a brak takiej zgody stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 36a ust. 3 powołanej ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 869/04). Przyjęcie odmiennej interpretacji mogłoby doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionych interesów współwłaścicieli nieruchomości objętej inwestycją, którzy mają prawo decydować nie tylko o samej inwestycji, ale także o jej usytuowaniu, parametrach itp., co może ulegać zmianie w wyniku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem uznanie, iż zgoda współwłaścicieli nieruchomości wymagana jest tylko przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie przy jej zmianach mogłoby doprowadzić do sytuacji, gdy w rzeczywistości powstałby obiekt, na który współwłaściciele w ogóle zgody nie wyrazili. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 3 Prawa budowlanego dotyczy także przedłożenia przedmiotowego oświadczenia. Przy czym zupełnie bez znaczenia jest okoliczność, iż to skarżący byli adresatami zarówno pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i zmian tej decyzji. W przypadku współwłasności nieruchomości nie ma bowiem obowiązku prowadzenia wspólnej inwestycji przez wszystkich współwłaścicieli, ale wszyscy współwłaściciele winni wyrazić zgodę na taką inwestycję, a w przypadku braku takiej zgody kwestie te rozstrzygane są w trybie cywilnoprawnym. Podobnie bez znaczenia jest fakt, iż skarżący mieli większość udziałów w nieruchomości, gdyż także te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Zresztą okoliczności te z uwagi na powołany wyrok sądu karnego dotyczący oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w ogóle nie mogą być brane pod uwagę.

W niniejszej sprawie niezbędne zatem było zastosowanie nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania i wzruszenie ostatecznej decyzji w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wznowienia postępowania, zaś związek między dowodem, który okazał się fałszywy, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi, które zostały ustalone w oparciu o ten dowód, został w pełni wykazany.

W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).