Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 473/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 250 § 1 i 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 18
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokat A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1405/14 o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K.Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1405/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat A.M. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. J. w Krakowie kwotę 60 zł tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.

Sąd ten wskazał, że pismem z dnia 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat A.M. – sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1405/14. W treści opinii zawarła wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów za sporządzenie przedmiotowej opinii prawnej.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek adwokat A.M. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie zawierał on oświadczenia, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub części.

W sprzeciwie adwokat A.M. zarzuciła postanowieniu referendarza sądowego błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, że z treści złożonego przez nią wniosku nie wynika, że koszty nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytaczając treść art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), wskazał, że zasady otrzymywania przez adwokatów wynagrodzenia, o którym mowa w powołanym przepisie, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Jego stosowanie w niniejszej sprawie związane jest z brzmieniem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), który do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Sąd Wojewódzki przytoczył treść § 18 w/w rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. określającego stawki minimalne wynoszące w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd Wojewódzki wskazał, że stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy udzielonej z urzędu nie zawierał takiego oświadczenia. Jednak w treści sprzeciwu takie oświadczenie się już znalazło, więc należało przyznać pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną z urzędu.

Sąd Wojewódzki wskazał, że pełnomocnik skarżącego reprezentowała go w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, za co przyznano jej już wynagrodzenie w kwocie 240 zł. Do rozważenia została zatem kwestia przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1405/14. Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 120 zł.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie. Zdaniem Sądu, takim uzasadnionym przypadkiem w niniejszej sprawie jest to, że w dniu 26 sierpnia 2015 r. Sąd wydał 9 wyroków oddalających skargi K.Ś.: III SA/Kr 1402/14, III SA/Kr 1403/14, III SA/Kr 1404/14, III SA/Kr 1405/14, III SA/Kr 1406/14, III SA/Kr 1407/14, III SA/Kr 1408/14, III SA/Kr 1409/14 i III SA/Kr 1410/14. We wszystkich tych sprawach K.Ś. był reprezentowany przez adwokat A.M. W każdej z tych spraw pełnomocnik skarżącego sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w których opisała przebieg postępowania i stwierdziła, że Sąd nie naruszył przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, jak i nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania.

Biorąc pod uwagę nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji za uzasadnione uznał obniżenie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego.

Jako podstawę orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 250 § 2 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła adwokat A.M. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj., art. 250 § 2 P.p.s.a., przez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione przypadki uzasadniające obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, mimo braku podstaw do uznania, że okoliczności takie wystąpiły, a fakt, że Sąd Wojewódzki wydał 9 wyroków oddalających skargę K.Ś., w których reprezentowany był przez tego samego pełnomocnika, nie daje podstaw do obniżenia wynagrodzenia.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zgodnie ze stawkami minimalnymi wynikającymi z § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., tj. w kwocie 120 zł (powiększone o podatek VAT).

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniosła, że wszystkie sprawy, w których reprezentowała skarżącego były podobne. Jednakże do każdej z tych spraw musiała podjeść indywidualnie. Każdy z wyroków musiał być odrębnie przeanalizowany. Podniesiono, że Sąd Wojewódzki uzasadniając orzeczenia, w każdej ze spraw wskazał dokładnie te same argumenty, treści orzeczeń były tożsame. Wobec tego, gdy pełnomocnik przeanalizował toczące się postępowania, użył takich samych argumentów do każdej ze spraw. Całkowicie niesprawiedliwe jest to, że w związku z tym, że orzeczenia były podobne, miały te same uzasadnienia, od pełnomocnika wymaga się, jakiś szczególnych, nadzwyczajnych nakładów pracy. Podniesiono, iż Sąd przyznając skarżącemu pełnomocnika z urzędu, powinien mieć na uwadze to, że przy dokonaniu przez niego działań, zgodnie ze sztuką, winien przyznać koszty, chociażby w stawce minimalnej, a pełnomocnik wnosił jedynie o przyznanie tychże kosztów tylko w stawce minimalnej.

Obniżenie ich o połowę jest wysoce niesprawiedliwe, gdyż pełnomocnik zbadał akta, dokonał ich analizy. Próbował nawiązać kontakt z klientem (dwukrotnie). Następnie pełnomocnik sporządził opinię prawną, dokonał nakładu pracy, poniósł koszty związane z obiegiem korespondencji do klienta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

W dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie.

Istota sporu dotyczy oceny nakładu pracy pełnomocnika strony dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w toku analizy wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawartego w opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie obniżenie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego jest uzasadnione.

Pełnomocnik sporządził i wniósł do każdej z dziewięciu spraw, w której reprezentował skarżącego – opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wszystkie sprawy dotyczą zasiłku celowego i zasiłku okresowego i nie należą do spraw skomplikowanych – zarówno w sferze stanu faktycznego, jak i stanu prawnego. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w argumentacji podniesionej w zażaleniu, gdzie pełnomocnik skarżącego przyznał, że Sąd Wojewódzki uzasadniając orzeczenia użył dokładnie tej samej argumentacji, ponadto argumentacja wszystkich sporządzonych opinii o braku podstaw do wniesienia skarg kasacyjnych od wyroków z dnia 26 sierpnia 2015 r. była tożsama.

Argumentacja zawarta w zażaleniu dotycząca tego, że pełnomocnik musiał przeanalizować każdą ze spraw odrębnie, również nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci zmiany zaskarżonego postanowienia.

Podkreślić należy, iż pełnomocnik skarżącego został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Krakowie w dniu 13 sierpnia 2015 r., a wyrok Sądu pierwszej instancji zapadł w dniu 26 sierpnia 2015 r. w trybie uproszczonym, w którym Sąd Wojewódzki przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 zł, podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującej w dniu orzekania.

Stwierdzić należy, że skarga do Sądu pierwszej instancji została sporządzona osobiście przez skarżącego, a pomoc prawna udzielona przez pełnomocnika skarżącego sprowadzała się do zapoznania ze sprawą i sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku.

Powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, wyczerpuje przesłanki uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 250 § 2 P.p.s.a.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze niezbędny nakład pracy, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika włożony w sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 26 sierpnia 2015 r. uznał, że kwota 60 zł wynagrodzenia, podwyższona o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest adekwatna do nakładu pracy potrzebnego do jej sporządzenia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.