Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 410/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska WSA Joanna Kube Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazowych Inspektora Pracy - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Pracy decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w R., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nakazu Inspektora Pracy, działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], zmienionych w części dotyczącej terminu wykonania decyzją Inspektora Pracy działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], oraz z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Pracy wskazał, co następuje.

Decyzją nr [...] nakazu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] nakazał [...] sp. z o.o. zapewnić, aby drabina prowadząca do kabiny operatora żurawia wieżowego LIEBHERR, typu: 35K o nr fabrycznym: LA12643, rok budowy: 1986, spełniała wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. posiadała szerokość co najmniej 0,45 metra oraz wyposażona była w szczeble płaskie i podesty wypoczynkowe co 8 - 10 metrów. Decyzją nr [...] nakazu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] nakazał [...] sp. z o.o. zapewnić, aby drabina prowadząca do kabiny operatora żurawia wieżowego LIEBHERR, typu: 63K o nr fabrycznym: 16335153, rok budowy: 1992, spełniała wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. posiadała szerokość co najmniej 0,45 metra oraz wyposażona była w szczeble płaskie. Decyzją nr [...] nakazu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] nakazał [...] sp. z o.o. zapewnić, aby drabina prowadząca do kabiny operatora żurawia wieżowego LIEBHERR, typu: 27K o nr fabrycznym: LA9699, rok budowy: 1981, spełniała wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. posiadała szerokość co najmniej 0,45 metra oraz wyposażona była w szczeble płaskie i podesty wypoczynkowe co 8 - 10 metrów. Decyzją nr [...] nakazu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] nakazał [...] sp. z o.o. zapewnić, aby drabina prowadząca do kabiny operatora żurawia wieżowego LIEBHERR, typu: 63K o nr fabrycznym: 16334738, rok budowy: 1992, spełniała wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. posiadała szerokość co najmniej 0,45 metra oraz wyposażona była w szczeble płaskie. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] zmienił ww. decyzje w taki sposób, iż ustalił termin ich wykonania do dnia 31 stycznia 2010 r. Wyżej opisane decyzje nr [...] stały się ostateczne.

Wnioskiem z dnia 3 listopada 2009 r. [...] sp. z o.o. wystąpiła do Okręgowego Inspektora Pracy [...] o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] powyższego nakazu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. Spółka twierdziła, iż rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi (Dz. U. Nr 15, poz. 58) - czyli akt prawny będący podstawą ww. decyzji - utracił moc obowiązującą na podstawie art. IV § 1 pkt 19 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24 poz. 142, ze zm.), którym uchylono ustawę z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy. Spółka twierdziła, że przedmiotowe żurawie zostały wyprodukowane w Niemczech zgodnie z normami technicznymi dotyczącymi konstrukcji tego rodzaju maszyn i obowiązującymi na terenie Unii Europejskiej. Producent wystawił również stosowne zaświadczenie o zgodności skonstruowanej maszyny budowlanej z typem odpowiadającym normom europejskim, wskazując właściwy znak homologacji. Skoro zatem maszyny objęte zakwestionowanym nakazem Inspektora Pracy są zgodne z obowiązującymi normami prawa europejskiego i na ich podstawie zostały dopuszczone do obrotu i eksploatacji na terenie Unii Europejskiej, brak jest podstaw prawnych do kwestionowania zastosowanych w nich rozwiązań konstrukcyjnych.

W art. 4 Dyrektywy nr 98/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn (Dziennik Urzędowy L 207, 23/07/1998 P. 0001 - 0046) postanowiono, iż Państwa Członkowskie nie mogą zakazać, ograniczać ani utrudniać wprowadzania do obrotu i oddawania do użytku na ich terytoriach maszyn i urządzeń zabezpieczających, które są zgodne z wymogami niniejszej dyrektywy. Norma nr EN 13586 (2004) przewiduje stosowne parametry konstrukcyjne, jakie winny spełniać omawiane maszyny i norma ta wyznacza parametry odmienne niż sformułowane w rozporządzeniu z 1954 r., stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego nakazu. Dlatego, mając na uwadze zasadę nadrzędności norm prawa europejskiego nad normami przewidzianymi krajowym porządkiem prawnym (będącą konsekwencją funkcjonowania Polski w strukturach Unii Europejskiej), uznać trzeba, iż organy administracji nie są uprawnione do wydawania decyzji stojących w sprzeczności z wolą prawodawcy europejskiego.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności wymienionych wyżej decyzji nakazowych, wskazując iż będące podstawą do oceny bezpieczeństwa przedmiotowych żurawi rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi nadal obowiązuje. Natomiast zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm. oraz z 2009 r. Nr 18 poz. 97), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Ustawa ta dokonała w zakresie swojej regulacji wdrożenia m.in. Dyrektywy 98/37/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do maszyn (Dz. Urz. WE L 207 z 23 lipca 1998 r.). Wyżej wymieniona Dyrektywa (zmieniona Dyrektywą Unii Europejskiej 98/79/WE), została przetransponowana do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 91, poz. 858), które weszło w życie z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej tj. 1 maja 2004 r. (§ 125 ww. rozporządzenia). Aktualnie obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170). Dyrektywa 98/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lipca 1998 r. oraz przepisy ww. rozporządzeń Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej odnoszą się zatem do wyrobów wprowadzanych do obrotu, a nie będących już w obrocie na terenie Unii Europejskiej, w tym Polski. Przywołany przepis art. 4 ust. 2 ww. Dyrektywy 98/37/WE dotyczy wyrobów (maszyn i urządzeń zabezpieczających) wprowadzanych do obrotu, co do których producent lub jego upoważniony przedstawiciel prowadzący działalność na terytorium Wspólnoty deklaruje, w sposób określony w załączniku II pkt B tej Dyrektywy, zgodność wyrobu z wymaganiami określonymi w przedmiotowej dyrektywie 98/37/WE. Zatem w odniesieniu do żurawi będących przedmiotem decyzji nr [..], nr [...], nr [...] i nr [...] nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2008 r. i które zostały wyprodukowane oraz wprowadzone do obrotu wcześniej niż została uchwalona Dyrektywa 98/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lipca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn (Dz. U. UE L z dnia 23 lipca 1998 r.), oraz zanim do prawodawstwa polskiego zostały wprowadzone przepisy dotyczące oceny zgodności, przepisy te nie mają zastosowania. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji nakazowych.

Od tego rozstrzygnięcia Spółka [...] wniosła odwołanie, powołując się na argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności.

Główny Inspektor Pracy odwołania nie uwzględnił, podzielając argumentację organu I instancji. Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi (Dz. U. Nr 15, poz. 58) wydane zostało na podstawie upoważnienia zawartego w rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 16 marca 1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. z 1928 r. Nr 35, poz. 325 i z 1950 r. Nr 36, poz. 330) oraz rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobieganiu chorobom zawodowym i ich zwalczaniu (Dz. U. Nr 78, poz. 676). Ww. rozporządzenia Prezydenta RP zostały uchylone przez art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 30 marca 1965r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91). Jednakże zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy: do czasu wydania przepisów wykonawczych pozostają w mocy przepisy dotychczasowe. Art. IV § 1 pkt 19 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 142 ze zm.) - uchylił ustawę z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy. Jednakże na mocy art. XXIV utrzymano w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze do czasu wydania nowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli Kodeks pracy lub niniejsza ustawa przewidują wydanie przepisów wykonawczych, stosuje się do czasu wydania tych przepisów przepisy dotychczasowe, chyba że są one sprzeczne z przepisami Kodeksu pracy lub niniejszej ustawy. Zatem wobec utrzymania w mocy (na podstawie art. XXIV ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy) rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi i niewydania do chwili obecnej nowych przepisów w tym zakresie, zachowują one moc obowiązującą i mogą być podstawą prawną rozstrzygnięć organów Państwowej Inspekcji Pracy. Organ wskazał, iż problem obowiązywania przedmiotowego rozporządzenia, po wejściu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Krakowie w wyroku z dnia 28 lutego 1984 r. (sygn. akt: SA/Kr 768/83), przy okazji czasu pracy dźwigowych.

Natomiast w odniesieniu do podniesionej w odwołaniu kwestii posiadania przez ww. maszyny niezbędnych zaświadczeń ich producenta, wydanych w oparciu o obowiązujące w całej Unii Europejskiej przepisy prawa, które z dniem 1 maja 2004 r. stały się również wiążące dla polskich podmiotów, organ II instancji wyjaśnił, że decyzje nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2008r. nie zostały wydane w przedmiocie wprowadzenia ww. maszyn do obrotu, ale zostały wydane na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Przepis ten stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z treści tego przepisu wynika uprawnienie do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w odniesieniu do pracodawców, którzy nie zapewnili pracownikom maszyn (w omawianej sprawie żurawi wieżowych) zgodnych z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (w omawianej sprawie przepisami rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi).

W ocenie Głównego Inspektora Pracy, nie ma podstaw do stwierdzenia, że decyzje nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nakazu Inspektora Pracy, działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] z dnia [...] listopada 2008 r., wydane zostały bez podstawy prawnej i zachodzą podstawy do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, czego dowodziła Spółka [...]. Natomiast w kwestii wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn - na okoliczność ustalenia, czy konstrukcja ww. maszyn budowlanych zakwestionowanych przez Inspektora Pracy spełnia normy i wymogi techniczne wynikające z obecnie obowiązujących przepisów prawa polskiego i Unii Europejskiej, uznać należy, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia ze względu na fakt, iż w niniejszym postępowaniu organ nie prowadzi postępowania dowodowego skierowanego na ponowne ustalenie stanu faktycznego.

[...] sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: przyjęcie przez organ błędnego poglądu, iż decyzje nakazowe nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., wydane przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] nie są dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w sytuacji uchylenia podstawy prawnej ich wydania, zawartej w rozporządzeniu Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi (Dz. U. Nr 15, poz. 58); naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 Kpa poprzez uchylenie się od jakiejkolwiek oceny przedłożonej przez stronę dokumentacji technicznej zakwestionowanych żurawi w kontekście oceny zgodności parametrów technicznych tych maszyn z wymogami stawianymi przez prawodawcę polskiego i europejskiego - co było niezbędne dla oceny, czy będąca przedmiotem weryfikacji decyzja nakazowa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co - w przypadku pozytywnego w tym zakresie ustalenia - stanowiłoby przesłankę nieważności wskazaną w art. 156 § i pkt 2 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Pracy wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą prawną do działania i wydania w dniu [...] listopada 2008 r. decyzji nakazowych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przez Inspektora Pracy, działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] stanowił art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 90, poz. 589 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi (Dz. U. Nr 15, poz. 58). Powyższe decyzje nakazowe dotyczyły drabin prowadzących do kabin operatorów w czterech żurawiach wieżowych marki LIEBHERR: typu 35K wyprodukowanego w 1986 r., typu 63K wyprodukowanego w 1992 r. (dwie sztuki), typu 27K wyprodukowanego w 1981 r. Wskazane wyżej rozporządzenie nakazuje między innymi wyposażenie drabin w płaskie szczeble o szerokość co najmniej 0,45 metra i zapewnienie co 8-10 metrów podestów wypoczynkowych. W sprawie bezsporne jest, iż drabiny wyżej wymienionych żurawi były skonstruowane w inny sposób, niezgodny z rozporządzeniem.

Podniesiony przez [...] sp. z o.o. zarzut naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 Kpa nie jest zasadny, albowiem nie jest prawdziwe twierdzenie Spółki o nieobowiązywaniu rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi, jak i nie jest prawidłowy zarzut obowiązku stosowania w niniejszej sprawie Dyrektywy 98/37/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn (Dz. Urz. WE L 207 z 23 lipca1998), zmienionej Dyrektywą Unii Europejskiej 98/79/WE, a w szczególności art. 4 tej Dyrektywy, co zostało szczegółowo wykazane w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości akceptuje argumentację zawartą w tym przedmiocie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji nakazowych z dnia [...] listopada 2008 r.

Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wydane zostało na podstawie upoważnienia zawartego w rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 16 marca 1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobieganiu chorobom zawodowym i ich zwalczaniu. Ww. rozporządzenia Prezydenta RP zostały uchylone przez art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91). Jednakże zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy, do czasu wydania przepisów wykonawczych pozostają w mocy przepisy dotychczasowe. Art. IV § 1 pkt 19 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 142, ze zm.) uchylił ustawę z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy. Jednakże na mocy art. XXIV utrzymano w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze do czasu wydania nowych, chyba że są one sprzeczne z przepisami Kodeksu pracy lub niniejszej ustawy. Wśród utrzymanych w taki sposób przepisów jest także rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi i do czasu wydania nowych przepisów w tym zakresie rozporządzenie to zachowuje moc obowiązującą i może być podstawą prawną rozstrzygnięć organów Państwowej Inspekcji Pracy. Wskazać tu należy, iż rozporządzenie to nie jest sprzeczne ani z przepisami Kodeksu pracy, ani z przepisami ustawy wprowadzającymi Kodeks pracy. Jest to jedyne polskie rozporządzenie określające zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi. Chybiony jest pogląd [...] sp. z o.o. o nieobowiązywaniu tego rozporządzenia z 1954 r., powołujący się na zasadę legislacyjną wyrażoną w § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Ustawodawca redagując zarówno art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy, jak i art. XXIV przepisów wprowadzających Kodeks pracy, posłużył się inną konstrukcją zezwalającą na dalsze stosowanie aktów wykonawczych wydanych na podstawie uchylonych ustaw, o ile akty te nie są sprzeczne z obecnie obowiązującymi ustawami. Zasadę tę opisano w § 33 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Spółka [...] nie wykazała sprzeczności rozporządzenia ani z Kodeksem pracy, ani z przepisami wprowadzającymi Kodeks pracy. Sprzeczności tej nie dostrzegł także Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Krakowie w wyroku z dnia 28 lutego 1984 r. (sygn. akt: SA/Kr 768/83) przy okazji rozstrzygania problematyki czasu pracy dźwigowych w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. przepisy wprowadzające Kodeks pracy, na co trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Również pozorna jest sprzeczność decyzji nakazowych z dnia [...] listopada 2008 r. z Dyrektywą 98/37/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn (Dz. U. UE. L 98.207.1 i Dz. U.UE-sp. 13-20-349), a zwłaszcza z art. 4 tej Dyrektywy, gdy zważy się, iż ma ona na celu zwłaszcza obrót maszynami, zaś przedmiotowe żurawie wieżowe marki LIEBHERR zostały wyprodukowane w latach 1981, 1986 i 1992, a więc przed wydaniem dyrektywy. Dodać tu także należy, iż Dyrektywa w preambule określa jedynie zasadnicze wymogi w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa (pkt 17), zaś w stosunku do niektórych maszyn o wyższym czynniku ryzyka umożliwia stworzenie surowszych procedur (pkt 21). Zatem, co najmniej wątpliwe jest jej stosowanie do przedmiotowych żurawi w niniejszej sprawie, zaś sama treść Dyrektywy nie zawiera stanowczych rozwiązań prawnych. Trafnie argumentują organy obu instancji wskazując, że wyżej wymieniona Dyrektywa została przetransponowana do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 91, poz. 858), które weszło w życie z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. z dniem 1 maja 2004 r. (§ 125 ww. rozporządzenia). Aktualnie obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170). Dyrektywa 98/37/WE oraz przepisy ww. rozporządzeń odnoszą się zatem do wyrobów wprowadzanych do obrotu, a nie będących już w obrocie na terenie Unii Europejskiej, w tym Polski. W szczególności przepis art. 4 ust. 2 ww. Dyrektywy 98/37/WE dotyczy wyrobów (maszyn i urządzeń zabezpieczających) wprowadzanych do obrotu, co do których producent lub jego upoważniony przedstawiciel prowadzący działalność na terytorium Wspólnoty deklaruje, w sposób określony w załączniku II pkt B tej dyrektywy, zgodność wyrobu z wymaganiami określonymi w przedmiotowej Dyrektywie 98/37/WE. Zatem przepisy Dyrektywy nie mają zastosowania w odniesieniu do żurawi będących przedmiotem decyzji nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2008 r., które zostały wyprodukowane i wprowadzone do obrotu wcześniej niż została uchwalona Dyrektywa 98/37/W oraz zanim do prawodawstwa polskiego zostały wprowadzone przepisy dotyczące oceny zgodności.

Przepis art. 215 ust. 1 Kodeksu pracy stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami. Obowiązkiem pracodawcy jest wyposażyć maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają ww. wymagań w odpowiednie zabezpieczenia (art. 216 § 1 Kodeksu pracy). W tej sytuacji obowiązkiem strony jako pracodawcy jest zapewnienie, aby maszyny i urządzenia, a w tym konkretnym przypadku żurawie, spełniały wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. przepisów rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi. Zauważyć należy, że wskazywana przez stronę Polska Norma PN-EN 13586 Dźwignice Dojścia z 2006 r. (wprowadzająca EN 13586:2004. IDT) również nie miała zastosowania do przedmiotowych żurawi, które zostały wyprodukowane w latach 1981, 1986 i 1992, albowiem nie dotyczyła ona dźwignic wytworzonych przed datą opublikowania przez CEN tej normy (pkt 1 -Zakres normy - PN-EN 13586 Dźwignice-Dojścia z 2006 r.). Aktualnie ww. norma została zastąpiona przez PN-EN 13586 + A1: 2008 Dźwignice - Dojścia (opublikowaną w języku oryginału). Zgodnie z wymaganiami określonymi w przywołanej Polskiej Normie PN-EN 13586 Dźwignice-Dojścia z 2006 r., drabiny żurawi powinny mieć pomosty spoczynkowe w odstępach nie większych niż 6 metrów, a zatem wskazywane przez stronę przepisy są bardziej rygorystyczne niż wymagania przepisu § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi. Żurawie LIEBHERR, typu: 35K o nr fabrycznym: LA12643, LIEBHERR, typu: 27K o nr fabrycznym: LA9699, będące przedmiotem decyzji nr 1 i nr 3 nakazu Inspektora Pracy z dnia 25 listopada 2008 r., wyposażone zostały w drabiny o długości 16 m i w ogóle pomostów spoczynkowych nie miały. Odnosząc się do argumentacji strony, z której wynika że Spółka [...] nie jest uprawniona do dokonywania zmian w konstrukcji żurawi wskazać należy, że strona dokonując zakupu żurawi na rynku maszyn budowlanych (używanych) mogła i powinna uwzględnić wymagania obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy odnoszących się do tego rodzaju maszyn. Zaś skoro maszyny takie zostały zakupione, obowiązkiem ich użytkownika jest zapewnienie, aby zostały one dostosowane do tych przepisów np. zlecając wykonanie niezbędnych prac wyspecjalizowanym jednostkom, w tym producentowi maszyn.

Reasumując, nie można zarzucić niniejszej decyzji nakazowej z dnia [...] listopada 2008 r. rażącego naruszenia prawa, gdyż podstawą prawną do wydania przedmiotowych decyzji nakazowych był art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz przepisy rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 20 marca 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi. A zatem akty prawne obowiązujące. Tylko rażące naruszenie prawa, a więc zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jedynie naruszenie niedające się pogodzić z porządkiem prawnym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.

Organ również prawidłowo ustosunkował się do wniosku [...] sp. z o.o. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn na okoliczność ustalenia, czy konstrukcja przedmiotowych żurawi, w zakresie zakwestionowanym przez Inspektora Pracy, spełnia normy i wymogi techniczne wynikające z obecnie obowiązujących przepisów prawa polskiego i Unii Europejskiej. W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wniosek taki jest niedopuszczalny ze względu na to, iż w niniejszym postępowaniu organ nie prowadzi postępowania dowodowego skierowanego na ponowne ustalenie stanu faktycznego, a jedynie bada prawidłowość stosowania prawa i to jedynie w zakresie jego rażącego naruszenia. Wniosek taki mógł być nadto zgłoszony w postępowaniu zwykłym. Dlatego też zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 Kpa, jest także chybiony.

Organ prawidłowo rozstrzygnął przedmiotową sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa będącego podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności, dlatego, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.