Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1332/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...], pt. "[...]" I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; II. Zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (pięć tysięcy pięćset dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z (...) r. nr (...) Zarząd Województwa Dolnośląskiego, pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej (dalej: IZ) Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa Dolnośląskiego (dalej: RPO WD) na lata 2007-2013, po rozpatrzeniu wniosku beneficjenta – Gminy ZŚ (dalej: Gmina, strona, beneficjent, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją IZ z (...) r. nr (...) określającą kwotę środków przypadającą do zwrotu dla projektu nr (...) p/n "...." (działanie 6.5 RPO WD), utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że (...) r. IZ zawarła z beneficjentem umowę o dofinansowanie w/w projektu. W oparciu o tę umowę, IZ przyznała beneficjentowi odpowiednie dofinansowanie. Do umowy strony sporządziły aneksy (...) (...) (...) (...) i (...).r. Umowa zawierała minimalny zakres oraz przedmiot praw i obowiązków stron, jakie są niezbędne i istotne dla realizacji projektu oraz wypłacenia dofinansowania. Okres realizacji projektu ustalono na: 1. rozpoczęcie realizacji: (...) r., 2. rozpoczęcie rzeczowe realizacji: 1 (...) r., 3. zakończenie rzeczowe realizacji: (>..) r., 4. zakończenie finansowe realizacji: (...) r. Określała szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystanie i rozliczanie środków dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez beneficjenta na realizację projektu. Wskazywała na liczne zobowiązania stron umowy. Beneficjent zobowiązał się m. in. do stosowania przepisów o zamówieniach publicznych, w tym ustawy Prawo zamówień publicznych (w przypadku stwierdzenia naruszenia w ramach realizowanego projektu tych przepisów, IZ ma prawo ustalić i nałożyć względem beneficjenta korekty finansowe określone w "Taryfikatorze korekt finansowych", tj. pomniejszyć dofinansowanie o określoną kwotę stwierdzonej nieprawidłowości). Beneficjent zobowiązał się również poddać kontroli w zakresie prawidłowości realizacji projektu. W postanowieniach końcowych unormowano, że w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają odpowiednie przepisy pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwe przepisy prawa polskiego rangi ustawowej wraz z rozporządzeniami wykonawczymi do nich i obowiązujące odpowiednie reguły, zasady i postanowienia wynikające z RPO WD, uszczegółowienia RPO WD, procedury, wytyczne, zasady i informacje krajowe oraz ustanowione przez IZ. Odwołując się do art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, umowa określa także, że jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, IZ wzywa beneficjenta do zwrotu środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na wskazany rachunek lub wyrażenia pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie w/w terminu, IZ wydaje względem beneficjenta decyzję o zwrocie środków, określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych oraz sposób zwrotu tych środków.

W dniach (...) (...) (...) (...) po zakończeniu rzeczowo-finansowej realizacji projektu, IZ przeprowadziła kontrolę w siedzibie beneficjenta i w miejscu realizacji projektu, w zakresie prawidłowości realizacji projektu, w tym zgodności z zawartą umową o dofinansowanie oraz prawem krajowym i wspólnotowym. Jak wynika z Informacji Pokontrolnej (dalej: IP), zespół kontrolujący IZ wykrył naruszenie § 12 umowy o dofinansowanie przez naruszenie art. 7 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 ze zm. - dalej: u.p.z.p.) ze skutkiem finansowym, poprzez żądanie od wykonawców oświadczeń lub dokumentów, które nie są niezbędne do przeprowadzenia postępowania oraz żądanie dokumentów niezwiązanych z przedmiotem zamówienia, tj. koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób mienia oraz kosztorysu ślepego. Z uwagi na powyższe, IZ wezwała beneficjenta do zwrotu środków wraz z odsetkami, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania (nałożono korektę finansową w wysokości 25 % wydatków kwalifikowalnych).

Po bezskutecznym upływie w/w terminu, IZ wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do wydania względem beneficjenta decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, o czym skutecznie zawiadomiła beneficjenta.

W dniu (...) r., IZ wydała - adresowaną do beneficjenta - decyzję określającą kwotę środków przypadających do zwrotu, w której poinformowała o obowiązku zwrotu otrzymanego w ramach RPO WD 2007-2013 dofinansowania w kwocie (...) zł (korekta w wysokości 10 % poniesionych wydatków kwalifikowalnych) wraz z odsetkami, liczonymi od dnia przekazania środków przez IZ na rachunek bankowy beneficjenta, tj. od dnia (...) r. beneficjentowi zarzucono nieuzasadnione żądanie od wykonawców koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób mienia, kosztorysu ślepego, kart katalogowych sprzętu oraz narysowanego schematu łączności radiowej wraz z naniesionymi urządzeniami.

Od decyzji tej beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił naruszenie:

- art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych przez bezpodstawne przyjęcie, że wydatkowane przez beneficjenta środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy, tj. z naruszeniem art. 7 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 i art. 25 u.p.z.p.,

- uchwały nr 6007/IV/14 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia dokumentu pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" w ramach RPO WD na lata 2007 – 2013 przez jego błędne i bezpodstawne zastosowanie,

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., w szczególności przez uznanie za udowodnione okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Z uwagi na powyższe, beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, odstąpienie od nałożenia na beneficjenta korekty finansowej i umorzenie postępowania w całości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, IZ utrzymała w mocy wydaną pierwotnie przez siebie decyzję. Na wstępie, po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, IZ stwierdziła, że w toku postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, zrealizowano wszelkie zasady procesowe z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej: k.p.a.), w tym podjęto niezbędne działania w celu dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Dalej IZ zauważyła, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalenia zawarte w IP oraz w decyzji organu I instancji potwierdzają, że beneficjent naruszył art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 u.p.z.p. (przez to § 12 ust. 1 umowy) w zakresie udzielania zamówienia publicznego przez żądanie spełnienia warunku dotyczącego posiadania koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia realizowanych w formie zabezpieczenia technicznego, dołączenia kosztorysu ślepego, kart katalogowych urządzeń wymienionych w kosztorysie ślepym oraz narysowanego schematu łączności radiowej wraz z naniesionymi urządzeniami. Według IZ zamawiający ma prawo żądać przedłożenia koncesji wyłącznie w przypadku, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nakładałyby obowiązek posiadania takiej koncesji. Natomiast realizacja omawianego zamówienia, którego przedmiotem było zaprojektowanie i wykonanie rozbudowy monitoringu miejskiego, nie wymagała posiadania przez jego wykonawce koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia, ponieważ zakres zadania nie dotyczył stałego dozoru sygnałów przesyłanych przez zamontowane kamery, a więc ochrony bezpośredniej. Ponadto przy wynagrodzeniu ryczałtowym kosztorys ofertowy/ślepy jest dokumentem, który może mieć jedynie charakter pomocniczy i w żadnym wypadku nie jest to dokument niezbędny do przeprowadzenia postępowania. Natomiast karty katalogowe i schemat łączności radiowej mogły być wymagane jedynie w celu potwierdzenia, że oferowane sprzęty będą odpowiadały wymaganiom określonym przez zamawiającego, dlatego też nie mogły podlegać ocenie przez zamawiającego w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

Zdaniem IZ, powyższe naruszenie doprowadziło do potencjalnej szkody w budżecie UE (została złożona wyłącznie jedna oferta) przez sfinansowanie wydatku w nieuzasadnionej wysokości, a tym samym wystąpiły przesłanki nałożenia korekty finansowej na podstawie art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r., s. 25, ze zm. - dalej: rozporządzenie nr 1083/2006).

W ocenie IZ - na mocy art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 383 - dalej. u.z.p.p.r.) w zw. z art. 98 rozporządzenia 1083/2006 i § 12 umowy o dofinansowanie projektu - naruszenie to skutkuje korektą finansową w wysokości 10% faktycznych wydatków kwalifikowanych, poniesionych w wyniku realizacji umowy z (...) r. Przy czym zauważyła, że skoro kontrola miała miejsce w okresie (...) – (...) r., to przy wyliczaniu korekty finansowej należało zastosować dokument "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE", przyjęty uchwałą nr 6007/IV/14 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 9 lipca 2014 r., zmieniony uchwałą Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 6339/IV/14 z dnia 14 października 2014 r., nie zaś Taryfikatora obowiązującego na dzień podpisania umowy o dofinansowanie, tj. na dzień 24 grudnia 2012 r., nawet gdyby jego zapisy były dla strony korzystniejsze. IZ wskazała, że w rozpatrywanym przypadku istnieją podstawy pozwalające na obniżenie wskaźnika korekty z 25 % na 10 %.

IZ wyraziła pogląd, że - w omawianym przypadku - zaistniały okoliczności wypełniające przesłanki, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. - dalej: u.f.p.), bowiem środki wykorzystano z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, tj. z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów u.p.z.p.

W skardze na decyzję IZ, strona zaskarżyła tę decyzję w całości. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych przez nieuzasadnione przyjęcie, że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, tj. z naruszeniem przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych,

2) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 i art. 2 pkt Rozporządzenia Rady nr 1083/2006, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że kwota (...) zł wraz z odsetkami podlega zwrotowi z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości,

3) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że beneficjent dopuścił się naruszenia art. 7 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych przez ukształtowanie kryterium oceny ofert w sposób utrudniający dokonanie obiektywnej oceny jego spełnienia,

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że skutkiem dokonanych przez stronę czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego było wystąpienie szkody oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,

5) art. 8 i art. 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń i niewyjaśnienie, z jakich względów skutkiem czynności strony było wystąpienie szkody,

6) uchwały nr 6007/IV/14 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 9 lipca 2014 r., zmienionej uchwałą Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 6339/IV/14 z dnia 14 października 2014 r. przez jej nieuzasadnione i nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy nie doszło do wystąpienia "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

W odpowiedzi na skargę, IZ wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Skarga strony okazała się uzasadniona.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Jej wydanie bowiem poprzedziło postępowanie, w którym uchybiono regułom procesowym.

Z przesłanych przez IZ wraz z odpowiedzią na skargę akt niniejszej sprawy (także z treści decyzji I i II instancji) wynika, że zakwestionowane, jako naruszające przepisy u.p.z.p., postępowanie przetargowe zostało przeprowadzone i zakończone jeszcze przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, a nawet przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Mianowicie, ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w BZP w dniu (...) r., otwarcie ofert w postępowaniu przetargowym nastąpiło w dniu (...) r., zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty w dniu (...) r.,a w dniu (...) r. została podpisana z wybranym wykonawcą spółką z o. o. 9...) umowa nr (...) Zgodnie z § 7 umowy rozpoczęcie robót nastąpiło w dniu (...) r., natomiast odbiór końcowy robót nastąpił w dniu (...) r. Zapłata za roboty na podstawie faktury z dnia (...) r. nr (...) nastąpiła ostatecznie w dniach (...) i (...) r. Wniosek o dofinansowanie projektu został złożony przez stronę do IZ w dniu (...) r., w którym strona w pkt C.2.2. informowała, że pierwszy etap prac został zrealizowany w latach(...) – (...).. Umowa o dofinansowanie projektu została podpisana w dniu (...) r.

Zestawienie powyższych dat wskazuje, że postępowanie przetargowe winno podlegać ocenie już w ramach konkursu o dofinansowanie projektu. Dokonując oceny i kwalifikacji wniosku o dofinansowanie, IZ dysponowała dokumentacją przetargową, zawierającą m. in. ogłoszenie o zamówieniu i SIWZ, z których treści wynikały sporne warunki (żądanie spełnienia warunku dotyczącego posiadania koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia realizowanych w formie zabezpieczenia technicznego, dołączenia kosztorysu ślepego, kart katalogowych urządzeń wymienionych w kosztorysie ślepym oraz narysowanego schematu łączności radiowej wraz z naniesionymi urządzeniami), jakie powinien spełnić wykonawca ubiegający się o zamówienie publiczne p/n: "(...)". W ogłoszeniu o zamówieniu i w SIWZ wskazano w pkt III.2, że wraz z ofertą należy przedłożyć kosztorys ślepy, koncesję na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia realizowanych w formie zabezpieczenia technicznego (pkt3), karty katalogowe urządzeń (pkt 10), narysowany schemat łączności radiowej wraz z naniesionymi urządzeniami (pkt 17). Jednak na etapie oceny projektu i jego kwalifikacji do dofinansowania, podpisując umowę z beneficjentem, IZ nie zanegowała tego warunku.

Zgodnie z art. 60 pkt a) rozporządzenia nr 1083/2006, IZ odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a szczególności za zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, w myśl art. 13 pkt 1 in fine rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 (Dz. U. UE. L. 2006.371.1 ze zm.). Przed podjęciem decyzji o dofinansowaniu instytucja zarządzającą weryfikuje, czy beneficjent posiada wystarczające zdolności do wypełnienia przedmiotowych warunków. Na podstawie powołanych przepisów, na instytucji zarządzającej ciąży obowiązek zapewnienia, że operacje (projekty) są wybierane do dofinansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego i że spełniają wymogi zgodnie z regulacjami wspólnotowymi i krajowymi przez cały okres realizacji projektu.

Z treści art. 207 u.f.p. nie wynika, aby ustawodawca uzależniał wydanie decyzji o określeniu kwoty przypadającej do zwrotu od ustalenia, czy wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszeniem procedur lub ich nienależne pobranie spowodowane było wskutek błędu lub zaniechania instytucji zarządzającej, czy też okoliczności leżących po stronie beneficjenta. Należy jednak wskazać, że - stosownie do art. 98 rozporządzenia 1083/2006 - państwo członkowskie (tj. instytucja zarządzająca), dokonując korekt finansowych polegających na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego, bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Prawo dokonywania korekt w połączeniu z obowiązkiem oceny charakteru i wagi wykrytych nieprawidłowości oraz odpowiedzialnością instytucji zarządzającej za realizację programu i prawidłowy wybór projektów nie może być utożsamiane z jej uprawnieniem do przerzucania skutków wszystkich uchybień na beneficjenta. W ocenie Sądu, sytuacja, w której instytucja zarządzającą dopiero po zakończeniu procedury konkursowej, podpisaniu umowy i wypłaceniu dofinansowania, dysponując możliwością kontroli całego projektu, który - co jest istotne - został zrealizowany przed przystąpieniem beneficjenta do konkursu, wszczyna postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dofinansowania, w konsekwencji przerzucając skutki własnych zaniechań na beneficjenta, narusza - wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawa - zasadę działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa (art. 2 Konstytucji, art. 8 k.p.a.). W świetle tej zasady, uchybienie organu nie może powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez organ działań i rozstrzygnięć.

Zdaniem Sądu, wynikająca z powołanych wcześniej regulacji unijnych i krajowych odpowiedzialność instytucji zarządzającej za realizację programu operacyjnego nie może sprowadzać się jedynie do prawa tego organu do przerzucania skutków zaistniałych zaniechań na beneficjenta, którego wcześniej zapewniła, że spełnił on wymagania dla uzyskania dofinansowania projektu, który już wykonał.

W wyroku z 25 października 2016 r. (II GSK 895/15, dost.: CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) stwierdził, że w takiej sytuacji, jak zaistniała w niniejszej sprawie, nie mamy do czynienia z kontrolą ex ante, bo ta zawsze jest prowadzona, gdy postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego rozpoczęto lub zakończono przed zawarciem umowy o dofinansowanie. Według NSA, skoro zamówienie wykonano przed zawarciem umowy o dofinansowanie, to można było dokonać kontroli ex post. Fakt, że taka kontrola zbiegłaby się z oceną projektu o przyznanie dofinansowania nie stał na przeszkodzie, by kontrola była dokonana. Jej brak, jak trafnie zauważył NSA, prowadzi do niczym nieusprawiedliwionych skutków.

Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, IZ powinna mieć na uwadze w/w okoliczności. W opinii Sądu, IZ przedwcześnie uznała, że zachodzi konieczność zwrotu przez beneficjenta części przyznanego dofinansowania.

Powtórnie rozpoznając sprawę, IZ zobowiązana jest także wziąć wzgląd na jeszcze jeden aspekt sprawy.

Sąd zauważa, że w prawie krajowym nie określono podstawy nakładania i ustalania wysokości (wartości) korekt. W świetle dokonanych ustaleń, okoliczność ta nie może być jednak przeszkodą wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Ustalenia zasad wymierzania korekt finansowych za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, obejmujących programy współfinansowane ze środków funduszy UE w latach 2000-2006 oraz 2007-2013, dokonano w dokumencie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego zatytułowanym "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE". Dokument ten opracowano na podstawie Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w przypadku naruszeń przepisów w zakresie zamówień publicznych (COCOF 07/0037/03-PL). I co do zasady - według Wytycznych (co wymaga podkreślenia) - wartość korekty finansowej powinna odpowiadać wysokości potencjalnej lub realnej szkody wynikłej z konkretnej nieprawidłowości. Zastosowanie powinna zatem znaleźć zasada proporcjonalności.

Wyliczenia wartości korekty można dokonać dwojako: przy zastosowaniu metody dyferencyjnej lub metody wskaźnikowej. Metoda dyferencyjna sprowadza się do ustalenia różnicy między stanem środków wydatkowanych na sfinansowanie danego projektu a stanem hipotetycznym, który by wystąpił, jeśli nie doszłoby do nieprawidłowości. Metodę wskaźnikową stosuje się zaś w przypadkach, w których ustalenie wielkości szkody jest utrudnione lub niemożliwe. Stosując tę metodę, wysokość korekty oblicza się jako iloczyn wskaźnika procentowego nałożonej korekty, wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy UE i wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia, według określonego wzoru.

Powołany dokument Ministerstwa Rozwoju Regionalnego został dostosowany do potrzeb RPO WD w perspektywie finansowej 2007-2013 przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego jako IZ tym programem w kolejnych uchwałach przyjmujących dokumenty pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych za środków funduszy UE".

Sąd wskazuje, że - w rozpatrywanej sprawie - umowa o dofinansowanie projektu została zawarta (...) r. W dacie tej obowiązywała uchwała Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 3332/IV/12 z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie przyjęcia dokumentu pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" w ramach RPO WD na lata 2007-2013. Natomiast, jak wynika z treści skarżonej przez stronę decyzji, w kwestii zastosowania Taryfikatora, IZ przyjęła, że właściwą - znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie - wersją jest Taryfikator zatwierdzony uchwałą Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 6007/IV/14 z dnia 9 lipca 2014 r. (zmieniona uchwałą nr 6339/IV/14 z dnia 14 października 2014 r.), obowiązującą w chwili wykrycia nieprawidłowości w roku(...).

W/w uchwała nie jest aktem normatywnym powszechnie obowiązującym. Obowiązuje jedynie beneficjentów w ich stosunkach prawnych z IZ i tylko w powiązaniu z umową o dofinansowanie. Inaczej mówiąc, obowiązuje tylko przez jej włączenie do umowy. Zarząd Województwa, będący stroną tej umowy, nie ma możliwości jednostronnego wprowadzenia do niej zmian. W tej sytuacji nie ma znaczenia, że Zarząd Województwa podjął w tym przedmiocie nową uchwałę w 2014 r., która uchyliła poprzednie.

Strony umowy obowiązuje nadal uchwała nr 3332/IV/12, do której odnosi się umowa o dofinansowanie, albowiem z treści zapisu § 12 ust. 14 umowy, że "korekty finansowe ustalane i nakładane przez Instytucję Zarządzającą RPO WD (...) określone są w Poradniku dla Beneficjenta w ramach RPO WD oraz dostępne na stronie internetowej www.mrr.gov.pl i www.rpo.dolnyslask.pl" wywieść należy, że odwołuje się ona do tekstów uchwał Zarządu Województwa opublikowanych w dacie zawarcia umowy, a nie do uchwał publikowanych ewentualnie w przyszłości. Powyższy pogląd został wyrażony przez WSA we W w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 793/16, który Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie w pełni podziela.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt II) znajduje podstawy w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.