Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 159/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 2, art. 21 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1866
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par.  1 pkt 1, par. 2, art. 154 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 18 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi N. F. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inspektor Sanitarny do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] 2017 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Inspektor Sanitarny na rzecz skarżącej kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 7 sierpnia 2017 r. N. F. na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z żądanym zakresem:

"1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, zapaleniu wątroby typu B?

2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki Tetraxim?

3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1 oraz 2).

4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia.

7. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

8 . od którego roku dane te są gromadzone?

9. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

10. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

11. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r, telewizja WP, program Tu i teraz)?

12. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?

16. czy jest Państwu wiadomo, że w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?".

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. poinformował, że na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny (www.pzh.gov.pl), w zakładce szczepienia.info, można uzyskać szczegółowe informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce.

Pismem z dnia 12 września 2017 r. N. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Jarocinie, wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2. orzeczenia na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

3. wymierzenie organowi grzywny,

4. zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu strona podniosła, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. w ogóle nie udzielił odpowiedzi na postawione pytania, mimo iż był w posiadaniu tej informacji, bowiem państwowy inspektor sanitarny prowadzi rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Wskazano też, iż w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej nie jest dopuszczalne odsyłanie wnioskodawcy do danych zamieszczonych na stronie internetowej, która nie jest stroną Biuletynu Informacji Publicznej, jak też nie jest dopuszczalne odsyłanie do innych publikacji, które nie stanowią Biuletynu Informacji Publicznej.

Podniesiono również, że strona internetowa, gdzie zdaniem organu miałaby znajdować się odpowiedź na postawione pytania, zawiera jedynie informacje ogólne na temat szczepień i niepożądanych odczynów poszczepiennych. Brak jest natomiast informacji na temat ilości i charakteru zaistniałych i odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych, w tym po podaniu szczepionek Tetraxim. Nie ma też informacji, czy po podaniu szczepionek przeciwko wymienionym w pytaniu nr 1 chorobom były odnotowane przypadki śmiertelne, czy też nie. Wskazano, iż od treści odpowiedzi na te pytania zależy decyzja skarżącej jako rodzica, jakimi szczepionkami należy zaszczepić dziecko, aby maksymalnie zminimalizować możliwość wystąpienia u niego niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Skarżąca zwróciła uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych identycznie jak bezczynność w udzieleniu informacji publicznej traktuje się również przedstawienie informacji niepełnej czy też nieadekwatnej do treści wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w przeważającej większości odpowiedzi na pytania skarżących znajdują się w wskazanym Biuletynie Informacji Publicznej Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie. Ponadto organ podniósł, że ze względu na ograniczenia wynikające z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010r. nr 254. poz. 1711) w związku z art. 21 ust. 4 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 20108 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm. ), z których to przepisów wynika, że informacje takie udostępniane są wyłącznie podmiotom określonym w wspomnianym art. 30 ust. 1 ww. ustawy, tj. organom inspekcji sanitarnej wszystkich szczebli oraz Państwowemu Zakładowi Higieny, który jest jednostką specjalistyczną właściwą do sporządzania informacji przetworzonych przeznaczonych do publicznej wiadomości w zakresie niepożądanych odczynów poszczepiennych zgłoszonych na obszarze kraju, o czym mówi wprost ust. 2 § 10 wyżej wymienionego Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. Ponadto organ wskazał, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący powinni wnieść ponaglenie do organu, czego w niniejszej sprawie nie uczynili.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07).

Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmowano, że w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa (w brzmieniu sprzed nowelizacji).

W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.). Wskazać należy, że nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmienia tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej.

Artykuł 53 § 2 b P.p.s.a wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W obecnym brzmieniu art. 37 K.p.a. dotyczący ponaglenia stanowi, iż:

§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 K.p.a., których to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, również obecnie nie jest wymagane wniesienie ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów K.p.a. w przedmiotowym zakresie.

Z powyższych względów wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1764 ze zm. – dalej w skrócie: "u.d.i.p") udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Co warte podkreślenia, w sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 507/02 – orzeczenie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji. Wprawdzie kwestie te w niniejszej sprawie nie były pomiędzy stronami sporne, ale Sąd w granicach swej kognicji był zobligowany z urzędu przeprowadzić w tym zakresie własne rozważania. Kolejną kwestią było przesądzenie, czy wniosek został wniesiony skutecznie.

Wobec tego należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. w Dz. U. z 2017 r., poz. 1261) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 (obejmuje to "prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska"), należy między innymi "ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie".

Na tym tle normatywnym żądane przez skarżącą informacje w postaci informacji dotyczących szczepień ochronnych – jako informacje odnoszące się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Inspekcji Sanitarnej – należało uznać za informację publiczną w rozumieniu ustawy.

Nie budzi też wątpliwości, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. jako organ administracji rządowej powołanym do wykonywana zadań publicznych z zakresu zdrowia publicznego (art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W ocenie Sądu zadane przez skarżącą we wniosku z 7 sierpnia 2017 r. pytania dotyczące danych w zakresie liczby odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko chorobom wymienionym we wniosku oraz dotyczących wskazanej w nim szczepionki Tetraxim, charakteru niepożądanych odczynów poszczepiennych, czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne, z jakiej statystyki wynikają dane którymi organ dysponuje oraz od którego roku dane te są gromadzone, obejmują informacje publiczne w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ( Dz. U z 2010 r. nr 254, poz. 1711) - por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17 – (orzeczenie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze, tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu, iż regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru - w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej

W ocenie Sądu również pytanie dotyczące badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności stanowią informację publiczną. Zagadnienie poruszone w tym pytaniu związane jest z zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zgłoszeniu bowiem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego – zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza również o publicznym charakterze takiej informacji. Jeśli organ nie posiada takich informacji winien był wskazać to w sposób jednoznaczny w piśmie, stanowiącym odpowiedź na wniosek i wyjaśnić dlaczego takimi informacjami nie dysponuje. Przy czym podkreślenia wymaga, iż z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika zasada, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Oznacza to, iż adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy ją samodzielnie wytworzył, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż odpowiedź udzielona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. na wniosek N. F. z 7 sierpnia 2017 r. nie wyczerpuje obowiązku nałożonego na ten organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w piśmie z 22 sierpnia 2017 r. wskazał wnioskodawczyni, iż szczegółowe informacje dotyczące zagadnienia szczepień ochronnych, w tym niepożądanych odczynów poszczepiennych można znaleźć na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny (www.pzh.gov.pl), w zakładce szczepienia.info.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznych jest ich ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z przepisów tych wynika zatem, że tylko informacje publiczne opublikowane w BIP uważa się za udostępnione, zaś wszystkie inne informacje, w tym w szczególności wymienione w art. 6 ustawy o informacji publicznej, są udostępniane na wniosek, bez względu na to, czy funkcjonują w obiegu publicznym, na stronach internetowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych, a także czy dostęp do tych informacji, tj. do internetu, domagający się ich udostępnienia ma łatwy czy też utrudniony. Ustawodawca nie zdecydował się na zapis w ustawie dotyczący ogólnego zwolnienia z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w sytuacji gdy informacja publiczna funkcjonuje w obiegu publicznym, a jedynie gdy funkcjonuje w Biuletynie Informacji Publicznej (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r. sygn. I OSK 34/14, oraz z 23 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1375/15 – oba dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zatem odesłanie wnioskodawcy do strony internetowej niestanowiącej Biuletyn Informacji Publicznej, niezależnie od tego czy dostępne są na niej żądane informacje publicznej, nie stanowi realizacji obowiązku udostępnienie tych informacji.

Dodatkowo wskazać należy, iż nie zawsze wskazanie podmiotowi żądającemu informacji publicznej strony BIP, jako jej źródła, będzie jednoznaczne z załatwieniem wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskowana informacja została udostępniona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. W innym przypadku organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/13, - orzeczenie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analogiczny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 770/12 (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).), w którym stwierdził, iż wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony BIP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, zawierają dane istotne z punktu widzenia podmiotu pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Uprawnienie osoby zainteresowanej do uzyskania informacji publicznej w trybie wnioskowym zostanie w takim przypadku ograniczone wyłącznie do zakresu przekraczającego dane zamieszczone na stronie podmiotowej BIP.

Zwrócić należy uwagę, iż część żądanych we wniosku informacji dotyczy wiedzy organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, literatury medycznej dotyczącej szczepień ochronnych oraz prawa krajowego obowiązującym w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej. Pytania te wykraczają jednak poza pojęcie informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania na terenie Polski zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Ponadto z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika , iż w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z prawem międzynarodowym, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej, a do tego sprowadzały się pytania skarżącej zawarte w pkt 11 i 12 wniosku, a kwestionujące bezpieczeństwo szczepień obowiązkowych dla osób im podlegających oraz zgodność działań organów inspekcji sanitarnej w tym zakresie z prawem międzynarodowym. Podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 września 2017 r. o sygn. akt II SAB/Po 99/17 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl )

Wobec braku rozpatrzenia wniosku w zakresie wszystkich zadanych pytań, w tym takich, które niewątpliwie dotyczyły informacji publicznej, stwierdzić należało, że organ pozostawał w bezczynności, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pkt I sentencji wyroku).

W ocenie Sądu bezczynność organu nie wyczerpywała jednak przesłanki rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, organowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli, zwłaszcza że z zestawienia dat wynika, iż załatwienie wniosku skarżącej, choć nieprawidłowe, nastąpiło czternastego dnia od otrzymania wniosku przez organ właściwy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, czy też uporczywym zaniechaniem organu, a był podyktowany błędną oceną organu odnośnie zakresu informacji publicznej. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej stanowił rażące naruszenie prawa (pkt II wyroku).

W związku z powyższym sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Zważyć należy, że z treści tego przepisu wynika, iż orzeczenie o wymierzeniu grzywny w kwocie określonej w art. 154 § 2 P.p.s.a., ma charakter fakultatywny. Ponadto, zdaniem Sądu, wymierzenie grzywny na tej podstawie służy realizacji funkcji dyscyplinującej, jak też represyjnej oraz prewencyjnej i ma na celu zapobieganie ewentualnym przyszłym działaniom organu narażającym strony na negatywne skutki bezczynności. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny byłby zatem uzasadniony w razie stwierdzenia rażącego naruszenia przez organ prawa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego, w tym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt III wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia pełnomocnika Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800) - pkt IV wyroku).

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a, według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.