Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1853/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r. - odmówił wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r, zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2011r., po rozpatrzeniu sprawy nieodpowiedniego stanu technicznego budowli regulacyjnych prawego brzegu rzeki [...] w km 397+ 398, w miejscowości S., pow. [...], obejmujących tamę równoległą RP 397-398, tamę - poprzeczkę P2/398, nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...], Zarządowi Zlewni [...]i [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w ich stanie technicznym, poprzez odtworzenie korpusów materacowo-kamiennych do pierwotnego stanu konstrukcyjnego z dolądowaniem tamy-poprzeczki P2/398 do istniejącego brzegu rzeki [...], w terminie do dnia 30 listopada 2012r.

Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].03.2012r., na prośbę Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Zarządu Zlewni [...]i [...], zmienił decyzję własną (art. 155 K.p.a. i art. 154 § 2 K.p.a.), ten sposób, że nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...], Zarządowi Zlewni [...]i [...]usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budowli regulacyjnych prawego brzegu rzeki [...] w km 397+- 398 w miejscowości S., pow. [...], obejmujących:

- tamę równoległą RP 397-398,

- tamę - poprzeczkę P2/398,

- tamę - poprzeczkę P6/397,

poprzez odtworzenie ich korpusów materacowo-kamiennych do pierwotnego stanu konstrukcyjnego z dolądowaniem ww. tam-poprzeczek P2/398 i P6/397, do istniejącego brzegu rzeki [...] w terminie do dnia 30 listopada 2012r.

Towarzystwo [...] wystąpiło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie z urzędu postępowania, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r., a po jego wszczęciu dopuszczenie Towarzystwa do udziału na prawach strony - na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Rozpatrując wniosek, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organizacja społeczna występująca wobec organu administracji publicznej z żądaniem realizacji uprawnień z art. 31 K.p.a., powinna wykazać zarówno związek przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby ze swoimi celami statutowymi, jak i skonkretyzować interes społeczny, przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie lub dopuszczeniem organizacji do toczącego się postępowania.

Przesłankami inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie, jest statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego. Cele statutowe Towarzystwa [...], zostały określone w Regulaminie Stowarzyszenia [...] o nazwie "Towarzystwo [...] ".

Z regulaminu tego wynika, że celem działania Towarzystwa jest ochrona przyrody ojczystej, w szczególności zwierząt, roślin i grzybów, jak również siedlisk przyrodniczych w których wymienione organizmy występują. Stowarzyszenie swój cel realizuje poprzez społeczną działalność, polegającą m.in.: na uczestniczeniu na prawach strony jako organizacja społeczna, reprezentująca interes społeczny w postępowaniach administracyjnych, prowadzonych w sprawach dotyczących środowiska przyrodniczego i jego ochrony, lub mogących stworzyć zagrożenia dla przyrody, jak również w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r., o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227, ze zm.).

Analizując statut Towarzystwa [...] organ wskazał, że jakkolwiek jego cele statutowe wypełniają jedną przesłankę zawartą w art. 31 § 1 K.p.a., to jednak brak jest spełnienia drugiej przesłanki tj. wykazania interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie.

Dalej organ wywodził, że pojęcie interesu społecznego nie zostało określone w przepisach prawa, a ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego należy do organu administracji.

Główną przesłanką przemawiającą za wszczęciem nadzwyczajnego postępowania, na jaką powołało się Towarzystwo [...] było to, że decyzje [...] WINB zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego (ochrony środowiska) - art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227, ze zm.).

Wskazany przepis stanowi: "1. Organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, należą w szczególności: decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1; koncesja, inna niż wymieniona w art. 72 ust. 1 pkt 4 - wydawana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze; pozwolenie wodnoprawne, inne niż wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 6 - wydawane na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne; zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów - wydawane na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich - wydawane na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej."

W tym kontekście organ wskazał, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmieniona decyzją z dnia [...].03.2012r., została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Jest to decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Wykonanie robót budowlanych nakazanych na podstawie art. 66 Prawa budowanego, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, roboty mają charakter naprawczy.

Wobec powyższego roboty nakazane decyzją, wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nie są objęte obowiązkiem określonym w przepisie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1.02.2012r., sygn. akt II OSK 2580/11 wskazał: postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego.

W związku z niespełnieniem jednej z przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r.

Poza tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wobec odmowy wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności, bezprzedmiotowym stało się żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Towarzystwo [...] wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r. o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r.

Towarzystwo domagało się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło błędną wykładnią prawa materialnego, to jest art. 96 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008r., Nr 199, poz. 1227, ze zmianami), - poprzez nieprawidłowe ustalenie iż decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2011r. nie może być zaliczona do decyzji administracyjnych, o których jest mowa w art. 96 ust. 2 pkt. 1-5 ww. ustawy.

Skarżący podnosił, że art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. zawiera w swoim brzmieniu zwrot "w szczególności". Użycie przez ustawodawcę tego zwrotu dowodzi, że zbiór pięciu różnych decyzji administracyjnych, wymienionych w art. 96 ust. 2 pkt. 1-5 ustawy, stanowi jedynie przykładowe wskazanie, jakie postępowania administracyjne można zaliczyć do grupy, o której jest mowa w art. 59 ust. 2 ustawy, dla których może także zaistnieć obowiązek udziału społecznego, wraz z przeprowadzeniem oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na stan ochrony obszarów sieci Natura 2000.

To czy przedsięwzięcie inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko może być zaliczone do grupy mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 powinno zostać rozstrzygnięte w uzasadnieniu wydawanych decyzji dotyczących realizacji różnych przedsięwzięć - poprzez stosowne rozważenie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, ewentualnie poprzez zasięgnięcie stanowiska organu współdziałającego (w zakresie ochrony środowiska) - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Odmowa wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej (ekologicznej) była rażąco niezgodna, z wykładnią art. 96 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa Ochrony Przyrody o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2013r., odmawiającym wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r., nakazującej Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...], Zarządowi Zlewni [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budowli regulacyjnych prawego brzegu rzeki [...] w km 397+ 398 w miejscowości S. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...].04.2013r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 31 § 1 K.p.a. stanowi: organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Organizacja społeczna występująca wobec organu administracji publicznej z żądaniem realizacji uprawnień przyznanych jej przez art. 31 K.p.a., powinna wykazać zarówno związek przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby ze swoimi celami statutowymi jak i skonkretyzować interes społeczny, przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie lub dopuszczeniem organizacji do toczącego się postępowania. Zatem, przesłanki inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie, to statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego.

Analizując statut Towarzystwa [...] organ uznał, że jakkolwiek jego cele statutowe wypełniają jedną przesłankę zawartą w art. 31 § 1 K.p.a., to jednak brak jest spełnienia drugiej przesłanki tj. wykazania interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie.

Główną przesłanką, na jaką powołało się Towarzystwo [...] było to, że decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego (ochrony środowiska) art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r., Nr 199, poz. 1227, ze zm.).

Organ podkreślił, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Jest to decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Wykonane na podstawie art. 66 Prawa budowanego roboty budowlane nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, mają charakter naprawczy. Wobec powyższego, nie zostały objęte obowiązkiem określonym w przepisie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Towarzystwo [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013r., domagając się jego uchylenia jak i poprzedzającego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło rażące naruszenie art. 31 § 2 k.p.a., wskutek błędnego przyjęcia, iż nie istnieje interes społeczny w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonej przez Towarzystwo.

Nadto naruszenie prawa materialnego - poprzez błędną wykładnię art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 z 2008r., poz. 1227, z późn. zm.), oraz "zasady przezorności" obowiązującej wobec obszarów sieci Natura 2000 lub w ich sąsiedztwie, określonej w ratyfikowanej unijnej Dyrektywie Siedliskowej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że istnieje interes społeczny przemawiający za tym, aby kwestionowana decyzja została szczegółowo zbadana we wszczętym postępowaniu administracyjnym. Interes ten polega na dbałości społeczeństwa, zrzeszającego się dla realizacji swoich konstytucyjnych praw w stowarzyszenia, w tym także ekologiczne - o stan środowiska naturalnego.

Dbałość ta w omawianym przypadku wyraża się w trosce o stosowanie i egzekwowanie przepisów ochrony środowiska i ochrony przyrody, regulujących także gospodarcze wykorzystanie oraz zagospodarowanie terenów, w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Interes społeczny polega na ochronie walorów przyrody ożywionej, szczególne ochrony ptactwa, w tym także gatunków określonych w unijnej Dyrektywie Ptasiej (np. rybitwy i inne gatunki siewkowe), zagrożonych działaniami związanymi z regulacją [...] oraz odbudową i naprawą budowli regulacyjnych.

W tej sytuacji żądanie wszczęcia postępowania powinno zostać uznane za zasadne, a we wszczętym postępowaniu Towarzystwo powinno uczestniczyć na prawach strony.

Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie uznał, że decyzja [...] WINB, wydana w sprawie nakazania robót naprawczych, które miały być realizowane bezpośrednio w obszarze Natura 2000, nie może należeć do grupy decyzji, o których jest mowa w art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r.

Nakazanie odtworzenia budowli wodnych, było przedsięwzięciem, którego wpływ na stan obszaru Natura 2000 o nazwie "Dolina Środkowej [...] " powinien być rozważony. Decyzja taka, powinna podlegać wymogom, o których mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r.

Skarżący podnosił, iż nakazanie remontu budowli wodnych, wymienionych w kwestionowanych decyzjach - oznaczało wykonanie rozległych prac budowlanych. Realizacja tego przedsięwzięcia została przeprowadzonego bez oceny oddziaływania na środowisko.

Towarzystwo [...], w piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi podniosło, że wydane postanowienia są rażąco sprzeczne z prawem unijnym, w szczególności z:

- art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U. UE L. 206 z dnia 22 lipca 1992r., str. 7, ze zm.) - wobec tego, że prawy brzeg, wraz ze strefą przybrzeżną [...] w gm. S. są zasiedlone i stanowią środowisko występowania takich gatunków ssaków jak bóbr i wydra oraz ryb (np. boleń), które są umieszczone w zał. II ww Dyrektywy. Ponadto strefa erodowanego przez wodę brzegu [...] jest zajęta przez siedliska przyrodnicze, wymienione w zał. I Dyrektywy Siedliskowej (stadium pionierskie - inicjalne - terofitów namułkowych oraz nadrzeczne łęgi, również topolowe i wierzbowe - jako siedlisko priorytetowe w UE - o kodzie E O 91),

- art. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. U. UE L. 20 z dnia 26 stycznia 2010r.) - w którym zobowiązano państwa członkowskie UE do podjęcia niezbędnych środków dla przeciwdziałania m.in. umyślnemu płoszeniu dziko występujących ptaków, w szczególności wymienionych w zał. I Dyrektywy, dla ochrony których został ustanowiony w międzywału [...] (poniżej [...] - aż do [...]) - obszar Natura 2000 "Dolina [...] ",

- art. 4 ust. 7 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. U. UE L. 327 z dnia 22 grudnia 2000r.) - państwa członkowskie podejmą wszelkie działania aby nie dopuścić do pogorszenia dobrego stanu ekologicznego lub dobrego potencjału ekologicznego oraz zapobiegające pogorszeniu się ze stanu bardzo dobrego do dobrego danej części wód powierzchniowych.

W ocenie skarżącego, [...] WINB przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. i z dnia [...] marca 2012r., rażąco naruszył (rozszerzającej zakres nakazanych prac) - art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r.

Tym samym GINB, na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., powinien był wszcząć i przeprowadzić postępowanie nadzwyczajne, w którym wyjaśniono by wszystkie okoliczności wydania decyzji w kontekście przepisów o ochronie środowiska.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skargę należało uwzględnić.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił dlaczego, pomimo ewidentnego powoływania się przez Towarzystwo [...] na dbałość o ochronę środowiska i podnoszenia zarzutów, wobec kwestionowanej decyzji, organ uznał, że nie istnieje interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania administracyjnego. Niewątpliwe pojęcie "interesu społecznego" o jakim mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest w przepisach prawa wyjaśnione i wymaga każdorazowo indywidualnej oceny.

Zdaniem Sądu, nie ma w uzasadnieniach skarżonych postanowień, przedstawienia motywów jakimi kierował się organ, uznając brak wykazania przez Towarzystwo (czy też obiektywny brak) istnienia interesu społecznego we wszczęciu żądanego postępowania.

Zgodnie z art. 5 i art. 74 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ochrona środowiska jest jedną z podstawowych funkcji państwa i obowiązkiem władz publicznych. Zasadniczo zatem ochrona środowiska leży w interesie społecznym. Oczywiście organizacja społeczna powinna przytoczyć okoliczności konkretyzujące interes społeczny na jaki powołuje się w danej sprawie, jednak in concreto za wystarczające należy uznać powołanie się na dbałość o przyrodę, dążenie do zapewnienia maksymalnej ochrony środowiska w tym ptaków, w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji.

Z niedookreślonego charakteru pojęcia "interes społeczny" wynika, że wykluczone jest domaganie się od organizacji społecznej udowodnienia istnienia tej przesłanki, w tym zasadności wnoszonego żądania, o ile z przytoczonych we wniosku twierdzeń może wynikać jego istnienie, we wskazanym wyżej rozumieniu. Podkreślić trzeba, że składnikiem interesu społecznego organizacji domagającej się wszczęcia postępowania, nie jest udowodnienie przez organizację, słuszności zarzutów prawnych formułowanych wobec kwestionowanych decyzji administracyjnych.

Z pewnością nie mogła być podstawą do odmowy wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego - poprzez powołanie się na brak interesu społecznego w jego wszczęciu - dokonana przez organ merytoryczna analiza sprawy i ocena, iż kwestionowana decyzja jest prawidłowa.

Zatem przy ponownym rozpoznaniu wniosku Towarzystwa [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011r., zmienionej decyzją z dnia [...].03.2012r., organ powinien wziąć pod uwagę okoliczność, że wystąpienie w niniejszej sprawie interesu społecznego winno być oceniane w powiązaniu z celami statutowymi organizacji oraz normami prawa materialnego, regulującymi zagadnienia stanowiące przedmiot rozstrzyganej sprawy. Natomiast rozumienie "interesu społecznego" powinno uwzględniać dokonaną wyżej wykładnię.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270.), orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.