Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 436/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 209 , art. 219, art. 239a i art. 239 e
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: Art. 61 par. 1 , 2, i 3 i art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skarg "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 stycznia 2014r. nr [....] z dnia 17 stycznia 2014r. nr [....] z dnia 17 stycznia 2014r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych skargi oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2008 r. znak: [...] udzielił A Sp. z o.o. z siedzibą w C zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...].

Następnie w dniu 8 października 2012 r. wpłynęły do Izby Celnej wnioski A Sp. z o.o. z siedzibą w C o wznowienie postępowań w sprawie zmiany opisanego wyżej zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier. W uzasadnieniu wniosku Spółka powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, wskazując, że wobec bezskuteczności i niemożności stosowania przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, to jest wobec zakazu zmiany zezwoleń w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, z uwagi na brak jego notyfikacji, należy uznać, że wnioskowana zmiana jest słuszna i zasadna. Postępowania objęte wnioskiem o wznowienie zostały zakończone decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Celnej:

1) z dnia [...] 2010 r. znak: [...];

2) z dnia [...] 2010 r. znak: [...];

3) z dnia [...] 2010 r. znak: [...]

Postępowania te zostały wznowione w dniu 8 listopada 2012 r., a następnie zawieszone w dniu 9 listopada 2012 r. do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10.

W czasie, gdy postępowania te były zawieszone Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2010 r. znak: [...]. W rezultacie opisane wyżej zezwolenie udzielone decyzją z dnia [...] 2008 r. znak: [...] zostało w całości cofnięte.

Następnie w dniu [...] 2013 r. Dyrektor Izby Celnej wydał decyzje znak:

1) [...],

2) [...],

3) [...].

Tymi decyzjami zostały umorzone postępowania wznowione postanowieniami z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r. znak: [...] zezwalającej na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier.

Jako podstawy prawne decyzji wskazano art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.).

W uzasadnieniach decyzji z dnia [...] 2013 r. organ I instancji zaznaczył, że wnioski strony, jak i całe postępowania prowadzone przed organem koncesyjnym, dotyczyły wznowienia postępowań zakończonych decyzją ostateczną w zakresie odmowy zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych. Organ wskazał, że z brzmienia przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych wynika wyraźny zakaz zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry. Ponadto z istoty swojej zmiana zezwolenia jest możliwa tak długo jak długo istnieje samo zezwolenie. Nie można bowiem zmieniać decyzji, która z mocy samego prawa w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, przestała funkcjonować w obrocie prawnym. Organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji cofającą A Sp. z o.o. w całości zezwolenie z dnia [...] 2008 r. znak: [...], wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 74 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Skoro zaś cofnięte zezwolenie utraciło swoją ważność, to postępowanie w sprawie jego zmiany stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

Odwołania od powyższych decyzji wniosła A Sp. z o.o. z siedzibą w C, zarzucając im naruszenie:

1) art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 - poprzez błędną wykładnię tych przepisów wyrażającą się mylnym założeniem, że do oceny, czy sporne przepisy mają "techniczny" charakter niezbędne jest poczynienie szeregu ustaleń faktycznych w drodze postępowania dowodowego ("obejmującego m.in. porównanie liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i liczby kasyn oraz liczb dotyczących automatów do gier w powiązaniu ze zmienionym stanem prawnym, ustalenie możności zaprogramowania albo przeprogramowania automatów do gier o niskich wygranych, ustalenie wpływu gier na automatach na uzależnienie graczy, także w kontekście zwiększania wygranych na automatach według nowych uregulowań") oraz błędne uznanie, że dopiero te ustalenia pozwolą na orzeczenie, czy sporne przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter "techniczny";

2) art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w związku z § 2 ust. 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 597 ze zm.) oraz § 3-5 tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych oraz powołanych przepisów rozporządzenia, wyrażającą się mylnym założeniem, że do oceny, czy sporny przepis ma "techniczny" charakter, niezbędne jest poczynienie szeregu ustaleń faktycznych w drodze postępowania dowodowego;

3) art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy 98/34 w związku z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez niezastosowanie przez organ wiążącej wykładni dokonanej przez TSUE wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 F i in. odnoszącej się również do przepisu z art. 138 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, która to wykładnia prawnie wiążąco określiła kryteria, którymi powinien kierować się sąd krajowy przy rozstrzyganiu o "technicznym" charakterze spornych przepisów ustawy o grach hazardowych, a których prawidłowe zastosowanie jest wystarczające dla sądu krajowego dla celów rozstrzygnięcia rzeczonego problemu i nie tylko nie wymaga poczynienia dalszych ustaleń faktycznych, czy też jakiegokolwiek postępowania dowodowego, ale wręcz się temu sprzeciwia, wyposażając sąd krajowy w użyteczne instrumentarium pozwalające rozstrzygnąć kwestię "technicznego" charakteru spornych przepisów, jak również wskazujące na sąd krajowy jako na organ, który jest w obowiązku takiego rozstrzygnięcia dokonać, bez cedowania go na organy celne;

4) art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych na terenie województwa małopolskiego.

Dyrektor Izby Celnej rozpatrzył odwołania i dnia 17 stycznia 2014 r. wydał decyzje znak:

1) [...],

2) [...],

3) [...].

Tymi decyzjami utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, jako podstawę prawną wskazując art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Dyrektora o bezprzedmiotowości postępowań świadczył fakt, że decyzją ostateczną z dnia [...] 2013 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie tego organu z [...] 2010 r., mocą którego cofnięto w całości zezwolenie z dnia [...] 2008 r. na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 74 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Zatem konsekwencją prawną wypływającą z decyzji o cofnięciu zezwolenia jest niemożność wprowadzenia jakiejkolwiek zmiany w treści tego zezwolenia. Dlatego organ I instancji prawidłowo zastosował art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, uznając, iż brak przedmiotu postępowania, tj. decyzji, której zmiany domagała się Spółka, jest równoznaczny z bezprzedmiotowością postępowań, skutkującą koniecznością ich umorzenia.

Dyrektor stwierdził, że wskazane w odwołaniu regulacje nie były podstawą wydania zaskarżonych decyzji, a zatem kwestia techniczności przepisów ustawy o grach hazardowych oraz ich oceny pod kątem przewidzianego przepisami dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady obowiązku notyfikacji wykracza poza ramy tego postępowania, a zarzuty z tym związane nie mogły być uznane za trafne.

Skargi na opisane wyżej decyzje Dyrektora Izby Celnej wniosła A Sp. z o.o. z siedzibą w C, zarzucając im naruszenie:

1) art. 208 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowych sprawach zachodziły przesłanki do umorzenia postępowań oraz bezpodstawne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia nieostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. w sprawie cofnięcia w całości zezwolenia na prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych na terenie województwa [...];

2) art. 239a Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i wadliwe przyjęcie przez organ, że nieostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. cofająca w całości zezwolenie na prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych, stanowić może podstawę innych merytorycznych rozstrzygnięć.

Strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu.

Podkreślić należy, że zarzuty skarg opierają się na twierdzeniu, iż w chwili wydania zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 stycznia 2014 r. (znak: [...], [...] oraz [...]) o umorzeniu postępowania decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. znak: [...] cofająca stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] 2008 r. [...] - była nieprawomocna i niewykonalna. Tymczasem decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. znak: [...], a więc została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji i jako taka jest decyzją ostateczną, a co za tym idzie wykonalną. Zgodnie bowiem z art. 239e Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba, że wstrzymano jej wykonanie. Ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej jest w szczególności każda decyzja wydana przez organ drugiej instancji po wyczerpaniu toku instancji.

W związku z powyższym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 239a Ordynacji podatkowej, gdyż ten przepis odnosi się do decyzji nieostatecznej, stanowiąc, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższego przepisu organ nie mógł zastosować przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, gdyż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. znak: [...] jest decyzją ostateczną.

Decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a sprawa sądowoadministracyjna jej dotycząca toczy się pod sygnaturą III SA/Kr 1236/13. Wyjaśnić trzeba, że skarga do sądu administracyjnego jest środkiem zaskarżenia o charakterze niesuspensywnym, czyli jej wniesienie nie wstrzymuje automatycznie, z mocy prawa, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 2 lub 3 ppsa. W sprawie III SA/Kr 1236/13 w dniu 11 grudnia 2013 r. zostało wydane przez WSA w Krakowie postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jednakże postanowienie to nie stało się prawomocne, ponieważ zostało zaskarżone zażaleniem przez Dyrektora Izby Celnej, a zażalenie to zostało rozpoznane dopiero w dniu 24 kwietnia 2014 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt II GZ 179/14 oddalił zażalenie Dyrektora Izby Celnej na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2013 r. To zaś oznacza, że w dacie wydania decyzji zaskarżonych w niniejszej sprawie, to jest w dniu 17 stycznia 2014 r., decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych była ostateczna i wykonalna.

W konsekwencji należy uznać, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej art. 208 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej. Powołany art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania stanowi obligatoryjną przesłankę do jego umorzenia. Stan bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania ma charakter przedmiotowy i oznacza brak przedmiotu postępowania, to jest brak konkretnej sprawy, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany wydać rozstrzygnięcie o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu w oparciu o przepisy prawa materialnego.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca domagała się zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach na niskich wygranych na obszarze województwa [...] w zakresie zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych, poprzez zastąpienie dotychczasowej lokalizacji punktu gier na automatach na wskazane we wniosku lokalizacje. Tymczasem, jak już była mowa wyżej, w dniu [...] 2013 r. została wydana przez Dyrektora Izby Celnej decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji cofającą stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] 2008r. [...]. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że powstał stan bezprzedmiotowości postępowania o charakterze następczym, co obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania.

Należy podkreślić, że sąd administracyjny, sprawując kontrolę legalności decyzji administracyjnej, bada, czy została ona wydana na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a także z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Późniejsze zmiany w zakresie stanu faktycznego czy stanu prawnego sprawy nie mają wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Dlatego skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.