Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1054/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 3a pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Dnia 31 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 roku sprawy ze skargi M. W. na czynność (pismo) Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy dotyczącej zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1054/16

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z 17 sierpnia 2016 r. M.W. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. o zawarcie umowy dotyczącej zwrotu kosztów dowozu dziecka, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność sprzężoną, tj. autyzm dziecięcy i upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym do Niepublicznej Szkoły Podstawowej zlokalizowanej w Ł. przy ul. A. 105.

Do wniosku dołączyła: orzeczenie z 18 czerwca 2014 r. wydane przez Specjalistyczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną Doradztwa Zawodowego i dla Dzieci z Wadami Rozwojowymi orzekającą o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność sprzężoną, tj. autyzm dziecięcy i upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym ze szczegółowymi zaleceniami i uzasadnieniem dotyczące jej syna F.W. oraz orzeczenie o niepełnosprawności z 14 kwietnia 2015 r. wystawione przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł.

Pismem z 5 września 2016 r. Prezydent Miasta Ł. poinformował M.W., że zgodnie z treścią art. 17 ust. 3a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.) zwrot kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego przysługuje w przypadku, gdy uczeń uczęszcza do najbliższej szkoły. Miasto Ł. nie posiada jednak takiego obowiązku, jeżeli uczeń uczęszcza do szkoły niepublicznej położonej dalej niż najbliższa szkoła mogąca zapewnić realizację zaleceń przywołanego orzeczenia. Tym bardziej, jeśli Miasto Ł. jest w stanie zapewnić dziecku niepełnosprawnemu możliwość edukacji i terapii we własnej, tj. publicznej placówce.

Organ poinformował dalej, iż najbliższą szkołą podstawową jest szkoła funkcjonująca w Zespole Szkół Specjalnych Nr [...] przy ul. B. 2a. Szkoła ta, nie tylko jest szkołą najbliższą miejsca zamieszkania dziecka wnioskodawczyni, ale również realizuje terapię w następujących formach: pedagogicznej, logopedycznej z uwzględnieniem komunikacji alternatywnej, rehabilitacji ruchowej, integracji sensorycznej. Szkoła jest odpowiednio wyposażona i zapewnia pomoc socjalno-bytową. Zajęcia rewalidacyjne realizowane są zgodnie z indywidualnym programem zajęć i uwzględniają wszystkie potrzeby ucznia w zakresie rewalidacji indywidualnej. Zajęcia te prowadzone są w 2-4 osobowych grupach, zgodnie z przepisami zawartymi w rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej. W szkole realizowane są różnorodne zajęcia pozalekcyjne sprzyjające rozwojowi i wzmacnianiu zainteresowań uczniów.

W dniu 16 września 2016 r. M.W. na podstawie art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] wezwała Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego pismem z 5 września 2016 r. doręczonym 8 września 2016 r.

W uzasadnianiu swojego stanowiska podniosła, że jako rodzic decyduje o wyborze szkoły dla syna. Pozostaje on od 2010 roku pod opieką najpierw Niepublicznego Przedszkola prowadzonego przez Fundację [...] w Łodzi, ul. A. 105, a następnie Niepublicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez tę Fundację. Wskazała, że usprawnianie funkcjonowania syna dokonuje się w wyniku nieprzerwanego stosowania form terapii opartych na faktach – evidence-besed. Należy do nich terapia behawioralna, z której syn korzysta w Centrum Terapii Fundacji [...]. W Niepublicznej Szkole Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] w Ł. F. pracuje według zindywidualizowanych programów również opartych na terapii behawioralnej. Programy te są pisane i rozliczane w kontekście jego potrzeb. Proces edukacji syna jest spójny z terapią i trwa nieprzerwanie od 2010 roku.

Podnosiła, że fakt, iż syn uczęszcza do szkoły niepublicznej, nie może ograniczyć jego prawa do edukacji w zakresie jego możliwości i potrzeb. Co więcej w przepisie art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, z którego bezpośrednio wynika obowiązek zwrotu koszów dowozu niepełnosprawnego syna do szkoły, nie znajduje się regulacja, która zawężałby ten obowiązek jedynie do placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ w piśmie z 11 października 2016 r. stwierdził, że przepis art. 17 swym zakresem podmiotowym nie obejmuje uczniów spoza sieci szkół publicznych. Ponadto, jak wskazał organ, we wszystkich szkołach o specyfice szkoły specjalnej, nienależących do sieci szkół publicznych istnieje możliwość pokrycia przedmiotowego wydatku na dowóz dziecka, na podstawie udzielanej tym szkołom dotacji celowej mającej umocowanie w art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty. Zdaniem organu, zawarcie umowy dotyczącej zwrotu kosztów dowozu dziecka do Niepublicznej Szkoły Podstawowej naraziłoby Miasto Ł. na możliwość podwójnego finansowania tego samego zadania. Poza bowiem zawartą ze skarżącą umową, Miasto Ł. nadal miałoby obowiązek wypłacania dotacji (osobie prowadzącej szkołę), z której pokrywane są tego rodzaju wydatki w szkołach niepublicznych.

M.W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Prezydenta Miasta Ł. z 11 października 2016 r. w przedmiocie odmowy zawarcia umowy w zakresie zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego syna F.W. do zwrotu kosztów dojazdu do Niepublicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] w Ł., ul. A. 105. Zarzuciła w związku z tym ogólnie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wniosła o "uchylenie w całości zaskarżonej decyzji", "przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez Urząd Miasta Ł." oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnianiu skargi stwierdziła, że z przepisu art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty wynika jej prawo do zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego syna do szkoły, która najlepiej realizuje zlecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka. W pojęciu skarżącej, Miasto Ł. nie jest uprawnione do wskazania konkretnej placówki edukacyjnej dla jej dziecka - Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] przy ul. B. 2a w Ł. oraz nie jest właściwe do oceny, że ta placówka posiada najlepsze warunki do realizacji zaleceń z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jej syna. Skarżąca jako rodzic, ponosi odpowiedzialność za proces edukacji i terapii swojego dziecka. Do skarżącej, jako opiekuna prawnego dziecka, należy decyzja o wyborze placówki edukacyjnej. Dziecko skarżącej jest uczniem Niepublicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] od 2010 r. Od tego czasu realizuje zindywidualizowane programy edukacyjno-terapeutyczne odpowiadające na jego specjalne potrzeby. Proces terapii i edukacji jest spójny i nieprzerwany, dzięki czemu przynosi efekty. W takiej sytuacji faktycznej zawarcie umowy w zakresie zwrotu kosztów dowozu dziecka do Niepublicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] nie może podlegać uznaniu administracyjnemu a stanowić winno czynność administracyjną.

W odpowiedzi na skargę Miasto Ł. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie. Według zaś art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.

W wyniku przeprowadzenia oceny zasadności skargi, stwierdzić należało, że zasługuje ona na uwzględnienie, a wobec tego wystąpiły podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 2156) [dalej: ustawa o systemie oświaty]. Spór pomiędzy stronami postępowania dotyczył zaś użytego w wyżej powołanym przepisie sformułowania "najbliższa szkoła", w kontekście jej usytuowania geograficznego jak i możliwości objęcia zakresem przedmiotowym przepisu także szkół niepublicznych, co było kwestionowane przez organ.

Zgodnie z treścią przywołanej regulacji prawnej, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia.

Przytoczony przepis zawiera w sobie odwołanie do kwestii niepełnosprawności dzieci realizujących obowiązek szkolny. Zamieszczenie powyższego odwołania wskazuje na to, że intencją ustawodawcy było, aby odkodowywania omawianej normy dokonywać w odniesieniu do rodzaju niepełnosprawności konkretnego dziecka. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że dzieci, do których odnosi się przedmiotowy przepis, mogą różnić się rodzajem posiadanej niepełnosprawności, a także jej zakresem.

Zwrócić należy uwagę, że art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty otrzymał obowiązującą treść w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 115, poz. 791), stanowiącej kolejny etap zmian tego przepisu, dokonywanych począwszy od jego dodania ustawą z 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 117, poz. 759). Pierwotne brzmienie nakładało na gminę ogólny obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci niepełnosprawnych uczęszczających do publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Kolejna nowelizacja dokonana ustawą z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194) obowiązkiem gminy ustanawiała zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, gimnazjum lub placówki wymienionej w art. 2 pkt 5 (specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim, realizację obowiązku szkolnego), do której uczniowie zostali skierowani przez organy wymienione w art. 71b ust. 5-5b. Następna zmiana dokonana została ustawą z 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 137, poz. 1304), a z dniem 30 lipca 2007 r. art. 17 ust. 3a uzyskał kształt, który (po dokonanych jeszcze później zmianach nie mających istotnego znaczenia z punktu widzenia problemu rozważanego w tej sprawie) obowiązuje do chwili obecnej.

Prześledzenie kierunku zmian wskazuje na stopniowe wprowadzenie regulacji polepszających położenie uczniów z najpoważniejszymi uszczerbkami zdrowotnymi - upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim oraz upośledzonych umysłowo i jednocześnie z innymi niepełnosprawnościami, realizujących obowiązek szkolny i obowiązek nauki w specjalnych placówkach, w tym w ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych. Początkowo gmina, w ramach realizacji zadań oświatowych zobowiązana była do zapewnienia takim uczniom bezpłatnego transportu pod opieką do najbliższej placówki. Potem ustawodawca uzupełnił to rozwiązanie wariantową możliwością dowożenia dziecka przez rodziców, refinansowaną przez gminę w zakresie kosztów przejazdu ucznia i opiekuna środkami komunikacji publicznej, nadal jednak tylko do najbliższej placówki. Wreszcie ustawodawca pominął zastrzeżenie, ograniczające obowiązki gminy w wypadku uczniów głęboko upośledzonych i tych, u których upośledzenie sprzężone jest z niepełnosprawnościami, do organizacji dowozu pod opieką jedynie do najbliższego ośrodka. Zrezygnował także z określenia w ustawie zasad zwrotu kosztów dowozu realizowanego przez rodziców lub opiekunów do wydatków na komunikację publiczną ucznia i opiekuna, pozostawiając ustalenie zasad rozliczenia tych kosztów umownym uzgodnieniom pomiędzy gminą a rodzicami dziecka, którzy zapewniają dowożenie i opiekę.

W rezultacie, na gminie ciąży obowiązek zapewnienia uczniowi upośledzonemu w stopniu głębokim, a także takiemu, którego upośledzenie sprzężone jest z innymi niepełnosprawnościami, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego wypełnienie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Przy tym nie musi to być ośrodek położony najbliżej, takie bowiem zastrzeżenie zostało wyeliminowane w wyniku nowelizacji przepisu. Wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy, lecz osób, do których należy podejmowanie decyzji w imieniu ucznia w wykonaniu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do nauki i wyboru szkoły (art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji). Biorąc jednak pod uwagę ograniczenia, jakie stwarza głębokie upośledzenie, obawy, że wybór rodziców padnie na ośrodek położony daleko i obowiązki gminy w zakresie transportu pod opieką będą w związku z tym szczególnie uciążliwe i kosztowne, należy uznać za nieuzasadnione. Drugim, alternatywnym obowiązkiem gminy, aktualizującym się, jeśli rodzice ucznia upośledzonego w stopniu głębokim zdecydują się sami zorganizować dziecku odpowiedni dowóz do placówki, jest pokrycie kosztów przejazdu ucznia i jego opiekuna na zasadach ustalonych w umowie zawartej z rodzicami lub opiekunami ucznia. Wybór podmiotu realizującego transport ucznia pozostawiony został uznaniu rodziców w tym znaczeniu, że jeśli podejmą się dowozić ucznia we własnym zakresie, to gmina nie może przeciwstawić się temu rozwiązaniu, nawet gdyby miała zorganizowany transport i opiekę dla innych uczniów w takim samym stanie zdrowia i do tego samego lub bliższego ośrodka. Taki pogląd wyrażany jest w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Warszawie z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/07; WSA w Bydgoszczy z 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 1000/07; WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 211/08), a także w uchwale Sądu Najwyższego z 17 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 133/10). W uchwale tej Sąd Najwyższy wskazał, że powyższe rozumienie art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty jest wynikiem wykładni zarówno językowej, jak i systemowej i celowościowej, tj. prokonstytucyjnej, ponieważ uzyskany wynik uwzględnia ciążący na władzy publicznej obowiązek udzielania zgodnie z ustawą pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Celom tym nie odpowiadałaby wykładnia ograniczająca prawa przyznane osobom niepełnosprawnym, najciężej dotkniętym przez los, a uzasadniona potrzebą ochrony majątkowych interesów gminy. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (Sejm V kadencji, druk nr 781) przyjęte w art. 17 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy o systemie oświaty rozwiązanie było działaniem zamierzonym, a związany z wprowadzonymi zmianami wzrost wydatków ze środków własnych gmin był oszacowany i brany pod uwagę przy uchwalaniu ustawy nowelizującej.

Nie można w żadnym razie zgodzić się twierdzeniem organu, że możliwość sfinansowania kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego dotyczyć może jedynie szkół publicznych. Wywodzenie powyższego z treści art. 17 ust. 1 nie może być zaakceptowane. Zwrócić bowiem należy uwagę, że ust. 3a mający w tej sprawie zastosowanie jest przepisem nowym wprowadzonym do ustawy w późniejszym czasie. Stanowił więc swego rodzaju novum. Dotychczasowa regulacja przed rokiem 1999, przed wprowadzeniem tego przepisu, w ogóle nie odnosiła się osobno do dzieci niepełnoprawnych. Stanowił on zatem zupełnie nową regulację wprowadzoną do art. 17, a co najważniejsze sam ust. 3a jako samodzielna jednostka prawna, regulująca kwestię osób niepełnosprawnych nie zawiera zastrzeżenia, że chodzi jedynie o szkoły publiczne. Wyciąganie takiego wniosku byłoby więc nadinterpretacją. Podobnie rzecz ma się z treści art. 71b traktującego o kształceniu specjalnym osób niepełnosprawnych.

Dowodzenia nie wymaga również twierdzenie, że nie każda placówka szkolna posiada warunki odpowiednie do kształcenia dzieci obciążonych wszelkiego rodzaju niepełnosprawnościami. Tak więc dla każdego indywidualnego przypadku, należy dokonywać wykładni sformułowania "najbliższa szkoła".

Tak więc, na przedmiotową "bliskość" składać się będzie zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element – posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Szkołą najbliższą, o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty - jest zatem tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu (por. np. wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

Podobny sposób rozumienia omawianego sformułowania "najbliższa szkoła", prezentuje doktryna – m.in. w komentarzu Mateusza Pilicha do ustawy o systemie oświaty (lex omega 15/2017), stwierdzając, że "pojęcia tego nie powinno utożsamiać się w prosty sposób z geograficzną bliskością szkoły w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka. Należy mieć na uwadze szczególne okoliczności danego przypadku, a ściślej – jeżeli najbliższa szkoła nie może zapewnić dziecku odpowiednich metod pracy i nauki, dostosowanych do stopnia jego niepełnosprawności, to uczeń oraz jego rodzice mogą mieć interes nie tylko faktyczny, ale i prawny w tym, aby dziecko uczęszczało do innej szkoły".

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu istotnym było także wyjaśnienie okoliczności takiej, w oparciu o jakie dane należy ustalać to, która placówka szkolna będzie właściwa dla zapewnienia opieki stosownej do stopnia i rodzaju niepełnosprawności konkretnego dziecka.

W ocenie tutejszego Sądu, powyższej kwestii nie sposób pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek, o jakim mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty, czy też uznaniu kierownictwa placówki szkolnej. Należy bowiem mieć na względzie to, że powyższy przepis obejmuje swym zakresem odbiorcę ze wszech miar wyjątkowego i szczególnego. Odbiorcą uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są bowiem dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie upośledzenia umysłowego. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Tylko bowiem opinia lekarza stosownej specjalności, wrażona w omawianym zakresie, będzie posiadała walor bezstronnego i rzetelnego dowodu.

Taką opinię znajdujemy natomiast w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest w nim opisany m.in. rodzaj niepełnosprawności (szczegółowa diagnoza), a także zalecenia dotyczące dalszego sposobu postępowania z dzieckiem (w tym także dotyczące dalszego kształcenia) wraz z uzasadnieniem.

W ocenie tutejszego Sądu, powyższe orzeczenie winno wiec stanowić dla organu punkt odniesienia przy dokonywaniu wykładni sformułowania "najbliższa szkoła".

W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną jest to, że F.W. legitymuje się orzeczeniem z 18 czerwca 2014 r. (Nr [...]), wystawionym przez Specjalistyczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną Doradztwa Zawodowego i dla Dzieci z Wadami Rozwojowymi w Ł. o potrzebie kształcenia specjalnego.

We wspomnianym wyżej, ostatecznym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zalecono zastosowanie wobec dziecka F.W. kształcenie w szkole specjalnej oraz dostosowanie form i metod pracy do potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną (autyzm, upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym) poprzez między innymi: unikanie nadmiaru bodźców, tworzenie sytuacji sprzyjających poznawaniu otoczenia, instytucji i obiektów, z których chłopiec będzie w przyszłości korzystał. Organ rozstrzygający sprawę nie kwestionował, aby zalecenia wynikające z tej opinii mogły być realizowane w Niepublicznej Szkole Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...], tj. w szkole, do której F.W. obecnie uczęszcza. Odmowa zwrotu kosztów przejazdu syna skarżącej do tej szkoły wynikła bowiem z tego, że szkoła ta położona jest dalej od domu F.W. niż szkoły publiczne, prowadzone przez Miasto Ł., w szczególności szkoła podstawowa funkcjonująca w Zespole Szkół Specjalnych Nr [...] przy ul. B. 2a. W ten sposób, przy ocenie przesłanki bliskości szkoły, do której uczęszcza F.W. względem jego miejsca zamieszkania, organ uwzględnił jedynie jej położenie geograficzne, pomijając całkowicie jakąkolwiek, a zwłaszcza indywidualną i wynikającą z posiadanych przez tego ucznia orzeczeń ocenę, czy szkoła do której uczęszcza pozwala jednak lepiej realizować zalecenia wynikające ze wspomnianych orzeczeń, niż szkoła, do której powinien on, zdaniem organu, uczęszczać.

Organ nie poddał przy tym jakiejkolwiek ocenie argumentów skarżącej strony, że F.W. pozostaje od 2010 roku pod opieką najpierw Niepublicznego Przedszkola prowadzonego przez Fundację [...], a następnie Niepublicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] w Ł., ul. A. 105. Ponadto, że usprawnianie funkcjonowania zainteresowanego dokonuje się w wyniku nieprzerwanego stosowania form terapii opartych na faktach – evidence-besed, do których należy terapia behawioralna, z której F.W. korzysta w Centrum Terapii Fundacji [...], a która przynosi konkretne rezultaty w obszarze samodzielności. Co szczególnie istotne, w Niepublicznej Szkole Podstawowej prowadzonej przez Fundację [...] w Ł. F.W. pracuje według zindywidualizowanych programów również opartych na terapii behawioralnej. Programy te są pisane i rozliczane w kontekście jego potrzeb. Proces jego edukacji jest spójny z terapią i trwa nieprzerwanie od 2010 roku.

Reasumując, w realiach faktycznych sprawy, szkołą najbliższą dla F.W. (zgodnie z wymogiem przepisu art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty), jest Niepubliczna Szkoła Podstawowa prowadzona przez Fundację [...], przy ul. A. 105 w Ł.

W związku z powyższym, uznając badaną skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 146 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

bg