Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 18, art. 20a, art. 92a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: Art. 6, art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...], Marszałek Województwa na podstawie:

- art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.),

nałożył na skarżącego – M. P. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

W uzasadnień Organ I instancji podał, że w dniu [...] 2011 r. pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa na przystanku "K – Dworzec Główny Z G" przeprowadzili kontrolę autobusu marki Mercedes o numerach rejestracyjnych [...] z tablicą kierunkową "M", należącego do skarżącego - przedsiębiorcy M. P., który podjechał na przystanek celem zabrania pasażerów. Wcześniej, tj. od godz. 10:38 wymieniony wyżej autobus oczekiwał na przystanku "K – Dworzec Główny Z G" dla kierunku przeciwnego, gdzie około godziny 10:46 odjechał w stronę ul. W.

Organ I instancji podał, że z wydanego przedsiębiorcy przez Marszałka Województwa zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej M – K oraz z obowiązującego rozkładu jazdy wynikało, że kierowca autobusu powinien rozpocząć kurs do M z przystanku początkowego "K Parking przy ul. K" o godz. 10:49. Kierowca autobusu wyjaśnił, że powodem nie rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego "K Parking przy ul. K" był jego pobyt w aptece znajdującej się w Galerii Handlowej, gdzie dokonał zakupu lekarstw. Na dowód kierowca okazał kontrolującym paragon z apteki, z którego wynikało, że zakupu dokonano o godz. 10:28. Organ I instancji uznał zatem, że nie rozpoczynając kursu z przystanku początkowego "K Parking przy ul. K" kierowca autobusu naruszył warunki udzielonego zezwolenia nr [...] w zakresie ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków, co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 i 1a oraz art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji wskazał przy tym, że kierowca autobusu potwierdził w trakcie kontroli fakt nie rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego oraz podpisał protokół kontroli wraz z załącznikiem (opis stwierdzonych naruszeń) nie wnosząc do niego zastrzeżeń, a ponadto wpisując uwagę "podano do protokołu" potwierdził stwierdzone nieprawidłowości. Organ I instancji podał też, że stwierdzone naruszenie przez przedsiębiorcę warunków udzielonego zezwolenia, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obliguje organ przeprowadzający kontrolę do nałożenia kary pieniężnej. Organ ten zaznaczył, że nie znalazł żadnych podstaw do umorzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, który domagał się jej uchylenie i umorzenia postępowania w sprawie.

Skarżący zaprzeczył, jakoby kierowca nie zgłosił żadnych uwag do protokołu. W trakcie kontroli kierowca wyjaśnił bowiem, że przyczyną pominięcia pierwszego przystanku było jego bardzo złe samopoczucie i związana z tym konieczność zakupienia leków w aptece. Natomiast w protokole uwzględniono jedynie fakt wizyty kierowcy w aptece w celu zakupu lekarstw. Skarżący stwierdził, że kierowca podpisał protokół, gdyż nie wiedział jaki wpływ na dalszy bieg sprawy może mieć taka okoliczność. W ocenie skarżącego, kierowca zachował się w sposób odpowiedzialny, gdyż nie chcąc stwarzać zagrożenia dla ruchu drogowego i pasażerów postanowił nie kontynuować jazdy i udał się do najbliższej apteki. Dalszą jazdę kierowca kontynuował, gdy poczuł się lepiej po zażyciu lekarstw. Skarżący podniósł również, że kierowca uznał, iż nie zdąży dojechać na czas na początkowy przystanek aby kontynuować jazdę zgodnie z rozkładem. Natomiast gdyby rozpoczął jazdę z miejsca, w którym się znajdował, mógł kontynuować jazdę zgodnie z warunkami zezwolenia, co też uczynił. Zdaniem skarżącego istotny w sprawie jest również fakt, że kierowca powziął decyzję, która była racjonalna zarówno pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego i pasażerów, jak i pod względem interesu społecznego oraz interesu strony – przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał przewóz. Skarżący podkreślił, że od ponad dwóch lat wykonuje przejazd na tej linii i w ciągu tego czasu nigdy na przystanku początkowym "K Parking przy ul. K" nie wsiadł ani nie wysiadał żaden pasażer. Co więcej, skarżący uważa, że to organ podczas kontroli dopuścił się rażącego naruszenia prawa, albowiem w wyniku długotrwałej i przewlekłej kontroli przewoźnik utracił dwa kolejne kursy. Takie zachowanie organu jest w ocenie skarżącego niedopuszczalne i sprzeczne z interesem społecznym oraz interesem strony, którymi organ powinien się kierować - zgodnie z podstawowymi zasadami prawa. Skarżący zarzucił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do wyjaśnienia i oceny tej kwestii, gdyż protokół kontroli z dnia [...] 2011r. jest lakoniczny i ogranicza się do stwierdzenia, że w miejscowości, na konkretnej ulicy, kierowca udał się do apteki znajdującej się przy jednym z przystanków, a kurs nie rozpoczął się z przystanku początkowego. W protokole nie uwzględniono natomiast przyczyn takiego zachowania się kierowcy. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie nie było podstaw do pominięcia wyjaśnień kierowcy odnośnie nagłych dolegliwości, na które się uskarżał. Skarżący stwierdził, że w sytuacji, gdy powyższy dokument jest niewystarczający do wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Skarżący zaznaczył, że chociaż naruszenie ustawy o transporcie drogowym obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej, to jednak nie zwalnia to organu od zachowania zasad wynikających z treści art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, pociągnięcie go do odpowiedzialności jest niezasadne, albowiem przesłanką odpowiedzialności przewoźnika powinno być wykazanie naruszenia warunków określonych w zezwoleniu. Brak takich ustaleń nie daje podstaw do przyjęcia odpowiedzialności w trybie ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił, że organ kontrolujący nie zwrócił uwagi na to, że zdarzenia, za które nałożono karę pieniężną nie można zakwalifikować jako czynu niedozwolonego. Ponadto podniósł, że nawet wykazanie przewoźnikowi naruszenia warunków określonych w zezwoleniu nie stanowi bezwzględnej przesłanki odpowiedzialności przewoźnika w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, skoro ustawodawca w art. 93 ust. 7 tej ustawy dopuszcza możliwość umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Skarżący stwierdził, że przepis ten nie ma charakteru fakultatywnego, dającemu organowi możliwość umorzenia postępowania, ale nakłada na niego obowiązek takiego działania w razie zaistnienia określonych w przepisie okoliczności. Zdaniem skarżącego, fakt zaistnienia nagłego złego samopoczucia kierowcy, na które to przedsiębiorca nie miał wpływu i nie mógł go przewidzieć należy do okoliczności losowych, których nikt nie jest w stanie przewidzieć i może mieć miejsce w każdym momencie. Skarżący wskazał również, że ustawodawca w art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący uważa, że w sytuacji, kiedy zachodzą okoliczności wymienione w powyższych przepisach, a organ kontrolny odmawia ich zastosowania, to jest to niezgodne z celem, dla którego ustanowiono te przepisy i tym samym, czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Decyzją z dnia 13 stycznia 2012 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2011 r. Nr [...].

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję z dnia [...] 2012 r. wpłynęła skarga skarżącego M. P., który domagał się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 579/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż skarga jest uzasadniona, chociaż z innych względów niż zawarte w skardze. Sąd zauważył, iż w chwili orzekania przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny. W dniu 1 stycznia 2012 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), na mocy której zmieniono brzmienie art. 92, art. 92a, art. 93-95 ustawy o transporcie drogowym, dodano do treści ustawy art. 92b i art. 92c, a ponadto uchylono dotychczasowy załącznik nr 1 do ustawy oraz dodano załączniki nr 1-3. Zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Tymczasem organ odwoławczy mimo orzekania po zmianie przepisów ustawy o transporcie drogowym zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym, które obowiązywały w dniu kontroli i w dacie orzekania przez organ I instancji.

W związku z powyższym Sąd nakazał przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalenie, które przepisy starej czy nowej ustawy należy stosować w niniejszej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt [...] na podstawie:

- art. 18b ust. 1 i 2, art. 20a ust. 1, art. 92a , art. 92c, art. 93 ust. 1-7, art.

94 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 3 (Ip. 2.2.2) do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj: Dz. U. 2012 r. Nr 1265, ze zm.);

- § 4 i n. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. 2009 r. Nr 145 poz. 1184);

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. Nr 2012 r. poz. 270, ze zm.);

- art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego;

utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia 28 października 2011 r. w mocy.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 2012.270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest wymierzenie kary pieniężnej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj: Dz. U. 2012 r. Nr 1265, ze zm.), w związku z naruszeniem warunków przewozu osób przez przedsiębiorcę prowadzącego przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym.

Organ wskazał, iż w chwili orzekania przez organ odwoławczy ustawa o transporcie drogowym obowiązuje w innym brzmieniu, aniżeli tym, które było aktualne na dzień stwierdzonego naruszenia oraz wymierzenia kary przez organ I instancji.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. 2011 r. Nr 244 poz. 1454) przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

Mając powyższe na uwadze, a także wskazania zawarte w w/w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., organ wskazał, iż prawidłowe rozpoznanie sprawy wymaga zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy obowiązujących w brzmieniu nadanym im nowelizacją z dnia 16 września 2011 r.

Organ wskazał, iż art. 18b ustawy o transporcie drogowym, określa zasady którym podlegają przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym.

Szczegółowe warunki, tryb i sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przewozu drogowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.

Organ podniósł, że w niniejszej sprawie skarżącemu udzielono zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej M - K przez J - K - B - G – W - M- G - L. Zgodnie z art. 20 ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym, załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy. Z dołączonego do akt sprawy rozkładu jazdy wynika, że przystankami końcowymi i początkowymi w zależności od kierunku jazdy są: K Parking przy ul. K i M ul. P.

Organ wskazał, iż jak wynika z dokumentacji, w stosunku do przewoźnika została w dniu [...] 2011 r. przeprowadzona kontrola. Ze sporządzonego protokołu nr [...] wynika, że kierowca autobusu MERCEDES, nr rej. [...], K. G. rozpoczął kurs o godz. 10.52 na przystanku "Dworzec Główny G Z", a nie z przystanku "K parking ul. K", co stanowi naruszenie w/w zezwolenia. Kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli.

Stwierdzić zatem należy, iż jest niewątpliwe, iż w dniu kontroli przewoźnik rozpoczął kurs z niewłaściwego przystanku autobusowego.

Kolegium wskazało, iż podawane w toku sprawy wyjaśnienia nie pozwalają na stwierdzenie, iż zaszły okoliczności, o których mowa jest w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Kolegium podziela w tym zakresie stanowisko składu Kolegium, jakie wyrażono na gruncie poprzednio obowiązującego art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w decyzji z dnia [...] 2012 r. i stwierdza, iż również obecnie obowiązujący art. 92c ustawy nie pozwala na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Organ wskazał, iż w/w art. 92c ust. 1 ustawy obejmuje swoją hipotezą szczególne sytuacje życiowe, dopuszczające, na zasadzie wyjątku, odstępstwo od zasad przewozu. Muszą to być okoliczności, których wykonujący transport drogowy nie mógł przewidzieć, przy czym chodzi tutaj o pewien stopień staranności co do zapobiegania określonym sytuacjom, jaki powinien być wymagany od podmiotu profesjonalnie zajmującego się działalnością przewozową. Jednocześnie są to sytuacje niezależne od przewoźnika, na które nie miał wpływu.

Do takich sytuacji można zatem zaliczyć np. nagłą konieczność udzielenia pomocy lekarskiej pasażerowi (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2008 r., II GSK 496/08). Są to zatem wyjątkowe sytuacje i to takie, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09).

Odnosząc się do tego, czy powyżej wskazane okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie, Kolegium stwierdza, że podnoszone w toku sprawy wystąpienie nagłej dolegliwości kierowcy K. G. - która wymagała zakupu leków w celu jej zwalczenia - nie została stwierdzona ani w protokole kontroli, ani także innym dowodem, oprócz zapewnienia skarżącego.

Stwierdzoną w niniejszej sprawie sytuację nie można uznać, w świetle całokształtu materiału dowodowego, za okoliczność, na którą przewoźnik nie miał wpływu, a przez co nastąpiło naruszenie warunków zezwolenia. Jak wynika z akt sprawy, leki - które były lekami związanymi z przeziębieniem ("Coldrex" oraz "Strepsils") - zostały zakupione o godzinie 10:28. Odjazd natomiast nastąpił o godzinie 10:46. Mając to na uwadze nie można zatem stwierdzić, iż składane w sprawie wyjaśnienia są wiarygodne.

Jednocześnie Kolegium, w skład za poprzednim składem Kolegium rozpoznającym niniejszą sprawę podniosło, iż nie ma znaczenia, że nie wpłynęła żadna skarga potencjalnych pasażerów, którzy nie mogli rozpocząć podróży z przystanku, który został ominięty przez kierowcę autobusu.

Kolegium uznało, iż mając na uwadze obowiązujące w dacie orzekania przez Kolegium przepisy oraz materiał dowodowy zgromadzony w toku sprawy stwierdzić należy, iż kara pieniężna została w niniejszej sprawie nałożona na przewoźnika zasadnie. Naruszenie warunków przewozu jest niewątpliwe i zostało należycie udokumentowane. Nie było przy tym potrzeby wyznaczania rozprawy administracyjnej, czy też przesłuchiwania strony, czy świadków. W opinii Kolegium nie zachodziły bowiem wątpliwości co do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Kolegium podkreśliło, jednocześnie, że organ administracyjny nie ma możliwości wyboru określonego rozstrzygnięcia i jest obowiązany do nałożenia kary pieniężnej, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie, jak wyżej wykazano, takie okoliczności nie występują.

Wskazać również należy, że wysokość kary została określona prawidłowo. W poprzednim stanie prawnym w załączniku do ustawy o transporcie drogowym wskazano, iż wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3.000 zł (pkt 2.2.3. załącznika). Jak stwierdza się w obecnie obowiązującym załączniku nr 3 ustawy o transporcie drogowym w części Naruszenie przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób (pkt 2.2.3), za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Stwierdzić zatem należy, iż wysokość kary za stwierdzone naruszenie się nie zmieniła.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego – M. P.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - a mianowicie art. 92c ust. 1 pkt i ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. Nr 1265 j.t.), polegające na jego niezastosowaniu, co doprowadziło do kontynuowania wszczętego postępowania i w konsekwencji ustaleniu, iż okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem - miał wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które podmiot ten mógł przewidzieć,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, polegające na niepodejmowaniu przez organ administracyjny działań zgodnie z normami praworządności,

- art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wszelkie wątpliwości strony odwołującej się, zostały ostatecznie i wyczerpująco wyjaśnione,

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nie prowadzenie przedmiotowego postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący ponownie podniósł, że przyczyną nieodjechania autobusu z właściwego przystanku - dnia [...] 2011 r. - było niespodziewane, jak i również niemożliwe do przewidzenia zdarzenie, a mianowicie zły stan zdrowia i samopoczucia kierowcy, tj. stan podgorączkowy, ból głowy oraz gardła.

Z uwagi zatem na powyższe, kierowca nie chcąc narażać bezpieczeństwa pasażerów (poprzez kierowanie pojazdem w stanie fizycznym mogącym doprowadzić do niewłaściwej oceny sytuacji drogowej jak, i również opóźnionej reakcji kierującego na potencjalne nagłe zdarzenie drogowe) - był zmuszony do przerwania prowadzenia pojazdu i udania się do najbliżej znajdującej się apteki, celem dokonania zakupu odpowiednich leków.

Okoliczność ta, została ujęta w protokole kontroli przeprowadzonej dnia [...] 2011 r., poprzez opis zdarzenia oraz dołączenie dokumentacji fotograficznej w postaci paragonu z apteki. Jednocześnie należy wskazać, iż w ww. protokole w miejscu przeznaczonym na uwagi, jest adnotacja, iż takowe zostały przedstawione do protokołu.

Dodatkowo skarżący podniósł, iż w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z dnia 7 września 2009 r.) w § 3 nie zostało wskazane jak szczegółowo ma być ten protokół sporządzony, natomiast w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa skarżący zarzucił, iż podczas kontroli inspektorzy uzyskali więcej informacji odnośnie zdarzenia, aniżeli zostało zapisane w protokole. Stąd też, zadaniem organu I instancji - było wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących przedmiotowego zdarzenia, tym bardziej, że zarzuty odwołania wyraźnie dotyczyły również braków w protokole, strona skarżąca wskazywała również na konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów na ww. okoliczność. Jednak organ odwoławczy ustalił, iż protokół z przeprowadzonej kontroli jest wystarczającym dowodem w niniejszej sprawie i nie przeprowadził dodatkowego postępowania w tym zakresie.

W ocenie skarżącego organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w żadnej mierze - nie jest zwolniony od obowiązku stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z treści Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie zwalniają organu od zachowania zasad wynikających z treści art. 7 i 77 k.p.a., statuujących zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Istotnym również jest to, że postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. Skarżący podkreślił, iż w orzecznictwie wyraźnie wskazuje się, iż protokół kontroli pojazdu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, nie może stanowić jedynego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego, jeżeli okoliczności zdarzenia wskazują na konieczność i możliwość przeprowadzenia innych dowodów dla ustalenia, czy i w jakim zakresie nastąpiło naruszenie przepisów wskazanej ustawy.

Zdaniem skarżącego, zdarzenie będące przedmiotem nałożenia kary pieniężnej - było zdarzeniem wyjątkowym, niemożliwym do przewidzenia, a kierowca chcąc w sposób bezpieczny dla pasażerów kontynuować jazdę był niejako zmuszony odczekać kilkanaście minut tj. od chwili zakupu leków godz. 10.28, aż do wznowienia kursu o godz. 10.46 z przystanku, na którym się zatrzymał tj. "K - Dworzec Główny G Z".

W ocenie skarżącego, można wywnioskować, iż kierowca był w na tyle złym stanie, że musiał odczekać na działanie leków prawie 10 minut.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 6 k.p.a. Zdaniem skarżącego w tej konkretnej sytuacji chodzi o naruszenie norm prawa materialnego a mianowicie treści art. art. 92a ust 7 pkt v w zw. z art. 92c ust. i pkt i ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne ustalenie, że okoliczności niniejszej sprawy - nie są wystarczające do umorzenia przedmiotowego postępowania, z uwagi na fakt, iż przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz, że przedmiotowe naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie można było przewidzieć ( nawet przy dużej staranności nie jest się w stanie przewidzieć czyjejś choroby). Okoliczności, w których doszło do podjęcia przez kierowcę decyzji odjazdu z innego przystanku nie zostały we właściwy i wyczerpujący sposób wyjaśnione - co niewątpliwie prowadzi do zarzutu naruszenia przepisów ww. ustawy

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. 270 ze. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji - nie naruszają prawa.

Przedmiotowa decyzja w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących trasy i wyznaczonych przystanków nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w tym przede wszystkim art. 92 c tej ustawy, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu bezsporne jest w sprawie, że w dniu 29 lipca 2011 r. zatrzymanym do kontroli przez inspektorów autobusem marki Mercedes - Benz o nr rej. [...], należącym do skarżącego i prowadzonym przez kierowcę – K. G., skarżący przedsiębiorca wykonywał regularny przewóz w krajowym transporcie drogowym osób na trasie K - M, z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących trasy i przystanków, albowiem kierowca kontrolowanego pojazdu rozpoczął wykonywanie przewozu z pominięciem przystanku K parking przy ul. K, rozpoczynając trasę tego przewozu z przystanku K Dworzec Główny Z G.

Spornym jest jedynie, czy taka samowolna zmiana trasy była uzasadniona czy też nie.

Sąd uznał, iż argumenty podniesione przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze, nie mogą być uwzględnione.

Kierowca autobusu, w protokole kontroli z dnia [...] 2011 r. stwierdził, iż powodem nie rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego był pobyt w galerii w aptece w celu zakupu lekarstw. Kierowca okazał na dowód paragon, co zostało udokumentowane fotograficznie.

Zgodnie z przepisem art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, (dalej zwana ustawą) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 zł za każde naruszenie.

Zgodnie z ust 2 suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.

Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia.

W zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości, w których znajdują się przystanki – przy przewozach regularnych osób (art. 20 ust. 1 cyt. ustawy).

Art. 20a ust. 1 ustawy stanowi, że warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych.

W świetle powyższego przyjąć należy, iż regulacją zawartą w cytowanym przepisie ustawodawca wprowadził odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu.

Skoro, w razie wystąpienia okoliczności przewidzianych tym przepisem, wykonujący przewóz zwolniony jest z obowiązku stosowania warunków określonych w zezwoleniu – to nie podlegałby on karze pieniężnej za wykonywanie przewozu niezgodnie z warunkami uzyskanego przez niego zezwolenia, w zakresie, w jakim w konkretnych okolicznościach warunków tych przestrzegać nie musiał.

W tym stanie rzeczy kwestią zasadniczą dla rozpoznania sprawy jest wykładnia art. 20 a ust. 1 ustawy.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż brzmienie przytoczonego wyżej przepisu art. 20 a ust. 1 prowadzi do wniosku, że wymieniony w nim katalog okoliczności uprawniających do odstąpienia przy wykonywaniu przewozu od warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozu nie jest katalogiem zamkniętym, albowiem użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" jednoznacznie świadczy o tym, że okoliczności tam wskazane mają jedynie charakter przykładowy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny wyrok z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 540/08).

Tym samym okolicznością przewidzianą omawianym art. 20a ust. 1 jest każda okoliczność - jeżeli tylko: 1) występuje niezależnie od przedsiębiorcy, 2) jednocześnie uniemożliwia wykonywanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów.

Okoliczność niezależna od przedsiębiorcy to taka, na powstanie której przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu.

W niniejszej sprawie należy jednak uznać, iż - wbrew stanowisku skarżącego - nie ma podstaw do przyjęcia, iż zaszły okoliczności, które uniemożliwiły przedsiębiorcy wykonanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy.

Zdaniem Sądu, przyjąć należy w kontekście materiału dowodowego, iż fakt zakupu lekarstw w aptece miał miejsce i być może związany był on z okresowym gorszym samopoczuciem kierowcy, jednakże nie może być to uznane za okoliczności, które uniemożliwiały wykonanie spornego przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu "przebiegiem trasy" przewozów.

Wskazać należy, iż gorsze samopoczucie kierowcy nie zostało odnotowane w protokole kontroli, a ponadto, nawet gdyby miało ono miejsce, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego – niewiarygodne, jest by kierowca czuł się na tyle źle, iż nie mógł rozpocząć trasy z przystanku początkowego, a następnie po zażyciu lekarstw dostępnych bez recepty i po upływie ok. 20 minut poczuł się na tyle dobrze by przejazd kontynuować bez przeszkód.

Podnieść należy, iż przepis art. 20 a ust. 1 ustawy dotyczy wyłącznie sytuacji nadzwyczajnych, które uniemożliwiają zachowanie przebiegu trasy, a więc nie może być on zastosowany do sytuacji, w której kierowca, mając niezbyt poważne dolegliwości, samowolnie podejmuje decyzję o pominięciu danego przystanku.

Kara administracyjna nie jest odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji.

W konsekwencji należy przyjąć, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym - nie budzi zastrzeżeń.

Organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.), a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 92 c ustawy o transporcie drogowym.

Skarżący nie przedłożył dowodów na okoliczności objęte hipotezą art. 92 c ust. 1 ustawy, z których wynikałoby, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń czy okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, z którym Sąd w pełni się zgadza, że okoliczności objęte hipotezą powinien udowodnić przedsiębiorca, bowiem to on wywodzi skutki prawne z nich wynikające (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma więc rozszerzony zakres, a wobec tego ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Jest to więc odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, nie oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony (patrz sygn. akt II SA/Gl 104/13).

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.