Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 447/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 2 i pkt 11, art. 18 ust. 2 -3, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 12 ust. 3, art. 18 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 39 poz 443
law: Ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych.
journal: M.P. 2001 nr 46 poz 743 art. 3, art. 4 lit. b)
law: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w  Mińsku dnia 20 maja 1992 r.
article: art. 11, art. 24
journal: Dz.U. 1990 nr 74 poz 439
law: Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów sporządzona w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art 1 ust. 1-3, art. 2 pkt 1 lit. c), pkt 4, art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., Nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jak: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania T. D. (dalej jako: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2018 r., Nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] listopada 2017 r. na drogowym przejściu granicznym w [...] w kierunku wyjazdowym z Polski do odprawy granicznej stawił się skarżący, kierujący autobusem marki [...], o nr rej. [...]

Podczas kontroli przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym skarżący nie okazał funkcjonariuszowi urzędu celno-skarbowego ważnego zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Do kontroli przedłożono następujące dokumenty: paszport, dowód rejestracyjny autobusu, książeczkę formularzy jazdy [...] nr [...] wraz z formularzem jazdy nr [...], wypis z licencji nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, wydanej dla: firma A.

Na formularzu jazdy zaznaczono opcję 4C "Przewozy bez pasażerów "tam" i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę". W pkt 5 trasa i dzienne etapy wpisano datę [...] listopada 2017 r., ze wskazaną trasą przejazdu z miejscowości [...] do miejscowości [...], bez pasażerów.

Okoliczność przeprowadzonej kontroli została stwierdzona protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. i został podpisany przez kontrolowanego bez zastrzeżeń.

W odpowiedzi na zapytanie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], pismami z dnia [...] i [...] stycznia 2018 r. Komendant Główny Straży Granicznej poinformował organ I instancji, że w dniu [...] listopada 2017 r., skarżący w drodze powrotnej z [...], przekroczył granicę Polski z jednym pasażerem, który przekroczył granicę Polski z [...] w tym samym dniu, samochodem ciężarowym marki [...].

Organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2018, na podstawie: art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 ust. 11, art. 18 ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1-2, art. 94 ust. 2-3 art. 92 ust. 1 i ust. 6 z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017, poz. 2200 z póź. zm.) dalej jako: "u.t.d." w związku z lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego ważnego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu [...] listopada 2018 r. skarżący wjechał bez pasażerów na teren [...]. Tego samego dnia w drodze powrotnej do Polski zgłoszono do odprawy granicznej jednego pasażera, którego wcześniej nie przewożono. Skarżący nie spełniał warunków zwolnienia od wymogu posiadania zezwolenia określonych w art. 4 lit. b umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r. (M. P. z 2001 r., Nr 46, poz. 743) dalej jako: "Umowa". Nie stwierdzono również możliwości zastosowania przesłanek z art. 92c u.t.d., dotyczących zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenie ustawy o transporcie drogowym.

Skarżący z tą decyzją się nie zgodził i złożył odwołanie zarzucając wadliwe uznanie przez organ I instancji, umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r. jako źródła powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności jej art. 4, z uwagi na brak ratyfikacji tej umowy. Podnosił również, że nie miał obowiązku posiadania zezwolenia na przewozy okazjonalne na obszarze Unii Europejskiej, gdyż wynika to z art. 1 ust. 1, ust. 2, art. 2 pkt 1 lit. c), pkt 4, art. 5 ust. 3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. - w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88) dalej jako: "rozporządzenie PE i Rady (WE) nr 1073/2009".

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że skarżący posiadający licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy osób pustym autobusem zarejestrowanym w Polsce w celu zabrania grupy osób z terytorium [...] do Polski. Potwierdzała to książka formularzy jazdy INTERBUS nr [...] łącznie z formularzem jazdy nr [...], wystawionym zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr [...] do Umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzona w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r. (Dz.U.UE.L.2002.321.13, zm. Dz.U.UE.L.2012.8.38) dalej jako: "umowa INTERBUS", przedłożone w dniu kontroli. Organ cytując przepisy powyższej umowy zwrócił uwagę, iż formularz jazdy nr [...] nie zawierał w polach 4C1-C3 wpisanych wymaganych informacji uzupełniających, pozwalających na zaklasyfikowanie przewozu jako spełniającego warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia, określone w art. 6 pkt 3 lit. a-c umowy INTERBUS. Zgodnie z tym przepisem, poniższe przewozy okazjonalne wykonywane na terytorium którejkolwiek z Umawiających się Stron innej niż strona, w której przewoźnik ma swoją siedzibę, są zwolnione z obowiązku zezwolenia:

1) przewozy przy drzwiach zamkniętych oznaczają przewozy, w trakcie których ten sam autobus lub autokar jest wykorzystywany do przewozu tej samej grupy pasażerów na całej trasie podróży oraz do przywiezienia ich z powrotem do miejsca początkowego. Miejsce początkowe znajduje się na terytorium Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę;

2) przewozy z pasażerami "tam" i bez pasażerów - "z powrotem". Miejsce początkowe znajduje się na terytorium Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę;

3) przewozy, w czasie których podróż "tam" odbywa się bez pasażerów i wszyscy pasażerowie są zabierani z tego samego miejsca, o ile spełniony jest jeden z poniższych warunków:

a) pasażerowie tworzą grupy - na terytorium strony innej niż Umawiająca się Strona lub Strony Umawiającej się innej niż ta, w której przewoźnik ma swoją siedzibę, lub strony, skąd pasażerowie są zabierani; grupy pasażerów powstają na mocy umów przewozu zawartych przed ich przybyciem na terytorium tej Umawiającej się Strony. Pasażerowie są przewożeni na terytorium Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę;

b) pasażerowie zostali wcześniej przywiezieni przez tego samego przewoźnika w okolicznościach określonych w ustępie 2 na terytorium Umawiającej się Strony, skąd są ponownie zabierani i przewożeni na terytorium Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę;

c) pasażerowie zostali zaproszeni do podróży na terytorium innej Umawiającej się Strony, przy czym koszt transportu jest ponoszony przez osobę wystawiającą zaproszenie. Tacy pasażerowie muszą stanowić jednolitą grupę, która nie została utworzona wyłącznie w celu podjęcia tej właśnie podróży i która jest wwożona na terytorium Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę.

Przewoźnik nie załączył także do dokumentu kontrolnego dokumentacji towarzyszącej, potwierdzającej wykonywanie przewozu okazjonalnego mieszczącego się w kategoriach 4C1-4C3 (kopię umowy przewozu lub inny dokument określający podstawowe dane umowne lub formularz jazdy towarzyszący autobusowi lub autokarowi podczas danej podróży wykonywanej przez przewoźnika "tam" z pasażerami/bez pasażerów z powrotem, w celu wwiezienia pasażerów na terytorium Umawiającej się Strony, skąd będą ponownie zabrani, lub zaproszenie od osoby wystawiającej zaproszenie lub jego fotokopię). W sprawie niniejszej pojazd kierowany przez skarżącego wyjeżdżał z terytorium Polski bez pasażerów, po znajdującą się na terytorium Białorusi grupę pasażerów, których wcześniej przewoźnik nie zawoził i nie zawierał z nimi umowy przewozu. Przewóz ten nie spełniał warunków wymienionych w art. 6 wyżej wymienionej umowy INTERBUS, dlatego przewozy okazjonalne inne niż określone w tym przepisie podlegają obowiązkowi zezwolenia (art. 7 ust. 1). Stosownie zaś do art. 25 umowy INTERBUS, jej przepisy zastąpią odpowiednie przepisy umów zawartych pomiędzy Umawiającymi się Stronami. W przypadku Wspólnoty Europejskiej przepis ten dotyczy umów zawartych między Państwami Członkowskimi, a Umawiającymi się Stronami. Z wyjątkiem przepisów art. 6 załącznika 2 przepisy niniejszej umowy zastąpią odpowiednie przepisy umów zawartych pomiędzy Państwami Członkowskimi Wspólnoty Europejskiej oraz innymi Umawiającymi się Stronami. Jednakże przepisy zwalniające od obowiązku posiadania zezwolenia zawarte w istniejących dwustronnych umowach pomiędzy Państwami Członkowskimi Wspólnoty Europejskiej oraz innymi Umawiającymi się Stronami dotyczące przewozów okazjonalnych wspomnianych w art. 7 mogą zostać utrzymane i odnowione.

Taką umową regulującą zasady wykonywania międzynarodowych przewozów osób i rzeczy pomiędzy terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a terytorium Republiki Białorusi jest umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r. Umowa ta została zatwierdzona dnia 28 grudnia 1995 r. przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej i ogłoszona w Monitorze Polskim dnia 19 grudnia 2001 r., zgodnie z Konwencją Wiedeńską o prawie traktatów (Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439) dalej jako: "Konwencja Wiedeńska" i stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa.

Wyjaśniono, że zgodnie z art. 4 Umowa dotyczy przewozów, rozpoczynających się na terytorium państwa Umawiającej się strony na którym pojazd został zarejestrowany, przy czym ostatni przejazd powinien zakończyć się na terytorium państwa Umawiającej się strony, na którym pojazd został zarejestrowany. Organ wyjaśnił następnie, że przewóz odpowiadający warunkom określonym art. 4 lit. a) Umowy będzie miał miejsce w tedy gdy pojazd przewiezie tę samą grupę podróżnych na całej trasie bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży. Natomiast wypełnienie art. 4 lit. b) niniejszej Umowy nastąpiłoby w przypadku kiedy, przejazd z podróżnymi odbywałby się w jednym kierunku (przejazd rozpoczęty z pasażerami z kraju zarejestrowania pojazdu), a w kierunku przeciwnym następuje przejazd pojazdu w stanie próżnym (powrót do kraju rejestracji pojazdu bez pasażerów) i na odwrót czyli - przejazd rozpoczęty z kraju rejestracji pojazdu bez pasażerów w celu odebrania ich z terytorium państwa umawiającej się strony, a w kierunku przeciwnym odbywałby się przejazd pojazdu zarejestrowanego w kraju rejestracji z pasażerami w celu zakończenia przejazdu.

Fakt, że w dniu [...] listopada 2017 r. wyjeżdżając "na pusto" z Polski po pasażera do [...], autobusem użytkowanym przez skarżącego rozpoczęto przewóz, zaś w drodze powrotnej do Polski w tym samym dniu, zgłoszono do odprawy granicznej jedną osobę, która nie była wcześniej zawożona, świadczy o tym, że przewóz ten nie spełniał warunków określonych w art. 4 lit. b) Umowy. Zatem organ I instancji zasadnie uznał, że skarżący nie spełniał warunków zwolnienia od wymogu posiadania zezwolenia na wykonywanie przewozów okazjonalnych.

Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu o braku obowiązku posiadania zezwolenia na przewozy okazjonalne z uwagi na przepisy rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009, wyjaśniono, że mają one zastosowanie do przewozu osób na terytorium Unii Europejskiej, co wynika z art. 1 ust. 3 rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna została nałożona w prawidłowej wysokości zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. i załącznikiem nr 3 l.p. 3.1. Nie zaistniały również przesłanki zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za powstałe naruszenia stosowne do art. 92c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Powtórzył stawiany w odwołaniu zarzut, dotyczący wadliwego uznania Umowy jako źródła powszechnie obowiązującego prawa i zarzucił sprzeczność art. 18 ust. 2-3 u.t.d. z art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 4, art. 5 ust. 3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009, zgodnie z którymi wykonywanie przewozów okazjonalnych nie wymaga zezwolenia.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że przy wykładni art. 18 ust. 2-3 u.t.d. powinna być uwzględniona zasada terytorialności, zgodnie z którą polskie prawo nie może skutecznie kształtować uprawnień podmiotu polskiego poza obszarem RP. W ocenie skarżącego opisany w protokole kontroli przewóz, spełnia warunki opisane w art. 5 ust 3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009. Zachodząca w tym przypadku kolizja przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym powinna być rozstrzygana na korzyść skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.t.d. wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczającym poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie z ust. 3 nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli:

- tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego;

- polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych);

- polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wymienione w tym przepisie dokumenty, do których przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu wahadłowego lub okazjonalnego zalicza się odpowiednie zezwolenie lub formularz jazdy (art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Brak wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem na wykonującego przewóz drogowy kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Jak wynika z art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W niniejszej sprawie ustalono bezspornie, że w dniu [...] listopada 2017 r. skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy. Zasadnie organy administracji przyjęły, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym wykonywanie przez skarżącego międzynarodowego przewozu okazjonalnego w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych wymagało uzyskania i posiadania przy sobie przez wykonującego przejazd oraz okazania na żądanie organu kontrolującego stosownego zezwolenia, gdyż obowiązek uzyskania zezwolenia w występującym w sprawie przypadku nie został wyłączony postanowieniami Umowy.

W art. 3 Umowy postanowiono, że regularne przewozy podróżnych, jak również przewozy wahadłowe między terytoriami obu Umawiających się Stron oraz w tranzycie przez ich terytoria mogą być wykonywane po uprzednim uzyskaniu zezwolenia.

Stosownie do treści art. 4 Umowy, przewozy podróżnych autobusami, inne niż przewozy regularne, nie podlegają wymogowi uprzednio uzyskania zezwoleń właściwych władz Umawiających się Stron, pod warunkiem że:

a) pojazd przewozi tę samą grupę podróżnych na całej trasie bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży,

b) przejazd z podróżnymi odbywa się w jednym kierunku, a w kierunku przeciwnym następuje przejazd autobusu w stanie próżnym i na odwrót.

W świetle przywołanego przepisu Umowy przewozy okazjonalne mogą odbywać się bez zezwolenia jedynie w okolicznościach określonych w art. 4 umowy. Wskazuje na to jednoznacznie zamieszczenie w części wstępnej tego przepisu – jeszcze przed treścią punktów a) i b) – sformułowania "pod warunkiem, że".

Takie umiejscowienie w przepisie wskazanego ostatnio sformułowania oznacza zarazem, że dla skorzystania ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd okazjonalny w okolicznościach niniejszej sprawy norma punktu b) art. 4 umowy musiałaby zostać wypełniona w całości. Przejazd musiałby odbywać się w sposób ściśle opisany w punkcie art. 4 b) umowy, wedle którego przejazd z podróżnymi odbywa się w jednym kierunku, a w kierunku przeciwnym następuje przejazd autobusu w stanie próżnym i na odwrót. Użyty w tym przepisie zwrot "i na odwrót" jest prawidłowo odczytywany przez organ jako wskazujący na niejako dwa etapy, w jakich dopiero następuje wypełnienie normy art. 4 lit. b) umowy. Mianowicie, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przewóz rozpoczyna się od przejazdu z podróżnymi w jednym kierunku (przejazd rozpoczęty z pasażerami z kraju zarejestrowania pojazdu), a po ich zawiezieniu do miejsca docelowego powrotny przejazd pojazdu do kraju rejestracji pojazdu odbędzie się bez podróżnych (w stanie próżnym) – i na odwrót czyli – rozpoczęcie przejazdu pojazdu nastąpi bez podróżnych (w stanie próżnym) w celu odebrania ich z terytorium drugiej Umawiającej się Strony, na które przewoźnik uprzednio zawiózł tę grupę podróżnych, a w kierunku przeciwnym nastąpi przejazd autobusu z podróżnymi.

Trzeba zwłaszcza zauważyć, że w końcowej części przepisu art. 4 lit. b) umowy zastosowano spójnik "i" ("i na odwrót"), co oznacza koniunkcję, a zatem wymóg wystąpienia sytuacji opisanych w obu częściach przepisu połączonych tym spójnikiem. Nie posłużono się natomiast w tym zakresie spójnikiem "lub", który wskazywałby na możliwość stosowania przepisu alternatywnie w obu sytuacjach.

W rozpoznawanej sprawie kontrolowany pojazd w dniu [...] listopada 2017 r. wyjeżdżał z Polski bez pasażerów. W drodze powrotnej do Polski, w dniu [...] listopada 2017 r., do odprawy granicznej zgłoszono podróżnego, którego przewoźnik wcześniej nie zawoził. Warunki określone w art. 4 lit. b) umowy nie zostały więc spełnione. Organ administracji prawidłowo zatem uznał, że przewóz nie spełniał warunków zwolnienia od wymogu posiadania zezwolenia na wykonywanie przewozów okazjonalnych.

W tym miejscu podkreślić jeszcze raz należy, że trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2017, r. kierowca pojazdu nie posiadał ważnego w dniu kontroli zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis [...] z licencji z dnia [...] marca 2016 r. na wykonywanie międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób. Z samej treści licencji wprost wynika, że skarżący jest uprawniony do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego osób na terytorium Wspólnoty zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu PE i Rady (WE) nr 1073/2009 oraz zgodnie z postanowieniami ogólnymi niniejszej licencji (k.5 akt adm.).

Stosownie do art. 1 ust. 1-3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009, regulującego zakres jego zastosowania, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim (...). W przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt. Rozporządzenie nie ma zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, jeśli nie została zawarta niezbędna umowa między Wspólnotą, a zainteresowanym państwem trzecim (art. 1 ust. 2). Do czasu zawarcia umów, o których mowa w ust. 2, niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na postanowienia umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z tymi państwami trzecimi, dotyczące przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku (art. 1 ust. 3).

W niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości, wyłączenie stosowania przepisów cytowanego powyżej rozporządzenia zostało uregulowane w art. 1 ust. 2, bowiem przewóz wykonywany przez skarżącego miał miejsce z państwa trzeciego i nie została zawarta stosowna umowa pomiędzy Wspólnotą, a Białorusią regulująca takie przewozy. Mając na uwadze powyższe uregulowania, stosownie do art. 1 ust. 3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009, okazjonalny międzynarodowy przewóz osób wykonywany przez przewoźnika polskiego, tj. mającego swoją siedzibę w kraju członkowskim, z terytorium państwa trzeciego – w niniejszej sprawie z terytorium [...] – na terytorium państwa członkowskiego, czyli do Polski, podlega uregulowaniom zawartym w postanowieniach umowy dwustronnej zawartej pomiędzy Polską, a Białorusią. Odnosząc więc te uregulowania do zarzutów skarżącego o naruszeniu przez organy art 1 ust. 1, ust. 2, art. 2 pkt 1 lit. c), pkt 4, art. 5 ust. 3 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1073/2009, stwierdzić należy, że nie mogą one zasługiwać na uwzględnienie i stanowią błędną interpretację powołanych przepisów.

Stanowisko sądu znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 771/11, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, z dnia 11 czerwca 2013 r., II SA/Bk 995/12, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 lutego 2012 r., III SA/Lu 739/11 (pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwy brak ważnego zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym upoważniał organ do stwierdzenia naruszenia art. 18 ust. 2 u.t.d. i nałożenia na skarżącego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie, wszechstronnie rozważonym i ocenionym zgodnie z art. 80 k.p.a. materiale dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 3.1 załącznika do u.t.d. nałożyły na skarżącego karę pieniężną w prawidłowej wysokości [...] zł.

Zarzut nieobowiązywania umowy jest bezpodstawny. Skarżący pomijają to, że zgodnie ze zwyczajem międzynarodowym, który następnie został potwierdzony przez art. 11 Konwencji Wiedeńskiej, zgoda państwa na związanie się umową międzynarodową może być wyrażona przez podpisanie, wymianę dokumentów stanowiących tę umowę, ratyfikację, przyjęcie, zatwierdzenie lub przystąpienie albo w jakikolwiek inny uzgodniony sposób. Oznacza to, że ze względu na tryb zawierania można rozróżnić umowy zawierane w trybie złożonym, które wymagają ratyfikacji lub zatwierdzenia i umowy zawierane w trybie prostym (bez ratyfikacji lub zatwierdzenia). Umowa międzynarodowa wchodzi w życie w trybie i dniu przewidzianym w tej umowie lub uzgodnionym przez państwa negocjujące (art. 24 Konwencji Wiedeńskiej). Umowa została zatwierdzona w trybie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. - o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 39 poz. 443) poprzez Oświadczenie Rządowe z dnia 26 września 2001 r. - w sprawie zatwierdzenia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r. (M.P. z 2001 r., Nr .46, poz. 744) i ogłoszona zgodnie z art. 18 ust. 3 tej ustawy w dniu 19 grudnia 2001 r. (M.P z 2001 r., Nr 46, poz.743). Oznacza to, że akty prawne ogłoszone stanowią część porządku prawnego i należy respektować przepisy prawne nimi objęte.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że organy administracji działały w ramach i na podstawie prawa.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.