Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 7/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. Sz., J. Sz. i Z. Sz. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących A. Sz., J. Sz. i Z. Sz. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2009r. znak: [...] Wojewoda działając

w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Z. S., K. S., A. S. i J. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i zwrotu odszkodowania utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 12 września 2008r. Z. S., K. S., A. S. oraz J. S. zwrócili się do Starosty [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2130/2 i nr 2130/3 oraz część działki nr 2130/11, położonej w O.

Po jego rozpatrzeniu, wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., Starosta [...] orzekł w pkt 1 o zwrocie prawa własności wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działki: nr 2130/13 o powierzchni 0,0539 ha i nr 2130/14

o powierzchni 0,0682 ha będących własnością Gminy [...] oraz działki: nr 2130/17

o powierzchni 0,0133 ha i nr 2130/20 o powierzchni 0,0110 ha będących własnością Skarbu Państwa na rzecz Z. S., A. S., J. S. oraz K. S. po ¼ części. Natomiast w pkt 2 tej decyzji organ ustalił wysokość odszkodowania za zwrot wywłaszczonej nieruchomości na kwotę 2306,03 zł, w tym za działki nr 2130/13 i nr 2130/14 na kwotę 1923,27 zł, zobowiązując wyżej wymienionych do jej wpłaty na rzecz Gminy [...] oraz za działki nr 2130/17 i nr 2130/20 na kwotę 382,76 zł, zobowiązując do jej wpłaty na rzecz Skarbu Państwa, w obydwu wypadkach w terminie 30 dni od daty ostateczności niniejszej decyzji.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie organu, iż cel wywłaszczenia, o którym mowa w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy

o gospodarce nieruchomościami nie został zrealizowany. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu odszkodowania zapadło natomiast na podstawie art. 140 ust. 1 tej ustawy.

Z decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nie zgodzili się Z. S., K. S., A. S. i J. S., wnosząc od niej odwołanie.

W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda uznał (decyzja z dnia [...] października 2009r.), iż kwestionowane powyższym odwołaniem rozstrzygnięcie odpowiada prawu i utrzymał je w mocy.

W motywach organ odwoławczy wskazał, iż Zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1976r. (Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...], poz. [...]) wywłaszczona została m. in. działka nr 1341/2 położona

w O., stanowiąca własność W. S. Celem wywłaszczenia było ustalenie granic terenów budowlanych na podstawie art. 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969r. Nr 27, poz. 216 z późn. zm.). Z kolei decyzją z dnia [...] października 1978r. znak: [...] Naczelnik Gminy ustalił odszkodowanie za działkę nr 1342/2 o powierzchni 0,1574 ha położoną w O., stanowiącą własność W. S. na kwotę 7 162 zł (uprawomocniła się ona dnia 28 października 1978r.).

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008r. ([...]) Sąd Rejonowy w R. stwierdził, że spadek po W. S. nabyli żona Z. S. oraz synowie: K. S., J. S. i A. S. po ¼ części.

Na potrzeby wywłaszczenia w 1978r. dokonano podziału działki nr 1342 na działki nr m. in. 1342/1 i nr 1342/2. Ta ostatnia działka wraz z innymi jeszcze działkami zniosła się do nowopowstałej działki nr 2130, która z kolei podzielona została na działki nr 2130/1, 2130/2, 2130/3, 2130/4, 2130/5, 2130/6, 2130/7, 2130/8, 2130/9, 2130/10 i 2130/11. Celem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, działkę nr 2130/2 podzielono na działki nr 2130/12 i nr 2130/13, działkę nr 2130/3 na działki nr 2130/14 i nr 2130/15, natomiast działkę nr 2130/11 na działki nr 2130/16, 2130/17, 2130/18, 2130/19, 2130/20, oraz 2130/21.

W toku postępowania ustalono, że grunt, którego zwrotu domagają się wnioskodawcy to działki nr 2130/13, 2130/14, 2130/17 i nr 2130/20 położone

w O.

Przeprowadzone w dniu 30 września 2008r. oględziny powyższej nieruchomości wykazały, że nie jest ona zabudowana, nigdy nie była wykorzystywana na cele budownictwa mieszkaniowego. Jest natomiast użytkowana rolniczo, tj. w części jako pastwisko, natomiast w części jako grunt orny.

Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że wobec braku realizacji celu, na który dokonano wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, spełniona została przesłanka zbędności określona w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ zwrócił uwagę na art. 216 w/w ustawy, który nakazuje stosowanie przepisów dotyczących wywłaszczenia także do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Odnosząc się do zarzutu składających odwołanie, dotyczącego różnicy w powierzchni zwracanej nieruchomości w stosunku do powierzchni nieruchomości, która została wywłaszczona, organ podniósł, iż rzeczywiście różnica taka występuje. Wymieniona w Zarządzeniu Nr [...] nieruchomość nr 1342/2 położona w O. miała bowiem powierzchnię 0,1574 ha, zaś powierzchnia zwracanej w kwestionowanej decyzji nieruchomości to 0,1464 ha. Kwestia ta nie może jednak, w ocenie organu, stanowić przedmiotu rozważań w niniejszym postępowaniu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż stosownie do art. 140 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, zwrot wywłaszczonej nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu ustalonego w drodze decyzji odszkodowania, które w myśl

§ 2 tego artykułu podlega waloryzacji. Wysokość tego odszkodowania nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu Należy także uwzględnić brzmienie art. 217 ust. 2 cyt. ustawy, do którego odsyła powołany art. 140 ust. 2,

a zgodnie z którym osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości

w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed 5 grudnia 1990r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołujących się w przedmiocie obciążenia ich obowiązkiem zwrotu odszkodowania organ podniósł, że ze zgodnych oświadczeń wnioskodawców wynika, iż poprzedni właściciel zwracanej nieruchomości tj. W. S. nigdy nie pobrał z tytułu wywłaszczenia stosownego odszkodowania, ani też nie otrzymał z tego tytułu nieruchomości zamiennej. Okoliczność ta nie została jednakże w żaden sposób potwierdzona przez wnioskodawców. W związku z powyższym podjęto właściwe czynności, w wyniku których można, w ocenie organu, przyjąć, że odszkodowanie przysługujące W. S. za wywłaszczoną nieruchomość zostało złożone do depozytu sądowego, co w świetle obowiązujących przepisów prawa oznacza, iż zostało ono pobrane. Wskazuje na to pismo otrzymane z Sądu Rejonowego

w R. z dnia 29 maja 2009r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2009r. A. S., Z. S. oraz J. S. wnieśli o jej uchylenie, wobec naruszenia prawa przez błędną wykładnię przepisów ustawy

o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 136, art. 137 i art. 140 oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w związku z niewyjaśnieniem istotnych dla niej okoliczności. W ocenie składających skargę, w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który potwierdziłby okoliczność pobrania bądź odmowy pobrania przez W. S. odszkodowania. Nie zostało także potwierdzone, iż odszkodowanie takie wpłacono do depozytu sądowego. Przede wszystkim dowodem w tym przedmiocie nie może być pismo Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 maja 2009r., w którym stwierdza się jedynie, iż zarejestrowana została sprawa o złożenie do depozytu sądowego kwoty 7 102 zł, jednakże jej akta zostały zniszczone. Zdaniem skarżących, sama rejestracja sprawy nie przesądza o fakcie, iż dokonano wpłaty oraz, iż chodzi o złożenie do depozytu kwoty odszkodowania należnego W. S., zwłaszcza, że kwota podana w rejestrze jest inna niż kwota wynikająca z decyzji ustalającej odszkodowanie.

Skarżący zakwestionowali także stwierdzenie organu odwoławczego o braku podstaw do analizy w niniejszym postępowaniu kwestii różnicy między powierzchnią nieruchomości wywłaszczonej i przeznaczonej do zwrotu. W ich ocenie, organy winny wyjaśnić wątpliwości we wskazanym zakresie, w szczególności, czy

w postępowaniu wywłaszczeniowym część działki nr 1341/2 nie została zajęta pod drogę oznaczoną nr 961/6.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi organ podniósł, że skoro decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1978r. ustalała odszkodowanie za działkę nr 1342/2 położoną w O., nie może budzić wątpliwości, że podlega ono zwrotowi po dokonaniu waloryzacji.

W ocenie organu, brzmienie art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do badania, czy odszkodowanie rzeczywiście zostało pobrane przez właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Odnośnie natomiast kwestii różnicy w powierzchni nieruchomości zwracanej w stosunku do powierzchni nieruchomości wywłaszczonej organ podniósł, iż kwestia ta była już wyjaśniana stronom w toku postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem oceny Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego aktu, przy czym przy jej dokonywaniu Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej następnie P.p.s.a. Ponadto stosownie do treści art. 3 § 1

i art. 135 P.p.s.a., sprawując tę kontrolę sądy administracyjne stosują przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Usunięcie z obrotu prawnego przedmiotu skargi może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.

Badając niniejszą sprawę Sąd dopatrzył się w działaniach organów obydwu instancji naruszeń przepisów postępowania, które pozostawały w istotnym związku

z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, co oznacza wyczerpanie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., wedle którego sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne (niż wskazane w lit. b i a cytowanego przepisu) naruszenie przepisów postępowania, w sytuacji, gdy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na fakt, iż uchybienia te dostrzeżono w działaniach organu pierwszej instancji i organu odwoławczego, z mocy art. 135 P.p.s.a., uchylono obydwie zapadłe w sprawie decyzje.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody z dnia [...] października 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009r., która zwracała Z. S., A. S., J. S. i K. S. wywłaszczoną nieruchomość, ustalając równocześnie odszkodowanie za ten zwrot i zobowiązując powyższe osoby do jego zapłaty w stosownych częściach na rzecz Gminy [...] oraz Skarbu Państwa.

Sporne między stronami przedmiotowej sprawy są dwie kwestie, które

w ocenie Sądu, nie zostały przez organy obydwu instancji należycie wyjaśnione, przez co naruszono wymogi prawidłowego postępowania wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 KPA. Podjęcie prawidłowej decyzji winno poprzedzać bowiem rzetelne ustalenie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Wyrażona w powołanym wyżej art. 7 KPA zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje więc organy orzekające do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego

i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Poczynione ustalenia muszą zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie

z postanowieniami art. 107 § 3 KPA.

Składający niniejszą skargę kwestionują mianowicie okoliczność w postaci zwrotu wskazanej w żądaniu nieruchomości o powierzchni mniejszej niż nieruchomość, która została wywłaszczona. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, iż nieruchomość wywłaszczona miała obszar 0,1574 ha, natomiast organ dokonał zwrotu nieruchomości o powierzchni 0,1464 ha. Sąd podziela wprawdzie stanowisko Wojewody, iż w niniejszym postępowaniu brak podstaw do rozważania kwestii powierzchni poszczególnych działek składających się na zwracaną nieruchomość, jednak nie oznacza to, iż rozstrzygnięcia organów obydwu instancji są prawidłowe. Z wniosku z dnia 8 września 2008r. inicjującego niniejsze postępowanie wynika jednoznacznie, że składający go domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, będącej uprzednio własnością ich poprzednika prawnego W. S., w granicach, w jakich wywłaszczenie to nastąpiło. Tymczasem organ pierwszoinstancyjny w podjętej przez siebie decyzji nie zawarł sformułowania, iż dokonuje zwrotu przedmiotowej nieruchomości właśnie w takich granicach. Nasuwa to wątpliwości co do tego, czy organ rozstrzygnął w istocie o całości żądania stron zawartego w ich wniosku z dnia 8 września 2008r. Brak bowiem prawnych możliwości poczynienia w przedmiotowym postępowaniu ustaleń we wskazanym zakresie (tj. ustalenia powierzchni działek wchodzących w skład zwracanej nieruchomości) nie zwalniał organu od orzeczenia o całości żądania stron. Innymi słowy organ winien był bądź zaznaczyć wyraźnie w treści rozstrzygnięcia, iż zwrot nieruchomości następuje w granicach wywłaszczenia bądź też odmówić zwrotu w części dotyczącej 0,011 ha (0,1574 ha – 0.1464 ha).

W przypadku postępowania wszczynanego, jak w niniejszym wypadku, na wniosek, rozstrzygnięcie organu winno zatem obejmować pełny zakres żądania. Rozstrzygnięcia tego nie można zaś domniemywać, czy też wyprowadzać go jedynie z treści uzasadnienia.

Drugą kwestią, na którą słusznie zwracają uwagę skarżący jest problem możliwości przyjęcia fikcji prawnej otrzymania przez W. S. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Pismo z Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 maja 2009r. wskazuje bowiem, iż w Sądzie tym zarejestrowano trzy sprawy związane z depozytem sądowym. Pierwsza z nich dotyczyła złożenia do tego depozytu kwoty 7102 zł ([...]), druga złożenia do depozytu kwoty 4245 zł ([...]). Przedmiotem trzeciej była natomiast wypłata z depozytu pewnej kwoty ([...]). W tym ostatnim wypadku użyto sformułowania "w/w kwoty", które musi budzić wątpliwości dotyczące tego, do której z dwóch wymienionych wyżej sum pieniężnych się ono odnosi. Treść powołanego pisma nie pozwala więc na jednoznaczne wyjaśnienie tego, czy ustalona decyzją Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1978r. kwota odszkodowania dla W. S. (7162 zł) została rzeczywiście złożona do depozytu sądowego. Przede wszystkim bowiem, jak słusznie zauważają skarżący, sam fakt rejestracji konkretnej sprawy nie przesądza jeszcze o jej wyniku. Dlatego też zadaniem orzekających w sprawie organów było podjęcie dalszych kroków mających na celu usunięcie wątpliwości w tym zakresie. Z prowadzonych bowiem przez Sąd Rejonowy w R. repertoriów winna wynikać nie tylko okoliczność w postaci rejestracji konkretnej sprawy, lecz także sposób jej zakończenia. Powyższe można było zatem próbować ustalić w drodze stosownej korespondencji (między organem a Sądem Rejonowym w R.).

Należy także zwrócić uwagę, iż organy powinny były podjąć próbę uzyskania informacji czy Skarb Państwa nie był dłużnikiem W. S. z innych jeszcze tytułów,

z których mogłyby wynikać kwoty wskazane w przedmiotowym piśmie Sądu. Udzielenie bowiem twierdzącej odpowiedzi na takie pytanie wykluczałoby możliwość przyjęcia, iż wymienione w tym piśmie sprawy dotyczyły odszkodowania dla W. S. za nieruchomość objętą niniejszym postępowaniem.

Nadto Sąd podkreśla, że w sytuacji, gdy okoliczności sprawy są sporne

i wyczerpane zostały przez orzekające organy wszystkie dostępne możliwości ich wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, wszelkie niejasności nie mogą być zinterpretowane na niekorzyść strony. Takie działanie nakazuje brzmienie wyrażonej

w art. 8 KPA zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W niniejszej sprawie oznaczałoby to więc – stosownie do poczynionych ustaleń - konieczność przyjęcia jako podstawę waloryzacji kwoty 7102 zł lub 4245 zł, nie zaś 7162 zł.

Sąd nie aprobuje przy tym stanowiska Wojewody, iż obecne brzmienie art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do badania przez organ prowadzący postępowanie, czy odszkodowanie rzeczywiście pobrane zostało przez właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Przemawia za nim wprawdzie literalna wykładnia wskazanego przepisu, zwłaszcza, jeśli porówna się jego brzmienie do brzmienia sprzed nowelizacji dokonanej art. 1 pkt 91 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz

o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. nr 141, poz. 1492), jednak nie może mieć ona przeważającego znaczenia (obecnie art. 140 ust. 1 wymienionej ustawy posługuje się zwrotem "ustalone w decyzji odszkodowanie", podczas, gdy dotychczas stanowił o "wypłaconym odszkodowaniu"). W ocenie Sądu, który w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2008r. (II SA/Łd 362/08, dostępny na: cbois.nsa.gov.pl), oparcie się tylko na literalnej wykładni wskazanego przepisu stałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (ochrona prawa własności, równość obywateli wobec prawa). Motywując powyższy pogląd WSA

w Łodzi wskazał, iż konieczność wypłacenia odszkodowania wynika z samej istoty instytucji wywłaszczenia opartej na wzajemności świadczeń dwu podmiotów: podmiotu wywłaszczonego i podmiotu publicznoprawnego, na rzecz którego wywłaszczenie następuje z uwagi na konieczność realizacji celu publicznego. Z tak rozumianą wzajemnością świadczeń mamy do czynienia także w przypadku instytucji zwrotu nieruchomości, warunkiem której jest niewykorzystanie nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia (zbędność nieruchomości na ten cel) oraz zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania, czy też nieruchomości zamiennej. W ocenie Sądu, zbędności zatem nieruchomości odpowiada chęć jej odzyskania przez dotychczasowego właściciela, zwrotowi zaś nieruchomości uprzednio wydanej podmiotowi, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie odpowiada zwrot ustalonego w decyzji i uzyskanego (pobranego) odszkodowania. Przedstawiony pogląd podtrzymany został również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009r. (I OSK 1499/2008, LexPolonica nr 2094103) -oddalającym skargę kasacyjną od wskazanego wyżej orzeczenia WSA w Łodzi- w którym przyjęto, iż nie można w żadnym wypadku przyjąć, że dokonana nowelizacja art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami miała na celu oderwanie obowiązku zwrotu odszkodowania ustalonego w drodze decyzji od faktu jego rzeczywistego pobrania.

Ze względu na powyższe nie może zatem budzić wątpliwości, iż odszkodowanie, które podlegać ma zwrotowi musiało być uprzednio nie tylko ustalone stosowną decyzją, lecz również pobrane (faktycznie lub w drodze zastosowania fikcji prawnej, na którą zezwala brzmienie art. 470 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r, Kodeks cywilny – Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., według którego ważne złożenie do depozytu sądowego ma takie same skutki jak spełnienie świadczenia).

W ocenie Sądu, dopiero zatem wyjaśnienie przedstawionych wyżej wątpliwości wszelkimi dostępnymi w postępowaniu administracyjnym środkami pozwoli na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, a w konsekwencji umożliwi właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Mając więc na względzie, że w sprawie nie dokonano koniecznych ustaleń,

a w konsekwencji przedwcześnie orzeczono w przedmiocie żądania stron, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. – uchylił tak skarżone, jak

i poprzedzające go rozstrzygnięcie.

Z uwagi na charakter niniejszego rozstrzygnięcia, a mianowicie wobec uchylenia kwestionowanych decyzji z przyczyn procesowych, brak jest możliwości oceny prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego

w aspekcie okoliczności niniejszej sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające we wskazanym przez Sąd zakresie tzn. podejmie dalsze kroki celem usunięcia niejasności co do kwestii złożenia do depozytu kwoty odszkodowania przeznaczonego dla W. S., w tym jej wysokości. Nadto powinnością organu będzie – przy wzięciu pod uwagę, iż żądanie stron dotyczyło zwrotu zabranej ich poprzednikowi nieruchomości w określonych granicach – bądź zawarcie w decyzji sformułowania dotyczącego granic zwracanej nieruchomości (w sposób wskazany we wcześniejszej części uzasadnienia) bądź orzeczenie o odmowie zwrotu części nieruchomości.

Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, w oparciu o art. 152 P.p.s.a., Sąd wstrzymał wykonanie jej przedmiotu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 P.p.s.a., obejmując tym rozstrzygnięciem kwotę 200 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu.