Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2212/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 19 ust 1 pk 1, art 20 ust 1 pkt 1, art 48 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska,, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 89p ust. 1 i art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r. poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania N.I. - przedstawicielki ustawowej małoletniego M.I. ur. [...].2009 r. obywatela R., utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] o odmowie nadania małoletniemu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

N.I., przedstawiciel ustawowy małoletniego syna M.I., obywatela R. narodowości [...], złożyła w dniu [...] kwietnia 2011 r. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie małoletniemu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Jako zasadnicze okoliczności i przyczyny ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy podano fakt posiadania przez ojca małoletniego, S.I. oraz jego matkę, N.I. ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odmówił nadania S.I. oraz jego małżonce N.I. statusu uchodźcy i udzielił zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.

W dniu [...] lutego 2007 r. N.I. zrzekła się prawa do zgody na pobyt tolerowany. W dniu [...] czerwca 2007 r. wystąpiła zaś z odrębnym wnioskiem uchodźczym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania N.I. statusu uchodźcy i udzielił jej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Powyższą decyzją zostały objęte małoletnie dzieci cudzoziemców: M.I. i J.I. Decyzja ta, tak jak w przypadku męża cudzoziemki, z dniem 29 maja 2008 r. stała się z mocy prawa decyzją o udzieleniu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 70, poz. 416).

W dniu [...] września 2011 r, zgodnie z art. 22 ust 1 pkt 1 w zw. z art 52 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176 ze zm.), Szef Urzędu ds. Cudzoziemców pozbawił matkę małoletniego - N.I. ochrony uzupełniającej na terytorium RP i wyznaczył termin jej utraty na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. W dniu [...] września 2011 r. decyzja o tej samej treści została wydana w odniesieniu do jej dzieci: M.I., J.I. i J.I. Przyczyną wydania powyższych decyzji o cofnięciu ochrony uzupełniającej był fakt, iż cudzoziemka wraz z małoletnimi dziećmi opuściła terytorium Polski i udała się do D., gdzie zamieszkiwała przez okres blisko trzech lat.

Matka małoletniego skarżącego złożyła odwołanie od decyzji o pozbawieniu jej ochrony uzupełniającej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców uchyliła powyższą decyzję o pozbawieniu ochrony uzupełniającej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po dokonaniu ponownej analizy sprawy decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] pozbawił N.I. ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

W tych okolicznościach, decyzją z dnia [...] października 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania małoletniemu M.I. statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wniosek małoletniego M.I. należy rozpatrzyć w ścisłym powiązaniu ze sprawą jego ojca S.I. , który posiada w Polsce ochronę uzupełniającą. Z tego względu, w ocenie organu uznać należy, że małoletni nie spełnia warunków do nadana statusu uchodźcy, jednak należy go objąć dodatkową formą ochrony w postaci pobytu tolerowanego, gdyż wydalenie go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnej sytuacji prawnej naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez N.I. - matkę małoletniego M.I. , zapadła opisana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na zasadę jedności rodziny sytuacja małoletniego winna być rozstrzygnięta tak, jak sytuacja jego rodziców, w związku z tym małoletniemu M.I. , tak jak jego ojcu S.I. , udzielono zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana zgodnie z prawem i poparta jest trafną oceną stanu faktycznego.

Skargę na powyższą decyzję, w części dotyczącej odmowy udzielenia małoletniemu ochrony uzupełniającej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł małoletni M.I. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego - matkę N.I.. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- dokonanie błędnych ustaleń faktycznych jakoby M.I. objęty był decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2007 r. ([...]) wydaną w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy toczącym się na wniosek N.I. , podczas gdy urodził się on w dniu [...] marca 2009 r., a zatem już po wydaniu ww. decyzji,

- dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o pozbawieniu matki skarżącego ochrony uzupełniającej została wydana w dniu [...] listopada 2007 r. i miała sygnaturę [...], podczas gdy decyzja o udzieleniu matce skarżącego zgody na pobyt tolerowany, która z dniem 29 maja 2008 r. z mocy prawa stała się decyzją o udzieleniu ochrony uzupełniającej, została wydana w dniu [...] grudnia 2007 r.,

- naruszenie art 7, 8, 77, 80 art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. przez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne uzasadnienie decyzji, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, niezbadanie stanu faktycznego, niedokonanie ustaleń w zakresie aktualnej podstawy pobytu w Polsce rodziców małoletniego; nieuwzględnienie faktu, iż podstawą pobytu ojca małoletniego jest ochrona uzupełniająca,

- naruszenie art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, pomimo że sytuacja małoletniego winna być rozstrzygnięta tak, jak sytuacja jego rodziców, a ojciec skarżącego przebywa w Polsce na podstawie ochrony uzupełniającej,

- naruszenie wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zasady równości wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne poprzez niesłuszne zróżnicowanie sytuacji M.I. w stosunku do innych dzieci urodzonych po tym, jak z dniem 29 maja 2008 r. decyzja o przyznaniu zgody na pobyt tolerowany ich rodzicom lub jednemu z rodziców z mocy prawa stała się decyzją o udzieleniu ochrony uzupełniającej,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Sąd kontrolował decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. o odmowie udzielenia małoletniemu skarżącemu nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o udzieleniu mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Jednocześnie zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, gdy nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

Przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określa art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się, gdy nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Ostatnią formą ochrony uwzględnianą w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy jest zgoda na pobyt tolerowany. Przepis art. 48 ust. 1 pkt 2 stanowi, że w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.

W myśl art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Ponadto, zgodnie z art 97 ust. 1 pkt 1a ustawy, zgody na pobyt tolerowany udziela się również cudzoziemcowi, jeżeli jego wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu ww. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Na wstępie wskazać należy, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczyły się postępowania w sprawach ze skarg pozostałych członków rodzony małoletniego skarżącego. I tak; wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2684/12 Sąd oddalił skargę matki skarżącego – N.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej na terytorium RP; wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2637/12 Sąd oddalił skargę małoletniego brata skarżącego – J.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej na terytorium RP; wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 611/13 Sąd oddalił skargę małoletniego brata skarżącego - M.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej na terytorium RP; wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 612/13 Sąd oddalił skargę małoletniej siostry skarżącego – Y.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

W rozpatrywanej sprawie przede wszystkim należy mieć na uwadze sytuację ojca małoletniego skarżącego - S.I. , który nadal posiada w Polsce ochronę uzupełniającą. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił nadania ojcu skarżącego statusu uchodźcy i udzielił zgody na pobyt tolerowany. Zgody tej udzielono z uwagi na zamieszkiwanie przez wnioskodawcę niestabilnej strefy na pograniczu między C. i D. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...].

Wprawdzie wobec matki małoletniego skarżącego została wydana decyzja o pozbawieniu ochrony uzupełniającej na terytorium RP, jednakże względem jego ojca decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2006 r. udzielająca mu zgody na pobyt tolerowany - przekształcony w dniu 29 maja 2008 r. w ochronę uzupełniającą na mocy art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 70, poz. 416) - pozostaje aktualna. Stwierdzić zatem należy, że wydalenie małoletniego skarżącego z terytorium RP w przedstawionej sytuacji naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, co z kolei oznacza, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określone w art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Reasumując stwierdzić należy, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, rozważając całokształt okoliczności faktycznych. Sprawa małoletniego skarżącego prawidłowo została rozpatrzona przy zachowaniu prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a także przy uwzględnieniu praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata działającego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.