Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 607/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi T. W. na czynność Starosty [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji i dokumentów z zasobu geodezyjnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. W. jest odmowa udostępnienia informacji i dokumentów z zasobu geodezyjno - kartograficznego prowadzonego przez Starostę [...].

Sąd ustalił następujący stan faktyczny;

T. W. w dniu 7 grudnia 2011 r. złożył w siedzibie Starostwa Powiatowego [...] dwa pisma z dnia 29 listopada 2011 r. W pierwszym z nich w związku ze zleconym przez Sąd Rejonowy w K. - sporządzeniem opinii do sprawy o sygn. akt [...], zwrócił się o udostępnienie następujących informacji i dokumentów:

1) kto, kiedy i na jakiej podstawie był wpisany w ewidencji gruntów jako podmiot do działek: 1228, 1229, 1230, 1231, 1233 w obrębie [...] – dotyczyć to miało również danych z arkuszy posiadłości gruntowych, protokołów parcelowych i osobowych jeżeli są w posiadaniu Starostwa Powiatowego, w tym o informację o nr LWH dla poszczególnych parcel, a jeżeli dokumentacja katastralna nie jest w posiadaniu Starostwa o udzielenie takiej informacji,

2) w formie kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem mapy katastralnej, mapy z kompleksowych uwłaszczeń, aktualnej mapy ewidencji gruntów oraz

3) skróconych wypisów z rejestru gruntów dla działek 1228, 1229, 1230, 1231, 1233, 1224, 1226, 1227, 2994, 1225, 1283, 1149 w obrębie [...].

Natomiast w drugim piśmie T. W. z uwagi na zlecenie przez Sąd Rejonowy w K. - sporządzenia opinii do sprawy o sygn. akt [...] zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie, potwierdzonych za zgodność z oryginałem:

1) kopii dokumentów świadczących o przebiegu granic pomiędzy działkami 473, a 467/2 i 468 w obrębie [...],

2) kopii mapy ewidencyjnej z kompleksowych uwłaszczeń, kopii mapy katastralnej dla obszaru w/w działek w zakresie do 200 m od drogi oznaczonej jako działka 201,

3) skróconych wypisów z rejestru gruntów dla działek 473, 467/2, 468 w obrębie [...],

4) danych o 5 najbliższych w/w działkom punktach osnowy poziomej,

5) mapy zasadniczej w wersji numerycznej bez nakładek U-sieci uzbrojenia terenu, W-rzeźba terenu w zakresie według załącznika.

W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 29 grudnia 2011 r. poinformował wnioskodawcę o obowiązku zgłoszenia tego rodzaju prac geodezyjnych do właściwego miejscowo ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej.

Kolejnym pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. T. W. podniósł, że nie ma podstaw sądzić, iż opinie, które ma wykonać będą pracami geodezyjnymi, podlegającymi zgłoszeniu do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej i wniósł o niezwłoczne przekazanie drogą pocztową danych, o które wnioskował.

W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 18 stycznia 2012 r., stwierdził, że pismo z dnia 3 stycznia 2012 r. nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy zlecone przez sąd opinie są pracami geodezyjnymi. Jednocześnie organ poinformował, że mogą zostać wykonane odpłatnie: 1) do sprawy [...] – skrócone wypisy z rejestru gruntów dla działek 473, 476/2 i 468, położonych w N. oraz mapa zasadnicza w wersji numerycznej, 2) do sprawy [...] – aktualna mapa ewidencji gruntów oraz skrócone wypisy z rejestru gruntów dla działek 1228, 1229, 1230, 1231, 1233, 1224, 1226, 1227, 2994, 1225, 1283, 1149, położonych w O. Jednocześnie Starosta poinformował, że pozostałe wnioskowane materiały mogą zostać wydane tylko w przypadku zgłoszenia roboty do ośrodka dokumentacji.

Kolejno w piśmie z dnia 10 lutego 2012 r. T. W. nie zgodził się, że prace, które ma wykonać podlegają zgłoszeniu i ponowił wniosek o odpłatne przekazanie dokumentów, o które wnioskował uprzednio.

Pismem z dnia 28 lutego 2012 r. organ poinformował, że mogą być udostępnione odpłatnie materiały z zasobu użytkowego – wypisy i kopie map określone w piśmie z dnia 18 stycznia 2012 r. oraz podniósł, że opinie sporządzone na potrzeby sądów są czynnościami, które wymagają zgłoszenia jako praca geodezyjna do właściwego ośrodka dokumentacji.

W dniu 21 marca 2012 r. T. W. skierował do Starosty 2 wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji i dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym Starostwa, które jak określił są niezbędne do prawidłowego sporządzenia przez niego opinii do spraw: [...] i odrębnie do [...] – obydwu na zlecenie Sądu Rejonowego w K. Wniósł o wydanie dokumentacji w formie kopii i informacji (odpłatnie) w całości, jak w pierwotnym wniosku z dnia 29 listopada 2011 r.

W odpowiedzi na wezwanie związane z wykonaniem opinii w sprawie [...] - Starosta pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, że odpłatnie mogą być wydane kopie map i wypisy z rejestru gruntów. Natomiast pozostałe żądane dane i kopie dokumentów stanowią materiały źródłowe, służące za podstawę następnych opracowań gromadzonych w zasobie i są zakwalifikowane do zasobu bazowego. Organ powtórzył stanowisko, że żądane dane i kopie dokumentów z zasobu bazowego może uzyskać biegły sądowy z zakresu geodezji, powołany przez sąd do sporządzenia opinii w przedmiotowych sprawach ale po zgłoszeniu prac geodezyjnych i kartograficznych do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w K.

T. W. w dniu 21 maja 2012 r. wniósł skargę w zakresie odmowy udostępnienia informacji i dokumentacji z zasobu geodezyjnego prowadzonego przez Starostę, które jak określił są niezbędne celem prawidłowego sporządzenia opinii do spraw [...] oraz [...], wobec zleceń Sądu Rejonowego w K. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego oraz art. 248 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Skarżący w szczególności określił, że skarga dotyczy odmowy udostępnienia informacji i dokumentów wskazanych przez niego we wnioskach z dnia 29 listopada 2011 r.

W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z poglądem organu, że czynności, które zlecił mu Sąd podlegają obowiązkowi zgłoszenia do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Na poparcie swojej oceny wskazał, na stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1776/08. Nadmienił, że posiada także uprawnienia do wykonywania samodzielnej funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. W końcowej części uzasadnienia skarżący wniósł o zobowiązanie Starosty do wydania we wskazanej przez niego formie posiadanych informacji i dokumentów.

Na rozprawie skarżący podkreślił, że stanowisko Starosty opierało się na nieobowiązujących przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie i przedstawił opisany powyżej stan faktyczny sprawy. Dodał, że w dniu 17 maja 2012 r. wpłynęło do Starostwa pismo Sądu Rejonowego w K. z wyrażeniem zgody dla T. W. na zgłoszenie wykonania opinii jako pracy geodezyjnej do ośrodka dokumentacji w K. Wskazał, że takiego zgłoszenia skarżący dokonał w dniu 23 maja 2012 r. Organ wyjaśnił, że przygotowane kopie dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem przesłał skarżącemu wraz z wytycznymi do wykonania roboty zarejestrowanej przesyłką poleconą doręczoną w dniu 8 czerwca 2012 r. oraz e-mailem zgodnie z wnioskiem zawartym w zgłoszeniu. W kontekście poczynionych uwag Starosta stwierdził, że skarga nie znajduje uzasadnienia, gdyż bez opóźnień wyjaśnił – szeroko uzasadniając swoje stanowisko wymogami sprecyzowanymi w przepisach prawa obowiązek dokonania zgłoszenia wykonania opinii jako pracy geodezyjnej, a otrzymawszy wymagane prawem zgłoszenie bez zbędnej zwłoki przesłał wnioskowane dokumenty.

Pismem z dnia 30 czerwca 2012 r. skarżący wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest odmowa udostępnienia informacji i dokumentów z zasobu geodezyjnego, a nie wydanie dokumentów na podstawie zgłoszenia pracy geodezyjnej, do czego został zmuszony. Powtórzył, argumentację, że opinie sporządzane przez biegłych sądowych na zlecenie sądów powszechnych nie stanowią prac geodezyjnych, podlegających zgłoszeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na podejmowane akty lub czynności, które dotyczą określonego uprawnienia lub obowiązku. Uwzględnienie skargi na akt lub czynność polega – jak stanowi art. 146 § 1 P.p.s.a. – na uchyleniu aktu lub stwierdzeniu bezskuteczności czynności.

Skarga w ocenie Sądu nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie T. W. domagał się udostępnienia następujących informacji i dokumentów:

- w sprawie zleconego mu przez Sąd Rejonowy w K. wykonania opinii w sprawie [...]:

1) kto, kiedy i na jakiej podstawie był wpisany w ewidencji gruntów jako podmiot do działek: 1228, 1229, 123, 1231, 1233 w obrębie [...] – dotyczyć to miało również danych z arkuszy posiadłości gruntowych, protokołów parcelowych i osobowych jeżeli są w posiadaniu Starostwa Powiatowego, w tym informacji o nr LWH dla poszczególnych parcel, a jeżeli dokumentacja katastralna nie jest w posiadaniu starostwa o udzielenie takiej informacji,

2) w formie kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem mapy katastralnej, mapy z kompleksowych uwłaszczeń, aktualnej mapy ewidencji gruntów oraz

3) skróconych wypisów z rejestru gruntów dla działek 1228, 1229, 1230, 1231, 1233, 1224, 1226, 1227, 1994, 1225, 1149 w obrębie [...]

- w sprawie zleconego mu przez Sąd Rejonowy w K. wykonania opinii w sprawie [...]:

1) kopii dokumentów świadczących o przebiegu granic pomiędzy działkami 473, a 467/2 i 468 w obrębie [...],

2) kopii mapy ewidencyjnej z kompleksowych uwłaszczeń, kopii mapy katastralnej dla obszaru w/w działek w zakresie do 200 m od drogi oznaczonej jako działka 201,

3) skróconych wypisów z rejestru gruntów dla działek 473, 467/2, 468 w obrębie [...],

4) danych o 5 najbliższych w/w działkom punktach osnowy poziomej,

5) mapy zasadniczej w wersji numerycznej bez nakładek U-sieci uzbrojenia terenu, W-rzeźba terenu w zakresie według załącznika.

Jak wynika z akt przedstawionych Sądowi Starosta stanął na stanowisku, że po uiszczeniu opłat (do sprawy [...] w wysokości 40,80 zł, zaś do sprawy [...] w wysokości 57,10 zł) mogą być wydane:

- do sprawy [...] skrócone wypisy z rejestru gruntów dla działek 473, 476/2 i 468 położonych w N. oraz mapa zasadnicza w wersji numerycznej,

- do sprawy [...] aktualna mapa ewidencji gruntów oraz skrócone wypisy z rejestru gruntów dla działek 1228, 1229, 1230, 1231, 1233, 1224, 1226, 1227, 2994, 1224, 1283, 1149 położonych w O.

Wydanie pozostałych materiałów Starosta uwarunkował uprzednim zgłoszeniem prac geodezyjnych. Wskazał też, że po udostępnieniu na miejscu znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej będzie możliwość odpowiedzi na stawiane w piśmie z dnia 29 listopada 2011 r. pytania.

Poza sporem pozostaje, że ostatecznie w dniu 23 maja 2012 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wpłynęły zgłoszenia biegłego sądowego z zakresu geodezji i szacowania nieruchomości T. W. wykonania prac geodezyjnych. Przygotowane kopie dokumentów potwierdzone "za zgodność z oryginałem" organ przesłał skarżącemu przesyłką poleconą doręczoną w dniu 8 czerwca 2012 r. oraz e-mailem zgodnie z wnioskiem zawartym w zgłoszeniu.

W ocenie Sądu udostępnienie wnioskowanych przez T. W. dokumentów i materiałów po dokonaniu zgłoszenia nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy sądowej, bo nastąpiło w innych okolicznościach faktycznych niż zaskarżona czynność Starosty. Skarżący złożył bowiem zgłoszenie, a tym właśnie organ warunkował udostępnienie dokumentów.

Spór sprowadzał się do kwestii czy udostępnienie informacji i dokumentów znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – innych niż aktualne, w przypadku, gdy takiego udostępnienia domaga się biegły sądowy w związku ze zleceniem sądu powszechnego wykonania opinii na potrzeby prowadzonych postępowań cywilnych, rzeczywiście było uwarunkowane uprzednim zgłoszeniem prac geodezyjnych czy kartograficznych przez osobę wnoszącą o to udostępnienie. Oceny legalności zaskarżonej czynności Starosty (odmowy) zawartej w piśmie z dnia 28 lutego 2012 r.

Podkreślić trzeba, że czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Należy jednak przyjąć, że czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa jest czynność prawna nie będąca aktem prawnym, do dokonania której umocowany został konkretny organ (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, R. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 62). W świetle takiego pojęcia zaskarżona odmowa udostępnienia informacji i dokumentów w ocenie Sądu jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Nadmienić wypada, że skarga została wniesiona w terminie, gdyż po złożeniu przez T. W. w dniu 21 marca 2012 r. dwóch pism z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (osobnego w sprawie dotyczącej wykonania opinii do sprawy sygn. akt [...] i odrębnego w sprawie związanej z wykonaniem opinii do sprawy sygn. akt [...]), organ pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. odpowiedział tylko na jedno z nich (dot. Sprawy sygn. akt [...]). Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 23 kwietnia 2012 r. Skarga zaś została złożona w dniu 21 maja 2012 r., co spełnia warunki określone w art. 52 § 3 oraz art. 53 § 2 P.p.s.a.

Przechodząc do oceny legalności dokonanej czynności Starosty Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) – określana dalej P.g.ik., zgodnie z art. 1 reguluje sprawy dotyczące m.in. geodezji i kartografii (pkt 1), krajowego systemu informacji o terenie (pkt 2), ewidencji gruntów i budynków (pkt 3) oraz państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (pkt 6). Przepis art. 2 P.g.ik. zawiera tzw. definicje ustawowe. Według art. 2 pkt 1 P.g.ik. ilekroć w ustawie jest mowa o pracach geodezyjnych – rozumie się przez to projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, wykonywanie zdjęć lotniczych, dokonywanie obliczeń, sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji geodezyjnej, a także zakładanie i aktualizację baz danych, pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie. Zgodnie zaś z pkt 2 tego przepisu - pod pojęciem prac kartograficznych rozumie się opracowywanie, merytoryczne i techniczne redagowanie map i opracowań pochodnych oraz ich reprodukowanie. W art. 2 pkt 8 P.g.ik. zdefiniowano ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

Ustawa P.g.ik. nie zdefiniowała natomiast pojęć "przetwarzanie", "opracowywanie" czy "reprodukowanie". W takim wypadku należy tym pojęciom przypisać znaczenie analogiczne jak w języku potocznym. Zdaniem Sądu nie można przy tym rozumieniu pomijać także znaczeń, które zostały ukształtowane przez legislatorów, w tym wpływów jaki miały na to potoczne rozumienie także inne ustawy. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (Państwowe Wydawnictwo Naukowe – Warszawa 1979) przetwarzać to przerabiać, coś zmieniać nadając mu inny kształt, wygląd, inną postać, formę. Przetwarzanie to także operacje wykonywane na określonych materiałach (uwzględniając np. znaczenie nadane w art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych – t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 1, poz. 1 z późn. zm., które z upływem lat weszło również do potocznego języka) "Słownikowe" znaczenie pojęcia "reprodukowanie" to robienie odbitek, odtwarzanie czegoś. "Opracowanie" to nadanie czemuś określonej formy przy pracy nad tym.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a P.g.ik. dla obszaru całego kraju zakłada się i prowadzi w systemie teleinformatycznym bazy danych, obejmujące zbiory danych przestrzennych informacji przestrzennej, dotyczące m.in. państwowego rejestru podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych (pkt 1), ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) (pkt 2), szczegółowych osnów geodezyjnych (pkt 10). Dla terenów miast oraz zwartych zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę obszarów wiejskich zakłada się i prowadzi w systemie teleinformatycznym bazy danych obiektów topograficznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:500 – 1:5000, zharmonizowane z bazami danych, o których mowa w ust. 1a (art. 4 ust. 1b). Według art. 4 ust. 1d P.g.ik. bazy danych, o których mowa w ust. 1a i 1b, aktualizuje się i prowadzi w sposób zapewniający interoperacyjność zawartych w nich zbiorów danych i związanych z nimi usług, w rozumieniu ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.

Zgodnie z art. 2 pkt 10 P.g.ik. ilekroć w ustawie mowa o państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym - rozumie się przez to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych. Zgodnie z przepisem art. 7d pkt 1 i 7 P.g.ik. do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, a także tworzenie, prowadzenie i udostępnianie baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, 3, 7 i 10 oraz ust. 1b, a także standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000, o których mowa w art. 4 ust. 1e pkt 1 i 2 (mapy ewidencyjne i mapy zasadnicze).

Prace geodezyjne i kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także inne jednostki organizacyjne utworzone zgodnie z przepisami prawa, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie tych prac (art. 11 P.g.ik.). Wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest obowiązany zgłosić do organów, o których mowa w art. 40 ust. 3, prace przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu prac przekazać powstałe materiały lub informacje o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 12 Pg.ik.). Przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy P.gik. zawiera delegację ustawową dla określenia w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra szczegółowych zasad i trybu zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, przekazywania materiałów i informacji powstałych w wyniku tych prac do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ewidencjonowania systemów informacji o terenie, a także szczegółowych zasad przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych systemu informacji o terenie, ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz oraz rodzajów prac nie podlegających zgłaszaniu i materiałów nie podlegających przekazywaniu, uwzględniając konieczność zapewnienia odpowiedniej jakości prac przekazywanych do zasobu oraz zabezpieczenia baz danych przed zniszczeniem i utratą. W oparciu o tę delegację Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa wydał rozporządzenie z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków o udostępnianie tych baz (Dz.U. Nr 78, poz. 837) – zwanego dalej rozporządzeniem z 2001 r. Zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia i przekazywania dokumentacji do zasobu następujące rodzaje prac:

1) tyczenie obiektów budowlanych oraz pomiary budowlano – montażowe,

2) pomiary wykonywane w celu ustalenia objętości mas ziemnych,

3) pomiary odkształceń i pomieszczeń budowli i urządzeń,

4) prace geodezyjne wykonywane na terenach zamkniętych,

5) pomiary geodezyjne do orientacji podziemnych wyrobisk górniczych, pomiary deformacji powierzchni górotworu oraz pomiary służące do wyznaczenia zasięgu złóż kapalin i określenia warunków geologicznych i hydraulicznych,

6) pomiary specjalne wykonywane na terenach kolei, lotnisk oraz dróg lądowych i wodnych, na potrzeby eksploatacji urządzeń na tych obiektach,

7) pomiary specjalne wykonywane na terenach lasów oraz opracowania dla urządzania lasu,

8) pomiary wykonywane w celu ustalenia powierzchni zasięgów i projektowania płodozmianów oraz renowacji i konserwacji urządzeń wodno-melioracyjnych,

9) reprodukowanie map i materiałów geodezyjnych i kartograficznych do użytku wewnętrznego zleceniodawcy i wykonawcy, z zastrzeżeniem przepisów art. 18 ustawy,

10) kartograficzne opracowania robocze do użytku wewnętrznego zleceniodawcy i wykonawcy,

11) prace kartograficzne polegające na kompilacji różnych materiałów niepochodzących z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,

12) tematyczne opracowania kartograficzne realizowane z wykorzystaniem uzyskanych na podstawie zezwolenia wydanego w trybie art. 18 ustawy materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, bez zmiany ich treści.

Skarżący wskazał, że jego zdaniem wykonanie opinii biegłego na zlecenie sądu na potrzeby toczących się postępowań cywilnych przed tym sądem powszechnym podpadają pod przypadki wymienione w § 13 pkt 9 i 10 w/w rozporządzenia z 2001 r. czyli – jak się wydaje – nie kwestionował, że co do zasady wykonanie takich opinii jest pracą geodezyjną lub kartograficzną, ale w jego ocenie podlegającą zwolnieniu z obowiązku zgłoszenia. Tylko w takim przypadku logiczne byłoby powoływanie się na wyżej wskazane zwolnienie. Jeśli bowiem wykonanie opinii nie byłoby pracą geodezyjną lub kartograficzną, to bezprzedmiotowe byłoby powoływanie się na zwolnienie od obowiązku zgłoszenia prac.

W przedstawionych Sądowi aktach nie ma treści zleceń dokonanych przez Sąd Rejonowy w K. w sprawach sygn. akt [...] i [...], stąd Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę nie może dokonać dokładnej analizy zakresu koniecznych do wykonania zlecenia prac. Nie ulega jednak wątpliwości, że w ich ramach skarżący miałby przetwarzać dokumentację geodezyjną pozyskaną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w rozumieniu art. 2 pkt 10 P.g.ik., że na potrzeby wykonania takich opinii musiałby także reprodukować pozyskane z zasobu mapy, choćby dlatego, że taką opinię wykonuje się w większej ilości egzemplarzy, bo dla sądu i stron postępowania (w procesie cywilnym – minimum 2 strony, w postępowaniu nieprocesowym minimum 1, a zwykle więcej uczestników). Tak więc wykonanie przez biegłego sądowego opinii, jeśli wymaga m.in. wykorzystania - w sensie przetwarzania – dokumentacji geodezyjnej oraz reprodukcji, tj. powielenia, odwzorowania map z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jest także pracą geodezyjną lub pracą kartograficzną w rozumieniu art. 2 pkt 1 i 2 P.g.ik. i jako takie z zasady podlegają zgłoszeniu.

W ocenie Sądu wykonanie takich opinii nie podpada pod przepisy § 13 pkt 9 i 10 rozporządzenia z 2001 r., bowiem co prawda reprodukowanie map i materiałów geodezyjnych i kartograficznych nie następuje wyłącznie do użytku wewnętrznego zleceniodawcy (sądu) i wykonawcy, bo odpisy opinii zostają doręczone także stronom postępowania cywilnego (osobom innym niż zleceniodawca), mogą być także wykorzystywane przez komornika – odrębny organ egzekucyjny - na etapie prowadzenia egzekucji itp. Także z tych względów opinię biegłego trudno uznać za opracowanie robocze do użytku wewnętrznego zleceniodawcy i wykonawcy (§ 13 pkt 10). Nie sposób też potraktować jej jako "opracowanie robocze", bo takie określenie sugeruje brak sfinalizowanej formy, charakter wstępny danego opracowania, przygotowawczy. Konsekwencją uznania opinii biegłego geodety za prace geodezyjne lub (i) kartograficzne i braku zwolnienia takich prac z obowiązku zgłoszenia jest stwierdzenie, iż skarżący był z mocy art. 12 P.g.ik. obowiązany zgłosić Staroście jako organowi, o którym mowa w art. 40 pkt 3 P.g.ik. prace przed przystąpieniem do ich wykonania. Podkreślenia wymaga, że jeśli określone prace można umiejscowić w prawie administracyjnym to nie ma znaczenia, że jednocześnie można je rozpatrywać w aspekcie prawa cywilnego czy procedury cywilnej, bo są to zupełnie odrębne kwestie. Tak jak konkretny grunt jest nieruchomością zgodnie z prawem cywilnym, ale też jednostką ewidencyjną (na kanwie niektórych przepisów prawa administracyjnego).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.ik. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1). Według art. 24 ust. 1 P.g.ik. informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:

1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności:

a) odpowiednio zabezpieczone przechowanie danych i ich aktualizację,

b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej,

c) wizualizacje danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów oraz Wyryków z mapy ewidencyjnej;

2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Stosownie do art. 24 ust. 2 P.g.ik. informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Według ust. 3 tego przepisu starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:

1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu,

2) wyrysów z mapy ewidencyjnej,

3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego,

4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych,

5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (sieć usług dotyczących zbiorów i usług danych przestrzennych, do których zalicza się usługi:

a) wyszukiwania, umożliwiające wyszukiwanie zbiorów oraz usług danych przestrzennych na podstawie zawartości odpowiadających im metadanych oraz umożliwiające wyświetlenie zawartości metadanych,

b) przeglądania, umożliwiające co najmniej wyświetlanie, nawigowanie, powiększanie i pomniejszanie, przesuwanie lub nakładanie na siebie zobrazowanych zbiorów oraz wyświetlanie objaśnień symboli kartograficznych i zawartości matadanych,

c) pobierania, umożliwiające pobieranie kopii zbiorów lub ich części oraz, gdy jest to wykonalne, bezpośredni dostęp do tych zbiorów,

d) przekształcania, umożliwiające przekształcenie zbiorów w celu osiągnięcia interoperacyjności zbiorów i usług danych przestrzennych,

e) umożliwiające uruchamianie usług danych przestrzennych.

Według art. 24 ust. 4 P.g.ik. każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami i lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wpis,

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wpis,

3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie (art. 24 ust. 5 P.g.ik.).

Jak to wyżej wskazano, zgodnie z art. 40 ust. 3 pkt 3 P.g.ik. do starostów należy m.in. udostępnianie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 40 ust. 3c ustawy udostępnianie danych i informacji oraz wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji jest odpłatne. W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 1 pkt 1 lit. b P.g.ik. zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. Nr 37, poz. 333) – zwane dalej rozporządzeniem z 2004 r. Zgodnie z § 1 rozporządzenie określa wysokość opłat wyszczególnionych w pkt 1 – 5 czynności, w tym udzielanie informacji, które są określane w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Żądanie przez Starostę opłat za czynności wyszczególnione w pkt 1 – 5 § 1 rozporządzenia, w tym za udzielanie informacji, wyżej opisanych znajduje swe oparcie w przepisach prawa.

Zgodnie z art. 40 ust. 3d P.g.ik. wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydaje się nieodpłatnie tylko na żądanie:

1) prokuratury,

2) sądów działających w sprawach publicznych,

3) organów kontroli państwowej w związku z wykonywaniem przez te organy ich ustawowych zadań,

4) organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego, w związku z ich działaniami mającymi na celu określone w pkt a – c obowiązki.

W niniejszej sprawie o udostępnienie informacji i dokumentów zwracał się biegły sądowy a nie żaden z organów czy podmiotów wskazanych w pkt 1 – 4 w art. 40 ust. 3d P.g.ik.

Starosta w piśmie z dnia 16 kwietnia 2012 r. powołał się na § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenie rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz.U. Nr 49, poz. 493). Rozporządzenie to zwane dalej rozporządzeniem z 1999 r. zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. a P.g.ik., która brzmiała następująco: "Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi w drodze rozporządzenia rodzaje materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposób i tryb ich pozyskiwania, gromadzenia, przechowywania, zabezpieczania, wyłączania z zasobu oraz udostępniania z zasobu, a także wzory klauzul umieszczanych na materiałach gromadzonych w zasobie i udostępnianych z zasobu, uwzględniając zapewnienie właściwych warunków przechowywania i zabezpieczania zasobu, wykazy materiałów gromadzonych w centralnym, wojewódzkich i powiatowych ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznych oraz podział materiałów na grupy asortymentowe i funkcjonalne.

Przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. a P.g.ik. zawierający powyższą delegację został uchylony na mocy art. 23 pkt 13 lit. c ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. Nr 76, poz. 489). Zgodnie z art. 35 tejże ustawy przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów art. 19 ust. 1 pkt 4, art. 26 ust. 2a oraz art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy P.g.ik. zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 6 i 7, art. 40 ust. 8 oraz art. 47b ust. 5 ustawy zmienionej w art. 23 (P.g.ik.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 36 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej weszła ona w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Dniem ogłoszenia był 7 maja 2010 r.

W aktualnie obowiązujących przepisach ustawy P.g.ik. podobną do uchylonego art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. a delegację zawiera art. 40 ust. 8. Do chwili obecnej nie wydano jednak na jego podstawie rozporządzenia. W dacie zaś wykonywania zaskarżonego aktu (pisma z dnia 28 lutego 2012 r.) aż do dnia 7 maja 2012 r. obowiązywało rozporządzenia z 1999 r. stosownie do art. 35 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej. W § 1 pkt 1 rozporządzenia z 1999 r. wskazano, że materiały to zbiory map oraz materiały i dokumenty w postaci operatów, rejestrów, wykazów, katalogów, map, wydawnictw, zdjęć lotniczych i satelitarnych, baz danych oraz banków danych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Jedna z grup asortymentowych zasobu dotyczy "innych opracowań dla celów prawnych" (§ 4 ust. 2 pkt 16 rozporządzenia z 1999 r.). W § 4 ust. 3 rozporządzenia z 1999 r. ustalono następujące grupy funkcjonalne zasobu uwzględniające charakter, cel oraz sposób wykorzystywania jego materiałów:

1) zasób bazowy, który stanowią materiały źródłowe służące za podstawę następnych opracowań gromadzonych w zasobie,

2) zasób użytkowy, który stanowią materiały służące do bezpośredniego i powszechnego udostępnienia,

3) zasób przejściowy, który stanowią nie zakwalifikowane do zasobu bazowego i użytkowego materiały pomocnicze.

Według § 10 ust. 1 rozporządzenia z 1999 r. udostępnianie zasobu polega na umożliwieniu wglądu do oryginałów materiałów lub sprzedaży ich kopii sporządzanych także na nośnikach informacji, na podstawie:

1) zgłoszenia prac geodezyjnych i kartograficznych, zamówień na materiały do wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych nie podlegających zgłoszeniu lub zamówień na materiały do wykonania operatów szacunkowych nieruchomości – w zakresie zasobu bazowego i zasobu użytkowego,

2) zamówień na mapy i informacje – w zakresie zasobu użytkowego.

Nie ulega wątpliwości, że materiały, których udostępnienia domagał się skarżący należą do zasobu bazowego stosownie do § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 1999 r. Podstawę do udostępnienia takich materiałów stanowiło więc zgłoszenie prac geodezyjnych i kartograficznych. W takim stanie prawnym zaskarżona czynność uzależniająca udostępnienie dokumentów od uprzedniego zgłoszenia była więc legalna.

Podkreślenia wymaga, że takie stanowisko zajęte na kanwie konkretnego stanu faktycznego i prawnego ma już "wartość historyczną", upłynął bowiem okres 24 miesięcy, w którym jeszcze obowiązywało rozporządzenie z 1999 r. Sąd jednak oceniał legalność czynności organu, a więc ocena odnosi się do czasu kiedy została podjęta.

Zupełnym nieporozumieniem był kolejny zarzut dotyczący naruszenia przez Starostę art. 248 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), który w tym wypadku nie miał w ogóle zastosowania. Przepis ten brzmi następująco:

Art. 248.

§ 1.

_@KON@_§ 1. Każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne.

§ 2. Od powyższego obowiązku może uchylić się ten, kto co do okoliczności objętych treścią dokumentu mógłby jako świadek odmówić zeznania albo kto posiada dokument w imieniu osoby trzeciej, która mogłaby z takich samych przyczyn sprzeciwić się przedstawieniu dokumentu. Jednakże i wówczas nie można odmówić przedstawienia dokumentu, gdy jego posiadacz lub osoba trzecia obowiązani są do tego względem chociażby jednej ze stron albo gdy dokument wystawiony jest w interesie strony, która żąda przeprowadzenia dowodu. Strona nie może ponadto odmówić przedstawienia dokumentu, jeżeli szkoda, na którą byłaby przez to narażona, polega na przegraniu procesu.

Zauważyć należy, iż to nie sąd powszechny lecz skarżący zwracał się o udostępnienie dokumentów i informacji. Działając na podstawie art. 248 § 1k.p.c. sąd czyni to w toku postępowania cywilnego i ma przewidziane procedurą środki "wyegzekwowania" przedstawienia żądanych dokumentów. Działania podjęte przez biegłego sądowego na potrzeby wykonania zleconej mu przez sąd opinii nie mogą być jednak utożsamiane z działaniami sądu. Na marginesie zauważyć przy tym wypada, iż z niektórych pism skarżącego kierowanych do organu wynika, iż to organ odszukując informacje archiwalne w dokumentach lub rejestrach – miałby za biegłego wykonać część pracy potrzebnej do wykonania opinii, co raczej należałoby w kontekście art. 24 ust. 3 P.g.ik. potraktować jako nieporozumienie.

Wskazywane przez skarżącego uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1776/08 (dostępny na stornach internetowych cbois.nsa.gov.pl) dotyczyło zupełnie innej sytuacji – tam strona kwestionowała - skarżąc w postępowaniu administracyjnym - merytoryczną zawartość opinii i działania biegłych sądowych podjęte w toku postępowania egzekucyjnego (cywilnego). W niniejszej sprawie i w w/w nie ma więc żadnej analogii. W kontekście powyższego skomentować jedynie wypada, że gdyby skarżący nie był geodetą uprawnionym, w tym stanie prawnym nie byłby w stanie uzyskać dostępu do zasobu bazowego, a co za tym idzie nie mógłby wykonać opinii dla potrzeb postępowań cywilnych.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej czynności miała natomiast okoliczność oznaczenia przez organ pism będących odpowiedziami na pisma skarżącego różnymi sygnaturami. Nie miała ona żadnego wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.