Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 777/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par. 1, art. 135,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2351
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j. t. Dz. U. z 2019 r., poz. 59) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu u W. G. choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

2. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

3. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u W. G., wszczął w dniu

[...] grudnia 2017 r. postępowanie administracyjne w sprawie. W celu rozpoznania, W. G. została skierowana do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., który w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu ww. orzeczenia lekarskiego wskazano, iż pacjentka pracowała w Zakładzie Krawiectwa Damskiego [...] Sp. z o.o., jako szwaczka ([...] jako sprzedawca w V. [...] r.), w F. Sp. z o.o. jako operator maszyn i urządzeń szwalniczych ([...] r.), R. jako pracownik magazynowy ([...] oraz w latach [...] r. jako pracownik magazynu logistycznego, pracownik usług dodanych w S. Sp. z o.o. Podczas badania strona podawała, że cyt.: "dolegliwości wystąpiły około 2009 r., było to drętwienie I-IV palców prawej dłoni w nocy, sztywność palców, przed 5 laty pojawiło się wypadanie przedmiotów. W 2015 dolegliwości nasiliły się, ból stał się większy i dotyczył także nadgarstków i wszystkich palców". Ponadto wskazano, iż w wykonanym badaniu EMG w dniu [...] marca 2017 r. stwierdzono prawostronny zespół cieśni nadgarstka I stopnia. Leczona operacyjnie w Szpitalnym Centrum Medycznym w G., gdzie wykonano odbarczenie nerwu pośrodkowego prawego przez przecięcie troczka zginaczy w dniu [...] listopada 2017 r. Po leczeniu nastąpiła poprawa. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. wskazał również, że literatura przedmiotu podaje, iż do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego niezbędne jest wykonywanie na stanowisku pracy rytmicznych, szybkich, powtarzalnych i wielogodzinnych ruchów nadgarstków, które stwarzają ryzyko mikrourazów nerwu pośrodkowego w obrębie ograniczonej struktury anatomicznej jaką tworzy kanał nadgarstka i więzadło poprzeczne nadgarstka. W. G. pracowała na stanowiskach szwaczka, prasowaczka, operator maszyn i urządzeń szwalniczych, pracownik magazynowy, pracownik usług dodatkowych wykonując na stanowiskach pracy monotypowe - wielokrotnie powtarzalne - ruchy zginania i prostowania nadgarstków przez wiele godzin w trakcie dnia pracy podczas czynności związanych z szyciem i obsługą maszyn szwalniczych i hafciarek. Jednostka orzecznicza zaznaczyła jednak, iż zatrudnienie przez okres 9 m-cy w R. SA jako pracownik magazynowy, gdzie badana zajmowała się głównie kompletowaniem zleceń dla klienta oraz wkładaniem do pojemników nie przyczyniła się w sposób istotny do rozwoju choroby. Praca ta polegała na odszukaniu danego produktu w hali magazynowej, zeskanowaniu i umieszczeniu go w plastikowej skrzynce, zatem nie wymagała ona wykonywania ruchów monotypowych zginania, prostowania i rotowania w obrębie nadgarstków w stopniu będącym istotnym czynnikiem etiopatogenetycznym dla rozwoju rozpatrywanej choroby zawodowej.

Podsumowano, iż w typowym obciążeniu predysponującym do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstków W. G. pracowała na stanowiskach szwaczka, prasowaczka, operator maszyn i urządzeń szwalniczych, pracownik magazynowy, pracownik usług dodanych wykonując na stanowiskach pracy monotypowe - wielokrotnie powtarzalne i szybkie - ruchy zginania, prostowania i rotacji nadgarstków przez wiele godzin w trakcie dnia pracy. Na podstawie całości obrazu klinicznego, uwzględniając sposób wykonywania pracy na stanowisku oraz fakt, że objawy schorzenia pojawiły się i stopniowo narastały podczas pracy w narażeniu, uznano zawodową etiologię schorzenia u W. G. - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o stwierdzeniu u W. G. choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Odwołanie od ww. decyzji w terminie ustawowym do Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł S. Sp. z o.o.

Organ II instancji, stwierdził wadliwość ww. decyzji wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z uwagi na brak zebrania przez organ I instancji wystarczającego materiału potrzebnego do prawidłowego załatwienia sprawy oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w I instancji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. prowadząc ponownie postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u W. G. choroby zawodowej, uzyskał dodatkowe wyjaśnienia z jednostki orzeczniczej I stopnia, w tym dot. wpływu długotrwałej niezdolności do pracy w okresie zatrudnienia w S. Sp. z o.o. na treść wydanego orzeczenia lekarskiego.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem znak [...] z dnia [...] r. wskazał, iż zgodnie z przeprowadzonym postępowaniem dotyczącym oceny narażenia zawodowego przez PPIS w G. i sporządzonymi kartami oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 7 grudnia 2017 r., uznano, iż W. G. wykonywała prace w narażeniu, które spowodowały rozwój choroby zawodowej w zakładach pracy:

- "L. " Sp. z o.o., gdzie zajmowała się szyciem konfekcji damskiej - lekkiej, składała, dopasowywała i zszywała poszczególne elementy;

- F. Sp. z o.o., gdzie cyt.: "Cały czas konieczne operowanie nadgarstkami obu rąk, wielokrotne wykonywanie ruchu zginania i prostowania nadgarstków z chwytaniem i utrzymaniem w palcach materiałów, z których szyje się pasy i stropy";

- S. Sp. z o.o., gdzie cyt.: "za pomocą kredki krawieckiej zaznacza miejsce wykonania haftu, następnie oburącz nakłada tamborek (nakładanie tamborka wymaga użycia większej siły nacisku szczególnie przy wykonaniu haftu na kurtkach roboczych), którego rozmiar dobierany jest do wielkości haftu".

Ponadto Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. wskazał, iż dolegliwości u ww. pojawiły się około 2009 r. - było to drętwienie dłoni nocą, sztywność palców. Wystąpienie dolegliwości należy wiązać z obciążeniem kończyn górnych podczas wykonywania ruchów monotypowych w zakładzie pracy F. Sp. z o.o., gdzie jako operator maszyn i urządzeń szwalniczych pracowała w latach [...] a wcześniej "L. " Sp. z o.o. - szyła tam konfekcję damską. Zaznaczono również, iż w 2015 r. doszło do zaostrzenia dolegliwości - występował duży ból dłoni, większy w okolicy prawego nadgarstka (osoba praworęczna), wypadanie przedmiotów z dłoni. Opisywane zaostrzenie i pogorszenie sprawności wiązało się z obciążeniem kończyn górnych podczas pracy od [...] 2013 r. w S. Sp. z o.o., gdzie wykonywała opisane powyżej czynności o charakterze monotypowym. Wskazano również, iż w marcu 2017 r. w wykonanym badaniu EMG u W. G. rozpoznano zespół cieśni nadgarstka prawego 1°, a w [...] 2017 r. przeprowadzono operację - przecięto troczek nadgarstka prawego. W związku z objawami choroby zawodowej uniemożliwiającymi wykonywanie pracy i prowadzonym leczeniem W. G. przebywała na zasiłku chorobowym przez 182 dni, a następnie świadczeniu rehabilitacyjnym - łącznie do [...] kwietnia 2018 r. Podsumowano, iż pomimo tak długiej niezdolności do pracy (270 dni), sposób wykonywania pracy w ww. zakładach pracy (także w S. Sp. z o.o.), przyczynił się do rozwoju choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. po zebraniu oraz powtórnej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie podejrzenia u W. G. choroby zawodowej wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu u ww. choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

4. Nie zgadzając się z treścią ww. decyzji S. Sp. z o.o., wniosła w terminie ustawowym odwołanie do Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. W ww. odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:

- art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa poprzez brak zebrania materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. jednoznacznego stwierdzenia, z pracą, u którego pracodawcy łączyć należy powstanie choroby uznanej przez organ za zawodową;

- art. 107 Kpa polegającego na braku podstawowych elementów decyzji;

- art. 8 i 11 Kpa poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń i zarzutów odwołującego.

Ponadto odwołujący się zarzucił, iż cyt.: "organ nie ustalił przede wszystkim, czy praca u odwołującego była warunkiem sine qua non powstania u pracownika choroby zawodowej, co jest kwestią kluczową dla objęcia decyzją odwołującego". Dodatkowo odwołujący podniósł, iż przebieg kariery zawodowej W. G. obejmował przedział niemal 17 lat. W S. Sp. z o.o. w W. ww. pracowała zaledwie 4 lata, gdzie wykonywana praca, była pracą monotypową, natomiast zatrudnienie w Zakładzie Krawiectwa Damskiego L. Sp. z o.o. oraz w F. Sp. z o.o. cechowało się dodatkowo "nadmiernym obciążeniem nadgarstków obu rąk", którego to ustalenia zabrakło przy charakterystyce pracy W. G. w S. Sp. z o.o. Ponadto odwołujący się wskazał, iż pierwsze dolegliwości wskazujące na powstanie zespołu cieśni nadgarstka (drętwienie palców) wystąpiły u W. G. około 2009 r., a więc na 4 lata przed podjęciem przez nią zatrudnienia w S. Sp. z o.o. w W., a wypadanie przedmiotów z rąk - 4 lata później, a więc na samym początku zatrudnienia u odwołującego. Dodano również, że powyższe okoliczności w samej istocie rodzą wątpliwości co do obiektywnego związku z powstaniem choroby zawodowej u W. G. ze względu na pracę u odwołującego w tamtym okresie. Dodatkowo podniesiono, że czas zatrudnienia ww. u odwołującego się jest dysproporcjonalny do czasu zatrudnienia u innych pracodawców, z pracą, u których organ wiąże ryzyko powstania choroby zawodowej. Odwołujący zaznaczył również, iż orzeczenie lekarskie nie pozwalało na jednoznaczne ustalenie, z pracą, u którego z pracodawców łączyć należy powstanie u W. G. choroby zawodowej, a organ miał możliwość żądać uzupełnienia tego orzeczenia. Strona podsumowała, iż nie odniesiono się do kwestii okresu zatrudnienia W. G. w S. Sp. z o.o. w stosunku do okresu jej zatrudnienia u innych pracodawców objętych decyzją, różnic w metodologii wykonywania pracy u tych pracodawców w stosunku do pracy wykonywanej w S. Sp. z o.o., nie ustalono praca, u którego z pracodawców spowodowała u W. G. powstania choroby zawodowej.

5. W toku prowadzonego przez Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postępowania odwołujący się nie dołączył do akt sprawy nowych dowodów. Organ II instancji rozpatrując wniesione odwołanie, zwrócił się pismem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. do jednostki orzeczniczej I stopnia celem wyjaśnienia kwestii związanej m.in. z okresem zatrudnienia W. G. w S. Sp. z o.o., w stosunku do okresu jej zatrudnienia u innych pracodawców objętych decyzją, różnic w metodologii wykonywania pracy u tych pracodawców w stosunku do pracy wykonywanej w S. Sp. z o.o., czy miały one znaczenie dla rozwoju u ww. choroby zawodowej.

6. W odpowiedzi jednostka orzecznicza pismem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. wyjaśniła, iż zgadza się z twierdzeniem, że pierwsze dolegliwości wskazujące na wczesne objawy zespołu cieśni nadgarstka pod postacią drętwienia palców (zgodnie z informacjami podawanymi przez badaną) wystąpiły w 2009 r., czyli w okresie zatrudnienia u innych (wcześniejszych) pracodawców niż S. Sp. z o.o., gdzie W. G. wykonywała prace w latach [...] w Magazynie Logistycznym w G.. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. wskazał jednak, iż w trakcie zatrudnienia w S. Sp. z o.o. nastąpiło dalsze zaostrzenie dolegliwości (na początku zatrudnienia wypadanie przedmiotów z dłoni, a w 2015 r. nasilenie bólu, który dotyczył już całych nadgarstków i wszystkich palców), co nie może być wiązane z pracą wyłącznie we wcześniejszych latach. Zwłaszcza, że pełnoobjawowe kliniczne schorzenie zdiagnozowano dopiero w 2017 r., w wykonanym w marcu 2017 r. badaniu EMG rozpoznano zespół cieśni nadgarstka prawego 1°, a w listopadzie 2017 r. przeprowadzono operację - przecięto troczek nadgarstka prawego. W związku z objawami choroby zawodowej uniemożliwiającymi wykonywanie pracy i prowadzonym leczeniem, W. G. przebywała na zasiłku chorobowym przez 182 dni, a następnie świadczeniu rehabilitacyjnym - łącznie do 3 kwietnia 2018 r. i w okresie po leczeniu operacyjnym nie pracowała już w narażeniu na wykonywanie ruchów monotypowych kończynami górnymi, dzięki czemu dolegliwości ustąpiły. Podkreślono, iż stopniowe, charakterystyczne dla tej choroby, narastające dolegliwości u pacjentki, która została zakwalifikowana do zabiegu operacyjnego w 2017 r., jest potwierdzeniem na trwające w tym okresie nadmierne obciążenie kończyn górnych ruchami monotypowymi. Bez kontynuacji od 2013 r. zatrudnienia w narażeniu na nadmierne obciążenie kończyn górnych schorzenie nie miałoby takiej dynamiki. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. podsumował, iż zatrudnienie w zakładach pracy: "L. " Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. przyczyniło się do rozwoju choroby zawodowej u W. G.. Na wszystkich stanowiskach pracy występowało obciążenie kończyn górnych wykonywaniem ruchów zgnania, prostowania i nawracania nadgarstków.

7. Pełnomocnik S. Sp. z o.o. ustosunkował się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. wskazał m.in., iż cyt.: "choroba zawodowa pod postacią zespołu cieśni nadgarstka pojawiła się u W. G. już w 2009 r. (a więc na 4 lata przed podjęciem zatrudnienia w S. ), decyzją administracyjną objęty powinien być jedynie ówczesny pracodawca W. G. (jeżeli oczywiście warunki pracy u tego pracodawcy pozwalały na stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowały one powstanie choroby zawodowej)". Ponadto zaznaczono, iż nie ma uzasadnienia obejmowanie decyzją pracodawcy, u którego W. G. podjęła zatrudnienia 4 lata później, bowiem zachorowanie na zespół cieśni nadgarstka miało miejsce znacznie wcześniej i nawet jeśli (jak chce tego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S.) w późniejszym okresie nastąpiło dalsze zaostrzenie dolegliwości, jest to nieistotne dla oceny, kiedy zachorowanie miało miejsce. Zaznaczono, iż choroba pojawiła się w 2009 r. i tylko ta data powinna mieć znaczenie orzecznicze. Odwołujący się podsumował, iż nadal podtrzymuje swoje stanowisko w kwestii nieustalenia przez organ I instancji, czy praca u odwołującego się była warunkiem powstania u pracownika choroby zawodowej, co jest kwestią kluczową dla objęcia decyzją odwołującego.

8. Zdaniem organu II instancji, kwestie podnoszone przez odwołującego były już kilkukrotnie wyjaśniane w jednostce orzeczniczej tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., który wskazywał, iż narażenie zawodowe W. G. w S. Sp. z o.o. nie budzi wątpliwości.

Organ przywołał treść przepisów art. 235ą i art. 235˛ Kodeksu pracy i wskazał, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S., będący w myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia jednostką właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych, rozpoznał u W. G. chorobę zawodową - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W ocenie ww. jednostki orzeczniczej, w typowym obciążeniu predysponującym do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstków W. G. pracowała na stanowiskach szwaczka, prasowaczka, operator maszyn i urządzeń szwalniczych, pracownik magazynowy, pracownik usług dodanych wykonując na stanowiskach pracy monotypowe - wielokrotnie powtarzalne i szybkie - ruchy zginania, prostowania i rotacji nadgarstków przez wiele godzin w trakcie dnia pracy. Na podstawie całości obrazu klinicznego, uwzględniając sposób wykonywania pracy na stanowisku oraz fakt, że objawy schorzenia pojawiły się i stopniowo narastały podczas pracy w narażeniu, uznano zawodową etiologię schorzenia. Ponadto ww. jednostka orzecznicza kolejno w pismach z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2019 r. podkreślała, iż zatrudnienie w zakładach pracy: "L. " Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., przyczyniło się do rozwoju choroby zawodowej u W. G.. Ww. jednostka orzecznicza zaznaczała również, iż bez kontynuacji od 2013 r. tj. podczas zatrudnienia w S. Sp. z o.o., pracy w narażeniu na nadmierne obciążenie kończyn górnych schorzenie nie miałoby takiej dynamiki.

Przy czym należy podkreślić, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie, u którego z pracodawców wystąpiła choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, ale wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Ponadto przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalenia w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Ważne jest samo istnienie owego narażenia zawodowego.

Nadto podkreślić należy, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ, ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał za bezpodstawne również zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. jest poprawna pod względem proceduralnym. Zawiera wszystkie określone w art. 107 k.p.a. elementy aktu administracyjnego, zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w zaskarżonej decyzji podał zarówno brzmienie przywołanej podstawy prawnej, jak i odniósł się do stanu faktycznego, do którego dany przepis się odnosi. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wydając przedmiotową decyzję miał na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, a więc działał zgodnie z art. 7 k.p.a. oraz oparł się na wyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej, związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają, bowiem ocenie organu z punktu widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę. Wprawdzie związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże istotą związania, o którym mowa wyżej jest to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie, niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń.

Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej oraz jej dodatkowe wyjaśnienia są przekonujące i czytelne, uzasadnione w sposób wyjaśniający wszelkie wątpliwości z odniesieniem zarówno do wyników przeprowadzonych badań, jak i innych zebranych dowodów w sprawie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we własnym postępowaniu administracyjnym, po wnikliwym przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego i wyjaśnieniu wątpliwości w sprawie choroby zawodowej W. G. w związku z odwołaniem od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. stwierdził, że są podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym, sposobem wykonywania pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową. W przypadku W. G. nie ma wątpliwości co do tego, że rozpatrywana jednostka chorobowa znajduje się w wykazie chorób zawodowych, oraz że spowodowana została, pomimo długotrwałej niezdolności do pracy, sposobem wykonywania pracy, tj. obciążeniem kończyn górnych, podczas wykonywania ruchów monotypowych w "L. " Sp. z o.o. (szycie konfekcji damskiej), F. Sp. z o.o. (obsługa maszyn i urządzeń szwalniczych) oraz S. Sp. z o.o. (pracownik magazynu logistycznego, pracownik usług dodanych).

9. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. S. Sp. z o.o. w W. wniosła skargę na ww. decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej w szczególności naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 235ą k.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że w decyzji stwierdzającej chorobę zawodową powinno wymienić się tylko pracodawców, w toku zatrudnienia, u których powstała choroba zawodowa pracownika, ale także pracodawców zatrudniających go później (już po powstaniu choroby zawodowej),

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 235ą k.p. poprzez jego błędne zastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, iż praca u skarżącej mogła spowodować u niej powstanie choroby zawodowej, zamiast jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy praca ta przyczyniła się do powstania przedmiotowej choroby (lub ją spowodowała), czy też nie,

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (to jest jednoznacznego stwierdzenia, z pracą, u którego pracodawcy łączyć należy powstanie choroby uznanej przez organ za zawodową).

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

11. Stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga S. Spółki z o.o. w W. nie jest uzasadniona.

12. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 z późn. zm., dalej: "k.p."). Zgodnie z art. 235ą k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do treści art. 235˛ k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub u byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

13. Szczegółowy sposób postępowania w ww. zakresie został określony przez prawodawcę w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. W § 2 rozporządzenia wskazano ponadto, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowe, mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do omawianego aktu wykonawczego. Jak wynika z § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwanej dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o jakim mowa w § 8 ust. 1 tego aktu wykonawczego, jest niewystarczający do wydania decyzji, może zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2).

14. Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że w związku ze zgłoszeniem podejrzenia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u skarżącej została ona skierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. orzekł rozpoznanie u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia lekarskiego wskazano, iż skarżąca pracowała w Zakładzie Krawiectwa Damskiego [...] Sp. z o.o., jako szwaczka ([...] jako sprzedawca w V. ([...] w F. Sp. z o.o. jako operator maszyn i urządzeń szwalniczych ([...].), R. SA jako pracownik magazynowy ([...] r.) oraz w latach [...] r. jako pracownik magazynu logistycznego, pracownik usług dodanych w S. Sp. z o.o.

Dodatkowo, w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. WOMP w S. doprecyzował, że zaostrzenie i pogorszenie sprawności u skarżącej wiązało się z obciążeniem kończyn górnych podczas pracy od [...] czerwca 2013 r. w S. Sp. z o.o., gdzie wykonywała czynności o charakterze monotypowym. Wskazano również, iż w marcu 2017 r. u skarżącej rozpoznano zespół cieśni nadgarstka prawego 1°, a w listopadzie 2017 r. przeprowadzono operację - przecięto troczek nadgarstka prawego. W związku z objawami choroby zawodowej uniemożliwiającymi wykonywanie pracy i prowadzonym leczeniem skarżąca przebywała na zasiłku chorobowym przez 182 dni, a następnie świadczeniu rehabilitacyjnym - łącznie do 3 kwietnia 2018 r. Zdaniem jednostki orzeczniczej I stopnia, sposób wykonywania pracy w ww. zakładach pracy (także w S. Sp. z o.o.), przyczynił się do rozwoju choroby zawodowej u skarżącej.

15. Jak wynika z przytoczonego wcześniej § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia, ww. orzeczenie wchodzi w skład materiału dowodowego. Trzeba przy tym podkreślić, że dokument ten dotyczy istotnej kwestii, gdyż odnosi się do zagadnienia wymagającego wiadomości specjalnych, którymi nie dysponują organy państwowej inspekcji sanitarnej. Konsekwentnie zatem należy również uznać, że takie orzeczenie lekarskie posiada przymiot opinii biegłego, a zatem nie podlega merytorycznej kontroli organów administracji publicznej. Analiza formalnej poprawności tego dokumentu nie budzi natomiast istotnych zastrzeżeń. Uwagi zawarte we wskazanym opracowaniu są bowiem spójne i logiczne, a sposób rozumowania biegłego został przedstawiony klarowanie i wyczerpująco. Brak zatem podstaw do uznania, że ww. orzeczenie jest nierzetelne.

W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia szczegółowo opisano dotychczasowy przebieg zatrudnienia skarżącej wraz z opisem warunków pracy i potencjalnych czynników sprzyjających powstawaniu chorób zawodowych. Po zbadaniu dokumentacji medycznej oraz przeprowadzeniu postępowania diagnostycznego, stwierdzono podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. W orzeczeniu tym podkreślono, iż prace wykonywane przez skarżącą u każdego z pracodawców miały charakter czynności monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji wystąpienie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W związku z powyższym uznano, iż można z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba obwodowego układu nerwowego u skarżącej została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co jest warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej ww. schorzenia.

16. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że ustalenia zawarte w ww. orzeczeniu lekarskim oraz wyjaśnieniach jednostki orzeczniczej rozstrzygają zatem w sposób wiążący dla organów państwowej inspekcji sanitarnej o tym, czy w rozważanym przypadku wystąpiła podstawa do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd, jak i organy administracji publicznej nie są przy tym władne dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie merytorycznej poprawności orzeczeń lekarskich. W świetle dotychczasowych wywodów trzeba zatem przychylić się do stanowiska organów państwowej inspekcji sanitarnej co do istnienia podstaw do stwierdzenia występowania u skarżącej choroby zawodowej, o której mowa w art. 235ą k.p. Podobne stanowisko co do związania organów państwowej inspekcji sanitarnej orzeczeniami lekarskimi w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej podzielane jest także w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 602/09).

17. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna polegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.