Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 396/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 19 poz 239
law: Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Protokolant: Ksawery Sobczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia 27 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem D. S. (dalej: strona, skarżąca) z dnia 28 lutego 2022r., adresowanym do Wojewody D. o wydanie aktu mianowania na stopień zawodowy nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu powyższego wniosku strona powołała się na fakt, że została zatrudniona w dniu 1 września 1991 r. Zespole Szkół Zawodowych w W. w (dalej: ZSZ) na podstawie umowy na czas nieokreślony. W tej szkole dyrektor przez 3 lata nie sporządził stronie oceny pracy. W tej sprawie strona latach 90-tych napisała do Kuratorium Oświaty we W., aby przyznano jej mianowanie z prawa. Według strony, ma już wystarczająco dużo doświadczenia w zawodzie nauczyciela na stopień nauczyciela mianowanego , a mianowicie 8 lat w najtrudniejszej szkole powiatu w. , 2 lata w ZSZ Nr 5 , rok w ZS Nr 14 i 1 rok w SP Nr 4 we W. . Przez takie zatrudnianie strona zdobyła duże doświadczenie zawodowe , bowiem szkoliła się u 11- stu dyrektorów szkół - szkoły podstawowe, średnie oraz gimnazja, ponadto miała czterech opiekunów stażu.

Zdaniem strony, powinna ona otrzymać akt mianowania w 2000 r. z mocy prawa, bo miała w 1996 r. umowę na czas nieokreślony i spełniała warunki, aby go otrzymać pracując jako nauczyciel-bibliotekarz od 1 września 1991 r. Wskazała, że pracowała jako nauczyciel-bibliotekarz, wychowawca internatu i świetlic szkolnych, pomoc nauczyciela , uczyła języka polskiego na nauczaniu indywidualnym w gimnazjum, a obecnie podczas pandemii prowadziła lekcje w klasach 1-3, zastępując nieobecnych nauczycieli. Brała tez udział w komisjach egzaminów gimnazjalnych i maturalnych w ZS Nr 24 we W., a w ZSZ Nr 5 dodatkowo była wychowawcą klasy fryzjerów i wypisywała świadectwa ukończenia szkoły średniej.

Obecnie strona pozostaje bezrobotna i rozpoczęła już trzeci raz staż na stopień nauczyciela mianowanego w Szkole Podstawowej nr 4 we W.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr WPS-DSS.4470.6.2022, wydaną z powołaniem się na przepisy art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., nr 19, poz 239) ., działający z upoważnienia Prezydenta W., Dyrektor Wydziału szkół Ponadpodstawowych i Specjalnych (dalej: organ I instancji) odmówił stronie nadania stopnia nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji poczynił następujące ustalenia:

- strona od 1 września 1991 roku do 31 sierpnia 1999 roku była zatrudniona na stanowisku nauczyciela bibliotekarza w Zespole Szkół Zawodowych w W., następnie od 1 września 2000 r. do 31 sierpnia 2002 r. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela bibliotekarza w Zespole Szkół Zawodowych nr 5 we W.,

- strona legitymuje się: dyplomem ukończenia Państwowego Studium Kulturalno-oświatowego i Bibliotekarskiego we W. w zakresie bibliotekarstwa (Państwowe Studium Kulturalno-oświatowe i Bibliotekarskie we W., dyplom nr 2486 z dnia 3 lipca 1991 r.), dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku pedagogika (Uniwersytet W., Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, dyplom nr 14369 z dnia 20.08.1998 r.) oraz zaświadczeniem o ukończeniu specjalistycznego bloku tematycznego z zakresu pedagogiki opiekuńczej (Uniwersytet W., Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, zaświadczenie z dnia 20.08.1998 r.).

Pismem z dnia 18 marca 2022 r. organ wezwał stronę o uzupełnienie wniosku m.in. poprzez dołączenie dokumentu potwierdzającego zatrudnienie na podstawie mianowania przed 6 kwietnia 2000 r.

Pismem z dnia 30 marca 2022 r. strona poinformowała organ p że nie posiada dokumentu potwierdzającego zatrudnienie na podstawie mianowania przed 6 kwietnia 2000 r. W ocenie organu I instancji powyższa okoliczność zadecydowała o odmowie nadania stronie stopnia nauczyciela mianowanego.

Strona wniosła odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej , podnosząc , że prawo oświatowe powinno obowiązywać jedno, a nie w zależności od starostwa i indywidualnych interpretacji dyrektorów szkół.

Według odwołującej się , Starostwo Powiatowe w W. nie wydało jej aktu mianowania, ponieważ stwierdziło, że sprawuje nadzór szkoły pod względem finansowym i administracyjnym, natomiast ocena procesu kształcenia należy do zadań organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Wobec tego powinna to zrobić Gmina W., a Gmina W. stwierdziła, że nie spełnia wymogów.

D. Kurator Oświaty (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji wskazał, że w sprawie brak dokumentu potwierdzającego, że strona była zatrudniona na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela, tj. przed dniem 6 kwietnia 2000 r. Organ I instancji zwrócił się z pismem do strony z prośbą o uzupełnienie wniosku o brakujący dokument. Strona w odpowiedzi na pismo organu, poinformowała, że nie posiada takiego dokumentu. Wobec tego zasadnie organ I instancji stwierdził, że strona nie legitymuje się dokumentem potwierdzającym zatrudnienie na podstawie mianowania przed 6 kwietnia 2000 r., tym samym nie spełnia wymogu art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w związku z czym odmówił stronie nadania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.

Dalej organ II instancji wyjaśnił ,że strona podejmując zatrudnienie w dniu 1 września 2000 r. w Zespole Szkół Zawodowych Nr 5 we W., będąc osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze zajęć, nabyła z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jako nauczyciel stażysta, w celu uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego rozpoczęła ścieżkę awansu zawodowego zgodnie z ww. nowelizacją przepisów Karty Nauczyciela, przewidzianą dla wszystkich nauczycieli rozpoczynających pracę w szkołach i placówkach oświatowych - którzy nie posiadają jeszcze stopnia awansu zawodowego a także tych, którzy nie uzyskali stopnia awansu nauczyciela kontraktowego lub mianowanego z mocy prawa. Fakt nieposiadania zatrudnienia na podstawie mianowania przed 6 kwietnia 2000 r. w Zespole Szkół Zawodowych w W., wynikał m, in. z braku podstaw do przekształcenia umowy o pracę na mianowanie.

Mając na uwadze stan faktyczny oraz normy prawne dotyczące nawiązywania stosunku pracy z nauczycielami organ odwoławczy stwierdził , ani organ I instancji, ani też organ II instancji, będący organem nadzoru pedagogicznego, nie są właściwymi organami do wydania - stronie oceny pracy za okres od 1991 r. do 1999 r. Wszelkich czynności służbowych, w tym dokonania oceny pracy, zmierzających do przekształcenia zatrudnienia z umowy o pracę na zatrudnienie na podstawie mianowania, winien dokonać ówczesny dyrektor szkoły w której strona była zatrudniona. Brak przekształcenia stosunku pracy w mianowanie, powoduje, że nauczyciel nie może skorzystać z prawa przepisanego w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., nr 19, poz. 239). Artykuł ten dotyczy się nauczycieli którzy po pierwsze: spełniają wymóg posiadania kwalifikacji, po drugie: byli zatrudnieni przed dniem 6 kwietnia 2000 r. na podstawie mianowania. O ile strona zadość uczyniła pierwszemu z wymogów, jako że będąc zatrudniona w Zespole Szkół Zawodowych w W. na stanowisku bibliotekarza posiadała pełne kwalifikacje, o tyle już drugi wymóg - jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji - nie został spełniony.

W tym zakresie organ II instancji , odwołując się do zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz do konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne, podkreślił ,ze każdy nauczyciel może uzyskać kolejne stopnie awansu zawodowego tylko na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów. Organ podejmujący decyzję w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, winien dokonać oceny spełnienia łącznie wszystkich norm od których zależą prawa nauczycieli, co zostało zrealizowane w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.

Wobec tego .mając na uwadze normy prawne zawarte w przepisach Karty Nauczyciela, odnoszące się do kwestii awansu zawodowego, a także przedstawiony stan faktyczny, organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji. w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego stronie, została wydana zgodnie z prawem .

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca wniosła o wydanie aktu mianowania . Skarżąca wywodziła ,że od 1999 r. nie ma dla niej pracy w powiecie. I dopuszczono się przeciwko niej zmowy, która miała spowodować brak przyjęcia strony do jakiejkolwiek pracy w oświacie.

Zdaniem skarżącej , mianowanie jej należało się ze względu na długi staż w ZSZ w W.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej . Według organu istota niniejszego sporu sprowadza się do tego czy organy - prowadzący ewentualnie nadzoru pedagogicznego są uprawnione do wydania, niejako w zastępstwie zatrudniającego ją w swoim czasie dyrektora szkoły, aktu mianowania z urzędu ( dokonania oceny pracy? ) nauczycielce, która przed wejściem w życie ustawy z 18 02 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. Ust. 19 poz.239) nie uzyskała stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z urzędu. Jak należałoby wnosić z narracji skarżącej któryś z organów I lub II instancji winien szanować bezczynność dyrektora szkoły poprzez wydanie aktu mianowania ewentualnie dokonania uprzednio oceny pracy, skoro obowiązku tego miał nie dopełnić tenże dyrektor. Skarżąca ostatecznie nie wskazała której z czynności oczekuje.

Same fakty, że skarżąca przed 6 kwietnia 2000 roku posiadała kwalifikacje oraz, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym zatrudnienie na podstawie mianowania przed 6 kwietnia 2000 r. są między stronami niesporne. Jednak w ocenie organu przesądzająca dla zgłoszonej kwestii jest okoliczność, że wszelkich czynności związanych z uprawnieniami nauczyciela ubiegającego się o przekształcenie zatrudnienia z umowy o pracę w zatrudnienie na podstawie mianowania dokonuje dyrektor szkoły, a nie organy prowadzące czy nadzoru pedagogicznego. A już z całą pewnością nie mają one ani uprawnień, ani narzędzi dla weryfikowania przyczyn, dla których w swoim czasie, nauczycielka nie uzyskała oceny pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem skarżącej o wydanie aktu mianowania , wyjaśnić na wstępie należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U.2021, poz. 137). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego .

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą ,wynikającą z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego i zastosowano w niej przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy .

Ocena zasadności skargi wymaga ustalenia , czy skarżąca spełniała przesłanki do uzyskania z mocy prawa mianowania na podstawie art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. przy uwzględnieniu przepisów art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela. A zatem , czy skarżąca w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. tj. w dniu 6 kwietnia 2000r. spełniała wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela.

Odniesienie się do tego zagadnienia wymaga w pierwszej kolejności przywołania przepisów normujących tę kwestę. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw , nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego , jeżeli z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu , szkole , placówce oraz innej jednostce organizacyjnej , wymienionej w art.1 ust.1 i w ust.2 pkt 1 i 2 ustawy Karta Nauczyciela , jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.

Niewątpliwie celem omawianej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r było stworzenie w momencie wyjścia jej w życie możliwości awansu zawodowego dla nauczycieli , , gdyż nauczyciele zatrudnieni w placówkach oświatowych w dniu wejścia w życie tej ustawy , nabywają stopnie awansu zawodowego z mocy prawa według stanu na dzień wejścia w życie tej ustawy. W tym miejscu zauważyć jednak należy ,że cytowany przepis art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r – w przeciwieństwie do art. 7 ust.1 tej ustawy – nie formułuje wymogu , aby w dniu wejścia w życie tej ustawy nauczyciel zatrudniony był na podstawie mianowania , lecz stanowi o wymogu zatrudnienia na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy. A zatem zatrudnienie na podstawie mianowania – w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu - nie musi oznaczać zatrudnienia na tej podstawie w okresie wejścia w życie analizowanej ustawy jak i w okresie bezpośrednio poprzedzającym wejście w życie tej ustawy, lecz każdego aktu mianowania w dowolnym czasie , jeśli taki miał miejsce przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Wobec tego ocena spełnienie przesłanek , o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw wymaga odpowiedzi na dwa pytania , a mianowicie :

-po pierwsze , gdzie, w jakim charakterze i na jakiej podstawie skarżąca była zatrudniona w dniu 6 kwietnia 2000r.,

- po drugie , czy i jakie miała kwalifikacje w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela .

W odniesieniu do pierwszego postawionych wyżej pytań organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia , z których wynika, że skarżąca w okresie od 1 września 1991 roku do 31 sierpnia 1999 roku była zatrudniona na stanowisku nauczyciela bibliotekarza w Zespole Szkół Zawodowych w W., następnie od 1 września 2000 r. do 31 sierpnia 2002 r. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela bibliotekarza w Zespole Szkół Zawodowych nr 5 we W. A zatem nie ulega wątpliwości ,że spełniła ona przesłankę zatrudnienia w szkole w charakterze nauczyciela . Przechodząc kolejno do kwestii spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych , określonych w art. 9 ust.1 pkt.1 ustawy Karta Nauczyciela wypada w pierwszej kolejności przytoczyć brzmienie tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Organy obu instancji w sposób wyczerpująco odniosły się do kwestii posiadania przez skarżącą wymaganych kwalifikacji , o których mowa w przepisie art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela., stwierdzając , spełnienie przez nią w tym zakresie ustawowych wymogów. Natomiast jako bezsporny w sprawie przedstawia się okoliczność, nie wykazania przez skarżącą - stosownym dokumentem - faktu zatrudnienia na podstawie aktu mianowania . Poczynionego w tym zakresie ustalenia organów orzekających w niniejszej sprawie skarżąca skutecznie nie podważyła, przeciwnie w piśmie z dnia 30 marca 2022r. przyznała, ,że nie posiada dokumentu mianowania przed dniem 6 kwietnia 2000r.

Trafnie zatem organy uznały, że skarżąca nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa , bowiem zastosowanie art. 10 ust. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy w jej przypadku było niemożliwe, ze względu na nieposiadanie przez skarżącą na dzień wejścia w życie powyższej ustawy zatrudnienia na podstawie mianowania. Przed dniem 6 kwietnia 2000 r. skarżąca była nauczycielem zatrudnionym na umowę o pracę w pełnym wymiarze zajęć od 1 września 1991r. do 31 sierpnia 1999r. , a kolejne zatrudnienie w szkole podjęła 1 września 2000 r. na podstawie umowy o pracę. na czas określony do 31 sierpnia 2002r.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. strona nie spełniała wymogu posiadania zatrudnienia na podstawie mianowania .

Wbrew zarzutom skargi, orzekające w niniejszej sprawie organy nie miały obowiązku dokonania analizy z jakich przyczyn skarżąca kilkakrotnie odbywała staż i nie został on zakończony oceną pracy skarżącej . Kwestia ta pozostaje również poza przedmiotem rozważań Sądu w badanej sprawie , bowiem zagadnienie ewentualnej bezczynności uprawnionych do takiej oceny podmiotów wykracza poza przedmiot rozpatrywanej sprawy , w której badane były wyłącznie kwalifikacje skarżącej jako nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy tj. 6 kwietnia 2000r. oraz legitymowanie się zatrudnieniem na podstawie mianowania. W tym zakresie organ nie działa w granicach uznania administracyjnego i nie ma luzu decyzyjnego . Wskazane przez ustawodawcę w tym zakresie jednoznacznie brzmiące wymagania mają charakter norm bezwzględnie wiążących , których dopiero łączne spełnienie pozwala na wywołanie skutku w postaci uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela. mianowanego . Z tak sytuacją nie mamy do czynienia w analizowanym przypadku skarżącej .

Reasumując powyższe , skarga przedstawia się jako niezasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.