Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 359/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skarg J. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o nr: [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5 % do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% zawartości alkoholu 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. D. kwotę 2271 (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzjami Prezydenta [...] W. z dnia:

1) [...] września 2006 r. Nr [...] cofnięto zezwolenie Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży,

2) [...] września 2006 r. Nr [...] cofnięto zezwolenie Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży,

3) [...] września 2006 r. Nr [...] cofnięto zezwolenie Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Wymienione decyzje Prezydenta [...] W. cofały zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie wielobranżowym "J.", usytuowanym przy ul. E. 3 w W., udzielone J. D. Decyzje te zostały wydane w oparciu o art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zmianami) – cytowaną dalej jako "ustawa o wychowaniu w trzeźwości", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) - cytowana dalej jako "k.p.a."

W uzasadnieniu wymienionych decyzji Prezydent [...] W. podniósł, że w dniu 24 listopada 2005 r. w sklepie wielobranżowym "J." przy ul. E. 3 w W. dokonano sprzedaży dwóch puszek piwa marki "R." o zawartości alkoholu 4,5% osobie nieletniej. Organ administracji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uznał, na podstawie zeznań nieletniej, która zakupiła piwo w sklepie "J." oraz wydruków z kasy fiskalnej, że w dniu [...] listopada 2005 r. dokonano sprzedaży dwóch puszek piwa osobie nieletniej. Natomiast odmówił mocy dowodowej wyjaśnieniom sprzedawcy sklepu "J.", gdyż uznano, że jest to linia obrony. W świetle poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń, organ uznał, że zaistniały podstawy do cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Od każdej z wymienionych decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r. strona złożyła odwołania (każde z dnia [...] września 2006 r.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący zarzucił decyzjom Prezydenta [...] W. naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 20 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz w sposób błędny ustalił stan faktyczny. Zdaniem strony skarżącej, na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że doszło do sprzedaży w sklepie "J." alkoholu nieletnim. Zwrócił również uwagę, że na podstawie tego samego materiału dowodowego Prokuratura Rejonowa [...] umorzyła, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania karnego, postępowanie karne prowadzone w sprawie sprzedaży alkoholu nieletnim.

Skarżący w każdym z odwołań wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego (przesłuchanie nieletnich: M. i K. Z. oraz przeprowadzenie konfrontacyjnego przesłuchania świadków K. K. i G. R.) alternatywnie o przeprowadzenie rozprawy przed organem odwoławczym i uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przesłuchanie wyżej wymienionych świadków i uchylenie zaskarżonych decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzjami z dnia:

1) [...] grudnia 2006 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...],

2) [...] grudnia 2006 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r. Nr[...],

3) [...] grudnia 2006 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...]

Według oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza zasadności podnoszonego przez stronę zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, proceduralnego oraz Konstytucji RP. Zdaniem organu daje on podstawę do uznania, że miała miejsce sprzedaż napojów alkoholowych nieletnim w sklepie "J.". Tym samym doszło do naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych i należało cofnąć, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Od ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skarżący złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając im naruszenie:

1) art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, poprzez błędną interpretację tych przepisów oraz zastosowanie, mimo braku przesłanek i przyjęcie, że skarżący nie przestrzegał określonych w ww. ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych poprzez sprzedaż napojów alkoholowych nieletnim,

2) art. 20 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej w drodze decyzji administracyjnej,

3) art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenie zasad prawdy obiektywnej,

4) art. 8, 10, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego,

5) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobody oceny dowodów i przyjęcie, że doszło do sprzedaży alkoholu nieletniemu oraz nieodniesienie się do faktu umorzenia postępowania karnego w sprawie sprzedaży alkoholu,

6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich uzasadnienie, w szczególności brak podania przyczyn odmowy przyznania mocy dowodowej umorzeniu postępowania karnego,

7) art. 136 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do twierdzenia, że doszło do sprzedaży alkoholu nieletniemu. Tym samym, w ocenie skarżącego, nie mogło dojść do naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Za tym stanowiskiem przemawiać ma fakt umorzenia postępowania karnego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania karnego) przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie sprzedaży alkoholu nieletnim. Nieuwzględnienie tej okoliczności spowodowało naruszenie ww. przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez ich zastosowanie mimo braku przesłanek.

Jednocześnie skarżący wskazał, iż w toku postępowań administracyjnych doszło do licznych uchybień k.p.a., które miały wpływ na wynik sprawy. W szczególności skarżący wskazał, że pominięto jego wnioski dowodowe zawarte w odwołaniach od decyzji pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ustosunkował się do tych żądań. W opinii skarżącego, organ II instancji nie dopuścił dowodów wskazanych w odwołaniach, ani nie zlecił ich przeprowadzenia organowi pierwszej instancji. Rezultatem takiego działania, było zdaniem skarżącego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Jednocześnie organ analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności, jak również o wstrzymanie ich wykonania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone przez Sąd uchybienia dotyczyły przede wszystkim prowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Jego wadliwość, jak słusznie podniesiono w skardze skutkowała naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3 i 136 k.p.a. Przede wszystkim należy wskazać, że organy posiadając wiedzę o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie sprzedaży alkoholu osobie nieletniej na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. zaniechały zapoznania się z aktami sprawy karnej w celu skonfrontowania materiału dowodowego zebranego przez organy ścigania z dowodami przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym. Ma to dla sprawy istotne znaczenie z uwagi na podstawę prawną umorzenia postępowania tj. art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W przepisie tym określony został brak dostatecznych podstaw faktycznych do ścigania karnego jako warunek dopuszczalności postępowania o sprawie. A więc przesłanka ta odnosi się do sfery faktów ("czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia"), co nie jest obojętne dla przyjęcia zaistnienia podstaw do cofnięcia pozwolenia na sprzedaż alkoholu w sprawie administracyjnej.

Konieczność przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej jest również o tyle uzasadniona, iż skarżący w toku postępowania podnosił, że postępowanie karne toczyło się w oparciu o ten sam materiał dowodowy i ustalenia faktyczne, co postępowanie administracyjne i nie wykazano w nim, że doszło do sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sklepie skarżącego. Dla zweryfikowania tej tezy organ ponownie rozpoznając sprawę zażąda do wglądu akt umorzonego postępowania przygotowawczego. Wyniki postępowania dowodowego w sprawie karnej i administracyjnej pozwolą organowi na ustosunkowanie się do wniosków skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań pozostałych świadków (tj. M. i K. Z.) oraz dowodu z przeprowadzenia konfrontacyjnego uzupełniającego przesłuchania świadków K. K. i G. R.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez organ prawa materialnego Sąd stwierdza, że stwierdzenie powyższego na obecnym etapie sprawy nie jest możliwe, albowiem warunkiem formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego jest prawidłowe i wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Z powyższych względów, podzielając częściowo zarzuty skargi Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152, art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.