Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 277/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 2, art. 60
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 maja 2011 roku sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie obowiązków na powierzonym dodatkowo stanowisku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr 110/2010 Dowódcy [...] Rejonowej Bazy Materiałowej w [...] z dnia [...] września 2010 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 277/11

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca [...] Rejonowej Bazy Materiałowej w O., powołując się na przepisy art. 8 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 4, art. 25 ust. 1, art. 88 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.), odmówił przyznania kpt. G. W. – czasowo pełniącemu obowiązki szefa służby zdrowia [...] RBM w O. dodatkowego uposażenia za wykonywanie powierzonych obowiązków objętych trzema innymi etatami lekarzy (tj. w ambulatoriach [...] RMB w: O., O. i S.) w okresie od 1 września 2009 r. do 20 maja 2010 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskodawca pełnił obowiązki na następujących stanowiskach:

- od 1 września 2009 r. do 8 listopada 2009 r. – kierownika ambulatorium Składu M.,

- od 9 listopada 2009 r. do 14 stycznia 2010 r. – kierownika ambulatorium Składu M. oraz czasowo – asystenta w ambulatorium [...] RBM w O.,

- od 15 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 – kierownika ambulatorium Składu M. oraz czasowo – szefa sekcji służby zdrowia w ambulatorium [...] RBM w O.,

- od 1 lipca 2010 do daty wydania decyzji – asystenta w ambulatorium w O. oraz czasowo –szefa sekcji służby zdrowia w ambulatorium [...] RBM.

Podczas czasowego pełnienia przez dwa miesiące obowiązków asystenta otrzymywał comiesięcznie dodatek do wynagrodzenia w wysokości 210 zł, zaś pełniąc obowiązki szefa sekcji służby zdrowia – w wysokości 280 zł (i otrzymuje go nadal), przy czym do zakresu obowiązków szefa sekcji służby zdrowia, którego przyjęcie wyżej wymieniony potwierdził w dniu 11 marca 2010 r. należało m.in. świadczenie usług medycznych wobec pracowników w zakresie medycyny pracy i prowadzenie badań okresowych oraz stosownej dokumentacji w ambulatoriach Bazy w zakresie medycyny pracy (pkt 2 ppkt 8 i 9), zaś zakres obowiązków asystenta obejmował m.in. realizowanie zadań w zakresie medycyny pracy (pkt 2 ppkt 1 zakresu).

Jak wskazano w uzasadnieniu, G. W., wystąpił w dniu 20 maja 2010 r. do dowódcy [...] RBM z wnioskiem o uregulowanie należności za dotychczas zrealizowane przez niego usługi w związku z systematycznym zleceniem mu zadań służbowych nie wynikających z jego obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym, przy czym wniosek ten skonkretyzował w zażaleniu dnia 28 czerwca 2010 r. do dowódcy POW na niezałatwienie sprawy w terminie wskazując, iż dotyczy on czynności objętych trzema innymi etatami lekarzy w podległych składach za okres od 1 września 2009 r. do 20 maja 2010 r.

Organ stwierdził, że uprawnienie dowódcy [...] RBM do powierzenia G. W. obowiązków służbowych na stanowiskach asystenta i szefa sekcji wynikało z art. 25 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a wypłacenie dodatków do wynagrodzenia z tytułu wykonywania części na tych stanowiskach nastąpiło na podstawie art. 88 ww. ustawy, zaś przytaczając treść § 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.) organ podniósł, że dodatkowych obowiązków wykraczających poza przyjęty zakres wnioskodawca nie wykonywał, a w konsekwencji brak jest podstaw do przyznania mu dodatkowego wynagrodzenia za wykonanie obowiązków przypisanych do trzech innych etatów lekarskich, przy czym w okresie od 1 września do 8 listopada 2009 r. w ogóle nie wydawano G. W. żadnych pleceń służbowych wykraczających poza jego ówczesny zakres obowiązków.

Odwołując się od decyzji Dowódcy [...] RBM w O. do Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w B. i wnosząc o jej uchylenie G. W. podniósł zarzuty naruszenia art. 77 i 10 kpa oraz przepisów prawa materialnego:

- art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 1, 3 i 13 rozporządzenia MON w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. z 2004 r., Nr 108, poz. 1141) w zakresie powierzonych czynności wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska,

- art. 60 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 4, 6, 8 i 12 rozporządzenia MON z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786) w zakresie wymiaru czasu wykonywania zadań służbowych, w tym rozliczania czasu w przypadku wykonywania zadań w czasie ponadnormatywnym.

W uzasadnieniu odwołania G. W. podniósł, że wydając rozstrzygnięcie organ I instancji oparł się wyłącznie na zakresach obowiązków ustalonych dla asystenta ambulatorium Sekcji Służby Zdrowia oraz Szefa Sekcji – Szefa Służby Zdrowia pomijając okoliczność, że do obowiązków tych dodano zadania z innych zwalniających się etatów lekarskich, w związku z czym na jednym stanowisku lekarskim skupiono obowiązki z pięciu takich stanowisk, uniemożliwiając tym samym realizację przezeń zadań nawet w czasie ponadnormatywnym. W konsekwencji w powyższym zakresie nie zebrano i nie rozpatrzono znajdującego się w dyspozycji organu materiału dowodowego (ewidencji, rozkazów, wydanych zaświadczeń, skierowań itp.), a przy tym przed wydaniem decyzji nie dano mu możliwości wypowiedzenia się co do zawartych w aktach dowodów i zgłoszenia żądań.

Jak wskazał odwołujący się, z każdym etatem w jednostce wiąże się z karta opisu stanowiska zawierająca m.in. zakres wykonywanych czynności i nie jest dopuszczalne przenoszenie obowiązków z kilku do jednego etatu, jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku (zakresy obowiązków Szefa Służby Zdrowia Bazy oraz asystenta pokrywają się z czynnościami należącymi wcześniej do obowiązków Szefa Służby Zdrowia i kierowników ambulatoriów). Powierzenie wykonywania obowiązków przypisanych innym etatom winno się odbywać w trybie przewidzianym w art. 25 i 88 ustawy, przy czym jego zdaniem, ze względu na to, iż w świetle § 13 rozporządzenia MON z dnia 27 kwietnia 2004 r. przyznawanie dodatkowego wynagrodzenia jest ograniczone, a wykonywanie przezeń czynności dodatkowych doraźnych bądź przeniesionych do jego zakresu obowiązków odbywało się z naruszeniem prawa, to wynagradzanie za nie winno być ustalone w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. Dodatkowo odwołujący się podkreślił, że wykonywanie przez niego czynności objętych pięcioma etatami lekarskimi miało miejsce z naruszeniem przepisów dotyczących wymiaru czasu wykonywania zadań służbowych przez żołnierzy zawodowych.

W załączniku do odwołania G. W. podał ustaloną przez siebie, przy uwzględnieniu stawek widniejących w umowie zawartej między jednostką wojskową a Szpitalem Wojskowym z Przychodnią w O., ogólną wysokość należnego mu, żądanego dodatkowego wynagrodzenia (23.025 zł) z rozliczeniem czynności wykonanych na rzecz poszczególnych składów.

Decyzją nr 75 z dnia [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dowódcy [...] RBM w O. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji powtórzył zawartą w motywach decyzji organu I instancji argumentację dotyczącą uprawnień dowódcy jednostki wojskowej do powierzania żołnierzowi zawodowemu wyznaczonemu na stanowisko służbowe, czasowego pełnienia obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub osadzonym, na którym nie są czasowo wykonywane zadania (art. 25 ustawy) oraz powołał się na wypłacany G. W. na podstanie art. 88 ustawy dodatek do wynagradzania w przewidzianej przepisami wysokości w związku z zastosowaniem wobec niego art. 25 ustawy. Nadto przytaczając treść § 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. Dowódca POW stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ocenił, iż wyżej wymieniony w okresie od 1 września 2009 r. do 20 maja 2010 r. nie wykonywał obowiązków służbowych wykraczających poza przyjęty przez niego zakres obowiązków, uprawniających do otrzymania kolejnego dodatkowego wynagrodzenia. Organ odwoławczy podkreślił również, że zarówno stanowisko asystenta, jak i szefa sekcji służby zdrowia Bazy, na których G. W. wykonywał zadania w zakresie medycyny pracy i prowadził w tym zakresie stosowną dokumentację, podlegały bezpośrednio dowódcy Bazy.

Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Dowódcy P. Okręgu Wojskowego G. W. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Dowódcy [...] RBM w O.

Obok podniesionego już w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżący zarzucił organowi II instancji niezastosowanie art. 138 § 2 kpa w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a nadto naruszenie art. 7, art. 77 i 10 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo niepoprzedzenia jej wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego oraz nie umożliwienia stronie przez ten organ wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań.

Według skarżącego organ II instancji nie odniósł się do żadnego z zamieszczonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów i powielił w zasadzie treść uzasadnienia tejże decyzji. Jego zdaniem powoływanie się przez organy obydwu instancji na to, że nie wykonywał obowiązków służbowych wykraczających poza przyjęty przez niego zakres obowiązków, nie może decydować o zasadności jego żądania przyznania dodatkowego uposażenia za wykonywanie powierzonych obowiązków obejmujących trzy inne etaty lekarzy. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 2 ustawy oraz § 13 rozporządzenia wykonawczego powierzenie innych czynności do wykonania, które wkraczają poza wynikające z zajmowanego stanowiska, jest ograniczone, gdyż może być dokonane tylko w przypadku określonym w § 3 pkt 9 rozporządzenia i tylko gdy nie zostały ujęte w żadnym z opisanych stanowisk służbowych występujących na etacie jednostki.

Ponawiając argumentację zamieszczoną w odwołaniu od decyzji I instancji skarżący stwierdził, że skoro określenie obowiązków dla danego stanowiska objętego etatem jednostki, czy też powierzenie mu tych obowiązków odbywało się z naruszeniem prawa, to za wykonywanie zadań nie objętych obowiązkami na etatowym stanowisku oraz jednym dodatkowym, należy mu się stosowne uposażenie. Ponieważ zaś wyliczenie uposażenia w oparciu o prowadzone ewidencje czasu służby żołnierzy zawodowych nie jest możliwe, do ustaleń w tym zakresie wykorzystał ceny usług opieki profilaktycznej z zakresu medycyny pracy wynikające z kopii umowy załączonej do odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym do Sądu z dnia 11 kwietnia 2011 r. skarżący podniósł, że nie kwestionuje uprawnień dowódcy jednostki wojskowej do dodatkowego powierzenia mu czasowego pełnienia obowiązków na jednym nieobsadzonym stanowisku za wynagrodzeniem określonym w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 2004 r., lecz tylko powierzenie czynności przeniesionych z etatów lekarzy składów [...] RBMP: O., S., M. do etatów asystenta i szefa służby zdrowia. Skarżący nadto zaznaczył, że ze względu na to, iż ustalenie zakresu obowiązków dla obydwu wyżej wymienionych stanowisk nastąpiło, w związku z zaistniałą potrzebą, w odrębnych decyzjach (nie zaś w zakresie obowiązków wprowadzonych rozkazem dowódcy przy wyznaczaniu żołnierza na stanowisko służbowe), mógł jedynie potwierdzić fakt zapoznania się z nimi nie mając wpływu na ich zakres. W związku z tym niezasadne jest powoływanie się przez obydwa organy na fakt przyjęcia przez niego zakresu obowiązków, co sugeruje, że miał wpływ na tenże zakres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kryterium kontroli zaskarżonej decyzji stanowi, w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jej legalność, czyli zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Stosownie zaś do art. 134 § 1 wymienionej ustawy sąd w zakresie orzekania związany jest granicami sprawy, lecz nie jest związany granicami skargi co oznacza, że obligowany jest do wszechstronnego rozpatrzenia sprawy niezależnie od zawartych w niej zarzutów i wniosków oraz reagowania na dostrzeżone naruszenia prawa.

Skarga rozpatrzona z uwzględnieniem powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz.U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.).

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 25 ust. 1 wymienionej ustawy, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe może dodatkowo powierzyć żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub obsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych. Prawo do otrzymywania dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu, jak również za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego określa art. 88 ustawy i wydane na jego podstawie wskazane wyżej rozporządzenie wykonawcze z dnia 7 kwietnia 2004 r.

Przywołane przepisy wyraźnie precyzują przesłanki, tryb i konsekwencje dodatkowego powierzenia żołnierzowi czasowo pełnienia obowiązków lub wykonywania czynności wykraczających poza stanowisko służbowe, na które został wyznaczony.

Z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego w szczególności wynika, że powierzenie żołnierzowi zawodowemu czasowego pełnienia obowiązków służbowych oraz dzień objęcia i zwolnienia z tych obowiązków, a także wysokość dodatkowego wynagrodzenia określa, w rozkazie dziennym lub decyzji, dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 104 ustawy; natomiast pierwszej wypłaty wynagrodzenia dokonuje się po dwóch miesiącach wykonywania obowiązków.

Z akt sprawy jednocześnie wynika, że rozkazem dziennym nr [...] Dowódca [...] (inaczej – [...] RBM w O.) powierzył z dniem 9 listopada 2009 r. kpt. G. W. – kierownikowi ambulatorium Składu M., czasowo pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku asystenta w ambulatorium Sekcji Służby Zdrowia ww. jednostki (w związku z wakatem na wymienionym stanowisku), dla którego to stanowiska zakres obowiązków ustalony został rozkazem nr [...] dowódcy jednostki z dnia [...] w sprawie nadania zakresów obowiązków dla stanowisk służbowych w Sekcji Służby Zdrowia. Następnie, jak wynika z akt, rozkazem dziennym nr [....] z dnia [...] tenże dowódca polecił wypłacić kpt. G. W. 210 zł za każdy miesiąc pełnienia obowiązków w związku z upływem w dniu [...] 2 – miesięcznego okresu pełnienia obowiązków na stanowisku asystenta.

Powierzenie wyżej wymienionemu czasowego pełnienia dodatkowo obowiązków na kolejnym nieobsadzonym stanowisku – szefa Sekcji Służby Zdrowia (Szefa Służby Zdrowia) Bazy nastąpiło rozkazem dziennym nr [....] z dnia [...], którym to rozkazem dowódcy jednostki odwołany został on jednocześnie ze stanowiska asystenta, zaś w dniu [..] dowódca jednostki wydał dzienny rozkaz nr [...] polecający wypłacić kpt. G. W. 280 zł za każdy miesiąc pełnienia dodatkowych obowiązków na wymienionym stanowisku.

W toku postępowania sądowego ustalono, że powierzone obowiązki na wakującym stanowisku Szefa Służby Zdrowia skarżący wykonywał do 11 lutego 2011 r. i przez cały ten okres wypłacano mu dodatkowe wynagrodzenie po 280 zł miesięcznie, to jest w wysokości określonej wymienionym rozkazem dziennym z dnia [...].

Nadmienić należy, że zakres obowiązków dla stanowisk służbowych Komendy Bazy w tym Szefa Sekcji – Szefa Służby Zdrowia Bazy, określony został w rozkazie Dowódcy Jednostki nr [...] z dnia [...].

Przedmiotem żądania skarżącego w rozpatrywanej sprawie jest dodatkowe wynagrodzenie, w tym przede wszystkim za wykonywanie w okresie od 9 listopada 2009 r. do 20 maja 2010 r. na powierzonych czasowo stanowiskach asystenta i szefa służby zdrowia jednostki obowiązków, z uwagi na nadmierny ich zakres spowodowany bezpodstawnym włączeniem do niego obowiązków z trzech nieobsadzonych stanowisk lekarskich. Według skarżącego, za czynności wynikające z obowiązków związanych z owymi trzema etatami lekarskimi winno być mu przyznane dodatkowe wynagrodzenie (poza już otrzymanym), przy czym – jak sprecyzował w odwołaniu od decyzji I instancji – winno być ono ustalone w oparciu o dotyczące zlecenia przepisy kodeksu cywilnego w wysokości określonej w załączniku do odwołania.

Orzekając w przedmiocie powyższego żądania za wymieniony okres organy obydwu instancji nie dostrzegły, że sprawa dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania obowiązków na stanowisku asystenta i szefa służby zdrowia została w istocie już rozstrzygnięta kolejnymi wyszczególnionymi wyżej rozkazami dowódcy JW [...] dotyczącymi wpłaty skarżącemu określonych w nich kwot, zaś aktualne żądanie jest równoznaczne z kwestionowaniem wysokości wynikających z tych rozkazów przyznanych mu dodatkowych wynagrodzeń.

Rozkazy dzienne z [...] i [...] stanowiły decyzje administracyjne w rozumieniu art. 104 kpa – indywidualne, władcze akty administracyjne konkretyzujące wynikające z przepisów prawa materialnego uprawnienia skarżącego, bez których to aktów nie mógłby skorzystać z tychże należnych mu uprawnień. Wobec niewniesienia od nich odwołania do organu wyższego stopnia, uzyskały one przymiot ostateczności.

O tożsamości spraw rozstrzygniętych wydanymi kolejno po sobie wymienionymi decyzjami ostatecznymi ze sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżącego skonkretyzowanym w piśmie (zażaleniu) z dnia 28 czerwca 2009 r. świadczą ten sam podmiot którego interesu prawnego dotyczy wynik postępowania, ten sam podmiot rozumiany jako interes prawny, który po wydaniu decyzji staje się prawem nabytym lub nie nabytym (przyznanie dodatkowego wynagrodzenia za wykonane obowiązki na powierzonych stanowiskach asystenta i szefa służby zdrowia w zakresie obowiązków wyznaczonych dla tych stanowisk – art. 88 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), przy niezmienionym stanie faktycznym stanowiącym podstawę rozstrzygania (we wszystkich przypadkach chodzi o obowiązki przypisane stanowisku asystenta i szefa służby zdrowia) oraz niezmienionym stanie prawnym.

Ponowne przeprowadzenie w trybie unormowanym w przepisach Działu II rozdziałów 1-6 kodeksu postępowania administracyjnego i zakończenie decyzją merytoryczną postępowania w tej samej sprawie objętej wydanymi wcześniej, pozostającymi w obrocie prawnym decyzjami ostatecznymi jest niedopuszczalne, stanowi bowiem naruszenie sformułowanej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych, służącej ochronie decyzji ostatecznych. W myśl powołanego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, zaś uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Ze zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa nie tylko wynika, że decyzja ostateczna to taka, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej.

Ze względu na to, iż skarżący nie zakwestionował w drodze odwołań poszczególnych wymienionych wyżej rozkazów dziennych dowódcy jednostki w przedmiocie przyznania dodatkowego wynagrodzenia, obecnie nie istnieje możliwość wzruszenia ich w zwykłym trybie postępowania administracyjnego.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ani inne akty prawne dotyczące tej służby nie zawierają unormowań, które by uprawniały do odstępstwa od omawianej zasady, to jest do zmiany wysokości przyznanego decyzją ostateczną świadczenia pieniężnego (uprawnienia lub innego składnika wynagrodzenia) nową decyzją kończącą postępowanie przeprowadzone w wymienionym trybie.

Formalna strona zasady trwałości decyzji administracyjnych wyraża się w tym, że decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zastaną wyeliminowane z obrotu prawnego przez nowe decyzje oparte na przepisach zawierających podstawy do pozbawienia ich mocy. Oznacza to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Normy prawa stanowiące możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, stwierdzenia jej nieważności lub wygaszenia zawarte są w art. 145, 154, 155, 156, 161, 162 i 163 i tylko w trybie tych przepisów możliwe jest kwestionowanie ustalonego ostatecznymi rozkazami dowódcy jednostki dodatkowego wynagrodzenia za okres od 9 listopada 2009 r. do 20 maja 2010 r.

Pewność obrotu prawnego wymaga, by decyzje administracyjne stawały się w określonych warunkach trwałe. W związku z tym nie może być mowy o powstaniu nowej sprawy (powtórnym rozstrzyganiu) tylko z powodu uznania za niekorzystną przez stronę decyzji ostatecznej, o której prawach decyzja ta rozstrzyga.

Naruszenie wyznaczonych przepisem art. 16 § 1 kpa granic trwałości decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która poza te granice wykracza.

Odrębną sprawę stanowi rozstrzygnięcie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w przedmiocie dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie przez skarżącego obowiązków w objętym żądaniem okresie od dnia 1 września 2009 r. do dnia 8 listopada 2009 r., to jest poprzedzającym powierzenie mu obowiązków na stanowisku asystenta i kierownika służby zdrowia. Jak wynika z akt administracyjnych w wymienionym czasie skarżący pełnił służbę na stanowisku kierownika ambulatorium Składu M.

Roszczenia skarżącego dotyczące dodatkowego wynagrodzenia za wskazany okres podlegają rozpatrzeniu na gruncie art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 198, poz. 1141 ze zm.), skoro nie doszło do powierzenia na tenże okres obowiązków służbowych na dodatkowym stanowisku nieobsadzonym (art. 25 ust. 1 i 88 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593) żołnierz zawodowy, otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. W rozpatrywanym przypadku chodziłoby zatem o czynności wykonywane przez skarżącego poza zakresem obowiązków należących do niego jako kierownika ambulatorium Składu M.

Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.) wynika jedynie że dowódca jednostki wojskowej jest uprawniony do powierzenia czynności wymienionych w § 3, lecz nie zostało w nim określone, w jakiej winno to nastąpić formie, zaś usytuowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia, według którego wymagane jest wydanie rozkazu dziennego zawierającego elementy w tym przepisie wymienione, wskazuje, iż przepis ten dotyczy wyłącznie wynagrodzenia za czynności przewidziane w art. 88 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym należy przyjąć, że powierzenie to może nastąpić w dowolnej formie – w postaci decyzji zakazu lub ustnego polecenia.

We wniosku o przyznanie dodatkowego wynagrodzenia za dodatkowe czynności wykonywane w omawianym okresie, jak i pismach procesowych składanych przez niego w toku postępowania administracyjnego skarżący nie określił, jakie dodatkowe czynności poza należącymi do kierownika ambulatorium Składu M. wykonywał. Nieuprawnione, przedwczesne jednak było stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu decyzji, że skarżący czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, które mogłyby być zaliczone do wymienionych w § 3 pkt 9 rozporządzenia, a nie dodatkowo wynagradzanych jako kierownik ambulatorium, nie wykonywał. Stwierdzenie to nie zostało bowiem poparte żadnymi ustaleniami, które znalazłyby odzwierciedlenie w aktach sprawy. W szczególności organ I instancji nie wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 kpa do sprecyzowania żądania dotyczącego okresu do dnia 8 listopada 2009 r. poprzez wskazanie chociażby rodzaju czynności zalecanych mu dodatkowo i formy ich zlecenia, a w konsekwencji nie mógł też skonfrontować podanych przez skarżącego faktów z odpowiednią dokumentacją jednostki wojskowej. Tylko dokonane w powyższym zakresie wyczerpujące ustalenia mogłyby stanowić miarodajną podstawę do wyprowadzenia wniosku, iż skarżący innych czynności ponad określone w zakresie jego obowiązków jako kierownika ambulatorium nie wykonywał, a jeśli jakiś wykonywał, to nie spełniały one przesłanek uzasadniających zaliczenie do innych czynności, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, o których mowa w § 3 pkt 9 rozporządzenia wykonawczego.

Skoro organ I instancji odmówił uwzględnienia żądania skarżącego w odniesieniu do okresu od dnia 1 września do 8 listopada 2009 r. z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa, a dodatkowo odmowy swej nie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa oraz nie dał skarżącemu możliwości skorzystania z uprawnienia określonego w art. 10 § 1 kpa, zaś organ odwoławczy wymienionych uchybień nie konwalidował, to zaistniały w powyższej części podstawy do uchylenia decyzji obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na to, że zaskarżona i poprzedzającą ją decyzją w odniesieniu do objętego rozstrzygnięciem okresu w dwóch różnych jego częściach dotknięte są odmiennymi uchybieniami, zaś stwierdzenie nieważności decyzji związane z naruszeniem zasady określonej w art. 16 § 1 kpa (dot. okresu od 9 listopada 2009 r. do 20 maja 2010 r.) jest rozstrzygnięciem dalej idącym od uchylenia decyzji, przeto – mając na uwadze, że sformułowanie sentencji decyzji organu I instancji pozwala na orzeczenie przez Sąd tylko w jednolity sposób w stosunku do całego rozstrzygnięcia – na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzono o nieważności decyzji I i II instancji w całości.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.

Ustosunkowując się dodatkowo do zarzutu skargi w części dotyczącej naruszenia art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593) w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786) zaznaczyć należy, że ponad normatywny czas służby uprawniający do dodatkowych dni wolnych od służby nie rzutuje na wysokość dochodzonego przez skarżącego dodatkowego wynagrodzenia będącego przedmiotem sprawy (nie przysługuje z tego tytułu ekwiwalent pieniężny) dlatego też wskazany zarzut wykracza poza granice niniejszej sprawy.

Zaznaczyć również trzeba, w nawiązaniu do żądania skarżącego ustalenia należnego mu dodatkowego wynagrodzenia w określonej w załączniku do odwołania wysokości w oparciu o przepisy prawa cywilnego dotyczące zlecenia, że o ile możliwe jest skuteczne kwestionowanie prawidłowości zastosowania przewidzianego w przepisach związanych z zawodową służbą wojskową systemu wynagrodzeń, to nie może odnieść zamierzonego skutku kwestionowanie, pomijanie przez żołnierza zawodowego przyjętego w wymienionych przepisach systemu wynagrodzeń i żądanie zastosowania rozwiązań spoza tego sytemu adekwatnych do zakresu powierzonych mu dodatkowo obowiązków.