Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3996/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt II SAB/Gl 39/20 w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. K. na rzecz Miasta [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Gl 39/20, oddalił skargę W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji we wniesionej skardze na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom – wskutek dokonanej zmiany stanu wody na gruncie, W. K. (dalej: skarżący) podniósł, że przedmiotowe postępowanie toczy się już trzy lata, jednak organ nie jest w stanie tego postępowania zakończyć, gdyż jego decyzje są zawsze dotknięte poważnymi wadami prawnymi, co skutkuje ich uchylaniem. Według skarżącego organ ograniczył się do przeprowadzania oględzin w terenie, które nic nie wniosły do sprawy, pomimo że w wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 28 sierpnia 2019 r. organ otrzymał jasne wytyczne dotyczące zakończenia postępowania. Zarzucił nadto, że w sprawie pojawiały się wielokrotne, wielomiesięczne przestoje, a jakość merytoryczna decyzji pozostawiała wiele do życzenie, czego dowodem jest uchylenie rozstrzygnięcia merytorycznego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], oraz proceduralnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie i nie podzielił stawianych w skardze zarzutów.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Sądu zwalczana przez skarżącego bezczynność organu powinna być oceniana od momentu przekazania akt sprawy temu organowi po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku z dnia 28 sierpnia 2019 r. akt II SA/Gl 754/19. Wyrokiem tym uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu przedmiotowego postępowania. Jakkolwiek w wyroku II SA/Gl 754/19 stwierdzono brak podstaw do zawieszenia postępowania i tym samym przesądzono wadliwość postanowienia z dnia [...] października 2018 r. nr [...], o zawieszeniu postępowania, to jednak w okresie przypadającym po wydaniu tego postanowienia ze względu na skutki jakie dla biegu terminów powoduje zawieszenie postępowania, brak jest podstaw do uznania, że organ I instancji pozostawał bezczynny. Zwłaszcza, że do czasu uprawomocnienia się wskazanego powyżej wyroku na skutek postanowienia Kolegium z dnia [...] marca 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowienie to posiadało przymiot ostateczności. W konsekwencji termin na załatwienie sprawy rozpoczął bieg na nowo dla organu od daty zwrotu akt sprawy przez Kolegium po uprawomocnieniu się wyroku Sądu uchylającego postanowienie Kolegium w przedmiocie zawieszenia oraz postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Akta te zostały doręczone organowi w dniu 7 stycznia 2020 r. i zdaniem Sądu meriti od tego momentu należy rozważać terminowość podejmowanych przez organ czynności procesowych w celu zweryfikowania zasadności skargi na bezczynność.

Dalej wskazano, że w dacie wniesienia skargi tj. w dniu 3 lipca 2020 r. nie upłynął jeszcze termin na załatwienie sprawy przedłużony przez organ w drodze zawiadomienia z dnia [...] maja 2020 r. Zgodnie z treścią tego pisma przedłużenie terminu na załatwienie sprawy nastąpiło do dnia [...] lipca 2020 r. i zostało spowodowane przekazaniem stronom informacji o prowadzeniu postępowań, tak aby realizując zasadę czynnego udziału stron postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.) mogły się one zapoznać z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i wypowiedzieć się w tym zakresie. Ponadto jako drugi powód przedłużenia terminu załatwienia sprawy wskazano na konieczność zebrania dodatkowych dowodów dotyczących odwodnienia działki o nr 229/62 oraz odprowadzania z tej nieruchomości ścieków przemysłowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu Wojewódzkiego analiza akt administracyjnych wskazuje, że podana w powyższym zawiadomieniu przyczyna przedłużenia terminu załatwienia sprawy była uzasadniona, przy czym sam skarżący skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a w dniu [...] czerwca 2020 r. złożył obszerne pismo, w którym ustosunkowuje się do wyjaśnień przedstawionych przez sąsiada. Ponadto odrębnym pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. organ zawiadomił o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. Również w toku wcześniejszego postępowania już po zwrocie akt z Kolegium (z związku ze wskazanym powyżej wyrokiem), organ zawiadamiał strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy tj.: pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. przedłużył ten termin do dnia [...] marca 2020 r., pismem z dnia [...] marca 2020 r. – do dnia [...] kwietnia 2020 r., a pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. – do czasu odwołania na terenie na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii, poinformowano o wstrzymaniu biegu termin załatwienia sprawy. Zarówno analiza treści tych zawiadomień, jak i akt sprawy obrazujących przebieg poszczególnych czynności wskazuje zdaniem Sądu pierwszej instancji, że przedłużenia terminu wynikające z ww. zawiadomień były uzasadnione.

Sąd meriti wskazał również, że na mocy art. 15 zzs ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanym nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz.568), zawieszony został bieg terminu dla organu w rozpoznaniu sprawy. Ww. przepis został uchylony na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (Dz. U. 2020, poz. 875) i od dnia 24 maja 2020 r. zaczął znowu bieg termin dla rozpoznania sprawy. Tak więc, niezależnie od przywołanych powyżej zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego tj. od 14 marca 2020 r. do dnia 23 marca 2020 r. organ nie pozostawał w bezczynności na skutek obowiązującej w tym okresie regulacji prawnej, a zatem nawet bez konieczności zawiadamiania stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (co i tak organ równolegle uczynił).

Podsumowując Sąd Wojewódzki uznał, że w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, nie upłynął bowiem jeszcze termin załatwienia sprawy skutecznie i prawidłowo przedłużany w drodze zawiadomień spełniających kodeksowe wymagania w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. K. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu I instancji w całości zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 5 i 36 K.p.a., poprzez wadliwą ocenę zaniechań organu z punktu widzenia zaistniałych w realiach przedmiotowej sprawy przesłanek do stwierdzenia bezczynności postępowania przed Prezydentem Miasta [...] znak sprawy [...].

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie, że bezczynność w prowadzeniu przedmiotowej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a nadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w kwocie 3.000 zł. na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., względnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania II-instancyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że w trakcie toczącego się od 2017 r. postępowania organ już wielokrotnie zawiadamiał o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W opinii skarżącego zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy miały pozorny charakter, a ich celem było usprawiedliwienie braku podejmowania rzeczywistych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz przedłużenie toczącego się bardzo przewlekle postępowania. Dalej wskazano, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie ocenił, że w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, jego rozważaniom w ogóle nie będzie podlegał okres, w którym postępowanie administracyjne było zawieszone postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...], a które to zostało następnie uchylone przez WSA w Gliwicach wyrokiem dnia 28 sierpnia 2019 r. W ocenie skarżącego kasacyjnie wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, całkowicie niezasadne w okolicznościach sprawy, wywarło bardzo negatywny wpływ na długość trwania całego postępowania, a nadto, jeżeli nie jest uzasadnione w okolicznościach sprawy, to nie powinno chronić organu przed zrzutem bezczynności bądź przewlekłości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Przystępując do rozważań, co do zasadności zarzutów skargi wypada w pierwszym rzędzie przypomnieć, że istotą i zasadniczym celem każdego postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy administracyjnej. Prawidłowe postępowanie administracyjne powinno być przy tym prowadzone przez właściwy organ, zgodnie z przepisami proceduralnymi i kończyć się wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o prawidłowo ustaloną podstawę materialnoprawną bądź podjęciem innej czynności przewidzianej przepisami prawa administracyjnego. Niewątpliwie skarga na bezczynność organów administracyjnych ma na celu zdyscyplinowanie tych organów do podjęcia działań zmierzających do załatwienia sprawy. Istotą skargi na bezczynność jest bowiem walka z biernością organów. Bierność ta może przy tym przyjmować różne postacie, np., gdy organ w ogóle nie podejmuje czynności niezbędnych do wszczęcia postępowania czy gdy wyraźnie odmawia załatwienia sprawy, pomimo że organ ten na danym etapie postępowania jest właściwy do jej załatwienia. Niezależnie od tego, z którym z wymienionych typów bezczynności ma się do czynienia, ich cechą wspólna jest, że organ nie wywiązuje się z obowiązku podejmowania czynności w celu załatwienia sprawy należącej do jego właściwości.

Celem wyprowadzenia do systemu sądowej kontroli skargi na bezczynność organu administracji było umożliwienie jednostce wykorzystania środków prawnych w celu zdyscyplinowania organu, tj. przymuszenia do podjęcia żądanego działania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 894/12, LEX nr 1216781).

Podkreślić trzeba, że w sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, kontrola Sądu ogranicza się jedynie do sprawdzenia, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., czy skarżący wyczerpał środki przewidziane w art. 37 K.p.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekroczyła terminy określone w art. 35 K.p.a. Nie może, więc w tym postępowaniu być przedmiotem badania prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych, czy zarzuty naruszeń procedury administracyjnej, których dopuszcza się organ (z wyjątkiem naruszeń uregulowań zawartych w Dziele I Rozdziale 7 K.p.a.), gdyż okoliczności te w większości przypadków dotyczą działań organu i mogą być skutecznie podnoszone tylko w ramach postępowania sądowego, w którym badana będzie legalność wydanych w sprawie decyzji merytorycznych kończących postępowanie.

Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. W postępowaniu jurysdykcyjnym termin załatwienia sprawy określają przepisy art. 35 K.p.a. i przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 K.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Z przepisu art. 35 § 4 wynika, że terminy załatwiania spraw określają czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji publicznej załatwiający sprawę na jej rozpatrzenie i podjęcie decyzji. Do terminów tych nie wlicza się: 1) terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, 2) okresów zawieszenia postępowania, 3) okresów opóźnień powstałych z winy strony, 4) okresów opóźnień powstałych z przyczyn niezależnych od organu. Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się określonych w przepisach szczególnych i w przepisach kodeksu terminów dla dokonania określonych czynności przez organ prowadzący postępowanie, inny organ (np. art. 106) oraz strony i uczestników postępowania. Okresy opóźnień powstałych z przyczyn niezależnych od organu, których nie wlicza się do terminów załatwiania spraw, to opóźnienia inne niż powstałe z winy strony, spowodowane działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Mogą to być zarówno działania sił przyrody, jak i działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jak wielokrotnie podnosi się w orzecznictwie sądowym, w przypadku zaskarżenia bezczynności postępowania, sąd dokonuje oceny aktywności organu, która dotyczy całego szeregu elementów, składających się na rozpoznanie danej sprawy. Dopiero porównanie wszystkich przejawów działania organu daje możliwość rzetelnej oceny, czy mamy do czynienia z bezczynnym postępowaniem (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 3415/17, LEX nr 2477152; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1843/17, LEX nr 2473577; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16, LEX nr 2467366). Kontrola bezczynności nie może dotyczyć merytorycznego rozpoznania sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 5 i 36 K.p.a., poprzez wadliwą ocenę zaniechań organu z punktu widzenia zaistniałych w realiach przedmiotowej sprawy przesłanek do stwierdzenia bezczynności postępowania przed Prezydentem Miasta [...]. Przede wszystkim trafna jest konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że dla organu termin na załatwienie sprawy rozpoczął bieg na nowo od daty zwrotu akt sprawy przez Kolegium po uprawomocnieniu się wyroku sygn. akt II SA/Gl 754. Akta te zostały doręczone organowi w dniu 7 stycznia 2020 r. i od tego czasu należy oceniać legalność podejmowanych przez organ czynności procesowych z punktu widzenia zasadności skargi na bezczynność.

Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to konieczne, musi uwzględniać zarówno charakter dokonywanych czynności, jak i stan faktyczny sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji starannie prześledził czynności podejmowane przez organ. Trafnie zwrócił uwagę, że wprawdzie Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 754/19 stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania i tym samym przesądził wadliwość postanowienia z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu postępowania, to po wydaniu tego postanowienia, ze względu na skutki, jakie dla biegu terminów powoduje zawieszenie postępowania, brak jest podstaw do uznania, że organ I instancji pozostawał bezczynny. Zwłaszcza, że do czasu uprawomocnienia się wskazanego powyżej wyroku postanowienie to posiadało przymiot ostateczności. Sąd pierwszej instancji zatem prawidłowo ocenił, że w okresie przypadającym po wydaniu tego postanowienia, ze względu na skutki jakie dla biegu terminów powoduje zawieszenie postępowania, brak jest podstaw do uznania, że organ I instancji pozostawał bezczynny.

Analizując zarzuty skargi trzeba zwrócić uwagę, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] organ zawiesił postępowanie, jednak na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji. Po raz kolejny organ zawiesił postępowanie w drodze postanowienia z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie, a wydane przez organ odwoławczy postanowienie z dnia 29 marca 2019 r. zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt. II SA/Gl 754/19 uchylił postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nr [...].

Nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie o pozornym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Organy administracji mają prawo wydłużania terminów załatwienia sprawy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie mają obowiązek poinformować stronę z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu, podając przyczyny zwłok i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Nowy termin powinien zostać określony zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 K.p.a. Sąd Wojewódzki trafnie ocenił, że organ, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zawiadamiał wszystkie strony postępowania administracyjnego, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wyznaczanie ponownych terminów załatwienia sprawy związane było ze zbieraniem dodatkowych dowodów w sprawie, dokonywaniem ich analizy, rozpatrywaniem wniosków oraz żądań stron postępowania, działając na ich korzyść, co znajduje potwierdzenie w aktach prowadzonego postępowania. Organ dokonywał potrzebnych czynności sprawnie, jednak ich ilość i zakres nie pozwoliły na bezzwłoczne zakończenie sprawy. Zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy były związane z podejmowaniem rzeczywistych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy mając na względzie słuszny interes stron postępowania.

Sąd Wojewódzki trafnie zwrócił uwagę, że w dacie wniesienia skargi nie upłynął jeszcze termin na załatwienie sprawy przedłużony przez organ w drodze zawiadomienia z dnia [...] maja 2020 r. Z informacji organu przekazanej Sądowi wynika, że przedłużenie terminu na załatwienie sprawy zostało spowodowane przekazaniem stronom informacji o prowadzeniu postępowań tak, aby realizując zasadę czynnego udziału stron postępowania mogły się one zapoznać z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i wypowiedzieć się w tym zakresie. Ponadto jako drugi powód przedłużenia terminu załatwienia sprawy wskazano na konieczność zebrania dodatkowych dowodów dotyczących odwodnienia działki o nr [...] oraz odprowadzania z tej nieruchomości ścieków przemysłowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przyczyna przedłużenia terminu załatwienia sprawy była uzasadniona. Ponadto odrębnym pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. organ zawiadomił o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości.

Przeprowadzane w trakcie postępowania oględziny w terenie, miały na celu stwierdzenia stanu faktycznego w trakcie postępowania, jak również określenie stanu przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Analiza materiału aktowego przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że wbrew zarzutom i argumentom skargi, działanie i czynności organu były zainicjowane wnioskiem stron i służyły zgromadzeniu materiału dowodowego, który był wykorzystywany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny. Sąd zasadnie uznał, że organ ustosunkowywał się do uwag podnoszonych przez stronę w kierowanej do niego korespondencji oraz zwracał się o wyjaśnienie poruszanych problemów oraz tematów do innych jednostek i podmiotów. Uwzględniał także podczas postępowania zalecenia wskazane w postanowieniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tym dotyczących ustalenia stron postępowania administracyjnego oraz wyłączenia się z postępowania po jego wszczęciu. Działania te niewątpliwie wpływały na długość prowadzonego postępowania, jednakże nie miały charakteru pozornych i były niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz realizacji podstawowej zasady postępowania administracyjnego, określonej w art. 10 § 1 K.p.a. Przy czym, zgodnie z wymogiem wskazanym w art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ zawiadamiał skarżącego. Organ dodatkowo udzielał skarżącemu wyjaśnień odnośnie stanu sprawy i przyczyn niedochowania wyznaczonego terminu. Tym samym organ podejmował czynności zgodnie z dyspozycją ww. przepisów.

Ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że powoływane w skardze kasacyjnej argumenty wskazujące, że celem zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy było usprawiedliwienie braku podejmowania rzeczywistych działań zmierzających do jej wyjaśnienia oraz przedłużenie toczącego się bardzo przewlekle postępowania, mogły mieć znaczenie w sprawie dotyczącej przewlekłości, a nie bezczynności. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie Sądu dotyczyło jedynie bezczynności, a nie przewlekłości, co wyraźnie wynika z sentencji wyroku, w którym Sąd Wojewódzki rozstrzygał o bezczynności organu i orzekł, że nie miała ona miejsca. Zwrócił przy tym uwagę, że: "W rozpoznawanej sprawie, co należy podkreślić, będący radcą prawnym, pełnomocnik skarżącego, domaga się stwierdzenia bezczynności organu, jednocześnie żadne z dalszych żądań skargi nie dotyczy przewlekłości postępowania." Dla oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia Sądu nie mogły zatem mieć relewantnego znaczenia okoliczności dotyczące przewlekłości, skoro sąd o przewlekłości postępowania nie orzekał.

Ustosunkowując się z kolei do wskazanego przez skarżącego wyłączenia Prezydenta Miasta [...] z prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego trzeba wskazać, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2020 r. Skarżący - właściciel nieruchomości o nr [...] wskazał, że zalewanie Jego nieruchomości następuje aktualnie w mniejszym stopniu, ponieważ przebudowa pasa drogowego poprawiła stosunki wodne i w związku z tym nie zaobserwował on dodatkowych problemów dot. zalewania. Ustalono ponadto, że właścicielem działek drogowych sąsiadujących z posesją o nr [...] tj. działki o nr [...] (ulica [...]) oraz działki o nr [...] jest Gmina Miasto [...], natomiast działki o nr [...] jest Województwo [...] (Prezydent Miasta [...] - zarządca drogi). W związku z tym, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta [...] był organem, który w przedmiotowej sprawie orzekał i tym samym organem wykonawczym strony postępowania, tj. Gminy Miasta [...], w imieniu której działał (w tym składa prawem przewidziane oświadczenia), organ zobligowany był do przekazania sprawy organowi wyższego stopnia, celem rozstrzygnięcia o jego wyłączeniu z postępowania i wyznaczenia innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Kolegium postanowiło odmówić wyłączenia Prezydenta Miasta [...] i wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy.

Na ocenę stanu bezczynności w rozpoznawanej sprawie wpływ ma też fakt, że organ poinformował Sąd Wojewódzki o wydaniu w sprawie [...] czterech decyzji administracyjnych z dnia [...] sierpnia 2020 r. oznaczonych kolejno numerem [...] (wszystkie oznaczone także numerem sprawy [...]). Organ poinformował też Sąd Wojewódzki o tym, że współwłaściciel działki nr [...] wniósł odwołanie od decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...].

Celem bowiem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej, a tym samym w przypadku, gdy organ załatwił sprawę przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, skarga ta powinna podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3652/18, LEX nr 2727976; wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1295/17, LEX nr 2649604; wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 1818/18, LEX nr 2616288).

W tym stanie faktycznym, trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, Prezydent Miasta [...] nie pozostawał w bezczynności.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.