Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2714/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 3 pkt 11, art. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 997/15 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 997/15, po rozpoznaniu skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. (skarżąca), na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego (organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, oddalił skargę.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia:

Skarżąca złożyła w dniu 10 maja 2013 r. wniosek o pozwolenie na budowę parkingu ogólnodostępnego na 29 miejsc postojowych w miejscu istniejącego boiska przy ul. [...] w T. na działkach nr [...] i [...] położonych w obr. [...]. Do wniosku dołączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W załączniku do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skarżąca oświadczyła, że na mocy art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (u.s.m.), pełni zarząd nieruchomościami wspólnymi. W związku z powyższym, sprawowanie zarządu ma umocowanie ustawowe i nie wymaga zawarcia w tym zakresie przez współwłaścicieli umowy, jak też udzielenia pełnomocnictw.

Prezydent Miasta Torunia (organ I instancji) postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wezwał skarżącą do poprawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dostarczenia danych wszystkich współwłaścicieli, oraz uzupełnienia wniosku. Skarżąca w dniu 18 czerwca 2013 r. uzupełniła wniosek, przekazała wykaz współwłaścicieli nieruchomości oraz oświadczyła, że część współwłaścicieli w aktach notarialnych udzieliła skarżącemu pełnomocnictwa do reprezentowania ich m. in. w sprawach związanych z dysponowaniem gruntami na cele wynikające z planów inwestycyjnych, przekazała zgodę 8 współwłaścicieli na planowane roboty budowlane oraz wniosła o zawieszenie postępowania w celu uzyskania zgody pozostałych 5 współwłaścicieli. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiesił postępowanie. W dniu 26 lutego 2015 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania i przekazała zgodę 3 współwłaścicieli nieruchomości na planowane roboty budowlane. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada zgody od właścicieli 2 lokali mieszkalnych będących przedmiotem odrębnej własności, ale nie jest ona konieczna w związku z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt III CZP 122/13, zgodnie z którą spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną (art. 27 ust. 2 u.s.m.). Ponadto skarżąca przedstawiła nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt III CZP 122/13 wyjaśniła, że Zarząd Spółdzielni w sprawach dotyczących dysponowania nieruchomością na cele wynikające z planów inwestycyjnych, modernizacyjnych i remontowych reprezentuje właścicieli lokali.

Organ I instancji po podjęciu zawieszonego postępowania decyzją z [...] marca 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na budowę parkingu ogólnodostępnego na 29 miejsc postojowych w miejscu istniejącego boiska przy ul. [...] w T. na działkach nr [...] i [...] obr. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę, uzyskał niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia, został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, aktualnie wpisane na listę członków właściwej izby samorządu, a inwestor złożył prawidłowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli uczestnicy R. H. oraz Z. E.. Organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Organ stwierdził, że rozpatrywana sprawa dotyczy budowy parkingu, nie dotyczy więc załatwiania bieżących spraw zawiązanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem rzeczy w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego przeznaczenia tj. czynności, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu. Wymaga w związku z powyższym uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., który stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r.

Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 27 u.s.m. poprzez przyjęcie, że spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd ustawowy jedynie w ramach zwykłego zarządu, oraz że przez czynności zwykłego zarządu, na gruncie przepisów u.s.m. należy rozumieć czynności "związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych", o których mowa w art. 4 ust. 2 i ust. 4 ww. ustawy,

2) naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. w zw. z art. 27 ust. 2 u.s.m. poprzez przyjęcie przez organ administracji, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością wymagane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na roboty budowlane nie będące remontem, winni są złożyć wszyscy właściciele lokali - a nie spółdzielnia jako ustawowy zarządca,

3) naruszenie przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie rozpatrywanej przez organ administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem wykładnia zawarta w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Formalnie nie wiąże ona organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 997/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wnosząc o udzielenie pozwolenia na budowę, przedstawiła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt III CZP 122/13, wyjaśniła, że Zarząd Spółdzielni w sprawach dotyczących dysponowania nieruchomością na cele wynikające z planów inwestycyjnych, modernizacyjnych i remontowych reprezentuje właścicieli lokali. Oświadczenie to organ I instancji uznał za skuteczne i udzielając pozwolenia na budowę oparł się na poglądzie wyrażonym przez Sąd Najwyższy w ww. uchwale z dnia 27 marca 2014 r., zgodnie z którym spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Przyczyną natomiast uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy było uznanie, że rozpatrywana sprawa dotyczy budowy parkingu, nie dotyczy więc załatwiania bieżących spraw zawiązanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem rzeczy w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego przeznaczenia tj. czynności, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu. Wymaga w związku z powyższym uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Organ odwoławczy uznał tym samym, że doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., który stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca natomiast w swym stanowisku procesowym twierdziła, że do uzyskania przez nią pozwolenia na budowę, w ramach którego będzie prowadzić roboty budowlane nie będące remontem, nie jest konieczna zgoda wszystkich właścicieli lokali, albowiem uprawnia ją do nich sprawowany z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m. zarząd powierzony.

Sąd I instancji stwierdził, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy więc oceny, czy przedłożone przez skarżącą oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne. W związku z powyższym należało ustalić, do jakich robót budowlanych uprawniona jest spółdzielnia mieszkaniowa, w ramach zarządu powierzonego w rozumieniu art. 27 ust. 2 u.s.m. Sąd wskazał, że z mocy art. 3 pkt 11 u.p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z kolei art. 27 ust. 2 u.s.m. stanowi, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24 (1) i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowym budynku zarząd taki sprawuje skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa. Treść art. 27 ust. 2 u.s.m., ogranicza stosowanie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, w szczególności wyłącza stosowanie przepisów ww. ustawy o zarządzie nieruchomością wspólną. W tych warunkach organ odwoławczy rozumienie pojęcia zarządu powierzonego, o jakim mowa w ww. przepisie, zaczerpnął z orzecznictwa, opierając się na obowiązującej w momencie orzekania uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12, stanowiącej, że wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m. zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 u.p.b., bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. Z uzasadnienia tej uchwały wynikało, że w sprawach, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, co oznaczało, iż charakter zamierzenia inwestycyjnego nie uprawnia skarżącej do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 u.p.b. Stanowisko organu odwoławczego, w zakresie kwestionowania uprawnienia skarżącej do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, należy ocenić w świetle kwalifikacji, czy zamierzenie inwestycyjne, jakie występuje w przedmiotowej sprawie, mieści się w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, czy też wykracza poza te ramy. Sąd I instancji stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15 stwierdził, że: "Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 u.p.b., w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej". W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że u.s.m. nie różnicuje działań spółdzielni mieszkaniowej, sprawującej zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2, na czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Jest to zrozumiałe, jeżeli przyjmuje się że zakres zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., dotyczy utrzymania i eksploatacji nieruchomości wspólnej. Nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska, że spółdzielnia mieszkaniowa w ramach zarządu nieruchomością wspólną może realizować inne cele niż utrzymanie i eksploatacja nieruchomości wspólnej. W ocenie Sądu I instancji, planowane prace inwestycyjne dotyczące zupełnie nowej inwestycji, tj. rozbiórki boiska i wybudowania w jego miejsce miejsc parkingowych, przekraczają zakres robót dotyczących eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, która zaskarżyła go w całości, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia decyzji organu odwoławczego.

Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1) art. 27 u.s.m. polegającą na uznaniu, że spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd ustawowy jedynie w ramach zwykłego zarządu, oraz że przez czynności zwykłego zarządu, na gruncie przepisów u.s.m. należy rozumieć czynności związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 i ust. 4 ww. ustawy;

2) art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. w zw. z art. 27 ust. 2 u.s.m. - poprzez przyjęcie przez organ administracji, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością wymagane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na roboty budowlane nie będące remontem, powinni złożyć wszyscy właściciele lokali - a nie spółdzielnia jako ustawowy zarządca.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. Skutkuje to ograniczeniem zakresu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, który w takim wypadku pokrywa się z granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (u.s.m.) oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. w zw. z art. 27 ust. 2 u.s.m. przez ich błędną wykładnię. Zdaniem strony skarżącej wadliwa wykładnia powyższych przepisów miała polegać na uznaniu, że "spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd ustawowy jedynie w ramach zwykłego zarządu, oraz że przez czynności zwykłego zarządu, na gruncie przepisów u.s.m. należy rozumieć czynności związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 i ust. 4 ww. ustawy", oraz przyjęciu, że "oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością wymagane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na roboty budowlane nie będące remontem, powinni złożyć wszyscy właściciele lokali, a nie spółdzielnia jako ustawowy zarządca".

Weryfikacja powyższych zarzutów prowadzi do wniosku, że są one sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15, które – wobec niestwierdzenia podstaw do uruchomienia procedury z art. 269 p.p.s.a. – pozostaje wiążące również dla składu orzekającego w niniejszej sprawie.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15, Naczelny Sąd Administracyjny – odstępując od poglądu wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12 – stwierdził, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. U podstaw powyższego poglądu stanęły określone założenia wynikające z regulacji normatywnej obowiązującej w momencie podejmowania uchwały.

Po pierwsze, Naczelny Sąd zauważył, że ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (u.s.m.) z jednej strony wyłączyła w art. 27 ust. 2 zd. 2 dopuszczalność stosowania przyjętego w art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (u.w.l.) rozróżnienia czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczających ten zakres, z drugiej zaś – nie przewidziała odesłania w tym zakresie do odpowiedniego stosowania art. 199 – 205 k.c. Po drugie, w uchwale podkreślono, że z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m. pomiędzy właścicielami a spółdzielnią mieszkaniową nawiązany zostaje specyficzny stosunek prawny zarządu nieruchomościami wspólnymi (stanowiącymi współwłasność spółdzielni mieszkaniowej i właścicieli odrębnych lokali). Po trzecie, w uchwale przyjęto, że ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie różnicuje działań spółdzielni mieszkaniowej, sprawującej zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., na czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Naczelny Sąd uznał zatem, że skoro spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje z mocy ustawy zarząd nieruchomością wspólną (która obejmuje grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali), to w odniesieniu do realizacji ustawowych zadań związanych z utrzymaniem i eksploatacją nieruchomości wspólnej (art. 4 ust. 4, art. 6 ust. 3, art. 61 ust. 1-2 u.s.m.) spółdzielni przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane (art. 4 u.p.b.) w zakresie, w jakim planowana inwestycja dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. W zakresie tego rodzaju inwestycji nie stosuje się zatem przepisów k.c. o podziale na czynności zwykłego zarządu oraz czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.

Kryteriami przesądzającymi o posiadaniu przez spółdzielnię mieszkaniową, sprawującą ustawowy zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane są zatem charakter, zakres i cel planowanych robót budowlanych. Jeżeli roboty te służą eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej zdefiniowanej w art. 3 ust. 2 u.w.l., to niewątpliwie w tym zakresie spółdzielni mieszkaniowej jako ustawowemu zarządcy w rozumieniu art. 27 ust. 2 u.s.m. przysługuje prawo, o którym mowa w art. 4 u.p.b. Sporny może być natomiast zakres przedmiotowy powyższych robót. Z pewnością jednak w zakresie tym mogą mieścić się takie roboty budowlane jak przebudowa, montaż lub remont.

Powiązanie powyższych uwag z niepodważonym stanem faktycznym sprawy oraz podniesionymi zarzutami kasacyjnymi uzasadnia konstatację, że planowane przez skarżącą spółdzielnię mieszkaniową roboty budowlane, polegające na rozbiórce boiska oraz budowie miejsc parkingowych na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości wspólnej, wykraczają poza zakres robót służących eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej. Nie są to bowiem roboty zmierzające do zachowania substancji budowlanej lub prawidłowego funkcjonowania obiektu budowlanego, lecz roboty prowadzące do zniesienia dotychczasowego i powstania nowego obiektu. W tej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca spółdzielnia nie była uprawniona do wywodzenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z wynikającego z art. 27 ust. 2 u.s.m. uprawnienia do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną.

Na zakończenie przeprowadzonej oceny zarzutów należy dodatkowo podnieść, że stanowisko wyrażone w miarodajnej dla oceny przedmiotowej sprawy uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15, zostało wyrażone na tle określonego brzmienia art. 27 ust. 2 u.s.m. Przepis ten stanowił, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Jednocześnie przewidziano, że przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Z dniem 9 września 2017 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo spółdzielcze, treść art. 27 ust. 2 u.s.m. została zmodyfikowana. Zasadnicza zmiana polegała na przyjęciu, że przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 i art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Z dokonanej nowelizacji wynika zatem, że do ustawowego zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową aktualnie ma odpowiednie zastosowanie przewidziany w ustawie o własności lokali podział na czynności zwykłego zarządu oraz czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu oraz związane z nimi zasady podejmowania tego rodzaju czynności. Powyższa zmiana normatywna, mająca wpływ na zakres mocy wiążącej uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15, nie znajduje jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Mając na względzie podniesione wyżej argumenty, wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.