Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1963/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania - skarżącego - Pana R. K. [...] z [...] - od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 23 200 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 22 600 złotych.

Organy wskazały, że na mocy Upoważnienia z dnia[...]lipca 2004r. nr [...] przeprowadzono kontrolę w przedsiębiorstwie Pana R. K. z [...]. Kontrola została udokumentowana Protokołem Kontroli Przedsiębiorstwa z dnia [...] września 2004r. W Protokole tym stwierdzono, że przedsiębiorca spełnia wymagania opisane w ustawach związanych z wykonywaniem transportu drogowego. Przeprowadzona analiza 274 wykresówek wykazała naruszenie przepisów związanych z czasem pracy kierowców. Szczegółowy wykaz naruszeń opisany został w załączniku do protokołu. Ustalono, iż na okazanych wykresówkach brak było:

• wymaganych wpisów,

• nieprawidłowe działalnie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana,

• przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne,

• przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne,

• nieprawidłowe działalnie przyrządu kontrolnego - przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo.

Skarżący pismem z dnia [...] września 2004r. złożył wyjaśnienia do protokołu kontroli wskazując, że za naruszenia przepisów związanych z użytkowaniem przyrządu kontrolnego i zapisów na wykresówkach odpowiadają wyłącznie jego kierowcy. Wskazywał, że wszyscy kierowcy są odpowiedni poinstruowani i zapoznani z Regulaminem Pracy obowiązującym w Przedsiębiorstwie a nadto posiadają zaświadczenia o ukończeniu kursu doszkalającego kierowców.

Organ I instancji nie uznała argumentów strony i decyzją z dnia [...] września 2004 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 23 200 złotych przyjmując ustalony w Protokole Kontroli stan faktyczny.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie skarżącego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej ale wskutek ponownej analizy wymierzył ją w łącznej wysokości 22 600 złotych.

1. Uznano, że na okazanych przez przedsiębiorcę wykresówkach, przypisanych do Pana B. F., zatrudnionego w dniu [...] listopada 2004 r. na stanowisku kierowcy, stwierdzono brak wpisanego imienia. Powyższe naruszenie dotyczy dni:

1. - lipiec 2003 r.: 10, 16, 18, 19, 21, 23, 25, 28, 29, 30

2. - sierpień 2003 r.: l, 2, 4, 5, 6, 9, 11, 22, 25, 26 (2 szt), 28, 29, 30

3. - wrzesień 2003 r.: 2, 3, 10, 11 (2szt), 15, 16, 17, 18, 22, 23, 24(2 szt.), 25, 26

4. - październik 2003 r.: 21, 22, 23,

5. - listopad 2003 r.: 21, 25, 26, 27, 28,

6. - grudzień 2003 r.: l, 2, 3, 4, 8, 10 (2 szt), 11, 15, 17, 22, 22, 29, 30

7. - styczeń 2004 r.: 12, 13, 14, 15, 17, 27 (2 szt), 29, 30, 31

8. - luty 2004 r.: 1,3,4,9, 13, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 24, 25, 26 (2 szt),

9. - marzec 2004 r.: 2, 4, 5, 8, 23, 25, 27, 29,

10. - kwiecień 2004 r.: 1,2,5,6,

11. - maj 2004 r.: 4, 5, 6, 7.

Łącznie stwierdzono brak 103 wpisów imienia na wykresówkach przypisanych do Pana B. F., co uzasadnia zdaniem organu nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5150 zł

2. Na wykresówkach przypisanych do Pana B. F. stwierdzono brak wymaganych

wpisów - miejsca i daty końcowej używania wykresówki:

12. - lipiec 2003 r.: 19,21,25,30

13. - sierpień 2003 r.: l, 2, 4, 6, 9, 11, 25, 26, 28, 293, 30

14. - wrzesień 2003 r.: 2, 3, 10, 11, 15, 16, 17, 26

15. - październik 2003 r.: 22,

16. - listopad 2003 r.: 21, 25, 26, 27, 28,

17. - grudzień 2003 r.: l, 2, 3, 4, 8, 10 (2 szt), 15, 17, 29, 30,

18. - styczeń 2004 r.: 12, 13, 14, 15, 17,

19. - luty 2004 r.: 9, 17, 18, 19, 21, 24, 25, 26 (2 szt),

20. - marzec 2004 r.: l (2 szt.), 2, 4, 5, 8, 23, 25, 27, 29,

21. - kwiecień 2004 r.: 5, 6,

22. - maj 2004 r.: 4, 6.

Brak wskazanych wpisów w prawidłowy sposób stwierdzono również na wykresówkach przypisanych do Pana R. z dni 24 i 28 czerwca 2004 r. Łącznie stwierdzono 71 braki wymaganych wpisów co uzasadniało zdaniem organu nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3550 zł.

Organy powołały się na przepisy art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, Art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. poz. 1371 ze zm. oraz lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a i c załącznika do tej ustawy.

3. W sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana Organ II instancji w zakresie wykresówek przypisanych do Pana B. F. z dni: 19, 21, 29 lipca 2003 r., 09, 11, 30 sierpnia 2003 r., 2, 3, 15 września 2003 r., 21, 26, 28 listopada 2003 r., 12, 29, 31 stycznia 2004 r., l, 4, 9, 13 lutego 2004 r., 2, 5, 8, 25 marca 2004 r., 7 maja 2004 r., wskazał, iż zaskarżona decyzja w ww. zakresie została wydana prawidłowo. Odnośnie wykresówek przypisanych do Pana J. R. z dni: 18, 22, 28 czerwca 2004 r., 2, 5, 9 lipca 2004 r. uznano, że zaskarżona decyzja w ww. zakresie została wydana prawidłowo. Wskazano, że w aktach sprawy nie znajduje się wykresówka przypisana do Pana R. z dnia 17 czerwca 2004 r. oraz przypisana do Pana B. L. z dnia 25 maja 2004 r., co uzasadniało uchylenie przez organ odwoławczy kary pieniężnej w wysokości 3200 i ponowne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3100 zł oraz ograniczenie jej do wysokości 1000 zł. Zdaniem organu zapisy wykresówek wskazują na fakt, iż kierowcy używali ich dłużej niż przepisowe 24 godziny, przy czym nie było wątpliwości co do zapisów na wykresówkach, bowiem na zapisy czynności kierowcy nakładają się wykresy wskazujące na odebrany przez kierowcę odpoczynek. art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, Art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. póz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.9. ust. 2 lit. c załącznika do w/w ustawy.

4. Organ II instancji zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej za brak wymaganych wpisów - numeru rejestracyjnego pojazdu uchylił i nałożył karę pieniężną w wysokości 100 zł. Organ I instancji wskazał, iż brak ww. wpisów dotyczy wykresówek Pana B. F. z dnia 19.07.2003 r. oraz 13.02.2004 r. Zgodnie z Ip. Ip. 1.11.11 ust. 4 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym kara wynosi 50 zł za każdą wykresówkę, więc w przedmiotowej sprawie organ I instancji winien był nałożyć karę w wysokości 100 zł, nie zaś 200 zł. Biorąc powyższe pod uwagę Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł i nałożył karę w wysokości 100 zł za brak wymaganych wpisów na wykresówkach -numeru rejestracyjnego pojazdu zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 4 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Powołano się na:

5. Odnośnie kary pieniężnej w wysokości 1200 zł, Organ II Instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa. Dokonana analiza okazanych wykresówek Pana B. F. z dnia 16, 23, 25 lipca 2003 r. oraz z dni 3, 4, 15, 17 grudnia 2003 r., 29 marca 2004 r. wskazuje, że były one zbyt długo zapisywane, wskutek czego kontrola czasu pracy, czasu prowadzenia, czasu odpoczynku były utrudnione. Wykresy wskazujące na prowadzenie pojazdu pokrywały się, zatem kontrola była utrudniona. Organy zakwalifikował powyższe naruszenie w oparciu o przepis art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, Art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. póz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.9. ust. 2 lit. b załącznika do w/w ustawy.

6. Odnośnie kary pieniężnej w wysokości 1600 zł, organ wskazał, że decyzję wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowo. Organ II instancji wskazał, iż powyższe naruszenie miało miejsce na wykresówkach przypisanych do Pana B. F.: 26 września 2003 r., 23 października 2003 r., 10 i 30 grudnia 2003 r., 17 stycznia 2004 r., 21 i 26 luty 2004 r., 6 kwietnia 2004 r. - łącznie na 8 wykresówkach, przy czym wskutek długiego używania l wykresówki ponad 24 godziny, kontrola czasu pracy kierowcy była niemożliwa. Organy zakwalifikował powyższe naruszenie w oparciu o przepis art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, Art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. póz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.9. ust. 2 lit. a załącznika do w/w ustawy.

7. Organ II instancji uznał, że z opisanych wykresówek wynika przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Stwierdzono, że na wykresówkach przypisanych do Pana B. F. znajdują się zapisy wskazujące na przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego z 23.07.2003 r., o 3 godziny i 50 minut; z 25.07. 2003 r., o 4 godziny i 50 minut; z 01.08.2003 r., o 50 minut; z 4.08.2003 r., o 40 minut. Organ II instancji analizując wykresówkę z 11.09.2003 r., uznał, iż organ I instancji błędnie wskazał, iż przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy wyniosło 30 minut. Stwierdzono, że z analizy dokumentu wynika, iż kierowca prowadził pojazd w godzinach od 10:25 do 12:15 oraz od godziny 13:15 do godziny 16:15, z przerwą wynoszącą 30 minut, nie zaś wymagane 45. Powyższe wskazuje na przekroczenie jazdy bez wymaganej przerwy o 50 minut, nie zaś o 30 minut. Tym samym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 30 minut przy wykonywaniu transportu drogowego w dniu 11.09.2003 r. i nakłada karę pieniężną w wysokości 150 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 30 minut przy wykonywaniu transportu drogowego w dniu 11.09.2003 r. oraz ogranicza wysokość kary pieniężnej do 100 zł zgodnie z art. 139 kpa. Analizując dalej wykresówki przypisane do Pana B. F. z 22.09.2003 r., uznano przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 30 minut; z 22.09.2003 r., o 30 minut; z 1.12.2003 r., o l godzinę i 40 minut; z 8.12.2003 r., o l godzinę i 10 minut; z 10.12.2003 r., o l godzinę i 20 minut; z 17.12.2003 r., o l godzinę i 20 minut; z 12.01.2004 r., o l godzinę i 25 minut; z 27/28.01.2004 r., o l godzinę i 12 minut; z 30/31.01.2004 r., o 38 minut; z 15/16.02.2004 r., o l godzinę i 25 minut; z 1.03.2004 r., o l godzinę i 20 minut; z 23/24.03.2004 r., o 40 minut. Ostatecznie nałożono karę w wysokości 3150 złotych. Organy zakwalifikował powyższe naruszenie w oparciu o przepis art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, Art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. póz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.4. lit. a i b załącznika do w/w ustawy.

8. Powołując się na okazane wykresówki stwierdzono, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Analizują okazane wykresówki przypisane do Pana B. F. z 29.07.2003 r., skrócenie odpoczynku dziennego o 4 godziny w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 4.08.2003 o 4 godziny i 25 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 25.08.2003 o 3 godziny w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 11.09.2003 r., o 4 godziny i 25 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 24.09.2003 r., o 3 godziny i 20 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 1.12.2003 r., o 3 godziny i 30 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 2.12.2003 r., o 4 godziny i 10 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 13.01.2004 r., o 2 godziny i 48 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 15.01.2004 r., o 4 godziny i 30 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 1.02.2004 r., o 2 godziny w 24- godzinnym okresie rozliczeniowym; z 1.03.2004 r., o 5 godzin i 24 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym. Co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2600zł. Organy zakwalifikował powyższe naruszenie w oparciu o przepis art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. póz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.1. lit. a i b załącznika do w/w ustawy.

9. W ocenie organów przekroczono maksymalny dzienny okres prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Pana B. F. z 04/05.08.2003 r. za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 3 godziny i 40 minut; z 15/16/17.09.2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 12 godzin i 20 minut; 24/25/26.09.2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 10 godzin i 20 minut; 2.12.2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o l godzinę i 10 minut; 13.01.2004 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o l godzinę i 10 minut; z 15.01.2004 r. i następne, 1 godzinę i 10 minut; z 01.03.2004 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 11 godzin i 20 minut. Co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 4 250 zł. Organ zakwalifikował powyższe naruszenie w oparciu o przepis art. 92 ust. l pkt. 2 i 6, art. 92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. poz. 1371 zezm.) oraz Ip. 1.11.5. lit. a i b załącznika do w/w ustawy.

10. Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych - nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego - przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo, jeżeli nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Organ II instancji stwierdził nadto, że w chwili wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym przez przedsiębiorcę do dnia l maja 2004 r. zastosowanie miała ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, póz. 1354 ze zm.). Organ wskazał, że z chwilą przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej, przejęliśmy ustawodawstwo unijne i jako członek wspólnoty jesteśmy zobligowani do jego przestrzegania i stosowania np. rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 i 3821/85. Rozporządzenia są aktami skierowanymi do nieograniczonej liczby nieokreślonych adresatów i przeznaczonymi do wielokrotnego stosowania. Rozporządzenia zawsze obowiązują bezpośrednio i są bezpośrednio skuteczne. Obowiązują w prawie krajowym zawsze w takiej formie, w jakiej zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot/Unii Europejskiej. Zasada bezpośredniego obowiązywania oznacza, że każda norma prawa wspólnotowego, bez względu na rodzaj i charakter aktu prawnego, w którym została sformułowana, wchodzi w życie w tym samym momencie na płaszczyźnie wspólnotowej (międzynarodowej) oraz wewnętrznej (w krajowych systemach prawnych państw członkowskich). Tym samym wprowadzenie normy wspólnotowej do prawa krajowego nie jest uzależnione ani od regulacji konstytucyjnej określającej stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego, ani też od wydania jakiegokolwiek aktu prawa krajowego (w szczególności ratyfikacji lub zatwierdzenia). W efekcie takiego rozwiązania akty wspólnotowe zaczynają obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich w tym samym momencie. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa a decyzje administracyjne mogą być wydawane tylko na podstawie prawa powszechnie obowiązującego. W związku z powyższym zdaniem organu II instancji decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo.

W skardze do sądu skarżący w zasadzie nie kwestionuje ustaleń z kontroli a podnosi, że nie może ponosić odpowiedzialności za działania należycie wyszkolonych i wyposażonych w wymagane dokumenty i urządzenia pracowników-kierowców. Wskazuje także, że zachowanie kierowców powinno być oceniane przez pryzmat jakości dróg i możliwości poruszania się po nich. Ponadto wskazuje, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia nie może być rozporządzenie nr 3821/85 oraz ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, bowiem obowiązują one od dnia l maja 2004 r. natomiast kontrolą objęty był okres sprzed wejścia Polski do Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny nie jest kwestionowany. W ocenie Sądu nie jest nawet kwestionowane naruszenie powołanych przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wysokość nałożonej kary. Skarżący w skardze podnosi zarzut błędnego zastosowanie przepisów będących podstawą ukarania, skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie oraz naruszenie art.15 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania.

Zdaniem, Sądu działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych, jest działalnością znacznego ryzyka, stąd też podlega ustawowej limitacji i poddaniu jej surowym rygorom. Z przepisu art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym wynika, że licencja jest decyzją administracyjną uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Zgodnie z przepisem art. 13 licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią ( z zastrzeżeniem ust. 2).

Przepisy ogólne zawarte w art. 4 pkt 1 - 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym, jak i z art. 5 ust.1-3 ustawy stanowią o wymogach ustawowych, jakie muszą spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o udzielenie licencji.

Ustawodawca udzielając przedsiębiorcy uprawnienia administracyjnego do wykonywania tej szczególnej działalności gospodarczej nałożył na niego jednocześnie obowiązki, których naruszenie prowadzi nie tylko do sankcji zagrożonych karą pieniężną zawartych w art. 92 ustawy o transporcie drogowym, ale i do cofnięcia udzielonego mu uprawnienia, o czym stanowi art. 15 ustawy. Prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o przepisy ustawy transportowej, powoduje, że skarżący musi spełniać wskazane w ustawie wymogi do uzyskania licencji. Udzielenie licencji przez uprawniony organ poprzedza procedura administracyjna mająca na celu wykazanie przez zainteresowanego przedsiębiorcę spełnianie szeregu kryteriów. Innymi słowy działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom.

Wyrazem tego jest w szczególności art. 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego i to przy spełnieniu określonych w pkt. 1 - 5 wymogów:

- dobrej reputacji;

- legitymowania się certyfikatem kompetencji zawodowych przez przynajmniej jedną z osób zarządzających przedsiębiorstwem;

- posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdzonej dostępnymi środkami finansowymi, majątkiem lub ostatnim bilansem rocznym przedsiębiorstwa w określonej ustawą wysokości,

- przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz muszą spełniać wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie być skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku;

- posiadać tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany.

Na mocy art. 5 ust.1-3 ustawy otrzymując uprawnienie administracyjne do wykonywania transportu drogowego skarżący poddali się wymogom i określonym w ustawie obowiązkom w zakresie przestrzegania zasad podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy.

Unormowanie określone w art. 5 ust 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jako jedno z kryteriów uzyskania licencji wprost zastrzega od ubiegającego się spełnienia wymagań określonych w przepisach ustawy o transporcie, ustawy o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców bez względu na to, czy przedsiębiorca będzie osobiście wykonywał przewozy, czy zatrudnieni przez niego kierowcy, czy także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz.

Zasada wskazana w tym przepisie jednocześnie statuuje odpowiedzialność przewoźnika za osoby którymi posługuje się w wykonywaniu licencjonowanej działalności, bez względu na rozróżnienie ich sytuacji prawnej, czy jako zatrudnionych kierowców czy innych osób niezatrudnionych, ale wykonujących osobiście na jego rzecz przewozy.

Tak na gruncie prawa administracyjnego – względem organu udzielającego licencji jak i na gruncie prawa cywilnego – względem strony umowy przewozu (art. 774 w zw. z art. 474 kc) obowiązują zasady, zobowiązujące przewoźnika w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa do odpowiedzialności jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.

W świetle powołanych wyżej przepisów na mocy uprawnienia administracyjnego za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy - z podmiotowego punktu widzenia - odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca i jego organy. Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy: czy będą to kierowcy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, czy kierowcy świadczący osobiście usługi kierowania pojazdem - jako podmiot gospodarczy.

Ponadto przewoźnik zlecając wykonanie usługi prowadzenia pojazdu ma możliwości opracowania zasad obligujących kierowców do prawidłowych zachowań dotyczących wykonania usługi, w szczególności przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców, bowiem ma możliwość zabezpieczenia swoich interesów w warunkach umowy zlecenia i należytego jej wykonaniu.

Konsekwencją ustawowego ukształtowania odpowiedzialności podmiotów wykonujących transport drogowy za naruszenia wymienione w art. 92 i niewymienione w ustawie o transporcie drogowym, w obowiązujących normach ogólnych, o których mowa w art.. 5 ust 1 pkt 4 są nie tylko kary pieniężne przewidziane w art. 92 ustawy jak i w załączniku do niej, ale i kary dalej idące - włącznie z cofnięciem licencji.

W katalogu naruszeń prawa, którego skutkiem jest obligatoryjne cofnięcie licencji przewoźnikowi ustawodawca wymienił rażące naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców lub kwalifikacji kierowców (art. 15 ust. 1 pkt e), zaś fakultatywne cofnięcie licencji: w sytuacji rażącego lub wielokrotnego naruszenia przepisów w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu (art.15 ust.3 pkt 2), czy samowolnej zmiany wskazań urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe ( art. 15 ust.3 pkt 4).

Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, na jednoznaczne ukształtowanie przez Ustawodawcę odpowiedzialności uprawnionego z licencji mimo, że naruszenia są bezpośrednim skutkiem działania, bądź braku działania zatrudnionego kierowcy lub osoby niezatrudnionej przez przedsiębiorcę, lecz wykonującej osobiście przewozy na jego rzecz, czyli także kierowcy świadczącego osobiście usługi kierowania pojazdem - jako podmiot gospodarczy.

Sąd podzielił zatem w pełni pogląd wyrażony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, iż adresatem norm objętych ustawą o transporcie drogowym - w dacie kontroli pojazdu był skarżący, bowiem zgodnie z art. 92 ust. l pkt 2 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym karze pieniężnej podlegał podmiot, który wykonywał transport drogowy w dniu 10 czerwca 2004 r. - naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu należy odrzucić argumenty strony dotyczące skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu.

Sąd podziela argumentację organu w zakresie nałożenia kary pieniężnej po stwierdzeniu, że na okazanych przez przedsiębiorcę wykresówkach, brak było: wpisanego imienia kierowcy; wymaganych wpisów - miejsca i daty końcowej używania wykresówki; nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana; wymaganych wpisów - numeru rejestracyjnego; zbyt długie zapisywanie wykresówki, wskutek czego kontrola czasu pracy, czasu prowadzenia, czasu odpoczynku były utrudnione; wskutek długiego używania wykresówki ponad 24 godziny, kontrola czasu pracy kierowcy była niemożliwa; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego; skrócenie dziennego czasu odpoczynku; przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia.

Należy uznać obowiązek, że podstawą prawną nałożenia kar pieniężnych był przepis ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:

1) ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,

2) ustawy o czasie pracy kierowców,

3) ustawy o odpadach,

4) ustawy o ochronie zwierząt,

5) ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów,

6) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest:

lp. 1.11.11 ust. 4 załącznika do ustawy, który określa karę pieniężną za brak wymaganych wpisów na wykresówce:

a) imienia lub nazwiska kierowcy - 50 zł

b) miejsca i daty początkowej użytkowania wykresówki - 50 zł

c) miejsca i daty końcowej używania wykresówki - 50 zł

d) numeru rejestracyjnego pojazdu - 50 zł

e) stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdów - 50 zł

f) stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdów - 50 zł

g) godziny zmiany pojazdu - 50 zł

lp. 1.11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 50 złotych sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas jednej godziny, natomiast w wysokości 50 złotych za każdą rozpoczętą kolejną godzinę,

lp. 1.11.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 100 zł sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas powyżej 15 minut do 30 minut, za każde następne rozpoczęte 30 minut - 50zł

lp. 1.11.9 ust. 2 lit c załącznika do ustawy, który określa karę pieniężną za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana, jeżeli nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce za każdą wykresówkę w wysokości 100 zł, maksymalnie 1000 zł,

lp. 1.11.9 ust. 2 lit b załącznika do ustawy, który określa karę pieniężną za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana, jeżeli wskutek tego kontrola była utrudniona za każdą wykresówkę w wysokości 150 zł, maksymalnie 2000 zł,

lp. 1.11.9 ust. 2 lit a załącznika do ustawy, który określa karę pieniężną za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana, jeżeli wskutek tego kontrola była niemożliwa za każdą wykresówkę w wysokości 200 zł, maksymalnie 3000 zł,

lp. 1.11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 50 złotych sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas jednej godziny, natomiast w wysokości 50 złotych za każdą rozpoczętą kolejną godzinę,

lp. 1.11.5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym karze podlega przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - o czas do l godziny - 50 zł, oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę 100 zł,

lp. 1.11.9 ust. 3 załącznika do ustawy, który określa karę pieniężną za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego - przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo - za każdą wykresówkę, jeżeli wskutek tego kontrola była:

a) niemożliwa 200 zł maks. 5.000 zł

b) utrudniona 150 zł maks. 3.000 zł

c) nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce 100 zł maks. 1.000 zł.

Należy zauważyć, że przewozy objęte przepisami ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców – stosowanej do wykonywania krajowego transportu drogowego i umowy AETR – dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego i niewyłączone spod uregulowań tych aktów mogły być badane pod kątem norm dotyczących okresów prowadzenia, obowiązkowych przerw oraz odpoczynków dziennych i tygodniowych. Oba akty ustanawiały obowiązek instalowania i użytkowania przyrządów kontrolnych, czyli tachografów samochodowych, w pojazdach niewyłącznych spod działania tych aktów. Jak stanowił art. 35 ust. 1 w/w ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców, która po nowelizacji z 28 września 2003 r. (por. ustawę z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. nr 149, poz. 1452) wdrożyła do polskiego porządku prawnego przepisy w/w rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji (...)., w pojazdach samochodowych używanych do przewozu osób (pasażerów) i rzeczy, z wyłączeniem pojazdów wymienionych w art. 5 oraz z zastrzeżeniem art. 34, należy instalować i użytkować przyrządy kontrolne. Konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę przyrządów kontrolnych określają odrębne przepisy. Obowiązek umieszczenia określonych informacji na wykresówkach obowiązywał przed dniem l maja 2004 r. na gruncie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz. U. Nr 230, poz. 1929 ze zm.). Tak więc w ocenie Sądu organy uprawnione były do powołania się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i nr 3820/85.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Stosownie do art. 14 cytowanego rozporządzenia pracodawca wydaje kierowcom wystarczającą liczbę wykresówek, mając przy tym na uwadze, że wykresówki te mają charakter osobisty, uwzględniając długość okresu pracy, możliwość konieczności zastąpienia uszkodzonych wykresówek lub wykresówek zabranych przez funkcjonariusza służb kontrolnych. Pracodawca wydaje wyłącznie wykresówki, których wzór otrzymał zatwierdzenie i które są odpowiednie dla urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe. Zgodnie z art. 15 ust. 5 cyt. rozporządzenia każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:

a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;

b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;

c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego członek załogi został przydzielony zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;

d) wskazania licznika długości drogi:

przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (odczyt licznika w pojeździe, do

którego był przydzielony oraz odczyt licznika w pojeździe, do którego zostaje

przydzielony);

e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.

Sąd podziela argumenty organu w zakresie nieuwzględnienia w postępowaniu przepisu art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców z 2001 r. Nadzwyczajne i nie dające się przewidzieć okoliczności mogą być uwzględnione przez organ ale w przypadku wykazania zaistnienia tych okoliczności i ich udokumentowaniu a nie w przypadku przeprowadzenia abstrakcyjnej analizy stanu polskich dróg i związanymi z tym utrudnieniami w ruchu.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.