Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 790/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 i art. 18a ust. 11
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 179 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] września 2017 r. o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...] dr T. K. (dalej: "skarżący", "habilitant") zainicjował wszczęcie postępowania habilitacyjnego przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja", "organ odwoławczy"). Jako najważniejsze osiągnięcie naukowe skarżący przedstawił monografię pt. [...], Księgarnia Akademicka, K. 2017.

W dniu [...] września 2017 r. Centralna Komisja zwróciła się do Rady Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu [...] (dalej: "Rada Wydziału", "organ pierwszej instancji") o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego. W dniu [...] listopada 2017 r. Rada Wydziału podjęła uchwałę w sprawie zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego oraz uchwałę w sprawie powołania trzech członków Komisji Habilitacyjnej z ramienia Wydziału, o czym poinformowała Centralną Komisję. Natomiast [...] grudnia 2017 r. Centralna Komisja powołała Komisję Habilitacyjną w pełnym składzie.

Na posiedzeniu w dniu [...] maja 2018 r. Komisja Habilitacyjna w głosowaniu jawnym [...] głosami przeciw i [...] głosami wstrzymującymi się nie poparła wniosku o nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce.

Uchwałą z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Rada Wydziału, działając na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.; dalej: "u.s.n."), a także w oparciu o uchwałę Komisji Habilitacyjnej z [...] maja 2018 r., odmówiła nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce.

Uchwała została podjęta w głosowaniu tajnym: uprawnionych do głosowania – 90 osób; obecnych w czasie głosowania – 51; oddano - 51 głosów, w tym za odmową nadania - 42 głosy, przeciw odmowie - 3 głosy, wstrzymujących się - 6 głosów.

W uzasadnieniu uchwały organ pierwszej instancji wskazał, iż dorobek naukowo-dydaktyczny i organizacyjny skarżącego spotkał się z krytyczną oceną recenzentów - [...] R. C., [...] R. Z. oraz [...] L. W.. Także przygotowanie dokumentacji postępowania nie uzyskało pochlebnej oceny. Zarówno w sensie jakościowym, jak też ilościowym, w świetle wymagań ustawowych [...] R. C. ocenił dorobek naukowy skarżącego jako "niewystarczający do ubiegania się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w zakresie nauki o polityce". Według recenzenta, habilitant "nie w pełni dobrze sobie radzi z samodzielnym i oryginalnym analizowaniem złożonych problemów szeroko pojętej problematyki podporządkowania". [...] R. Z. stwierdził, że "główne osiągnięcie naukowe habilitanta zawiera mało istotny problem do badań naukowych. Metodologia jest zagmatwana, wywód niejasny, twierdzenia nieudowodnione, a poparte obserwacjami innych, zwłaszcza anglosaskich autorów". Natomiast [...] L. W. wskazał, iż dorobek naukowy skarżącego jest skromny. Zwrócił uwagę na znikome umiędzynarodowienie dorobku, brak udziału w zagranicznych lub krajowych projektach badawczych, jak również niezadawalającą liczbę referatów (18) wygłoszonych w okresie 2004-2017.

U podstaw braku poparcia wniosku skarżącego o nadanie stopnia naukowego legło ustalenie, że pomimo dużego wysiłku włożonego w przygotowanie monografii, przedstawionej jako główne osiągnięcie naukowe, opracowanie to posiada niedostatki metodologiczne oraz nie wnosi wkładu do nauki. Pozostały dorobek naukowy habilitanta jest stosunkowo niewielki; ma charakter opisowo-relacjonujący, małą wartość poznawczą i w niewielkim stopniu wzbogaca politologiczny dorobek naukowy. Przygotowanie dokumentacji jest niesolidne, nie ma spójności co do ważnych kwestii będących przedmiotem oceny. Także wystąpienie skarżącego przed Komisją Habilitacyjną nie przyniosło pozytywnego efektu. Wcześniejsze opinie powzięte na podstawie jego dokonań pozostały w mocy. Podejmując uchwałę o odmowie nadania skarżącemu wnioskowanego stopnia, Rada Wydziału przychyliła się do wniosków wynikających z recenzji oraz do krytycznych głosów zaprezentowanych w trakcie posiedzenia Komisji Habilitacyjnej.

W odwołaniu od uchwały organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2018 r. skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponadto domagał się: 1) zbadania recenzji [...] R. C. i [...] R. Z. pod kątem zgodności z zasadą dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), z regułą wnikliwości przewidzianą w art. 12 § 1 k.p.a. oraz kryteriami oceny osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o stopień naukowy doktora habilitowanego, określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego (Dz. U. z 2011 r. Nr 196, poz. 1165), a w przypadku stwierdzenia, iż recenzje te nie spełniają wymagań - powołanie nowych recenzentów; 2) zbadania rzetelności referowania ustaleń Komisji Habilitacyjnej przez jej sekretarza [...] M. C. na posiedzeniu Rady Wydziału [...] czerwca 2018 r. pod kątem zgodności z regułą dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zawartą w art. 7 k.p.a., regułą bezstronności z art. 8 § 1 k.p.a. oraz regułą wnikliwości zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.

Skarżący zarzucił niezgodność uchwały Rady Wydziału z przepisami art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1, art. 36 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 18a ust. 5, 7 i 11 u.s.n.

Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Centralna Komisja, działając na podstawie art. 21 ust. 2 u.s.n. w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.; dalej: "Przep. wprow."), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału.

Centralna Komisja wskazała, że złożone odwołanie skutkowało powołaniem dwóch recenzentów w osobach [...] T. D. oraz [...] S. S., którzy przedstawili opinie w niniejszej sprawie. Obie te recenzje są negatywne.

Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego oraz wysłuchaniu opinii recenzentów, ostatecznie wypowiedziała się w głosowaniu tajnym przeciw wnioskowi o uchylenie uchwały organu pierwszej instancji. Wynik głosowania był następujący: 2 głosy za uchyleniem uchwały, 34 głosy przeciw, 0 głosów wstrzymujących się.

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania to: 0 głosów za uchyleniem uchwały, 11 głosów przeciw, 0 głosów wstrzymujących się).

Organ odwoławczy po – jak wskazał - dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez habilitanta odwołania, nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja stwierdziła, że zaskarżona uchwała jest zasadna. Skarżący nie spełnia wymogu określonego w art. 16 u.s.n., gdyż jego osiągnięcia naukowe, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej. Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz musi on wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Już samo stwierdzenie, iż osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia chociaż jednego z tych warunków, przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały. Tymczasem skarżący nie wykazał się znacznym wkładem w rozwój uprawianej dyscypliny naukowej.

Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu, wskazując, że dokładna analiza dokumentacji dotyczącej postępowania w sprawie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego, tj.: przedstawione recenzje i opinie, protokół z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej i podjęta przez tę Komisję uchwała zawierająca opinię negatywną wraz z uzasadnieniem, postępowanie przed Radą Wydziału, protokół z posiedzenia Rady Wydziału, głosowanie i podjęta przez organ pierwszej instancji uchwała wraz z uzasadnieniem w sposób jednoznaczny wskazują, iż nie doszło do uchybień, które skutkowałyby istotnymi wadami postępowania habilitacyjnego i w konsekwencji winny prowadzić do uchylenia zaskarżonej uchwały.

Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie przekroczenia terminów z art. 18a ust. 5 u.s.n., Centralna Komisja podała, iż wniosek o wszczęcie postępowania habilitacyjnego wpłynął [...] września 2017 r., a Komisję Habilitacyjną powołano [...] grudnia 2017 r. W dniu [...] grudnia 2017 r. skarżący poinformował o wysłaniu książek, "które stanowią główny materiał do oceny przez komisję habilitacyjną. Zgodnie z e-monitoringiem przesyłka została już doręczona. Jeśli tak, książki można już przesyłać członkom komisji. Pozostałe publikacje planuję wysłać w najbliższych dniach drogą elektroniczną. Na razie mam pewien kłopot ze skanerem". W dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący przesyłał mailem część tekstów do dziekanatu Rady Wydziału. Obowiązkiem habilitanta jest dostarczenie uporządkowanego zestawu dokumentów, na podstawie którego recenzenci przygotowują recenzje. Skarżący przesyłał dokumenty "etapami", a wniosek mógł zostać uznany za kompletny dopiero z chwilą złożenia całości wymaganych ustawą dokumentów. Od tego też momentu można mówić o rozpoczęciu biegu terminów do załatwienia sprawy. Ponadto nawet jeżeli doszłoby do uchybienia jakiemukolwiek terminowi, to okoliczność ta nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia terminów, o których mowa w art. 18a ust. 11 u.s.n. ani w kontekście przedłożenia Radzie Wydziału uchwały przez Komisję Habilitacyjną ani odnośnie podjęcia uchwały przez Radę Wydziału.

Centralna Komisja nie podzieliła też opinii skarżącego odnośnie nierzetelności uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Wyjaśniła w tym zakresie, że organ pierwszej instancji dysponował pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego skarżącego (recenzje, protokół z obrad Komisji Habilitacyjnej, uchwała Komisji), która została udostępniona uprawnionym członkom Rady Wydziału drogą elektroniczną. Pomimo ewentualnych nieścisłości czy różnic zdań, członkowie Rady (samodzielni pracownicy naukowi) byli w stanie wyrobić sobie niezależną opinię. Skarżący zestawia różniące się wypowiedzi recenzentów, do czego mieli oni prawo. Dokonuje własnych ocen swojego dorobku i przeciwstawia je ocenom recenzentów, do których to ocen i własnych przemyśleń również mieli prawo. Kwestionuje także zastrzeżenia co do niesolidnego przygotowania dokumentacji.

W kwestii wniosku o zbadanie recenzji [...] C. i [...] Z., Centralna Komisja wskazała, że ustanowieni recenzenci i sporządzone przez nich recenzje spełniają wszelkie wymogi formalne i kompetencyjne. Recenzenci są uznanymi badaczami z dużym dorobkiem, lecz ich ocena nie jest zgodna z oczekiwaniami skarżącego. Z orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego kontroli postępowania administracyjnego związanego z postępowaniem habilitacyjnym jednoznacznie wynika, iż postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, o czym stanowi art. 35 ust. 3 u.s.n. Nie ma też obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Ponadto obowiązujące w tej materii przepisy nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Zatem jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem tylko do uzyskania recenzji. Decyzja organu odwoławczego jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, ponieważ zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez wszystkich członków gremium. Uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

W zakresie zarzutu odwołania kwestionującego rzetelność stwierdzenia sekretarza Komisji Habilitacyjnej (podanego w uzasadnieniu uchwały), że dorobek skarżącego to ok. 20 publikacji, zaś jego teksty są publikowane w periodykach lokalnych, a nie pismach z listy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, organ odwoławczy podał, iż w załączniku nr 5 wniosku skarżący przedstawił swój dorobek dydaktyczny i popularyzatorski, współpracę międzynarodową, odbyte staże oraz działalność popularyzującą naukę. Z 17 wyszczególnionych w załączniku rodzajów osiągnięć, skarżący nie wykazał się żadną aktywnością w 8 obszarach: A (uczestnictwo w programach europejskich oraz innych programach międzynarodowych i krajowych), C (udział w komitetach organizacyjnych międzynarodowych i krajowych konferencji naukowych), E (udział w konsorcjach i sieciach badawczych), F (kierowanie projektami realizowanymi we współpracy z naukowcami z innych ośrodków polskich i zagranicznych), M (wykonane ekspertyzy lub inne opracowania na zamówienie), N (udział w zespołach eksperckich i konkursowych), O (recenzowanie projektów międzynarodowych i krajowych), Q (inne osiągnięcia). Zatem skarżący nie uczestniczył w programach, konsorcjach i sieciach badawczych, komitetach organizacyjnych konferencji, nie kierował projektami, nie był powoływany do zespołów eksperckich, jak również do wykonywania ekspertyz na zamówienie, czy też do recenzowania projektów.

Wskazana w innych obszarach aktywność: B (aktywny udział w międzynarodowych i krajowych konferencjach naukowych) - dwukrotnie był moderatorem na konferencji w Uniw. [...] i wziął udział w dyskusji na [...] Zjeździe [...] w Uniw. [...]), D (otrzymane nagrody i wyróżnienia) - otrzymał nagrody zespołowe Rektora Uniw. [...] w 2011 r. za osiągnięcia dydaktyczne i organizacyjne, nie widomo jednak którego stopnia, G (udział w komitetach redakcyjnych) - był członkiem rady naukowej[...] w l. 2009-2013, H (członkostwo w międzynarodowych i krajowych organizacjach oraz towarzystwach naukowych) - wskazał członkostwo w [...] (od 2009) i Polskim Towarzystwie [...] (w l. 2008-2015), I (osiągnięcia dydaktyczne i w zakresie popularyzacji nauki lub sztuki) - habilitant wykazał: dwukrotne prowadzenie dydaktyczne grupy studentów w ramach [...] oraz trzy inne rodzaje aktywności (12, 4, 5), J (opieka nad studentami) - wskazał dwukrotne prowadzenie seminarium licencjackiego oraz recenzowanie trzech prac magisterskich, K (opieka naukowa nad doktorantami w charakterze opiekuna naukowego lub promotora pomocniczego) - skarżący wpisał tu opiekę nad doktorantką z R. w czasie jej stażu na Uniw. [...] w semestrze letnim 2015/2016, nie sprawdzając kto może być opiekunem naukowym doktoranta (opiekunem naukowym może być nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy jednostki naukowej, posiadający co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego), L (staże w zagranicznych i krajowych ośrodkach naukowych lub akademickich) - habilitant wyszczególnia tu jako "staże dydaktyczne" pięć kilkudniowych pobytów w ramach programu [...] ([...] w l. 2012-2013 oraz [...] w l. 2014, 2016 i 2017). Program [...] wszedł w życie 1 stycznia 2014 r. i zastąpił m. in. dotychczasowy program [...] i jego programy sektorowe. W ramach [...] [...],

P (recenzowanie publikacji w czasopismach międzynarodowych i krajowych) - zapis w tym punkcie jest mało zrozumiały, niestaranny i niepełny, bowiem pisma mają swoje numery i są wydawane w latach. Natomiast skarżący stosuje zapis: tytuł pisma, rok, manuskrypt. Wykazuje się 12 manuskryptami — w tym po dwa w [...] "ok. 2009, 2014" i [...] w 2010 i 2013 r. W wykazach recenzentów zawartych w numerach: 20/2008, 21/2009, 22/2009, 23/2010 [...] skarżący nie jest wymieniony. Natomiast w numerach z 2014 r. recenzenci nie są w ogóle podani. Wskazane są recenzje [...] - 2014; 4 manuskrypty (ISSN 1899-2722), tj. czasopisma publikowanego przez Instytut Historii Uniw. [...] (wydawanego przez Oficynę Wydawniczą ww. uczelni). W numerze tym są opublikowane artykuły dotyczące wyprawy Napoleona na Rosję w 1812 r., historii antycznej, Rzeczypospolitej przedrozbiorowej, a także artykuł [...], przy czym kompetencje w tych zakresach ma osoba z wykształceniem politologicznym. Dalej skarżący wymienił: recenzję czasopisma [...] 2015; 1 manuskrypt (ISSN: 1898-5947) będącego czasopismem studentów i doktorantów (przy Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji Uniw. [...]) oraz recenzję czasopisma [...] będącego studencko-doktoranckim czasopismem naukowym Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W przypadku recenzji [...] 2016/2017; 1 manuskrypt, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że od 1991 r. czasopismo jest kwartalnikiem, tak więc w 2016 r. i 2017 r. wyszły po cztery numery. Skarżący nie wskazuje co dokładnie recenzował, a w wykazie recenzentów zewnętrznych w numerach z l. 2016-2017 nie jest wymieniony. Podaje także, że recenzował [...] 2010; 1 manuskrypt, jednakże w [...] z 2010 (nr 2) jako recenzenci wymienieni są: [...] L. M. i [...] J. S.. Skarżący wskazany jest jako członek Komitetu Naukowego tego czasopisma. Tym samym podane w załączniku nr 5 osiągnięcia skarżącego za l. 2007-2017, tj. za okres 11 lat pracy naukowo-dydaktycznej, ukazujące jego dorobek dydaktyczny i popularyzatorski, współpracę międzynarodową, odbyte staże oraz działalność popularyzującą naukę są w opinii Centralnej Komisji ilościowo skromne i jakościowo niewystarczające.

Po analizie dorobku wykazanego w załącznikach nr 4 i nr 5, dostarczonego w formie publikacji, a także po zapoznaniu się z autoreferatem, organ odwoławczy w pełni zaaprobował negatywną ocenę dorobku naukowego skarżącego wyrażoną w opiniach recenzentów. Powyższe skutkowało utrzymaniem w mocy uchwały organu pierwszej instancji.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały;

2. zobowiązanie organów do rozpatrzenia sprawy w terminach przewidzianych przepisami prawa, tj. bez jakiejkolwiek zwłoki;

3. przekazanie sprawy do rozpatrzenia innej jednostce organizacyjnej niż dotychczasowy organ pierwszej instancji z uwagi na możliwy brak bezstronności (także w przypadku uchylenia uchwały Rady Wydziału);

względnie:

4. wyrażenie przez Sąd oceny prawnej i wskazania dla organu odwoławczego, że w przypadku uchylenia uchwały organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia innej niż dotychczasowa Rada Wydziału, jednostce organizacyjnej,

5. wyrażenie przez Sąd oceny prawnej i wskazania dla organów administracji, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w wyniku uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć obu instancji, organy te winny prowadzić postępowanie jedynie co do spełnienia przez skarżącego przesłanki "znacznego wkładu autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej", a przesłanki "posiadania tytułu doktora" oraz wykazywania się przez skarżącego "istotną aktywnością naukową lub artystyczną" wynikające z art. 16 ust. 1 u.s.n., powinny uznać już za spełnione.

Ponadto skarżący zażądał przeprowadzania dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych i dołączonych do skargi (na okoliczność ich treści i okoliczności wskazane w skardze) oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania w kwocie 1.517,00 zł.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym wydanie decyzji na podstawie materiału, który same organy określają jako niepełny, a także pominięcie w ocenie dowodów z recenzji tego, że sami ich autorzy wskazują, iż nie dysponowali całym materiałem sprawy przy ich sporządzaniu (wskazania recenzentów co do materiału do recenzji, wskazanie organów co do wyczerpania materiału dowodowego), gdyby zaś organ podjął inicjatywę i dokładnie wyjaśnił okoliczności sprawy oraz prawidłowo ocenił dowody, to doszedłby do wniosków odmiennych;

2. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez niezawiadomienie skarżącego o końcowym zebraniu dowodów w sprawie, co nie pozwoliło mu odnieść się do materiału przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a więc wpływało na możliwość obrony praw skarżącego i wynik postępowania;

3. art. 15 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, tj. nierozpatrzenie w ogóle w sposób faktyczny zarzutów dotyczących błędnej oceny dowodów w postaci recenzji;

4. art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18a ust. 8 w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez zignorowanie wyrażonego uprzednio jako publicznego komunikatu stanowiska organu odwoławczego co do tego jak należy liczyć głosy na potrzeby uchwały Komisji Habilitacyjnej, o której mowa w art. 18a ust. 8 u.s.n., a także niedostrzeżenie, że zgodnie z utrwalonym wcześniej stanowiskiem organu odwoławczego Komisja Habilitacyjna nie podjęła w ogóle uchwały, a więc nie można było procedować dalej (tj. wydać aktu kończącego postępowanie administracyjne w pierwszej i drugiej instancji), gdyż jest to oczywista przeszkoda procesowa. Gdyby organ odwoławczy nie naruszył ww. przepisu, musiałby uchylić uchwałę organu pierwszej instancji, co wpływa istotnie na rozstrzygnięcie sprawy;

5. art. 18a ust. 8 u.s.n. poprzez niepodjęcie wymaganej prawem uchwały w sprawie opinii o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, gdyż Komisja Habilitacyjna głosowała za uchwałą pozytywną, tj. rekomendującą nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, lecz stosunkiem głosów [...] - za, [...] - wstrzymujące się i [...] - przeciwko nie podjęła tej uchwały, co w żadnym razie nie jest podjęciem uchwały przeciwnej, a biorąc pod uwagę to, że większość głosujących nie była ani za, ani przeciw, nie stanowi nawet wyrażenia któregokolwiek z wymaganych przez prawo stanowisk (za lub przeciw nadania habilitacji). Gdyby organ odwoławczy nie naruszył ww. przepisu, musiałby uchylić uchwałę organu pierwszej instancji, co wpływa istotnie na rozstrzygnięcie sprawy;

6. art. 106 § 1 k.p.a. w związku z art. 18a ust. 8 w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez wydanie rozstrzygnięcia (zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji) kończącego postępowanie administracyjne bez uzyskania wymaganej prawem uchwały Komisji Habilitacyjnej. Skoro organ pierwszej instancji - zgodnie z art. 18a ust. 11 zd. 2 u.s.n. - podejmuje uchwałę kończącą pierwszą instancję na podstawie uchwały Komisji Habilitacyjnej, to brak tej ostatniej uchwały w oczywisty sposób wpłynął na wynik sprawy;

7. art. 12 k.p.a. w związku z art. 18a ust. 7 i ust. 11 oraz art. 21 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez naruszenie naczelnej zasady szybkości i sprawności postępowania administracyjnego, co wiąże się z uchybieniem szeregowi terminów ustawowych, a to terminowi na wydanie recenzji w postępowaniu habilitacyjnym, terminowi na przekazanie przez Komisję Habilitacyjną uchwały organowi pierwszej instancji, terminowi na podjęcie uchwały przez organ pierwszej instancji, terminowi na wydanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, jak również niedostrzeżenie przez organ odwoławczy tych uchybień rzutujących na sposób załatwienia sprawy w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego, wszystkie powyższe uchybienia przepisom prawa w konsekwencji doprowadziły do naruszenia przez Centralną Komisję przepisu prawa procesowego, istotnie wpływającego na wynik całej sprawy, a to art. 21 ust. 2 u.s.n. (analogicznego do art. 138 § 1 k.p.a.) poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy uchwały organu pierwszej instancji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona i przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Obie strony postępowania zażądały rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga, oceniana w świetle powyższych kryteriów, podlegała oddaleniu.

Wniosek skarżącego o nadanie stopnia doktora habilitowanego wpłynął do Centralnej Komisji [...] września 2017 r., a Komisja Habilitacyjna została powołana [...] grudnia 2017 r., a więc pod rządami u.s.n. uchylonej z dniem 1 października 2018 r. Jednakże w myśl art. 179 ust. 1 Przep. wprow., postępowania habilitacyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668), są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym że jeżeli nadanie stopnia doktora habilitowanego następuje po dniu 30 kwietnia 2019 r., stopień nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy.

Przebieg postępowania habilitacyjnego normują przepisy art. 18a u.s.n. Postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (ust. 2 zd. 2). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają, czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 u.s.n. osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.

Z powyższych przepisów wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter implikowany specyfiką tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów k.p.a. Wedle art. 29 ust. 1 u.s.n., w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Jeśli zaś ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06 (to i niżej powołane orzeczenia opublikowane są na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego nie ma zastosowania art. 75 § 1 k.p.a., a postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (vide wyrok NSA z 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 192/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.s.n. dotyczy również postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed organem odwoławczym ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.n. Nie ma też obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.

Decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (vide wyroki NSA: z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji z [...] listopada 2019 r. nie stanowi naruszenia ww. przepisu. Dodać przy tym należy, że zaskarżona decyzja posiada oparcie, o czym była mowa wyżej, w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. Główne powody nieuwzględnienia odwołania, wprawdzie w sposób syntetyczny, lecz zostały w niej podane.

W tym miejscu należy podkreślić, co zostało ugruntowane w orzecznictwie, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W gestii sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania, określonego przepisami o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie mógł zatem dokonać oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego skarżącego i wartości naukowej przedstawionej przez niego pracy habilitacyjnej (vide wyrok NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08). Sąd nie jest też uprawniony do oceniania, czy osiągnięcia naukowe skarżącego, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiącą znaczny wkład w rozwój uprawianej przez niego dyscypliny naukowej oraz czy wykazuje się on istotną aktywnością naukową.

W toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącego został negatywnie oceniony zarówno przez trzech recenzentów na etapie postępowania w pierwszej instancji, jak i przez dwóch recenzentów Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania, którzy uznali osiągnięcia naukowe skarżącego za niespełniające wymagań z art. 16 u.s.n. Także Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem Sekcji, postanowiło z tego powodu utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału.

Recenzje stanowią warunek niezbędny do podjęcia uchwały przez Centralną Komisję, ale nie jest ona nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków / konkluzji recenzentów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18). Ponadto przepisy u.s.n. nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Tym samym jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać podważone przez habilitanta.

W ocenie Sądu, nie podlega uwzględnieniu zarzut skargi, iż Komisja Habilitacyjna głosowała za uchwałą pozytywną rekomendującą nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, lecz podjęła uchwałę negatywną, a skoro nie podjęła uchwały pozytywnej, to brak było podstaw do dalszego procedowania przez organ pierwszej instancji. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 18a ust. 8 u.s.n., po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem, członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę, zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Nie jest więc tak, że komisja habilitacyjna z założenia głosuje za opinią pozytywną. Dopiero wynik głosowania tego organu określa, czy uchwała rekomenduje nadanie czy też odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego. Należy też mieć na uwadze, iż uchwała komisji habilitacyjnej nie jest wiążąca dla rady wydziału, która oczywiście kieruje się opinią komisji (i uzasadnieniem opinii) oraz pełną dokumentacją postępowania, ale żaden przepis nie nakłada na radę wydziału obowiązku głosowania zgodnie z opinią komisji. W konsekwencji powyższych ustaleń chybiony jest również zarzut skargi, że w sprawie nie uzyskano wymaganego prawem stanowiska (uchwały) Komisji Habilitacyjnej.

Złożona w niniejszej sprawie skarga zawiera przede wszystkim zarzuty natury proceduralnej, które dotyczą nieprawidłowego w ocenie skarżącego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału sprawy, zaniechania poinformowania skarżącego o możliwości zapoznania z dokumentami sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania (mylnie określonego zażaleniem). Jak już wyjaśniono, mająca zastosowanie w rozpoznawanej sprawie u.s.n. kompleksowo reguluje przedmiot awansów, stąd k.p.a. ma tutaj jedynie odpowiednie zastosowanie, a mianowicie w kwestiach nieuregulowanych. Ponadto ustawodawca przewidział w u.s.n. tylko terminy instrukcyjne. Zarzut niezałatwienia sprawy w wyznaczonym terminie mógłby być rozważany w ramach wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednak skarżący takiej skargi nie wywiódł. Uchybienia tego rodzaju nie mają jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem na gruncie u.s.n. terminy mają jedynie charakter porządkowy, a ich przekroczenie nie wpływa na byt prawny wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Z akt sprawy wynika, że Komisja Habilitacyjna negatywnie zaopiniowała wniosek o nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Opinia ta podjęta została w oparciu o recenzje wydane w postępowaniu habilitacyjnym. Uzasadnienie tej opinii wskazuje, jakimi argumentami kierowała się Komisja Habilitacyjna.

W ocenie Sądu właściwą jest wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena organu odwoławczego, że w toku postępowania przed Radą Wydziału nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami u.s.n. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie, w jakim miały one zastosowanie. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji.

Podsumowując, analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centralna Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.