Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1275/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust 1, art. 43, art. 61 ust 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "S. " [...] Sp.j. w T. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020 wnioskodawca Skolarz i Wspólnicy sp. jawna w odpowiedzi na konkurs nr [...] złożył projekt pn. "[...], Partnerstwo Prywatno-Społeczne na rzecz rozwoju, [...]." w ramach Osi 11 "Rewitalizacja przestrzenie regionalnej", Działanie "Rewitalizacja miast", Poddziałanie "Rewitalizacja głównych ośrodków miejskich w regionie".

Pismem z dnia 14 września 2017 r. znak: [...] Instytucja Organizująca Konkurs (dalej: IOK) – Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego poinformowała Wnioskodawcę, że wniosek został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej.

W wyniku przeprowadzonej oceny projektu IOK stwierdziła, że projekt nie spełnia kryteriów wyboru projektów określonych w załączniku nr [...] do Regulaminu konkursu. IOK wyjaśniła, że Wnioskodawca zamierza w ramach projektu realizować w głównej mierze typ projektu C tj. działania prowadzące do ożywienia gospodarczego rewitalizowanych obszarów oraz pośrednio typ projektu A, związany z przebudową, rozbudową, modernizacją i adaptacją obiektów infrastrukturalnych z przeznaczeniem na cele społeczne.

IOK stwierdziła, że zaprezentowane przez Wnioskodawcę informacje w zakresie analizy odbiorców, przyszłego sposobu użytkowania pomieszczeń budynku wskazują, iż cele zgłoszonego projektu nie służą rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych (alkoholizm, bezrobocie, ubóstwo, wyludnienie obszaru), lecz głównym celem projektu jest prowadzenie działalności komercyjnej, w szczególności usługi najmu powierzchni pod działalności gospodarcze związane z salką fitness, sklepem branży przemysłowej, kilku restauracji, kawiarni, pokoi pod wynajem oraz przestrzeni biurowo-usługowych. Nadto z dokumentacji projektowej wynika, że Wnioskodawca działa na rynku nieruchomości, a jako kod PKD związany z projektem wskazano kod PKD [...] "Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi", a bezpośrednim celem przedmiotowego projektu ma być wprowadzenie usługi wynajmu na rzecz podmiotów realizujących cele społeczne oraz cele gospodarcze.

W odpowiedzi na ww. pismo wnioskodawca złożył protest.

Wnioskodawca podniósł, że celem nadrzędnym projektu nie jest wprowadzenie usługi najmu, lecz zwiększenie funkcjonalności budynku na rzecz rewitalizacji jednostki urbanistycznej Rynek w T. w aspekcie przebudowy, rozbudowy, modernizacji i adaptacji obiektu z przeznaczeniem na cele społeczne oraz działań na rzecz ożywienia gospodarczego obszaru rewitalizowanego. Oznacza to, że wprowadzenie działań o charakterze komercyjnym wpłynie bezpośrednio na zniwelowanie zdiagnozowanych problemów w aspekcie społecznym (udostępnienie salki fitness seniorom w wymiarze min. 6 h/tygodniowo, oferta organizacji pozarządowych zasiedlonych na obszarze inwestycji). Wnioskodawca podniósł, że salka fitness nie jest działalnością stricte komercyjną i stąd nie może być wskazywana wyłącznie, jako taka działalność. Funkcjonalność tego obszaru została wkomponowana w projekt by zapewnić komplementarność względem zdiagnozowanych problemów. Zdaniem Wnioskodawcy, tam, gdzie wchodzi dbałość o sylwetkę brak jest jednocześnie zachowań patologicznych, stąd wybór takiej działalności. Rynkowa stawka za najem powierzchni komercyjnych w Rynku to ok 80-100 zł za mkw. Proponowana w projekcie stawka jest wartością zapewniającą pokrycie kwot związanych z podatkiem od nieruchomości oraz sprzątania, obsługi i utrzymania jej w należytym stanie technicznym, brak tu zatem odwołania do dochodowości "najmu".

Dalej Wnioskodawca wskazał, że wygenerowanie środków potrzebnych do pokrycia kosztów najmu powierzchni dedykowanych organizacjom pozarządowym (NGO) wiąże się wprost z powiązanym i dopuszczonym przez Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych (SzOOP) typem projektu C. To właśnie obecność działalności komercyjnych w rewitalizowanym obszarze odpowiada wprost na problemy społeczne obszaru rewitalizowanego (stagnacja centrum miasta, wyludnienie, patologia społeczna wspierana przez politykę zaludnienia - kumulacja mieszkań socjalnych w jednostce urbanistycznej Rynek).

Zdaniem wnoszącego protest, bez znaczenia jest fakt z jakiego PKD uzyskiwany jest dochód, w kontekście zniwelowania skutków, bądź eliminacji zdiagnozowanych problemów społecznych na obszarze rewitalizowanym. Wnioskodawca podkreślił, że nie podjął ani jednej czynności w zakresie właściwej mu w PKD działalności (co jest sprzeczne z argumentacja IOK), a zatem nie można stwierdzić, że wykonuje działalność w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi oraz dzierżawionymi. Podmiot został utworzony dla celów realizacji projektu. Używanie przez oceniającego pojęcia "najem" dla powierzchni zajmowanych przez organizacje pozarządowe/społeczne jest sprzeczne z istotą tego stosunku prawnego. Esentialia negotii tego stosunku prawnego jest określenie kwoty pieniężnej za najem. W przypadku bezpłatnego przekazania organizacjom społecznym tych powierzchni możemy mówić wyłącznie o umowie użyczenia.

Dalej Wnioskodawca wskazał, że podmioty wybierane do prowadzenia określonych działalności gospodarczych zasiedlonych w inwestycji będą dobierane według klucza. Muszą gwarantować najwyższy poziom obsługi. Przy takiej różnorodności działań nie jest możliwym profesjonalne prowadzenie tych działalności przez jeden podmiot (stąd naturalna potrzeba wprowadzenia typu C projektu). Wybieranie odpowiednich podmiotów, co jest zgodne z wytycznymi dla konkursu i wynika wprost z systemu punktowania w tym obszarze - ogłaszający konkurs poprzez premie punktowe zachęca Wnioskodawców do lokowania większej liczby podmiotów gospodarczych w rewitalizowanym obiekcie i umieszczanie ich na zdegradowanym terenie, który zgodnie z treścią diagnozy oraz zgodnie z dokumentami strategicznymi dla tej jednostki urbanistycznej jest obszarem trudnym do zasiedlenia przez rentowne podmioty sektora prywatnego. Taki stan rzeczy stoi w sprzeczności z istotą działalności komercyjnej. Postrzegać go należy jako działania na rzecz zapewnienia inwestycji trwałości, a nade wszystko zapewnienie finansowania projektu przez cały okres trwałości.

Zdaniem Wnioskodawcy, obecność organizacji pozarządowych, posiadających wskazany we wniosku profil działalności oraz oferta przez nich świadczona, w tej lokalizacji nie byłaby możliwa bez komercyjnej części projektu, która zgodnie z Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych (SzOOP) spełnia warunki specyficzne dla konkursu w obszarze celów społeczno-gospodarczych projektu, tj. dąży do poprawy życia mieszkańców oraz wzmocnienia więzi społecznych (oferta organizacji pozarządowych, oferta komercyjna w szczególności w zakresie salki fitness oraz lokali gastronomicznych - wspólne posiłki).

Odnosząc się wprost do treści uzasadnienia odrzucenia wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej w zakresie procentowego udziału przestrzeni dedykowanej pod działalność komercyjną i społeczną, Wnioskodawca wskazał, że to właśnie działalność komercyjna pozwoli pokryć koszty ponoszone przez organizacje pozarządowe oraz zniwelować skutki zdiagnozowanych na terenie rewitalizowanym problemów społecznych. Z drugiej strony działalność ta doprowadzi wprost do ożywienia gospodarczego, które jest przedmiotowo objęte konkursem (kwalifikowany typ projektu C). Zaznaczono, że w żadnej też części dokumentacji konkursowej nie wskazano wprost, jaki udział procentowy udostępnionej powierzchni musi być przeznaczony na określone cele. Z kolei w regulaminie przedmiotowego konkursu, nigdzie nie zostało wskazane, jaka część projektu powinna zostać przeznaczona pod powierzchnie organizacji społecznych aby mogła zostać zakwalifikowana jako projekt łączący funkcje społeczne i gospodarcze. Nie jest zatem poprawne postawienie zarzutu że 22% powierzchni zajmują organizację wychodzące naprzeciw problemom. Jeżeli zapewniają one całościowo i ilościowo obsługę określonej liczby osób dotkniętych problemami to wskazywanie, że zajmują one zbyt małą powierzchnie jest argumentem niekomplementarnym w stosunku do zakładanych celów projektu.

Rozstrzygnięciem z dnia 27 listopada 2017 r. znak: [...] Zarząd Województwa – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 (dalej IZ) poinformowała Wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu.

Analizując zakres projektu IZ stwierdziła, że zgodnie z zapisami pola [...] wniosku, projekt polega na przebudowie, rozbudowie i modernizacji budynku, stanowiących 22% powierzchni budynku oraz na ożywieniu gospodarczym realizowanego obszaru poprzez przystosowanie do prowadzenia min. 8 działalności gospodarczych w budynku, stanowiących 78% powierzchni budynku.

Odnosząc się do twierdzeń Wnioskodawcy, że przedmiotowy projekt służy rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych, ożywieniu gospodarczemu poprzez przywrócenie funkcji turystycznych, integracyjnych w ścisłym centrum miasta oraz służy kształtowaniu korzystnych warunków do rozwoju gospodarczego, IZ po analizie dokumentacji projektowej stwierdziła, iż powyższe twierdzenia Wnioskodawcy nie zasługują na uwzględnienie.

W polu C.1 wniosku Wnioskodawca wskazał, że celem projektu jest zwiększenie funkcjonalności budynku zlokalizowanego w obrębie nr [...] działka nr [...] na rzecz rewitalizacji jednostki urbanistycznej Rynek w T. w aspekcie przebudowy, rozbudowy, modernizacji i adaptacji obiektu z przeznaczeniem na cele społeczne oraz działań na rzecz ożywienia gospodarczego obszaru rewitalizowanego, jednakże zdaniem IZ bezpośrednim celem przedmiotowego projektu jest wprowadzenie usługi wynajmu w budynku rewitalizowanym, a nie jak twierdzi Wnioskodawca rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych.

IZ zauważyła dalej, że w polu [...] wniosku, Wnioskodawca wskazał Główne problemy: a. Wysoki poziom bezrobocia z tendencją wzrostową, w tym bezrobocia długotrwałego; b. Wyludnienie obszaru; c. korzystna struktura demograficzna tj. niski udział osób w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym; d. Występowanie problemów społecznych: alkoholizm, bezdomność, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, długotrwała choroba, niepełnosprawność, potrzeba macierzyństwa, przemoc w rodzinie, ubóstwo, wielodzietność nasilenie zjawisk zagrażających bezpieczeństwu.

Dodatkowo w polu Q Analizy specyficzne dla danego Działania/Poddziałania/ Typu projektu, Wnioskodawca wskazał jako problemy społeczne według "Diagnozy zagrożeń społecznych wśród mieszkańców T., T. 2016", że podstawowymi problemami środowiskowymi w opinii dorosłych mieszkańców T. obok przemocy w rodzinie i narkotyków jest alkoholizm (1/3 dorosłych respondentów). Skala zjawiska właściwa jest dla całego miasta T., jednak ze względu na szczególną strukturę zaludnienia w centralnej części miasta oraz politykę miasta w obszarze zaludnienia tego obszaru (mieszkania socjalne), obszar ten kumuluje poniżej zdiagnozowane problemy społeczne/ głównie alkoholizm, patologię społeczne.

Odnosząc się do powyższego, IZ stwierdziła, że przedmiotowy projekt nie służy rozwiązaniu zdiagnozowanych problemów społecznych (alkoholizm, bezrobocie). W opinii IZ, przedmiotowy projekt nastawiony jest na wynajem powierzchni innym podmiotom, które z kolei nastawione są na osiągnięcie zysku poprzez świadczenie usług m.in. restauracyjnych i tym samym nie można uznać aby projekt w głównej mierze służył rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych. IZ zwróciła uwagę, że w projekcie wnioskodawca zaplanował utworzenie 3 restauracji oraz jednej kawiarni, które w ocenie IZ nie będą służyć rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych.

IZ zwróciła także uwagę, że analizując problemy gospodarcze, Wnioskodawca w polu [...] wniosku wskazał, iż "kluczowym problemem jest brak zdywersyfikowanej oferty gastronomicznej oraz wzmocnienie komplementarności oferty turystycznej Rynku". Dodatkowo Wnioskodawca w przedstawionej analizie powołał się na zapisy Strategii rozwoju miasta T. 2020 (strona 60), zgodnie z którą "należy dążyć do stałego podnoszenia standardów dostępnej w mieście infrastruktury turystycznej, zarówno prywatnej (w szczególności bazy noclegowej i gastronomicznej), jak i publicznej. W efekcie realizacji założeń strategii przestrzeń miejska powinna być lepiej dostosowana do potrzeb turystyki".

IZ zgodziła się z ustaleniami IOK, że w przedstawionej analizie odbiorców w kontekście grupy docelowej Wnioskodawca wskazał, iż grupą docelową są osoby korzystające z oferty gastronomicznej oraz kulturalnej ścisłego centrum miasta. Będą to osoby przyjezdne oraz mieszkańcy innych części T..

Mając na uwadze powyższe IZ stanęła na stanowisku, że głównym celem projektu jest wprowadzenie działalności gospodarczej, a nie rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych na obszarze rewitalizowanym. Dodatkowo IZ zwróciła uwagę, że zgodnie z zapisami wniosku w polu L.3 Sposób wykorzystania produktów projektu, Wnioskodawca wskazał na funkcjonalne wykorzystanie poszczególnych przestrzeni budynku.

Zgodnie z zapisami wniosku na poziomie piwnic zostanie ulokowana salka fitness oraz sklep branży przemysłowej, przy czym niniejsza salka udostępniona będzie Stowarzyszeniu Senior w wymiarze jedynie 6 h tygodniowo, a w pozostałym zakresie będzie udostępniana odpłatnie. W ocenie IZ również sklep spożywczy będzie skierowany w głównej mierze do osób korzystających z sali fitness.

Z kolei na poziomie parteru oraz części poziomu 1 Wnioskodawca wskazał, że zlokalizowane będą przestrzenie pod działalność gospodarczą o charakterze gastronomicznym. Wnioskodawca zakłada ulokowanie dwóch restauracji przy czym jedna z nich kontynuować będzie działalność na części poziomu 1 oraz jednej kawiarni. Na poziomie poddasza Wnioskodawca zakłada, że zlokalizowane będą dwa pokoje pod krótkoterminowy wynajem.

IZ zwróciła uwagę, że Wnioskodawca wskazał co prawda, że na poziomie [...] zlokalizowane będą dwie przestrzenie dedykowane na działania dwóch szeroko rozpoznawalnych w T. organizacji pozarządowych, jednakże w ocenie IZ ich wykorzystanie pozostaje marginalne w stosunku do wykorzystania pozostałej powierzchni w celu prowadzenia działalności gospodarczej. IZ zwróciła uwagę, że wykorzystanie powierzchni dla organizacji pozarządowych w projekcie stanowi jedynie 22% powierzchni rewitalizowanego budynku, natomiast pozostała część powierzchni budynku została przeznaczona na działalność komercyjną.

Zdaniem IZ, wskazane zapisy potwierdzają słuszność uzasadnienia oceny IOK, że trudno uznać, aby przystosowanie obiektu na potrzeby zwiększenia powierzchni biurowej oraz usługowej na wynajem wpływało na rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych.

W opinii IZ, potwierdzeniem faktu, że projekt w głównej mierze ma na celu zwiększenie powierzchni biurowej i usługowej na wynajem na terenie T. są m.in informacje przedstawione we wniosku: zadeklarowany dział gospodarki - Obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz PKD Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (pole B.5).

IZ stwierdziła, że zaplanowana w projekcie działalność gospodarcza nie odpowiada na zdiagnozowane przez Wnioskodawcę problemy społeczne (alkoholizm, bezrobocie, ubóstwo, wyludnienie obszaru). IZ zaznaczyła przy tym, że nie kwestionuje zasadności działalności organizacji pozarządowych w rewitalizowanym budynku, jednak zwraca uwagę, że działalność ta będzie mieć charakter drugorzędny w stosunku do głównej działalności zaplanowanej w budynku. IZ podniosła także, że Wnioskodawca nie przedstawił żadnych instrumentów jakie zamierza podjąć w celu aktywizacji społecznej i zawodowej mieszkańców oraz w jaki sposób zaplanowana infrastruktura posłuży rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych i będzie wykorzystana na cele społeczne.

Mając na uwadze powyższe, IZ zgodziła się z twierdzeniami IOK, iż głównym dominującym celem projektu jest wprowadzenie usługi najmu powierzchni na działalności gospodarcze związane z salką fitness, sklepem branży przemysłowej, restauracji, kawiarni, pokoi pod wynajem oraz przestrzeni biurowo-usługowych, stanowiących 78 % powierzchni budynku.

Pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. Wnioskodawca wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie Instytucji Zarządzającej - Zarządu Województwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 2 ust. 27a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (dalej: ustawa) poprzez jego błędna wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że projekt nie spełnia wymogów formalnych;

- art. 43 pkt 1 ustawy poprzez błędne jego niezastosowanie i niewezwanie wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień związanych z brakami formalnymi dostrzeżonymi przez oceniającego projekt;

- naruszenie art. 37 pkt 1 w związku z art. 41 pkt 1 i 2 ustawy w związku z § 32 Regulaminu konkursu w związku z § 2 pkt 5 i 6 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 dla trybu konkursowego zamkniętego poprzez przeprowadzenie oceny formalnej przez jedną, a nie dwie osoby i poprzez uznanie, iż projekt otrzymał negatywną ocenę formalną pomimo, że tylko jedna osoba przyznała ocenę "Nie";

- naruszenie art. 37 pkt 1 i 2 w związku z art. 41 pkt 1 i 2 ustawy w związku z § 18 pkt 4 ust. 1 i 3 w związku z § 32 pkt 1 i 2 Regulaminu w związku z załącznikiem nr [...] do Regulaminu w związku z § 2 Regulaminu prac Komisji poprzez nieprawidłową ocenę formalną wniosku prowadząca do błędnego przyjęcia, iż wniosek nie spełnia kryterium "kwalifikowalności projektu";

- naruszenie art. 37 pkt 1 i 2 w związku z art. 41 pkt 1 i 2 ustawy w związku z art. 4 ust. 35 i § 25 pkt 1, § 26 pkt 2 i § 32 pkt 1 i 2 Regulaminu w związku z załącznikiem nr [...] do Regulaminu w związku z § 2 Regulaminu prac Komisji, a także części 6, 5 pkt 1, 3 i części 5, 2 pkt 3 Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 poprzez nieprawidłową ocenę formalna wniosku prowadzącą do błędnego przyjęcia, iż wniosek nie spełnia kryterium "kwalifikowalności wydatków" oraz, że na tej podstawie można negatywnie ocenić cały wniosek.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z tym o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę, Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 wniosła o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. W myśli przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg pkt 4 na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Podatkowej (Dz.U. z 2016, poz. 1947 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Do takich ustaw szczególnych zalicza się ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.) tzw. ustawę wdrożeniową, która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w P.p.s.a. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje bowiem odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 P.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Ustawa wdrożeniowa wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w P.p.s.a.

Z przepisu art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia w następstwie rozpoznania protestu w trybie:

- ogólnym (art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.);

- negatywnej ponownej oceny projektu (art. 58 ust. 4 pkt 2 ustawy wdrożeniowej);

- pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na skutek nieuzupełnienia formalnych określonych w art. 54 ust. 2 pkt 1, 2, 3 lub 6 ustawy wdrożeniowej.;

- pozostawienia protestu bez rozpatrzenia z przyczyn wskazanych w art. 59 ust. 1 pkt 1, 2 lub 3 ustawy wdrożeniowej;

- pozostawienia protestu bez rozpatrzenia z przyczyn wskazanych w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.

Wniesienie skargi, o której mowa w ust. 1, warunkowane jest otrzymaniem przez wnioskodawcę informacji o nieuwzględnieniu protestu (art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej), ponownej negatywnej ocenie (art. 58 ust. 4 pkt 2 ustawy wdrożeniowej) albo pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia (art. 54 ust. 3 i 4, art. 59 ust. 1, art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej), co oznacza, że wnioskodawcą legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym przedmiocie jest podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.

Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).

W wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.

Kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Rozważając zasadność skargi w tym aspekcie należy mieć na względzie, że w ustawie wdrożeniowej wskazano, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).

Dodać należy, że ocena projektu nie może naruszać w wyżej przywołanych przepisów ustawy wdrożeniowej. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Omawiana kontrola powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Sąd nie jest więc uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez oceniających, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 1115/11, rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym i tak też powinna być traktowana przez sąd administracyjny. Kontrolując ocenę sąd bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że ocena formalna przedmiotowego projektu została dokonana w sposób prawidłowy w wyniku czego zasadnie uznano, że projekt Wnioskodawcy "S. R. Rynku" nie spełnia podstawowych kryteriów formalnych niezbędnych do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie w ramach konkursu nr [...]

Stosownie do treści załącznika nr [...] do Regulaminu konkursu dotyczącego Poddziałania 11.1.1 "Rewitalizacja głównych ośrodków miejskich w regionie" w ramach kryterium "Kwalifikalność projektu" ocenie poddano w szczególności, czy projekt jest zgodny z celami danego działania (poddziałania), czy zaplanowane działania odpowiadają na zdefiniowany problem i pozwolą na osiągniecie założonego celu danego działania/poddziałania.

Zgodnie ze specyficznymi warunkami dla Poddziałania 11.1.1. ujętymi w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 wspierane będą działania inwestycyjne służące rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych m.in. poprzez działania prowadzące do ożywienia gospodarczego rewitalizowanych obszarów. Zgodnie z zapisami w SzOOP realizacja działania ma na celu wyprowadzenie zidentyfikowanych obszarów miast o zdiagnozowanych problemach społecznych z sytuacji kryzysowej poprzez nadanie im nowych funkcji lub przywrócenie funkcji, jakie pełnić powinny zgodnie ze swoją specyfiką oraz tworzenie korzystnych warunków do ich dalszego trwałego rozwoju.

Wnioskodawca jako główne problemy społeczne wskazał m.in.: wysoki poziom bezrobocia z tendencją wzrostową, wyludnienie obszaru, alkoholizm, bezdomność, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, długotrwała choroba, niepełnosprawność, ubóstwo. W pkt [...] swojego wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, że jego projekt polega na:

a) przebudowie, rozbudowie i modernizacji budynku i adaptacji obiektów infrastrukturalnych z przeznaczeniem na cele społeczne - Typ A projektu,

b) ożywieniu gospodarczym rewitalizowanego obszaru, tj. przystosowaniu prowadzenia min. 8 działalności gospodarczych (najem) - Typ C projektu.

Zgodnie z podziałem kosztów określonym przez Wnioskodawcę na koszty związane z przebudową, rozbudową i modernizacją obiektu na cele społeczne Wnioskodawca przeznaczy kwotę [...]zł, natomiast na zadanie związane z ożywieniem gospodarczym rewitalizowanego obszaru kwotę [...]zł.

Wnioskodawca dokonał także podziału powierzchni budynku względem typu projektu. Na tej podstawie IOK obliczyła współczynnik procentowy udziału kosztów całościowych funkcjonalności poszczególnych powierzchni względem typu projektu. I tak wskazano, że współczynnik procentowy dla typu A projektu wynosi 22% powierzchni, natomiast dla typu C aż 78%.

Z treści projektu wynika, że część społeczna powierzchni ma zostać wynajęta Tarnowskiemu Towarzystwu Profilaktyki Społecznej, pełniącemu funkcje społeczne oraz Stowarzyszeniu "[...]", prowadzącego wsparcie dla dzieci i młodzieży w wieku od 3 do 16 roku życia z różnoraką niepełnosprawnością umysłową.

Bazując na przedstawionych powyżej informacjach, w tym zwłaszcza danych dotyczących struktury kosztów i przyszłego sposobu użytkowania pomieszczeń budynku Sąd podziela ocenę IZ, że głównym celem projektu będzie wprowadzenie działalności komercyjnej, a nie rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że powierzchnia przeznaczona na realizację projektu typu A, a więc ta która ma zostać wynajęta Tarnowskiemu Towarzystwu Profilaktyki Społecznej oraz Stowarzyszeniu "Ich Lepsze Jutro" zajmuje jedynie 22 % powierzchni całego budynku. Pozostałe 78 % powierzchni Wnioskodawca planuje przeznaczyć na prowadzenie działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazał w projekcie na salkę fitness, sklep branży przemysłowej, trzy restauracje, jedną kawiarnię, przestrzeń biurowo-usługową oraz pokoje pod wynajem.

Zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, by wskazane powyżej zamierzenia Wnioskodawcy mieściły się w ramach celów wskazanych w Poddziałaniu 11.1.1. i służyły rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych takich jak alkoholizm, bezdomność, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, długotrwała choroba, niepełnosprawność, przemoc w rodzinie czy też ubóstwo.

Odnosząc się do twierdzenia Wnioskodawcy, że projekt będzie służył ożywieniu gospodarczemu poprzez przywrócenie funkcji turystycznych i integracyjnych w ścisłym centrum miasta oraz kształtowaniu korzystnych warunków do rozwoju gospodarczego, Sąd za słuszne uznał stanowisko IZ, że zaproponowany projekt ten nie przyczyni się do realizacji wskazanych celów.

Przykładowo zauważyć należy, że planowana salka fitness, zgodnie z projektem, będzie udostępniona Stowarzyszeniu Senior jedynie przez 6 godzin tygodniowo, a w pozostałym zakresie będzie udostępniana odpłatnie. Salka ta ma być ulokowana na poziomie piwnic, podobnie jak sklep spożywczy. A zatem przyjąć należy, że sklep będzie skierowany w głównej mierze do osób korzystających z sali fitness.

Z kolei na poziom parteru oraz części poziomu 1 Wnioskodawca planuje przeznaczyć pod działalność gospodarczą o charakterze gastronomicznym. Wnioskodawca zakłada ulokowanie trzech restauracji przy czym jedna z nich kontynuować będzie działalność na części poziomu 1 oraz jednej kawiarni. Z kolei na poziomie poddasza Wnioskodawca planuje prowadzić własną działalność gospodarczą, przeznaczając dwa pokoje pod krótkoterminowy wynajem.

Mając na względzie takie rozplanowanie wykorzystania budynku, Sąd w pełni podziela ocenę IZ, jak również IOK, że przystosowanie obiektu na potrzeby powierzchni usługowej oraz biurowej na wynajem nie będzie miało wpływu na rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych. Nie sposób bowiem przyjąć, że przystosowanie obiektu na potrzeby zwiększenia powierzchni biurowej oraz usługowej na wynajem wpłynie na rozwiązywanie problemu ubóstwa, alkoholizmu, bezdomności.

Tym bardziej, że jak wskazano powyżej, część powierzchni przeznaczona na działalność organizacji pozarządowych stanowi jednie niewielki procent całej powierzchni budynku, co jasno pokazuje, że działalność ta będzie miała charakter wtórny w stosunku działalności komercyjnej, która będzie główną działalnością prowadzoną w budynku.

Podkreślić przy tym należy, że Wnioskodawca nie wyjaśnił, w jaki sposób poprzez nieodpłatne udostępnienie powierzchni na rzecz NGO, realizowane będą cele konkursu. Samo udostępnienie części powierzchni Stowarzyszeniom nie może zostać uznane za wystarczające do realizacji przedmiotowych celów. Wnioskodawca nie wskazał, w jaki sposób zaplanowana infrastruktura posłuży rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych, ograniczając się jedynie do bardzo ogólnych stwierdzeń, że wprowadzenie działań o charakterze komercyjnym wpłynie bezpośrednio na zniwelowanie zdiagnozowanych problemów w aspekcie społecznym. W ocenie Sądu za niewystarczające w powyższym zakresie należy uznać urządzenie świetlicy wsparcia dziennego (dla dzieci i młodzieży) połączonej z punktem konsultacyjnym (dla dorosłych), czy też zorganizowanie "bazy streeworkerów". Z dużą ostrożnością należy także podchodzić do twierdzeń Wnioskodawcy, iż wartością kluczową dla planowanego klubu fitness będzie podjęcie współpracy z organizacją pozarządową "Senior na czasie", która w godzinach niekomercyjnych będzie mogła korzystać z sali fitness, a to z tego względu, że jak już wskazano, w projekcie przewidziano bezpłatny dostęp do tej sali jedynie w wymiarze 6 godzin tygodniowo.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęto, że omawiany projekt polega przede wszystkim na wynajmie powierzchni innym podmiotom, które nastawione są na osiągnięcie zysku (m.in. poprzez świadczenie usług restauracyjnych) i tym samym nie można uznać aby w swoim zasadniczym, podstawowym założeniu służył on rozwiązywaniu zdiagnozowanych problemów społecznych.

Nadmienić należy, że z dokumentacji projektowej wynika, iż Wnioskodawca działa na rynku nieruchomości, a jako kod PKD związany z projektem wskazano kod PKD [...] Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. a bezpośrednim celem przedmiotowego projektu ma być wprowadzenie usługi wynajmu na rzecz podmiotów realizujących cele społeczne oraz cele gospodarcze.

Zauważyć także należy, że w przedstawionej analizie odbiorców w kontekście grupy docelowej Wnioskodawca wskazał, iż grupą docelową są osoby korzystające z oferty gastronomicznej oraz kulturalnej ścisłego centrum miasta. Będą to osoby przyjezdne oraz mieszkańcy innych części T.. Takie określenie grupy docelowej dodatkowo potwierdza, że głównym celem projektu będzie wprowadzenie działalności gospodarczej, komercyjnej, a nie rozwiązywanie zdiagnozowanych problemów społecznych na obszarze rewitalizowanym poprzez prowadzenie działań prospołecznych. Trudno bowiem przyjąć by planowane przez Wnioskodawcę wynajęcie powierzchni na cele biurowe oraz uruchomienie trzech restauracji oraz kawiarni miało przyczynić się do zniwelowania takich problemów społecznych jak alkoholizm, bezrobocie czy też ubóstwo.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowy projekt nie odnosi się do zidentyfikowanej grupy mieszkańców tj. osób w gorszym położeniu, defaworyzowanych, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym planowana przez Wnioskodawcę infrastruktura będzie służyć. Cele projektu nakierowane są bowiem w przeważającej mierze na cele turystyczne i stricte komercyjne.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że zgodnie z zapisami Regulaminu KOP ocena formalna w ramach konkursu powinna być przeprowadzona przez dwóch oceniających, natomiast Wnioskodawca nie otrzymał opinii drugiego oceniającego, wyjaśnić należy, że od dnia 30 marca 2017 r. obowiązują zaktualizowane Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 -2020. Zmiany w ich treści miały na celu m.in. uproszczenie systemu wdrażania programów operacyjnych na lata 2014 - 2020 oraz przyspieszenie procesu Oceny projektów. Jednym z przyjętych rozwiązań ww. dokumencie była rezygnacja z obowiązku stosowania zasady dwóch par oczu podczas oceny projektów, w szczególności w zakresie oceny kryteriów o charakterze formalnym.

W tym miejscu należy ponadto zauważyć, iż zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonujący zadania państwa członkowskiego, w celu zapewnienia zgodności sposobu realizacji programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej w zakresie wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską w tym zakresie, a także w celu zapewnienia jednolitości sposobu realizacji programów operacyjnych i prawidłowości realizacji zadań i obowiązków określonych ustawą, może wydać wytyczne dotyczące trybu dokonywania wyboru projektów. Z uwagi na treść art. 5 ust.5 pkt.1 i 2 minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonujący zadania państwa członkowskiego: podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej lub portalu, wytyczne horyzontalne oraz ich zmiany, a także termin, od którego wytyczne horyzontalne lub ich zmiany są stosowane; oraz ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej [...] "Monitor [...]" komunikat o adresie strony internetowej oraz portalu, na których zostaną zamieszczone wytyczne horyzontalne oraz ich zmiany, a także o terminie, od którego wytyczne horyzontalne lub ich zmiany są stosowane. Istnieje więc wyraźna delegacja ustawowa dla wydawania przedmiotowych wytycznych oraz tryb ich promulgacji. Tym samym nie można zarzucać, dowolności procedowania IOK.

Podsumowując stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie ocena projektu została prawidłowo uzasadniona, według ustalonych w ramach konkursu kryteriów oceny oraz obiektywnych reguł wiedzy. Zaznaczyć przy tym należy, że w przedmiotowym konkursie ustalono kryteria oceny projektu: formalne, finansowe i merytoryczne. Oceny formalnej, w ramach której bada się m.in. spełnienie przez projekt kryteriów "Kwalifikowalność projektu" oraz "Kwalifikowalność wydatków", nie można mylić z warunkami formalnymi dla projektu, co uczynił skarżący, podnosząc w skardze zarzut naruszenia art. 2 pkt 27a ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że projekt nie spełnia warunków formalnych.

Zdaniem Sądu, IZ odmawiającej uwzględnienia protestu nie można zarzucić dowolności działania. Protest został rozpatrzony w sposób odpowiadający stanowi faktycznemu i prawnemu. Samo subiektywne przekonanie strony skarżącej o błędnej ocenie, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi.

Sąd nie dopatrzył się wskazywanych w skardze naruszeń prawa. W związku z tym, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, a Sąd z urzędu nie stwierdził innych naruszeń prawa, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzeczono o oddaleniu skargi.