Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 756/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono naruszenie prawa i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
article: art.  17, art. 22 ust. 2.
journal: Dz.U. 2019 poz 737
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu Stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny- przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości A. (dalej Wspólnota, strona, wnioskodawca, beneficjent, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na informację Zarządu Województwa "[...]" (dalej Zarząd, organ) z "[...]" r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.

Z przedstawionych tut. Sądowi akt sprawy wynika, że beneficjent złożył 23 stycznia 2019 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Termomodernizacja budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. "[...]" w "[...]"" o wartości ogółem "[...]" zł, wydatki kwalifikowane: "[...]" zł, dofinansowanie: "[...]" zł (80,50 %), w ramach konkursu nr "[...]" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020 z zakresu Osi priorytetowej 4 Efektywność energetyczna, Działanie 4.3 Kompleksowa modernizacja energetyczna budynków, Poddziałanie 4.3.2 Efektywność energetyczna w budynkach mieszkalnych, Schemat A. Ogólna pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów została określona na: 47.646.666,66 zł, zgodnie z informacją zamieszczoną przez organ na stronie internetowej: "[...]".

Zgodnie z opisem projektu (pkt 3.4) jego głównym celem stało się zwiększenie efektywności energetycznej ww. budynku mieszkalnego.

W dokumentacji konkursowej, w załączniku nr 3 do regulaminu konkursu: Instrukcja wypełniania załączników, w pkt I: Załączniki wymagane w momencie złożenia Wniosku o dofinansowanie, w poz. 15 zatytułowanej: "Promesa kredytowa / umowa kredytowa / promesa leasingu, w przypadku przedsiębiorców, którzy realizację projektu finansować będą z kredytu lub przy udziale leasingu", zapisano: "Dla projektów realizowanych przez przedsiębiorców w przypadku założenia w Studium Wykonalności/Biznes Planie współfinansowania projektu kredytem/leasingiem, Wnioskodawca/partnerzy – jeśli dotyczy mogą dołączyć promesę/umowę kredytową lub promesę leasingu. Wartość środków, na którą wystawiono promesę kredytu/leasingu/podpisano umowę kredytową musi być spójna z wartością współfinansowania ww. środkami podaną w Studium Wykonalności/Biznes Planie - tzn. nie mniejsza niż wartość ww. środków wynikająca z Studium Wykonalności/ Biznes Planu. Jeżeli promesa nie została dołączona, dokument należy obowiązkowo dostarczyć przed podpisaniem umowy."

Ponadto w pkt III: Załączniki, które należy dostarczyć przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, poz. 2 zatytułowanej: "Dokument potwierdzający posiadanie wkładu własnego przez Wnioskodawcę" zapisano: "Przedsiębiorcy, którzy nie złożyli dokumentów z wnioskiem o dofinansowanie projektu zobowiązani są dołączyć promesę kredytową/umowę kredytową/promesę leasingu/umowę leasingu. Wartość środków, na którą wystawiono promesę kredytu."

Również w pkt III, poz. 4 zatytułowanej: "Promesa kredytowa / umowa kredytowa / promesa leasingu, w przypadku przedsiębiorców, którzy realizację projektu finansować będą z kredytu lub leasingu", zapisano: "Dla projektów realizowanych przez przedsiębiorców w przypadku założenia w Studium Wykonalności/Biznes Planie współfinansowania projektu kredytem/leasingiem, jest obligatoryjne dołączenie promesy/umowy kredytowej lub promesy leasingu. Wartość środków, na którą wystawiono promesę kredytu/leasingu/podpisano umowę kredytową musi odpowiadać wartości projektu pomniejszonej o wartość dofinansowania projektu."

Projekt przeszedł pozytywnie weryfikację warunków formalnych i pismem z 14 sierpnia 2019 r. nr "[...]" organ poinformował wnioskodawcę, że został przekazany do oceny formalno-merytorycznej.

W trakcie oceny kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) prowadzonej przez ekspertów Komisji Oceny Projektów (dalej KOP), wnioskodawca został poproszony pismem z 29 sierpnia 2019 r. nr "[...]" m.in. w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 8 "Trwałość projektu", o przedłożenie: 1) promesy kredytowej potwierdzającej możliwość zaciągnięcia kredytu na finansowanie projektu wraz ze wskazaniem źródła spłaty kredytu lub udokumentowanie źródła spłaty kredytu w formie np. uchwały wspólnoty o podwyższeniu funduszu remontowego do wysokości umożliwiającej obsługę kredytu, projektu uchwały (...); 2) wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego posiadanie środków pieniężnych w kwocie 2.391,53 zł oraz informacji na temat zadłużenia z tytułu kredytów, terminów spłat kredytów oraz wysokości miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych (k. 71-72 akt sądowych).

W odpowiedzi z 2 września 2019 r. (k. 73) Wspólnota w zakresie kryterium nr 8 podała, że nie jest w stanie w wyznaczonym czasie uzyskać promesy kredytowej, załączyła uchwałę o podwyższeniu funduszu remontowego do wysokości umożliwiającej obsługę kredytu, jak też wyjaśniła, że nie posiada zadłużenia z tytułu kredytów. Zatem kryterium zostało w jej ocenie spełnione.

Pismem z "[...]" r. nr "[...]" poinformowano wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu. Jako podstawę prawną powołano art. 45 ust. 4 i 5 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm., dalej ustawa wdrożeniowa), i § 11 regulaminu omawianego konkursu.

W treści pisma podano, że w ramach Kryterium numer 8 wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie projektu wskazał, że źródłem finansowania projektu będzie dotacja w kwocie "[...]" zł, wkład własny w kwocie 2.391,53 zł i kredyt bankowy w kwocie 51.012,73 zł. W związku z tym wystosowano ww. pismo z 29 sierpnia 2019 r. Wnioskodawca dokonał zmiany źródeł finansowania projektu wskazując dotację w kwocie "[...]" zł i kredyt w kwocie 53.404,26 zł. Natomiast nie dołączył promesy bankowej potwierdzającej możliwość zaciągnięcia kredytu wskazując w piśmie przewodnim, że nie ma możliwości uzyskania promesy kredytowej w tak krótkim czasie. Dołączył natomiast umowę kredytową zawartą z Bankiem B. z 28.02.2019 r. na kwotę 36.000 zł na finansowanie remontu nieruchomości, w tym termomodernizację będącą przedmiotem niniejszego projektu.

Zarząd podał, że trudno jest jednoznacznie stwierdzić w jakim celu wnioskodawca zawarł powyższą umowę kredytową oświadczając jednocześnie, że nie posiada kredytów i zakłada zaciągnięcie kredytu na finansowanie przedmiotowego projektu. Dodatkowo do wniosku dołączył uchwałę wspólnoty o wyrażeniu zgody na zaciągnięcie kredytu do kwoty 17.500 zł. Wskazana w uchwale kwota kredytu jest znacznie poniżej kwoty kredytu wskazanej w studium wykonalności i jest niewystarczająca do sfinansowania projektu. Dodatkowo zastrzeżenia budzi wskazany w uchwale bardzo nieprecyzyjny zapis dotyczący stawki funduszu remontowego bez określenia waluty stawki i wskazania w sposób jednoznaczny od jakiej powierzchni będzie pobierana stawka. W konsekwencji udzielono negatywną odpowiedź na pytanie z Listy sprawdzającej do weryfikacji kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) wyboru projektów: "Czy wnioskodawca wyczerpująco opisał i uzasadnił źródła finansowania własnego oraz czy są one wystarczające do sfinansowania kosztów projektu podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji?". Wobec tego Zarząd ocenił, że nie ma podstaw do uznania kryterium za spełnione. Pismo podpisała z upoważnienia Zarządu C.D..

Od przedmiotowego rozstrzygnięcia strona złożyła protest. Podniosła, że nie jest prawdą, że nie wykazała finansowej wykonalności projektu. Złożyła bowiem dokumenty finansowe za 2018 r. (pierwotnie za 2017 r., gdyż składając wniosek w styczniu 2019 r. innymi nie dysponowała). Z dokumentów wynika, że konieczne jest zaciągnięcie drugiego kredytu bankowego dla pokrycia całości wkładu własnego, czego oceniający nie wziął pod uwagę odrzucając wniosek. W Analizie finansowej projektu, w arkuszu kalkulacyjnym wykazała trwałość finansową projektu w całym okresie analizy, i w całym okresie analizy saldo przepływów pieniężnych w każdym roku trwania projektu jest dodatnie (wiersz 468 i 491 w zakładce: Analiza). Wspólnota wyłoniła też wykonawcę robót budowlanych i 1 kwietnia 2019 r. podpisała umowę.

Zarząd pismem z "[...]" r. poinformował wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu od wyników oceny merytorycznej, na podstawie art. 55 pkt 1, art. 57, art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Pismo podpisała z upoważnienia Zarządu E.F.. Organ po ponownej analizie dokumentów oraz treści protestu zasadniczo powtórzył ustalenia z oprotestowanego pisma. Uznał, że wnioskodawca nie opisał ani nie uzasadnił w sposób wyczerpujący źródeł finansowania kosztów projektu podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji. Podkreślił, że wnioskodawca jako źródło finansowania projektu wskazał dotację w kwocie "[...]" zł i kredyt bankowy 53.404,26 zł. Beneficjent przedłożył umowę kredytową z 28.02.2019 r. na kredyt w kwocie 36.000 zł oraz uchwałę nr 4/2019 z 4.09.2019 r. o wyrażeniu zgody na zaciągnięcie kredytu w kwocie 17.500 zł w celu finansowania inwestycji, oraz na uchwalenie stawki funduszu remontowego w wysokości 4,60 zł powierzchni użytkowej wszystkich lokali na cały okres spłaty kredytu. Fundusz remontowy od tej stawki wynosi 5.821,94 zł rocznie (485,16 zł miesięcznie).

Zarząd przedstawił przyjętą w arkuszu kalkulacyjnym prognozę funduszu remontowego w kolejnych latach od 2019 r. Podał, że jego wyliczenia są niezgodne z uchwałą Wspólnoty nr 4/2019. W arkuszu kalkulacyjnym wnioskodawca przyjmował następujące założenia dla osiągnięcia trwałości projektu, gdzie fundusz remontowy liczony był jako suma: funduszu remontowego z 2019 r., raty kredytu przypadającej do spłaty w danym roku, kosztów odsetek przypadających do spłaty na dany rok.

W oparciu o powyższe oraz analizę arkusza kalkulacyjnego, zakładka "dane" wiersz 468 oraz 491, Zarząd stwierdził, że wnioskodawca nie może przyjmować założeń o trwałości projektu, ponieważ są one niezgodne z podjętą uchwałą Wspólnoty i stawką funduszu remontowego 4,60 zł powierzchni użytkowej lokali.

Przyjęcie w arkuszu kalkulacyjnym funduszu remontowego stawki 4,60 zł rocznie w kwocie 5.821,94 zł powoduje, że projekt ma ujemne skumulowane salda przepływów gotówki począwszy od roku 2027, a "wnioskodawca z projektem" mają ujemne skumulowane salda przepływów pieniężnych począwszy od roku 2020.

W oparciu o powyższe stwierdzono "brak trwałości projektu i wnioskodawcy z projektem".

W odniesieniu do zarzutu beneficjenta odnośnie dokonania oceny na podstawie nieaktualnych danych zawartych w składanej wersji Studium wykonalności tj. z 30.07.2019 r., wskazano, że odniesienie się w uzasadnieniu organu do następujących źródeł finansowania projektu: dotacja w kwocie "[...]" zł, kredyt bankowy 51.012,73 zł, środki własne 2.391,53 zł - pokazuje zmiany do jakich doszło w projekcie w związku z uwagami na etapie oceny merytorycznej tj. do zmiany kwot i źródeł finansowania, które nastąpiły po wysłaniu pisma z 29 sierpnia 2019 r. z prośbą o "przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego posiadanie środków pieniężnych w kwocie 2.391,53 zł." Organ powołał końcowo § 11 ust. 24 regulaminu konkursu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie beneficjent wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.

Skarżąca podniosła, że na etapie oceny merytorycznej została poproszona o przedłożenie promesy kredytowej, która jest wymaganym załącznikiem w przypadku przedsiębiorców, a nie wspólnot, co wynika z instrukcji wypełniania wniosku (powinno być: instrukcji wypełniania załączników). Niemniej zgodnie z instrukcją, jeżeli promesa nie została dołączona, dokument należy obowiązkowo dostarczyć przed podpisaniem umowy.

Ponadto już w odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca wyjaśniła, że nie jest możliwe pozyskanie promesy kredytowej w wyznaczonym przez organ czasie. Pomimo złożonych wyjaśnień i jasnej informacji dotyczącej zamiaru zaciągnięcia kredytu bankowego na wkład własny (co pokazano zarówno w odpowiedzi na uwagi, jak i w studium wykonalności), oceniający odrzucił wniosek za niespełnienie kryterium nr 8. Podkreślono w skardze, że analiza w arkuszu kalkulacyjnym przedstawia fundusz remontowy na takim poziomie, aby pokryć zobowiązania z danego roku. Natomiast stawka 4,60 zł funduszu remontowego dotyczy tylko planowanego kredytu na kwotę 17.500 zł, zapisanego w ww. uchwale nr 4/2019.

Zdaniem skarżącej ekspert analizując trwałość projektu nie wziął pod uwagę wystąpienia Wspólnoty o refundację (15.353,76 zł) już poniesionych wydatków po podpisaniu umowy o dofinansowanie. Oceniający założył ponoszenie wszystkich wydatków związanych z projektem dopiero po podpisaniu umowy o dofinansowanie. Pominięto też specyfikę funkcjonowania takiego podmiotu jakim jest wspólnota mieszkaniowa.

W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o jej oddalenie w całości (k. 33-38 akt sądowych). Omawiając wkład własny wnioskodawcy podał, że skarżąca ostatecznie powinna zakładać w analizie finansowej spłatę zarówno zaciągniętego kredytu o wartości 36.000 zł, jak również planowanego, niezaciągniętego o wartości 17.500 zł. Natomiast przy refundacji kwot 15.353,76 zł należy mieć na uwadze, że organ dokonywał przede wszystkim analizy możliwości zaciągnięcia kredytu w wysokości określonej na poziomie 53.404,26 zł oraz spójności danych odnoszących się do zobowiązań finansowych i wysokości funduszu remontowego, nie zaś analizy późniejszej refundacji poniesionych wydatków. Z harmonogramu rzeczowo-finansowego wynika, że skarżąca zamierza ponosić wydatki w IV kwartale 2019 r. Wszelkie umowy z wykonawcami miały zostać podpisane już w 2019 r. (str. 10-11 wniosku o dofinansowanie projektu). Skoro zatem wszelkie prace miały zostać ukończone wraz z końcem 2019 r., to skarżąca tym bardziej była zobowiązana posiadać odpowiednie środki na realizację projektu, gdyż, jak sama wskazuje, korzystała z refundacji poniesionych wydatków. Tym samym wsparcie od organu otrzymałaby dopiero po przedstawieniu opłaconych faktur. Powyższe tym bardziej wskazuje na okoliczności, że była ona zobowiązana dysponować trwałością finansową umożliwiającą jej realizację projektu.

Z kolei zgodnie z zapisami ww. umowy kredytowej (§ 2), kredyt ma zostać uruchomiony dopiero 31 grudnia 2020 r., a więc po wykonaniu wszystkich zadań zaplanowanych przez skarżącą w projekcie. Wątpliwości organu dotyczące kredytu wynikają z faktu, że skarżąca wskazała, że zamierza zaciągnąć kredyt w określonej wysokości, dołączono zaś umowę na inną wartość. W tej sytuacji istotne było, jaka jest ostateczna wysokość kredytu, bo w analizie finansowej należało ująć każdorazowo inne wartości związane z obsługą ww. zobowiązania.

W piśmie procesowym z 12 lutego 2020 r. (k. 86-87 akt sądowych) skarżąca podniosła, że organ w swojej ocenie merytorycznej nie wziął pod uwagę, że Bank postawił do dyspozycji Wspólnoty pierwszą transzę kredytu w terminie do 31 grudnia 2020 r. (§ 2 pkt 1 umowy kredytowej). Powyższe zmienia sens całej sprawy. Skarżąca w każdej chwili może korzystać z tych środków, wystarczy że przedstawi fakturę do opłacenia.

Ponadto organ ocenił prawdopodobieństwo pozyskania kredytu jako bardzo małe oraz, że Wspólnota nie posiada bieżącej zdolności kredytowej. Jednak to bank określa zdolność kredytową, a nie ekspert urzędu, który nie posiada niezbędnych systemów / narzędzi analitycznych stosowanych przez banki. Zarząd pisząc tylko o refundacji wydatków, pomija również mechanizm realizacji inwestycji w systemie zaliczek na wypłatę faktury za prace budowlane i wystąpienia do Zarządu o wcześniejszą wypłatę środków do poziomu finansowania danej faktury. Posiadanie wkładu własnego jest w tej sytuacji wystarczające, zatem błędne jest stanowisko organu, że skarżąca musi posiadać zabezpieczenie na całość finansowania projektu.

Zarząd w piśmie z 18 lutego 2020 r. (k. 94-95 akt sądowych) podał, że z § 9 wzoru umowy o dofinansowanie wynika, że organ może ale nie musi udzielić dofinansowania w formie zaliczki. Natomiast fakt możliwości otrzymania zaliczki na poczet dofinansowania projektu nie zwalnia beneficjenta z obowiązku posiadania środków warunkujących realizację. Podkreślono, że Zarząd dokonuje oceny na podstawie dołączonych dokumentów na etapie oceny merytorycznej, a nie na podstawie założeń i prognoz, że wspólnota mieszkaniowa może w każdej chwili dokonać każdej możliwej zmiany stawki funduszu remontowego, co mogłoby zabezpieczyć finansowo projekt. Środki na realizację projektu muszą zostać fizycznie zabezpieczone na dzień dokonywania oceny. Ocena nie ma bowiem charakteru warunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawach stanu faktycznego.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według art. 3 § 3 sądy orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ww. ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne, uniwersalne zasady i reguły, które wynikają z treści ustawy wdrożeniowej. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektu (art. 37 ust. 2). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1).

W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku, gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1), który określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7)

W myśl art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera m.in. wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza wraz z uzasadnieniem pkt 4. Z powołanym przepisem koresponduje art. 57 ustawy wdrożeniowej nakładający na właściwą instytucję powinność rozpatrzenia protestu przez właściwą weryfikację prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej.

Wskazać należy, że na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca zatem przystępując do konkursu, winien znać w pełni zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować.

Rozpoznając sprawę, Sąd rozstrzyga w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi należy jeszcze przypomnieć, iż wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych, wypracowana na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.

Wskazać należy ponadto, że przy dokonywaniu oceny działania organu dokonującego oceny projektu Sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności (wyrok WSA w Opolu z 8 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 54/2018).

W trakcie oceny kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) wnioskodawca został poproszony pismem z 23 lipca 2019 r. o uzupełnienie / poprawę m.in. w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 8 "Trwałość projektu". Poproszono o przedłożenie promesy kredytowej, uchwały WM o podwyższeniu funduszu remontowego.

Zarząd pismem z "[...]" r. poinformował wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu od wyników oceny merytorycznej. Uznał, że wnioskodawca nie opisał ani nie uzasadnił w sposób wyczerpujący źródeł finansowania kosztów projektu podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji. Podkreślił, że wnioskodawca jako źródło finansowania projektu wskazał dotację w kwocie "[...]" zł i kredyt bankowy 53.404,26 zł. Beneficjent przedłożył umowę kredytową z 28.02.2019 r. na kredyt w kwocie 36.000 zł oraz uchwałę nr 4/2019 z 4.09.2019 r. o wyrażeniu zgody na zaciągnięcie kredytu w kwocie 17.500 zł w celu finansowania inwestycji, oraz na uchwalenie stawki funduszu remontowego w wysokości 4,60 zł powierzchni użytkowej wszystkich lokali na cały okres spłaty kredytu. Fundusz remontowy od tej stawki wynosi 5.821,94 zł rocznie (485,16 zł miesięcznie).

Zarząd stwierdził, że wnioskodawca nie może przyjmować założeń o trwałości projektu, ponieważ są one niezgodne z podjętą uchwałą Wspólnoty i stawką funduszu remontowego 4,60 zł powierzchni użytkowej lokali.

Przyjęcie w arkuszu kalkulacyjnym funduszu remontowego stawki 4,60 zł rocznie w kwocie 5.821,94 zł powoduje, że projekt ma ujemne skumulowane salda przepływów gotówki.

Należy wskazać, że dofinansowanie dokonuje się na podstawie umowy cywilnoprawnej. Należy wskazać, że udział własny WM w realizacji zadania inwestycyjnego może być dokonany w drodze kredytu termomodernizacyjnego. Zaciągnięty kredyt może być spłacany środkami pochodzącymi z odpisu wpłat na fundusz remontowy. Kredyt zostanie zaciągnięty celem pokrycia należności za remont przez właścicieli, którzy nie dokonali wpłat gotówkowych. Stosownie to treści art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz.U.2019.737 t.j. z dnia 2019.04.19) "za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości". Zgodnie z art. 22 ust. 2. u.w.l, do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Nie ulega wątpliwości, że zaciągniecie kredytu termomodernizacyjnego jest czynnością przekraczająca zwykły zarząd i do jej zawarcia wymagana jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności.

To nie stan faktyczny zaistniały w chwili złożenia wniosku o dofinansowanie i nie stan faktyczny istniejący w chwili oceny merytorycznej projektu przesądza o jego dofinansowaniu. W tym względzie miarodajne jest natomiast to, co ma miejsce w chwili podpisania umowy o dofinansowanie projektu, czy w momencie wydawania decyzji o dofinansowaniu projektu.

W wyroku z 23 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 159/18 NSA wskazał, że na etapie poprzedzającym zawarcie umowy lub wydania decyzji, właściwa instytucja musi ponownie sprawdzić spełnienie wszystkich kryteriów (warunków) konkursowych, na podstawie których wydano pozytywną ocenę i dokonano wyboru danego projektu do dofinansowania. Skoro więc definitywne przyznanie dofinansowania następuje w drodze zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowanie projektu, to (zatwierdzonej) liście projektów wybranych do dofinansowania - czyli innymi słowy wyborowi projektów - można nadać jedynie walor deklaratoryjny, podobnie jak i samej informacji o pozytywnej ocenie projektu.

W konsekwencji powyższych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych nie można uznać, że WM nie spełniła warunków finansowania na etapie wyboru projektu. Zadeklarowała bowiem źródło pokrycia wkładu własnego. Takim źródłem może być wkład własny (pieniężny) lub kredyt termomodernizacyjny. Organ rozpatrując wniosek nie uwzględnił stanu faktycznego, przedstawionego przez stronę skarżącą. Organ zarzucił, że strony skarżącej nie stać na sfinansowanie udziału własnego. Zanegował on twierdzenia WM odnośnie danych dotyczących funduszu remontowego. Taka analiza pozostaje w opozycji do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Odpisy na fundusz remontowy są ustalane corocznie w planie finansowym WM na dany rok. Pominął w swych rozważaniach fakt przedłożenia przez WM umowy kredytowej.

Na tym etapie konkursu wystarczającym dokumentem jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na zaciągnięcie kredytu termomodernizacyjnego. Ma rację strona skarżąca, że IZ nie miała prawa wymagać przed rozstrzygnięciem wyniku konkursu przedstawienia promesy kredytowej. Miała prawo tak postąpić przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Bank dokonuje bowiem oceny zdolności kredytowej, po uzyskaniu informacji, że kredytobiorca znajduje się na liście projektów wybranych do dofinansowania. Ta okoliczność ma podstawowe znaczenie przy ocenie zdolności kredytowej. Natomiast IZ dokonała oceny zdolności kredytowej, do czego nie miała prawa. Z faktu, że mogła żądać promesy kredytowej przed zawarciem umowy o dofinansowanie wynika, że oceny zdolności kredytowej dokonuje bank kredytujący, a nie IZ. Skarżąca w skardze zasadnie podniosła, że promesę kredytową, zgodnie z instrukcją wypełniania załączników we wniosku, obowiązkowo należy dostarczyć przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Na tym etapie konkursu wystarczającym dokumentem jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na zaciągnięcie kredytu termomodernizacyjnego. Ma rację strona skarżąca, że IZ nie miała prawa wymagać przed rozstrzygnięciem wyniku konkursu przedstawienia promesy kredytowej. Miała prawo tak postąpić przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Bank dokonuje bowiem oceny zdolności kredytowej po uzyskaniu informacji, że kredytobiorca znajduje się liście projektów wybranych do dofinansowania. Ta okoliczność ma podstawowe znaczenie przy ocenie zdolności kredytowej. Natomiast IZ dokonała oceny zdolności kredytowej, do czego nie miała prawa. Z faktu, że mogła żądać promesy kredytowej przed zawarciem umowy o dofinansowanie wynika, że oceny zdolności kredytowej dokonuje bank kredytujący, a nie IZ. Skarżąca w skardze zasadnie podniosła, że promesę kredytową, zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku, obowiązkowo należy dostarczyć przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

Dokonana ocena Organu nie uwzględniła specyfiki funkcjonowania WM, obowiązków właścicieli, które wynikają z ustawy, istoty funkcjonowania i tworzenia funduszu remontowego oraz okoliczności faktycznych, które wynikają ze stanu faktycznego sprawy. Ponadto organ domagał się przedłożenia promesy kredytowej niezgodnie z wymogami konkursu. Skarżąca zasadnie podniosła, że na etapie oceny merytorycznej została poproszona o przedłożenie promesy kredytowej, która jest wymaganym załącznikiem w przypadku przedsiębiorców, a nie wspólnot, co wynika z instrukcji wypełniania załączników. Niemniej zgodnie z instrukcją, jeżeli promesa nie została dołączona, dokument należy obowiązkowo dostarczyć przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien uwzględnić okoliczności wynikające z analizy prawnej i faktycznej, które zostały przedstawione w uzasadnieniu wyroku.