Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 347/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części i w tym zakresie wymierzono organowi grzywnę, w pozostałym zakresie oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 21 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 54 par. 1 i 2, art. 55 par. 1, art. 188 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 184 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. S. oraz Wójta Gminy Klembów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 76/11 o wymierzeniu grzywny Wójtowi Gminy Klembów w sprawie z wniosku J. S. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych postanawia: 1. uchylić pkt 1 zaskarżonego postanowienia i wymierzyć Wójtowi Gminy Klembów grzywnę w wysokości 500 (pięćset) zł; 2. w pozostałym zakresie oddalić zażalenie Wójta Gminy Klembów; 3. oddalić zażalenie J. S.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 76/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J. S., wymierzył Wójtowi Gminy Klembów grzywnę w wysokości 2.000 zł za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2 oraz 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) wskazał, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przekazanie akt organu i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

WSA w Warszawie wymierzając organowi grzywnę zwrócił uwagę, że w sprawie ostatnim dniem na nadesłanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy był dzień 7 listopada 2011 r., zaś organ przekazał skargę i odpowiedź na skargę wraz z aktami administracyjnymi dopiero w dniu 12 grudnia 2011 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Przy czym odpowiedź na skargę dotyczyła innego skarżącego. Właściwej odpowiedzi na skargę organ udzielił w dniu 20 stycznia 2011 r.

Sąd I instancji wyjaśnił, że wziął pod uwagę – z jednej strony - że organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy - z drugiej zaś - że zaistniała konieczności dodatkowego uzupełnienia wymaganych przepisem art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumentów w drodze odrębnego wezwania skierowanego do organu i wymierzył grzywnę w wysokości 2.000 zł, czyli w wysokości niższej niż jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli J. S. oraz Wójt Gminy Klembów.

W zażaleniu J. S. zarzucił, że Sąd I instancji wymierzył organowi grzywnę w za niskiej wysokości, co – w jego ocenie – nie spełnia funkcji prewencyjnej. Skarżący wskazał, że organ – pomimo orzeczonych grzywien w innych sprawach z jego skarg – notorycznie uchybia ustawowemu terminowi do przekazania kolejnych jego skarg do sądu. Wobec tego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wymierzenie Wójtowi Gminy Klembów grzywny w wysokości 3.000 zł oraz przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały w jakiejkolwiek części opłacone.

Wójt Gminy Klembów w zażaleniu zarzucił natomiast naruszenie:

1) art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie oraz brak jest podstaw do realizowania wniosku w trybie przedmiotowej ustawy, a zatem nie obowiązuje 15 – dniowy termin (art. 21 pkt 1) na przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy zakreślony dla organu. W takim przypadku wniosek o wymierzenie grzywny winien podlegać odrzuceniu;

2) art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie przepisów tej ustawy do wniosku z żądaniem wydania odpisów dokumentów, który nie może być traktowany jako wniosek o dostęp do informacji publicznej;

3) art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu grzywny w celu dyscyplinującym organ, w sytuacji wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. znacznie wcześniej przed datą wymierzenia grzywny;

4) art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz "art. kodeksu postępowania cywilnego" w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym faktu niezawinionego paraliżu organizacyjnego Urzędu Gminy w Klembowie spowodowanego nieustannym składaniem przez skarżącego i jego ojca wielkiej ilości pism oraz faktu wywiązania się przez organ z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, którego to obowiązku dotyczyła skarga J. S.

W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem – w ocenie organu – powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.

W przedmiotowej sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się (...), przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej.

Jednakże w niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest za wysoka i nieadekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku, zwłaszcza biorąc pod uwagę znaczną ilość wniosków kierowanych przez stronę do Wójta Gminy Klembów o udostępnienie informacji publicznej oraz okres przekroczenia ustawowego terminu.

Wobec powyższego Naczelny Sad Administracyjny uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, zasadnym będzie obniżenie kary grzywny wymierzonej organowi do kwoty 500 zł.

Wobec powyższego uznać należy, że zasadność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. o wymierzeniu organowi grzywny, nie narusza przepisów obowiązującego prawa, jednakże – z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy – wysokość wymierzonej grzywny należy obniżyć do kwoty 500 zł.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 55 § 1 oraz art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w części wysokości zasądzonej grzywny i wymierzył Wójtowi Gminy Klembów grzywnę wysokości 500 zł. Natomiast na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia Wójta Gminy Klembów w pozostałym zakresie oraz o oddaleniu zażalenia J. S.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.