Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1273/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA - Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA - Anna Lech WSA - Monika Nowicka Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi T. G., Z. G. i W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości warszawskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania T. G., Z. G. i W. G. od decyzji Nr [...] Starosty Powiatu W. z dnia [...] listopada 2001 r. odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej "P." dz. [...] i [...] Nr rej [...] o powierzchni 447,66 m2, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji ustalono następujący stan faktyczny sprawy:

Niezabudowana nieruchomość położona przy ul [...] w W. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U, Nr 50, poz, 279) Własność nieruchomości uregulowana była w dawnej księdze wieczystej ozn. hip. "P." dz. 8 i 8a Nr rej [...] na rzecz W. G., co wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1993 r. Przedmiotowy grunt stał się z mocy powołanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. własnością Gminy W.. Były właściciel hipoteczny nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1. W aktach sprawy znajduje się wniosek Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w W. z dnia 26 sierpnia 1948 r. o przyznanie na rzecz W. G. prawa własności czasowej do gruntu.

Obecnie przedmiotowa nieruchomość sianowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i stanowi własność Skarbu Państwa.

Na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] sierpnia 1983 r. prawo do spadku po W. G. nabyli T. G., Z. G. i W. G. po 1/3 części każdy.

W dniu 6 grudnia 1991 r. T. G. wystąpił z wnioskiem o zwrot nieruchomości. Żądanie zwrotu spadkobiercy W. G. ponawiał! kolejno pismami z dnia 30 grudnia 1991 r., 10 stycznia 1994 r., 11 czerwca 1997 r. i 6 sierpnia 2001 r.

Rozpoznając wniosek Starosta Powiatu W. zważył, że przepis art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1935 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dopuszczał możliwość zgłoszenia wniosku o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste i zwrot budynków przez poprzednich właścicieli działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, które stanowiły przed dniem 21 listopada 1945 r. własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych. Wniosek taki musiał być jednak zgłoszony do dnia 31 grudnia 1988 r. Do rozwiązania tego nawiązuje również art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46. poz- 543 z późn. zm.), regulujący uprawnienia tych właścicieli nieruchomości warszawskich, których prawo do odszkodowania wygasło, a którzy w terminie do dnia 31 grudnia 1933 r. złożyli wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Termin, o którym mowa jest terminem zawitym, co oznacza, że jego upływ pozbawia stronę uprawnień do uzyskania w szczególnym trybie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Wnioski spadkobierców właściciela nieruchomości przy ul. [...] w W. zostały złożone po upływie tego terminu, a zatem nie mogły być uwzględnione, wobec czego decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Starosta Powiatu W. odmówił zwrotu nieruchomości.

Od powyższej decyzji T. G., Z. G. i W. G. złożyli odwołanie do Wojewody [...]. Odwołujący się podali, że nie zgadzają się z rozstrzygnięciem organu l instancji, ponieważ przepis art. 82 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. dotyczył działek zabudowanych, natomiast działka, o której zwrot wnieśli, jest niezabudowana, nie została przejęta faktycznie przez Skarb Państwa i do dnia zgłoszenia wniosku o jej zwrot nie była w posiadaniu Gminy. Ponadto odwołujący się zaprezentowali odmienny pogląd o skutkach upływu terminu zawitego twierdząc, iż jego bieg może się rozpocząć od dnia powiadomienia strony. Dopiero niepodjęcie przez stronę określonych działań powoduje, że roszczenia strony po upływie tego terminu stają się bezprzedmiotowe,

Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Wojewoda [...] stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że przedmiotowa nieruchomość jako działka niezabudowana nie podlegała w ogóle uregulowaniom zawartym w art. 62 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Ponadto wniosek T. G. o zwrot nieruchomości z dnia 6 grudnia 1991 r., jak również później zgłoszone w tej sprawie wnioski, zostały złożone po dniu 31 grudnia 1986 r., a więc po upływie ustawowego terminu, co oznacza wygaśnięcie prawa do uzyskania użytkowania wieczystego gruntu.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] T. G., Z. G. i W. G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o unieważnienie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskutek tego, że w trakcie toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości nastąpiło jej zbycie na rzecz innego podmiotu z pominięciem prawa pierwszeństwa nabycia przez skarżących jako właścicieli.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł ponadto, iż przepis art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał zastosowania w postępowaniu toczącym się w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podkreślić, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta ogranicza się do oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym oceny tej Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu W. nie naruszają, prawa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się z wniosku o zwrot nieruchomości przy ul. [...] złożonego przez spadkobierców byłego właściciela w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Decyzja w przedmiocie złożonego wniosku nie została jednak wydana w oparciu o uregulowania zawarte w tej ustawie. W dniu 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, póz. 741), w której przepisie przejściowym - art. 233 postanowiono, że w sprawach wszczętych lecz niezakończonych do dnia jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy.

Przepis art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje możliwość zwrotu poprzedniemu właścicielowi jednej nieruchomości przejętej na rzecz państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., którego prawo do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 Nr 22, poz. 99), wygasło na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zgłosili wniosek o zwrot nieruchomości w terminie do dnia 31 grudnia 1968 r. Możliwość zwrotu dotyczy wyłącznie działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21listopada 1945 r. została wyodrębniona własność lokali, jak również domami, które przed tym dniem stanowiły własność spółdzielni mieszkaniowych.

Aby zatem właściciel bądź jego następca prawny mógł otrzymać zwrot jednej działki przejętej na rzecz Skarbu Państwa muszą łącznie zaistnieć wymienione wyżej przesłanki.

W mniejszej sprawie brak jest przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie. Z akt sprawy wynika bezspornie, że najwcześniej złożony wniosek T. G. o zwrot nieruchomości przy ul [...] wpłynął do organu administracji w dniu 6 grudnia 1991 r., a zatem po dniu 31 grudnia 1988 r. Ponadto nieruchomość, której wniosek dotyczy, nie odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W tej sytuacji należało uznać, iż organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej oceny prawnej wniosku, gdyż w istocie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości.

Jeśli chodzi o podniesiony w skardze zarzut rażącego naruszenia art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez zbycie nieruchomości na rzecz innego podmiotu z pominięciem prawa pierwszeństwa przysługującego skarżącym, stwierdzić należy, że sprawa zbycia nieruchomości nie była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, w związku z czym nie mogła być objęta kontrolą Sądu.

Z tych samych przyczyn me może być rozpoznany także podniesiony na rozprawie w dniu 24 stycznia 2004 r. zarzut nierozpatrzenia do chwili obecnej wniosku o przyznanie prawa własności czasowej złożonego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W.. Należy jednak mieć przy tym na względzie, iż wniosek ten nie mógł skutecznie wszcząć postępowania w przedmiocie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1997 r. IV SA 1715/95 niepubl., wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r. IV SA 1319/96 niepubl. i wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2000 r. l SA 1236/00 niepubl.).

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.