Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2094/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 55(1)
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. R.-P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 września 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 976/12 w sprawie ze skargi D. R.-P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej: WSA w W. lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 976/12 oddalił skargę D. R.-P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Sąd I instancji wskazał, że w sierpniu 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat K. – K. (dalej: ZUS) wystąpił do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor NFZ) z wnioskiem o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej. Podał, że skarżąca nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia od dnia 1 listopada 1999 r., a w okresie tym posiadała inne tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

Decyzją z decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Dyrektor NFZ stwierdził, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 1 listopada 1999 r. do 31 marca 2001 r. oraz od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Prezes NFZ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Od niej D. R.-P. wniosła skargę do WSA w W. Sąd wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA//Wa 280/11 uchylił obie wymienione decyzje, które ze względu na wadliwie sporządzone uzasadnienie nie poddawały się kontroli. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd polecił organom uwzględnienie wszystkich zgromadzonych dowodów i odniesienie się do wszystkich okoliczności faktycznych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Dyrektor NFZ stwierdził, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 1 listopada 1999 r. do 31 marca 2001 r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...]) oraz od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. (wpis do ewidencji pod nr [...]).

Organ I instancji ustalił, że strona posiadała dwa wpisy do ewidencji, jeden jako działalność prowadzona w formie spółki cywilnej, drugi działalności jednoosobowej, nie dokonując jednak zgłoszenia do ubezpieczeń. Od 18 sierpnia 2008 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego. W okresie objętym decyzją do kwestii tych znajdowały zastosowanie trzy kolejne ustawy: do 31 marca 2003 r. ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), dalej: u.p.u.z., do 30 września 2004 r. ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), dalej: u.p.u. NFZ oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej: u.ś.o.z. Zgodnie z ich postanowieniami obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, przy czym od 20 września 2008 r. z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej; wcześniej zawieszenie takie było jedynie stanem faktycznym, a nie prawnym. Z przepisów art. 69 ust. 1 u.ś.o.z., art. 12 ust. 1 u.p.z. NFZ oraz art. 11 ust. 1 u.p.u.z. wynikało, że obowiązek ubezpieczenia powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie zatem do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej: u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia jej rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania.

W latach 2004-2008 skarżąca wykazywała jedynie przychody z tytułu najmu lokalu znajdującego się w budynku będącym jednym z miejsc prowadzonej działalności gospodarczej. W 2009 r. nie wykazała żadnych przychodów. Zatem w latach 2004-2008 nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji. Jednak lokal wynajmowała pod ekspozycję mebli, a asortyment ten figurował w ewidencji jako przedmiot jej działalności. Dlatego przyjęto, że lokal ten posiadał charakter składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą. Strona nie udowodniła bowiem, że lokal ten nie wchodził w skład środków trwałych przedsiębiorstwa, a osiągany z najmu dochód pochodził z innego źródła. Organ przyjął, że działalność gospodarcza w zakresie najmu prowadzona była w latach 2002-2008. Zaś w okresie 1999-2001 r. skarżąca nie udowodniła braku przychodów z tytułu wykonywania działalności gospodarczej. Stwierdził także, że działalność była prowadzona w 2009 r., ponieważ strona nie wystąpiła z formalnym wnioskiem o jej zawieszenie, choć możliwość taka istniała od 20 września 2008 r. Przy ustaleniach tych posłużył się domniemaniem faktycznym, że data wpisu do ewidencji była datą podjęcia i prowadzenia tej działalności aż do czasu jej wykreślenia.

Po rozpatrzeniu odwołania D. R.-P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Prezes NFZ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że strona posiadała dwa wpisy do ewidencji, pierwszy od 1 listopada 1999 r. do 16 czerwca 2005 r., drugi od 1 kwietnia 2001 r. do 15 listopada 2009 r. Nie dokonała w tym czasie zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Przy czym w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 17 sierpnia 2008 r. posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, a od 18 sierpnia 2008 r. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego. Figurowała też w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od 1 listopada 1999 r. do 28 września 2009 r. i wykazywała przychody z tytułu jej prowadzenia do 2008 r. W latach 2004-2008 skarżąca wykazywała jedynie przychody z najmu, a w 2009 r. nie wykazała żadnych przychodów. Zatem w latach 2004-2008 nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji. Jednak w ramach umowy najmu wynajęła lokal z przeznaczeniem na ekspozycję mebli, czyli asortymentu figurującego także jako przedmiot handlu w prowadzonej przez nią działalności. Ponadto, lokal ten stanowił część budynku mieszkalnego, w którym mieszka i jego adres wskazano jako jedno z miejsc wykonywania działalności. Dlatego organ uznał, że lokal ten posiadał charakter składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą, a w konsekwencji najem realizowany był w ramach prowadzonej działalności. Jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) [w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r.] przychodem z działalności gospodarczej są przychody z najmu (...), składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Strona nie udowodniła zaś, że lokal nie wchodził w skład środków trwałych przedsiębiorstwa. Dlatego brak było przesłanek do jednoznacznego stwierdzenia, że przychód wykazywany w latach 2002-2008 nie był związany z tą działalnością. To zaś oznaczało, że w okresie tym istniał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. D. R.-P. nie udowodniła ponadto, że przychodu z działalności gospodarczej nie osiągała także w latach 1999-2001.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem D. R.-P. wniosła do WSA w W. skargę. Zarzuciła w niej, że w dalszym ciągu stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony, ponieważ niezasadnie stwierdzono istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu rzekomo prowadzonej działalności gospodarczej. Obecne decyzje wydano na podstawie tego samego materiału dowodowego, co poprzednie uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w W. z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. VI SA/Wa 280/11. Podkreśliła, że faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynym źródłem przychodu był czynsz z najmu części domu, który błędnie wskazała w zeznaniach podatkowych jako przychód z działalności gospodarczej. Dlatego te z nich, które mogła, skorygowała. Ponadto, budynek nie figurował w ewidencji środków trwałych, której nie prowadziła. Zarzuciła też, że decyzje są wewnętrznie sprzeczne, ponieważ organy stwierdziły w nich, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, ale jednak przyjęły, że ciążył na niej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej działalności.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wydany w przedmiotowej sprawie wyrok z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. VI SA/Wa 280/11 nie zakończył tego postępowania. Obligował on jedynie organy do ponownego rozpatrzenia sprawy. Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że została wydana zgodnie z prawem. W okresie objętym postępowaniem rzeczywiście obowiązywały trzy różne akty prawne dotyczące powszechnego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W ustawach tych jednolicie stanowiono, że obowiązek ten powstawał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. A zatem zgodnie z art. 13 pkt 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Po nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888), od 20 września 2008 r. obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawą nowelizującą zmieniono także ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), dalej: u.s.d.g. i w ten sposób umożliwiono przedsiębiorcy niezatrudniającemu pracowników, na jego wniosek, zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej na okres od 1 do 24 miesięcy. Tak więc, dopiero od 20 września 2008 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą uzyskały możliwość wyłączenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej. W myśl art. 2 u.s.d.g. działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Tak więc obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego pokrywa się z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania temu obowiązkowi wyznaczone zostały zasadniczo przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia. Dlatego na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłaszania do ewidencji wszelkich zmian. Zarejestrowanie działalności wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Obowiązek ten ustaje dopiero przez wykreślenie wpisu z ewidencji lub odnotowanie w ewidencji przerwy w jej prowadzeniu. Wpis do ewidencji rodzi domniemanie prowadzenia działalności, które może zostać obalone w drodze przeciwdowodu. Jednak jego przeprowadzenie obciąża stronę.

Mając na względzie powyższe Sąd I instancji uznał, że w świetle ustaleń faktycznych sprawy, skarżąca podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu od 1999 r. do 2009 r. kiedy wpis w ewidencji został wykreślony. Dodatkowo, do dnia 20 września 2008 r. nie istniała prawna możliwość zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego był tożsamy z czasem prowadzenia tej działalności według rejestru. Konieczność wykazania istnienia usprawiedliwionych ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności obciążał skarżącą, z czego się nie wywiązała. Wprawdzie nie prowadziła działalności w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji, to jednak na podstawie umowy od 1 maja 2002 r. wynajęła lokal posiadający charakter składnika majątku związanego z tą działalnością. Za oceną taką przemawiał cel najmu (ekspozycja mebli), który pokrywał się z przedmiotem działalności skarżącej (handel detaliczny i hurtowy meblami), jak i miejsce jej prowadzenia (M., ul. S. [...]). Skarżąca w latach 1999-2003 i w 2009 r. nie wykazała skutecznie, aby nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie że nie osiągała przychodów. Dlatego przyjęcie przez organy w tym okresie domniemania prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej było prawidłowe, a z tym wiązało się ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie zmienia tej oceny fakt posiadania kilku tytułów do ubezpieczenia, ponieważ w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., składka na nie opłacana jest z każdego tytułu odrębnie. Podobnie było pod rządami poprzednich aktów prawnych. Dlatego organy zasadnie przyjęły, że obowiązek ubezpieczenia istniał przez cały okres funkcjonowania wpisu w ewidencji.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 4 września 2012 r. wniosła D. R.-P., zaskarżając wyrok w całości i domagając się jego uchylenia oraz zasadzenia kosztów postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. wyrokowi temu zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i 144 p.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie stanu faktycznego w sprawie oraz nieprzedstawienie w sposób dostateczny toku rozumowania będącego podstawą rozstrzygnięcia;

II. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 8 pkt 1 lit. c) u.p.u.z., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.u. NFZ, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 u.ś.o.z oraz art. 13 pkt 4 u.s.u.s. przez przyjęcie, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej;

2. art. 2 i art. 25 ust. 1 u.s.d.g. przez błędne przyjęcie rozumienia pojęcia "działalności gospodarczej" oraz uznania, że wpis do ewidencji ma charakter konstytutywny;

3. art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej: k.c. przez przyjęcie, że wynajmowana część budynku mogła stanowić część składową przedsiębiorstwa.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie wyjaśnił powodów, dla których uznał ustalenia organów za kompletne i prawidłowe, w szczególności odnoszące się do kwalifikacji umowy najmu jako związanej z działalnością gospodarczą. Organy powinny dążyć do prawdziwych ustaleń faktycznych, a nie jedynie ograniczać się do analizy przedstawianego przez stronę materiału dowodowego. Tymczasem wymagano od niej udowodnienia okoliczności negatywnej, że nie prowadziła działalności gospodarczej. Pominięto natomiast okoliczność, że złożyła w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) korektę zeznań podatkowych w zakresie przychodu z najmu. Sąd I instancji wprawdzie uznał, że w okresie 2004-2008 r. skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, ale pomimo tego przyjął, że wynajem może być elementem takiej działalności. Pominął jednak fakt, że może on być także źródłem dochodu osobistego. Jednorazowa umowa, nawet długotrwała, nie nosi cech działalności gospodarczej o jakich stanowi art. 2 u.s.d.g., lecz jest formą zwykłego rozporządzenia majątkiem osoby fizycznej. Dodatkowo zwróciła uwagę, że wskazanie jako miejsca prowadzenia działalności adresu zamieszkania nie oznacza, że dany budynek staje się składnikiem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. Wszak budynku tego nie wprowadzono do ewidencji środków trwałych. Natomiast bez znaczenia dla kwalifikacji danej umowy jest to, kto jest jej podmiotem i w jaki sposób będzie realizowana. Sam wpis do ewidencji ma charakter formalno-statystyczny i nie świadczy o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej.

W przekonaniu skarżącej organom nie udało się dowieść, że prowadziła działalność gospodarczą. Z kolei Sąd stwierdzając, że w latach 1999-2003 i w 2009 r. skarżąca nie wykazała skutecznie, aby nie prowadziła działalności, a wykazała tylko brak dochodów, przyznał jednak, że w latach 2004-2008 nie prowadziła działalności. To zaś powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., skoro obejmuje ona okres od 1999 do 2009 r.

Prezes NFZ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna D. R.-P. oparta została na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, Sąd II instancji jest zobowiązany odnieść się w pierwszej kolejności do naruszeń prawa procesowego, gdyż dopiero wyeliminowanie tych wad w postępowaniu przed Sądem I instancji daje podstawę do oceny sposobu wykładni lub stosowania przepisów materialnych.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu I instancji i akt sprawy wskazuje, że WSA w W. kontrolując zaskarżoną decyzję poprawnie ocenił i zakwalifikował jako istotne dla sprawy te ustalenia faktyczne, które decydowały o istocie sprawy, a bez wątpienia były nimi okoliczności związane z rejestracją przez skarżącą działalności gospodarczej. Sąd I instancji trafnie przyjął, że dla sprawy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej okolicznością istotną jest ustalenie, czy skarżąca kasacyjnie prowadziła taką działalność oraz ocena ustalonego w postępowaniu faktu wpisu działalności do ewidencji.

Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji został oparty na niekompletnych ustaleniach faktycznych poczynionych przez organy, a przez to narusza treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi. Stanowisko takie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu istotne jest ustalenie charakteru prawnego i znaczenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zatem okolicznością istotną dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest przesądzenie, czy D. R.-P. prowadziła działalność gospodarczą, skoro w skardze podnosiła, że z samego faktu rejestracji takiej działalności nie można wywodzić, że ta działalność była prowadzona, skoro podejmowane przez nią działania wskazują, że faktycznie skarżąca takiej działalności nie prowadziła, chociaż w okresie objętym skarżoną decyzją miała zarejestrowaną działalność gospodarczą.

W ocenie NSA Sąd I instancji dokonał w tym zakresie poprawnej oceny postępowania prowadzonego przez organy. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 20 września 2008 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym wpis do ewidencji działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne, że przedsiębiorca figurujący w ewidencji prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu u.s.d.g. Przedsiębiorca mógł to domniemanie wzruszyć wykazując, że mimo wpisu takiej działalności nie prowadził. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Wykazanie przez przedsiębiorcę, że działalność była zawieszona w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że nie istniał w tym czasie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06, dostępny w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA w obecnym składzie ten pogląd podziela. Od dnia 20 września 2008 r. wprowadzono do u.s.d.g. zmianę polegającą na sformalizowaniu zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. Od tej pory o zawieszeniu działalności gospodarczej można mówić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zgłosił ten fakt do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżąca takiego zgłoszenia nie dokonała, a więc zarzut, że nie prowadziła działalności gospodarczej w okresach objętych postępowaniem należy uznać za chybiony. Skarżąca sama swoją aktywność zawodową w tym okresie traktowała jako działalność gospodarczą, składając deklaracje podatkowe z działalności gospodarczej. Nie ma też żadnych podstaw do tego, by uznać, że brak dochodów z działalności jest równoznaczny z zawieszeniem prowadzenia działalności gospodarczej, zwalniającym z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Zdaniem NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, art. 8 pkt 1 lit. c) u.p.z.u., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.z. NFZ oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 u.ś.o.z. w zw. z art. 13 pkt 4 u.s.u.s. Poza sporem pozostaje, a przyznaje to wprost w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca, że wskazane w zarzucie przepisy stanowią, że okres objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z okresem prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem przyjęcie, że wpis do ewidencji potwierdza domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej, którego skarżąca nie obaliła musi skutkować stwierdzeniem, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów wskazanych w zarzucie.

W świetle tych ustaleń zupełnie chybiony jest zarzut naruszenia przez WSA w W. treści art. 551 k.c. Podkreślić należy, że ten Sąd nie mógł naruszyć przepisu, którego nie mógł stosować, bo zakres kognicji sądu administracyjnego nie rozciąga się na stosowanie przepisów prawa cywilnego.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną.