Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 107/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.4
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art.91
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miasta S. podjęła [...] kwietnia 2020 r. Uchwałę Nr [...] w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S. (Dz. Urz. Woj. Z. z 2020 r., poz. 2214, dalej: "uchwała"). Materialnoprawną podstawę uchwały stanowiły przepisy art. 4 ust. 1, 2, 2a pkt 1, 4 i 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2010, 2020 oraz z 2020 r. poz. 150 i 284, dalej: "u.c.p.g.").

Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej [...] w S. (Prokurator, Skarżący) wniósł do Sądu skargę na ww. uchwałę, podnosząc zarzuty istotnego naruszenia prawa, tj.:

art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r, Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja"), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm., dalej: "u.s.g."), art. 4 ust. 2 u.c.p.g. w postaci przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w § 5 ust.1, 2 i 3 uchwały, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami można przeprowadzać na terenie nieruchomości pod warunkiem mycia wyłącznie nadwozi samochodowych bez dodatku preparatów lub środków chemicznych oraz że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi mogą obejmować jedynie drobne naprawy związane z bieżącą eksploatacją pojazdów samochodowych;

art. 7 Konstytucji, art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 4 ust. 2 u.c.p.g. poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego określonego w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., w świetle którego w Regulaminie rada gminy wyznacza obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzenia, co oznacza, że rada gminy zobowiązana jest do wskazania w Regulaminie konkretnych obszarów w obrębie własności gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji a nie tak, jak uczyniono to w skarżonym przepisie uchwały (§ 31 Regulaminu), do objęcia tym obowiązkiem całego obszaru Miasta S..

Wobec powyższego Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie zaskarżonych § 5 oraz § 31.

Prokurator przywołał treść przepisów prawa, na których oparł skargę.

W uzasadnieniu wskazał, że Rada Miasta S. uchwalając objętą skargą uchwałę i określając szczegółowe regulacje omawianego aktu prawa miejscowego nie mogła wykraczać poza granice upoważnienia określone w art. 4 ust. 2 u.c.p.g.

Dalej Prokurator zauważył, że przyznana radzie gminy kompetencja do uchwalenia przedmiotowego Regulaminu ograniczona zastała do ustalenia w regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania jest zamknięty, to organ może ustanawiać regulacje prawne tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Rada gminy nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Odnieść to należy zarówno do zakresu spraw, które mają być objęte regulaminem (należy w nim uregulować wszelkie kwestie wskazane w przytoczonym upoważnieniu, ale zarazem nic więcej), ale także do kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania czy też zmieniania nim materii ustawowej i zamieszczania w regulaminie przepisów z nią sprzecznych (jak też z innymi aktami wyższego rzędu).

Skarżący wskazał, że organ powinien postępować zgodnie z zasadami prawidłowej legislacji zawartymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Zawarte w tym akcie dyrektywy określają bowiem podstawowe zasady tworzenia poprawnej legislacji. Te zaś wyraźnie stanowią, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia) oraz nie powtarza się w nim przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (§ 118 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia).

Dalej, Prokurator wskazał, że zasadny jest zarzut przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie w § 5 ust. 2 i 3 Regulaminu ograniczenia możliwości mycia pojazdów samochodowych wyłącznie w części obejmującej nadwozia, wprowadzenie w § 5 ust. 1 tego aktu ograniczenia możliwości naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi wyłącznie w zakresie wykonywania drobnych napraw. Z porównania treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 u.c.p.g. i wywodzących się z ustawy zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wynika, że treść § 5 ust. 2 i 3 Regulaminu jako wkraczająca, ingerująca bez odpowiedniego upoważnienia w prawa podmiotowe jednostki, w tym w prawo własności, wychodzi tym samym poza zakres upoważnienia ustawowego. W ramach postanowień u.c.p.g. brak jest norm, z których wynikałoby upoważnienie dla lokalnego organu prawotwórczego do regulacji, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się wyłącznie w części obejmującej mycie nadwozia samochodu. Taka norma ogranicza prawo własności, ograniczając zakres korzystania z nieruchomości, a także zakres dozwolonych zachowań stanowiąc w nieuzasadniony sposób o myciu wyłącznie nadwozia samochodu. Takie same zastrzeżenia budzi, w ocenie Prokurator, treść Regulaminu w zakresie sformułowania, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi dotyczyć może jedynie drobnych napraw. Przepis ten przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa (art. 2 Konstytucji), gdyż posługuje się niewymiernym prawnie pojęciem drobnych napraw, wychodząc tym samym poza granice upoważnienia ustawowego i godząc w sposób nieuzasadniony w prawo własności i równości.

Skarżący doszedł też do wniosku, że zapis § 31 Regulaminu jest niezgodny z prawem. Stanowi on, że obowiązkowej deratyzacji podlegają nieruchomości zabudowane na całym obszarze Miasta. Objęcie obowiązkiem deratyzacji nieruchomości zabudowanych na całym obszarze Miasta jest niezgodne z art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., który zobowiązuje do wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia. Celem wskazanej regulacji jest zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji, a nie jak uczyniono to w § 31 Regulaminu, do objęcia tym obowiązkiem całego obszaru Miasta. Skarżący zauważył, że gdyby ustawodawca chciał objąć deratyzacją wszystkie zabudowane nieruchomości na terenie gminy, niewątpliwie byłby to uczynił wskazując chociażby tylko wymóg określenia terminów deratyzacji. W przepisie art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. wyraźnie natomiast stanowi zarówno o terminie deratyzacji jak i o podlegających wyznaczeniu obszarach deratyzacji. Nie ma w tym przepisie mowy o obciążeniu obowiązkiem deratyzacji wszystkich nieruchomości zabudowanych na obszarze gminy. Zatem, objęcie tym obowiązkiem całego obszaru Miasta jest naruszeniem upoważnienia ustawowego zawartego w tym przepisie.

Końcowo Prokurator wskazał, że tożsame zarzuty były przedmiotem orzeczenia WSA w Szczecinie w wyrokach z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 159/20, co do wcześniej obowiązującej na terenie Gminy Miasto S. uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W ocenie organu, uchwalając Regulamin nie wykroczono poza delegację ustawową, a jego postanowienia nie naruszają przepisów prawa. Organ szczegółowo odniósł się do każdego z podniesionych zarzutów.

Końcowo organ wyjaśnił, że przedmiotowy Regulamin został przyjęty uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S., która była badana, w trybie art. 91 u.s.g., przez Wojewodę Z., który nie stwierdził, że jest niezgodna z prawem i nie wydał w stosunku do niej rozstrzygnięć nadzorczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem skargi stała się uchwała Rady Miasta S. nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S..

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczone są przepisami ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.).

W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym w doktrynie i orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, iż nie każde, lecz tylko istotne naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał.

Podstawową regułą działania administracji w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić zatem należy, że poddana kontroli sądowej uchwała, stanowiąca – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – akt prawa miejscowego, powinna być przede wszystkim zgodna z przepisami tej ustawy.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zakwestionowanej uchwały, którą wprowadzono Regulamin utrzymania czystości i porządku na terminie Gminy Miasto S., wykazała bezzasadność zarzutów skargi.

Część z zarzutów skargi dotyczy przekroczenia przez Radę upoważnienia ustawowego i nałożenia na adresatów Regulaminu obowiązków, do których ustanowienia Rada nie posiadała uprawnień.

Celowym zatem jest przypomnienie, że zakres unormowań Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określają przepisy art. 4 u.c.p.g.

W art. 4 ust. 2 ww. ustawy, według stanu prawnego na dzień podjęcia uchwały, określono zakres delegacji ustawowej organu gminy stanowiąc, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie:

a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,

b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,

c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;

2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony)

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Jak wynika z ww. przepisu, wśród zasad obejmujących utrzymanie czystości i porządku na terenie nieruchomości, prawodawca lokalny winien ustalić np. szczegółowe zasady dotyczące mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi.

Mając na uwadze powyższe nie sposób przyjąć jakoby uregulowanie w § 5 ust. 2 i 3 uchwały, w którym wskazano, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami można przeprowadzać na terenie nieruchomości pod warunkiem mycia wyłącznie nadwozi samochodowych bez dodatku preparatów lub środków chemicznych oraz że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie pod warunkiem dokonywania drobnych napraw przekraczało zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d) u.c.p.g. Skoro materia ta mieści się w pojęciu wymagań w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, które winny znaleźć się w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S., Rada Miasta S. mogła takie wymagania sformułować. Mogła także określić, że poza myjniami na terenie nieruchomości można myć jedynie nadwozia samochodowe bez dodatku preparatów lub środków chemicznych, a naprawy poza warsztatami samochodowymi powinny ograniczać się jedynie do drobnych napraw związanych z bieżącą eksploatacją pojazdów samochodowych.

Tak więc, w ocenie Sądu, zarzut Prokuratora jest niezasadny, gdyż Rada Miejska w § 5 ust. 1. 2, 3 i 4 regulaminu, na podstawie delegacji ustawowej, dokonała uszczegółowienia zasad utrzymania czystości i porządku. Nie sposób podzielić też zarzutu Prokuratora, że zakwestionowane przez niego regulacje stanowią ograniczenie prawa własności. Gdyby zaakceptować takie stanowisko należałoby stanąć na stanowisku, że właściciel nieruchomości nie jest w żaden sposób ograniczony w korzystaniu w niej, niezależnie od jej przeznaczenia.

Podkreślić należy, że podjęte w kontrolowanej uchwale regulacje, mają na celu m.in. ochronę środowiska naturalnego. Z tego względu wymogi mycia pojazdu samochodowego, poza profesjonalnymi myjniami, ukształtowane zostały w Regulaminie odrębnie dla nadwozia pojazdu oraz całego pojazdu samochodowego, co należy uznać za oczywiste i dopuszczalne. Jak wskazano, do mycia nadwozia pojazdu należy użyć wody niezawierającej preparatów i środków chemicznych (§ 5 ust. 2 pkt 1 Regulaminu).

Powstające w wyniku tej czynności ścieki należy odprowadzić do sieci kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej lub zbiornika bezodpływowego lub mają one być unieszkodliwiane w przydomowych oczyszczalniach ścieków oraz nie mogą być odprowadzane bezpośrednio do wód i gleby oraz kanalizacji deszczowej (§ 5 ust. 4 pkt 1 Regulaminu).

Dla każdego użytkownika pojazdu samochodowego jest oczywiste, że głównie zimą to właśnie na podwoziu osadza się najwięcej zanieczyszczeń, błota, soli i innych środków chemicznych, które bezpośrednio przyczyniają się do powstawania korozji. Oczyszczenie podwozia pojazdu wymaga skorzystania z podnośnika lub odpowiedniego najazdu czy kanału z odprowadzaniem wody, a zatem wymagania dotyczące mycia tej części pojazdu istotnie różnią się od mycia nadwozia pojazdu. Ratio legis tych regulacji niewątpliwie wynika z ochrony środowiska naturalnego i zapewnienia jak najmniejszej uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich w sytuacji, gdy rzeczą powszechnie wiadomą jest, iż mycie podwozia pojazdu generuje znacznie więcej zanieczyszczeń niż mycie nadwozia, tak samo jak wykonywanie innych napraw niż tych związanych z bieżącą eksploatacją pojazdów. Kwestii tej nie można zatem analizować wyłączne poprzez nienaruszalne prawo własności czy też stosunki sąsiedzkie.

W ust. 4 i 5 wskazano enumeratywnie warunki w jakich może odbywać się mycie i naprawa pojazdów, jak również zakazano napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, jeżeli naprawy te mogą spowodować zagrożenie dla środowiska naturalnego.

W ocenie Sądu, zasadnie i wyczerpująco Rada Miejska w § 5 ust. 4 Regulaminu dokonała uszczegółowienia zasad utrzymania czystości i porządku, mając na celu zbieranie odpadów komunalnych i nieczystości płynnych, mających negatywny wpływ na środowisko naturalne.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego, drobne naprawy pojazdów związane z bieżącą eksploatacją pojazdów niewątpliwie nie są pojęciem "niewymiernie prawnym". Doprecyzowanie drobnych napraw przez użycie pojęcia bieżących eksploatacji pojazdów jawi się jako wystarczające, dookreślone, używane powszechnie w obrocie i o jednoznacznym desygnacie.

Zgodnie z art. 140 K.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy.

Sąd nie dostrzega zatem w zakwestionowanych przez Prokuratora regulacjach ograniczenia prawa własności skoro społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości nie obejmuje prowadzenia myjni samochodowej czy warsztatu samochodowego. Poza tym, oczywisty jest wymóg z § 5 ust. 1 Regulaminu, na który Prokurator wskazał w zarzutach skargi, że jeżeli ktoś chce dokonać naprawy pojazdu samochodowego na terenie należącym do innej osoby, to powinien wcześniej przed przystąpieniem do pracy, uzyskać zgodę tej osoby na przeprowadzenie danych czynności. Dopiero przystąpienie do naprawy pojazdu na cudzym gruncie bez uzyskania pozwolenia od właściciela danej nieruchomości byłoby naruszeniem prawa własności właściciela nieruchomości, na której naprawa jest przeprowadzana. Te same uwagi można odnieść do mycia pojazdu samochodowego na cudzym gruncie. Jak wynikało z § 5 ust. 1 Regulaminu, w tym przepisie również Rada Miejska zamieściła zapis o zgodzie właściciela nieruchomości, na którym ma zostać umyty pojazd samochodowy poza myjnią.

W ocenie Sądu, Rada Miejska uprawiona była, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., do określenia szczegółowych zasad oraz wymogów utrzymania czystości i porządku. Faktem jest, że warunek z § 5 ust. 5 Regulaminu w zakresie dokonywania drobnych napraw na terenie nieruchomości jest ogólny, lecz dzięki temu w treści regulaminu uniknięto zbędnej kazuistyki w zakresie zabezpieczenia przed skażeniem wody i ziemi przez poszczególne rodzaje płynów eksploatacyjnych, pochodzących z pojazdów samochodowych. Adresatem normy jest osoba naprawiająca pojazd samochodowy poza warsztatem naprawczym, czyli w założeniu osoba, mająca odpowiednią wiedzę, umożliwiającą ją dokonanie samodzielnej naprawy pojazdu. Trudno przyjąć, że taka osoba nie wie, jakie płyny eksploatacyjne występują w pojeździe i w jaki sposób dokonuje się ich wymiany. Zapis § 5 ust. 5 Regulaminu wprowadza wymóg, dla osób dokonujących naprawy pojazdu, zabezpieczenia przed przedostaniem się płynów eksploatacyjnych z pojazdów samochodowych do wód i ziemi. Chodzi zatem o to, by osoba, dokonująca naprawy pojazdu, np. nie wylewała (nie wyrzucała) zużytego oleju napędowego, płynów hamulcowych, płynów z chłodnicy, płynów ze spryskiwaczy, płynów z klimatyzatorów czy smarów wprost do kanalizacji sanitarnej, czy też na grunt, aby nie dochodziło do skarżenia środowiska. Zabezpieczenie pojazdu przed przedostaniem się płynów eksploatacyjnych z samochodu do wody i gruntu może być różne w zależności, jaka usterka podlega naprawie. Trzeba pamiętać, że przepisy powinny być uchwalane, aby zapewnić również ich elastyczne stosowanie. Tym samym, wskazane są niekiedy uogólnienia, żeby w przypadku zmiany okoliczności faktycznych nie było konieczności zmiany zapisów aktu prawnego, do czego prowadzi nadmierna kazuistyka przepisów. Przykładowo upowszechnienie się pojazdów elektrycznych, wymagałoby odpowiednich zapisów o zabezpieczeniu przed wylaniem płynów z akumulatorów.

W ocenie Sądu, pojęcie użyte w uchwale pojęcia "drobne naprawy" czy "bieżąca eksploatacja" są czytelne dla mieszkańców gmin i dla przeciętnego kierującego pojazdem samochodowym, tym bardziej, że jednocześnie wskazano, na sposób postępowania z odpadami i płynami powstałymi w przypadku takich napraw. Ponadto, budowa i obsługa samochodu stanowi część kursu oraz egzaminu na prawo jazdy. Właścicielom pojazdów wiadome jest zatem, jakie naprawy są związane z bieżącą eksploatacją pojazdów.

Dopuszczenie zatem dokonywania drobnych napraw pojazdów realizuje realne potrzeby mieszkańców, a analizując cały zapis § 5 stwierdzić należy, że materia ta w regulaminie została uregulowana w sposób właściwy i wyczerpujący.

Sądowi trudno sobie wyobrazić wymienianie w Regulaminie, jakiego rodzaju naprawy mogą być dokonywane przez posiadanych pojazdów w obrębie ich nieruchomości. Z pewnością takie oczekiwanie Prokuratora doprowadziłoby do zbyt daleko idącej kazuistyki, a nie można wykluczyć, że w przypadku pominięcia którejś z drobnych napraw Skarżący ponownie doszedłby do przekonania, że taka regulacja stanowi naruszenie prawa własności.

Zdaniem Sądu, nie jest również trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o czystości w zakresie, w jakim w zaskarżonej uchwale nie wskazano konkretnych obszarów podlegających deratyzacji, ograniczając się do nałożenia obowiązku podjęcia takich działań na terenie całej gminy. W ocenie Sądu, z przywołanych na wstępie regulacji konstytucyjnych oraz tych, które wynikają zarówno z ustawy o samorządzie gminnym jak i z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie da się wyprowadzić obowiązku wskazania obszaru deratyzacji, rozumianego jako ściśle określony fragment terytorium gminy. Ustalenie, a następnie wskazanie konkretnych obszarów gminy, jak również częstotliwości podejmowanych w tym zakresie działań są wyłączną kompetencją gminy, gdyż to właśnie jej organy są najlepiej zorientowane gdzie i w jakim zakresie konieczne jest podjęcie działań deratyzacyjnych. O ile więc wspomniane organy będą dysponowały wiedzą, że problem występowania gryzoni istnieje na terenie całej gminy czy tez miasta, to wówczas nie tylko mogą, a wręcz powinny akcją deratyzacyjną objąć cały ten obszar. Nie można zatem w takim przypadku czynić Radzie Miasta jakichkolwiek zarzutów.

Wykładnia logiczna art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. nie wyklucza z góry możliwości wskazania całego obszaru miasta jako objętego deratyzacją. Inna byłaby natomiast sytuacja, gdyby gmina w ogóle nie określiła obszaru deratyzacji, zrobiła to w sposób nieprecyzyjny, bądź też nie wskazała terminów jej przeprowadzenia. Kazuistyczne określenie obszarów deratyzacji jest bowiem uzasadnione wówczas, gdy występowanie szczurów (lub innych gryzoni) nie dotyczy całego obszaru gminy czy miasta. Jednocześnie wskazać należy, że w § 31 wskazano, że "deratyzację przeprowadza się coroczne na całym obszarze Miasta S.". Niewątpliwym jest, że teren Miasta S. jest obszarem wydzielonym administracyjnie, a zatem nie sposób przyjąć, że nie jest to wskazanie obszaru podlegającego deratyzacji lub, jak twierdzi Prokurator wskazaniem nie dość konkretnym. Wbrew wywodom Prokuratora, obszaru deratyzacji nie ograniczono wyłącznie do nieruchomości zabudowanych na terenie Miasta S., co wydaje się oczywiste, gdyż szczury występują także na nieruchomościach niezabudowanych.

Z powyższych względów Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w wyrokach sądów administracyjnych przywołanych przez Skarżącego, w których zajęto odmienne stanowisko.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych