Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1010/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant Sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262, 262¹ ust. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Spółkę z o.o. [...] w C., utrzymał w mocy uprzednio wydane w sprawie postanowienie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...]r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją z dnia [...] r. nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.

Przedstawiając stan faktyczny oraz argumentację prawną organ odwoławczy podał, że Spółka wystosowała do Izby Celnej wniosek z dnia [...]r. stanowiący "wezwanie do zapłaty na rzecz [...]Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych", które dotyczyły decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...]z dnia [...]r. uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/I/SA/Ka 2204/03.

Przedmiotowy wniosek zawierał ponadto wezwanie do zwrotu:

- należności głównej w kwocie [...]zł,

- odsetek od należności głównej wyliczonych na dzień [...]r. w kwocie [...]zł,

- niezapłaconej części odsetek należnych na dzień [...]r. w kwocie [...]zł.

Powyższe żądane było konsekwencją zarachowania przez Spółkę zwróconych należności celnych, proporcjonalnie na należność główną (cło) i odsetki, co powoduje, że od pozostałej do zwrotu kwoty należności głównej dalej biegną odsetki.

Pismem z dnia [...]r. wyjaśniono wnioskodawcy, że kwestia zapłaty odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego jest przedmiotem odrębnego postępowania odwoławczego w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt 3/S.A./Ka 2202-2214/03). Natomiast w kwestii zwrotu należności głównej poinformowano, że decyzja nr [...] zarządzająca zwrot należności celnych w kwocie [...] zł została wykonana w całości [...]r. – na konto firmy dokonano przelewu w powyższej kwocie (cło) oraz w kwocie [...] zł (odsetki wyrównawcze). Decyzja ta została doręczona w dniu [...]r. i stała się decyzją ostateczną, gdyż nie została zaskarżona. Mając na względzie tą okoliczność organ celny poinformował stronę, iż wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania, stwierdzenie jej nieważności, uchylenie lub zmiana ze względu na ważny interes strony). W związku z powyższym organ celny wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o podanie konkretnego przepisu stanowiącego podstawę do wzruszenie decyzji ostatecznej oraz do uiszczenia w trybie art. 169 ordynacji podatkowej opłaty skarbowej w kwocie 5 zł.

W odpowiedzi z [...]r. Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła, a jedynie jej prawidłowego wykonania z uwzględnieniem należnych odsetek i rozliczenia według zapisu art. 55 § 2 i art. 78a ordynacji podatkowej. Podkreślono, że przedmiotowy wniosek nie stanowi żądania wszczęcia odrębnego postępowania, lecz stanowi pismo złożone w toku toczącego się postępowania o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych. W konsekwencji Spółka uznała za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej. Dodatkowo w piśmie z [...]r. ponownie zaakcentowano, że spółka kwestionuje jednie kwestię sposobu rozliczenia przez organ celny decyzji o zwrocie cła i wzywa do zapłaty zgodnie z przedstawionym sposobem zarachowania.

Pismem z dnia [...]r. organ celny poinformował dodatkowo Spółkę, iż jej wnioski w części dotyczącej zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych zostały włączone do sprawy dotyczącej ponownego rozpoznania odwołania w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach sygn. akt 3/I/SA/Ka 2204/03.

Spółka nie wniosła żądanej opłaty.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, na podstawie art. 169 § 4 ordynacji podatkowej, iż strona nie uzupełniła braków podania i postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...]r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.

Na postanowienie to Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku strony co do meritum. Argumentowała, iż stronie powinna zostać zwrócona łączna kwota [...]zł, stanowiąca sumę nienależnie pobranego cła, odsetek wyrównawczych i odsetek od tych kwot. Ponieważ faktycznie zwrócona w dniu [...]r. kwota była niższa (bez odsetek), to podlegała ona proporcjonalnemu rozliczeniu na należność celną i odsetki (należne na mocy decyzji z [...]r.), stosownie do dyspozycji art. 55 § 2 ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 5 Kodeksu celnego. Podniosła też, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika).

Dyrektor Izby Celnej nie uznał skuteczności zarzutów i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy poprzednio podjęte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu na wstępie podkreślił, iż tut. Izbie Celnej prowadzone były dwa odrębne postępowania:

- w sprawie zwrotu należności celnych,

- w sprawie zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych,

przy czym postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną, która została wykonana poprzez zwrot kwoty cła i odsetek wyrównawczych na rachunek bankowy Spółki. W tej sytuacji wniosek z dnia [...] r. w części wezwania do zwrotu należności głównej należało uznać jako odnoszący się do decyzji ostatecznej, a zatem korespondencja ze stroną miała na celu sprecyzowania żądania i podanie podstawy prawnej. Odwołał się przy tym do wyroku Sądu z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 2008/03, który potwierdza prawidłowość działania organu celnego, w sytuacji, gdy podanie strony nie spełnia wymogów określonych w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Zaakcentował też, iż skoro postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r., to trudno uznać, iż jest to wniosek o zwrot należności celnych, który nie podlega opłacie skarbowej. Końcowo wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie odsetek za zwłokę wraz z kwestią zasadności zastosowania na podstawie art. 250 § 5 Kodeksu celnego proporcjonalnego zaliczenia otrzymanego zwrotu na należność główną i odsetki była przedmiotem odrębnego postępowania. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...]r. nr [...], zarządzającej zapłatę odsetek od zwróconych należności celnych i odsetek wyrównawczych, którą Spółka [...]r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze z dnia [...]r. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił przy tym naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 w związku z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony wbrew dyspozycji tych przepisów. Zarzuty te stanowią powielenie zarzutów zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśnił ponownie, iż żądanie Spółki zawarte we wniosku z dnia [...]r. było podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy decyzji o zwrocie należności celnych, bowiem kwota zwróconych należności celnych podlegała zarachowaniu zgodnie z art. 55 § 2 ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, tak sprecyzowane żądanie nie zawierało braków formalnych i należało je rozpoznać merytorycznie. Natomiast organ celny pozostawił wniosek strony bez rozpoznania, ale w uzasadnieniu rozpoznał je w sposób merytoryczny, stwierdzając, że decyzja zarządzająca zwrot należności celnych została wykonana w całości oraz stała się ostateczna, dlatego żądanie zwrotu należności głównej podlegało rozpatrzeniu w postępowaniu nadzwyczajnym. Podtrzymał też zarzut bezzasadnego żądania opłaty skarbowej, bowiem wniosek strony nie dotyczył decyzji ostatecznej, ale sposobu jej wykonania, a nadto związany był z postępowaniem dotyczącym zwrotu należności celnych.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz zarzuty zawarte w skardze. Następnie uznał zarzuty skargi za bezpodstawne, wskazując, iż argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczące kwestii związanych z wydaniem decyzji zarządzającej zwrot należności celnych nie stanowiły merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, a kwestie związane z należnymi odsetkami za zwłokę były przedmiotem odrębnego postępowania. Następnie stwierdził, iż merytoryczne odniesienie się do żądania zwrotu należności głównej mogło nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej. Co do kwestii należnej opłaty skarbowej uznał interpretację strony skarżącej za rozszerzającą, bowiem wniosek o uruchomienie trybu nadzwyczajnego nie jest tożsamy z żądaniem zwrotu należności celnych (różne podstawy prawne: Ordynacja podatkowa, Kodeks celny).

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Nie można też organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić, iż wydając zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące przepisy procesowe.

Przypomnieć zatem należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] r. stanowiacego "wezwanie do zapłaty na rzecz [...]Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych". Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepis ten w § 1 stanowi, iż: "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie bez rozpatrzenia". Z kolei w § 2 ustanowiono zasadę, iż zacytowany przepis § 1 stosuje się również, jeżeli strona nie wniosła opłat, które zgodnie z odrębnymi przepisami powinny zostać uiszczone z góry. Natomiast zgodnie z § 4 organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Dodać też trzeba, iż stosownie do art. 168 § 2 ordynacji podatkowej podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Tak więc braki co do treści podania można podzielić na braki dotyczące osoby wnoszącej podanie, a zwłaszcza dotyczące adresu miejsca zamieszkania lub pobytu lub siedziby, albo miejsca prowadzenia działalności oraz braki dotyczące treści żądania. Zakres ten jest zatem szeroki, jednak zasadniczym brakiem w treści podania jest brak, uniemożliwiający nadanie podaniu właściwego biegu, a więc żądanie, które wyznacza przedmiot postępowania.

Odnosząc przedstawione uregulowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej Spółki z dnia [...]r. został tak sformułowany, iż w ocenie organu celnego uniemożliwiał nadanie właściwego biegu. Nie podano żadnej podstawy prawnej, jak i nie określono przedmiotu postępowania. W tym stanie rzeczy Izba Celna pismem z dnia [...]r. wezwała Spółkę do usunięcia braków formalnych podania szczegółowo przedstawiając swoje stanowisko w tym zakresie, a także do uiszczania stosownej opłaty skarbowej. Wezwanie to zawierało również pouczenie, iż nie usunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania/wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła, a wniosek stanowi żądanie o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych w sposób w nim określony. Uznała też za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, bowiem pismo to jest składane w toku toczącego postępowania.

Dodać należy, iż organ celny szczegółowo wyjaśniał, iż sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania.

W konkluzji stwierdzić należy, iż skarżąca Spółka nie zastosowała się do wezwania Izby Celnej z dnia [...]r.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie z dnia [...]r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia [...]r., które po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem.

Dokonując oceny przebiegu tego postępowania w świetle wyżej powołanego art. 169 ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki określone tym przepisem, a zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Natomiast jako bezskuteczne uznać trzeba argumenty skargi, ponieważ jej treść oparta została na nowej okoliczności, nie podnoszonej w toku postępowania przed organem celnym, a mianowicie, iż: "Żądanie strony zawarte w piśmie z [...]r. było natomiast podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy powyżej decyzji (...)". Podkreślić przy tym trzeba, iż skarżąca nie kwestionowała samej decyzji o zwrocie należności celnych, a organ celny na każdym etapie postępowania wyjaśniał, iż sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania. Konieczność prowadzenia odrębnych postępowań co do zwrotu należności celnych i wypłaty odsetek wynika zresztą z uregulowań zawartych w Kodeksie celnym. Mianowicie kwestie związane ze zwrotem należności celnych uregulowane są w art. 246, natomiast art. 250 § 3 wprost stanowi, iż od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Tak więc w postępowaniu dotyczącym odsetek konieczne jest ustalenie winy organu celnego oraz całkowitego braku winy dłużnika.

Podobnie należy ocenić stanowisko skarżącej w kwestii wezwania do uiszczenia opłaty skarbowej, przy czym strona powołuje się na zapis załącznika do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika). Zaakcentować zatem trzeba, iż w orzecznictwie powszechny jest pogląd, iż wszelkie ulgi i zwolnienia należy interpretować ściśle, a zatem na tej podstawie wyłącznie podania dotyczące zwrotu należności celnych są zwolnione od opłaty skarbowej, a jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną.

Działając zatem na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.