Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 94, art. 95
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie, art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2, 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1782), art. 127 § 1 i 2, art. 13 8 § 1 pkt 1, art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: kpa), § 3 a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 864 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. Z. (wnioskodawca, odwołujący, skarżący) od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w C. z [...] r. Nr [...] odmawiającej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul: [...], postanowił utrzymać w mocy tę decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w niżej opisanym stanie faktycznym i prawnym.

S. Z., funkcjonariusz Komisariatu Policji [...] w C., wnioskiem z [...] r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w C. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...], składającego się z 2 pokoi, kuchni i przynależności, powierzchni mieszkalnej 21m2 i powierzchni użytkowej 39,20 m2.

Policjant przyjęty został do służby [...] r. natomiast funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany [...] r.

Na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] umowy sprzedaży z [...] r., wnioskodawca wraz z żoną R. uzyskał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w C.. Lokal składa się z 3 izb o powierzchni użytkowej 39,20m2 i powierzchni mieszkalnej 21 m2 (wskazanej przez policjanta we wniosku). Funkcjonariusz dotychczas zamieszkiwał w domu matki A. G. w N., ul. [...].

Oświadczeniem z [...] r. wnioskodawca poinformował, że wynajmuje od matki A. G. pomieszczenia o powierzchni około 120m2, w N. ul. [...], gdzie zamieszkuje wraz z żoną R. i synem S.. W domu mieszka łącznie 5 osób. Natomiast we wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej podał, że dom ten ma 80m2 powierzchni mieszkalnej i wynajmuje go na podstawie ustnej umowy. Policjant posiada uprawnienia do 3 norm zaludnienia, tj. prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej od 21 do 30 m2.

Komendant Miejski Policji w C. po rozpatrzeniu okoliczności faktycznych i prawnych w sprawie, decyzją z [...] r. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Uznał, posługując się na art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, że jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, to nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego określonego art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, w konsekwencji czego nie spełnia również niezbędnej przesłanki do przyznania pomocy finansowej.

Zgodnie z oświadczeniem funkcjonariusza z [...] r., wynajmuje on na podstawie umowy ustnej od matki A. G. do wyłącznego korzystania pomieszczenia o powierzchni ok. 120 m2. Wynajmowany dom składa się z trzech pokoi, powierzchnia mieszkalna wynosi 80 m2 i spełnia normy zaludnienia przewidziane dla policjanta posiadającego trzyosobową rodzinę.

Dom należy do osoby najbliższej dla funkcjonariusza, a w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnienie części budynku do wyłącznego korzystania, mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem zależnym rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie. Funkcjonariusz zamieszkuje w sposób długotrwały z osobami sobie bliskimi i jest posiadaczem zależnym w domu, gdzie są spełnione normy zaludnienia.

Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył w terminie odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przyznanie pomocy finansowej.

Uzasadnił, że przy wydaniu decyzji przyjęto błędną interpretację, a także zastosowano błędną podstawę prawną § 2 pkt 1 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zastosowano błędną interpretację art. 336 kc, gdyż posiadacz zależny zawsze będzie miał ograniczone prawo w zakresie rozporządzana rzeczą, a stan faktyczny w przypadku użytkowania cudzej rzeczy może szybko się zmienić, gdyż często jest to spowodowane różnymi życiowymi sytuacjami, w tym przypadku niezależnymi od osoby wnoszącej o zmianę przedmiotowej decyzji administracyjnej. Stwierdził, że osoba uprawniona do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego musiałaby być prawdopodobnie osobą bezdomną. Natomiast mieszkanie "kątem" u najbliższej rodziny powoduje niespełnienie wymogu określonego w przepisach, co może powodować uczucie niesprawiedliwości i rodzić wątpliwości, co do społecznego-gospodarczego charakteru tych przepisów na gruncie art. 5 k.c.

Organ II instancji, na podstawie art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wystąpił do wnioskodawcy o uzupełnienie materiału dowodowego o informację: z ilu dokładnie pomieszczeń i o jakiej powierzchni mieszkalnej składa się dom jednorodzinny położony w N., ul. [...] oraz o przedłożenie oświadczenia przedstawiającego czas dojazdu łącznie z przesiadkami z miejscowości zamieszkania do miejsca pełnienia służby.

W odpowiedzi, pismem z [...] r., policjant poinformował, że brak jest podstawy prawnej do żądania udzielenia przez niego powyższych informacji.

Organ II instancji podjął decyzję na podstawie zebranego dotychczas materiału dowodowego. Ponadto ustalił, że z miejscowości N. do C. i z powrotem czas dojazdu wynosi około 79 minut. Wobec czego uznano, że N. jest miejscowością pobliską do C. w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, a zatem zajmowany przez policjanta dom znajdował się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia przez niego służby.

Z akt sprawy wnika, że strona wraz z rodziną dotychczas zamieszkiwała w wynajmowanym od matki domu położonym w N., ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 80m2 i zapewnia normy zaludnienia dla trzyosobowej rodziny.

Wnioskodawca, na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, złożył [...] r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w C., ul. [...] , którego stał się właścicielem [...] r. na podstawie umową sprzedaży i uważa, że świadczenie jest mu należne, gdyż błędnie przyjęto, że jest posiadaczem domu, którego matka jest właścicielem.

Zdaniem organu II instancji, analiza przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji oraz wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych prowadzi do odmiennych wniosków. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, co ma zapewnić prawidłowe pełnienie służby, a ponadto stworzyć warunki niezbędne do założenia rodziny i prowadzenia normalnego życia rodzinnego.

Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności poprzez: prawo do przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy).

Z powyższego wynika, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie w formie rzeczowej, poprzez przydział mieszkania bądź w zastępczej formie finansowej, poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy pragmatycznej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Regulacje prawne w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji wynikają ze specyfiki służby w Policji, której nieodłącznym elementem jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a więc ich gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w określonym miejscu w każdym czasie. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r. (sygn. akt OPS 1/99,ONSA 1999/3/77) wskazano, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy.

Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy".

Należy przyjąć, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jako zastępcza (subsydiarna) forma realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia przez policjanta, który legitymuje się prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 90 w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy). Z tego powodu prawo do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, przysługuje w przypadku, gdy określony policjant spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego.

Uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Oznacza to, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy.

Jeżeli policjant lub jego małżonek posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny/dom jednorodzinny spełniający przysługujące policjantowi normy zaludnienia, to należy, co do zasady przyjąć, że ustawowy cel posiadania przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jest spełniony i tym samym funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Analiza przepisów ustawy o Policji, regulujących kwestię pomocy mieszkaniowej, prowadzi do oceny, że w dacie, tj. [...] r. składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej, wnioskodawca był już w posiadaniu domu jednorodzinnego, położonego w N. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia, który znajduje się w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby.

Zauważyć trzeba, że ustawodawca nie sprecyzował, jak należy rozumieć "posiadanie", co oznacza, że posiadanie lokalu na podstawie każdego tytułu prawnego powoduje brak powyższego uprawnienia.

Ustawa pragmatyczna nie objaśnia pojęcia "posiadanie lokalu mieszkalnego", stąd dla potrzeb wykładni art. 95 ust. 1 pkt 2 konieczne jest posłużenie się pojęciami użytymi w innych aktach prawnych. W myśl art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, dalej: kc) .Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)."

Artykuł 336 kc rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Pierwsze, zwane także właścicielskim charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony. Tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania dla siebie, jest jej posiadaczem samoistnym. Posiadanie zależne to faktyczne wykonywanie uprawnień składających się na inne prawo dające władztwo nad cudzą rzeczą. Posiadacz zależny włada rzeczą w sposób bezpośredni lub pośredni, lecz podporządkowany posiadaczowi samoistnemu. Istotą posiadania zależnego, w rozumieniu art. 336, jest określone władztwo nad cudzą rzeczą, zależne od prawa podmiotowego, które posiadacz wykonuje.

Posiadanie zależne powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy na podstawie umowy o czasowe z niej korzystanie. W typowych sytuacjach posiadania zależnego chodzi o użytkowanie wieczyste, najem, użyczenie, zastaw, obciążenie użytkowaniem. Cechą posiadania zależnego jest przy tym to, że nie jest oparte na grzecznościowym pozwoleniu, lecz ma trwać przez czas pozwalający na przyjęcie, że nastąpiło przejęcie atrybutu władztwa nad rzeczą. Do tak pojmowanego posiadania zależnego zalicza się często stosowane w praktyce użyczenie lokalu.

Zajmowanie przez policjanta dom na podstawie ustnej umowy wynajmu, zwykle dokonywanego między członkami rodziny, jest posiadaniem w rozumieniu prawa cywilnego oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji. Ponadto jeżeli lokal odpowiada normom zaludnienia przysługującym policjantowi i jest położony w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, a w konsekwencji nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy).

Wnioskodawca użytkując wraz ze swoją rodziną dom matki wszedł w jego posiadanie, a zatem zaistniała przesłanka z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji albowiem "lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny/dom odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno- pensjonatowy". Skoro wnioskodawca nie mógłby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, to nie może również przysługiwać mu prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 tejże ustawy, albowiem na dzień złożenia wniosku posiadał dom.

Należy uznać, że przedstawione wyżej wywody w pełni odnoszą się do podobnych rozwiązań przyjętych w ustawie o Policji, dlatego też uzasadnione jest uznanie, że w sprawie brak jest przesłanek do wydania decyzji zgodnie z żądaniem wniosku i przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Rozstrzygnięci organu pierwszej instancji jest zatem prawidłowe.

Przyjęcie innej interpretacji prawa do pomocy finansowej musiałoby prowadzić do uznania, że świadczenie to przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, w każdym czasie i niezależnie od tego, jakie aktualnie posiada warunki mieszkaniowe. Taka interpretacja zaprzeczałaby ratio legis omawianej ustawy. Nie byłaby też zgodna z wyrażoną wart. 2 Konstytucji RP zasadą, demokratycznego państwa prawa. Pomoc finansowa na realizację potrzeb mieszkaniowych nie może być traktowana jako prawo podmiotowe przysługujące z samego tylko tytułu pełnienia służby w Policji. Jak również nie może być uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, gdyż budziłoby to uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Celem przywołanego unormowania jest umożliwienie policjantowi w służbie stałej zamieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, a nie bezwzględne rekompensowanie wydatków policjanta z tytułu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

Nie ma żadnych racjonalnych powodów do przyjęcia założenia, że pomoc finansowa jest uprawnieniem obligatoryjnym, niepozostającym w uzależnieniu od spełnienia niezbędnych kryteriów. Z przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby omawiane świadczenie można było traktować jako swoistą rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem lokalu mieszkalnego/domu. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego/domu, ale na jego uzyskanie, czyli w celu uzyskania lokalu mieszkalnego umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Pismem z [...] r. skarżący wywiódł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w wyniku podniesionych przez skarżącego zarzutów powinno dojść do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, poprzez wyrażenie zgody na przyznanie skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...],

2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że skarżący posiada w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.

Skarżący domagał się:

1) uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zaskarżonej decyzji w całości oraz na zasadzie art. 135 p.p.s.a., uchylenie w całości również decyzji organu I instancji,

2) zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób załatwienia sprawy, przyznanie skarżącemu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...] , za przyznaniem kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie, podkreślając nietrwałość uprawnienia do lokalu, w którym zamieszkuje, zaś pomoc pracodawcy w uzyskaniu lokalu wiąże się z prawem własności, a nie jakimkolwiek tytułem prawnym do zajmowania lokalu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. 2017.2067 ze zm.). Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei art. 94 ust. 1 ustawy stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Treść art. 88 oraz art. 94 ust. 1 ustawy wskazuje, że wymienione tam uprawnienia pozostają ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku, co nakazuje odczytywanie tych regulacji przy uwzględnieniu wykładni systemowej.

Z przepisem art. 88 ust. 1 koresponduje przepis art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, który wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi. Co istotne dla przedmiotowej sprawy, jedną z przesłanek negatywnych jest posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku, gdy taki dom lub lokal posiada małżonek policjanta (pkt 3). Wskazany powyżej ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie prowadzą do konkluzji, że jakkolwiek art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ustawy.

W konsekwencji należy przyjąć, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy.

Dla otrzymania pomocy finansowej stypizowanej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji istotne są dwie okoliczności: data (moment) złożenia wniosku i data wejścia w posiadanie lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. Data złożenia wniosku nierozerwalnie łączy się z posiadaniem prawa do lokalu. W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do nadużyć i działania contra legem wszak norma związana poprzez jej stosowanie stałaby się normą uznaniową i de facto "posiadanie" lokalu – jak w przedmiotowej sprawie uznane zostałoby jak "nie posiadanie" (wyrok WSA w Gliwicach z 26.08.2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 9/147, wszystkie powoływane: orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Istota argumentacji organu orzekającego sprowadzała się do twierdzenia, iż skarżący w dniu złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, miał zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadał dom jednorodzinny i zajmował pomieszczenia o powierzchni odpowiadającą normom zaludnienia dla trzyosobowej rodziny. Tak więc w dacie złożenia wniosku i w dacie wszczęcia postępowania funkcjonariusz miał niewątpliwie zaspokojone potrzeby lokalowe. Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej powinna uwzględniać stan faktyczny sprawy. W dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej użytkował on budynek mieszkalny o powierzchni zapewniającej członkom jego rodziny przysługujące normy zaludnienia, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.).

Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wyżej opisanych kwestii, nie odniósł się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów dotyczących przyznawanej skarżącemu pomocy w zakresie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, jak również ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Na uwagę zasługuje, że wnioski te na odwrotnej stronie nie są wypełnione, w tym w zakresie posiadania przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego, lub też widnieje w nich adnotacja, że wnioskodawca nie posiada takiego lokalu. Wyjaśnienia zatem wymaga treść tych oświadczeń w kontekście zajętego przez organ stanowiska w zaskarżonej decyzji. Rozważania te winny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia ponownie wydanej decyzji, przy uwzględnieniu statutu wnioskodawcy zamieszkującego u matki na podstawie bliżej nieokreślonej umowy. Podkreślić również trzeba treść art. 95 ust. 1 pkt ustawy o Policji, który nadaje specjalne znaczenie w rozpoznawaniu wniosku o dofinansowanie zakupu lokalu stanowi posiadania małżonka policjanta, nie odwołuje się natomiast do stanu posiadania innych osób najbliższych, np. dziecka, rodziców. Tym samym stan zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza oceniany w niniejszej sprawie winien być interpretowany ze świadomością szczególnej pozycji, którą ustawodawca przypisał stanowi posiadania małżonka funkcjonariusza (wyrok WSA w Gliwicach z 21.02. 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 302/12). Słusznie skarżący wskazał, że zajmuje lokal w domu swej matki nietrwale, w zasadzie grzecznościowo, a jeśliby matka wnioskodawcy uznawała ten związek za trwały to istnieją możliwości formalno-prawne dla legitymizowania zamieszkania wnioskodawcy w domu matki (darowizna, spadkobranie, współwłasność).

Na uwagę zasługuje również aspekt odległości zamieszkania funkcjonariusza od miejsca wykonywania służby oceniany, jak uczynił to organ, zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Czas dojazdu określony przez organ mieści się w granicach określonych tym przepisem, skarżący nie zajął stanowiska w tej sprawie, natomiast w sytuacji gdy funkcjonariusz mieszka w miejscu pełnienia służby to jego dyspozycyjność w sposób oczywisty jest lepsza.

Wszystkie powyższe kwestie winny być przedmiotem szczegółowych rozważań organu przy ponownej analizie sprawy.

Powyższe ustalenia determinują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a.