Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1963/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. B. przy udziale [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania środków finansowych na realizację projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Skarżący"), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister", "MNiSW", "organ") z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], uchylająca decyzję własną z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] odmawiającą Wnioskodawcy: [...] przyznania środków finansowych na realizację projektu pt. " [...]" – nr rej. [...] i umarzająca postępowanie I instancji w całości.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 11 lutego 2013 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniosek [...] o finansowanie projektu w ramach programu "[...]" pt. "[...]". Osobą prowadzącą wspomniany projekt był [...]. Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "[...]", opublikowany w "Monitorze Polskim" z dnia 7 listopada 2011 r. Nr 98 poz. 999, został wydany na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96 poz. 615 ze zm.), dalej: "ustawa o zasadach finansowania nauki". W myśl art. 26 ust. 1 powołanej ustawy, finansowanie programów lub przedsięwzięć ustanawianych przez Ministra obejmuje działania dotyczące realizacji określonych przez Ministra zadań wynikających z polityki naukowej i naukowo-technicznej państwa. Środki finansowe przeznaczone na finansowanie wspomnianych programów lub przedsięwzięć są przekazywane jednostce naukowej lub innemu uprawnionemu podmiotowi na podstawie umowy (art. 26 ust. 4 ww. ustawy).

Pismami z dnia 15 marca, 18 i 19 kwietnia 2013 r. MNiSW poinformowało [...], iż ww. wniosek nie spełnia wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie z dnia 6 listopada 2012 r., co uzasadnia pozostawienie omawianego wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Skarżący wezwał MNiSW do usunięcia naruszenia prawa, składając również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez tego Ministra. W odpowiedzi na skargę MNiSW w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi ze względu na brak po stronie Skarżącego legitymacji do wniesienia skargi. Zdaniem organu stroną postępowania administracyjnego w sprawie przyznania środków finansowych objętych programem "[...]" był jedynie [...], który złożył wniosek o przyznanie świadczenia na wspomniany projekt badawczy Skarżącego.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt V SAB/Wa 19/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność MNiSW w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu pod nazwą "[...]", podzielając stanowisko Ministra, iż Skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania wszczętego przez [...].

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1824/13 uchylił zaskarżone ww. postanowienie stwierdzając, że Skarżący posiada legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Interes prawny Skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynika z przysługującej mu ochrony prawa refleksowego, mającej oparcie w art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "prawo o szkolnictwie wyższym", które to prawo zostało zagrożone pozostawieniem bez rozpoznania przez MNiSW wniosku [...], ukierunkowanego na przyznanie Skarżącemu omawianych środków finansowych.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 4/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem [...] w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "[...]", zobowiązał MNiSW do rozpoznania wniosku [...] z dnia 11 lutego 2013 r. o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego pt. "[...]" w ramach programu "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność MNiSW nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącego koszty postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej MNiSW na ww. wyrok WSA w Warszawie, oddalił skargę wyrokiem z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1360/14 . Realizując postanowienie Sądu, Minister skierował wniosek do rozpatrzenia przez Zespół specjalistyczny ds. projektów zgłoszonych do konkursu w ramach programu "[...]".

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, MNiSW odmówił przyznania Wnioskodawcy: [...] przyznania środków finansowych na realizację projektu pt. "[...]" – nr rej. DI 2012 0306 42. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Zespół specjalistyczny ocenił wniosek przyznając za poszczególne kryteria łącznie 72 punkty na 100 możliwych do uzyskania. Jednocześnie stwierdził, że w II edycji konkursu finansowane były projekty, które uzyskały co najmniej 82 punkty. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, MNiSW uchylił ww. decyzję z dnia [...] marca 2015 r. i umorzył postępowanie I instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ obszernie odniósł się do zarzutów Skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie stwierdził, że po zakończonym postępowaniu opiniodawczym powzięto informację o skreśleniu [...] z listy studentów [...]. Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Dziekan [...] poinformował MNiSW, że [...] w dniu 8 stycznia 2014 r. został skreślony z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie egzaminu dyplomowego i w związku z tym Wnioskodawca nie popiera wniosku autorstwa [...], złożonego do konkursu w ramach programu "[...]". Wskazane okoliczności, jak stwierdził organ powodują, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe bowiem brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Pismem z dnia 17 czerwca 2016 r. [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie MNiSW do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "[...]", ewentualnie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 Konstytucji RP,

- art. 6-9, art. 11-12, art. 28, art. 35, art. 75, art. 77-78, art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego,

- art. 187a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że wniosek o przyznanie dofinansowania w ramach programu "[...]" złożył w dniu 31 grudnia 2012 r. będąc studentem V roku [...]. Nadal posiada status studenta [...] i bierze udział w projektach badawczych powiązanych z problematyką będącą przedmiotem wniosku złożonego w ramach programu "[...]". Zdaniem Skarżącego aktualny brak formalnych związków z [...] nie stoi na przeszkodzie realizacji projektu badawczego, a dotychczasowi beneficjenci programu "[...]" częściowo realizują swoje projekty badawcze, nie będąc związani formalnie z jednostką – wnioskodawcą. Ponadto art. 187a ust. 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym w stanie prawnym z 2012 r. nie zawierał, jako negatywnej przesłanki ubiegania się do dofinansowanie, posiadania tytułu magistra. Jednocześnie Skarżący podtrzymał gotowość realizacji projektu w razie pozytywnej decyzji ostatecznej w postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi.

W odpowiedzi na skargę MNiSW wniósł o jej odrzucenie ze względu na uchybienie terminu do jej złożenia, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2085/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 202/17 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi.

W pismach z dnia 21 i 24 sierpnia 2017 r. Skarżący odniósł się do odpowiedzi MNiSW na skargę, podnosząc m.in., że organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. podczas gdy w sprawie ma miejsce umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. Ponadto materialnoprawną podstawę decyzji w sprawie przyznania dofinansowania w tej sprawie stanowi art. 187a prawa o szkolnictwie wyższym. Dodatkowo, uzasadniając zarzuty zawarte w skardze Skarżący wskazał również, że MNiSW zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, powinien dokonać pełnej merytorycznej oceny wniosku i odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego organ zdaniem Skarżącego nie zrobił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2085/16 oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych na realizację projektu w ramach programu "[...]".

Od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną wniósł [...]. Wyrokiem z dnia 12.09.2018 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 2163/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA z urzędu wziął pod uwagę, iż w postępowaniu sądowym nie brała udziału strona postępowania administracyjnego tj. [...], co pozbawiło go możności obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Wynik postępowania dotyczy interesu prawnego tego podmiotu, mimo, że nie wnosił on skargi do sądu administracyjnego, jednakże brał udział w postępowaniu administracyjnym, gdyż złożył wniosek o finansowanie projektu i istota sporu w sprawie dotyczy skuteczności tego wniosku. NSA zauważył przy tym, że ustalenie kręgu uczestników postępowania o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. jak i ochrona ich praw należy do obowiązków sądu, który m.in. jest zobligowany do zawiadomienia ich na piśmie o posiedzeniach jawnych (art. 91 § 2 p.p.s.a.), doręczenie im z urzędu postanowień wydanych na posiedzeniach niejawnych (art. 163 § 2 p.p.s.a.) lub odroczenia rozpraw, jeżeli osoby (podmioty) te nie zostały o niej zawiadomione (art. 109 i 110 p.p.s.a.).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w rozpoznawanej sprawie występuje okoliczność, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. – biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania – rozpoznał sprawę poza granicami wniesionej skargi kasacyjnej i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wobec stwierdzenia, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., niedopuszczalne było odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów skargi kasacyjnej .

W toku ponownego rozpoznania sprawy [...] został doręczony odpis skargi oraz odpowiedzi na skargę , a także zawiadomienie o rozprawie, jednak uczestnik nie zajął stanowiska w sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył prawa.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. MNiSW uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2015 r. odmawiającą Wnioskodawcy: [...] przyznania środków finansowych na realizację projektu pt. "[...]" – nr rej. [...] i umorzył postępowanie I instancji w całości.

Zgodnie z art. 187a ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, wybitnie uzdolnieni absolwenci studiów licencjackich i inżynierskich oraz studenci po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich, łącznie nie więcej niż 100 osób, mogą w drodze konkursu, realizowanego w ramach programu ministra właściwego do spraw nauki "[...]", otrzymać środki na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę. Z treści Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "[...]" wynika, że o przyznanie środków finansowych w ramach programu mogą ubiegać się jednostki naukowe, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. a—d ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, posiadające kategorię naukową A+, A lub B, w których absolwent lub student prowadzi badania naukowe określone we wniosku o finansowanie w ramach programu i — w przypadku studentów — kontynuuje naukę (pkt II). Środki finansowe w ramach programu są przyznawane jednostce naukowej na podstawie decyzji Ministra (pkt III.5 Komunikatu). Środki finansowe są przekazywane jednostce naukowej na podstawie umowy, z przeznaczeniem na finansowanie badań naukowych prowadzonych w ramach programu przez absolwentów lub studentów (pkt III.6 Komunikatu). Środki finansowe są przekazywane absolwentowi lub studentowi na podstawie umowy zawartej z jednostką naukową (pkt III.7 Komunikatu).

Podkreślenia wymaga, że do postępowania przed Ministrem w zakresie Programu "[...]" stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a". Natomiast zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Od chwili wszczęcia przez [...] postępowania o przyznanie środków w ramiach wskazanego wyżej programu Skarżący posiada w tej sprawie interes prawny podlegający ochronie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1824/13) – tak zwane prawo refeksowe,

Skarżący zakwestionował legalność ww. decyzji MNiSW z dnia [...] kwietnia 2016 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.

W pierwszej kolejności Sąd rozpatrzył najdalej idący wniosek procesowy –wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Sąd stwierdza o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, uznał bowiem, iż organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP (zasada prawna legalizmu), organ działał bowiem w oparciu o przyznane przepisami prawa kompetencje, a sprawa została rozstrzygnięta w oparciu o przepisy prawa proceduralnego i materialnego.

Decyzja organu I instancji, którą odmówiono przyznania [...] środków finansowych na realizację przedmiotowego projektu została wydana w dniu [...] marca 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Dziekan [...] poinformował MNiSW, że [...] w dniu 8 stycznia 2014 r. został skreślony z listy studentów i w związku z tym Wnioskodawca nie popiera wniosku autorstwa [...], złożonego do konkursu w ramach programu "[...]".

Art. 105 K.p.a. zawiera dwie reguły umorzenia postępowania administracyjnego:

- dotyczącą obligatoryjnego działania organu administracyjnego ex officio (§ 1),

- dopuszczającą stosowanie zasady względnej dyspozycyjności, z pozostawieniem po stronie organu administracyjnego uznania co do umorzenia postępowania (§ 2), (zob. J. Borkowski (w.:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2004 r., s. 478).

Skarżący podniósł, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia de facto z umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. w związku z pismem dziekana [...] z dnia 9 listopada 2015 r. informującym o wycofaniu wniosku o przyznanie środków finansowych na realizację projektu pt. "[...]", tj. przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Wyjaśnić należy, że w postepowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek obowiązuje zasada dyspozycyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą strona rozporządza sprawą administracyjną do czasu zakończenia postępowania. Zasada dyspozycyjności postępowania administracyjnego podlega ograniczeniu w art. 105 § 2 K.p.a., który dotyczy sytuacji, w której strona inicjująca postępowanie żąda następnie jego umorzenia, nie cofając wniosku o wszczęcie postępowania. W dyspozycji przepisu art. 105 § 2 K.p.a. nie mieści się zatem sytuacja, w której wnioskodawca składa oświadczenie o wycofaniu wniosku. Na skutek wycofania wniosku przestaje istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a bez wniosku strony organ prowadzący postępowanie nie może orzekać w sposób merytoryczny. Zatem cofnięcie wniosku powoduje powstanie obiektywnej okoliczności bezprzedmiotowości postępowania, uzasadniającej zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a.

Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez organ, że cofnięcie wniosku rodzi bezprzedmiotowość postępowania, w związku z czym należy umorzyć je na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, wszczynanej wyłącznie na wniosek jest bowiem równoznaczne z brakiem żądania, pochodzącego uprawnionego podmiotu, do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej. Z chwilą cofnięcia wniosku odpada jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), nierozerwalnie powiązany z wolą podmiotu do prowadzenia tego postępowania, co obliguje organ do umorzenia postępowania. W takiej sytuacji zachodzi bowiem tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny dla jakich doszło do cofnięcia wniosku (por.m.in. wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r., I OSK 394/11, LEX nr 1264790; wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., II OSK 1339/10, LEX nr 1132074).

Jest to obiektywna postać bezprzedmiotowości znosząca zasadniczy element sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012 r., II OSK 551/2011; LexPolonica nr 3960041; por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., IV SA/Wa 49/2007; LexPolonica nr 2357841).

Odstąpienie zatem wnioskodawcy od żądania rozstrzygnięcia sprawy decyzją co do istoty sprawy, czyniło dalsze postępowanie bezprzedmiotowym, co z kolei musi skutkować jego umorzeniem na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.

Stwierdzić należy, że wnioskodawca był uprawniony do cofnięcia swojego wniosku . Skoro zaś z uprawnienia tego skorzystał, to niezależnie od przyczyn tego cofnięcia, organ I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko umorzyć postępowanie w sprawie. Tym samym zaskarżoną decyzją należało uznać za prawidłową.

Zgodnie z warunkami programu "[...]" postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem [...] miało na celu uzyskanie środków finansowych na realizację programu badawczego realizowanego przez Skarżącego. Środki finansowe w ramach programu są przyznawane jednostce naukowej na podstawie decyzji Ministra, a następnie umowy określającej przeznaczenie środków na konkretny cel – finansowanie badań naukowych dla konkretnego studenta lub absolwenta ( pkt III.5 i 6 Komunikatu). W przypadku dofinansowania ww. programu ze środków objętych programem "[...]" [...] miał zawrzeć ze Skarżącym odpowiednią umowę, stosownie do pkt III.7 Komunikatu, i przekazać Skarżącemu środki finansowe na badania naukowe finansowane zgodnie z art. 187a ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.

W postępowaniach wcześniej prowadzonych przed tut. Sądem Skarżący wielokrotnie wskazywał na swój interes prawny, który wywodził z wniosku [...] o objęcie programem przedsięwzięcia badawczego Skarżącego, mogącego być dofinansowanym na rzecz Skarżącego środkami finansowymi, zgodnie z warunkami programu "[...]" (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1360/14).

Istotą i celem interesu prawnego Skarżącego, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1824/13, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko, było doprowadzenie do sfinalizowania wszczętego postępowania administracyjnego poprzez uzyskanie przez [...] decyzji przyznającej mu środki finansowe na realizację projektu Skarżącego, gdyż otwierało mu to drogę do uzyskania środków finansowych (art. 187a ustawy prawo o szkolnictwie wyższym). W świetle założeń programu "[...]" jego beneficjentem jest ostatecznie absolwent lub student będący autorem projektu (a takim jest Skarżący) zgłoszonego do konkursu w ramach omawianego grantu. Jednocześnie NSA wskazał, że prawa Skarżącego różnią się od praw jednostki naukowej - nie dysponował on własnym prawem dla wszczęcia postępowania o udział w omawianym programie, gdyż mogła to uczynić tylko określona jednostka naukowa, o czym była mowa. Podobnie skarżący nie mógł być adresatem decyzji przyznającej stosowne środki finansowe. Innymi słowy, ewentualna decyzja nie mogłaby kształtować jego praw i obowiązków w sposób bezpośredni, lecz pośredni. Jednakże, zgodnie z warunkami programu "[...]", wszczęte postępowanie administracyjne było ukierunkowane na ukształtowanie stosunków prawnych między [...] a skarżącym, tak aby w razie uzyskania decyzji przyznającej wnioskowane świadczenie [...] mógł zawrzeć ze skarżącym odpowiednią umowę i przekazać mu stosowne środki finansowe na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę, objętych programem "[...]", stosownie do art. 187a p.s.w.

Jest to tzw. prawo refleksowe. Kształtuje ono specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji (por. A. Matan, Komentarz do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX 2010). Jednak prawo refleksowe wywodzi się z prawa pierwotnego i nie może bez niego istnieć.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy cofnięcie wniosku przez jednostkę naukową oznacza , że sprawa nie może być rozstrzygnięta co do istoty.

Wobec powyższego za bezzasadne należy uznać stanowisko Skarżącego, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 105 § 2 K.p.a., co dałoby Skarżącemu możliwość wyrażenia sprzeciwu wobec ewentualnego cofnięcia wniosku.

Zdaniem Sądu, ze wskazanych wyżej powodów, w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Zasadnie zatem organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.

Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W tym kontekście, odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących nieprawidłowej oceny projektu wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ doszedł do prawidłowego przekonania, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, zasadnie wydał rozstrzygnięcie wskazujące na brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 K.p.a należy stwierdzić, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 12 K.p.a) organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, zaś w postępowaniu odwoławczym - powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a ). Sąd stwierdza, że organ II instancji uchybił ww. terminom załatwienia sprawy, w tym również terminowi do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Skarżącego w dniu 2 maja 2013 r., co należy uznać za naganne. Jednakże opóźnienie w załatwieniu sprawy nie miało wpływu na prawidłowość merytoryczną rozstrzygnięcia. Sąd zauważa również, że postępowanie, które poprzedziło wydanie decyzji z dnia [...] marca 2015 r. było dotknięte bezczynnością Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, co stwierdził tut. Sąd wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 4/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem [...] w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "[...]".

Reasumując, wskazać należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie mógł orzec zgodnie z żądaniem Skarżącego. Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się uchybień w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

.