Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 351/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II FSK 535/06 oddalającego skargę kasacyjną Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA/Sz 618/04 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym do osób fizycznych za 2003 r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy


UZASADNIENIE

W dniu 6 marca 2007 r. Z. P. wniósł od Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 535/06 w sprawie ze skargi Z. P. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. W załączeniu do skargi skarżący przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata bądź doradcy podatkowego. Z treści wniosków wynika, że podatnik otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.869 zł. Z tej kwoty zdaniem wnioskodawcy "samowolnie" potrącana jest kwota 250 zł na alimenty, na zaliczki na poczet nienależnego podatku od osób fizycznych w kwocie 350 zł oraz na egzekucję sądową w wysokości 467 zł. Pozostałą kwotę skarżący przelewem bankowym przekazuje na osobiste konto bankowe po 805 zł miesięcznie, która to kwota pokrywa w całości zaległe zadłużenie debetowe bankowe oraz zaległe odsetki. Ponadto skarżący wskazuje, że mieszka w mieszkaniu służbowym będącym własnością Wojskowej Agencji Mieszkaniowej OR w S. o powierzchni 61,92 m2, za które ma wyznaczony czynsz 573 zł miesięcznie. Wskazał także, że zlega z opłatami na kwotę ponad 23.000 zł. Ponadto podatnik podkreślił, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, majątku ruchomego i nieruchomości. Niezależnie od powyższych okoliczności skarżący wskazał, że miesięcznie z zadłużenia debetowego pozostaje mu kwota 350 zł. W załączeniu przedłożono stosowne dokumenty mające potwierdzać jego stan majątkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy osobie fizycznej przysługuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy zauważyć, że prawo pomocy to pomoc budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Należy zauważyć, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosowanie prawa pomocy winno odnosić się do osób, dla których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Z przedłożonego wniosku jak i dokumentów przedstawionych przez podatnika nie wynika by jego sytuacja uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Skarżącemu przysługuje emerytura wojskowa w wysokości 1.869 zł, a ponadto mieszka sam i nie ma na utrzymaniu w gospodarstwie domowym żadnych członków rodziny. Należy mieć na uwadze także fakt, że w przedmiotowym postępowaniu koszty sądowe jakie skarżący musi ponieść to 100 zł tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.