Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 266/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 64e, art. 134, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze sprzeciwu T. K. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] (nr [...]) Wojewoda Dolnośląski, po rozpoznaniu odwołania T. K. od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego z [...] (nr [...]) ustalającą na rzecz: S. K., T. K., B. K., J. R. i Z. W. odszkodowanie z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], [...], pow. [...], obręb [...], gmina K. W., która przeszła na własność Gminy K. W. w związku z ostateczną decyzją Starosty Powiatu Wrocławskiego nr [...] z [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. ,,Budowa drogi dojazdowej KDD w miejscowości C. wraz z infrastrukturą techniczną", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia oraz zgromadzonych akt administracyjnych, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy K. W. z [...] (nr [...]) działka gruntu nr [...] została podzielona na działki nr [...] oraz [...].

Następnie Decyzją Starosty Powiatu Wrocławskiego z [...] (nr [...]) zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. ,,Budowa drogi dojazdowej KDD w miejscowości C. wraz z infrastrukturą techniczną" na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], [...], o pow. [...], obręb [...], gmina K. W. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Dnia [...] (data uzyskania przez w/w decyzję przymiotu ostateczności) działka stała się własnością Gminy K. W.

Pismem z [...] Starosta Powiatu Wrocławskiego zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania na rzecz byłych współwłaścicieli. W dalszej kolejności zgromadził niezbędne dokumenty, m.in.: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym ww. działka wg stanu na dzień [...] położona była na obszarze oznaczonym symbolem KDD – przeznaczenie podstawowe – droga klasy ,,D" (dojazdowa).

Pismami z [...] Starosta wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy K. W. oraz do byłych współwłaścicieli z pytaniem czy nastąpiło już wydanie nieruchomości oraz kiedy nastąpiło rozpoczęcie realizacji inwestycji drogowej.

Postanowieniem z [...] (nr [...]) Starosta powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego w celu ustalenia wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości dla potrzeb określenia wysokości odszkodowania. Wyznaczona biegła określiła wartość rynkową ww. nieruchomości przy zastosowaniu podejścia porównawczego – metodą korygowania ceny średniej.

Pismem z [...] strony postępowania zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się ze sporządzonym operatem szacunkowym. Żadna z nich nie wniosła uwag do niego.

Dnia [...] Gmina K. W. poinformowała Starostę pismem (nr [...]), że nie nastąpiło rozpoczęcie realizacji inwestycji, a byli współwłaściciele wciąż nie wydali nieruchomości protokołem zdawczo – odbiorczym.

Zawiadomieniem z [...] organ I instancji poinformował strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przysługującym stronom prawie zapoznania się z aktami administracyjnymi sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – dalej: k.p.a. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa i nie złożyły żadnych uwag ani wyjaśnień.

Decyzją z [...] (nr [...]) Starosta Powiatu Wrocławskiego, działając na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust.1, art. 12 ust. 4f i 5, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 i art. 23 ustawy z 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 176 ze zm.) dalej: specustawa drogowa oraz art. 132 ust.1a ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) – dalej: u.g.n., ustalił odszkodowanie na rzecz:

1) S. K. (1/4 współwłasność) w wysokości 3 178,50 zł (słownie: trzy tysiące sto siedemdziesiąt osiem złotych 50/100);

2) T. K. i B. K. (wspólność ustawowa ¼ współwłasność) w wysokości 3 178,50 zł (słownie: trzy tysiące sto siedemdziesiąt osiem złotych 50/100);

3) J. R. (1/4 współwłasność) w wysokości 3 178,50 zł (słownie: trzy tysiące sto siedemdziesiąt osiem złotych 50/100) oraz

4) Z. W. (1/4 współwłasność) w wysokości 3 178,50 zł (słownie: trzy tysiące sto siedemdziesiąt osiem złotych 50/100);

z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], [...], o pow. [...], obręb [...], gmina K. W., która przeszła na własność Gminy K. W., na mocy ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr [...] z [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. ,,Budowa drogi dojazdowej KDD w miejscowości C. wraz z infrastrukturą techniczną". Do wypłaty należnego odszkodowania zobowiązano Gminę K. W.

Dnia [...] (data wpływu pisma do organu I instancji) T. K. wniósł odwołanie do Wojewody Dolnośląskiego od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego z [...] (nr [...]) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) zaniżenie wysokości odszkodowania;

2) nienaliczenie odszkodowania z tytułu podziału gospodarstwa rolnego stanowiącego całość z działką nr [...] na dwie oddzielne działki;

3) przejęcie przez starostę w wyniku przeprowadzonego postępowania podziałowego dodatkowej powierzchni [...] m2 oraz

4) nieuwzględnienie w wycenie następujących części składowych, które według odwołującego się miałyby znajdować się na terenie działki gruntu nr [...]: drzewa – dębu, zakrzewień, ,,infrastruktury" w postaci kanalizacji deszczowej oraz części podpory słupa energetycznego.

Według odwołującego się proponowana kwota odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest bardzo zaniżona i nie odpowiada rzeczywistej wartości gruntu. Dopiero kwota 120 zł/m2 (czyli praktycznie dwukrotnie większa jak wynika z przedstawionych wyliczeń) byłaby sumą do zaakceptowania. Odwołujący się wskazał, że: działka znajduje się w dobrej lokalizacji niedaleko W. (10 km od centrum miasta), bardzo blisko obwodnicy autostradowej, a samo jej przeznaczenie wynikające w obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to działalność gospodarcza. Dalej wskazano, że proponowane odszkodowanie nie obejmuje podziału nieruchomości na dwie oddzielne działki, które do tej pory stanowiły jedną całość w postaci gospodarstwa rolnego. W ocenie T. K. z tytułu utrudnienia w korzystaniu z pozostałej nieruchomości także należy się odszkodowanie, które nie zostało naliczone. Podobne obiekcje wzbudziła możliwość ,,przejścia za bezcen w inne ręce" posadzonego dębu i krzewów o które dotychczasowi współwłaściciele przez wiele lat dbali swoją pracą. Brak naliczonego odszkodowania nie może mieć także miejsca w związku z wynikającą z decyzji wywłaszczeniowej koniecznością ,,przełożenia" kanalizacji deszczowej. W ocenie odwołującego się z chwilą rozpoczęcia budowy drogi instalacja ta ulegnie likwidacji i pozbawi mieszkańców dostępu do tej niezbędnej infrastruktury, którą trzeba będzie wybudować w innym miejscu. Analogiczny problem wystąpił w związku z koniecznością przełożenia podpory słupa energetycznego.

T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji lub zmianę zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu wskazanych zastrzeżeń.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z [...] (nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia kasatoryjnego wskazał, że pismem z [...] wezwał rzeczoznawcę majątkowego do potwierdzenia aktualności sporządzonego operatu. Dnia [...] M. R., działając w trybie art. 156 ust. 4 u.g.n., potwierdziła aktualność operatu. Jednakże później, po zapoznaniu się z wynikami uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność stanu zagospodarowania ww. nieruchomości w dniu wydania decyzji ,,zrid" dnia [...] operat został wycofany. W tym samym czasie przekazano nową ekspertyzę datowaną na [...], która uwzględniała już w wycenie nieruchomości część składową w postaci lipy drobnolistnej. W ten sposób częściowo uwzględniono zarzut odwoławczy dot. zaniżenia wartości odszkodowania o wartość opisanego drzewa. W ocenie organu odwoławczego zaistniałą sytuacja przyniosła ze sobą dwie istotne konsekwencje. Po pierwsze, sporządzony na potrzeby Starosty operat szacunkowy nie mógł już stanowić dowodu w sprawie dla potrzeb ustalenia kwoty odszkodowania. Po drugie, sporządzenie nowej wyceny na etapie postępowania drugiej instancji wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego. Wykluczona jest możliwość oceny operatu szacunkowego tylko w ramach jednej instancji jako sprzeczna z art. 15 k.p.a. Wojewoda wskazał w tym miejscu na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z: 09.12.2010 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 226/10; z 14.12.2007 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1753/06; z 17.02.2010 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 624/09 oraz z 24.04.2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1468/17). Wojewoda podzielił pogląd, że operat szacunkowy wpływa bowiem bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji (por. wyrok NSA z 11.02.2010 r. w sprawie o sygn. akt OSK 564/09).

Dalej organ II instancji wskazał, że nie mógł pominąć faktu, że nowy operat zmodyfikował wycenę przedmiotowej nieruchomości nie tylko z uwagi na uwzględnienie części składowej w postaci lipy drobnolistnej (wartość: 463 zł), ale także podwyższył oszacowanie samego gruntu z kwoty 12 714 zł do wysokości 12 911 zł. Jak wynikło z porównania obu wycen nowa wartość własności gruntu została oszacowana w oparciu o zmodyfikowaną bazę transakcji porównawczych. Spowodowało to zmianę m.in. średniej ceny nieruchomości oraz sumy wartości współczynników u1. W takiej sytuacji, organ odwoławczy był zmuszony uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście Powiatu Wrocławskiego.

Wojewoda wskazał także na zaistniałe w trakcie postępowania przed organem I instancji uchybienia procesowe, które powinny być sanowane w toku mającego nastąpić ponownego rozpatrzenia sprawy.

Po pierwsze: stwierdzono rozbieżność pomiędzy pozyskanym przez Starostę wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a pismem z [...] przekazującym te dokumenty. Wskazane pismo precyzuje przeznaczenie działki nr [...] w świetle obowiązującego planu miejscowego (uchwała RM w Kątach Wrocławskich z 05.09.2002 r. nr LIII/376/02). Natomiast dołączone do tego pisma wypis i wyrys odnoszą się do zmienionego uchwałą Rady Miejskiej w Kątach Wrocławskich z 26.10.2008 r. nr XXIV/221/08 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Cesarzowice.

Po drugie: także Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, że jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji – powiększenie odszkodowania o 5% na skutek ,,biernego" wydania nieruchomości wymaga ustalenia, czy w terminie wynikającym z treści art. 18 ust. 1e specustawy drogowej inwestor objął nieruchomość w posiadanie. W związku z tym, jeżeli decyzji zrid został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, niezbędnym będzie pozyskanie dokumentu poświadczającego datę doręczenia zawiadomienia o wydaniu tej decyzji , czego Starosta nie uczynił.

Po trzecie: odnosząc się do zarzutów podniesionych przez T. K. należało zaznaczyć, że rzeczoznawca sporządzając nową wycenę, która dodatkowo uwzględniła nasadzenie częściowo potwierdził zarzut ,,zaniżenia" wysokości odszkodowania. W ocenie Wojewody kwestia ta powinna zostać właściwie zweryfikowana przez organ I instancji także w odniesieniu do poruszonych w odwołaniu kwestii innych hipotetycznych części składowych nieruchomości: zakrzewień, kanalizacji deszczowej oraz słupa energetycznego.

Wojewoda zaakcentował w tym miejscu, że nie było natomiast dopuszczalne kwestionowanie w trakcie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania treści decyzji podziałowej z [...] (nr [...]). Organ II instancji nie jest tym samym uprawniony do oceny, czy powierzchnia działek powstałych z mocy ww. decyzji o podziale została określona w sposób prawidłowy.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że stosownie do art. 134 u.g.n. oraz § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2021 r., poz. 555), podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, a w przypadku niemożności jej ustalenia – wartość odtworzeniowa nieruchomości. W związku z tym odszkodowanie nie może obejmować takich elementów jak: podział gospodarstwa rolnego na dwie oddzielne części i wynikające z tego utrudnienia oraz kosztów koniecznych do sfinansowania przeniesienia infrastruktury z wywłaszczonej działki. Tym samym odszkodowanie odpowiada wartości rynkowej, tj. stanowi szacunkową kwotę, jaką w dniu wyceny można uzyskać za nieruchomość w transakcji sprzedaży zawartej na warunkach rynkowych pomiędzy kupującym a sprzedającym, którzy mają stanowczy zamiar zawarcia umowy, działając z rozeznaniem i postępując rozważnie oraz nie znajdując się w sytuacji przymusowej.

Podsumowując motywy wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że przeprowadzając kolejny raz postepowanie, Starosta Powiatu Wrocławskiego będzie zobligowany do uwzględnienia nowego operatu szacunkowego i poddania go wnikliwej analizie oraz ocenie przez pryzmat wskazanych powyższej kwestii. Koniecznym będzie także wyjaśnienie jakie części składowe znajdowały się na działce nr [...] w dniu wydania decyzji zrid. W tym celu organ I instancji powinien uzyskać zawiadomienie o wydaniu decyzji zrid wraz ze zwrotnymi poświadczeniami doręczenia adresatom (stronom). Starosta miał także ustalić jaki plan miejscowy obowiązywał w trakcie wydania decyzji zezwalającej na inwestycję.

T. K., kwestionując powyższą decyzję, wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że procedura ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości została przeprowadzona prawidłowo, co skutkowało przyjęciem zaniżonej wartości przysługującego odszkodowania, która jest krzywdząca. Skarżący zarzucił także nie uwzględnienie występującego w rzeczywistości stanu faktycznego na nieruchomości. W związku z powyższymi zarzutami, wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Dolnośląskiego w całości, ponowne przeprowadzenie ,,od początku" procedury wywłaszczeniowej i odszkodowawczej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W wywiedzionym sprzeciwie skarżący w zdecydowanej większości powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego. Odnośnie zaniżenia wysokości odszkodowania wskazał na nową rzecz – konieczność jej waloryzacji z uwagi na występującą inflację obniżającą jej realną wartość. Natomiast w odniesieniu do zarzutu przejęcia przez Starostę w wyniku przeprowadzonego postępowania podziałowego dodatkowej powierzchni [...] m2 wskazał na dodatkowy fakt, że Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej IV Wydział Ksiąg Wieczystych już dwukrotnie umarzał postępowanie w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości, jak i oddalił wniosek Gminy K. W. o odłączenie części nieruchomości i przyłączenie jej do istniejącej księgi wieczystej w związku z przejściem prawa własności, co (w ocenie skarżącego) niewątpliwie świadczy o dostrzeżeniu tych nieprawidłowości także przez sąd wieczystoksięgowy. Z tego też powodu wniosek o ponowne przeprowadzenie procedury wywłaszczeniowej ,,wraz z rozliczeniem brakujących [...] m2" jest w ocenie skarżącego zasadny. W nawiązaniu do zarzutu braku odszkodowania za części składowe nieruchomości T. K. podniósł dodatkowo okoliczność, że należy się ono także za założoną na nieruchomości łąkę.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, wyjaśnienia wymaga, że decyzja Wojewody Dolnośląskiego została wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określa art. 64e p.p.s.a. Jak wynika z przywołanego przepisu, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.. Sprzeciw nie jest więc środkiem zaskarżenia służącym ani kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani też prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Środek ten jest bowiem nakierowany wyłącznie przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Z uwagi na powyższe, wywołana sprzeciwem kontrola dokonywana przez sąd administracyjny ma charakter formalny i służy jedynie sprawdzeniu, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji została oparta na podstawach wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a..

Jak wynika z treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść art. 138 § 2 k.p.a. oznacza, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy zostaną spełnione określone w nim przesłanki. Po pierwsze, gdy organ stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie, gdy uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą, niezbędne jest także dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. wyrok NSA z 4 listopada 2014 r., sygn. II OSK 2279/13).

Przyjdzie dalej zauważyć, że zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej jest jedynie odstępstwem od tej ogólnej zasady. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. Stosownie do treści art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W sytuacji więc, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej w drugiej instancji i zakończenia jej merytoryczną decyzją na etapie postępowania odwoławczego, niedopuszczalne jest, wydanie decyzji kasacyjnej. Instytucja przewidziana w art. 136 k.p.a. nie może być jednak wykorzystywana w razie konieczności dokonania szeregu brakujących ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W takim przypadku dochodzi bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a. Treść przesłanek z art. 136 k.p.a. określających granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym powinna tym samym być interpretowana łącznie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., dotyczącym warunków uchylania decyzji pierwszoinstancyjnych i przekazywania ich do ponownego rozpoznania.

Poczyniwszy te podstawowe uwagi, przejść należy do merytorycznej oceny podniesionych w sprzeciwie zarzutów. W tym zakresie przede wszystkim należy zauważyć, że obszerne zarzuty sprzeciwu nie odnoszą się do kwestionowania merytorycznych postawa wydania decyzji kasacyjnej. Stanowią one natomiast powtórzenie zarzutów podniesionych we wcześniejszym odwołaniu, które koncentrowały się na zaniżeniu wysokości odszkodowania. Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie odnosi się w tym względzie do przesłanek wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy wyczerpująco natomiast wykazał, dlaczego sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy z [...] nie może stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie dla potrzeb ustalenia kwoty odszkodowania. Jednocześnie przyjdzie zauważyć, że w tym zakresie uwzględnił zarzuty dotyczące "zaniżania" w wysokości odszkodowania o wartość nasadzeń. Należy zaakceptować również stanowisko organu odwoławczego, że w realiach niniejszej sprawie, sporządzenie nowej wyceny z [...] wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego. Zwłaszcza w sytuacji w której ten operat modyfikuje wycenę nieruchomości nie tylko z uwagi na uwzględnienie części składowych ale także podwyższenie oszacowanej kwoty samego gruntu. Przy tym nowa wartość prawa własności gruntu została oszacowana na podstawie zmodyfikowanej bazy transakcji porównawczych. W konsekwencji uległa zamianie m.in. średnia cena nieruchomości oraz suma wartości współczynników.

Odnosząc się do dalszych zarzutów sprzeciwu przyjdzie zauważyć, że kwestia "zaniżania" wysokości odszkodowania, jak zauważył to organ odwoławczy w zaskarżanej decyzji, będzie ponownie przedmiotem weryfikacji przez organ I instancji, także w kontekście akcentowanych przez skarżącego innych części składowych nieruchomości ("zakrzewień" oraz "infrastruktury" w postaci kanalizacji deszczowej oraz części podpory słupa elektrycznego). Wyjaśnienie powyższych okoliczności stanowić będzie dopiero postawę do sporządzenia prawidłowego operatu szacunkowego, a jego uzyskanie na etapie postępowania odwoławczego, jak zostało już to wskazane, godziłoby wprost w zasadę dwuinstancyjności.

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest dopuszczalne kwestionowanie w trakcie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania treści decyzji podziałowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku przeprowadzenia waloryzacji ustalonego odszkodowania z uwagi na występującą inflację obniżającą jego realną wartość, to po pierwsze, sporządzając nowy operat biegły niewątpliwe uwzględni powyższą okoliczność, a po drugie, zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Zatem i odszkodowanie dla strony, powinno być zwaloryzowane na dzień jego wypłaty.

Mając na uwadze ww. okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. W związku z tym, na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.