Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1167/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4pkt9, art. 124b,
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 3, art. 138 par. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art 145 par.1 pkt1 lit.c, art.200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 9, art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.), dalej jako "u.g.n.", art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.",

po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. z siedzibą w G., w pkt 1 decyzji zobowiązał E. Spółkę z o.o. w T. właściciela nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym T. , gmina B., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni ogólnej [...] ha, do udostępnienia jej części o powierzchni [...] m2 (zgodnie z załącznikiem mapowym w skali 1:2000 stanowiącym integralną część decyzji) - Spółce E. S.A. w G.

w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 110 kV relacji [...], polegających na wymianie przewodów roboczych na małozwisowe.

W pkt 2 decyzji organ określił, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez E. S.A.

w G. wstępu na teren działki opisanej w pkt 1, w celu usunięcia istniejących przewodów i zawieszenia nowych przewodów z zachowaniem dotychczasowej trasy przebiegu linii oraz na zapewnieniu dojazdu umożliwiającego wykonanie tych prac.

W pkt 3 decyzji organ ustalił obowiązek udostępnienia nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od momentu wejścia na grunt.

W pkt 4 decyzji organ zobowiązał E. S.A. w G. do:

a) przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty - do zapłaty odszkodowania;

b) uzgodnienia z właścicielem nieruchomości, w terminie 30 dni, licząc od dnia,

w którym upłynie termin określony w pkt 3, wysokości odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe wskutek czynności, o których mowa w pkt 1 i 2;

c) zawiadomienia organu wydającego niniejszą decyzję o wykonaniu obowiązków określonych w pkt 4 lit. a-b.

W pkt 5 decyzji organ wskazał, że obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. W pkt 6 nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Starosta wskazał, że wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. E. S.A. w G. zwróciła się o wydanie decyzji, w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, zobowiązującej właściciela nieruchomości położonej w obrębie T. gmina B., działka nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha do udostępnienia jej części, celem wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 110 kV [...]. Z wniosku wynika, że dla wykonania czynności niezbędne jest zajęcie części nieruchomości o powierzchni [...] m2 na okres 6 miesięcy. Prace remontowe mają znaczenie dla wypełnienia przez spółkę publicznoprawnych obowiązków wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Spółka ta, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o Przedsiębiorstwach państwowych, jest przedsiębiorstwem użyteczności publicznej mającym na celu bieżące i nieprzerwane zaspokajanie potrzeb ludności w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną. Brak możliwości wykonania niezwłocznego remontu pociągnie za sobą ryzyko wystąpienia awarii linii, co spowoduje dalsze utrzymanie obecnie zawodnego zasilania odbiorców w energię elektryczną na terenie województwa zachodniopomorskiego. Zwłoka w wykonaniu remontu linii zagrozi zdrowiu lub życiu ludzkiemu z uwagi na przestarzałe i wyeksploatowane elementy linii. Dodatkowo zagrozi interesowi społecznemu ze względu na narażenie odbiorców energii elektrycznej na przerwy w jej dostawie spowodowane ewentualną awarią linii.

Wnioskodawca przedłożył dokumentację z przeprowadzonych rokowań, wskazując, że nie uzyskano zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac remontowych.

Następnie organ I instancji podał, że pismem z dnia [...] maja 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i jednocześnie wyznaczył właścicielom nieruchomości 10. dniowy termin na przedstawienie stanowiska, w kwestii zgody na udostępnienie ww. nieruchomości. Ponadto zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia dowodu potwierdzającego prawo własności do przewodów i urządzeń mających być przedmiotem prac na przedmiotowej działce.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik wnioskodawcy przesłał oświadczenie, potwierdzające prawo własności do istniejącej na nieruchomości infrastruktury energetycznej. Nadto, wpłynęło pismo od właściciela nieruchomości, w którym wniósł o wydanie decyzji odmownej, wskazując, iż inwestor nie przedstawił planu ani zakresu robót, oraz że trudno mu jest przewidzieć potencjalne szkody, jakie mogą wystąpić w związku z pracami i z tego względu trudno określić kwotę za udostępnienie nieruchomości. Ustosunkowując się do ww. pisma, inwestor wyjaśnił pisemnie, że w trakcie negocjacji z właścicielem nieruchomości był on informowany o zakresie prac, o tym, kto będzie wykonawcą robót oraz o sposobie ustalenia odszkodowania za ewentualne szkody.

Starosta wskazał dalej, że z treści art. 124b u.g.n. wynika, że może być on zastosowany, jeśli kumulatywnie zostaną spełnione przesłanki: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w tym przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Zdaniem organu, zostały spełnione obie wymienione przesłanki warunkujące zastosowanie ograniczenia wynikającego z art. 124b. Celem realizowanego przedsięwzięcia jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego, poprzez wykonanie remontu linii. Zakres planowanych prac obejmuje wymianę przewodów fazowych

i odgromowych wraz z osprzętem. Na skutek prac remontowych parametry linii,

tj. długość i napięcie znamionowe nie ulegną zmianie. Nie zmieni się również przebieg linii, nie nastąpi zwiększenie mocy, czy natężenia, ani zwiększenie pola elektromagnetycznego. Lokalizacja słupów pozostanie bez zmian.

W ocenie organu, zakres wymienionych prac, koniecznych do wykonania, stanowi remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że spełnienie obowiązku uzyskania zgody oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło między stronami do porozumienia, ale inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w art.124b ust. 1 u.g.n. Zaznaczył przy tym, że nie podlega weryfikacji w trybie art. 124b u.g.n. okoliczność, jakie warunki zaproponował inwestor właścicielowi nieruchomości.

Zdaniem organu, zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja

z przeprowadzonych rokowań bezspornie wskazuje, że wnioskodawca podjął starania, aby uzyskać zgodę właścicieli na wejście na teren nieruchomości dla potrzeb wykonania prac remontowych i jej nie uzyskał.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. Spółka z o.o.

W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności,

o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej bądź uchylenie decyzji.

Odwołująca się podniosła, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu na istnienie okoliczności skutkujących nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, a Starosta bezkrytycznie nadał ten rygor. Podała też, że na nieruchomości trwają prace polowe, uprawy zgłoszone są do pakietu dopłat obszarowych, a zmniejszenie ich areału skutkować będzie sankcją finansową. Inwestor wybrał teren grząski i podmokły na lokalizację placu, a posadowienie tam ciężkiego sprzętu spowoduje ogromne szkody w wyniku uszkodzenia systemu melioracji.

Ponadto strona podniosła, że Starosta wydał wcześniej decyzję odmowną

z [...] marca 2019 r., dotyczącą zobowiązania E. Sp. z o.o. do udostępnienia nieruchomości, która jest ostateczna. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej już wcześniej decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji powoduje, że późniejsza decyzja obarczona jest wadą nieważności. Poza tym, według skarżącej nie wystąpiły kumulatywnie przesłanki, o których mowa w art. 124b u.g.n. Nadto, organ I instancji nie wskazał dat dziennych udostępnienia nieruchomości, zakreślając nieostry termin.

W ocenie strony Starosta pominął fakt wyrażenia zgody na udostępnienie działki pod warunkiem ustanowienia służebności przesyłu lub zapłaty za udostępnienie terenu i zaliczki na poczet szkód.

Odwołująca się spółka podała także, że inwestor nie zapłacił odszkodowania za zniszczenie świerków, którego dokonał po wtargnięciu na nieruchomość, oraz

że w Sądzie Rejonowym w S. toczy się postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu, sygn. akt Ns [...]. Zdaniem odwołującej się nie odbyły się żadne rokowania, a chodziło jedynie o uzyskanie zgody na bezpłatne udostępnienie nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a

w związku z art. 124b u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie uzasadnienia decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, w tym przebieg postępowania przed organem I instancji, treść wniosku inwestora, pism organu do stron, a także treść korespondencji pomiędzy stronami, przeprowadzonej w ramach tej sprawy, w tym w ramach rokowań. Przytoczył również treść decyzji organu I instancji, w tym szczegółowo stanowisko organu w niej zawarte oraz stanowisko strony zaprezentowane w odwołaniu od tej decyzji.

Organ II instancji podał także, że po wydaniu decyzji organu I instancji pismem

z [...] października 2019 r. zwrócił się do Starosty [...] i inwestora

o przedłożenie dokumentów i wyjaśnień dotyczących zakresu zajęcia nieruchomości

w celu zapewnienia dojazdu, przyjęcia maksymalnego terminu na zajęcie nieruchomości, charakteru prac planowanych na nieruchomości, zarzutu wydania decyzji w sprawie załatwionej już wcześniej decyzją ostateczną oraz przedłożenie decyzji z [...] marca 2019 r. nr [...] Ponadto zwrócił się o dostarczenie pełnomocnictwa oraz o przedłożenie zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r. przez E. Sp. z o.o.

W odpowiedzi na ww. pismo Starosta [...] poinformował (pismo

z [...] października 2019 r.), że wskazany w pkt 2 decyzji obowiązek zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie prac dotyczy istniejących stanowisk słupowych

nr [...] i nr [...], znajdujących się na działce nr [...] i mieści się w zakresie podanym

w załączniku do decyzji. Dodano, że obszar udostępnienia nieruchomości został określony w pkt 1, a w pkt 2 decyzji wskazano, na czym ten obowiązek ma polegać, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Organ I instancji zaznaczył, że określając maksymalny czas zajęcia nieruchomości, o co wnioskował inwestor, wziął pod uwagę informacje wskazane w uzasadnieniu wniosku.

Odnośnie zarzutu dotyczącego wydania decyzji w sprawie załatwionej już wcześniej decyzją ostateczną, Starosta wyjaśnił, że na wniosek E. S.A. prowadził postępowanie w sprawie zobowiązania właściciela do udostępnienia części nieruchomości położonej w obrębie T., gmina B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. ogólnej [...] ha, które zakończyło się wydaniem decyzji odmownej, gdyż wnioskodawca nie spełnił przesłanek umożliwiających wydanie decyzji zgodnej z żądaniem. Do wyjaśnień organ I instancji załączył kopię decyzji z [...] marca 2019 r.

W piśmie z [...] października 2019 r. E. S.A. wyjaśniła,

że powierzchnia [...] m2 jest wystarczająca w celu wykonania wszystkich opisanych prac na przedmiotowej działce. Podkreślono, że dojazd do ww. działki zapewniony będzie przez działkę sąsiednią, a powierzchnia przewidziana do udostępnienia zapewni bezpośredni dojazd do słupów znajdujących się na działce, co umożliwi wykonanie wymiany przewodów fazowych i odgromowych wraz z osprzętem. Wnioskodawca zaznaczył, że na obecnym etapie zaawansowania prac inwestycyjnych nie jest w stanie określić dokładnej daty rozpoczęcia prac na działce. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia kompleksowych prac projektowych, formalno-prawnych, w tym także uzyskania zgód właścicieli działek kolejno położonych, jak również terminy wynikające z odrębnych przepisów prawa oraz mając na względzie konieczność uzyskania wyłączenia linii celem wykonania prac, termin udostępnienia przedmiotowej nieruchomości może wynosić 6 miesięcy od momentu wejścia na grunt. Inwestor wyjaśnił, że zakres planowanych prac na nieruchomości obejmować będzie wymianę przewodów fazowych i odgromowych wraz z osprzętem.

W ocenie Wojewody decyzja Starosty [...] nie narusza przepisów prawa materialnego i formalnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ podkreślił, że udostępnienie nieruchomości wymaga ustalenia zakresu żądania wniosku, a następnie rodzaju czynności, które inwestor zamierza wykonać na gruncie. Z decyzji opartej na przepisie art. 124b ust. 1 u.g.n. w sposób jednoznaczny musi wynikać przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji.

Starosta [...] prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, przyjął,

że zakres prac określony przez wnioskodawcę świadczy o robotach, które związane są z remontem, o którym mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Dla wykładni art. 124b ust. 1 u.g.n. należy posłużyć się definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zgodnie z którym przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zakres planowanych prac obejmuje wymianę przewodów fazowych i odgromowych wraz z osprzętem. Na skutek prac remontowych nie zmienią się długość i napięcie znamionowe linii, nie nastąpi zwiększenie mocy czy natężenia ani zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zaznaczono, że lokalizacja słupów pozostanie bez zmian oraz że po wykonaniu prac przedmiotowa linia przebiegać będzie po dotychczasowej trasie.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że określony w art. 124b ust. 3 u.g.n. sześciomiesięczny termin na jaki może zostać ustanowiony obowiązek udostępnienia nieruchomości, jest terminem maksymalnym. Świadczy o tym użyty w ww. przepisie zwrot: "na czas nie dłuższy niż". Takie sformułowanie przepisu wprowadza element tzw. uznania administracyjnego w zakresie określenia przez organ czasu trwania nakładanego obowiązku udostępnienia nieruchomości. Przyjęcie przez Starostę maksymalnego sześciomiesięcznego terminu nie wykracza poza dozwolone granice tego uznania. Wprawdzie decyzja organu I instancji nie zawiera w tym zakresie uzasadnienia, ale na etapie postępowania odwoławczego złożone zostały wyjaśnienia w powyższym zakresie. Organ I instancji zaznaczył, że określając maksymalny czas zajęcia nieruchomości, wziął pod uwagę informacje wskazane w uzasadnieniu wniosku. Realizacja obowiązku wynikającego z decyzji nastąpi od momentu wejścia na grunt na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, co jest zgodne z art. 124b ust. 3 zd. 1 u.g.n.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie zostało wykazane spełnienie również przesłanki niewyrażenia przez właściciela zgody na udostępnienie nieruchomości na określony ustawą cel.

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda wskazał, że wbrew zarzutom odwołania, w sprawie nie wystąpił stan powagi rzeczy osądzonej, gdyż ze stanem takim mamy do czynienia przy tożsamości podmiotowo-przedmiotowej, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Wniosek inwestora z [...] maja 2019 r. oparty jest na nowych okolicznościach faktycznych. W porównaniu do postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] odmawiającą zobowiązania Spółki E. Sp. z o.o. w T. - właściciela nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym T. , gmina B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, do udostępnienia jej części o pow. [...] m2 - Spółce E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w K., w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 110 kV relacji [...], polegających na wymianie przewodów roboczych na małozwisowe, zmienił się zakres zamierzenia inwestycyjnego. Złożenie wniosku z [...] maja 2019 r. poprzedzone zostało nową próbą uzyskania zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości.

W odniesieniu do poruszonej w odwołaniu kwestii braku zapłaty przez inwestora odszkodowania za zniszczenie świerków, organ II instancji wyjaśnił, że kwestia ta nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.

Organ odwoławczy podkreślił także, że zgodnie z art. 124b ust. 2a u.g.n., decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu. Wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. nie musi zatem zawierać żądania o nadanie rygoru, nie musi też określać okoliczności mających przemawiać za nadaniem tego rygoru, gdyż ustawodawca nałożył na organ orzekający obowiązek obligatoryjnego nadania takiego rygoru bez spełnienia jakichkolwiek warunków. Wstrzymanie przez organ odwoławczy natychmiastowego wykonania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, nie podważało zasadności czy zgodności z prawem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Powyższą decyzję E. Sp. z o.o. T. , zastępowana przez adwokata, zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego

w Szczecinie, zarzucając jej mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] w przypadku gdy należało, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. decyzję uchylić oraz umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe, gdyż tożsama sprawa pod względem faktycznym, merytorycznym i prawnym oraz pomiędzy tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta wcześniej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r.

Zdaniem skarżącej niespornym jest, że mamy w dwóch decyzjach Starosty do czynienia z tymi samymi podmiotami i tym samym remontem na tej samej nieruchomości. Twierdzenie organu II instancji, że nie występuje powaga rzeczy osądzonej, gdyż późniejsza decyzja oparta była na innym, nowym stanie faktycznym, bo poprzedziły ją nowe negocjacje, jest niezasadne. Przepis art. 1241 ust. 1 u.g.n. zawiera normę w sposób istotny ograniczającą prawo własności, którą, w myśl art. 64 ust. 3 Konstytucji należy taktować w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Zgodnie

z wykładnią prokonstytucyjną, jako nowe okoliczności faktyczne (w konsekwencji ograniczające własność), należałoby traktować inne wady linii przesyłowych, inne konserwacje co uzasadniałoby wydanie decyzji ze względu na cel publiczny. Wykładnia przeciwna doprowadziłaby do tego, że wnioskodawca mógłby w nieskończoność inicjować postępowanie z art. 124b ust. 1 u.g.n., co do tej samej awarii, tłumacząc to tym, że każdy wniosek poprzedziło wysłanie jakiegoś nowego pisma do właściciela nieruchomości. Takie rozumienie wskazanych norm prawnych w istocie narusza prawo własności i jest wypaczeniem instytucji res iudicata.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania E. S.A. w G. w piśmie z dnia

[...] stycznia 2020 r. wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem tej strony, wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie nie zachodzi tożsamość sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. ze sprawą załatwioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. Sprawa załatwiona odmownie ww. decyzją dotyczyła udostępnienia Spółce E. S.A. części ww. nieruchomości o powierzchni [...] m2. Natomiast we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. inwestor wskazał, iż obszar niezbędny do wykonania prac obejmuje powierzchnie [...] m2. Tym samym obszar wskazany we wniosku jest mniejszy o [...] m2 od obszaru wskazanego w decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Ponadto zakres planowanych prac z obecnego wniosku obejmuje wymianę przewodów roboczych na małozwisowe i wymianę przewodu odgromowego z osprzętem, a zatem jest inny niż zakres prac wskazanych w postępowaniu zakończonym decyzją odmowną Starosty [...], który obejmuje wymianę przewodów roboczych na małozwisowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obiegu prawnego.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Wojewody Z., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie zobowiązania skarżącej Spółki do udostępnienia części stanowiącej jej własność nieruchomości – działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym T. , gmina B. E. S.A. w G., celem wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 110 kV, [...], polegających na wymianie przewodów roboczych na małozwisowe.

Organ odwoławczy uznał, że w badanej sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n., warunkujące wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w tym trybie. Jednocześnie organ nie podzielił tych zarzutów odwołania, które odnosiły się do naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), uznając, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, bowiem zmienił się zakres zamierzenia inwestycyjnego, a złożenie kolejnego wniosku poprzedzone zostało nową próbą uzyskania zgody przez właściciela nieruchomości.

Stanowisko to zostało zakwestionowane w skardze, bowiem w ocenie skarżącej organ nie dostrzegł, iż w badanej sprawie, a także w sprawie rozstrzygniętej już uprzednio przez Starostę [...] mamy do czynienia z tym samym remontem. W ocenie skarżącej Spółki stanowisko organu, iż o braku tożsamości sprawy przesądza okoliczność przeprowadzenia nowych negocjacji jest niezasadne, bowiem w konsekwencji mogłoby to prowadzić do składania niezliczonej ilości wniosków co do tego samego przedmiotu postępowania z argumentacją, iż ich złożenie poprzedziły nowe negocjacje.

W ocenie sądu zarzut ten zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w istocie organ nie wyjaśnił, z jakich względów uznał, że w sprawach zakończonych decyzjami Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. i [...] sierpnia 2019 r. nie zachodzi tożsamość przedmiotowa (co do tożsamości podmiotowej w badanej sprawie nie ma wątpliwości). Uzasadnienia, z którego wynika, że "zmienił się zakres zamierzenia inwestycyjnego" nie sposób bowiem uznać za wyczerpujące zwłaszcza, że zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej pojawił się w odwołaniu. W niniejszej sprawie, stawiając tezę o braku naruszenia res iudicata, organ oparł się na przekazanej przez organ I instancji decyzji z dnia [...] października 2019 r., którą odmówiono E. S.A. zobowiązania skarżącej do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 110 kV relacji [...] polegającej na wymianie przewodów roboczych na małozwisowe.

W ocenie sądu sformułowanie tezy o braku tożsamości przedmiotowej w obu sprawach tylko na podstawie analizy decyzji kończącej postępowanie wszczęte poprzednim wnioskiem należy uznać za przedwczesne.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż zgodnie z wyartykułowaną w art. 16 § 1 k.p.a zasadą trwałości decyzji administracyjnych decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W przypadku zatem podniesienia zarzutu naruszenia res iudicata w odwołaniu rzeczą organu odwoławczego jest wnikliwe zbadanie okoliczności, które mogłyby o tym świadczyć i szczegółowe wyjaśnienie swojego stanowiska w tym zakresie

w uzasadnieniu decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia i tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć podstawy prawnej, podstawy faktycznej i podstawy treści żądania strony.

Przy tym stan faktyczny powinien być brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II do art. 156). Zatem ustalenia organu zmierzające do stwierdzenia, czy zachodzi tożsamość sprawy winny się koncentrować na zbadaniu wskazanych wyżej elementów.

O ile w badanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wnioskodawcą był ten sam podmiot, podobnie jak adresat obowiązku nałożonego decyzją, o tyle kwestia przedmiotowej tożsamości pozostaje niewyjaśniona w sposób wystarczający. Organ odwoławczy zaniechał bowiem ustalenia, czego dotyczył wniosek inwestora złożony

w poprzedniej sprawie, co ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia, czy zachodzi (bądź nie) tożsamość przedmiotowa sprawy, bowiem to właśnie żądanie strony zakreśla przedmiot postępowania. Rzeczą organ powinno być zatem zbadanie akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2019 r., porównanie przedmiotu postępowania, a następnie wydanie rozstrzygnięcia, w którym w sposób szczegółowy uzasadnione zostanie stanowisko organu. Dopiero bowiem przeanalizowanie akt obu postępowań da organowi asumpt do dokonania prawidłowej oceny w zakresie naruszenia powagi rzeczy osądzonej w niniejszej sprawie.

Na obecnym etapie sąd nie przesądza zatem, czy w badanej sprawie doszło do naruszenia powagi rzeczy osądzonej, bowiem w oparciu o przedłożone akta sprawy byłoby to przedwczesne. Obowiązkiem organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie ze wskazanymi wyżej wytycznymi.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 w związku z art.205 § 2 przywołanej ustawy.