Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1377/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Kandut, Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. B. M. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach Poczty Polskiej S.A. w Warszawie (dalej: wierzyciel lub DCOF) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. Wierzyciel wystawił [...] r. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący nieuiszczone opłaty abonamentowe RTV w okresie od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. W jego toku zawiadomieniem z [...] r. zajął wierzytelności zobowiązanej z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej [...] r.

2.2. Pismem z 25 maja 2020 r. skarżąca złożyła zarzuty w trybie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. – dalej: u.p.e.a.) oraz wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zobowiązana w pierwszej kolejności podniosła, że dochodzone opłaty abonamentowe nie są wymagalne, ponieważ nie została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego. Ponadto stwierdziła, że w obecnym miejscu zamieszkania nie dokonywała zgłoszenia odbiornika RTV. Skarżąca wyraziła również pogląd o przedawnieniu należności za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 listopada 2019 r.

Wskazała także, że nie zostało jej doręczone upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku zapłaty z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Końcowo skarżąca zauważyła, że wnioskiem z 25 maja 2020 r. wystąpiła do KRRiT o umorzenie opłat abonamentowych. Zatem, w jej ocenie, zaistniała przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. – dalej: k.p.a.) do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dlatego też wniosła o wstrzymanie i zawieszenie egzekucji do czasu wydania decyzji w sprawie zaległości przez KRRiT.

2.3. Postanowieniem z [...] r. NUS (organ egzekucyjny) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów. Jednocześnie pismem z 1 czerwca 2020 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.

2.4. DCOF postanowieniem z [...] r., nr [...], orzekł o niezasadności zarzutów w postaci: nieistnienia dochodzonego obowiązku, przedawnienia należności z tytułu opłat abonamentowych oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W uzasadnieniu postanowienia w pierwszej kolejności wyjaśniono, że zarzut określony przez zobowiązaną jako brak wymagalności obowiązku, został zakwalifikowany jako zarzut nieistnienia obowiązku. Do takiego wniosku doprowadziła organ ocena argumentów przywołanych przez skarżącą dla wykazania zasadności tego zarzutu. Wskazano również, że o braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionego zarzutu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.)

Następnie stwierdzono, iż ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, ze zm. – dalej: u.o.a.) nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: W., ul. [...], a następnie dokonano aktualizacji danych adresowych (W., ul. [...]). Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził DCOF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej: rozporządzenie z 2007 r.) został nadany skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do zobowiązanej w dniu [...] r. i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny. Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według DCOF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.

Wobec powyższego, zdaniem wierzyciela, okoliczności podniesione w piśmie z 25 maja 2020 r. nie uzasadniają twierdzenia o nieistnieniu obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych.

W zakresie zarzutu przedawnienia należności wierzyciel wyjaśnił, że opłaty abonamentowe są opłatami, o których mowa art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej o.p.). Z tego też względu, w myśl art. 70 § 1 o.p., ich przedawnienie następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin ich płatności. Wskazano następnie, że wobec zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 o.p.). W tej sytuacji DCOF uznał, iż nie uległo przedawnieniu roszczenie dotyczące opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r., które zostały objęte tytułem wykonawczym z [....] r.

Za niezasadny uznano również zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stwierdzono bowiem, że [...] r. wysłano na adres zameldowania zobowiązanej upomnienie nr [...]. Zostało ono, jak twierdzi DCOF, doręczone skarżącej [...]r. w trybie zastępczym (art. 44 § 4 k.p.a.).

DCOF podniósł, że wbrew twierdzeniu zobowiązanej, KRRiT nie potwierdziła wpływu wniosku o umorzenie dochodzonych zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Zaznaczono także, że NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.

2.5. W zażaleniu z 12 sierpnia 2020 r. zobowiązana – po uzyskaniu informacji, że sprawa dotyczy dawnego miejsca zamieszkania, tj. W, ul. [...] – podniosła, że odbiornik RTV został wyrejestrowany jeszcze przed 2008 r. Skarżąca stwierdziła, że nie pamięta dokładnej daty dokonania tej czynności, ale w związku z tym faktem, od ponad 12 lat nie opłaca abonamentu RTV. Zwróciła także uwagę, że nie posiada dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV, gdyż żaden przepis nie wymaga bezterminowego przechowywania wspomnianego dokumentu.

2.6. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, DCOF postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu.

2.7. Na postanowienie wierzyciela z [...] r. zobowiązana wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Zarzuciła jednocześnie naruszenie:

a) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym;

b) art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych;

c) art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika RTV istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych;

d) § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika RTV;

e) § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu numeru.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację, która została zaprezentowana w piśmie z 25 maja 2020 r., jak również w zażaleniu. Ponadto podkreśliła, że wierzyciel nie wykazał, że dokonano rejestracji odbiornika RTV.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniach.

3.1.1. Wyrokiem z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20 WSA w Gliwicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i uchylił postanowienie DCOF z [...] r. Nie wszystkie zarzuty skarżącej uznał jednak za trafne. Do uchylenia postanowienia wierzyciela doszło tylko na skutek podzielenia zasadności zarzutu braku skutecznego doręczenia zobowiązanej upomnienia.

W odniesieniu do poszczególnych zarzutów Sąd argumentował następująco.

3.1.2. W piśmie z 25 maja 2020 r. skarżąca podniosła zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. Zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku (pkt 1) zobowiązana oparła na dwóch aspektach. W pierwszej kolejności podniosła, że skoro nie zostało jej doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, to ustała powinność regulowania opłaty abonamentowej. Następnie wskazała, że w obecnym miejscu zamieszkania nie zgłaszała korzystania z odbiornika RTV. W ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podniosła również, że dochodzone opłaty abonamentowe uległy przedawnieniu. Sąd zauważył, że zobowiązana w piśmie z 25 maja 2020 r. zakwestionowała wymagalność opłat abonamentowych. Zgodził się jednak z wierzycielem, że posłużenie się przez skarżącą terminem "wymagalności" nie służyło odwołaniu się do okoliczności określonych w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Analiza uzasadnienia zarzutów prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, że skarżąca zanegowała istnienie obowiązku. Jak zaznaczono wcześniej, zobowiązana sformułowała również zarzut nie otrzymania upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Sąd zauważył, że w zażaleniu oraz w skardze zobowiązana umotywowała dodatkowo zarzut nieistnienia obowiązku tym, że:

- przed 2008 r. poinformowała wierzyciela o zaprzestaniu użytkowania odbiornika RTV, a ponadto wskazała,

- że nie przedstawiono żadnych dowodów na potwierdzenie dokonania rejestracji tego rodzaju urządzenia.

Zdaniem Sądu wyrażonym w wyroku z 11 marca 2021 r. okoliczności te nie mogą być jednak przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia, gdyż podniesione zostały na etapie postępowania zażaleniowego, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (po upływie 7 dni liczonych od daty doręczenia tytułu wykonawczego). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10; z 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10). Zatem upływ siedmiodniowego terminu powoduje niemożność uzupełnienia przez zobowiązanego zarzutów złożonych w terminie, jak i powołania ich nowych podstaw prawnych lub faktycznych. Także podniesienie zarzutu dopiero w postępowaniu zażaleniowym, czy też przed sądem administracyjnym czyni go spóźnionym (wyrok WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2020 r., I SA/Gl 1005/19).

3.1.3. W odniesieniu do zagadnienia nieistnienia obowiązku Sąd podniósł, że na imię i nazwisko skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego obecnie jej miejsca zamieszkania. Zobowiązana zauważyła wprawdzie, że nie przedstawiono dokumentu potwierdzającego dokonanie owej rejestracji, lecz jednocześnie nie zaprzeczyła temu faktowi. Dodatkowo negując obowiązek uiszczania abonamentu powołuje się na okoliczność poinformowania wierzyciela o zaprzestaniu użytkowania odbiornika RTV, co również przemawia za tym, że taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17).

Sąd zgodził się z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (wyrok NSA z 20 marca 2019 r., I GSK 928/18). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieorganiczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r., I SA/Gl 481/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV przewidują obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście Sąd stwierdził, że zasadne jest więc stanowisko, iż zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd skonstatował, że w tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

3.1.4. W odniesieniu do twierdzeń zobowiązanej, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", Sąd w wyroku z 11 marca 2021 r. przyjął, że przesłanie tego zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki.

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Sąd dodał, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczyniła (wyrok NSA z 5 września 2018 r., I GSK 2271/18).

3.1.5. W wyroku z 11 marca 2021 r. Sąd stwierdził, że nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut przedawnienia opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. Na podstawie art. 2 § 2 o.p. do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości z 2015 r. uległyby przedawnieniu dopiero z upływem 31 grudnia 2020 r. W tej sprawie na podstawie zawiadomienia NUS z [...] r. dokonano zajęcia rachunku bankowego skarżącej, w efekcie czego stosownie do art. 70 § 4 o.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że od daty dokonania tej czynności egzekucyjnej termin przedawnienia biegnie na nowo.

3.1.6. Reasumując, w prawomocnym wyroku z 11 marca 2021 r. Sąd stwierdził, że niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

3.1.7. W prawomocnym wyroku, jako zasadny, Sąd ocenił natomiast zarzut skarżącej związany z brakiem doręczenia jej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Według wierzyciela obowiązkowi temu uczyniono zadość, gdyż - jak wskazano w postanowieniu - w dniu [...] r. na aktualny adres zobowiązanej została wyekspediowana przesyłka zawierająca wspomniany dokument, która [...] r. została jej doręczona w trybie art. 44 k.p.a.

Sąd nie zgodził się jednak z wierzycielem, że doszło do skutecznego doręczenia wskazanego upomnienia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Wskazał, że stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu tym znajduje zastosowanie m.in. art. 44 k.p.a. (wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r., II OSK 1288/17). W konsekwencji dopuszcza się fikcję prawną doręczenia upomnienia w warunkach określonych w art. 44 § 4 k.p.a. Ze względu jednak na doniosłe skutki, jakie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą z faktem doręczenia dłużnikowi upomnienia, jak również z uwagi na okoliczność, że zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, przepis art. 44 k.p.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, co oznacza, że nie mogą istnieć jakiekolwiek wątpliwości, co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, że przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie, doręczona.

Sąd wskazał, że domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a. zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., II OSK 2171/19).

Sąd zauważył, że przesyłka z 9 grudnia 2019 r. nie była opatrzona w druk "Zwrotnego potwierdzenia doręczenia". Natomiast sama koperta oprócz niezbędnych danych dla nadania korespondencji (wskazania adresata i nadawcy) zawiera adnotacje: "Awizowano w UP [...]" – [...] r. i "Zwrot nie podjęto w terminie – [..] r." Sąd stwierdził, że to oznacza, iż nie zawiera ona wszystkich wymaganych prawem informacji. Otóż brak jest oznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a. Ponadto nie sporządzono zapisu o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.).

Wobec powyższego Sąd skonstatował, że nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanej w warunkach art. 44 k.p.a. W konsekwencji Sąd stwierdził w wyroku z 11 marca 2021 r., że należy uznać za zasadny zarzut skarżącej wywiedziony na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Mając to na względzie Sąd uchylił postanowienie DCOF na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a), zobowiązując organy aby uwzględniły przedstawione powyżej stanowisko.

4. DCOF, obecnie zaskarżonym do Sądu, postanowieniem z [...] r., nr [...] ponownie utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. W uzasadnieniu odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, tj. zarzutu nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W odniesieniu do dwóch pierwszych, ponowił argumentację przedstawioną w dotychczasowych postanowieniach.

W zakresie zaś zarzutu braku doręczenia upomnienia, który wierzyciel ponownie rozpoznał, w uzasadnieniu wskazano, że w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji zajęto prawidłowe stanowisko. DCOF zebrał w tym zakresie dalszy materiał dowodowy, dokonał jego analizy i stwierdził, że Poczta Poiska S.A. wypełniając obowiązek nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., skierowała w dniu [....] r. do zobowiązanej listem poleconym o numerze [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie numer [...], wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych, pod adres: ul. [...], W. (będący aktualnym adresem zameldowania skarżącej).

Upomnienie uznano za doręczone z dniem [...] r. w myśl art. 44 § 4 k.p.a., na okoliczność czego, do postanowienia załączono dowód w postaci kserokopii zwrotnej korespondencji, zawierającej upomnienie. Dalej wierzyciel powołał przepisy art. 44 § 1-4 k.p.a.

Zauważył, że przesyłka zawierająca upomnienie została zaadresowana na prawidłowy adres.

Wskazał, że ponieważ przesyłka zawierająca upomnienie przesłana została za elektronicznym potwierdzeniem odbioru do postanowienia załączył raport ze zintegrowanego systemu teleinformatycznego, który jest informacją elektroniczną wygenerowaną na podstawie danych przechowywanych w systemie Poczty Polskiej S.A. Podkreślił, że to jedyny i zarazem wystarczający dowód awizowania przesyłki, uzyskany przez wydrukowanie obrazu w formacie PDF.

Dalej DCOF argumentował, że dokonując dodatkowych ustaleń (w zakresie umieszczenia na okazanej kopercie niepełnej procedury awizacji przesyłki poleconej zawierającej upomnienie) wierzyciel 7 maja 2021 r. skierował do Naczelnika Urzędu Pocztowego W. [...] pismo. Jak wynika z przedstawionego raportu ZST śledzenia przesyłki poleconej nr [...] oraz z uzyskanych wyjaśnień od pracownika Urzędu Pocztowego W. [...], jak również uzupełnionych danych na kopercie, w dniu [...] r. dokonana była próba doręczenia przedmiotowej przesyłki. Przesyłki nie udało się doręczyć adresatowi ani pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, tj. osobie która podjęłaby się oddania przesyłki adresatowi i dlatego w tym też dniu [...] r. przesyłka była awizowana, a awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Dalej z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, w dniu [...] r. przesyłka była ponownie awizowana. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza, przesyłka została odesłana do nadawcy w dniu [...] r. Awizacje dokonane były przez Urząd Pocztowy W. [...], a zawiadomienia pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, co potwierdza załączony do postanowienia raport ZST śledzenia przesyłki poleconej. Wierzyciel wskazał na dowody w postaci:

- kserokopii zwrotnej korespondencji zawierającej upomnienie numer UP Z [...], uzupełnionej o datę awizacji (adnotację "awizowano powtórnie") przez pracownika Urzędu Pocztowego W. [...],

- raport ZST śledzenia przesyłki poleconej nr [...],

- kserokopii pisma wyjaśniającego z 21 maja 2021 r.

Zdaniem DCOF, z powyższego wynika, że zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. właściwie w pierwszej instancji, uznany został za nieuzasadniony.

5.1. W skardze zarzucono naruszenie:

a) 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,

b) art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

c) art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika RTV istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

d) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika RTV,

e) § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu numeru,

f) poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki - wezwania z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że WSA w Gliwicach wyrokiem z 11 marca 2021 r., I SA/GI 1716/20, uchylił postanowienie DCOF z 6 października 2020 r. Sąd uznał, że nie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia. Po przedstawieniu przez wierzyciela dodatkowych dokumentów mających potwierdzać prawidłowość upomnienia, w dalszym ciągu należy przyjąć, że nie są to jednoznaczne dowody wskazujące na skuteczne doręczenie skarżącej upomnienia

W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że pismem z 12 sierpnia 2020 poinformowała wierzyciela, że jeszcze przed 2008 r. wyrejestrowała odbiornik spod adresu: [...],W. W związku z powyższym od ponad 12 lat nie opłaca abonamentu. Poczta Polska nie reagowała przez kilkanaście lat na nieuiszczanie opłat abonamentowych. Była przekonana, że wyrejestrowanie odbiornika zamyka sprawę tych opłat. Nie posiada dowodu wyrejestrowania, ponieważ nie myślała, że po tylu latach Poczta upomni się o abonament. Z żadnych przepisów prawa nie wynika aby była zobowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dowód wyrejestrowania odbiornika. Nie powinno się tego wymagać, skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni.

Ponadto 25 maja wystąpiła do Poczty Polskiej o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunięto wobec niej roszczenia. Otrzymała jedynie od Poczty Polskiej wygenerowany elektronicznie duplikat dowodu rzekomego przesłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w treści którego podany jest inny adres, niż ten pod którym mieszka, a zatem nie doszło do prawidłowego przesłania przedmiotowego zawiadomienia.

5.2. W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6. Zaskarżone postanowienie narusza art. 153 p.p.s.a., a zatem podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu nie był wprawdzie podniesiony w skardze, jednak z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną w niej podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w tej sprawie nie ma zastosowania).

Wobec tego, że w sprawie wydany był już prawomocny wyrok (wyrok tutejszego Sądu z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20), DCOF w postępowaniu ponownym (zażaleniowym), powinien zweryfikować wydane przez siebie w pierwszej instancji postanowienie z [...] r., przez pryzmat zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., czego nie uczynił. O tym jednak w dalszej kolejności.

7. Najpierw Sąd wskaże, że analogiczną uwagę można poczynić wobec skarżącej, która w drugiej skardze (obecnie rozpoznanej) podnosi zarzuty sprzeczne z oceną prawną wyrażoną już przez Sąd w prawomocnym wyroku z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20. Należy jednak dodać, że w odniesieniu do skarżącej niedopuszczalność podnoszenia zarzutów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Sądu w prawomocnym wyroku wynika z art. 170 i 171 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tymi przepisami orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170), oraz wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171).

Wobec powyższego nie mogą zostać uznane za skuteczne zarzuty skargi, dotyczące tego, że – zdaniem skarżącej - DCOF dopuścił się naruszenia:

a) 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,

b) art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

c) art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika RTV istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

d) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika RTV,

e) § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu numeru.

W prawomocnym wyroku z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20 tutejszy Sąd jednoznacznie stwierdził, że stanowisko skarżącej w ww. kwestiach jest nieprawidłowe.

Po pierwsze, z prawomocnego wyroku wynika (pkt 3.1.2. niniejszego uzasadnienia), że argumenty skarżącej dotyczące tego, że: przed 2008 r. poinformowała wierzyciela o zaprzestaniu użytkowania odbiornika RTV, a ponadto, że wierzyciel nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie dokonania rejestracji tego rodzaju urządzenia – w ogóle, jako spóźnione, nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia w tym postępowaniu. Podniesione bowiem zostały na etapie postępowania zażaleniowego, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (po upływie 7 dni liczonych od daty doręczenia tytułu wykonawczego).

Po drugie, w prawomocnym wyroku z 11 marca 2021 r. Sąd stwierdził, że niezasadny jest zarzut skarżącej nieistnienia obowiązku, a wszystkie podniesione przez nią w tym zakresie argumenty są nietrafne. Sąd zgodził się z DCOF, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Sąd wskazał, że zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Skoro natomiast skarżąca nie legitymuje się dowodem wyrejestrowania odbiornika, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Sąd wskazał w tym wątku sprawy, że przesłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki.

Sąd w wyroku z 11 marca 2021 r. wskazał również, że nie doszło do przedawnienia dochodzonego obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, gdyż z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W tym stanie rzeczy, omawiane obecnie zarzuty skargi nie są zasadne, a tym samym nie zadecydowały o uchyleniu kontrolowanego postanowienia DCOF z [...] r.

8.1. Przechodząc do zaanonsowanych na wstępie powodów uchylenia postanowienia wierzyciela, Sąd podkreśla, że z art. 153 p.p.s.a. wynika, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Nawet Naczelny Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami podanymi w tym orzeczeniu (por. wyroki NSA z 16 października 2014 r., II FSK 2506/12; z 11 kwietnia 2018 r., I FSK 1101/16; z 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18; z 2 marca 2021 r., III FSK 2414/21; z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12; z 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12; wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13). Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji lub postanowienia.

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., II OSK 1914/16).

Należy zaakcentować, że naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej zawartej w wydanym wcześniej w sprawie prawomocnym wyroku stanowi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

8.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wydanym w sprawie niniejszej wyroku z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20, jednoznacznie, bez jakiegokolwiek miejsca na luz interpretacyjny, stwierdził, że "nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia Zobowiązanej w warunkach art. 44 k.p.a. W konsekwencji uznać należy, że zarzut Skarżącej wywiedziony na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest zasadny". Takie stanowisko Sąd oparł na stwierdzeniu wad w procedurze doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a.:

- braku oznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a.

- braku sporządzenia zapisu o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, zadaniem DCOF przy ponownym rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej na własne postanowienie z [...] r. było uznanie zarzutu wniesionego w trybie art. 33 u.p.e.a. za zasadny.

Tymczasem DCOF podjął w istocie polemikę ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w prawomocnym wyroku. Dołączył do sprawy kilka dokumentów i ponownie stwierdził, że doręczenie zobowiązanej upomnienia z [...] r. w trybie art. 44 k.p.a. było prawidłowe, a zarzut tego dotyczący jest niezasadny.

Jak wskazano wyżej, DCOF był związany stanowiskiem Sądu, który stwierdził nieskuteczność doręczenia upomnienia. Jeśli DCOF nie zgadzał się z wyrokiem, to miał prawo złożyć skargę kasacyjną, do której mógł dołączyć dodatkowe dokumenty. Skoro tego nie uczynił, a wyrok Sądu z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/20, uprawomocnił się, to obowiązkiem DCOF było uznanie - za uzasadniony - zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, a w dalszej perspektywie zastosowanie przez organ egzekucyjny art. 34 u.p.e.a. i wynikających z tego, określonych w tymże przepisie, konsekwencji.

Na skutek naruszenia przez DCOF art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, kontrolowane postanowienie DCOF z [...] r. podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę DCOF będzie zobowiązany ściśle trzymać się oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Gliwicach z 11 marca 2021 r., I SA/Gl 1716/21. Uzna zatem, że zasadny jest zarzut zobowiązanej, polegający na braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia.

9. Tylko na marginesie, subsydiarnie, mając na uwadze, że DCOF jest kierownikiem jednostki organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. a więc podmiotu, którego pracownicy realizują proces doręczania przesyłek, a więc ma (powinien mieć) wpływ na edukację pracowników w tej mierze i egzekwowanie od nich prawidłowości realizacji procesu doręczania, Sąd wskazuje, że dołączone (po wydaniu wyroku przez Sąd) przez DCOF dokumenty nie mogą sanować doręczenia upomnienia. Sąd przypomina, że z załączonej do akt kopii przesyłki wynika brak:

- oznaczenia miejsca umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia (44 § 2 k.p.a.),

- sporządzenia adnotacji o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.).

Tych błędów nie może naprawić dołączony wydruk z elektronicznej bazy danych, z którego wynikają poszczególne etapy procesu doręczenia, wyjaśnienia pracowników Poczty Polskiej S.A. – złożone rok i 9 miesięcy po czynnościach składających się na doręczenie przesyłki, czy uzupełnienie danych na kopercie – które powinny być tam nanoszone na bieżąco, w trakcie podejmowania czynności składających się na proces doręczenia, a nie rok i 9 miesięcy później.

W orzecznictwie, na gruncie art. 44 k.p.a. wskazuje się bowiem, że: "Same oświadczenia doręczycieli o próbach doręczenia korespondencji i pozostawieniu zawiadomień w skrzynce odbiorczej w konkretnych dniach, złożone pół roku później nie mogą być wyłącznymi dowodami potwierdzającymi fakt doręczenia w trybie określonym w art. 44 k.p.a." (wyrok NSA z 11 grudnia 2020 r., I OSK 1792/20).

W wyroku z 21 kwietnia 2020 r., I OSK 4174/18 NSA stwierdził, że: "Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strony takiemu domniemaniu przeczą, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. (...) . Wprawdzie z art. 44 § 2 k.p.a. nie wynika obowiązek umieszczania na kopercie przesyłki pocztowej miejsca pozostawienia awizo, to jednak skonkretyzowanie przez ustawodawcę miejsc i kolejności ich zastosowania dla pozostawienia awizo wymaga uzyskania przez nadawcę przesyłki dowodu poprawności zastosowania tego przepisu. Nadawca przesyłki pocztowej nie może bowiem poprzestać na swoim oświadczeniu w tym zakresie, ponieważ posłużenie się operatorem pocztowym oznacza, że to nie nadawca przesyłki dokonywał czynności umieszczenia awizo we właściwym do tego miejscu zgodnie z powołanym art. 44 § 2 k.p.a."

Skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w art. 44 k.p.a. Oznacza to obowiązek ścisłego przestrzegania zasad i procedury odnoszącej się do instytucji doręczenia zastępczego. Niedopełnienie któregokolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Organ administracyjny musi mieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Dopuszczalność przyjęcia przez organ administracji zaistnienia materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego uzależnione jest także od prawidłowego wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wraz z podpisem listonosza (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2339/12; wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., II OSK 3136/18).

Na gruncie tej sprawy, te uwagi nabierają dodatkowego znaczenia, ponieważ role nadawcy przesyłki, organu administracji publicznej i operatora pocztowego skupiają się w ramach jednego podmiotu, tj. Poczty Polskiej S.A. Kierownik jednostki organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. (a takim jest DCOF) powinien edukować pracowników spółki wykonujących obowiązki doręczyli przesyłek pocztowych i wymagać od nich, aby obowiązki te były wykonywane zgodnie z rygorystycznymi wymogami, wynikającymi również z orzecznictwa sądowego.

10. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną na posiedzeniu niejawnym kwotę 100 zł złożył się tylko wpis, ponieważ skarżąca działająca osobiście, nie wykazała, że poniosła inne koszty niezbędne do celowego dochodzenia jej praw.