Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 634/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par 14 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Dorota Gaj - Mizerska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1513/11 w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 24 listopada 2011 r. o sygn. V SA/Wa 1513/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt

Sąd I instancji przyjął, że sprawa zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wynika ze zmniejszenia przez [...] (skarżącego) powierzchni gruntów, na których realizuje on program rolno-środowiskowy. Skarżący swym działaniem nie dotrzymał zobowiązania, przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji (tj. 1 marca 2006 r.). Działki, na które Skarżący otrzymał płatności, znalazły się poza jego gospodarstwem pomimo, że nie upłynął 5-letni okres podpisanego przez niego zobowiązania. W decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. przyznającej skarżącemu płatność z tytułu działań rolno-środowiskowych na powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł poinformowano skarżącego, że terminem rozpoczęcia okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2006 r. Pięcioletni okres upływał zatem w dniu 1 marca 2011 r. Tym samym organ prawidłowo zastosował § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z ww. przepisem płatność rolno-środowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolno-środowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem; płatność rolno-środowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Ocena powyższa nastąpiła w związku z faktem, iż część płatności - do wskazanych w decyzji [...] sierpnia 2006 r. działek rolnych - z uwagi na zaprzestanie przez skarżącego prowadzenia na nich działalności, została pobrana nienależnie. [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 złożył w dniu [...] maja 2007 r., a więc już po przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta – syna A. Powyższe nastąpiło oświadczeniem tego ostatniego z [...] czerwca 2007 r., o "przejęciu do realizacji programu rolnośrodowiskowego złożonego w 2006 r., przez ojca [...] - z dniem 1 marca 2006 r". Powyższe oświadczenie zostało uznane przez organ za bezskuteczne ponieważ przejście posiadania nastąpiło po dniu 1 marca 2007 r., tj. z uchybieniem 35-dniowego terminu na złożenie wniosku o przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w § 14 ust 1 cyt. rozporządzenia. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, poza oświadczeniami żony i syna skarżącego, co do faktu i terminu powrotnego przejęcia działek przez [...]. Bez znaczenia dla sprawy jest więc dokonana przez [...] korekta daty przejęcia działek przez syna na dzień [...] maja 2006r., gdyż dzień ten także poprzedza dzień złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności na rok 2007. Między skarżącym a jego synem [...] nie została zawarta żadna umowa, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania części gospodarstwa rolnego. Dokumentu takiego nie ma w aktach administracyjnych. skarżący przyznał, iż nie zawierał z synem żadnych pisemnych umów dotyczących przeniesienia działek. Zatem dokument taki nie mógł być, i nie był, jak wymaga tego § 14 ust. 2 rozporządzenia dołączony do wniosku [...] zawierającego jego zobowiązanie do kontynuowania realizacji programu rolno-środowiskowego poprzednika (ojca – [...]).

Sąd I instancji podniósł, że prawo do płatności rolno-środowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Związane jest ściśle z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego. W przypadku zmiany producenta rolnego, konieczne jest ustalenie - czy spełnione zostały wszystkie przesłanki, o których mowa w § 14 rozporządzenia. Skarżący nie spełnił wymogów sprecyzowanych we wskazanym wyżej przepisie. Stąd przyjęcie przez [...] zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez Skarżącego organ uznał za nieskuteczne. Przyjęta przez ARMiR data, od której liczył on 35 dni, tj. 1 marca 2007 r. – jakkolwiek nie mająca w związku z powyższym przesądzającego znaczenia - wynikała z oświadczenia samego zainteresowanego z [...] maja 2007 r. W jego treści syn skarżącego oświadczył, że od 1 marca 2007 r. jest wyłącznym użytkownikiem przejętych działek i nie wyraża zgody na ich dalsze użytkowanie przez ojca. Oświadczył także, że znane mu są skutki składania fałszywych zeznań.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżącemu nie można przypisać dobrej wiary w rozumieniu art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Skarżący był świadomy, iż zobowiązał się do uczestnictwa w programie rolno-środowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, tj. od 1 marca 2006 r. do 1 marca 2011 r. Zaprzestał on realizowania programu na części powierzchni zgłoszonej do płatności z powodu braku należytej staranności przy podejmowaniu decyzji o 5 – letnim zobowiązaniu. Nie uwzględnił stosunków własnościowych w rodzinie i relacji pomiędzy jej członkami. Nie ma zatem podstaw do rozważania 4 - letniego okresu przedawnienia. Sąd podniósł, że terminy płatności określone w § 13 rozporządzenia mają charakter wyłącznie instrukcyjny. Płatność za 2006 r. została wypłacona [...] stycznia 2007 r. a pierwsze powiadomienie Beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze przekazanej mu płatności miało miejsce, co potwierdza sam skarżący, w dniu [...] grudnia 2010 r. poprzez doręczenie mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Nie minęły zatem 4 lata pomiędzy wypłatą a powiadomieniem o tym, że płatność jest nienależna.

Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) wyłączył z urzędu, w oparciu o art. 24 § 3 kpa, pracownika pełniącego obowiązki Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] i wyznaczył do załatwienia sprawy Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].

Skargę kasacyjną do wyroku w całości złożył [...]. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i uchylenia decyzji Prezesa ARMIR oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Wskazując naruszenie prawa materialnego zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008.

Wskazał również na naruszenie przepisów postępowania jako mających istotny wpływ na wynik sprawy bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej przepisów zarzucanych w ramach tej podstawy kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że nie został naruszony przepis § 14 rozporządzenia. [...] jako przejmujący wpisał we wniosku datę przejęcia 1 marca. Tą ostatnią datę wskazał skarżącemu urzędnik w ARMiR. Pouczył, że rok gospodarczy przy płatnościach roinośrodowiskowych rozpoczyna się od 1 marca każdego roku. W związku z tym aby nie komplikować sprawy dopłat ta ostatnia data została wskazana jako data przejęcia, mimo że faktycznie w dniu 1 marca i następnych dniach gospodarstwem władał i uprawiał je [...].

Zdaniem autora skargi kasacyjnej nie poinformowano go o nieskuteczności przejęcia programu rolnośrodowiskowego przez [...], przez co [...] zostali pozbawieni możliwości zaskarżenia tej wadliwej decyzji. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania w zakresie wydawania decyzji i doręczania pism stronom. ARMiR w K. (a więc ta która została wyłączona od udziału w sprawie), dopiero pismem z dnia [...] marca 2008 roku (po dwóch latach) poinformowała [...] o nieskuteczności przejęcia przez niego programu rolnośrodowiskowego. Natomiast [...], w ogóle nie poinformowano mimo, że ponosił on nakłady i wydatki związane z realizacją tego programu.

Skarżący podkreślił, że kierownik Powiatowego Biura ARMiR w [...] wykazał się niekompetencją i stronniczością. Powyższe spowodowało że został wyłączony od prowadzenia sprawy przez jednostkę nadrzędną. Okoliczność ta winna powodować, że postępowanie o zwrot niesłusznie pobranych dopłat powinno być prowadzone szczególnie wnikliwie i przy starannym rozpatrzeniu wszystkich wniosków i twierdzeń skarżącego. W rezultacie doszło do kolejnych błędów tak organów jak i Sądu I instancji. Należało zarządzić przesłuchanie bezpośrednio [...] i dopuścić inne dowody wskazane przez [...] w zakresie daty przejęcia gospodarstwa przez [...]. Niedopuszczalne było opieranie się na faktach i dowodach ustalonych przed organem, który następnie został wyłączony od prowadzenia tej sprawy.

Skarżący wskazał też, że Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Sąd przyjął, że skarżącemu jako poprzedniemu posiadaczowi nie służą żadne uprawnienia lub roszczenia związane z objęciem działek przez nowego posiadacza i kontynuacją programu poprzednika.

Prezes ARMiR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Podał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, art. 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego. Przy tak sformułowanych zarzutach w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, a zwłaszcza te z nich, które odnoszą się do stanu faktycznego sprawy - dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, publ. ONSAiWSA 2005/6/120).

W zakresie naruszenia przepisów postępowania skarżący nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej przepisów zarzucanych w ramach tej podstawy kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które winny dotyczyć ocenianego wyroku. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Tylko prawidłowe, zgodne z art. 176 p.p.s.a. opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Autor skargi kasacyjnej ani w jej petitum, ani w uzasadnieniu, zarzutów naruszenia przepisów postepowania nie sprecyzował. Zauważyć należy, że przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a., wobec tego brak sformułowania zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami powoduje, że z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać merytorycznej oceny tak sformułowanego zarzutu.

Z omawianych względów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.

W ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, wymieniono błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez przyjęcie. Chodzi o to, że skarżącemu jako poprzedniemu posiadaczowi nie służą żadne uprawnienia lub roszczenia związane z objęciem działek przez nowego posiadacza i kontynuacją programu poprzednika. Odnosząc się zarzutu naruszenia prawa materialnego, jako podstawy skargi kasacyjnej wyjaśnić na wstępie należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09).

W związku z tym, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, a ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 192/04) rozpatrzenie zarzutów naruszenia prawa materialnego zdeterminowane jest więc ramami wyznaczonymi przez niekwestionowane ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.

Odniesienie się do sformułowanego w pkt 1 petitium skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga ustalenia jakie okoliczności prawnie istotne mają znaczenie dla uzyskania przez skarżącego uprawnienia do przedmiotowej pomocy.

Zakwestionowany przez autora skargi kasacyjnej przepis § 14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), dotyczy sukcesji płatności z jednego producenta rolnego w ramach określonego programu rolnośrodowiskowego na inny podmiot, który objął od poprzednika w posiadanie gospodarstwo rolne lub jego część na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z ust. 1 § 14 rozporządzenia, jeżeli przejście posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części nastąpiło po złożeniu wniosku przez poprzedniego producenta rolnego a przed wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie płatności, to prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje nabywcy tego gospodarstwa, gdy w terminie 35 dni od daty przeniesienia posiadania złoży wniosek do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz oświadczenie, w którym zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Warunkiem koniecznym do otrzymania świadczenia pieniężnego zarówno w przypadku określonym w § 14 ust. 1 oraz ust.3 rozporządzenia z 2004 r. przez nowego posiadacza gospodarstwa rolnego jest złożenie tzw. wniosku kontynuacyjnego oraz zobowiązanie się do realizacji programu rolnośrodowiskowego poprzedniego posiadacza gospodarstwa do końca trwania tego programu w terminie 35 dni od daty przeniesienia posiadania do kierownika biura powiatowego Agencji. Zatem nabywca musi złożyć wniosek z oświadczeniem w nieprzekraczalnym terminie 35 dni licząc od dnia przeniesienia na niego posiadania gospodarstwa rolnego przez poprzedniego posiadacza gruntu. Termin 35 dni wskazany w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. jest terminem prawa materialnego, z którego zachowaniem związane jest konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego. Skutkiem uchybienia temu terminowi przy składaniu wniosku o płatności będzie nieuzyskanie płatności rolnośrodowiskowej przez nowego nabywcę gospodarstwa rolnego. Następstwo prawne do płatności jest więc uzależnione od dochowania tego terminu. Nawet, jeżeli przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego z jednego producenta rolnego na drugiego, o którym mowa w § 14 rozporządzenia, na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy cywilnej będzie ważne z punktu widzenia prawa cywilnego o tyle nie będzie rodziło ono skutku prawnego w sferze prawa publicznego związanego przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdy warunek 35 - dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie zostanie spełniony (por. wyrok NSA z 16 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 471/09, www.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego aby uznać za skuteczne przejęcie płatności przez przejmującego działki rolne należy spełnić wszystkie przesłanki określone w § 14 cyt. rozporządzenia, a zatem przejmujący zobowiązanie i płatności powinien złożyć kierownikowi biura powiatowego Agencji wniosek o przyznanie płatności, wyraźne zobowiązanie przejmującego do kontynuowania realizacji programu rozpoczętego przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa lub jego części, do wniosku dołączyć kopię umowy, na podstawie której nastąpiło przeniesienia posiadania gospodarstwa lub jego części oraz tym zakresie dochować 35 - dniowego terminu liczonego od dnia przeniesienia posiadania.

Przenosząc przedstawione rozważania na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, iż skarżący przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego (na syna) przed zakończeniem realizacji pakietu rolnośrodowiskowego. Powyższe nastąpiło oświadczeniem [...] z [...] czerwca 2007 r., Co istotne, oświadczenie to złożono po 1 marca 2007 r., tj. z uchybieniem 35-dniowego terminu, o którym mowa w § 14 rozporządzenia. Nawet gdyby podzielić stanowisko autora skargi kasacyjnej co do ważności przeniesienia posiadania z jednego producenta rolnego na drugiego, to przeniesienie takie nie mogło rodzić skutku prawnego w sferze prawa publicznego związanego z przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdyż warunek 35 – dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie został spełniony. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, poza oświadczeniami żony i syna skarżącego, co do faktu i terminu powrotnego przejęcia działek przez [...]. Bez znaczenia dla sprawy jest dokonana przez [...] korekta daty przejęcia działek przez syna na dzień [...] maja 2006r., gdyż dzień ten także poprzedza dzień złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności na rok 2007. Między Skarżącym a jego synem A. nie została zawarta żadna umowa, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania części gospodarstwa rolnego. Dokumentu takiego nie ma w aktach administracyjnych. Skarżący przyznał, iż nie zawierał z synem żadnych pisemnych umów dotyczących przeniesienia działek. Zatem dokument taki nie mógł być, i nie był, jak wymaga tego § 14 ust. 2 rozporządzenia dołączony do wniosku [...] zawierającego jego zobowiązanie do kontynuowania realizacji programu rolno-środowiskowego poprzednika.

Podkreślenia wymaga, iż przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia w sposób wyczerpujący wyróżnia okres, w których następuje przejęcie gospodarstwa rolnego, tj. od dnia złożenia wniosku przez poprzedniego posiadacza do dnia wydania decyzji w sprawie płatności (ust. 1). Tak więc uznać należy, iż w wymienionej w § 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia sytuacji, przejmujący gospodarstwo, dla nabycia (przejęcia) prawa do płatności, obowiązany jest dopełnić warunków wymienionych w tych przepisach. W szczególności, złożyć stosowny wniosek w terminie 35 od dnia przejęcia gospodarstwa - wraz z zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Powyższego zabrakło na gruncie tej sprawy.

Z tych względów powyższy zarzut nie jest uzasadniony.

Oddzielnego omówienia wymaga zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Uzasadniając ten zarzut autor skargi kasacyjnej wskazał, że błędnie przyjęto po stronie skarżącego złą wiarę. Podczas gdy nie wystąpiły przesłanki, aby taka wiarę po stronie skarżącego przyjąć. Zarzut ten jest nieuprawniony. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że rolnikowi nie można przypisać dobrej wiary w rozumieniu art. 73 ust. 5 cyt. rozporządzenia. Był on w pełni świadomy, iż zobowiązał się do uczestnictwa w programie rolno-środowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, tj. od 1 marca 2006 r. do 1 marca 2011 r. Zaprzestał realizowania programu na części powierzchni zgłoszonej do płatności tylko i wyłącznie z powodu braku należytej staranności przy podejmowaniu decyzji o 5 – letnim zobowiązaniu; nie uwzględnił stosunków własnościowych w rodzinie i relacji pomiędzy jej członkami. Nie ma zatem podstaw do rozważania 4 - letniego okres przedawnienia. Niezależnie od tego Sąd podnosi, iż terminy płatności określone w § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. mają charakter wyłącznie instrukcyjny. Płatność za 2006 r. została wypłacona 31 stycznia 2007 r. a pierwsze powiadomienie Beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze przekazanej mu płatności miało miejsce, co potwierdza sam Skarżący, w dniu 8 grudnia 2010 r. poprzez doręczenie mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Nie minęły zatem 4 lata pomiędzy wypłatą a powiadomieniem o tym, że płatność jest nienależna. Przepis art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przewiduje, iż obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności nie ma zastosowania, jeżeli płatność ta została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Konsekwencją powyższego jest też brak podstaw do naruszenia przez Sąd I instancji art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Z powyższych powodów na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna podlegała oddaleniu