Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 285/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 49
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 37 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 285/11

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] i jednocześnie nakazano Gminie Miasta wykonanie niezbędnej do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, przeróbki samowolnie wybudowanego kolektora deszczowego o średnicy 800 mm, stanowiącego odcinek sieci kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody opadowe z terenu byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" oraz rejonu ulicy [...], od studzienki o rzędnych wysokościowych 185,93/181,85 do stawu (określanego jako "dziki staw") na działce nr 25/2 w D. – polegającej na zamontowaniu na wylocie kolektora klapy przeciwcofkowej dla ochrony przed cofnięciem się wody powodziowej – w terminie do dnia [...] kwietnia 2011r., pod nadzorem osoby mającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe tj. posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci i urządzeń kanalizacyjnych oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm./ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – zwana dalej P.b.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek wniosku Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Wędkarskiego w R. z dnia [...] kwietnia 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] maja 2004r. kontrolę legalności wybudowanego kolektora deszczowego wraz z wylotem do stawu na działce nr ewid. 25 (obecnie 25/2) w obrębie działek nr ewid. 24, 28, 22 położonych w D. przy Al. [...].

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że przez działkę nr 25 (obecnie 25/2), której użytkownikiem wieczystym jest Firma A S.A., przebiega kolektor Ø 800 wykonany z rur żelbetonowych, wybudowany w latach 80 – tych bez pozwolenia. Kolektor ten przebiega przez ww. działkę od studzienki do tzw. "dzikiego stawu", odprowadza wody deszczowe z terenu byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" w D. oraz wody opadowe z rejonu ulicy [...]. Inwestorem był Kombinat Rolno-Przemysłowy "[...]" w D., który decyzją Naczelnika Miasta D. z dnia [...].12.1982r. został zobowiązany do odprowadzenia wód opadowych z terenu Kombinatu do wód rzeki [...] poniżej jazu, w terminie do końca 1983r. W decyzji tej wskazano, że jest to rozwiązanie doraźne.

Pierwszą decyzję, w sprawie legalności kolektora, PINB wydał w dniu [...] lutego 2005r. Decyzją tą nakazał [...] Zakładom Przetwórstwa "[...]" w UPADŁOŚCI dokonać przymusowej rozbiórki samowolnie wykonanego odcinka kolektora deszczowego Ø 800, od studzienki o rzędnych wysokościowych 185, 93/181, 85 wraz z uzbrojeniem i wylotem kolektora do tzw. "dzikiego stawu". Powyższa decyzja została decyzją WINB z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2007r. PINB nakazał Firmie A S.A. zamontowanie na wylocie kolektora o 800 mmm klapy zwrotnej, celem zabezpieczenia przed cofaniem się wód opadowych. Powyższa decyzja została w postępowaniu odwoławczym decyzją WINB z dnia [...] maja 2007r. uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu i powzięciu informacji o podjęciu przez Gminę Miasto, działań zmierzających do rozwiązania problemu nielegalnego odprowadzania wód opadowych z terenów przemysłowych po byłym KRP "[...]" oraz z Al. [...] do wód stojących ("dziki staw") PINB wydał decyzję z dnia [...] listopada 2009r. o umorzeniu postępowania. Również i ta decyzja została przez WINB uchylona decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Gminie Miasta wykonanie w terminie do [...] września 2011r. zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami odprowadzenia wód opadowych z byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" oraz wód opadowych z rejonu ulicy Al. [...] polegających na:

1. wykonaniu odcinka kolektora deszczowego od studzienki D88 do studzienki W1 zaprojektowanej w istniejącym kanale ogólnospławnym 2500 x 2500 mm wraz

z przyłączami i uzbrojeniem, zgodnie z opracowanym projektem budowlanym pt. Rozbudowa układu komunikacyjnego od ulicy [...] do ulicy [...]

z odwodnieniem, oświetleniem, przebudową i zabezpieczeniem pozostałej infrastruktury technicznej (ul. [...], [...], [...] wraz z budową małego ronda na skrzyżowaniu ulic: [...] – [...] w mieście D.),

2. po wykonaniu ww. odcinka kolektora deszczowego, należy wykonać likwidację samowolnie wykonanego odcinka kolektora deszczowego przebiegającego przez działkę o nr ewid. 25/2 (poprzednio nr ewid. 25) od studzienki o rzędnych wysokościowych 185,93/181,85 odprowadzającego wody opadowe z terenu byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" oraz wody opadowe z rejonu ulicy Al. [...] do tzw. dzikiego stawu zlokalizowanego na działce nr 25/2.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2010 r. powziął informację o uzyskaniu przez Gminę Miasta decyzji znak: [...] zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pt. Rozbudowa układu komunikacyjnego od ulicy [...] do ulicy [...] z odwodnieniem, oświetleniem, przebudową i zabezpieczeniem pozostałej infrastruktury technicznej, która obejmuje swym zakresem również odprowadzenie wód opadowych z wyżej wskazanych terenów wraz z likwidacją będącego przedmiotem postępowania odcinka kolektora deszczowego odprowadzającego wody opadowe z tego rejonu. W związku z powyższym organ działając w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. postanowił nakazać wykonanie odcinka kanalizacji deszczowej zgodnie z projektem budowlanym opracowanym do ww. zamierzenia inwestycyjnego. Zdaniem organu w ten sposób zostanie uregulowana sprawa związana z nielegalnym odprowadzeniem wód opadowych z ww. terenów do dzikiego stawu, poprzez samowolnie wybudowany w latach 80-tych odcinek kolektora.

W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina Miasta wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na błędnie wskazany podmiot zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku. Podniesiono, że wieloletnie postępowanie nie doprowadziło do ustalenia inwestora spornego odcinka kolektora lub podmiotu odpowiedzialnego za użytkowanie. Nie doprowadziło ono też do wydania zakazu odprowadzania "ścieków deszczowych" przez podmioty gospodarcze bez ważnych decyzji wymaganych prawem. Nie uczynił tego PINB, Starosta ani też WIOŚ w R. Ścieki te wprowadzone są nielegalnym przelewem komory pompowni ścieków komunalnych zlokalizowanej na terenie Chłodni [...] sp. zo.o. do kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody deszczowe z terenu tego zakładu i jednostek pobliskich do kolektora deszczowego Ø 800 mającego ujście do "dzikiego stawu" – co powoduje jego zanieczyszczenie. Wskazano, że Gmina Miasta opracowała koncepcję projektu "Uporządkowania gospodarki wodno – ściekowej ulic [...], [...] i terenów byłego [...] w D., jednak właściciele terenów byłego KRP [...] nie przystąpili do współpracy i współfinansowania projektu i późniejszej realizacji kolektorów deszczowych zbierających wody z ich własności. Z uwagi na fakt, że ulice [...] i [...] są drogami powiatowymi, Gmina Miasta, podejmując się ich przebudowy wraz z infrastrukturą uzyskała uchwałę Rady Miasta z dnia [...].02.2010r. nr [...] i uchwałę Powiatu z dnia [...].02.2010r. Nr [...] upoważniającą Miasto do zawarcia porozumienia w sprawie upoważnienia Gminy Miasta (jako zarządcy drogi) do wykonania projektu i przebudowy. Porozumienie to wygasło z dniem [...] kwietnia 2010r. Strona odwołująca się zarzuciła, że powoływanie się przez organ na fakt uzyskania pozwolenia na budowę oraz wyciąganie z niego wniosku o obowiązku budowy kolektora deszczowego, jest niewłaściwe. Budowa kolektora bez kompleksowej przebudowy dróg, będących drogami powiatowymi, jest niemożliwa. Wskazano, że odprowadzanie ścieków z danego terenu jest obowiązkiem jego właściciela, zatem niezasadne jest zobowiązywanie Gminy Miasta do budowy kolektora, który może służyć odprowadzeniu ścieków deszczowych z dróg powiatowych i terenów prywatnych.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i jednocześnie nakazał Gminie Miasta wykonanie, niezbędnej do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, przeróbki samowolnie wybudowanego kolektora deszczowego o średnicy 800 mm, stanowiącego odcinek sieci kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody opadowe z terenu byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" oraz rejonu ulicy [...], od studzienki o rzędnych wysokościowych 185,93/181,85 do stawu (określanego jako "dziki staw") na działce nr 25/2 w D. – polegającej na zamontowaniu na wylocie kolektora klapy przeciwcofkowej dla ochrony przed cofnięciem się wody powodziowej – w terminie do dnia [...]kwietnia 2011r., pod nadzorem osoby mającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że bezsprzecznym w sprawie jest fakt wybudowania na ww. odcinku kolektora Ø 800 przez KRP "[...]" w D., w latach 80-tych, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dokonane w sprawie ustalenia wskazują, że decyzją z dnia [...].12.1982r. znak: WRL:720/35/82 Naczelnik Miasta wydał pozwolenie wodnoprawne na przekroczenie kanałem deszczowym wału cofkowego [...]. Z treści tej decyzji wynika, że zrzut wód do dołu powyrobiskowego w międzywalu potraktowano jako doraźne rozwiązanie, a inwestora zobowiązano do odprowadzenia wód deszczowych do [...] poniżej jazu w terminie do końca 1983r.

Organ wskazał, że zarówno na gruncie wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, jak i na tle obecnych przepisów, sieci uzbrojenia terenu zaliczane są do kategorii obiektów budowlanych, a ich budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stwierdzenie samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę popełnionej przed 1.01.1995r., obliguje organ do zastosowania przepisów dotychczasowej ustawy tj. ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229/. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane wyłącza bowiem stosowanie art. 48 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy tj. 1 stycznia 1995r. (lub w stosunku do których przed tym dniem został wszczęte postępowanie administracyjne).

Powołując się na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane

z 24.10.1974r. wskazano, że sankcji przymusowej rozbiórki podlegają tylko te obiekty lub ich części (wybudowane w warunkach samowoli budowlanej), które znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że nie zachodzą ww. przesłanki

i wdrożył procedurę o jakiej mowa w art. 40, a której celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organu odwoławczy uznał to stanowisko za uzasadnione, jednakże wskazał, że samo rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Stosownie do art. 40 cyt. ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Podkreślono, że wynikający z zaskarżonej decyzji obowiązek, nie dotyczy wykonania zmian i przeróbek w istniejącym obiekcie, a sprowadza się w istocie do nakazu budowy nowego odcinka (o długości 1080m) projektowanej sieci w ramach odrębnej inwestycji. Organ II instancji jako słuszny uznał, wskazany w odwołaniu zarzut niezasadnego powoływania się przez PINB na fakt uzyskania pozwolenia na budowę i wyciągania z niego wniosku o obowiązku budowy kolektora deszczowego. W związku z tym rozstrzygnięcie w tym zakresie podlega uchyleniu i reformacji.

Prowadzone postępowanie nie wykazało, że budowę kolektora wykonano

z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, zatem nie zachodzi konieczność nakazywania w tym aspekcie zmian i przeróbek. Jednakże mając na względzie sytuację zagrożenia powodziowego organ II instancji uznał za niezbędne wykonanie zabezpieczenia wylotu kolektora przed cofaniem się wód powodziowych. Organ uznał również, że z uwagi na możliwość wystąpienia ewentualnego zagrożenia powodziowego został skrócony termin wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. Wobec ewidentnego ograniczenia zakresu przedmiotowego nałożonego obowiązku nie została naruszona zasada zakazu orzekania na niekorzyść strony (określona w art. 139 k.p.a.).

Odnośnie zaś zarzutu błędnego wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku, WINB, powołując się na przepis art. 49 Kodeksu cywilnego oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2006r. nr 123, poz. 858 ze zm./ organ wskazał, że kolektor będący przedmiotem postępowania jest urządzeniem kanalizacyjnym służącym do odprowadzania ścieków komunalnych. Mimo wskazywanych okoliczności nie przyjęcia formalnego sieci, jak również mając na względzie kwestie dotyczące sytuacji zagrożenia powodziowego, obciążenie Gminy Miasta, obowiązkiem określonym w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. należało uznać za właściwe.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina Miasto, wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu I instancji oraz o wstrzymanie jej wykonania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne wskazanie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego wydanymi w sprawie decyzjami.

Powołując się na treść art. 143 zd. 1 KC strona skarżąca wskazała, że nie jest właścicielem gruntu na którym, ma wykonać przeróbki przedmiotowego kolektora. Podjęte w tym kierunku przez Gminę Miasto działania, na działce nr 25/2 położonej w D., byłyby działaniami bezprawnymi. Wskazywanie przez organ odwoławczy, że w sprawie nie doszło do ustalenia funkcjonującego obecnie podmiotu, który wprost byłby nośnikiem praw i obowiązków leżących po stronie inwestora oraz powoływanie się na art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym nie uzasadnia przerzucanie ciężaru wykonania obowiązku na Gminę Miasto. Gmina nie może odpowiadać za wszelkie urządzenia ściekowe wybudowane przez podmioty trzecie na własnych nieruchomościach. Podmioty te działają na własne ryzyko i we własnym zakresie. Przyjęcie podmiotu zobowiązanego na zasadzie domniemania jest niedopuszczalne. Podkreślono nadto, że decyzja jest niewykonalna, bowiem nie jest możliwe wykonanie klapy przeciwcofkowej, gdyż wlot kolektora znajduje się w wodzie. Możliwe jest ewentualne wykonanie zasuwy nożowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 5 maja 2011r., sygn. akt II SA/Rz 285/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli w omawianym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.

Bezspornym w rozpatrywanej sprawie, co ustaliły organy orzekające, jest fakt wybudowania przez Kombinat Rolno - Przemysłowy "[...]" w D., w latach 80-tych, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę kolektora deszczowego o średnicy 800 mm, stanowiącego odcinek sieci kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody opadowe z terenu byłego Kombinatu Rolno-Przemysłowego "[...]" oraz rejonu ulicy [...], od studzienki o rzędnych wysokościowych 185,93/181,85 do stawu (określanego jako "dziki staw") na działce nr 25/2 w D. Z akt sprawy nadto wynika, że decyzją z dnia [...].12.1982r. znak: [...] Naczelnik Miasta wydał pozwolenie wodnoprawne na przekroczenie kanałem deszczowym wału cofkowego [...]. Zgodnie z tą decyzją zrzut wód do dołu powyrobiskowego w międzywalu potraktowano jako doraźne rozwiązanie, a inwestora zobowiązano do odprowadzenia wód deszczowych do Wisłoki poniżej jazu w terminie do końca 1983r.

Konsekwencje wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę reguluje art. 48 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przepisu tego nie stosuje się jednak do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosuje się natomiast do nich przepisy dotychczasowe, o czym stanowi art. 103 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy.

Ustalenie zatem w rozpatrywanej sprawie, że sporny kolektor deszczowy wybudowany został przed 1995 r., skutkuje zastosowaniem ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm./.

Zasadą wynikającą z przepisów tej ustawy jest legalizacja samowoli budowlanej. Przymusowej rozbiórce określonej w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, które:

1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powodują lub w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z art. 40, który stanowi, że

w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Skoro w sprawie niniejszej takie okoliczności zostały wykluczone, zatem organy prowadzące postępowanie uprawnione były do zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Dokonując analizy w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że o ile Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wdrożył tryb z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., to samo rozstrzygnięcie wydane przez ten organ było wadliwe.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie powyższe stanowisko uznaje za słuszne, a zatem prawidłowo organ II instancji zreformował w tym zakresie decyzję organu I instancji. Zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 40 w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Tymczasem wydana przez organ I instancji decyzja w rzeczywistości sprowadzała się do nakazania budowy nowego odcinka (o długości 1080 m) projektowanej sieci w ramach odrębnej inwestycji, a taka możliwość (tak sformułowany obowiązek) na gruncie wspomnianego wyżej art. 40 nie jest dopuszczalna.

Jak wyżej wskazano organy stosując art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zobligowane były do oceny istniejącego stanu pod kątem zgodności z przepisami. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie przez organem I instancji nie wykazało, że budowa kolektora deszczowego wykonana została z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych, zatem brak było podstaw do nakazywania w tym aspekcie zmian i przeróbek. Powyższe stanowisko Sąd uznaje za zasadne.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w szczególności z uwagi na sytuację zagrożenia powodziowego, niezbędnym jest wykonanie zabezpieczenia wylotu kolektora przed cofaniem się wód powodziowych. Zasadnym też było skrócenie terminu wykonania obowiązku wskazanego w decyzji.

Reasumując Sąd stwierdza, że zarówno zastosowanie przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i nałożony obowiązek są prawidłowe.

Oceny tej nie zmienia podnoszony w skardze i w toku postępowania administracyjnego zarzut błędnego wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego wydanymi w sprawie decyzjami. Za słuszną należy uznać argumentację organu odwoławczego, że mimo nieustalenia funkcjonującego obecnie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku, będącego następcą praw i obowiązków leżących po stronie inwestora (Kombinat Rolno - Przemysłowy "[...]" w D.), to mając na względzie art. 49 Kodeksu cywilnego oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, a także art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2006r. nr 123, poz. 858 ze zm./, właściwym było nałożenie na Gminę Miasta obowiązku określonego zaskarżoną decyzją. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, zadanie te w szczególności obejmują: sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (pkt 3), oraz dotyczące porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego (pkt 14). Nadto zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Objęty przedmiotem niniejszego postępowania kolektor, jak trafnie wskazał organ, jest urządzeniem kanalizacyjnym, służącym do odprowadzania ścieków komunalnych i mając na uwadze występujące na terenie na którym jest on (kolektor) zlokalizowany, zagrożenie powodziowe, koniecznym było obciążenie Gminy Miasta obowiązkiem określonym zaskarżoną decyzją.

W ocenie Sądu, w sytuacji gdyby ustalony został podmiot, będący formalnie następcą prawnym (który przejął prawa i obowiązki inwestora tj. Kombinatu Rolno - Przemysłowego "[...]" w D.), wówczas skarżącemu przysługiwałoby roszczenie przewidziane w art. 405 i nast. Kodeksu cywilnego.

Z wszystkich tych względów i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.