Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1246/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 3,  art. 33 ust. 2c,  art. 53 ust. 1,  art. 72 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] orzekającą o utracie przez K.R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2016 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] orzekł o uznaniu K. R. z dniem [...] października 2010 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku.

W dniu [...] marca 2016 r. K.R. zostało wydane skierowanie na rozmowę wstępną dotyczącą stażu do organizatora stażu "[...]" w W. na stanowisko

doradca klienta - staż 50+.

W dniu [...] marca 2016 r. K.R. zwrócił przedmiotowe skierowanie do Urzędu Pracy [...] z adnotacją dokonaną przez organizatora stażu w pkt 12 - Kandydat nie został przyjęty na staż z powodu: "za długi czas stażu, nieodpowiednie godz. pracy, niskie wynagrodzenie".

W związku z powyższym, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a i ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez K. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2016 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż po raz pierwszy K.R. odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie. W takim przypadku bezrobotny, zgodnie z ww. przepisem, traci status osoby bezrobotnej na okres 120 dni od dnia odmowy. Ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie powyższego okresu w wyniku ponownej rejestracji, przy spełnieniu ustawowych warunków.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. K.R. złożył odwołanie od ww. decyzji do Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż jako zarejestrowany bezrobotny w dniu [...] marca 2016 r. otrzymał propozycję stażu w pewnej firmie handlowej na U., sam - jak zaznaczył - mieszka na B. Okazało się, że jest to firma prowadząca usługi - montaż żaluzji okiennych i potrzebuje pracownika do przyjmowania zleceń. Okres tzw. stażu wynosi 6 miesięcy, przy czym Urząd Pracy płaci 5 zł za godzinę. Zaproponowana forma pomocy to nie staż (podnoszenie kwalifikacji, rozwój, inwestycja w kompetencje), tylko zwykła praca nie wymagająca żadnych specjalnych umiejętności. Za normalną pracę oczekuje normalnej płacy, bowiem "kto będzie pracował przez pół roku od 11:00 do 19:00 za 5 zł/godz.?" (...) Przecież ten szef mógłby zatrudnić kogoś młodego po szkole, studiach, ale kto pójdzie tam za 5 zł/godz.? (...)".

Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta - z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 - pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący.

Z akt sprawy wynika, że K. R. w dniu [...] marca 2016 r. otrzymał skierowanie na rozmowę wstępną do organizatora stażu "[...]" w W. na stanowisko doradca klienta - staż 50+. Zainteresowany odmówił jednak przyjęcia propozycji odbycia stażu, co wynika z wydanego skierowania oraz argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Uzasadnione jest zatem stanowisko, że K. R. odmówił - bez uzasadnionej przyczyny - przyjęcia propozycji innej formy pomocy jaką jest staż.

Organ odwoławczy podkreślił, iż podana przyczyna odmowy propozycji stażu nie stanowi uzasadnionej przyczyny odmowy. Za taką można bowiem uznać okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu i które uniemożliwiają bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie stanowi, że przedstawiona propozycja stażu powinna być zgodna z kierunkiem wykształcenia, posiadanym doświadczeniem zawodowym, bądź oczekiwaniami osoby bezrobotnej. Przedłożenie bezrobotnemu określonej oferty stażu wynika z możliwości jakimi dysponuje urząd pracy. Urząd Pracy [...] nie miał obowiązku dostosowania rodzaju stażu do oczekiwań K.R., bowiem obowiązujące przepisy prawa tego nie wymagają. Brak zainteresowania odbywaniem stażu z powodu złych warunków finansowych, nieodpowiednich godzin pracy, czy też zbyt długiego czasu stażu, nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji stażu.

Organ odwoławczy zauważył, że uczestnik stażu nie otrzymuje wynagrodzenia, lecz stypendium wypłacane przez powiatowy urząd pracy. Wysokość tego stypendium została określona przez ustawodawcę i wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Staż skierowany był do osób powyżej 50-go roku życia. Organizator stażu wskazał w złożonym wniosku, że po zakończeniu stażu zatrudni bezrobotnego na okres co najmniej 3 miesięcy w pełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto czas pracy stażysty został określony w godz. 11:00 - 19:00. Prezydent [...] przedstawiając K. R. propozycję odbycia stażu u organizatora stażu "[...]" w W., uwzględnił jego poziom wykształcenia, dotychczasowe kwalifikacje zawodowe, a także wiek i stan zdrowia (K.R. nie przedstawił żadnego dokumentu stwierdzającego przeciwwskazania do wykonywania pracy) mając na uwadze art. 53 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Łączny czas dojazdu do miejsca odbywania stażu i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. W świetle powyższego, propozycja podjęcia stażu - skierowana do K. R.- była odpowiednia.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z definicją "stażu" zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, staż oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy. Staż jest jedną z form pomocy udzielanej osobom bezrobotnym, o której mowa w art. 53 ust. 1 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy. Niewątpliwie staż jako forma pomocy na rzecz bezrobotnych jest skierowany do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, gdyż jego celem jest nabycie przez bezrobotnego doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, które mają poprawić jego sytuację jako osoby poszukującej zatrudnienia. Na powyższą okoliczność zwraca uwagę sam ustawodawca wskazując w art. 53 ust. 4 ww. ustawy, że staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie, który to program musi zawierać m.in. nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy, zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego, czy też rodzaj uzyskiwanych przez bezrobotnego kwalifikacji lub umiejętności zawodowych. Celem skierowania do odbycia stażu u pracodawcy bez nawiązywania stosunku pracy (organizatora stażu) jest zwiększenie szansy osoby bezrobotnej na uzyskanie zatrudnienia na rynku pracy.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. W związku z tym, bezrobotnymi mogą być tylko takie osoby, które pozostają w dyspozycji urzędu pracy, co oznacza, że powinny zgłaszać się w wyznaczonych przez urząd terminach, a w przypadku otrzymania propozycji innej formy pomocy określonej w ustawie - przyjąć tę propozycję. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z proponowanych form pomocy, określonych w omawianej ustawie, jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę. W związku z powyższym organ władny jest pozbawić bezrobotnego statusu, jeżeli ustali, że bezrobotnemu przedstawiono propozycję formy pomocy, zaś odmowa jej przyjęcia nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny.

Wojewoda [...] podkreślił, że K. R. został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, a także o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji innej formy pomocy określonej w ustawie, w tym propozycji odbycia stażu. Potwierdzeniem tego jest własnoręczny podpis wymienionego złożony na dokumentach: "Skierowanie na rozmowę wstępną STAŻ" z dnia [...]marca 2016 r., "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz "Uzupełnienie informacji dla osób bezrobotnych". K. R. był zatem świadomy ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia.

Organ odwoławczy podkreślił, że sam fakt pozostawania bez pracy, rejestracja w organie zatrudnienia, czy zamiar korzystania z określonych świadczeń i przywilejów, nie przesądzają jeszcze o przynależności do grupy bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest bowiem zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, oferty szkoleń lub prac dostępnych na rynku pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. W sytuacji, kiedy osoba bezrobotna nie przyjmuje propozycji innej formy pomocy bez uzasadnionej przyczyny, musi liczyć się z określonymi skutkami takiego zachowania.

Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. W rezultacie, albo bezrobotny stosuje się do definicji ustawowej bezrobotnego jako osoby gotowej i oczekującej na pracę, czy też aktywizację zawodową, albo nie może być zarejestrowany jako osoba bezrobotna i powinien poszukiwać pracy we własnym zakresie.

Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś argumentacja podniesiona w odwołaniu nie może stanowić przesłanki do jej uchylenia.

Pismem z dnia 6 lipca 2016 r. K.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu skarżący ponownie wskazał, iż w jego ocenie zaproponowana przez Urząd Pracy [...] forma pomocy to "fikcja" i "szwindel". W istocie staż w firmie "[...]" to "nie staż tylko zwykła praca, którą może wykonywać każdy bez jakichś nadzwyczajnych kwalifikacji, od razu i za grosze". Podkreślił, że uczestnicząc w stażu nie podniósłby swych kwalifikacji, nie nabyłby też nowych umiejętności. Stwierdził, iż przez wydane w jego sprawie "patologiczne" decyzje nie mógł dostać się do lekarza neurologa i kardiologa.

Ponadto skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka szefa firmy "[...]" .

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

K.R. obecny na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. cofnął zawarty w skardze wniosek o przesłuchanie świadka. Zaznaczył, iż o tym, że zaproponowany staż ma trwać 6 miesięcy dowiedział się dopiero na miejscu w firmie "[...]". Wskazał również, że godziny odbywania stażu, tj. 11:00 - 19:00 powodują, że cały dzień miałby rozbity.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.). Zgodnie z jego treścią starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: (a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, (b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, (c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Brzmienie powołanego przepisu jest kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego.

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych wystąpiły podstawy do wydania decyzji o utracie przez skarżącego – K. R. - statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ww. ustawy, tj. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji innej formy pomocy określonej w ustawie. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko jest prawidłowe.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 33 ust. 2c ustanawia trzy profile pomocy i formy pomocy stosowane w ramach tych profili: (1) profil pomocy I - pośrednictwo pracy, a także w uzasadnionych przypadkach poradnictwo zawodowe lub formy pomocy, o których mowa w art. 40 ust. 1 i 3a, art. 45, art. 46 ust. 1 pkt 2, art. 60b, art. 61e pkt 2 oraz art. 66k–66n; (2) profil pomocy II - usługi i instrumenty rynku pracy, działania aktywizacyjne zlecone przez urząd pracy oraz inne formy pomocy z wyłączeniem Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a; (3) profil pomocy III - Program Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a, działania aktywizacyjne zlecone przez urząd pracy, programy specjalne, skierowanie do zatrudnienia wspieranego u pracodawcy lub podjęcia pracy w spółdzielni socjalnej zakładanej przez osoby prawne oraz w uzasadnionych przypadkach poradnictwo zawodowe.

Do instrumentów rynku pracy - stosowanych w ramach form pomocy określonych w art. 33 ust. 2c pkt 2 ww. ustawy - zalicza się staż, który w myśl art. 2 ust. 1 pkt 34 oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.

Przepis art. 53 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277). Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego. Program powinien określać: (1) nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy; (2) zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego; (3) rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych; (4) sposób potwierdzenia nabytych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych; (5) opiekuna osoby objętej programem stażu (ust. 4). Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę (ust. 6).

Staż jako forma pomocy na rzecz bezrobotnych jest skierowany do osób znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy, jego celem jest bowiem nabycie przez bezrobotnego doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, które mają poprawić jego sytuację jako osoby poszukującej zatrudnienia na rynku pracy.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. skarżący otrzymał skierowanie na rozmowę wstępną do organizatora stażu "[...]" w W. na stanowisko "doradca klienta - staż 50+". Zgodnie z "Wnioskiem o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu" z dnia [...] lutego 2016 r., ww. organizator stażu prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie produkcji i montażu osłon okiennych. Organizator stażu zawnioskował o skierowanie jednej osoby bezrobotnej do odbycia stażu obejmującego okres 6 miesięcy. Jednocześnie zobowiązał się do zatrudnienia, po zakończeniu stażu, jednej osoby bezrobotnej na okres co najmniej 3 miesięcy w pełnym wymiarze czasu pracy. Organizator stażu oświadczył również, iż staż będzie odbywać się w dni robocze w godzinach od 11:00 do 19:00 oraz co drugą sobotę w godzinach od 10:00 do 14:00. Program stażu obejmował następujące zadania: zapoznanie się z ofertą firmy, obsługa klienta (przedstawienie oferty firmy), wycena przedstawionych przez klienta oczekiwań, wysyłanie zamówień do producentów, umawianie wizyt w domu klienta, wysyłanie ofert do nowych potencjalnych klientów. Organizator stażu oświadczył, że realizacja ww. programu stażu umożliwi bezrobotnemu samodzielne wykonywanie pracy na danym stanowisku lub w zawodzie, po zakończeniu stażu. W czasie stażu osoba bezrobotna zdobędzie wiedzę z zakresu produkcji i montażu osłon okiennych, zapozna się z nowymi technologiami montażowymi oraz doborem oferty dla klienta. Sposobem potwierdzenia nabytych kwalifikacji i umiejętności zawodowych będzie karta stażu - sprawozdanie oraz opinia organizatora. Program stażu został zaakceptowany przez kierownika Działu Rynku Pracy Urzędu Pracy [...]. Jak wynika z Karty oceny wniosku o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu z dnia [...] lutego 2016 r., wniosek organizatora stażu spełnił kryteria formalne oraz merytoryczne i został rozpatrzony pozytywnie. Urząd Pracy wyraził zgodę na realizację stażu pod warunkiem przyjęcia osoby w wieku powyżej 50-go roku życia.

Zdaniem Sądu, oferta stażu w firmie "[...]" spełniała określone powołanymi wyżej przepisami wymogi, zarówno pod względem dotychczasowych kwalifikacji zawodowych skarżącego, godzin odbywania stażu, czasu dojazdu do miejsca odbywania stażu i z powrotem środkami transportu, jak i wysokości miesięcznego stypendium. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dokumentu stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do odbycia stażu.

Z akt sprawy wynika również, że w dniu [...] marca 2016 r. skarżący zwrócił do Urzędu Pracy [...] "Skierowanie na rozmowę wstępną - staż" z adnotacją dokonaną przez organizatora stażu w części B, pkt 12 formularza - kandydat nie został przyjęty na staż z powodu: "za długi czas stażu, nieodpowiednie godz. pracy, niskie wynagrodzenie". Skarżący odmówił zatem przyjęcia propozycji stażu, co potwierdza zarówno ww. adnotacja, jak i argumentacja skarżącego zawarta w odwołaniu, a następnie w skardze do Sądu.

Zgodzić należy się z organem orzekającym, że wskazana przez skarżącego przyczyna odmowy przyjęcia propozycji odbycia stażu, nie stanowi "uzasadnionej przyczyny odmowy" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawodawca odwołał się w ww. przepisie do zwrotu nieostrego, wymagającego stosowania ocen, których efekty będą zależały od konkretnej sytuacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż "uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie to przede wszystkim okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Należą do nich na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nadzwyczajne zdarzenie losowe typu pożar, powódź, które uniemożliwia bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 142/12, z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt I OSK 734/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 469/10; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych na skutek lekkomyślności, niedbalstwa zainteresowanego, czy też wynikających z jego woli.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, przedstawione przez niego argumenty nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Brak zainteresowania odbywaniem stażu z powodu złych warunków finansowych, nieodpowiednich godzin pracy, które "powodują, że cały dzień jest rozbity", czy też zbyt długiego czasu trwania stażu, nie stanowią obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji takiej formy pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, że uczestnik stażu nie otrzymuje wynagrodzenia, lecz stypendium, które jest wypłacane przez powiatowy urząd pracy. Jego wysokość, o czym była już mowa powyżej, została określona przez ustawodawcę i wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zaznaczyć również należy, że przedłożona przez Urząd Pracy propozycja stażu miała na celu udzielenie wsparcia osobie długotrwale bezrobotnej, którą jest skarżący, posiadający taki status od dnia [...] listopada 2010 r. Staż był skierowany do osoby powyżej 50-go roku życia. Celem skierowania do organizatora stażu było zwiększenie szansy skarżącego na uzyskanie zatrudnienia na rynku pracy przy uwzględnieniu powyższych okoliczności. Program stażu spełniał wszystkie obiektywne wymogi, określone ww. przepisami prawa. Natomiast to, że staż nie spełniał subiektywnych oczekiwań skarżącego, nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej odmowę przyjęcia propozycji pomocy od Urzędu Pracy.

Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego, iż o tym, że przedmiotowy staż obejmuje 6 miesięcy dowiedział się dopiero u organizatora stażu, wskazać należy, że kwestia ta została podniesiona przez skarżącego dopiero na rozprawie przed Sądem w dniu 8 lutego 2017 r. Skarżący nie powoływał się na tę okoliczność na żadnym etapie postępowania administracyjnego, ani w skardze do Sądu. Z materiału aktowego nie wynika przy tym, że skarżący nie został poinformowany o czasie trwania stażu, który został jednoznacznie określony we "Wniosku o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu". Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wskazany czas trwania stażu nie narusza art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że okres stażu nie może przekraczać 6 miesięcy. Ponadto, powyższa kwestia nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego przez organ w przedmiotowej sprawie, bowiem odmowa przyjęcia propozycji stażu ze względu na czas jego trwania nie może stanowić "uzasadnionej przyczyny" odmowy w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy.

Sąd podziela w pełni stanowisko organu, że status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie wniosku złożonego przez osobę zainteresowaną, a więc z jej własnej inicjatywy. Jest to zatem dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nieprzestrzeganie wywołuje określone prawem skutki.

Osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym określone propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z tych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt I OSK 2283/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 809/11; publ. j.w.).

Zgodzić należy się z organem, iż skarżący został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, a także o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy czy innej formy pomocy określonej w ustawie, w tym propozycji odbycia stażu. Dowodem na to jest własnoręczny podpis skarżącego złożony na dokumentach: "Skierowanie na rozmowę wstępną - STAŻ" (część C) z dnia [...] marca 2016 r., "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz "Uzupełnienie informacji dla osób bezrobotnych". Skarżący był zatem świadomy ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji prawnych wynikających z ich niedopełnienia.

Reasumując stwierdzić należy, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego, określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.