Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 765/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skarg J. C., Z. C., J. C., K. C. i J. S. oraz [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lutego 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz J. C., Z. C., J. C., K. C. i J. S. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].01.2018 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpoznaniu wniosków: [...] S.A. w W. oraz J. C., K. C., Z. C., J. C., M. C. i J. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].02.2017 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].07.1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej na obszarze wsi K., gm. R., pow. w., o pow. 12 ha 4248 m², w części obejmującej część obszaru nieruchomości o powierzchni ogólnej 8 ha 7962,40 m², stanowiącej własność K. C., nabytej aktem notarialnym z dnia [...].05.1942 r. Rep. Nr [...], oznaczonej na planie, sporządzonym przez mierniczego przysięgłego B. I. z dnia [...].04.1942 r. L.dz. [...] literą "D1" oraz w części obejmującej część obszaru nieruchomości o powierzchni ogólnej 1 ha 7937,90 m², stanowiącej własność F. S., nabytej aktem notarialnym z dnia [...].05.1942 r. Rep. Nr [...], oznaczonej na ww. planie z dnia [...].04.1942 r. literą "D2", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].02.2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].07.1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej na obszarze wsi K., gm. R. pow. W. o pow. 12 ha 4248 m², w części obejmującej część obszaru nieruchomości o powierzchni ogólnej 8 ha 7962,40 m², stanowiącej własność K. C., nabytej aktem notarialnym z dnia [...].05.1942 r. Rep. Nr [...], oznaczonej na planie sporządzonym przez mierniczego przysięgłego B. I. z dnia [...].04.1942 r. L.dz. [...] literą "D1" oraz w części obejmującej część obszaru nieruchomości, o powierzchni ogólnej 1 ha 7937,90 m², stanowiącej własność F. S., nabytej aktem notarialnym z dnia [...].05.1942 r. Rep. Nr [...], oznaczonej na ww. planie z dnia [...].04.1942 r. literą "D2".

W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowana decyzja z dnia [...].04.1966 r. rażąco narusza prawo, albowiem rozpoznano nią odwołanie złożone po terminie. Jednocześnie organ uznał za przedwczesną ocenę merytoryczną orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...].07.1952 r., w kontekście legalności wywłaszczenia, albowiem w tym celu konieczne jest uprzednie rozpoznanie odwołania od tego orzeczenia.

W dniu [...].02.2017 r. [...] S.A. w W., złożyły wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...], natomiast w dniu [...].03.2017 r. J. C., K. C., Z. C., J. C., M. C. i J. S., złożyli - w ustawowym terminie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...].

Wywłaszczona nieruchomość K. C. wchodzi obecnie w skład działek nr [...], nr [...] i nr [...], z obrębu [...] oraz działek nr [...],[...],[...] i nr [...], z obrębu [...], zaś nieruchomość F. S. wchodzi obecnie w skład działek nr [...],[...] i [...] z obrębu [...].

Organ uznał wobec tego, że stronami postępowania nadzorczego są:

1) spadkobiercy byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości: J. C., K. C., M. C., Z. C., J. C. i Z. C. oraz J. S.;

2) podmioty mające prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości: Skarb Państwa - Prezydent [...] W. (któremu przysługuje prawo własności działek: nr [...] objętej KW nr [...], nr [...],[...],[...] objętych KW nr [...], nr [...] objętej KW nr [...] , nr [...] objętej KW nr [...] , a także działek niehipotekowanych nr [...] , [...] i [...] ), Skarb Państwa - Areszt Śledczy w W. - [...] (któremu przysługuje prawo własności działki nr [...] objętej KW nr [...]),[...] S.A. z siedzibą w W. (którym przysługuje prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ).

Organ wywodził, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest w szczególności wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do decyzji, wydanych przez organ II instancji, na skutek rozpoznania odwołania niedopuszczalność orzekania merytorycznego może wynikać w szczególności z braku substratu zaskarżenia (tj. braku decyzji, co do której możliwe byłoby złożenie odwołania), z faktu że zaskarżona decyzja jest już ostateczna (nie przysługuje od niej odwołanie), a także z okoliczności uchybienia terminu do złożenia odwołania.

Minister przywołał art. 83 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 r. - 1945 r. (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138, z późn. zm.).

Dalej organ wskazał, że przedmiotowe orzeczenie z dnia [...].07.1952 r. nr [...] zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. w dniach [...].08.1952 r. - [...].08.1952 r., co potwierdza treść pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...].08.1952 r. L.dz. [...]. Z kolei publikacja w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z 1952 r. Nr 8 poz. 48, zawiadomienia o wydaniu ww. orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości została dokonana z błędami. Przedmiot wywłaszczenia został błędnie oznaczony, albowiem nie zamieszczono żadnych danych identyfikujących w sposób poprawny przedmiotową nieruchomość. W opisie nieruchomości błędnie wskazano właściciela nieruchomości (jako "[...]"), a poza tym podano jedynie miejscowość, w której przedmiotowa nieruchomość się znajduje (wieś K.). Dlatego też należy uznać, iż nie było możliwości powzięcia przez rzeczywistych właścicieli wywłaszczonych nieruchomości, tj. F. S. i K. C., informacji o wydaniu orzeczenia tą drogą.

W ocenie organu, pomimo wadliwego ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Urzędowym, weszło ono do obrotu prawnego na skutek jego wywieszenia na tablicy ogłoszeń właściwego organu miejskiego, bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego następuje również w przypadku nieprawidłowego jej doręczenia lub ogłoszenia. Uchybienia organu w tym zakresie mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania lub do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Nie można jednak uznać, że każde uchybienie w zakresie doręczenia (ogłoszenia) decyzji skutkuje brakiem jej wejścia do obrotu prawnego, gdyż taka teza godziłaby w pewność obrotu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.11.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1243/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.01.2017 r. sygn. akt I OSK 575/15).

Orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...].07.1952 r. zostało wprowadzone do obrotu prawnego w 1952 r., poprzez jego wywieszenie na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R..

Pismem z dnia [...].09.1959 r. K. C. i F. S., reprezentowani przez adw. Z. P., złożyli odwołanie od ww. orzeczenia z dnia [...].07.1952 r. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia pocztą.

Powyższe odwołanie zostało rozpoznane przez Komisję Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...].04.1966 r. nr [...].

W ocenie organu nadzoru, rozpoznanie merytoryczne odwołania było niedopuszczalne, bowiem orzeczenie z dnia [...].07.1952 r. zostało wprowadzone do obrotu prawnego już w 1952 r. przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń. Nieprawidłowe ogłoszenie orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. mogło ewentualnie stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji doręczenia stronie orzeczenia, które już uzyskało przymiot ostateczności, dopiero w 1959 r., nie można uznać, aby termin do złożenia odwołania, który upłynął w 1952 r. został ponownie otwarty - takiej możliwości nie przewidywały bowiem przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.

Pomimo to, organ odwoławczy potraktował wniesione odwołanie, jako złożone w terminie.

Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. została wydana bez podstawy prawnej, albowiem rozpoznano merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, określonym w art. 83 ww. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Jednocześnie z akt archiwalnych nie wynika, aby został złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania ani też żeby organ w jakiejkolwiek formie rozważył kwestię zachowania przez skarżących terminu ustawowego do złożenia odwołania.

Należy również wskazać, że ww. przepis znajdował zastosowanie pomimo wejścia w życie przepisów K.p.a. z dniem 1.01.1961 r., z uwagi na treść przepisu przejściowego - art. 191 § 1 K.p.a.

Stosownie do przepisu art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, wydanej bez podstawy prawnej, w przypadku zajścia nieodwracalnych skutków prawnych. W takiej sytuacji organ stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.).

W przedmiotowej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne - żadna z nieruchomości obecnie znajdujących się na obszarze wywłaszczonej nieruchomości nie została zbyta w drodze umowy. Nabycie użytkowania wieczystego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. zostało stwierdzone decyzją administracyjną, która może być usunięta z obrotu prawnego w trybie przewidzianym w K.p.a.

W kontrolowanej decyzji z dnia [...].04.1966 r. nie stwierdzono zaś wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a., albowiem:

- nie naruszono przepisów o właściwości,

- brak jest dowodów na okoliczność, iż rozstrzygnięto sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inną decyzją (orzeczeniem),

- nie doszło do skierowania decyzji (orzeczenia) do osoby niebędącej stroną w sprawie,

- wykonalność kontrolowanych rozstrzygnięć nie budzi wątpliwości,

- brakuje podstaw do twierdzenia, iż którekolwiek z ww. rozstrzygnięć w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą, powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Na skutek stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z dnia [...].04.1966 r. do rozpatrzenia pozostanie odwołanie byłych właścicieli nieruchomości z dnia [...].11.1959 r., które wymaga rozpoznania przez właściwy organ, tj. Wojewodę [...], pod względem spełnienia wymogów formalnych, a dopiero po ewentualnym stwierdzeniu ich spełnienia pod względem prawidłowości merytorycznej.

Mając na uwadze pierwszeństwo postępowania odwoławczego przed postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., rozpatrzenie wniosku skarżących, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].07.1952 r. nr [...], organ uznał za przedwczesne, z uwagi na konieczność uprzedniego rozpatrzenia odwołania z dnia [...].11.1959 r. Kontrola legalności ww. orzeczenia z dnia [...].07.1952 r. będzie dopuszczalna dopiero po zakończeniu postępowania odwoławczego od ww. orzeczenia z dnia [...].07.1952 r.

W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. J. C., K. C., Z. C., J. C., M. C. i J. S. zarzucili naruszenie:

- przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

1/ art. 156 K.p.a., w związku zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz.138, z późn.zm.), przez błędne przyjęcie, że samo wywieszenie na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. orzeczenia z dnia [...] lipca 1952 r. o wywłaszczeniu nieruchomości będącej własnością poprzedników prawnych skarżących (prawidłowość tego ogłoszenia skarżący kwestionują), mimo błędnych ogłoszeń w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z 1952 r. Nr 8, poz. 48, wypełniało przesłanki doręczenia właścicielom orzeczenia, a tym samym wejście do obrotu prawnego orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...].07.1952 r. z upływem 14 dni od ogłoszenia orzeczenia na tablicy ogłoszeń ww. urzędu wbrew przepisowi art. 4 ust. 1 pkt 4 ww. dekretu, który wymagał zamiast zawiadomienia i doręczenia właścicielowi wywłaszczenia łącznego ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym i wywieszeniu ogłoszenia w siedzibie właściwego zarządu gminnego lub miejskiego,

2/ art. 7 K.p.a., art. 12 K.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji, która nie odnosi, się merytorycznie do wniosku skarżących o unieważnienie decyzji Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lipca 1952 r. o wywłaszczeniu oraz stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. nr [...], zatwierdzającej ww. orzeczenie z dnia [...] lipca 1952 r., a tylko stwierdza nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., z przyczyn formalnych stojąc na stanowisku, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone po terminie, nie był złożony wniosek o przywrócenie terminu, bo brak go w aktach archiwalnych, brak także w tych aktach dokumentu, aby organ odwoławczy rozważał kwestie zachowania terminu przez składających odwołanie.

Przy tak przyjętych podstawach i stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania kierowanie odwołania z dnia [...].11.1959 r. od decyzji z dnia [...].07.1952 r. do rozpoznania do Wojewody [...] przede wszystkim pod względem spełnienia wymogów formalnych (już ocenionych negatywnie w zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa), narusza zasady szybkości i prostoty postępowania, zwłaszcza, że od wszczęcia postępowania odwoławczego od orzeczenia wywłaszczeniowego minęło przeszło 50 lat a także, że w sprawie niniejszej przed organem odwoławczym Komisją Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych postępowanie toczyło się siedem lat.

Skarżący na podstawie tak sformułowanych zarzutów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o rozważenie uchylenia także decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].02.2017 r.

W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].01.2018 r. [...] S.A. w W., wniosło o uchylenie tego aktu oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].02.2018 r. nr [...], ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa w W..

W uzasadnieniu [...] S.A. w W. wskazało, że zarzut o niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania odwołania K. C. oraz F. S. jest nieuprawniony. Postępowanie dowodowe nie wykazało bowiem, żeby uczestnicy postępowania wywłaszczeniowego, t.j. K. C. i P. S. otrzymali lub zostali powiadomieni o wydanym przez Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej orzeczeniu, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 marca 1928 r.

Odwołanie wniesione przez pełnomocnika K. C. oraz F. S. do Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych w ciągu 14 dni od daty otrzymania orzeczenia wniesione zostało w terminie. W konsekwencji należy uznać, że merytoryczne rozpoznanie tego odwołania nie naruszyło prawa, a ponieważ rozstrzygnięcie sprawy orzeczone tą decyzją jest prawidłowe, to wniosek spadkobierców o stwierdzenie nieważności nie powinien być uwzględniony.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, co następuje:

I. Skargi okazały się zasadne.

II. Istotne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawie jest okoliczność czy nastąpiło skuteczne doręczenie. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 83 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.), termin na wniesienie odwołania od orzeczenia wywłaszczeniowego wynosił 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 r. - 1945 r. (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138, z późn. zm.), wszelkie pisma (w tym i decyzje) w toku postępowania wywłaszczeniowego podlegały doręczeniu przez ich ogłoszenie w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym oraz przez ich wywieszenie na tablicy ogłoszeń właściwego organu gminnego lub miejskiego.

III. Przedmiotowe orzeczenie z dnia [...].07.1952 r. nr [...] zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. w dniach [...].08.1952 r. - [...].08.1952 r., co potwierdza treść pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...].08.1952 r. L.dz. [...].

Z kolei publikacja w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z 1952 r. Nr 8, poz. 48. Z akt sprawy wynika, że ogłoszenia zarówno na tablicy ogłoszeń, jak i w dzienniku urzędowych wskazywały innych właścicieli, niż poprzednicy prawni wnioskodawców, ponieważ informowano w ogłoszeniach, że wszczyna się postępowanie wywłaszczeniowe, w odniesieniu do nieruchomości, będącej własnością firmy "[...] ", położonej we wsi K. ([...] Dziennik Wojewódzki Nr 6/49-53 ogłoszenie Wojewody [...] z dnia 21.02.1950 r., obwieszczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...].09.1950 r. o wyznaczeniu terminu rozprawy wywłaszczeniowej) – załączniki do pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektora Archiwum Państwowego [...] W., teczka 4/4 akt administracyjnych. Orzeczenie o wywłaszczeniu z [...].07.1952 r. zawiera także w nagłówku, jako właścicieli wywłaszczanej nieruchomości, firmę "[...]". Ogłoszenia wywieszane na tablicy ogłoszeń w trakcie postępowania były zrywane (co wynika z treści oświadczenia J. M. z dnia [...] marca 1950 r. - załącznik do pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektora Archiwum Państwowego [...] W., teczka 4/4 akt administracyjnych), nie wiadomo ile czasu były wywieszone. Z wywieszenia ogłoszenia odpisu orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...].07.1952 r. nie sporządzono protokołu.

Tak więc zainteresowane strony postępowania - właściciele K. C. i F. S. nie byli w sposób przewidziany w przepisach przywołanego dekretu z dnia [...].04.1948 r. zawiadamiani o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym i orzeczeniu o wywłaszczeniu.

IV. Stosownie do art. 29 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem, jeżeli doręczenie zostało dokonane wadliwie, należy je powtórzyć i dokonać w sposób prawidłowy. Gdy jednak odbiorca pismo faktycznie otrzymał i datę doręczenia da się niewątpliwie ustalić, to uważa się je za doręczone należycie w chwili faktycznego otrzymania go przez odbiorcę.

W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło doręczenie w powyższym rozumieniu. Z kolei skoro ogłoszenia wywieszane na tablicy ogłoszeń de facto nie dotyczyły właścicieli, a nadto w trakcie postępowania były zrywane i nie wiadomo ile czasu były wywieszone, to nie ma podstaw do stwierdzenia, że stronom postępowania wywłaszczeniowego skutecznie doręczono przedmiotową decyzję.

Nie można zatem skutecznie wywodzić, że dokonano doręczenia decyzji.

Tym samym nie można stwierdzić kiedy nastąpił początek biegu terminu dla jakiejkolwiek ze stron postępowania, a tym samym uznać, że nastąpiło jego przekroczenie.

Wadliwa jest zatem argumentacja organu, że w sytuacji doręczenia stronie orzeczenia, które już uzyskało przymiot ostateczności, a termin do złożenia odwołania upłynął w 1952 r.

Skoro orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia [...].07.1952 r., wbrew twierdzeniom zaskarżonej decyzji, nie zostało prawidłowo doręczone, to nie można się zgodzić z tezą uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że nieprawidłowe ogłoszenie lub doręczenie nie może skutkować brakiem ostateczności decyzji, a w przypadku nieprawidłowości stronie pozostaje tylko droga wznowienia postępowania lub przywrócenia terminu. Zasadne jest twierdzenie skarżących, że w okolicznościach sprawy złamanie wymogów i tak bardzo ograniczonego ww. dekretem sposobu powiadamiania właścicieli o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym i wywłaszczeniu nie może być jeszcze bardziej upraszczane przez przyjęcie, że do doręczenia orzeczenia wywłaszczeniowego wystarczy wadliwe ogłoszenie orzeczenia w urzędzie.

V. Niezalenie od powyższego stwierdzić należy, że wadliwa jest również argumentacja organu, dotycząca przywrócenia terminu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2880/13, CBOSA i uwzględniając wyrażoną w judykaturze communis opinio doctorum, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, należy uznać, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy skonfrontowanie danej przeszkody z obiektywnymi miernikami staranności doprowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania nawet przy użyciu największego, możliwego w danych warunkach, wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28.12.2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99, LEX nr 47160). Strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonywaniu czynności była od niej niezależna. Ocena czy zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji przywrócenia terminu musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z dnia 30.11.2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, CBOSA).

VI. Należy odróżnić instytucję doręczenia od wejścia orzeczenia do obrotu prawnego. O ile ta pierwsza decyduje o początku biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, o tyle druga wskazuje na byt prawny decyzji. Minister Infrastruktury i Budownictwa w zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...].02.2017 r. stwierdzającej nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].07.1952 r. naruszył art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w związku zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków (...), przez błędne przyjęcie, że samo wywieszenie na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. orzeczenia wadliwie wskazującego stronę postępowania z dnia [...] lipca 1952 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, będącej własnością poprzedników prawnych skarżących i mimo błędnych ogłoszeń w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z 1952 r. Nr 8, poz. 48, wypełniało przesłanki doręczenia właścicielom orzeczenia.

VII. Organ rozpoznający wniosek o unieważnienie decyzji wywłaszczeniowych powinien uwzględniać treść żądania strony, która może domagać się zbadania określonych aspektów dotyczących decyzji i żądanie takie powinno być wzięte pod uwagę. Organ ponownie rozpatrując sprawę, dokona oceny merytorycznej orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...].07.1952 r., w kontekście legalności wywłaszczenia, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].07.1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, utrzymującego w mocy decyzję Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].04.1966 r. nr [...].

VIII. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., w związku z art. 135 tego aktu, należało uchylić decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].01.2018 r. [...] S.A. w W. oraz decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].02.2018 r. nr [...] (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania w pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 P.p.s.a., uwzględniając fakt korzystania przez [...] S.A. z pomocy prawnej (radcy prawnego) i biorąc pod uwagę aktualne w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie, stawki oraz zasady ustalania opłat, wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), zawarte w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu oraz 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.), w odniesieniu do pozostałych skarżących.