Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 633/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 148 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr I-III.7722.1.8.2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 grudnia 2021 r. nr AR.670.65.161.2018.MP65; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącej E. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 633/22

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi E.G. jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 8 kwietnia 2022 r. nr I-III.7722.1.8.2022 dotyczące odmowy wznowienia postępowania.

Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, pismem z 25 września 2018 r. E.G., T.T., Z.P. oraz K.W. zwróciły się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem " o wstrzymanie realizowanych obecnie inwestycji budowlanych, cofnięcie wydanych pozwoleń na budowę, wznowienie postępowań o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz postępowań o udzielenie pozwoleń na budowę" wraz z uznaniem wnioskodawców za stronę w tych postępowaniach, na działkach: [...] obr. [...] w [....]

Prezydent postanowieniem z 17 grudnia 2018 r. nr AR.670.65.16b.2018.MP65 odmówił wznowienia postępowań zakończonych ostateczną decyzją Prezydenta w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nr AR.6740.65.60.2015.JB65, nr 889/2015; AR.6740.65.6.2014.MR65, nr 112/2014; AR.6740.65.59.2015.JB65, decyzją nr 929/2015; AR.6740.65.94.2015.JB65, nr 17/2016; AR.6740.65.87.2014.JB65, nr 1084/2014; AR.I.65.73 53/23/476/08; AR.6740.65.49.2012.JB65, nr 798/12; AR.6740.65.37.2013.MR65, nr 455/2013; AR.6740.65.70.2014.JB65, nr 727/2014; AR.6740.65.42.2014.JB65, nr 348/2014; AR.6740.65.112.2017.MP65, decyzją nr 1/2018.

Wojewoda postanowieniem z 5 lutego 2019 r. nr I-III.7722.1.1.2019 uchylił powyższe postanowienie Prezydenta w całości.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent postanowieniem z 19 kwietnia 2019 r. nr AR.670.65.161.2018.MP65 odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta nr 17/2016 z 11 stycznia 2016 r. nr AR.6740.65.94.2015.JB65 zmieniającą decyzję Prezydenta nr 1084/2014 z 10 listopada 2014 r. nr AR.6740.65.87.2014.JB65 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Trzy budynki mieszkalne wielorodzinne wraz z drogą wewnętrzną i miejscami postojowymi na działkach nr [...] obr. [...] (powstałych z podziału działki nr [...] obr. [..]) przy ul. [...] w [....]" w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wojewoda postanowieniem z 9 sierpnia 2019 r. nr I-III.7722.1.11.2019 uchylił w całości postanowienie Prezydenta z 19 kwietnia 2019 r.

Postanowieniem z 3 grudnia 2021 r. nr AR.670.65.161.2018.MP65 Prezydent ponownie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego swą ostateczną decyzją z 11 stycznia 2016 r. w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji zwrócił uwagę na podejmowane w trakcie weryfikacji wniosku czynności zmierzające do uściślenia przedmiotu żądania oraz terminu w którym wnioskujące dowiedziały się o wydanych decyzjach (wezwanie z 8 października oraz z 5 i 26 listopada 2018 r.). W odpowiedzi na powyższe, pismem z 4 grudnia 2018 r. wnoszące poinformowały, że o decyzjach administracyjnych obejmujących działki nr [...] obr. [...] w [....]. dowiedziały się w drugim tygodniu listopada 2018 r., tj. w momencie odebrania pisma z Urzędu Miasta [...] z 5 listopada 2018 r. nr ORA-K-T-1431.256.2018.

Weryfikując powyższe organ I instancji wskazał, że z przekazanych przez Wydział Organizacyjny Urzędu Miasta [...] zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że T.T., Z.P. i K.W. pismo z 5 listopada 2018 r. odebrały 6 listopada 2018 r., natomiast E.G. 7 listopada 2018 r. Zestawienie ww. okoliczności doprowadziło do wniosku, że wniosek o wznowienie postępowań administracyjnych z 25 września 2018 r. złożony został przedwcześnie, co oznacza, że wnoszące nie zachowały terminu określonego w art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.).

Organ I instancji podkreślił, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa uregulowana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem wnioskujących dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, ponieważ działki nr [...] obr. [...] obciążone są służebnością gruntową przechodu i przejazdu na rzecz działek będących ich własnością. Mając to na uwadze organ I instancji uznał, że obciążenie służebnością gruntową działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę nie jest przesłanką do cofnięcia wydanych pozwoleń na budowę. Nie daje to również prawa do uznania wnoszących za stronę postępowania.

Na powyższe postanowienie zażalenie do Wojewody wniosły E.G., T.T. oraz K.W., kwestionując poprawność wydanego przez Prezydenta rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 8, art. 6, art. 107 § 3, art. 7a oraz art. 81a, art. 148 § 2, art. 145 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 5, art. 145 § 1 pkt 1, art. 8, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.

Opisanym na wstępie postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. Wojewoda - powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta z 3 grudnia 2021 r.

Wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wg zaś § 2 tego artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskujące podstaw wznowienia postępowania upatrywały w przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., czyli fałszywości dowodów na podstawie których ustalono istotne okoliczności faktyczne dla sprawy (pkt 1) oraz braku udziału strony bez własnej winy w postępowaniu (pkt 4). W treści złożonego zażalenia wnoszące powołały się na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który wydał decyzję.

W ocenie Wojewody, wnoszące nie spełniły wymagań formalnych warunkujących wznowienie postępowania. Podkreślił, że w celu wznowienia postępowania nie jest wystarczające wskazanie we wniosku na to, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, ponieważ działki nr [...] obciążone są służebnością gruntową przechodu i przejazdu na rzecz działek wnoszących. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, wg którego warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, powinna przedłożyć dowód stwierdzający że dokument został sfałszowany, wydany przez powołany do tego sąd lub organ.

W sprawie nie ziściły się również przesłanki do zastosowania art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Subiektywne przekonania wnoszących nie mogą wskazywać na zaistnienie tych przesłanek. Z uwagi na ww. przesłanki negatywne, kwestia zachowania przez wnoszące terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. pozostaje bez wpływu na treść niniejszego postanowienia, jednakże skoro fałszerstwa dowodów upatrują one w fakcie iż na etapie zmiany pozwolenia na budowę organ nie badał służebności gruntowych (na co wskazuje pismo z 14 listopada 2018 r.), to o tym dowiedziały się w dacie powzięcia wiedzy o decyzji o zmiany pozwoleniu na budowę. Wcześniej mogły posiadać wiedzę co najwyżej o fakcie utrudniania im korzystania ze służebności w związku z wykonywaniem robót budowlanych. Powyższe powoduje, iż termin z art. 148 § 1 k.p.a. nie został zachowany, co również uzasadnia odmowę wznowienia postępowania.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ uznał, że z treści wydanego przez Prezydenta rozstrzygnięcia wynika, że wnoszące nie zachowały terminu o którym mowa w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. Termin ten w przypadku powołania się przez wnioskodawcę na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wskazał NSA w wyroku z 6 maja 2009 r. OSK 714/2008, zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeżeli posiadła informację czego dana decyzja dotyczy. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony 25 września 2018 r., natomiast w piśmie z 4 grudnia 2018 r. wnoiskujące wskazały, że o decyzjach administracyjnych obejmujących działki nr [...] obr. [...] w [...] dowiedziały się w drugim tygodniu listopada 2018 r., w momencie odebrania pisma nadanego przez Wydział Organizacyjno - Administracyjny Urzędu Miasta [...] z 5 listopada 2018 r. nr ORA-K-T.1431.256.2018 z dołączoną tabelą zawierającą wykaz wydanych przez Prezydenta pozwoleń na budowę i warunków zabudowy obejmujących m.in. w/w działki. W treści przedmiotowego pisma wnioskodawczynie wskazały również, że wcześniej nie miały wiedzy aby działki służebne objęte były postępowaniami administracyjnymi, a zwracając się do organu z wnioskiem o wznowienie postępowań administracyjnych je obejmujących liczyły się z możliwością uzyskania odpowiedzi, iż żadne decyzje obejmujące działki służebne nie były wydane. W ocenie organu, termin wskazany przez wnoszące w piśmie z 4 grudnia 2018 r. uznać należy za moment w którym dowiedziały się o decyzjach administracyjnych będących przedmiotem wniosku o wznowienie. Pismo to odebrały w dniu 6 i 7 listopada 2018 r. Oznacza to, że wnoszące nie zachowały terminu o którym mowa w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wnoiskodawczyń, że pisma z 25 września 2018 r. nie można było zakwalifikować jako wniosku o wznowienie postępowań zakończonych wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, w którym wyraźnie określiły zakres żądania, tj. "wznowienie postępowań o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz postępowań o udzielenie pozwoleń na budowę wraz z uznaniem nas za stronę w tych postępowaniach". Ponadto we wniosku określono dane identyfikujące wnioskodawców (imię, nazwisko, adres zamieszkania), wniosek został skierowany do organu właściwego w sprawie, a w jego treści zostały wyszczególnione działki na których jest realizowana inwestycja. Natomiast kolejne pisma kierowane do Prezydenta nie stanowiły odrębnych wniosków, lecz stanowiły uzupełnienie tego wniosku, w szczególności o numer decyzji o pozwoleniu na budowę czy przesłankę wznowieniową na podstawie której wnoszące domagają się wznowienia postępowania.

W kontekście podnoszonych przez skarżące zarzutów dotyczących braku uwzględnienia stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 11 października 2019 r. II SA/Rz 567/19 w sprawie dotyczącej wznowienia postępowań o wydanie warunków zabudowy i lokalizacji celu publicznego, Wojewoda wywiódł, że w niniejszej sprawie organy nie są związane wytycznymi zawartymi w tym wyroku, bowiem zapadł on w odrębnym postępowaniu. Niezależnie od powyższego organ zasygnalizował, że w powołanym wyroku WSA w Rzeszowie nie przesądził, że wnoszące zachowały termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ani też nie ustalił, że pismo wnoszących z 25 września 2018 r. nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania.

W dalszej części zaskarżonego postanowienia Wojewoda wskazał, że w treści złożonego zażalenia wnoszące podniosły także zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z treści wniosku o wznowienie postępowania nie wynika, aby powoływały się one na zaistnienie tej podstawy wznowieniowej. Co więcej, na skutek wezwania do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania, w skierowanym do organu I instancji piśmie z 14 listopada 2018 r. wnoszące powoływały się na fakt, iż w sprawie pozwolenia na budowę nie badano służebności gruntowych lub nie ujawniono wszystkich ustanowionych służebności, w szczególności nie ujawniono służebności przejazdu, przechodu i przegonu przez pgr [...] gm. kat. [...] (obecnie m. in. działki nr [...] obr. [...] w [...]) ustanowionych w 1908 r. na rzecz m.in. naszych działek nr [...] obr. [...] w [...] oraz pominięto służebność prawa spustu wód gruntowych przez pgr [...] gm. kat. [...] na rzecz realności LWH [...] (obecnie działki nr [...] obr. [...] w [...]), co w ocenie wnoszących pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Na przesłankę uregulowaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wnoszące powołały się natomiast w treści zażalenia na postanowienie Prezydenta z 19 kwietnia 2019 r., wskazując jednocześnie, iż wnoszą o wznowienie postępowania w oparciu o powołaną przesłankę przez organ administracji z urzędu. Powyższe skutkuje uznaniem, iż organ I instancji - w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżących - prawidłowo nie poddał analizie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem organu administracji publicznej. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. W celu wznowienia postępowania na wniosek w oparciu o przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wnoszące powinny wystąpić z odrębnym podaniem do organu właściwego, tj. Prezydenta.

Wprawdzie w treści wydanego postanowienia Prezydent dokonał merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wznowieniowej, wskazując, że obciążenie służebnością gruntową działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę nie jest przesłanką do cofnięcia wydanych pozwoleń na budowę i nie daje prawa do uznania wnoszących za stronę postępowania, co miało charakter przedwczesny, bowiem ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej może odbyć się dopiero po wznowieniu postępowania. Powyższe uchybienie nie może jednak świadczyć o wadliwości wydanego przez Prezydenta rozstrzygnięcia, bowiem odmowa wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie była zasadna. Z uwagi na odmowę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z 11 stycznia 2016 r. rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji stało się bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.G., zaskarżając postanowienie Wojewody z 8 kwietnia 2022 r. w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 148 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną subsumpcję i błędne zastosowanie oraz uznanie, że termin doręczenia decyzji jest tożsamy z terminem w którym strona dowiedziała się o decyzji, pomimo że przepis ten wskazuje na miesięczny termin od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania,

2) art. 8 k.p.a. poprzez działania organu powodujące podważenie zaufania skarżącego do organów państwa, w szczególności poprzez nienależyte i pobieżne zbadanie sprawy, a także nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego; błędne uznanie, iż strony o decyzjach dowiedziały się 6 i 7 listopada 2018 r., podczas gdy wskazały one, że w tej dacie zostały poinformowane o znakach identyfikacyjnych wydanych decyzji i pełną ich treść poznały 13 listopada 2018 r. podczas wglądu do akt spraw w Urzędzie Miasta [...], co nie jest tożsame z pojęciem z art. 148 § 2 k.p.a., który wskazuje na miesięczny termin od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania,

3) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania,

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, jak również bez wyjaśnienia w całości zakresu sprawy będącej jej przedmiotem,

5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, skutkiem czego było wydanie wadliwego postanowienia,

6) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie i niezbadanie kwestii podnoszonych przez stronę, w szczególności tych związanych z ustaleniem chwili istnienia wiedzy u strony skarżącej o treści decyzji, rozstrzygnięciu decyzji i złożeniem wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego przepisami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że strony wniosły podanie o wznowienie postępowań dotyczących wszystkich w/w decyzji z uchybieniem terminu,

7) art. 7, art. 77, art. 80, art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny, z zaniechaniem inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania i ustalenia momentu powzięcia faktycznej wiedzy stron o decyzjach będących przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, poprzez wezwanie stron do wyjaśnień pisemnych lub przesłuchanie wnioskodawców, co skutkowało bezzasadną odmową wznowienia postępowania,

8) art. 7a i art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej oraz wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, zwłaszcza w przypadku istnienia sprzecznych i rozbieżnych okoliczności dotyczących wiedzy strony o decyzjach będących przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania oraz terminu wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który należało uznać za prawidłowy,

9) art. 8, art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, szczególnie w kontekście nieuwzględnienia podnoszonego przez strony art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. będącego przesłanką do wznowienia postępowań wraz z uznaniem skarżących jako właścicieli nieruchomości władnących w stosunku do nieruchomości obciążonej objętej decyzją administracyjną za stronę postępowań, co ma poparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym,

10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się co do wiarygodności dowodów i określenia ich mocy dowodowej w przedmiotowym postanowieniu, co doprowadziło w konsekwencji do dowolnej oceny dowodów przez organ,

11) art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego; Wojewoda nie wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione i nie ustalił dnia w którym strony dowiedziały się o istnieniu podstawy do wznowienia postępowania,

12) art. 148 § 2 k.p.a. przez nieustalenie dokładnej daty, w której strona mająca wiedzę o decyzji złożyła prawidłowy wniosek o wznowienie postępowania, skutkiem czego było błędne uznanie, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przed terminem,

13) art. 8 w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez swobodne przyjęcie, bez poparcia w faktach, że obciążenie służebnością gruntową działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę nie daje prawa do uznania skarżących za stronę postępowania,

14) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie wspomnianego artykułu w sytuacji, gdy z przytoczonych dowodów wynika, że strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu i należało tę kwestię wyjaśnić poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania,

15) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie wspomnianego artykułu w sytuacji, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi który wydał decyzję, tj. bezsporna okoliczność istnienia służebności gruntowych przejazdu, przechodu i przegonu przez działki objęte wydanymi decyzjami o pozwoleniu na budowę oraz poprzedzających je decyzjami w sprawie ustalenia warunków zabudowy i w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego wobec działek władnących, których właścicielami są skarżące,

16) art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie wspomnianego artykułu w sytuacji, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne wskazujące, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, tj. ujawnione wybiórcze służebności gruntowe lub brak ujawnienia służebności w szczególności z pominięciem zapisów o służebnościach gruntowych skarżących, co miało wpływ na niewłaściwe ustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji i ustalenia stron postępowania.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 8 kwietnia 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta M. [...] z 3 grudnia 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z 11 stycznia 2016 r. nr AR.6740.65.94.2015.JB65, zmieniającą decyzję tego organu z 10 listopada 2014 r. nr AR.6740.65.87.2014.JB65

o udzieleniu pozwolenia na budowę.

Poddawszy kontroli zaskarżone postanowienie we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zapadło ono z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sprawa sprowadza się do oceny kwestii zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Na mocy art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast na mocy kluczowego ze względu na okoliczności faktyczne § 2 tego artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Sąd podziela stanowisko organu I i II instancji, iż bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny w określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu ostatecznej decyzji w postępowaniu które toczyło się bez jej udziału, przy czym o istnieniu takiej decyzji strona może dowiedzieć się w jakikolwiek dostępny sposób, czyli niekoniecznie poprzez jej formalne doręczenie. Jest oczywistym, że wiedza o wydaniu decyzji w postępowaniu bez udziału strony zazwyczaj nie będzie pochodzić od organu administracji. Z uwagi na okoliczności związane z przyczyną żądania wznowienia stanowczo dopuścić należy poza urzędnicze źródła wiedzy. Wystarczy więc, aby pominięta strona o konkretnej decyzji dowiedziała się, przez co należy rozumieć zapoznanie się z informacją o wydaniu takiej decyzji w określonym przedmiocie oraz o jej wystawcy, czyli autorze decyzji.

Jednocześnie nie można pozbawiać strony jej uprawnień procesowych jeżeli informację o wydanych decyzjach otrzymuje z własnej inicjatywy, w wyniku działania zmierzającego do ustalenia tego czy toczyły się bez jej udziału określone postępowania administracyjne zakończone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. W takim przypadku należy brać pod uwagę przede wszystkim to, czy po otrzymaniu informacji o wydaniu ostatecznej decyzji wyraża ona w przewidzianym w art. 148 § 2 k.p.a. terminie wolę wznowienia postępowania. Takiego podejścia do interpretacji faktów prawotwórczych wymaga zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa – art. 8 § 1 k.p.a.

Wojewoda i Prezydent w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organ I instancji przyjęli, iż wnioskodawczyni wiedzę o decyzji stanowiącej przedmiot żądania wznowienia powzięła już po złożeniu 25 września 2018 r. wniosku o wznowienie, w związku z czym wniosek ten został złożony przedwcześnie i nie może ona wiązać z nim oczekiwanych skutków.

Zdaniem Sądu, ocena organów jest błędna.

Jako punkt wyjścia w sprawie należało przyjąć wypowiedź skarżącej zawartą w piśmie z 4 grudnia 2018 r. (odpowiedź na wezwanie Prezydenta M. [...] z 26 listopada 2018 r. o podanie daty uzyskania wiedzy o decyzji), z której to jednoznacznie wynika, że m.in. o kwestionowanej decyzji dowiedziała się w drugim tygodniu listopada 2018 r., w momencie odebrania pisma pochodzącego z Wydziału Organizacyjno - Administracyjnego Urzędu Miasta [...] z 5 listopada 2018 r. z dołączoną tabelą zawierającą wykaz wydanych pozwoleń na budowę i warunków zabudowy przez Prezydenta M. [...]. Wyraźnie oświadczyła w nim, że wcześniej nie posiadała wiedzy o tych decyzjach, a zwracając się 25 września 2018 r. do organu z wnioskiem o wznowienie postępowań administracyjnych obejmujących działki obciążone na jej rzecz służebnością, liczyła się z możliwością uzyskania odpowiedzi, że żadne decyzje obejmujące te działki nie były wcześniej wydane. Poinformowała też organ I instancji, że mimo wcześniejszych wizyt w Urzędzie Miasta [...] i próśb o udzielenie informacji dotyczących wydanych decyzji administracyjnych, konsekwentnie odmawiano jej dostępu do informacji. Dopiero w odpowiedzi na pismo z 22 października 2018 r. udostępniono jej wykaz wydanych decyzji z informacją o możliwości wglądu do akt wybranych spraw. Dopiero udostępnienie wymienionego wykazu stanowiło okoliczność pozwalającą na złożenie żądania wznowienia postępowań. Niezawiadomienie o wydanych przez Prezydenta decyzjach uniemożliwiało podjęcie informacji o toczących się postępowaniach administracyjnych oraz o wydanych przez organ decyzjach obejmujących działki służebne. Z treści tego pisma wynika wyraźnie, że wiedzę o kwestionowanej decyzji (w tym dacie jej wydania, organie wydającym i rozstrzygnięciu) powzięła dopiero 13 listopada 2018 r., aby 14 listopada 2018 r. złożyć podanie, w którym zawnioskowała o wznowienie postępowań w sprawach wydania pozwolenia na budowę w odniesieniu do konkretnej sprawy spraw administracyjnej. Wg Sądu, w oświadczeniu tym można doszukać się najbardziej precyzyjnych informacji o dacie powzięcia wiedzy o objętej wnioskiem o wznowienie ostatecznej decyzji Prezydenta M. [...].

W tej sytuacji zdaniem Sądu zachodzi uzasadniona wątpliwość co do słuszności stanowiska orzekających w sprawie organów, czy pismo skarżącej z 25 września 2018 r. można było w ogóle zakwalifikować jako zawierające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wskazywanej decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro podanie to nie zawierało żadnych bliższych informacji, o jaką decyzję wnioskodawczyni chodzi. Ta kwestia, także wobec faktu jednoczesnego złożenia wniosków o wznowienie postępowań w kilkunastu innych sprawach wydaje się kluczowa. Wskazanie przez stronę konkretnych numerów decyzji miało miejsce dopiero w treści opisanego pisma z 14 listopada 2018 r., które poprzedziło uzyskanie przez strony w trybie dostępu do informacji publicznej wiedzy o interesujących ją decyzjach o warunkach zabudowy, określeniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i pozwoleń na budowę (nazwach inwestycji, datach wydania i inwestorze planowanych przedsięwzięć).

W tej sytuacji należało stwierdzić naruszenie przez orzekające w sprawie organy administracji przepisów art. 148 § 2 w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Powyższe przemawiało za uznaniem zasadności skargi, uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

O należnych skarżącej kosztach postępowania sądowego (obejmujących zwrot równowartości uiszczonego wpisu od skargi) orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie dla organów administracji wynikają wprost z poczynionych wyżej rozważań.