Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1311/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wykładnię wyroku
Powołane przepisy: article: art. 158, art. 193,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1311/14 w sprawie ze skarg kasacyjnych K. D. i A. D. oraz Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 689/13 w sprawie ze skarg J. G. i M. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1311/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne K. D. i A. D. oraz Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 689/13 w sprawie ze skarg J. G. i M. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o dokonanie wykładni ww. wyroku w zakresie zawartych w jego uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, a konkretnie następującego sformułowania: "Natomiast dokonując oceny czy inwestorzy posiadają prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może ujść uwadze organów administracji, że reguła superficies solo cedit wyrażona w art. 48 k.c. podlega pewnym ograniczeniom. Przepis art. 151 k.c. stanowi, że jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze. Kodeks cywilny przewiduje podobne roszczenia m.in. w art. 321 § 2. Tym samym, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji rzeczą organu będzie ustalenie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy inwestorzy posiadają prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane, a zatem czy niezbędne będzie zastosowanie rygoru określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane."

Wyjaśniono, że celem przedmiotowego wniosku jest uzyskanie wyjaśnienia, czy powyższy fragment należy interpretować w ten sposób, że organy nadzoru budowlanego mają umożliwić stronie pozyskanie odpowiedniego orzeczenia sądu cywilnego, w razie potrzeby zawieszając postępowanie administracyjne do czasu wydania stosownego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, czy też organy nadzoru budowlanego mają we własnym zakresie ocenić prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w świetle powołanych przepisów Kodeksu cywilnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako: p.p.s.a., Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku. Wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie.

Stwierdzić należy, że w odniesieniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1311/14 nie zachodzi sytuacja uzasadniająca konieczność dokonania jego wykładni. Uzasadnienie tego wyroku jest logiczne i spójne, nie nasuwa ono żadnych wątpliwości - w szczególności tych akcentowanych we wniosku Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o dokonanie wykładni.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 - 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) obowiązkiem inwestora jest wykazanie, że posiada prawo do zagospodarowania nieruchomości inwestycyjnej. Konsekwencją powyższego jest wyrażone dalej stanowisko, że w kontrolowanej sprawie obowiązkiem organu było zatem sprawdzenie, czy inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie, w jakim prace budowlane były wykonywane z przekroczeniem tych granic (str. 16). Wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w dalszej części uzasadnienia wyroku (odnoszące się także do konieczności uwzględnienia stosownych regulacji Kodeksu cywilnego) nie mogą być odczytywane w oderwaniu od przywołanego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika z tego, że to inwestor powinien przedstawić dokument potwierdzający tytuł prawny, z którego wynika jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Owo badanie przez organ przysługującego inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowane nie może wszak polegać na dokonywaniu ustaleń w tym zakresie, do których właściwe są inne organy państwowe, w tym sąd powszechny. Oczywistym jest zaś, że gdyby w trakcie postępowania wyłoniło się zagadnienie prawne należące do właściwości sądu powszechnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu naprawczym, zaistniałaby podstawa do zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jedynie na marginesie wskazać warto, że przepis art. 151 k.c. odnosi się do obiektu budowlanego (lub jego części), który został wzniesiony z przekroczeniem granicy z nieruchomością sąsiednią, nie zaś do robót budowlanych wykonywanych przy budynku - takich jak ocieplenie budynku. Regulacja ta nie będzie miała zatem zastosowania do robót budowlanych wykonywanych przy obiekcie będącym przedmiotem niniejszego postępowania.

Interpretacja fragmentu uzasadnienia zacytowanego we wniosku o dokonanie wykładni, dokonana w powiązaniu z wyrażoną w tym samym uzasadnieniu ogólną regułą ciężaru wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nie budzi zatem wątpliwości uzasadniających dokonanie wykładni wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r.

Z powyższych względów, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.