Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 263/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16a ust.1; art. 3 pkt 21 lit.c; art. 17 ust.1; art. 27 ust.5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezydenta Miasta C. decyzją z [...] r., wydaną na postawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. dalej: u.ś.r.), odmówił A. S. (dalej również jako: strona, skarżąca) przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. P. (ur. [...] r.).

Jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku organ pierwszej instancji wskazał treść art. 16a ust. 1 u.ś.r, wyjaśniając, że zakres sprawowanej opieki nie jest tak czasochłonny i nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej. Wszelkie wykonywane czynności - w ocenie organu - strona może pogodzić z pracą zarobkową.

Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jego treści zarzuciła organowi wadliwe ustalenia, podnosząc, że matka wymaga stałej opieki, którą ona sprawuje. Dodała, że matka ma problemy z kręgosłupem, chodzeniem – porusza się o lasce, czasami trudno jej wstać z łóżka i wtedy zostaje z nią na noc. Ponadto w okresie zimowym opiekuje się matką u siebie w domu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji, że opieka sprawowana przez skarżącą nad matką nie jest na tyle intensywna, że wyklucza aktywność zawodową skarżącej. W tym zakresie wskazał, że z założenia specjalny zasiłek opiekuńczy ma charakter rekompensaty za niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, stąd bezsporne jest, że winien istnieć związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie taki związek nie zachodzi. W światle ustaleń wywiadu środowiskowego szereg podstawowych czynności J. P. wykonuje samodzielnie. Samodzielnie się ubiera i dba o higienę osobistą, sporadycznie wymaga pomocy przy kąpieli. Jest w stanie sama przygotować posiłek, pamięta o zażywaniu leków. Potrzebuje pomocy córki tylko w przyniesieniu opału, dotarciu do lekarza, biblioteki, a także w załatwianiu spraw urzędowych czy tez robieniu zakupów. Tym samym pomoc strony zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach gdzie wszyscy członkowie pracują. Zatem skarżąca mogłaby podjąć pracę i jednocześnie zajmować się matką.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się skarżąca, która w ustawowym terminie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W jej treści podniosła, że matka nadal potrzebuje stałej opieki drugiej osoby, który to stan istnieje od 2001 r., tj. daty wydania orzeczenia lekarskiego w którym stwierdzona została stała niezdolność matki do samodzielnej egzystencji. Nadto dodała, że od 1 czerwca 2010 r., tj. przez ponad 10 lat pobierała świadczenia związane z opieką nad matką, a przez ten czas stan zdrowia matki uległ znacznemu pogorszeniu i nadal się pogarsza. Obecnie matka z trudem się porusza za pomocą kuli ortopedycznej. Ma problemy ze słuchem (nosi aparat słuchowy), widzeniem (widzi na jedno oko) oraz ma postępujące problemy z pamięcią (np. nie zakręca gazu). Przez zawroty i bóle głowy zdarza się, że upada i nie potrafi wstać. Obecnie zamieszkuje razem ze skarżącą, ale ze względu na stany depresyjne chce wracać do swojego domu, więc skarżąca zamieszkuje tam razem z nią. Podsumowując podniosła, że ze względu na wiek (81 lat) oraz zły i pogarszający się stan zdrowia matka nie jest w stanie sama egzystować.

Do skargi dołączyła zaświadczenie Prezydenta Miasta C. z [...] r. wskazujące okresy pobierania przez skarżąca świadczeń związanych z opieką nad matką, zaświadczenie lekarskie z [...] r. o stanie zdrowia matki oraz orzeczenie lekarza rzeczoznawcy z [...] r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a.").

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, doprowadziła sąd do uznania, że akty te nie odpowiadają prawu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu nie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką.

Przyczyną odmowy świadczenia było to, że skarżąca nie wykonuje czynności opiekuńczych nad matką w stopniu uniemożliwiającym jej podjęcie zatrudnienia i zdaniem Kolegium brak było w tej sytuacji związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez nią opieki nad matką i niewykonywaniem zatrudnienia.

Zgodnie z art. 16a ust.1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Niezbędne jest zatem w każdym przypadku rozpoznawania wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego.

Bezsporną kwestią jest, że skarżąca jako córka J. P., legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zgodnie z art. 3 pkt 21 lit. c u.ś.r., jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny i może ubiegać się o w/w świadczenie.

Ponadto, ze znajdującego się w aktach orzeczenia lekarskiego z [...] r. wynika, że matka skarżącej - od wskazanej daty - jest stale niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji.

Zdaniem organów obu instancji skarżąca rzeczywiście sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną matką, lecz pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą nad matką, a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie zachodzi związek przyczynowy. W ocenie organów zakres obowiązków w ramach sprawowanej opieki nie jest przeszkodą, aby skarżąca podjęła aktywność zawodową. Według organów zakres wykonywanej opieki nad matką nie wskazuje na brak możliwości jej wykonywania poza godzinami pracy.

W ocenie sądu, stanowisko to w obecnym stanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Niewątpliwie specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest świadczeniem przysługującym jedynie za samo sprawowanie opieki, lecz świadczeniem związanym z koniecznością rezygnacji z wykonywania pracy zarobkowej w celu sprawowania tej opieki. Mimo że każda osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, to nie oznacza to, że każda osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Opieka ta musi dotyczyć czynności związanych z osobą niepełnosprawnego, bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej nie wyklucza zatrudnienia, stanowiąc rutynę także osób pracujących.

Zauważyć wobec powyższego należy, że w każdej sprawie w sposób zindywidualizowany rozważyć trzeba, jakiej opieki i w jakim rozmiarze - ze względu na rodzaj niepełnosprawności i choroby, którymi jest dotknięta - potrzebuje osoba niepełnosprawna i w jakim stopniu zaabsorbowanie opiekuna sprawowaniem tej opieki uniemożliwia podjęcie przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Dokonując ustaleń w tym zakresie należy mieć na uwadze, że charakter wykonywanych przez opiekuna czynności zależy od potrzeb podopiecznego i przybiera w szczególności postać dostarczania żywności i przygotowywania posiłków, dbania o stan zdrowia i higienę osoby niepełnosprawnej, zapewnienie odzieży i odpowiedniej rehabilitacji, a także pomoc przy opłaceniu rachunków. Oznacza to, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie przyznaje się tylko w przypadku sprawowania opieki nad osobami obłożnie chorymi, w przypadku których występuje znaczny zakres czynności niezbędnych do podjęcia przez opiekuna. Osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym może zaspokajać niektóre swoje potrzeby samodzielnie, co nie uchyla zasadniczej potrzeby pomocy w realizowaniu podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym stała opieka to nie tylko ciągłe przebywanie z podopiecznym i wyręczanie go we wszystkich czynnościach, lecz także piecza nad taką osobą, stała gotowość udzielenia jej pomocy, gdy tylko wystąpi taka konieczność. Trzeba również podkreślić, że organy pomocy społecznej nie mogą samodzielnie oceniać, na ile osoba niepełnosprawna wymaga pomocy osoby trzeciej. Zakwalifikowanie danej osoby do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym dokonywane jest przez wyspecjalizowane organy administracji publicznej. Orzeczenia wydane przez te organy są wiążące w sprawach o przyznanie omawianego świadczenia.

Jednakże, w przedmiotowej sprawie główny uchybieniem jest to, że rozstrzygające w sprawie organy nie ustaliły tych okoliczności w sposób wiarygodny i jednoznaczny.

W ocenie sądu, organy w zakresie sprawowanej opieki oparły się jedynie na wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym telefonicznie z matką skarżącej, całkowicie pomijając inne istotne okoliczności podnoszone przez skarżącą. Niewątpliwie powołane przez organy okoliczności pozostają w wyraźniej sprzeczności z twierdzeniami skarżącej, które nie były przedmiotem ustaleń i oceny organów rozstrzygających w sprawie.

Rozpocząć należy od wskazana, że zgodnie z art. 23 ust. 4e u.ś.r. ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, organ właściwy zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu weryfikacji okoliczności dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 16a ust. 1.

Na tle przywołanego przepisu ukształtowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, które sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że rolą organów orzekających w sprawach specjalnego zasiłku opiekuńczego jest kontrola nad tym, aby nie dochodziło do nadużyć w zakresie jego przyznawania. Niewątpliwie tej kontroli, mającej na celu weryfikację faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, służy przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, do którego odwołał się ustawodawca, wprowadzając obligatoryjny wymóg jego przeprowadzenia w ramach ustalania przez organy prawa do tego zasiłku. Z tego powodu także i w orzecznictwie zwraca się uwagę na szczególną wagę tego środka dowodowego w postępowaniu w sprawie przyznania przedmiotowego zasiłku.

Co jednakże najistotniejsze, zgodnie z art. 107 ust. 1a pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowania faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy.

Powyższe oznacza, że ustawodawca wskazał jednoznacznie i wprost, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się "u osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy". Podmiot ten powinien być zatem objęty wspomnianym wywiadem środowiskowym. W przeciwnym razie relacja zebrana przez pracownika pomocy społecznej ma charakter jednostronny, nie uwzględniając faktu, że sprawowanie opieki zawsze wymaga współdziałania co najmniej dwóch osób. Ponadto pominięcie wnioskodawcy w rodzinnym wywiadzie środowiskowym uniemożliwia zweryfikowanie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu udzielania pomocy osobie niepełnosprawnej. Trzeba przy tym zaznaczyć, że uniemożliwianie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego może stanowić podstawę do odmowy przyznania rozważanego świadczenia rodzinnego.

Tym samym nadanie w niniejszej sprawie przez organy decydującego znaczenia okolicznościom ustalonym wyłącznie na podstawie przeprowadzonego telefonicznie z matką skarżącej wywiadu środowiskowego, nie mogło prowadzić do przyjętych przez organ wniosków i przesądzać o braku związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Oczywiście nie można zasadniczo wykluczyć tego rodzaju sytuacji faktycznej, w której osoba niepełnosprawna, niebędąca osobą leżącą, pewne czynności dnia codziennego wykonuje samodzielnie, lecz z uwagi na rodzaj schorzeń wymaga stałej i długotrwałej opieki osoby trzeciej. Tego rodzaju sytuacja - w ocenie sądu - może występować w odniesieniu do matki skarżącej.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, matka skarżącej ma 81 lat. Z twierdzeń samej skarżącej wynika natomiast, że matka porusza się z trudnością za pomocą kuli ortopedycznej, ma problemy ze słuchem (nosi aparat słuchowy), widzeniem (widzi na jedno oko) oraz ma postępujące problemy z pamięcią (np. nie zakręca gazu). Przez zawroty i bóle głowy zdarza się, że upada i nie potrafi wstać. Ogólny stan zdrowia nie pozwala jej na samodzielne zaspokajanie potrzeb związanych z codziennym funkcjonowaniem.

Organy administracji publicznej w toku całego postępowania administracyjnego nie pozyskały natomiast żadnego oświadczenia skarżącej, co do zakresu pomocy świadczonej przez nią na rzecz matki, posługując się jedynie przeprowadzonym z matką skarżącej wywiadem środowiskowym. Skarżąca natomiast już w piśmie z [...] grudnia 2020 r. podnosiła zarzut braku wiarygodności przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

Brak ten w konsekwencji wpłynął na niekompletność materiału dowodowego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że organy pomocy społecznej nie muszą aprobować twierdzeń wnioskodawcy i mogą odmówić im wiarygodności. Zobligowane jednak są do pozyskania stanowiska osoby, która zainteresowana jest otrzymaniem wsparcia ze środków publicznych, w tym przypadku w drodze przeprowadzonego z nią wywiadu środowiskowego. Nie można przy tym zapominać, że matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku z zaburzeniami pamięci, która nawet z racji wieku i posiadanych schorzeń może mieć problemy z rozeznaniem rzeczywistości. Powyższe może wprost uzasadnić twierdzenia skarżącej, że ustalenia wywiadu nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy, czego nie wziął pod uwagę żaden z organów.

Wskazać ponadto należy, że z dołączonego do skargi zaświadczenia Prezydenta Miasta C. z [...] r. wynika, że w okresie od [...] 2010 r. do [...] 2020 r., skarżącej przysługiwało prawo do świadczeń w związku z opieką nad matką. Zatem organ pierwszej instancji w prowadzonych wówczas postępowaniach administracyjnych nie powziął jakichkolwiek wątpliwości, że skarżąca spełnia warunki do otrzymania przedmiotowego świadczenia, a więc nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad matką, która takiej opieki wymaga. Tym bardziej niezrozumiałe są wywody organów wskazujące, że matka skarżącej aktualnie nie potrzebuje już opieki w zakresie uniemożliwiającym skarżącej podjęcie zatrudnienia.

Wskazując na powyższe, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie naruszono art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wady te miały istotny charakter, co uzasadniało wyeliminowanie kontrolowanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Jednocześnie wskazania skarżącej wymaga, że u.ś.r. przewiduje dwa świadczenia związane z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny opierające się na podobnych przesłankach. Pierwszym z nich jest świadczenie pielęgnacyjne, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Drugim świadczeniem związanym z opieką nad osobą niepełnosprawną jest natomiast przewidziany w art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy, który przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów, należy stwierdzić, że przesłanki przyznania obydwu tych świadczeń są zbieżne. Podkreślić należy jednak, że prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zależne jest od spełnienia kryterium dochodowego, zaś kwota świadczenia pielęgnacyjnego znacząco przewyższa wysokość specjalnego świadczenia pielęgnacyjnego.

Oznacza to, że skarżąca może wnioskować o przyznanie jej korzystniejszego świadczenia jakim jest świadczenie pielęgnacyjne, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., zamiast dochodzonego obecnie dużo niższego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Żadnej przeszkody w tym nie stanowi bowiem okoliczność pobierania ostatnio przyznanego świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona uprawniona nie musi bowiem kontynuował przyznanego jej dotychczas świadczenia, lecz ma pełne prawo do wystąpienia o przyznanie innego świadczenie, w tym przypadku znacznie korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego. Powszechną zasadą przyjmowaną w ustawodawstwie polskim na tle zbiegu praw do świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego jest prawo wyboru świadczenia przez jego beneficjenta o czym wprost stanowi art. 27 ust. 5 u.ś.r., a którą to zasadę powinien również brać pod uwagę organ prowadzący postępowanie.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.