Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2211/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13,15,19,97
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata N. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w części orzekającej o odmowie nadania I. D. statusu uchodźcy w RP, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, o braku zgody na pobyt tolerowany i o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

I. D. obywatel [...], narodowości [...], w dniu 26 stycznia 2012 r. złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania I. D. statusu uchodźcy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że I. D. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak i zgody na pobyt tolerowany i postanowił wydalić ją z terytorium RP. Szef Urzędu zakazał też cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.

Rozpatrując odwołanie I. D. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że istotą niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy I. D. jest uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP i czy odmowa nadania mu statusu uchodźcy w Polsce jest zasadna.

Organ podkreślił, że stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 powyższej ustawy, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 3 prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi: 1/ ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub 2/ być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

Organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.

Z wniosku o nadanie statusu uchodźcy wynika, że cudzoziemiec nie może mieszkać w kraju pochodzenia ponieważ ma tam problemy etniczne i polityczne. Z wniosku wynika, że strona była prześladowana, nie brała udziału w działaniach wojennych. Cudzoziemiec nie należał do żadnej partii politycznej, natomiast w 1992 r. działał społecznie w [...]. Wnioskodawca oświadczył, że był kilka razy zatrzymany, ale nie pamięta szczegółów. Nie był skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. Kraj pochodzenia wnioskodawca opuścił w dniu 4 czerwca 2011 r. na podstawie paszportu wydanego w 2007 r. i wizy Schengen i udał się do [...], gdzie złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Z [...] został przekazany do Polski. Przed przyjazdem do Polski cudzoziemiec mieszkał w [...] w miejscowości [...], od 1992 r. do 1993 r. pracował w szkole jako nauczyciel. Jest zdrowy, nie cierpi na choroby przewlekłe, jest pełnosprawny. Posiada wykształcenie wyższe.

W trakcie przeprowadzonego wywiadu statusowego (bez obecności psychologa bowiem cudzoziemiec oświadczył, że nie ma w tym zakresie problemów) I. D. wskazał, że urodził się w [...]. Posiada obywatelstwo [...] od 10 lat, ale dokładnie nie pamięta. Wcześniej posiadał obywatelstwo [...], ale musiał się zrzec tego obywatelstwa gdy ubiegał się o obywatelstwo [...]. W okresie ostatnich 10 lat mieszkał głownie w [...]. Z wykształcenia jest historykiem. Przed wyjazdem zajmował się głównie pracami budowlanymi. W latach 1995 – 1990 pracował w [...] jako nauczyciel historii. Nie odbywał służby wojskowej bo w czasach [...] nauczyciele byli zwolnieni z tego obowiązku.

Cudzoziemiec wskazał, że w [...] w 2011 r. ubiegał się o status uchodźcy, ale dostał decyzję o przekazaniu go do Polski na podstawie procedury dublińskiej, gdyż posiadał polska wizę. W 2008 r. ubiegał się tez o status uchodźcy w [...], ale ponieważ posiadał wizę [...] został przekazany do [...]. Podróżował razem z bratem, jego żoną i córką. Nie miał żadnych problemów z wyjazdem z kraju. Wskazał, że podziemie [...] chciało aby walczył, a on odmówił. Przyczyną wyjazdu do [...] był konflikt o [...] z lat 90 XX w. W [...] cudzoziemiec nie ma nikogo, w [...] ma matkę i siostrę.

Zdaniem cudzoziemca wielu [...], którzy przeprowadzili się do [...], nie chciało dać się wciągnąć w konflikt o [...]. Wielu z nich zostało zabitych. W 1994 r. cudzoziemiec został napadnięty i pobity w pociągu relacji [...]. Znalazł się w szpitalu. Jego zdaniem był śledzony, a komuś nie podobało się, że chodził do różnych redakcji gazet ([...]). Podniósł też, że druga przyczyną jego problemów mógł być brat jego prababci, który był oponentem [...]. Cudzoziemiec powiedział, że kiedyś wracał z pracy do domu i został zaczepiony przez grupę 15 [...], tylko dlatego, że pochodzi z [...]. Nic mu nie zrobili. Tego typu zaczepki spotykał nie tylko jego, ale wielu ludzi pochodzących z [...]. Kolejną przyczyną problemów były poglądy cudzoziemca – wg niego w [...] jest bardzo niski stopień demokratyzacji, jest to państwo półtotalitarne z nacjonalistycznymi skłonnościami.

Ponadto cudzoziemiec wskazał, że miał biznes z bratem – produkty żywnościowe, ale przychodzili bandyci, a władze odebrały im kiosk, w którym sprzedawali żywność. W [...] jest bandytyzm, korupcja, wymuszane są haracze. Cudzoziemiec sprzeciwiał się takim praktykom. Uważa, że był prześladowany zarówno w [...]. Nie brał udziału w działaniach wojennych. Powiedział, że był wielokrotnie zatrzymywany przez milicję, głównie w celu ustalenia tożsamości. Nigdy nie był skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnej partii, ani organizacji. Zapytany czego obawia się w razie powrotu do kraju pochodzenia odpowiedział, że nie ma już siły sprzeciwiać się władzy. Nie zwracał się o żadna pomoc do władz kraju pochodzenia, jedynie napisał do prezydenta [...], ale to nie dało żadnych rezultatów. Cudzoziemiec nie żądał przesłuchania żadnych świadków.

Rozpatrując odwołanie I. D. organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości.

Odnosząc się do przyczyny ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy, którą miał być [...] i próba wciągania [...], którzy przeprowadzili się do [...] w konflikt zbrojny to jest to zdaniem organu okoliczność niewystarczająca di nadania statusu uchodźcy. Zeznania cudzoziemca w tym zakresie były ogólnikowe, niczym niepoparte, a ponadto ze względu na czas, kiedy podane okoliczności miały miejsce (pierwsza połowa lat 90 – tych), organ nie uznał je za mające bezpośredni związek z wyjazdem cudzoziemca w 2011 r. Nie znalazły potwierdzenia – zdaniem organu – informacje, że wnioskodawca udzielał krytycznych wywiadów w prasie i TV pod adresem [...].

Organ nie uznał za przekonywujące również twierdzenia dotyczące problemów związanych z bratem prababci. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika, że D. A. (D. D.) żyjący w latach 1880 – 1941 był jednym z liderów prawego skrzydła [...], natomiast po ustanowieniu władzy [...] był zatrudniony w instytucjach kulturalno – oświatowych. Nie znaleziono jakiejkolwiek wzmianki odnośnie przyczyny i charakteru jego śmierci.

Ponadto materiały sprawy nie zawierają żadnych informacji, aby I. D. przejawiał jakąkolwiek działalność polityczną. W toku postępowania nie przedstawił tez żadnej informacji, czy i w jaki sposób wyrażał swój sprzeciw wobec władz. Cudzoziemiec nie udowodnił i nie uprawdopodobnił okoliczności, że był wielokrotnie napadany przez skinheadów.

Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że wnikliwie zadbała sytuację w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Na terytorium [...] zamieszkuje ok. 2 mln [...] i brak jest informacji, aby ludność [...] napotykała na systemowe problemy ze strony władz. Między [...] obowiązuje ruch bezwizowy i każdy obywatel [...] może tam bez przeszkód wyjechać. Natomiast aby przebywać na terytorium [...] trzeba kupić tzw. kartę rejestracyjną. Twierdzenia I. D., że nie mógł wjechać do [...] nie znajduje uzasadnienia.

I. D. nie uprawdopodobnił też, że stracił pracę z powodu swojej narodowości, czy poglądów politycznych.

Rada stwierdziła, że cudzoziemiec nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźcy. Tymczasem, w ocenie Rady, w świetle materiału dowodowego sprawy należało przyjąć, że powodem, który skłonił cudzoziemca do wyjazdu były problemy ekonomiczne i próba znalezienia lepszych warunków życia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Rada wskazała, że twierdzenia cudzoziemca, iż sytuacja w kraju pochodzenia uniemożliwia mu powrót do kraju pochodzenia nie znajduje pokrycia w faktach obiektywnych. Cudzoziemiec nigdy nie prowadził żadnej działalności politycznej, nigdy nie był aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu. Nigdy nie stawiano mu zarzutów. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla strony.

Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w świetle zeznań cudzoziemki nie można mówić o żadnym z wymienionych zagrożeń wobec I. D.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.

Organy administracji państwowej zobowiązane są zatem do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.

Zdaniem Rady zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia cudzoziemiec nie będzie narażony na prześladowanie, ani innego rodzaju represje. I. D. nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1, czy 1 a cytowanej ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. Nie jest przy tym wystarczające samo stwierdzenie, że prawa człowieka są łamane w kraju pochodzenia, lecz strona musi wykazać, że obawy w jej przypadku są uzasadnione i że powrót do kraju pochodzenia istotnie wiązałby się z zagrożeniem.

Rada wskazała, że nie dostrzega żadnego związku między sytuacją cudzoziemca, a zagrożeniami któregokolwiek z praw wyszczególnionych w wymienionym wyżej przepisie.

Zgoda na pobyt tolerowany nie może być traktowana jako konsekwencja ogólnej niestabilności, niedostatków praworządności czy nawet ogólnego poczucia braku bezpieczeństwa w państwie pochodzenia. Przedmiotem oceny jest w dalszym ciągu sytuacja cudzoziemca, a nie jego ojczyzny.

Udzielenie zgody na pobyt tolerowany rozważa się w stosunku do konkretnego cudzoziemca i rozważa się przesłanki z art. 97 ust. 1. Przepis ten jasno stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r.

1 a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie

praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4

listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o

prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów

Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526

oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi

psychofizycznemu.

Podsumowując Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odmowy nadania I. D. statusu uchodźcy i wydalenia z powodu braku przesłanek do udzielenia mu ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP jest zgodna z prawem, została wydana po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, została też wyczerpująco uzasadniona, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 kpa.

Jednocześnie Rada do Spraw Uchodźców uchyliła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy - gdyż w opinii Rady rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej.

Organ pierwszej instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołał się na przepis art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Powyższy przepis wskazuje, zdaniem Rady, iż odesłanie zawarte w ustawie o ochronie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania, takich jak zawarte w art. 90 a ustawy o cudzoziemcach sposoby przekazywania decyzji, czy zawarte w art. 93 a zasady dotyczące tłumaczenia podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno-prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP.

Dlatego odesłanie zawarte w przepisie art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, jako że dotyczy jedynie stosowania przepisów proceduralnych, nie odnosi się do przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast niedopuszczalne byłoby w tym przypadku stosowanie wykładni rozszerzającej, gdyż przeczyłaby ona literalnemu brzmieniu przepisu, które nie budzi wątpliwości.

Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego:

- art. 13, 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie w sprawie w/w przepisów, skutkujące uznaniem, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową;

- art. 19 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy poprzez uznanie, że po powrocie do kraju pochodzenia nie istnieje obawa przed prześladowaniem;

- art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez stwierdzenie, że nie istnieje ryzyko doznania przez skarżącego poważnej krzywdy w kraju pochodzenia;

- art. 3 i 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że po powrocie do [...] nie dojdzie do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego skarżącego;

oraz naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 kpa poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, art. 8 kpa poprzez zignorowanie istotnych dla postepowania okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji, art. 77 kpa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, art. 107 § 3 kpa nie przedstawiając wystarczającego uzasadnienia swojej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi opisano stan sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów kpa.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno - prawnej i polityczno - ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń I. D. zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas przesłuchania. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze kraju pochodzenia skarżącego, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powody, które wskazał skarżący, nie stanowią wystarczającej przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie był nigdy zatrzymany, aresztowany, bądź skazany wyrokiem sądu. Organy szczegółowo odniosły się do wszystkich wskazanych przez skarżącego argumentów. Sąd uznaje to argumentację za prawidłową i wyczerpującą bez konieczności jej powtarzania w niniejszym uzasadnieniu.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że I. D. nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy, ani udzielenia jej ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.

Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.

Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 8 kpa i art. 11 kpa.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).