Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 62/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...] C." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1907/06 w sprawie ze skargi "[...] C." Spółki z o.o. w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1907/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] C. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty pieniężnej za zajęcie pasa drogowego autostrady.

Sąd pierwszej instancji przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy podał, że pismem z dnia 21 października 2005 r. [...] C. sp. z o.o. (nazywana dalej również spółką) zwróciła się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział w P. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego autostrady A2 (działka nr [...]) na terenie Obwodu Utrzymania Autostrady w B. w celu dalszej eksploatacji wieży telefonii komórkowej przez okres od dnia 8 grudnia 2005 r. do dnia 8 grudnia 2006 r. oraz o ustalenie wysokości opłaty pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oraz sposobu jej uiszczenia.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ustalił na wniosek spółki, na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 5, ust. 11, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), § 1 pkt 2, § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369) oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), opłatę za umieszczenie w pasie drogowym wieży telefonii komórkowej (obiekt + teren wygrodzony oraz kabel energetyczny) w okresie od 8 grudnia 2005 r. do dnia 8 grudnia 2006 r., określając jej wysokość na kwotę 32.327,52 zł i wskazując jednocześnie termin oraz sposób jej uiszczenia.

Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2005 r. spółka [...] C. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie decyzji z dnia 28 listopada 2005 r., wnosząc o jej uchylenie i ponowne ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego pod stację bazową telefonii komórkowej. Spółka stwierdziła, że przy wyliczeniu opłaty za urządzenia stacji bazowej organ wadliwie zastosował przepisy § 1 pkt 3 i § 4 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r.), tym samym traktując umieszczenie urządzeń stacji bazowej jako umieszczenie w pasie drogowym obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego albo jako umieszczenie reklamy. Tymczasem, zdaniem skarżącej spółki, stację bazową telefonii komórkowej należy zakwalifikować jako urządzenie infrastruktury technicznej, niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, co winno skutkować zastosowaniem w sprawie niższej opłaty wynikającej z § 1 pkt 2 i § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Ponadto skarżąca spółka podała, że przy wyliczeniu opłaty za teren wygrodzony pod stację bazową nieprawidłowo zastosowano § 1 pkt 4 i § 2 ust. 1 pkt 5 wymienionego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r., traktując tym samym ten teren, jako zajęty na prawach wyłączności w celach innych, niż wymienione w § 1 pkt 1-3 omawianego rozporządzenia. Tymczasem, w ocenie spółki, wygrodzony teren stacji należy traktować jako teren dotyczący urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (§ 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia), albowiem teren ten jest zajęty wyłącznie w celu korzystania ze stacji bazowej telefonii komórkowej, tj. urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem strony to, że w świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. nie pobiera się za ten teren opłaty, nie uzasadnia stosowania w sprawie § 2 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku skarżącej spółki, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., art. 40 ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 5, ust. 11 , ust. 13 i ust. 15 ustawy o drogach publicznych oraz § 1 pkt 2, § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r., a także § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 28 listopada 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów dotyczących mylnej odmowy zakwalifikowania stacji bazowej telefonii komórkowej do urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wyjaśnił, że kryterium kwalifikacji do naliczenia stosownych opłat był fakt konieczności uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę dla wieży telefonii komórkowej, które wydał Wojewoda W. (decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r.). Okoliczność ta potwierdza, że sporny inwestycja jest obiektem budowlanym, wobec czego prawidłowe było zastosowanie w zaskarżonej decyzji § 1 pkt 3 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że niezasadny jest zarzut dotyczący wyliczenia opłaty za teren wygrodzony z działki [...] tylko dla potrzeb stacji bazowej telefonii komórkowej. Zdaniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wbrew zarzutom skarżącej spółki, część działki nr [...], którą wygrodził inwestor wokół wieży telefonii komórkowej, stanowi teren użytkowany wyłącznie w celu korzystania z tej stacji, bez możliwości dostępu do tego miejsca osób postronnych. W tej sytuacji, uznać należało, że jest to teren użytkowany na prawach wyłączności i z tego tytułu musi podlegać odrębnej opłacie (poza opłatą za samą wieżę), zgodnie z przepisem § 1 pkt 4 i § 2 ust. 1 pkt 5 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] C. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., jako wydanych z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Spółka podniosła, że zakwalifikowanie stacji bazowej jako obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b w związku z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) nei oznacza, iż w sprawie istnieją podstawy do zastosowania § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Zdaniem skarżącej, brak też było podstaw do uznania terenu wygrodzonego pod stację bazową telefonii komórkowej za przypadek zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych, niż wymienione w § 1 pkt 1-3 tego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę [...] C. sp. z o.o., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2005 r. nie naruszały ani przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 40 ust. 1-3 i ust. 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz § 1 pkt 2, 3 i 4, § 2 ust. 1 pkt 5 i § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r., ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Według Sądu pierwszej instancji, brak było podstaw prawnych do przyjęcia, że organ administracji błędnie zakwalifikował stację bazową telefonii komórkowej, składającą się z wieży antenowej oraz kontenera technologicznego służącego potrzebom tej wieży, jako obiekt budowlany niezwiązany z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zakwalifikował również teren wygrodzony pod potrzeby ochrony i obsługi wyżej wymienionego obiektu budowlanego za teren zajęty na prawach wyłączności w celu innym, niż zajęcie pasa drogowego na potrzeby określone w § 1 pkt 1-3 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r.

Według Sądu, pomimo tego, że sama strona skarżąca miała poważne problemy z jednoznacznym przyjęciem, jak ostatecznie nazwać swój obiekt i co wchodzi w skład spornej stacji bazowej telefonii komórkowej, mającej stanowić rzekomo urządzenie infrastruktury technicznej, uznać należało, iż na ową stację składają się: wieża antenowa (tj. stalowa antenowa konstrukcja wsporcza bez odciągów wraz z zainstalowanymi na jej szczycie antenami nadawczo-odbiorczymi) oraz obiekt pomocniczy w postaci kontenera technologicznego zawierającego - jak należy mniemać - stosowną aparaturę sterowniczą i złącza kablowe potrzebne do obsługi całego obiektu telekomunikacyjnego. Jak wynika z ustaleń organu, nie kwestionowany przez stronę skarżącą ogólny teren zajęcia pasa drogowego przez rzut poziomy powyższej wieży antenowej oraz kontenera wyniósł 18,15 m-. Pozostały ogrodzony teren zajmował z kolei 161,50 m-.

Sąd wskazał, że ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji obu spornych pojęć, dlatego też - jak zasadnie przyjął organ - należało sięgnąć do innych aktów normatywnych, w tym w szczególności do definicji pojęcia "obiekt budowlany" zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W ocenie Sądu, legalne definicje pojęć, zawarte w art. 3 Prawa budowlanego, mają istotne znaczenie przy interpretacji takich samych pojęć występujących w innych aktach normatywnych, które nie zawierają odmiennych definicji.

W ocenie Sądu, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo zinterpretował przepis § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który wymienia przykłady urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą. Z unormowania tego nie wynika, aby istniała jakakolwiek możliwość zakwalifikowania stacji bazowej telefonii komórkowej do urządzeń, o których mowa w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Brak jest w konsekwencji podstaw do zaliczenia spornej stacji bazowej wybudowanej przez skarżącą [...] C. sp. z o.o. do urządzeń infrastruktury technicznej. Trudno uznać w związku z tym, iż poszczególne budowle składające się na wspomnianą stację bazową telefonii komórkowej (wieża + kontener) można było zakwalifikować jako takie urządzenia.

Zdaniem Sądu, o prawidłowości przyjętego w tej materii przez organ stanowiska mogła dodatkowo świadczyć regulacja zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864), gdzie przyjęto, że wieże antenowe (czyli antenowe konstrukcje wsporcze bez odciągów), maszty antenowe i konstrukcje wsporcze, kontenery telekomunikacyjne, czy też szafy kablowe stanowią "telekomunikacyjne obiekty budowlane" (§ 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia). W tej sytuacji trudno było uznać, aby tzw. "stacja bazowa telefonii komórkowej", na którą składały się wyłącznie obiekty budowlane, w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane i cyt. przepisów wykonawczych do tej ustawy, mogła być zakwalifikowana jako "urządzenie infrastruktury technicznej". Sąd zwrócił uwagę, że za takim rozstrzygnięciem sprawy przemawiała również treść decyzji Wojewody W. nr [[[.] z dnia [...] grudnia 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej stronie skarżącej pozwolenia na budowę spornego obiektu budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skoro organ zasadnie przyjął, że w pasie drogowym autostrady A2 w B. został umieszczony obiekt budowlany w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r.), a nie urządzenie infrastruktury technicznej, to naliczenie z tego tytułu opłaty zostało prawidłowo ustalone na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W tej sytuacji opłata zasadnie została także wymierzona za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni pasa drogowego przez rzut poziomy wymienionego obiektu budowlanego.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu § 1 pkt 2 i pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. poprzez uznanie terenu wygrodzonego pod stację bazową telefonii komórkowej za przypadek zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych, niż wymienione w § 1 pkt 1-3, zamiast za teren dotyczący urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (§ 1 pkt 2), Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo zakwalifikował sporny teren, jako zajęty na prawach wyłączności. W ocenie Sądu, ustawodawca poprzez użycie sformułowania "w celach innych niż wymienione w pkt 1-3" wyraźnie wskazał, że zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności jest innym przypadkiem, niż te wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustawy (oraz w § 1 pkt 1-3 rozporządzenia). W tej sytuacji podzielić należało stanowisko organu, że w przypadku, gdy pas drogowy zostaje zajęty zarówno pod umieszczenie obiektu budowlanego, jak i wygrodzona zostaje dalsza część tego pasa drogowego wokół tego obiektu, to zarządca drogi ma obowiązek naliczenia za ten dodatkowy wygrodzony teren opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności. Zdaniem Sądu, zwrócić należało w tym przypadku również uwagę na to, że cały obszar wokół obiektu budowlanego (stacji bazowej telefonii komórkowej) jest ogrodzony i dostępny tylko i wyłącznie w celu korzystania ze stacji bazowej i to wyłącznie przez uprawnionych pracowników skarżącej spółki.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] C. sp. z o.o. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie, stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) § 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poprzez przyjęcie, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest umieszczonym w pasie drogowym obiektem budowlanym niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (§ 1 pkt 3 rozporządzenia), zamiast - urządzeniami infrastruktury technicznej niezwiązanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (§ 1 pkt 2 rozporządzenia);

2) § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w zw. z art. 40 ust. 3 i 5 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że w sprawie z tytułu zajęcia pasa drogowego pod stację bazową telefonii komórkowej należy ustalić opłatę za każdy dzień zajęcia powierzchni (według stawki z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), a nie stawkę roczną na podstawie § 3 ust. 1 tego rozporządzenia;

3) § 1 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poprzez uznanie terenu wygrodzonego pod stację bazową telefonii komórkowej za przypadek zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w § 1 pkt 1-3 (§ 1 pkt 4 rozporządzenia), zamiast uznania za teren dotyczący urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (§ 1 pkt 2);

4) przepisu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie do ustalenia opłaty za wygrodzony teren stacji bazowej, mimo że w świetle powołanych przepisów oraz art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych brak podstawy prawnej do ustalenia w tym przypadku opłaty;

5) art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz.430), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru budowlanego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554) poprzez przyjęcie, że wskazane przepisy dają podstawę do zakwalifikowania stacji bazowej telefonii komórkowej jako obiektu budowlanego w rozumieniu § 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r.

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo braku rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji zarzutu, że w świetle ustawy - Prawo budowlane również urządzenia infrastruktury technicznej mogą być uznane za obiekty budowlane.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, że dokonując kwalifikacji prawnej stacji bazowej telefonii komórkowej zastosował definicję z art. 3 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, pomijając jednak, że w świetle omawianej ustawy - Prawo budowlane urządzenie infrastruktury technicznej może być jednocześnie samodzielnym obiektem budowlanym. Podstawę dla takiego poglądu stanowi zarówno art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, który wyraźnie kwalifikuje wolnostojące urządzenia techniczne jako budowle (a więc jako obiekty budowlane - art. 3 pkt 1 lit. b cyt. ustawy), jak i poszczególne przepisy regulujące postępowanie dotyczące robót budowlanych (art.29 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d), art. 29 ust. 1 pkt. 3, 7, 8, 14, 19, 20, 21, 23, 27 oraz art. 29 ust. 2 pkt. 5, 9, 11, 15, 16 Prawa budowlanego). Skoro więc na gruncie ustawy - Prawo budowlane urządzenia infrastruktury technicznej mogą być jednocześnie obiektami budowlanymi, to - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną -zakwalifikowanie przez Sąd stacji bazowej telefonii komórkowej do kategorii "obiekt budowlany" w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane nie oznacza jeszcze, że w sprawie istnieją podstawy do zastosowania § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Przytoczone przepisy Prawa budowlanego, w opinii skarżącego, pozwalają przyjąć, że na gruncie tejże ustawy zakresy pojęć "obiekt budowlany" oraz "urządzenia infrastruktury technicznej" krzyżują się.

Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że za stanowiskiem przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przemawia powołany w uzasadnieniu wyroku § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z drogą publiczną zostały wymienione jedynie przykładowy (użyto zwrotu "w szczególności"). Wskazany tam katalog nie ma więc charakteru zamkniętego. Spółka zawróciła jednocześnie uwagę, że zarówno w ustawie o drogach publicznych, jak i w art. 7 ustawy - Prawo budowlane nie zawarto przy tym upoważnienia odsyłającego do określenia w drodze rozporządzenia definicji urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Z tego względu brak jest podstaw do przyjęcia, że § 140 cytowanego rozporządzenia zawiera ustawową definicję pojęcia "urządzenia infrastruktury technicznej", użytego w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.

Zdaniem spółki należy przyjąć, że w świetle § 140 rozporządzenia istnieje możliwość zakwalifikowania stacji bazowej telefonii komórkowej do wskazanych w tym przepisie urządzeń. Przepis ten uznaje bowiem za infrastrukturę między innymi linie telekomunikacyjne. Ponieważ zarówno linie telekomunikacyjne, jak i stacje bazowe telefonii komórkowej są zaliczane do infrastruktury telekomunikacyjnej - art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz.1800 ze zm.), pozwała to przyjąć, że sporna stacja bazowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej w rozumieniu § 140 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r.

W odniesieniu do terenu wygrodzonego pod stację bazową telefonii komórkowej, zdaniem [...] C. sp. z o.o., brak jest podstaw do zastosowania § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. Skoro wygrodzenie jest związane z umieszczeniem w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w § 1 pkt 2, to w świetle § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia oraz art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych podstawą do obliczenia opłaty może być wyłącznie liczba metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut pionowy urządzenia, a nie - jak przyjął Sąd pierwszej instancji - powierzchnia wygrodzonego terenu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej odnoszą się do obu podstaw.

Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania odnosił się do tego, że sąd skargę oddalił, mimo że, zdaniem skarżącego, powinien ją uwzględnić. Trafność tego zarzutu zależy od oceny trafności zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego odnoszą się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Miało to polegać przede wszystkim na zakwalifikowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej jako umieszczonego w pasie drogowym obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, a nie jako urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Taka kwalifikacja powodowała wymierzenie wyższej opłaty za zajęcie powierzchni w pasie drogi publicznej według stawki z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), a nie według niższej stawki z § 3 ust. 1 przytoczonego rozporządzenia.

Zarzut ten nie jest trafny.

Art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych wyraźnie rozróżnia umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 2) oraz umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (pkt 3). Odpowiednio do tego przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. różnicują wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, pojęcia "urządzenia infrastruktury technicznej" oraz "obiekt budowlany" w związku z ustalaniem wysokości opłat nie krzyżują się, ale są rozłączne. Opłaty za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej odnoszą się do urządzeń, które nie są obiektami budowlanymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował stację bazową telefonii komórkowej jako obiekt budowlany. Wskazują na to jednoznacznie cechy tego urządzenia, odpowiadające cechom "obiektu budowlanego" w świetle art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru budowlanego. O zaliczeniu przedmiotowej stacji bazowej do kategorii obiektów budowlanych świadczy okoliczność, że na jego budowę zostało udzielone w 2004 r. pozwolenie budowlane.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotne dla sprawy znaczenie ma również treść § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który wymienia urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą. Są to urządzenia zupełnie innego rodzaju, niż maszty. Nie zasługuje na uwzględnienie argument zawarty w skardze kasacyjnej, że wymienienie tych urządzeń w przepisie rozporządzenia jest tylko przykładowe, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Przepis wskazuje bowiem jednoznacznie na rodzaj urządzeń i nie pozwala na zaliczenie do tej kategorii obiektów o całkiem innym charakterze.

Z uwagi na zaliczenie stacji bazowej telefonii komórkowej do kategorii obiektów budowlanych, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący sposobu ustalenia wysokości opłaty za wygrodzony teren, używany na prawach wyłączności.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.