Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1748/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40k ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2087
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska- Matusiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zakazu dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] utrzymano w mocy Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., którą to decyzją na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity Dz. U. nr 204 z 2004 r. poz. 2087 z późn, zm.) w związku z § 19 ust. 1, § 38 pkt 1, z § 48 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170) oraz § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. z 2005 r. Nr 263, poz. 2202 ze zm.) oraz art. 104 i 108 § 1 k.p.a. zakazano dalszego przekazywania użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi w terminie do dnia [...] października 2008 r. [...] pilarki łańcuchowej spalinowej oznaczonej [...] nr katalogowy [...], wyprodukowanej w Chinach przez firmę S. dla firmy T. S.A., w W.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym prawnym: w firmie T. SA przeprowadzono postępowanie kontrolne w toku którego stwierdzono w ofercie handlowej 209 szt. pilarki łańcuchowej spalinowej oznaczonej [...] nr katalogowy [...] w cenie [...] zł/szt wyprodukowanej w Chinach dla firmy T. S.A. i oznakowanej znakiem CE. W wyniku przeprowadzonej oceny organoleptycznej nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oznakowania wyrobu, dołączenia do wyrobu niezbędnych informacji potrzebnych do bezpiecznego i prawidłowego użytkowania jak również z okazanej dokumentacji wynika, iż kontrolowana firma, odpowiedzialna za wprowadzenie przedmiotowych pił do obrotu, dopełniła obowiązku uzyskania wymaganych, mającymi zastosowanie przepisami, dokumentów potwierdzających spełnianie przez wyrób wymagań zasadniczych. Stwierdzono natomiast podczas oceny organoleptycznej pilarek, iż boczny przycisk blokady można wcisnąć podczas biegu łańcucha przy jednocześnie wciśniętych przyciskach przepustnicy i górnym przycisku blokady, co skutkuje zablokowaniem położenia przycisku przepustnicy i biegiem łańcucha również po zwolnieniu chwytu przez rękę operatora. Powyższe zablokowanie nie miało miejsca na pełnej mocy pilarki.

Próbkę przedmiotowego produktu przekazano do Instytutu [...] w K..

Biorąc pod uwagę wyniki badań laboratorium Instytutu [...] w K. ujętych w sprawozdania z oceny zgodności nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. i [...] z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdzono, iż urządzenie nie spełnia wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170) z uwagi na niezgodności:

- z § 19 ust. 1 - gdyż zastosowano blokadę przyspiesznika pozwalającą na pracę pilarki bez konieczności przytrzymywania jej przycisku przyspiesznika przez operatora,

- z § 38 ust. 1 - gdyż nie zastosowano najnowszych rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w tego typu pilarkach zapewniających znaczne ograniczenie drgań przenoszonych na operatora,

- z § 48 ust. 1 - gdyż tabliczka znamionowa nie jest trwała, stwierdzono brak odporności tabliczki znamionowej na wysoką temperaturę i czynniki występujące podczas normalnego użytkowania, naklejka uległa odklejeniu podczas próby pracą pilarki,

oraz nie spełnia wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. z 2005 r. Nr 263, poz. 2202 ze zm.) z uwagi na niezgodności:

- z § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 - gdyż brak było informacji w deklaracji zgodności o wartości hałasu zmierzonego i gwarantowanego.

Wobec powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności zakazał dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres 2 miesięcy.

Odwołanie od tej decyzji wniosła T. SA w W., żądając uchylenia decyzji w całości.

Skarżąca podniosła, że podstawę wydania decyzji stanowiły wyłącznie wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut [...] w K. Jednakże zlecenie przeprowadzenia badań instytutowi stanowi naruszenie art. 40 h ustawy o systemie zgodności, zaś samo sprawozdanie oporządzone przez I. zawiera szereg merytorycznych błędów i uchybień.

Zarzuciła, że przeprowadzający badania pilarki łańcuchowej Instytut [...] w K. nie posiada kompetencji do dokonania wiążącej oceny zgodności w świetle w/w ustawy z powodu braku posiadania akredytacji na prowadzenia badań wyrobów na zgodność z normą zharmonizowaną PN-EN ISO 11681-1:2006 Maszyny dla leśnictwa. Wymagania bezpieczeństwa i badania pilarek łańcuchowych przenośnych. Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych.

Skarżąca wskazywała, że ocena zgodności przeprowadzona przez Instytut [...] w K. zawarta w sprawozdaniu nr [...] z [...] lipca 2008 r., została przeprowadzona na zgodność z wymogami dyrektywy [...] dotyczącej zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska.

Wnioski z oceny zgodności przedstawione w w/w sprawozdaniu mówiące o braku informacji w deklaracji zgodności o wartości hałasu zmierzonego i gwarantowanego pozostają w sprzeczności zarówno ze stanem faktycznym, jak i ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...] października 2007 r. przeprowadzonych na zlecenie spółki T. SA przez ten sam Instytut [...] w K., które jednoznacznie stwierdza pełna zgodność pilarki łańcuchowej nr katalogowy [...] z wymaganiami zawartymi w Dyrektywie 2000/14/WE (wraz z późniejszymi zmianami). Skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. pilarka spalinowa [...] jest wyposażona w element sterowniczy, przy użyciu którego można doprowadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego jej zatrzymania w normalnym trybie, co potwierdzają załączone do odwołania fotografie w/w elementu oraz zapisy z instrukcji obsługi, dołączanej do każdego urządzenia.

Wyjaśniła, że wzmiankowana blokada przyspiesznika jest w rzeczywistości elementem opisywanym w punkcie normy 5.10.3 - czyli blokadą przepustnicy umożliwiającą "zimny start" i spełnia wszystkie wymagania normy, czyli może być załączona wyłącznie manualnie, a po naciśnięciu spustu przepustnicy jest automatycznie odłączana. Ten punkt został zweryfikowany w przywoływanym poniżej sprawozdaniu z badań na zgodność z normą EN ISO 11681-1:2004 wykonanym przez akredytowane laboratorium. Przywoływany w tym miejscu punkt 5.10.2 w/w normy nie dotyczy w żadnej mierze tego elementu. Co więcej, sprawozdanie z badań wykonanych przez jednostkę notyfikowaną w tym punkcie (5.10.2) potwierdza zgodność urządzenia z wymaganiami normy zharmonizowanej.

Dla poparcia swych twierdzeń skarżąca przedstawiła:

- fotografie elementu sterowniczego umożliwiającego całkowite wyłączenie maszyny,

- Kopia instrukcji obsługi,

- Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2005 oraz [...] sierpnia 2005 wykonanych przez jednostkę I.,

- Certyfikaty potwierdzające zgodność z normą zharmonizowaną EN ISO 11681-1:2004 oraz wymaganiami zasadniczymi Dyrektywy Maszynowej 98/37/EC, z dnia [...] sierpnia 2005 r. z datą ważności do [...] sierpnia 2010 r. wystawione przez Intertek.

Odnośnie zarzutu naruszenia § 38 ust. 1 w/w rozporządzenia poprzez brak zastosowania najnowszych rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w tego typu pilarkach zapewniających znaczne ograniczeń drgań przenoszonych na operatora podniosła, że w uzasadnieniu do zaskarżanej decyzji brak jest jakichkolwiek informacji na jakiej podstawie została wydana taka ocena tzn. nie wskazano jakie powinny być zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, brak jest wskazania przekroczenia przez badane urządzenie jakichkolwiek progów krytycznych ustalonych dla poziomu drgań. Wskutek powyższego ocena ta nie może zostać uznana za wiarygodną, a jedynie jako subiektywne zdanie osoby dokonującej tej oceny.

Podkreśliła, że nakazywane przez Dyrektywy Nowego Podejścia wymagania stosowania najnowszej myśli technicznej oznaczają w rzeczywistości stosowanie się do obowiązujących norm zharmonizowanych. W przypadku przenoszenia drgań na ciało operatora zarówno norma jak i dyrektywa wymagają podania, takiej informacji w instrukcji obsługi dołączanej do urządzenia. Wymagania te zostały zdaniem skarżącej w całości spełnione, co potwierdzają wyniki badań urządzenia przeprowadzone przez jednostkę badawczą posiadającą akredytację na badania tego typu maszyn na zgodność z powołaną normą zharmonizowaną i potwierdzającą spełnienie wymagań Dyrektywy Maszynowej 98/37/WE wdrożonej do prawa polskiego Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r.

Co do zarzutu braku trwałości tabliczki znamionowej, skarżąca stanęła na stanowisku, że był to wyłącznie przypadek jednostkowy, który nie może być uogólniany na wszystkie wprowadzone do obrotu urządzenia.

Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o zniesieniu Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, o zmianie ustawy o Inspekcji Handlowej oraz niektórych innych ustaw utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dniem 31 grudnia 2008 r., na podstawie art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zniesieniu Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, o zmianie ustawy o Inspekcji Handlowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976), zniesiony został Główny Inspektor Inspekcji Handlowej, będący organem Inspekcji Handlowej, zaś jego dotychczasowe zadania i kompetencje przejął Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W myśl art. 16 ust. 1 tejże ustawy postępowania wszczęte i niezakończone przez Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej są prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W związku z koniecznością rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie spełniania przez przedmiotową pilarkę wymagań zasadniczych, badania próbki kontrolnej zostały przeprowadzone przez [...] Instytut [...] w W..

Organ powołał art. 40h ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności wskazując, że w celu stwierdzenia, czy wyrób spełnia zasadnicze wymagania, organ wyspecjalizowany może również poddać wyrób badaniom z pominięciem weryfikowania dokumentów związanych z oceną zgodności. Powołując przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa Prezes UOKiK ustalił, że wyniki badań przeprowadzonych przez [...] Instytut [...] w W., potwierdziły, że pilarka łańcuchowa spalinowa, oznaczona [...], stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia jej operatora z uwagi na możliwość blokowania się przycisku przyspiesznika podczas pracy pilarką przy pomocy przycisku blokującego, co powoduje, że przycisk przyspiesznika nie wraca automatycznie do położenia jałowego po jego zwolnieniu przez operatora. Jest to niezgodne z wymaganiami pkt 5.10.2 normy PN-EN ISO 11681-1:2006 oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa. Ponadto "równoważny poziom drgań" na uchwycie przednim wyniósł 10,76 m/s2, a na uchwycie tylnim 15,03 m/s2. Powyższe wartości przyspieszenia drgań przekraczają wartości określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 10 października 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2005 r. Nr 212 poz. 1769), dopuszczalne dla drgań działających przez kończyny górne (2,8 m/s2 dla ekspozycji dziennej oraz 11,2 m/s2 dla ekspozycji trwających 30 minut i krócej). Jednocześnie stwierdzono, że instrukcja dołączona do maszyny nie zawiera informacji dotyczących drgań mechanicznych przenoszonych przez maszynę, co jest niezgodne z § 57 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa.

Wskazane niezgodności, mające zasadniczy wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie użytkowników przedmiotowej pilarki, w ocenie Prezesa UOKiK dały podstawę do wydania decyzji zakazującej dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres 2 miesięcy w oparciu o art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności.

Skargę na decyzję Prezesa UOKiK wniosła T. S.A. w W, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia tejże decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik postępowania:

a) naruszenie przepisu art. 40k w związku z art. 5 ust. 1 pkt 16) oraz 24) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wymagania w zakresie drgań określone w pkt 2.5 części B załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2002 r., Nr 217, poz.1833 z późn. zm.), mają charakter zasadniczych wymagań lub innych wymagań w rozumieniu ustawy o systemie oceny zgodności;

b) naruszenie przepisu art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. 2005 r. nr 259, poz. 2170 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż dopuszczalne limity drgań określone w pkt 2.5 części załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2002 r., Nr 217, poz. 1833 z późn. zm.) mogą stanowić punkt odniesienia do oceny czy producent maszyny zastosował najnowsze rozwiązania konstrukcyjne zapewniające znaczne ograniczenia drgań przenoszonych na operatora;

c) naruszenie przepisu art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 19 ust. 1 rozporządzenia - Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn elementów bezpieczeństwa (Dz. U. 2005 r. nr 259, poz. 2170 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż pilarka będąca przedmiotem decyzji nie spełnia wymagań wskazanych w § 19 ust. 1 rozporządzenia, podczas gdy ze zgromadzonego w postępowaniu toczącym się zarówno przed organem I instancji jak i II instancji, materiału dowodowego wynika, iż pilarka wyposażona jest w element sterowniczy przy użyciu którego można doprowadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego jej zatrzymania w normalnym trybie, a tym samym przedmiotowy wymóg został spełniony;

d) naruszenie przepisu art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 57 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. 2005 r. nr 259, poz. 2170 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż pilarka będąca przedmiotem decyzji nie spełnia wymagań wskazanych w § 57 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podczas gdy ze zgromadzonego w postępowaniu toczącym się zarówno przed organem I instancji jak i II instancji materiału dowodowego wynika iż w instrukcji obsługi pilarki zawarto informację dotyczącą drgań mechanicznych przenoszonych przez maszynę, a zatem przedmiotowy wymóg został spełniony;

e) naruszenie przepisu art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. z 2005 r., nr 263, poz. 2202 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż pilarka będąca przedmiotem decyzji nie spełnia wymagań wskazanych § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia, podczas gdy w toku postępowania toczącego się przed organem I instancji ustalono iż przedmiotowa niezgodność nie miała miejsca, a tym samym nie mogła stanowić podstawy wydania decyzji.

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisu art. 107 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowania, polegające na powołaniu w uzasadnieniu decyzji punktu 5.10.2 normy PN-EN ISO 11681-1:2006, jako podstawy rozstrzygnięcia, podczas gdy Polska Norma jaką jest norma PN-EN ISO 11681-1:2006 nie ma charakteru prawa powszechnie obowiązującego. '

W uzasadnieniu skargi T. S.A. ponownie podniosła, że Instytut [...] w K. nie posiada akredytacji w zakresie przeprowadzania badań, które przeprowadził.

Skarżąca wywodziła, że środek prawny jakim jest zakaz dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi uregulowany może być orzeczony w przypadku gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań. W kontekście przedmiotowej sprawy na uwagę zasługuje określenie "wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań". Określenia zasadniczych oraz innych wymagań zdefiniowane są w art. 5 ust. 1 pkt 16) oraz 24) ustawy o systemie oceny zgodności. Zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów, ilekroć w ustawie jest mowa o:

a) zasadniczych wymaganiach - należy przez to rozumieć wymagania w zakresie cech wyrobu, jego projektowania lub wytwarzania, określone w dyrektywach nowego podejścia;

b) innych wymaganiach - należy przez to rozumieć wymagania zawarte w dyrektywach nowego podejścia inne, niż zasadnicze wymagania.

Określone w pkt 2.5 Części B załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 29 listopada 2002 r. limity drgań nie mają charakteru wymagań zasadniczych ani innych wymagań w rozumieniu przepisów ustawy o systemie oceny zgodności. Rozporządzenie nie stanowi implementacji dyrektyw nowego podejścia mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności rozporządzenie nie stanowi implementacji dyrektywy nr 98/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn (Dz. U. UE. L. 1998 r., nr 207, poz. 1).

Mając zatem na uwadze treść art. 40 k ust. 1 ustawy o systemie zgodności konstytuującej przesłankę orzeczenia uregulowanego tam zakazu jako niezgodność z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, skarżąca stwierdzała, iż brak było podstaw do uznania opisanej wyżej niezgodności jako niezgodności z zasadniczymi lub innymi wymaganiami.

Nadto podniosła, że Rozporządzenie z dnia 29 listopada 2002 r. wydane zostało na podstawie dyspozycji ustawowej zawartej w art. 228 § 3 kodeksu pracy. Przepis ten wyraźnie wskazuje, iż wydane w jego wykonaniu rozporządzenie określać ma wykaz najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, zaś pilarka będąca przedmiotem postępowania nie jest przeznaczona do wykonywania prac zarobkowych.

Skarżąca podniosła także, iż zarówno dyrektywa 98/37WE jak i będące jej implementacja rozporządzenie maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. 2005 r. nr 259, poz. 2170 z późn. zm.) (zwane w dalszej części rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2005 r.), w żaden sposób nie określa maksymalnych dopuszczalnych limitów drgań emitowanych przez urządzenie. Takich limitów nie ustanawia także norma PN-EN ISO 11681-1:2006. Wskazane akty wskazują jedynie, iż urządzenie powinno być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby zagrożenia wynikające z emisji drgań wytwarzanych przez maszynę były zredukowane bądź ograniczone do najniższego poziomu, biorąc pod uwagę postęp techniczny i dostępność środków tłumienia drgań, w szczególności u źródła ich powstawania.

Skarżąca wywodziła, że w zakresie eliminacji drgań podjęła wszelkie możliwe starania celem ich wyeliminowana. Potwierdza to chociażby fakt, iż limity drgań zbadane w toku postępowania przed organem zarówno I jak i II instancji wykazały jedynie nieznaczne przekroczenie limitów określonych w rozporządzeniu, które jak już wspominano zostały ustalone dla szczególnych warunków – warunków środowiska pracy (w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy).

Co do zarzutu naruszenia art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w związku z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa, skarżąca podniosła, że zgodnie z wskazanym przepisem rozporządzenia "maszyna powinna być wyposażona w element sterowniczy, przy użyciu którego można doprowadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego jej zatrzymania w normalnym trybie" .

Skarżąca wskazywała na istnienie takiego elementu, podnosiła, że także opinia [...] Instytutu [...] w W., wydana na zlecenie organu II instancji nie wykazała braku takiego elementu.

Skarżąca wskazywała także, że w punkcie 3 instrukcji zawarte są dane wskazujące m.in. na poziom drgań przenoszonych przez maszyny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 40k ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska, skarżąca podnosiła, że organ wskazując na powyższe naruszenie w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu i późniejszych pismach. Wskazywano, iż przedmiotowa niezgodność nie miała miejsca, co potwierdza m.in. sprawozdanie z badań Instytutu [...] w K. nr [...] z dnia [...] października 2007 r.

Wskazywała także, iż norma PN-EN ISO 11681-1:2006 nie ma na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mocy prawa powszechnie obowiązującego. Istotnie Polska Norma zharmonizowana stanowi dopełnienie dyrektywy nr 98/37/WE i wraz z nią tworzy element nowego podejścia do harmonizacji. Nie zmienia to jednakże w żaden sposób jej charakteru prawnego. Ani bowiem sama dyrektywa ani norma zharmonizowana stanowiąca jej dopełnienie nie ma charakteru prawa powszechnie obowiązującego na terytorium RP. Zatem dopóki norma przez nią wyrażona nie zostanie implementowana do polskiego porządku prawnego, nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie może stać się podstawą decyzji wydanej przez organ administracyjny w indywidualnej sprawie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w przypadku gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań, może, w drodze decyzji, zakazać dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres nie dłuższy niż 2 miesiące.

Art. 2 ustawy wskazuje, iż jednym z celów ustawy jest eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska.

Art. 9 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że minister właściwy ze względu na przedmiot oceny zgodności określi, w drodze rozporządzeń, zasadnicze wymagania dla wyrobów podlegających ocenie zgodności oraz procedury oceny zgodności, biorąc pod uwagę rodzaje wyrobów oraz stopień stwarzanych przez nie zagrożeń, a także inne wymagania zawarte w dyrektywach nowego podejścia.

Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostały m.in. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. z dnia 28 grudnia 2005 r.) oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2005 r.).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa stanowi:

§ 19. 1. Maszyna powinna być wyposażona w element sterowniczy, przy użyciu którego można doprowadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego jej zatrzymania w normalnym trybie.

§ 38. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby:

1) zagrożenia wynikające z emisji hałasu albo drgań wytwarzanych przez maszynę były zredukowane bądź ograniczone do najniższego poziomu, biorąc pod uwagę postęp techniczny i dostępność środków redukcji hałasu oraz tłumienia drgań, w szczególności u źródła ich powstawania;

§ 57. 1. Dołączona do maszyny przenośnej trzymanej w ręku lub prowadzonej ręką instrukcja powinna zawierać następujące informacje, dotyczące drgań przenoszonych przez maszynę:

1) ważoną wartość skuteczną przyspieszenia drgań działających na kończyny górne operatora, jeżeli wartość ta określona na podstawie odpowiedniej metody badania przekroczy 2,5 m/s2; w przypadku gdy wartość ta nie przekroczy 2,5 m/s2, należy zamieścić tę informację w instrukcji;

W sprawie poza sporem pozostaje, że przedmiotowa pilarka spełnia definicję maszyny zawartą w § 3 ust 1a tego Rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska stanowi:

§ 6. 1. Producent urządzenia lub jego upoważniony przedstawiciel powinien, dla każdego typu urządzenia spełniającego wymagania określone w rozporządzeniu, wystawić deklarację zgodności WE i jej kopię dołączyć do urządzenia;

2. Deklaracja zgodności WE powinna zawierać:

5) zmierzony poziom mocy akustycznej urządzenia reprezentatywnego dla danego typu;

6) gwarantowany poziom mocy akustycznej danego urządzenia.

Zgodnie z Art. 40h Ustawy o systemie oceny zgodności: 1. W przypadku gdy osoba zobowiązana do przechowywania dokumentów związanych z oceną zgodności nie przedstawi tych dokumentów osobie kontrolującej lub z przedstawionych dokumentów nie wynika, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania, organ wyspecjalizowany może poddać wyrób badaniom lub zlecić ich przeprowadzenie akredytowanemu laboratorium w celu ustalenia, czy wyrób spełnia zasadnicze wymagania.

2. W celu stwierdzenia, czy wyrób spełnia zasadnicze wymagania, organ wyspecjalizowany może również poddać wyrób badaniom z pominięciem weryfikowania dokumentów związanych z oceną zgodności.

Ustęp drugi przytoczonego przepisu wprost dawał organowi legitymację do przeprowadzenia badań pilarki z pominięciem weryfikowania dokumentów związanych z oceną zgodności, dlatego zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 40 h nie były zasadne, co zasadnie podnosił organ.

W toku postępowania administracyjnego pilarka została dwukrotnie poddana badaniom przez Instytut [...] w K. i [...] Instytut [...] w W.

W sprawozdaniu z badań przedstawionym przez [...] Instytut [...] w W. (tom IV k.158 -147 akt adm.) wskazano, że "podczas badań stwierdzono możliwość blokowania przycisku przyspiesznika podczas pracy pilarką przy pomocy przycisku blokującego, co powoduje, że przycisk przyspiesznika nie wraca automatycznie do położenia jałowego po jego zwolnieniu przez operatora. Jest to niezgodne z wymaganiem p.5.10.2 normy PN-EN ISO 11681 – 1:2006 oraz § 19 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa". Tożsamy zarzut znalazł się w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżąca słusznie zarzuca, iż powołana w uzasadnieniu decyzji Polska Norma nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie i jest to niewątpliwe uchybienie organu. Jednak w ocenie Sądu jednoczesne powołanie prawidłowej podstawy prawnej powoduje, że uchybienie to nie miało żadnego wpływu na treść wydanej w sprawie decyzji. Tym samym nie jest zasadny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 107 i 6 kpa.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przez przedmiotową pilarkę § 19 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa wskazać należy, że zarzuty skarżącej w tym zakresie sprowadzają się do polemiki z ustaleniami organów poczynionymi w oparciu o wyniki badań wskazanych wyżej Instytutów. Zarzut ten w ocenie Sądu jest bardzo istotny bowiem dotyczy bezpieczeństwa użytkowania urządzenia, które ze swej natury jest urządzeniem niebezpiecznym, zaś zgodnie z art. 2 ust.1 Ustawy o systemie oceny zgodności celem ustawy jest eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska.

W odniesieniu do naruszenia § 38 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa stanowiącego o obowiązku zastosowania w maszynie takich rozwiązań technicznych aby zagrożenia wynikające z emisji hałasu albo drgań wytwarzanych przez maszynę były zredukowane do najniższego poziomu, biorąc pod uwagę postęp techniczny.

Organ w uzasadnieniu decyzji (za sprawozdaniem z badań przedstawionym przez [...] Instytut [...]) wskazał, że wartości przyspieszenia drgań na uchwycie przednim i na uchwycie tylnim przekraczają wartości określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 10 października 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które to niezgodności mając w ocenie organu zasadniczy wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie użytkowników przedmiotowej pilarki dały podstawę do zastosowania art.40 k Ustawy o systemie oceny zgodności.

Niewątpliwie, co słusznie podnosi skarżąca Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 10 października 2005 r. nie ma bezpośredniego zastosowanie w przedmiotowej sprawie bowiem określone w nim limity drgań nie mają charakteru wymagań zasadniczych ani innych wymagań w rozumieniu przepisów Ustawy o systemie oceny zgodności. Rozporządzenie to nie stanowi też implementacji dyrektyw nowego podejścia mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Niemniej zauważyć należy, że pojęcie "najniższy poziom" użyte w powoływanym wyżej § 38 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. nie zostało zdefiniowane. Zatem dla jego wykładni celowe jest posłużenie się innymi przepisami, które umożliwiają odniesienie się do tego pojęcia przez posłużenia się normami określającymi dopuszczalny poziom drgań np. w środowisku pracy. Jest to swoista analogia juris, umożliwiająca określenie normy, która może stanowić odniesienie dla zdefiniowania dopuszczalnego poziomu drgań, który może zostać uznany za "najniższy" biorąc pod uwagę postęp techniczny. Drgania związane z pracą urządzenia będą bowiem obecne nawet jeśli nie jest ono używane w środowisku pracy.

Skoro zatem normy ustalone dla środowiska pracy, przy jednocześnie ustalonej maksymalnej ekspozycji trwającej 30 minut i krócej (punkt B.1.3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 10 października 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy) określają dopuszczalne poziomy drgań przenoszonych przez urządzenie w tym środowisku, to jednocześnie normy te mogą stanowić odniesienie dla ustalenia czy przedmiotowe urządzenie zostało zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby zagrożenia wynikające drgań wytwarzanych przez maszynę były zredukowane bądź ograniczone do najniższego poziomu, biorąc pod uwagę postęp techniczny i dostępność środków tłumienia drgań, w szczególności u źródła ich powstawania. Trudno bowiem przyjąć, iż norma określona dla środowiska pracy nie będzie miała znaczenia dla użytkownika używającego pilarki poza tym środowiskiem. Tym samym należy przyjąć, iż dopuszczalnym było odniesienie się przez organ do norm określonych dla środowiska pracy dla zdefiniowania pojęcia "najniższego poziomu" użytego w § 38 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. i wobec ich drastycznego naruszenia przyjęcie, że niezgodności te mają zasadniczy wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie użytkowników pilarki, co dało podstawę do zastosowania art.40 k Ustawy o systemie oceny zgodności.

Zasadnym jest natomiast zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez organ art.40k ustawy o systemie oceny zgodności w związku z § 57 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. bowiem istotnie w instrukcji obsługi przedmiotowej pilarki znajdującej się w aktach administracyjnych (tom III k. 117 odwrót tabela dane techniczne) zawarto informację dotyczącą wartości drgań przenoszonych przez maszynę. Jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, wobec zasadności przedstawionych wyżej zarzutów postawionych przedmiotowej pilarce.

Również zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 40k ustawy o systemie oceny zgodności w związku z § 6 ust. 2 pkt 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska jest zasadny bowiem w zawartej w aktach administracyjnych (tom I, k.20) Deklaracji zgodności przedmiotowej pilarki zawarta jest informacja wskazująca zamierzony poziom mocy akustycznej urządzenia i deklarowany poziom mocy akustycznej. Jednak w ocenie Sądu również to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy, wobec zasadności przedstawionych wyżej zarzutów postawionych pilarce.

Na koniec, dodatkowo wskazać należy, że środek przewidziany w art. 40 k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności jest swoistym środkiem "zabezpieczającym", o zastosowaniu którego rozstrzyga decyzja administracyjna poprzedzona stosownym postępowaniem. Przepisy nie ograniczają zakresu tego postępowania, jak to ma miejsce np. w przypadku zabezpieczenia w postępowaniu cywilnym gdzie wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia (art. 7301 k.p.c.), dlatego w sprawie zbierane były dowody zgodnie z zasadami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. Jednak przy rozpoznawaniu sprawy w ocenie Sądu należy mieć również na względzie charakter rozstrzygnięcia wydawanego w przedmiotowej sprawie tj. właśnie rozstrzygnięcia o charakterze zabezpieczającym w zestawieniu z wskazanym w art. 2 celem tejże ustawy, którym jest eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.