Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1839/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 154 § 1, art. 286 § 1 i § 2, art. 151, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na niewykonanie przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyroku oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 lutego 2005 r. P. W. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Do wniosku dołączył plan dostosowania gospodarstwa, w którym zobowiązał się m.in. do wykonania łatwo zmywalnych ścian i podłóg na [...] stanowiskach udojowych i w pomieszczeniu do przechowywania mleka.

Decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał wnioskowaną przez P. W. pomoc finansową w wysokości [...] zł., która zostanie wypłacona w dwóch ratach. Pierwsza wypłacona zostanie w teminie 60 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna, druga zaś w terminie 60 dni od złożenia stosownego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.

W dniu [...] września 2006 r. P. W. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na minimalnym poziomie 4 EJU (ESU).

W dniu [...] października 2006 r. w gospodarstwie zainteresowanego przeprowadzono wizytację, podczas której stwierdzono, że P. W. nie zrealizował przedsięwzięcia deklarowanego w planie dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej. Wnioskowana przez skarżącego kwota pomocy finansowej została bowiem przyznana m.in. na dostosowanie [...] stanowisk udojowych, a wnioskodawca przygotował ich tylko [...]. Ponadto w pomieszczeniach, w których prowadzony był udój, na ścianach zamiast farby olejnej stwierdzono tynki wybiałkowane wapnem. Podobne warunki panowały w pomieszczeniu, w którym przechowywane było mleko.

W dniu [...] listopada 2006 r. P. W. złożył oświadczenie, w którym odnosząc się do wyników przeprowadzonej kontroli wyjaśnił, iż przygotował mniejszą niż deklarowana ilość stanowisk, gdyż musiał uwzględnić normy dobrostanu zwierząt. W przeciwnym razie nie uzyskałby certyfikatu weterynaryjnego. Wskazał, iż najlepszym dla niego rozwiązaniem byłaby możliwość zwrotu tej części udzielonej pomocy, jaka przypadła na [...] stanowiska, których nie mógł wykonać. Jednocześnie wyjaśnił, iż wyeliminował już pozostałe, stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, tj. przygotował ściany i podłogi w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka.

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonej kontroli z [...] października 2006 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, pismem z [...] października 2006 r., zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej wnioskodawcy pomoc finansową.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C., na podstawie art. 162 § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej: ,,k.p.a.’’) w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2006 r., o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu wskazano, że przedsięwzięcie określone w planie dostosowania nie zostało ukończone w całości, gdyż nie zrealizowano wszystkich wskazanych w planie inwestycji. Producent rolny złożył natomiast niezgodne z prawdą oświadczenie o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

W odwołaniu od decyzji z [...] listopada 2006 r. zainteresowany wyjaśnił, iż podczas sporządzania planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w oborze było [...] stanowisk udojowych. W czasie realizacji planu okazało się, iż w budynku tym, z uwagi na jego wilekość, może znajdować się jedynie [...] stanowisk, jeżeli mają one spełniać normy dobrostanu zwierząt. Następnie wskazał, iż koszty realizacji inwestycji znaczenie przekroczyły kwotę przyznaną z tytułu udzielonej pomocy, co zmusiło go do finansowania przedsięwzięcia z zaciągniętego kredytu. Wyjaśnił, iż cofnięcie przyznanej sumy uniemożliwi mu spłatę kredytu i doprowadzi do bankructwa. Podkreślił, iż pomimo że początkowo dostosował jedynie [...] stanowisk, to w wyznaczonym przez organ terminie zdołał zrealizować całe przedsięwzięcie. Wskazał, iż pracownicy organu udzielili mu błędnych informacji i dlatego – przekonany o prawidłowości swojego działania – złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, pomimo że dostosował mniejszą liczbę stanowisk udojowych. Gdyby był śwadomy, że jego działanie było nieprawidłowe, najpierw usunąłby wykryte w trakcie kontroli w gospodarstwie braki, a dopiero później złożyłby stosowne oświadczenie.

Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2007 r. skarżący poinformował, że przygotował już [...] brakujące stanowiska udojowe.

Decyzją z [...] czerwca 2007 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Podzielając stanowisko organu I instancji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż dobudowanie brakujących stanowisk nastąpiło po złożeniu oświadczenia o zakończeniu realizacji inwestycji, a zatem nie można uznać, iż zostały one wykonane w terminie.

Wyrokiem z 22 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 1794/07), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd, wskazał, że decyzja z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] nie zawierała w swej treści zapisów stanowiących warunek, którego niespełnienie uzasadniałoby jej uchylenie w trybie art. 162 § 2 k.p.a., a wobec tego nie mogła być uchylona w oparciu o tę podstawę prawną.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej.

Następnie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu [...] lipca 2008 r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] marca 2006 r., nr [...].

W wyniku odwołania strony, decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji, wskazując iż bezprzedmiotowym jest stwierdzanie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, nie zawierającej w swej treści warunku.

Następnie pismem z dnia [...] listopada 2008 r. Prezes Agencji poinformował skarżącego o wszczęciu postepowania administracyjnego w sprawie ustalena kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w wysokości [...] zł wskazując, iż treść protokołu kontroli z dnia [...] października 2006 r. jednoznacznie potwierdza fakt niewykonania przedsięwzięcia zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE L 153 z dnia 30.04.2004 r. z późn. zm.) każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklarację, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Dalej podniesiono, że P. W. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na minimalnym poziomie 4 EJW, jednakże z przeprowadzonej w dniu [...] października 2006 r. kontroli w gospodarstwie wynikło, iż nie zrealizował on przedsięwzięcia zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Wobec powyższego należało uznać, że złożone przez P. W. w dniu [...] września 2006 r. oświadczenie, było niezgodne ze stanem faktycznym, zaś złożenie przez zainteresowanego fałszywej deklaracji stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Zaznaczono też, że wnioskodawca podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W związku z powyższym musiał zdawać sobie sprawę ze skutków złożenia takiego oświadczenia i mając świadomość, że nie dostosował gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej wiedział, że składa nieprawdziwe oświadczenie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. W. zwrócił się o uchylenie ww. decyzji Prezesa ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2009 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 127/09 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz, 634 oraz Nr 227, poz. 1505) zwanej dalej "ustawą o ARiMR", Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b)finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał P. W. pomoc finansową w wysokości [...] zł. Pierwsza rata wnioskowanej płatności została skarżącemu wypłacona, natomiast przekazanie drugiej raty uzależnione zostało od złożenia przez wnioskodawcę stosownego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.

W dniu [...] września 2006 r. skarżący złożył wymagane oświadczenie. Przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy kontrola wykazała jednakże, iż nie zrealizował przedsięwzięcia deklarowanego w planie dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej, bowiem przygotował jedynie [...] zamiast [...] stanowisk udojowych.

Wobec powyższego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Prezes ARiMR, na podstawie art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EW) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w wysokości [...] zł. Ww. rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].

Sąd stwierdził, że stosownie do treści art. 72 ust. 1 cytowanego rozporządzenia każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklarację, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Gdy fałszywa deklaracja została złożona celowo, beneficjent zostanie wykluczony również na rok następny.

Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, iż złożone przez skarżącego oświadczenie z dnia [...].09.2006r. było niezgodne z istniejącym stanem faktycznym (fałszywe). Jak bowiem wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy w planie dostosowania gospodarstwa do wymogów Unii Europejskiej skarżący zadeklarował przygotowanie [...] stanowisk udojowych, zaś przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] października 2006 r. kontrola potwierdziła przygotowanie jedynie [...] takich stanowisk, a ponadto stwierdzono, że w pomieszczeniach, w których prowadzony był udój oraz w pomieszczeniu, w którym przechowywano mleko, na ścianach zamiast farby olejnej położone były tynki wybiałkowane wapnem. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w dniu złożenia oświadczenia, wbrew jego treści, realizacja przedsięwzięcia nie była zakończona. Działania skarżącego nie tłumaczy fakt, iż – jak twierdzi – złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia polecili mu pracownicy organu zapewniając, iż realizacja [...] spośród [...] deklarowanych stanowisk, nie będzie mieć wpływu na ocenę realizacji projektu. Nawet jeśli skarżący w istocie uzyskał w organie nieprawidłowe informacje, to mając świadomość, iż realizacja projektu nie została zakończona wiedział, że jego deklaracja jest niezgodna z prawdą. Musiał również zdawać sobie sprawę ze skutków swoich działań, bowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Ponadto jak sam wyjaśnił, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia złożył, aby jak najszybciej otrzymać drugą ratę przyznanej pomocy i móc uregulować należności związane z pracami wykonanymi w jego gospodarstwie. Wobec powyższego fakt uprzedniego informowania organu o przygotowaniu jedynie [...] sanowisk i ewentualnego uzyskania nieprawidłowych informacji, w żadnym razie nie usprawiedliwia działań skarżącego.

Sąd zaznaczył jednak, iż ostatecznie skarżący, w wyznaczonym terminie zrealizował przedsięwzięcie zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa do standardów UE, o czym poinformował organ w piśmie z dnia [...] stycznia 2007 r.

Zdaniem Sądu wskazany przez organ art. 72 ust. 1 cyt. rozporządzenia nie mógł stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie. Zawarte w treści ww. artykułu sformułowanie "beneficjent zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich" nie może odnosić się do sytuacji, w które przyznano już środki finansowe i zostały one przekazane beneficjentowi. W niniejszej sprawie w dniu [...] marca 2006 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał decyzję, w której przyznał P. W. pomoc finansową w wysokości [...] zł, a pierwsza rata tej kwoty została już skarżącemu wypłacona. Wobec powyższego, z uwagi na brzmienie omawianego przepisu, nie można na jego podstawie żądać od skarżącego zwrotu środków, które już otrzymał. Przepis wskazuje bowiem, że beneficjent dopiero "zostaje/zostanie wykluczony". Sformułowanie "zostaje/zostanie wykluczony" odnosi się do czynności, która nie została jeszcze dokonana, a będzie odbywała się w przyszłości. Wobec powyższego podkreślić należy, iż niezasadnym było żądanie zwrotu kwoty wypłaconych już środków ([...] zł). Tym bardziej, że nie jest kwestionowane, iż realizowane przez skarżącego przedsięwzięcie zostało zakończone w całości w terminie, zaś zgodnie z treścią art. 73 cyt. rozporządzenia kary nakładane w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia muszą być proporcjonalne. Nie może być mowy o proporcjonalności kary w sytuacji, gdy organ żąda zwrotu całości już wypłaconej kwoty, a skarżący pomimo, że uprzednio złożył nieprawdziwe oświadczenie, to jednak ostatecznie wywiązał się w terminie z ciążącego na nim obowiązku dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Powyższą okoliczność potwierdza protokół kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2008 r.

Reasumując: w ocenie Sądu treść art. 72 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowiącego, iż beneficjent "zostaje/zostanie wykluczony" dotyczy wykluczenia jedynie z tych środków rozwoju obszarów wiejskich, które dopiero mogą mu być przyznane, nie przewiduje natomiast kary w postaci konieczności zwrotu udzielonej już pomocy.

Organ wskazując w podstawie prawnej art. 72 ust. 1 cyt. rozporządzenia, nie mógł zastosować wskazanej w decyzji sankcji (zwrot I raty), bo sankcja taka nie została w przepisie przewidziana. Zdaniem Sądu działanie organu zakwalifikować należy jako naruszenie prawa materialnego, które bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 582/10, oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku WSA przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

NSA stwierdził, że w sytuacji terminowego wykonania przedsięwzięcia i terminowego złożenia rzetelnego oświadczenia, sankcja w postaci niewypłacenia II raty pomocy, konieczności zwrotu I raty oraz wykluczenia z wszystkich innych środków rozwoju obszarów wiejskich byłaby zupełnie nieproporcjonalna do popełnionego uchybienia. Zauważył, że przepisy krajowe, które zgodnie z art. 73 rozporządzenia nr 817/2004 mają ustanowić system kar skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających nie przewidują sankcji za wskazaną nieprawidłowość, zatem zaniedbanie będące jego przyczyną nie może być uznane za poważne w rozumieniu art. 72 ust. 1.

Zdaniem Sądu Kasacyjnego złożenie przedwczesnego oświadczenia o wykonaniu przedsięwzięcia przed upływem terminu, co do zasady nie jest tą deklaracją, o której mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004, jeżeli następnie przedsięwzięcie zostanie zrealizowane w terminie, a poprawne oświadczenie złożone w terminie prawem przewidzianym. Brak jest uzasadnienia dla odebrania pomocy rolnikowi, który przy użyciu środków pomocowych zrealizował przedsięwzięcie w pełni i w terminie zgodnie ze zobowiązaniem.

Sąd uznał, że wykładnia art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 prezentowana przez Prezesa ARiMR jest błędna, a omawiany przepis w okolicznościach sprawy niniejszej nie może być podstawą żądania zwrotu I raty płatności. Art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 służy realizacji celów uregulowań wspólnotowych i krajowych, a przewidziana nim bardzo surowa sankcja dotykać ma tylko tych rolników, którzy poprzez fałszywą deklarację usiłowali wyłudzić pomoc unijną, nie zaś tych, którzy co prawda dopuścili się błędu, ale następnie błąd ten naprawili i zobowiązanie wykonali w terminie.

W ocenie NSA słuszny jest wniosek Sądu pierwszej instancji, że sankcja przewidziana art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 nie znajduje zastosowania do skarżącego, który wszystkie zobowiązania w terminie wykonał.

W dniu [...] lipca 2011 r. Prezes ARiMR otrzymał przesłany przez sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpis prawomocnego wyroku z 9 lutego 2010 r. wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi P. W. oraz akta administracyjne.

Z akt sprawy wynika, że P. W. pismem z 25 lipca 2011 r. wezwał Prezesa ARiMR do wykonania wyroku NSA w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. - poprzez wypłatę II raty płatności dotacji, w łącznej kwocie [...] zł z czego kwota w wysokości [...]zł stanowi kwotę główną a kwota [...] zł stanowi odsetki za zwłokę.

Następnie 8 sierpnia 2011 r. P. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku przez Prezesa ARiMR. W skardze zawarł wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi ARiMR z uwagi na nieuzasadnioną zwłokę w wypłacie drugiej raty płatności o której mowa w decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę, liczonymi od dnia [...] marca 2007 r.

W motywach skargi podniesiono, że 31 maja 2011 r. przed NSA zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt II GSK 582/10, który jest prawomocny co powoduje, że organ winien podjąć niezwłocznie określone czynności w celu realizacji zaleceń zawartych w ocenie prawnej dokonanej przez Sąd (art. 153 p.p.s.a.). Termin wykonania wyroku określa ustawa w art. 286 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wzywanymi do usunięcia naruszenia prawa był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. (dwukrotnie) oraz ARiMR w W., jednakże żaden organ nie wypłacił należności wynikających z decyzji z [...] marca 2006 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], znak [...], Prezes ARiMR uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 i art. 286 § 2 p.p.s.a. Wskazał, że akta administracyjne sprawy zostały zwrócone 12 lipca 2011 r. i po tym terminie strona nie wzywała Prezesa ARiMR do wykonania wyroku.

Pismem procesowym z [...] sierpnia 2011 r. organ skorygował swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i poinformował, że skarżący - pismem z 25 lipca 2011 r. – wezwał Prezesa ARiMR do wykonania wyroku. Jednocześnie organ wniósł o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z 26 września 2011 r. skarżący wystąpił o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do pisma dokumentów, tj.: pisma ARiMR z [...] sierpnia 2011 r., znak [...], postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o uznaniu zażalenia na bezczynność w załatwieniu sprawy w terminie za nieuzasadnione, decyzji z [...] sierpnia 2011 r. Prezesa ARiMR nr [...] o uchyleniu decyzji własnej z [...] stycznia 2009 r. i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, polecenia przelewu z [...] sierpnia 2011 r., pisma [...] Oddziału Regionalnego Biura Powiatowego w C. z [...] sierpnia 2011 r. dotyczącego przekazania dyspozycji płatności w sprawie DSU, dyspozycji płatności (ogólna) nr [...] z [...] sierpnia 2011 r., pisma [...] Oddziału Regionalnego Biura Działań Społecznych, Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich z [...] lipca 2011 r. dotyczącego wypłaty II raty płatności w ramach działania DSU dla Pana P. W., pisma ARiMR Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych z [...] sierpnia 2011 r. dotyczącego zobowiązania DSU Pana P. W., dyspozycji płatności bez wypełnionych pozycji, pisma ARiMR bez wypełnionych pozycji, instrukcji wypełniania dyspozycji płatności do wypłaty II raty płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, pisma ARiMR Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych z [...] lipca 2011 r. dotyczącego wezwania do zapłaty, pisma Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lipca 2011 r. dotyczącego wezwania do zapłaty, postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] października 2010 r. nr [...] w sprawie niedopuszczalności odwołania, pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z [...] sierpnia 2010 r. dotyczącego wezwania do zapłaty kwoty [...] zł wraz z odsetkami, wezwania do zapłaty z 27 lipca 2010 r., decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W C. z [...] marca 2006 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W powyższym piśmie skarżący stwierdził, że ostatecznie w dniu [...] sierpnia 2011 r., czyli ponad dwa miesiące po wyroku NSA z 31 maja 2011 r. Prezes ARiMR wydał decyzję w której uchylił w całości zaskarżoną uprzednio decyzję i umorzył postępowanie. Jednocześnie wniósł o dokonanie oceny prawnej i wykładni obowiązujących w sprawie przepisów, w szczególności w zakresie obowiązku wypłaty odsetek za zwłokę w wypłacie, które powinny zostać wypłacone za okres od [...] marca 2007 r. – tj., upływu 60 dni, od dnia, w którym skarżący złożył stosowne oświadczenie, o którym mowa w treści § 9ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków(...), a nie jak wadliwie przyjmuje organ w terminie 60 dni, od dnia otrzymania akt sprawy z sądu. Skarżący wskazał, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, dochodzi do stanowczej oceny legalności zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Do takiej oceny doszło przed WSA w Warszawie i NSA, który ostatecznie wypowiedział się co do istoty sprawy stwierdzając, że ARiMR nie miała prawa odmówić wypłaty II raty należnego świadczenia finansowego.

Pismem procesowym z 17 października 2011 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do pisma dokumentów w postaci: pisma ARiMR – Biura Powiatowego w C. z dnia [...] października 2011 r. oraz pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami, nie dopatrzył się naruszenia prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (vide wyrok NSA z 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Przez niewykonanie wyroku sądu należy rozumieć bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Bezczynność ta zachodzi wówczas gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub gdy organ wprawdzie prowadził postepowanie jednakże pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem wymaganego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy do czynienia w sytuacji, gdy będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu (vide wyrok WSA w Krakowie z 11 maja 2011 r., sygn. akt. III SA/Kr 1194/10, LEX nr 795735). Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie II OSK 593/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) istotą skargi z art. 154 p.p.s.a. jest doprowadzenie do stwierdzenia, czy organ jest zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia odpowiedniej czynności, czy też zobowiązanie takie na nim nie spoczywa. Sądy administracyjne na podstawie art. 154 p.p.s.a. kontrolują w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym tylko tę działalność administracji publicznej, która ma miejsce po wydaniu wyroku stwierdzającego bezczynność lub uchylającego albo stwierdzającego nieważność rozstrzygnięcia i o ile dotyczy ona (została podjęta) w tym samym postępowaniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest kwestia wykonania przez Prezesa ARiMR wyroku NSA z 31 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 582/10 oddalającego skargę kasacyjną wniesioną przez Prezesa ARiMR od wyroku WSA w Warszawie z 9 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1271/09 uchylającego decyzję Prezesa ARiMR z [...] lipca 2009 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE.

W świetle powyższego zauważyć należy, że przy rozpoznawaniu skargi, w istocie ocenie podlega w sprawie okoliczność czy Prezes ARiMR po otrzymaniu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2010 r. załatwił sprawę Skarżącego, dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE w wymaganych prawem terminach. Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR od decyzji Prezesa ARiMR wydanej na podstawie art. 29 ust. 1 tej ustawy (ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności) nie służy odwołanie jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych, z tym że załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy.

Rozpatrując kwestię terminowości ponownego załatwienia sprawy po wyroku Sądu należy mieć również na względzie art. 286 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Istotny jest również zapis § 2 art. 286 p.p.s.a. wskazujący, że termin do załatwienia sprawy przez organ określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Datą doręczenia akt sprawy Prezesowi ARiMR jest [...] lipca 2011 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. należy liczyć terminy załatwienia spawy skarżącego znajdującej się - na skutek wydanych wyroków WSA w Warszawie i NSA - na etapie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika niespornie, że Prezes ARiMR wydał w następstwie ponownego załatwienia sprawy w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję, którą uchylił własną decyzje z [...] stycznia 2009 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Tym samym organ załatwił sprawę skarżącego, w której wydane zostały uprzednio wyroki zarówno WSA w Warszawie jak i NSA. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji przez Prezesa ARiMR nastąpiło przed upływem terminu, liczonego zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., a przewidzianego - w art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR- dla rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe oznacza, że organ nie pozostawał w bezczynności i brak było podstaw do uwzględnienia skargi na nie wykonie wyroku.

Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia argumentacja skarżącego, który opiera zasadność skargi na niewykonanie wyroku, złożonej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., na zarzutach dotyczących nie wypłacenia skarżącemu II raty pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, przewidzianej w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z [...] marca 2006 r., wraz z wyliczonymi przez skarżącego odsetkami. Przypomnieć i podkreślić w tym miejscu należy, że wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2010 r. oraz NSA z 31 maja 2011 r. wydane zostały w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności - stanowiącej I ratę płatności. Kontroli sądowej w obydwu instancjach podlegała legalność decyzji Prezesa ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE. Z tych względów rozpatrując zasadność skargi wniesionej na niewykonanie wyroku należało ocenić czy nie wystąpiła bezczynność po stronie organu - przy ponownym załatwianiu sprawy skarżącego - w ramach tego samego postępowania administracyjnego, wszczętego i prowadzonego wyłącznie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnych do standardów UE.

Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego zawartych w pismach procesowych należy wyjaśnić, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. - Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy zauważyć, że objęte wnioskiem dowodowym decyzje: Kierownika Biura Powiatowego z [...] marca 2006 r. o przyznaniu dofinansowania jak również Decyzja Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2011 r. uchylająca własną decyzję i umarzająca postępowanie pierwszej instancji znajdują się w aktach administracyjnych co czyni zbędnym przeprowadzenie z nich dowodów uzupełniających. Pozostałe wskazane przez skarżącego dokumenty, objęte wnioskami dowodowymi, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy gdyż nie odnoszą się do kwestii ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumenty te dotyczą głównie okoliczności związanych z wypłatą II raty pomocy finansowej skarżącemu oraz odsetek od tej raty. W tej sytuacji przeprowadzenie dowodów uzupełniających z tych dokumentów nie może być uznane za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Uwzględniając powyższe Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącego.

Sąd w postępowaniu ze skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego zarzucającej bezczynność organu po wyroku uchylającym akt administracyjny ocenia jedynie czy organ załatwił sprawę w prawnie wymaganym terminie. Nie ocenia natomiast merytorycznie podjętego w ponownym postępowaniu aktu administracyjnego, gdyż wykracza to poza granice skargi z art. 154 p.p.s.a.

Uwzględniając wszystko powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.