Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1456/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 291
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi małoletniej A. C. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. Ch. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm.; dalej: "ustawa emerytalna"), po rozpatrzeniu wniosku A. C. (dalej: "przedstawicielka ustawowa skarżącej") z [...] grudnia 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego od decyzji organu z [...] grudnia 2020 r. nr [...] o odmowie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla jej małoletniej córki A. C. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła o przyznanie małoletniej skarżącej renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu dziecka D. C., podnosząc, że [...] października 2019 r. jej mąż, a ojciec skarżącej, popełnił samobójstwo. Przedstawicielka ustawowa skarżącej została z córką, która obecnie ma 2 lata i pół roku. Źródłem ich utrzymania są wyłącznie świadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Aktualnie przedstawicielka ustawowa skarżącej przebywa na urlopie wychowawczym. Łączny miesięczny dochód matki i dziecka wynosi 1.372 zł, a wydatki w skali miesiąca zamykają się w kwocie 2.132,60 zł (należą do nich: opłata za mieszkanie - 1.162,26 zł, opłata za energię elektryczną - 90,98 zł, opłata za telewizję - 132,19 zł, opłata za telefon i internet – 180,46 zł, koszt ubezpieczenia w PZU - 54,40 zł, rata kredytu - 462,31 zł, opłata za gaz – 50 zł).

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezes ZUS w oparciu o art. 83 ustawy emerytalnej odmówił przyznania przedstawicielce ustawowej skarżącej renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej skarżącej po zmarłym ojcu.

W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności wymienił warunki, jakie muszą zostać spełnione łącznie, w myśl art. 83 ustawy emerytalnej, aby możliwe było przyznanie żądanego świadczenia. Podkreślił, iż renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej, co rodzi obowiązek rozpatrzenia przede wszystkim spełnienia wskazanych warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę – członka rodziny osoby zmarłej.

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpoznawanej sprawy, Prezes ZUS podniósł, że przedstawicielka ustawowa skarżącej udokumentowała 13 lat, 2 miesiące i 18 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych ojca dziecka, który zmarł w wieku 48 lat. W dziesięcioleciu przypadającym przed dniem śmierci ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych – wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – udokumentowano jedynie 2 lata i 6 miesięcy okresów składkowych. W tym zakresie organ wskazał, iż w latach 2002-2006, 2010-2014 i 2017-2019 ojciec dziecka nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym.

Zdaniem organu, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec ojca dziecka nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy, ani nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Pismem z [...] grudnia 2020 r. przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Prezesa ZUS, wskazując, że skarżąca nie ponosi winy za postępowanie swojego ojca, a są to szczególne okoliczności, które udaremniły możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. We wrześniu 2019 r. ojciec skarżącej podjął pracę, ale niestety zmarł. Ze względu na wiek skarżąca nie może podjąć pracy, a nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Przychód na jedną osobę w dwuosobowej rodzinie wynosi 644,87 zł, zaś czynsz za mieszkanie sięga kwoty 1.162 zł. Jednocześnie przedstawicielka ustawowa skarżącej podniosła, iż jest całkowicie niezdolna do pracy, a zatem nie może podjąć zatrudnienia.

Powołaną na wstępie decyzją Prezes ZUS utrzymał w mocy swoje pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji wydanej w drugiej instancji organ ponownie dokonał interpretacji przepisu art. 83 ustawy emerytalnej, akcentując dodatkowo, że przywołany przepis może mieć zastosowanie tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy - mimo dołożenia wszelkiej staranności - zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na zasadach ogólnych.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, Prezes ZUS podkreślił, że przedstawicielka ustawowa skarżącej nie wykazała, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które ojciec skarżącej nie miał wpływu. Udokumentowano 13 lat, 2 miesiące i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych ojca skarżącej, który zmarł w wieku 48 lat. Organ wyjaśnił, iż łączny okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi być skutkiem szczególnych okoliczności, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. W 10-leciu przed dniem śmierci ojca skarżącej, zamiast wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych – udowodniono jedynie 2 miesiące i 6 dni okresów składkowych. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielkiego okresu, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. W następujących okresach: od [...] sierpnia 2002 r. do [...] marca 2006 r., od [...] listopada 2010 r. do [...] czerwca 2014 r. oraz od [...] stycznia 2017 r. do [...] września 2019 r. wystąpiły przerwy w wykonywaniu przez ojca skarżącej pracy podlegającej opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Natomiast podnoszone przez przedstawicielkę ustawową skarżącej trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie przewidziane w art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

Powyższą decyzję Prezesa ZUS z [...] lutego 2021 r. przedstawicielka ustawowa skarżącej zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności uniemożliwienie jej udziału podczas przeprowadzanego w sprawie dowodu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do tak zebranych przez organ dowodów, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, przy niezaistnieniu okoliczności uzasadniającej zastosowanie przez organ art. 10 § 2 k.p.a.

Przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi przedstawicielka ustawowa skarżącej stwierdziła, że organ w obu instancjach dopuścił się wielu nieprawidłowości, błędnie obliczył okresy składkowe i nieskładkowe ojca skarżącej. W tym kontekście wskazała, iż od [...] lutego 2014 r. do [...] maja 2014 r. ojciec skarżącej był zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, od [...] lipca 2014 r. do [...] kwietnia 2017 r. prowadził działalność gospodarczą, a od [...] lipca 2017 r. do [...] października 2019 r. prowadził działalność w Niemczech. Według przedstawicielki ustawowej skarżącej, lata składkowe przekraczają 5 lat. Powołała się w tym zakresie na zaświadczenie ZUS z [...] lutego 2014 r. o opłaceniu składek od [...] września 2008 r. do [...] sierpnia 2010 r. oraz od [...] września 2010 r. do [...] listopada 2010 r., a także umowę zlecenia obejmującą okres od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r. Natomiast przedstawicielka ustawowa skarżącej przyznała, iż składki nie były opłacone w okresie działalności ojca skarżącej w Niemczech (od [...] lipca 2017 r. do [...] października 2019 r.). Ponadto mąż przedstawicielki ustawowej skarżącej od [...] stycznia 2005 r. do [...] czerwca 2007 r. przebywał w Zakładzie Karnym w Z., gdzie również świadczył pracę. Powyższa jednostka odmówiła matce skarżącej wydania druku RP-7, a więc Prezes ZUS powinien wystąpić o ten dokument. Przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła in fine o wnikliwe rozpatrzenie jej skargi, gdyż posiada całkowitą niezdolność do pracy i niską rentę, po dokonaniu opłat "pozostaje bardzo niewiele, a dziecko rośnie i ma coraz więcej potrzeb".

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto zażądał rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.

Przedstawicielka ustawowa skarżącej w piśmie z [...] czerwca 2021 r. również wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Dodała, iż jej mąż był alkoholikiem i znęcał się nad rodziną. Przez dwa lata i pół roku ojciec skarżącej przebywał w Zakładzie Karnym w Z., gdzie pracował tylko przez pół roku. Miał również orzeczony zakaz zbliżania się oraz nakaz opuszczenia mieszkania. Małoletnia skarżąca nie jest winna tej sytuacji.

Wobec zgodnego żądania obu stron postępowania, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Cytowany wyżej przepis stanowi podstawę przyznawania świadczeń z ubezpieczenia społecznego w sytuacjach, kiedy ze względu na nadzwyczajne, obiektywne i niedające się przezwyciężyć okoliczności nie spełniono warunków wymaganych do uzyskania świadczeń (emerytury lub renty) na standardowych zasadach. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wymienionych w ww. przepisie uniemożliwia Prezesowi ZUS przyznanie świadczenia (emerytury lub renty) w drodze wyjątku.

Renta rodzinna stanowi świadczenie pochodne względem świadczenia osoby zmarłej. Dlatego w "standardowej" procedurze przyznawania renty rodzinnej w pierwszej kolejności analizuje się w świetle art. 65 ust. 1 ustawy emerytalnej, czy zmarły w chwili śmierci miał ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniał warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Natomiast w przypadku renty rodzinnej w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, analizą należy objąć przede wszystkim okoliczności, które skutkowały pozbawieniem zmarłego możliwości uzyskania uprawnienia do ww. świadczeń. Wprawdzie w treści art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej przyznanie świadczenia w drodze wyjątku nie jest wprost uzależnione od konkretnej długości stażu ubezpieczeniowego zmarłego, to - zdaniem Sądu - nie ma najmniejszych wątpliwości, że dla zastosowania ww. przepisu konieczne są ustalenia w przedmiocie udokumentowanego stażu ubezpieczeniowego zmarłego oraz okresu, jaki brakował zmarłemu do uzyskania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych. Pogląd taki zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") m.in. w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1257/19, wskazując, iż przy rozpatrywaniu spraw o świadczenie w drodze wyjątku, należy brać pod uwagę udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy, który powinien obejmować znaczący okres. Niedostrzeganie bowiem okresu zatrudnienia prowadziłoby w prosty sposób do przyznawania świadczeń, niewiele różniących się co do wysokości, osobom powołującym się na nieporównywalne okresy zatrudnienia, co w ostatecznym rachunku naruszałoby interes społeczny, a także zasady sprawiedliwości (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kolejnym warunkiem przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku jest brak możliwości podjęcia – przez osobę wnioskującą o takie świadczenie – pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Warunek ten wynika z istoty zabezpieczenia społecznego, obejmującego swoją ochroną tylko te osoby, które nie mogą podejmować szeroko rozumianego zatrudnienia, w związku z czym nie mają środków na utrzymanie.

Ostatnim warunkiem, wynikającym z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, jest nieposiadanie przez osobę ubiegającą się o rentę rodzinną w drodze wyjątku niezbędnych środków utrzymania. Przesłanka "braku niezbędnych środków utrzymania" nie jest zdefiniowana w ustawie emerytalnej. W celu określenia pewnego obiektywnego kryterium przyjęto, iż powinna być ona ustalana w oparciu o porównanie sytuacji materialnej ubiegającego się o świadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne (vide wyrok NSA z 15 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2248/12 ). Najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Chodzi tu jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Zatem ustalenie, czy zachodzi przesłanka "braku niezbędnych środków utrzymania" wymaga przede wszystkim określenia, w jakiej sytuacji materialnej znajduje się osoba wnioskująca o rentę rodzinną w drodze wyjątku, a następnie porównania tej sytuacji z wysokością renty rodzinnej, określaną w ustawie jako minimalna. Metodą ustalenia sytuacji materialnej co do zasady jest określenie dochodów poszczególnych członków rodziny, zsumowanie ich, a następnie podzielenie otrzymanej wielkości przez liczbę członków w rodzinie.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że organ, ustalając okresy składkowe i nieskładkowe na przestrzeni 48 lat życia ojca skarżącej, uwzględnił (m.in.): okres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych (vide zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w G. z [...] grudnia 2019 r., wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej); okresy rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. (zaświadczenia wydane [...] października 2019 r. z upoważnienia Starosty B.); okres zatrudnienia w Zakładzie Karnym w Z. (vide okresy podlegania ubezpieczeniom – raport). W ten sposób udokumentowano łącznie 13 lat, 2 miesiące i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 2 lata i 6 miesięcy okresów składkowych w 10-leciu przypadającym przed śmiercią ojca skarżącej. W tym miejscu jedynie dla porządku odnotować wypada, że w zaskarżonej decyzji Prezes ZUS podał błędny wymiar okresów składkowych (tj. 2 miesiące i 6 dni zamiast 2 lata i 6 miesięcy), przy czym przedmiotowa omyłka nie ma wpływu na wynik sprawy. Przedstawicielka ustawowa skarżącej, zarzucając Prezesowi ZUS nieprawidłowości w zakresie wyliczenia okresów składkowych i nieskładkowych, nie sprecyzowała jakie konkretnie, w jej mniemaniu, wystąpiły nieścisłości bądź błędy.

W świetle ugruntowanego stanowiska NSA, zastosowanie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielkiego okresu, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. Zmarłemu zabrakło 2 lat i 6 miesięcy okresów składkowych. Jednocześnie na żadnym etapie sprawy przedstawicielka ustawowa skarżącej nie podniosła ani zdarzeń o charakterze siły wyższej ani powodów pozostawania ojca dziecka poza kręgiem zainteresowania pracodawców. W szczególności nie podała, że jej mąż walczył z alkoholizmem. Tymczasem uzależnienia od alkoholu, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek dowodów na konsekwentne leczenie odwykowe, nie można zaliczyć do "szczególnych okoliczności", o jakich mowa w art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej (vide wyrok NSA z 30 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 1703/21). Wobec ojca skarżącej nie została orzeczona nawet częściowa niezdolność do pracy. Treść pism przedstawicielki ustawowej skarżącej, w tym skargi, wskazuje, iż szczególnych okoliczności upatruje ona w młodym wieku skarżącej, która z tego powodu nie może podjąć pracy.

Natomiast w aktach administracyjnych znajduje się orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] czerwca 2020 r. (nr akt [...]) stwierdzające do [...] czerwca 2022 r. całkowitą niezdolność do pracy przedstawicielki ustawowej skarżącej. W dniu [...] września 2020 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu przedstawicielka ustawowa skarżącej została pouczona o możliwości złożenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym (vide notatka służbowa). Według informacji przekazanej organowi przez pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., przedstawicielce ustawowej skarżącej przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy od [...] września 2020 r. do [...] czerwca 2022 r.

Zaakcentować również należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż ustawodawca wyposażył organ administracji publicznej (Prezesa ZUS) w kompetencję do samodzielnego ustalenia, czy w jego uznaniu zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku. Innymi słowy, działalność organu na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie sprowadza się wyłącznie do obliczeń natury rachunkowej, lecz polega na wielopłaszczyznowym i pogłębionym rozeznaniu co do wszystkich okoliczności, które ubiegający się podaje w toku postępowania o świadczenie w drodze wyjątku. W ramach badania legalności decyzji uznaniowej, obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również zweryfikowanie, czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym, czy realizując te kompetencje, respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywatela do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego bądź dowolnego.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, obie decyzje Prezesa ZUS nie były ani arbitralne ani dowolne. Organ właściwie zebrał materiał dowodowy i wydał orzeczenia mieszczące się w granicach uznania administracyjnego.

Prezes ZUS wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem ustalił i właściwie ocenił wszystkie niezbędne okoliczności faktyczne sprawy, w tym staż ubezpieczeniowy wypracowany przez ojca skarżącej. W ramach tych ustaleń Sąd nie dopatrzył się wadliwości działania organu i – w oparciu o dane zawarte w aktach administracyjnych – oddalił skargę wobec zbyt krótkiego udokumentowanego stażu ubezpieczeniowego zmarłego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., należy wskazać, że zarzut ten może odnieść skutek, jeżeli strona wykaże jakich czynności nie mogła dokonać bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ ww. przepisu. W wyroku z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 212/21, NSA stwierdził, iż uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, iż gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W kontrolowanej sprawie przedstawicielka ustawowa skarżącej skutecznie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Skorzystała zatem z przysługujących jej uprawnień procesowych w sposób niczym nieograniczony.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.