Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 567/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zo ust. 10, art. 31 zo ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy - na wniosek E. M., zwanej dalej skarżącą, utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacenia składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.

W stanie faktycznym sprawy, do ZUS wpłynął wniosek skarżącej z dnia 30 grudnia 2020 r. o zwolnienie jej z obowiązku opłacenia składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.

ZUS, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią zwolnienia.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., zwanej dalej ustawą z 2 marca 2020 r.) na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji

leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

W kontekście powyżej przytoczonej regulacji organ wskazał, że zgodnie z informacjami pozyskanymi ze zbiorów CEIDG oraz rejestru REGON skarżąca na dzień 30 września 2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 93.11.Z z tym jednak zastrzeżeniem, że zmiany numeru w CEIDG dokonano w dniu 3 maja 2020 r. Do tej daty skarżąca prowadziła działalność oznaczoną kodem PKD 64.92.Z.

W tej sytuacji nie można więc, zdaniem ZUS, dokonać porównania wysokości przychodów skarżącej z działalności prowadzonej jako przeważająca i ustalić jej wskaźnika jej spadku, a w szczególności tego, że był on o 40 % niższy, w stosunku do przychodu z listopada 2019 r.

Mając na uwadze powyższe ZUS decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r, opisaną na wstępie, odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu i zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r.

W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że od sierpnia 2019 r. prowadzi [...]. Jest to działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 93.11.Z., który to kod uprawnia do ubiegania się o prawo do zwolnienia z opłacania składek należnych ZUS.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS, decyzją z dnia [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 18 stycznia 2021.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji ZUS stwierdził, że działalność prowadzona przez skarżącą w listopadzie 2020 r., jako jej działalność przeważająca (oznaczona kodem PKD 93.11.Z), nie była tożsama z tą, wykonywaną przez nią w listopadzie 2019 r. Wówczas była to bowiem działalność, dla której właściwy kod PKD to kod 64.92.Z.

Organ stwierdził, że ze względu na tę właśnie okoliczność, nie ma możliwości przyznania skarżącej zwolnienia.

E. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję ZUS z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacenia składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. Skarżąca wystąpiła o jej uchylenie a także uchylenie decyzji nr [...].

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że spełniła wszystkie warunki konieczne do otrzymania pomocy objętej Tarczą antykryzysową 6.0. Wskazała, że w lipcu 2019 r. wynajęła lokal użytkowy w P. przy ul. [...], przeprowadziła jego gruntowny remont i otworzyła [...], która to działalność uprawnia do ubiegania się o prawo do zwolnienia.

Do skargi załączyła kopie umowy najmu lokalu z dnia [...] lipca 2019 r., faktury proforma z dnia [...] lipca 2019 r. na zakup urządzeń potrzebnych do prowadzenia ww. działalności, wydruk z banku z dnia [...]lipca 2019 r. potwierdzający wpłatę zaliczki do tej faktury, kopię umowy leasingu operacyjnego z dnia [...] sierpnia 2019 r., ewidencji sprzedaży bezrachunkowej za listopad 2019 r., łączny raport miesięczny za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., kopię polisy OC, wydruk z mediów społecznościowych z oficjalnej strony [...] informujący o otwarciu [...]. W ocenie skarżącej ww. dokumenty potwierdzają, że prowadziła działalność gospodarczą uprawniającą do zwolnienia a ponadto wykazują spadek przychodów ponad 40 % z tej działalności w miesiącu listopadzie 2020 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem w roku 2019 r.

ZUS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ zauważył, że w skardze błędnie powołano na wstępie decyzję I instancyjną z dnia [...] stycznia 2021 r. mimo, że dotyczy ona decyzji z dnia [...] maja 2021 r. o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Spór pomiędzy skarżącą a ZUS, na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, toczy się wokół kwestii związanej z zasadnością wniosku skarżącej o zwolnienie jej z opłacania składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 30 listopada 2020 r., na podstawie art. 31 zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. Przepis ten przewiduje zwolnienie ze składek tych podmiotów, które prowadzą, jako przeważające, wybrane rodzaje działalności, wskazane w jego treści, a jednocześnie odnotowały spadek przychodów z tych właśnie działalności, który w listopadzie 2020 r. wyniósł co najmniej 40 %, w porównaniu z wartością przychodów odnotowaną w listopadzie 2019 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią bezsporną jest to że skarżąca należy do grupy podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie ze składek za listopad 2020 r., gdyż na dzień 30 września 2020 r. prowadziła ten rodzaj działalności (zdefiniowany odpowiednim kodem PKD), jako działalność przeważającą, który uprawniał ją do domagania się zwolnienia, w przypadku spełnienia przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi. ZUS jednakże odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej, gdyż stanął na stanowisku, że w jej przypadku nie sposób jest stwierdzić zaistnienia przesłanki zwolnienia, jaką jest 40 % spadek przychodów. W tym ostatnim zakresie jednak organ nie odniósł się do wyliczeń arytmetycznych, wskazujących na niezaistnienie tego warunku, ale przyjął, że skoro w listopadzie 2019 r., w rejestrze CEIDG i REGON, figurował zupełnie inny rodzaj działalności, jako jej przeważającej działalności, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że w roku 2019 prowadziła ona tę samą działalność co w listopadzie 2020 r.

Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż choć przepis art. 31 zo ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy z 2 marca 2020 r., określając kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania zwolnienia ze składek, rzeczywiście odnosi się do wpisu kodów prowadzonej działalności w rejestrze REGON (jakkolwiek domniemanie w tym zakresie, wynikające z art. 31 zo ust. 11 omawianej ustawy, może być obalone na

podstawie innych dowodów), to w żaden sposób z tych regulacji nie da się wyinterpretować tego, że przez pryzmat zapisów w rejestrze CEIDG/REGON, oceniać należy także rodzaj prowadzonej, jako przeważającej, działalności w listopadzie 2019 r.

Aby uzyskać zwolnienie ze składek stwierdzić należy, że zachodziła tożsamość prowadzonej działalności, w odniesieniu do dwóch okresów, tj. listopada 2020 r. i listopada 2019 r. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: K.p.a.

W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju prowadzonej przez skarżącą w listopadzie 2019 r. działalności, to w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze CEIDG i REGON, jaki widniał w tej właśnie dacie.

Takiej zależności nie sposób jest jednak wywieść z treści art. 31 zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r., wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozaustawowego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Niezależnie od tego, jak to już wcześniej zaznaczono, organ uchybił również swoim obowiązkom procesowym, w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z obowiązującej w tym zakresie zasady prawdy obiektywnej. Jest to zaś o tyle doniosłe, że w trakcie postępowania skarżąca podnosiła, że przedmiot jej działalności był taki sam, jak w listopadzie roku 2020.

Organ nie odniósł się do tych twierdzeń w jakikolwiek sposób, ograniczając się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do porównania kodów PKD w rejestrze CEIDG oraz REGON. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art.77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Opisane wyże naruszenia przesądzają to, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r., jako dotknięte istotnymi wadami, winny być wyeliminowane z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS winien przede wszystkim ustalić jaki był rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez skarżącą, jako przeważającej, działalności gospodarczej w listopadzie 2019 r. W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów.

Dopiero stwierdzając tożsamość prowadzonej działalności, uprawniającej do zwolnienia, organ zbada skalę spadku przychodów, pod kątem tego czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi. A contrario, wykluczenie tożsamości prowadzonej przez skarżącą działalności, stanowić będzie okoliczność przesądzającą o niezasadności jej wniosku.

Stanowisko organu wyrażone w ponownie wydanej decyzji winno być w sposób jasny i rzeczowy uzasadnione. Oprócz składników wskazanych w art. 107 K.p.a. winno zawierać także ustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącą argumentów na poparcie jej twierdzeń, ze wskazaniem przyczyn, jakie legły u podstaw wypracowanego i przyjętego przez ZUS stanowiska w tym zakresie.

Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia [...] stycznia 2021 r.