Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 676/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. F. (zwaną dalej: skarżącą) decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2010 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] kwietnia 2004 r. J. F. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 na powierzchnię [...] ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na kwotę [...] zł. Decyzja została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] lutego 2005 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów dnia [...] marca 2005 r.

Podczas kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt złożonego w dniu [...] stycznia 2005 r. przez Ł.F. ([...]) wykryto błędy kontroli krzyżowej polegające na tym, że na działki o numerach ewidencyjnych [...] położone we wsi S. gm. S. wnioskowało dwóch producentów: Ł. F. wnioskował o płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, natomiast J. F. z tytułu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz ONW. Każdy z producentów wnioskował o płatności na maksymalną uprawnioną do płatności powierzchnię tj. [...] ha. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż Ł. F. jest faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu ONW przyznanych decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] marca 2010 r.

W dniu [...] maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, decyzją nr [...] ustalił J. F. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] maja 2010 r.

Od przedmiotowej decyzji strona złożyła w dniu [...] maja 2010 r. (data stempla pocztowego) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku J. F. podniosła, iż nie zgadza się z decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Wskazała na fakt, iż Biuro Powiatowe posiadało w aktach sprawy przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW za rok 2004 umowę dzierżawy z datą sporządzenia [...] listopada 2004 r. realizowaną przez Ł. F. w postaci pakietu rolnośrodowiskowego, prowadzącego wraz z J.F. wspólne gospodarstwo domowe oraz pisemne oświadczenie o ustanowieniu współwłasności łącznej tego gospodarstwa. Ponadto wskazała, iż Ł. F.w dniu [...] lutego 2006 r. złożył do Kierownika Biura Powiatowego w R. dwa pisma, w których oświadczył, że jako osoba upoważniona do korzystania z dopłat bezpośrednich i z tyt. ONW rezygnuje świadomie ze swoich praw w tym zakresie na rzecz J. F.

Ponadto J. F. zarzuciła, że w decyzji zastosowano wybiórczo podstawy prawne w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez stronę dołączony między innymi wydruk komputerowy stanowiska ARiMR z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanego do Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie zwrotu dopłat powierzchniowych za 2004 r., zgodnie z którym obowiązek zwrotu nie ma zastosowania w przypadku, gdy strona działała w dobrej wierze i upłynął okres 4 lat, płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy a ponadto poinformowała organ o zmianie stanu faktycznego posiadania gospodarstwa. Skarżąca wskazała, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. w swej decyzji zastosował wybiórczo art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.

Podsumowując wniosek strona podkreśliła, że nie zaniechała działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW, gdyż jako właścicielka koni prowadzi w gospodarstwie ich chów. J.F. poprosiła o poddanie sprawy szczególnej analizie i potraktowanie indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy oraz jej wieku i stanu zdrowia.

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego ustalono, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego w R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznająca J. F. płatność z tytułu ONW na rok 2004 została wydana bez uwzględnienia nowych okoliczności w sprawie, nieznanych organowi w momencie wydawania ww. decyzji. Jak wynika z umowy dzierżawy, zawartej w dniu [...] listopada 2004 r. J. F. oddała w dzierżawę Ł. F. grunty rolne o powierzchni [...] ha. Powyższa umowa wpłynęła do Biura Powiatowego w dniu [...] stycznia 2005 r. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działając z upoważnienia Prezesa ARiMR zawiesił postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ - Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Następnie w dniu [...] września 2010 r. po wznowieniu postępowania wydał decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. z naruszeniem prawa. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. uznał, iż rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów rolnych. Decyzja została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] października 2010 r. W przewidzianym przepisami k.p.a. terminie strona nie wniosła odwołania od ww. decyzji.

Z uwagi na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. działając z upoważnienia Prezesa ARiMR w dniu [...] grudnia 2010 r. podjął zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku J. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach ONW.

Organ ustalił, że J. F. w związku z przeniesieniem posiadania na innego producenta Ł. F. umową dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r. gospodarstwa rolnego położonego we wsi S,, gmina S, o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodzą działki ewidencyjne nr [...], utraciła prawo do ubiegania się o płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 (płatność ONW) na ww. działkach ewidencyjnych. Ponieważ organ w momencie wydawania decyzji przyznającej płatność z tytułu ONW na rok 2004 nie był w posiadaniu informacji świadczących o przekazaniu gruntów innemu producentowi, gdyż zostały one złożone przez Ł. F. wraz z wnioskiem rolnośrodowiskowym w dniu [...] stycznia 2005 r. wydał decyzję, na podstawie której wypłacił J. F. nienależne środki finansowe, co wiąże się z koniecznością ich zwrotu.

Decyzją [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR wskazał, że złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie zawiera żadnych argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ podkreślił, że J. F. złożyła w dniu [...] kwietnia 2004 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, w którym zadeklarowała do płatności ONW dwie działki ewidencyjne o powierzchni [...] ha. Te same działki ewidencyjne zostały oddane w dzierżawę Ł.F., zgodnie z umową dzierżawy zawartą dnia [...] listopada 2004 r. Do przekazania ww. gruntów w miejscowości S., gmina S. doszło zgodnie z oświadczeniem obu producentów. W toku prowadzonych postępowań ustalono jednoznacznie, iż faktycznym użytkownikiem gruntów był Ł.F. i zgodnie z obowiązującymi przepisami jedynie on mógł występować o płatności na te grunty. Dokumenty świadczące o przekazaniu gruntów zostały złożone przez Ł. F. dopiero wraz z wnioskiem rolnośrodowiskowym w dniu [...] stycznia 2005 r.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, iż w aktach sprawy znajdują się wszystkie dokumenty, na które strona się powołuje, które wskazują jednoznacznie na oddanie w dzierżawę gospodarstwa rolnego przez J. F. swemu wnukowi Ł.F. Umowa dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r. określa przekazanie gospodarstwa do używania i pobierania pożytków. Treść dokumentów wskazuje, że na moment wydania decyzji w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2004 J. F. nie była już w posiadaniu gruntów rolnych, na które otrzymała płatności, ponadto na te grunty o płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego występował jej wnuk Ł.F. Dodatkowo argument wskazany przez stronę dotyczący wieku i złego stanu zdrowia świadczyć może również o braku możliwości faktycznego użytkowania gruntów.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, że organ wydając J. F. decyzję o przyznaniu płatności z tytułu ONW za 2004 r. nie był w posiadaniu dokumentów świadczących o oddaniu gospodarstwa w dzierżawę. W związku z tym, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznająca płatności ONW J. F. za rok 2004, to jest osobie, która nie spełniała wymogu posiadania działek rolnych w rozumieniu obowiązujących przepisów wyczerpała przesłankę z art. 151 § 2 pkt 2 k.p.a. stanowiąc rażące naruszenie prawa. W dniu [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji przyznającej płatność ONW za 2004 r. z naruszeniem prawa. Wydając J.F. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu ONW Kierownik Biura Powiatowego w R., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz wskazał właściwe podstawy prawne. Kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW za rok 2004 została ustalona w oparciu o niespełnienie przez beneficjenta podstawowego warunku przyznania płatności tj. faktycznego użytkowania gruntów, zaś przytoczone przez stronę przepisy dotyczą głównie braku realizacji 5-letniego zobowiązania ONW.

Ponadto organ wskazał, że decyzja nr [...] z dnia [...] września 2010 r. dotyczy płatności nienależnie pobranych, gdyż decyzja przyznająca płatność ONW za rok 2004 wydana została zanim organ powziął informację na temat wydzierżawienia gruntów Ł. F.

Zdaniem organu podkreślenia wymaga fakt, że zwrot płatności uznanej za nienależnie pobraną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001).

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2004, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] marca 2005 r., natomiast decyzja Nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] października 2010 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. W sprawie nie ma również zastosowania termin czterech lat, gdyż J. F. nie poinformowała o przekazaniu gospodarstwa rolnego w dzierżawę przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW za rok 2004, co nie stanowi pozytywnej przesłanki do stwierdzenia, że beneficjent działał w dobrej wierze.

Dalej organ podkreślił, że skarżąca składając w BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, podpisała oświadczenie w tab. X na stronie 4 "Oświadczenia i zobowiązania", że: znane są jej zasady przyznawania płatności bezpośrednich do przekazaniu grantów rolnych, a zatem była świadoma warunków, wynikających z ubiegania się o płatności oraz że zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw rolnych, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

W konkluzji organ podniósł, że kwota płatności ONW za rok 2004, przekazana na rachunek J. F. na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., stanowi płatność nienależnie pobraną w rozumieniu art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 49 ust. 4 i ust. 5 tego rozporządzenia. Dlatego też w zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. z upoważnienia Prezesa ARiMR zasadnie ustalił J. F. kwotę nienależnie pobranych płatności ONW za rok 2004 w wysokości [...] zł.

Zdaniem organu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznane J. F. za rok 2004 na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego tej decyzji poprzez wydanie w dniu [...] września 2010 r. decyzji Nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji przyznającej płatność ONW za 2004 r. z naruszeniem prawa należy uznać za nienależnie pobrane.

Skarżąca 21 lutego 2011 r. (data nadania pocztowego) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie oprócz przepisów unijnych zastosowanie mają następujące przepisy krajowe:

1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 z p. zm.),

2. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z p. zm.),

Z treści powołanych przepisów wynika, że jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, to zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechał prowadzenia tej działalności na części działki rolnej lub działek rolnych położonych na obszarach ONW, a ich łączna powierzchnia, na której nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż 1 ha.

W sprawie mają również zastosowanie przepisy prawa unijnego, w tym:

1. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. UE. L. Nr 327.11 z p. zm.) - odnoszące się do pomocy za 2004 r.,

2. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. UE. L. Nr 141.18 z p. zm.) - odnoszące się do pomocy za lata 2005-2009.

Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z przepisami. Ponadto przepisy stanowią, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Z kolei obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjent praz organ o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 10 lat, jednocześnie okres ten może zostać ograniczony do 4 lat, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze (odpowiednio art. 49 ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Organy w rozpatrywanej sprawie - zdaniem Sądu - bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie przyjęły, że Skarżąca działała w złej wierze i nie zastosowały wobec J. F. ograniczenia czasowego dotyczącego zwrotu.

Z akt sprawy wynika, że J. F. składała wniosek o przyznanie płatności ONW w momencie, gdy była jeszcze posiadaczem obszaru objętego wnioskiem, następnie po przekazaniu gruntów rolnych w dzierżawę swojemu wnukowi jednocześnie uzgodniła z nim, że z dzierżawionych gruntów Skarżąca będzie pobierała płatności ONW, jej wnuk zaś pozostałe. Z takimi dokumentami do ARiMR zgłosił się Ł. F., gdzie złożył wniosek rolnośrodowiskowy w dniu [...] stycznia 2005 r. Należy w tym miejscu wskazać, że organ Agencji powinien w tym momencie zacząć prowadzić postępowanie przewidziane w § 7 ust. 1 lub 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., wyjaśniając, do jakiego przeniesienia posiadania doszło, skoro strony umawiające się uzgodniły o podziale pomocy przysługującej dla gospodarstwa.

W takiej sytuacji trudno zgodzić się z organem, że beneficjent działał w złej wierze, a skoro organ nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenie takich okoliczności, nie może również powoływać się na nie w swojej decyzji, takie bowiem działanie pozostaje w sprzeczności z zasadami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. SA 810/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 4). Brak przedstawienia przekonywujących motywów działania organów administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi nie tylko naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ale i art. 8 oraz 11 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. IV SA/Wa 156/05, Legalis).

W tym miejscu wskazać należy, iż z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - inaczej, niż obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.) – wynikało, że do przyznawania pomocy oraz ewentualnych zwrotów stosować należy pełne zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. (art. 21 ust. 1 nowej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej).

W tym miejscu należy podkreślić, iż z ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 k.p.a.) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W realizacji tych zasad konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony. Natomiast z art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć odzwierciedlenie, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

Konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ niezbędne jest przedstawienie przekonywujących motywów działania organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie dokonanych ustaleń dotyczących istnienia dobrej lub złej wiary po stronie skarżącej. Organ powinien ponadto zwrócić uwagę na podeszły wiek skarżącej i możliwość oceny przez skarżącą jej działań w tym aspekcie.

W ocenie Sądu, organ musi ponownie przeprowadzić postępowanie w celu dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego i wydać decyzję, z uzasadnienia której będzie wynikało wyjaśnienie tej okoliczności, albowiem decyzja podlegająca rozstrzygnięciu Sądu na 6 stronach odnośnie tej – tak istotnej – przesłanki jest skwitowana jednym zdaniem stwierdzającym, że: "W sprawie nie ma również zastosowania termin czterech lat, gdyż Pani J. F. nie poinformowała o przekazaniu gospodarstwa rolnego w dzierżawę przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW za rok 2004, co nie stanowi pozytywnej przesłanki do stwierdzenia, że beneficjent działał w dobrej wierze".

To wyjaśnienie jest o tyle niezrozumiałe w ocenie Sądu, iż gdyby skarżąca poinformowała ARiMR w terminie określonym przepisami rozporządzenia RM o oddaniu gospodarstwa w dzierżawę w ogóle nie mogłoby się toczyć wobec niej postępowanie mające na celu zwrot pobranych dopłat.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ niezbędne jest przedstawienie przekonujących motywów działania organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie dokonanych ustaleń.

Sąd wskazuje ponadto, że w aktach sprawy administracyjnej toczącej się przed organem II instancji nie ma pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą J. F. jej synowi – W.F. – pełnomocnictwo tej treści znajduje się dopiero w aktach sądu, albowiem skarżąca udzieliła pełnomocnictwa synowi przy składaniu skargi.

Skoro organ II instancji nie dysponował pełnomocnictwem udzielonym przez J. F. jej synowi – nie mógł skutecznie doręczać skarżącej decyzji administracyjnych ani dokonywać innych czynności określonych przepisami k.p.a. kierując pisma i decyzje na adres osoby, która w świetle przepisów k.p.a. takim pełnomocnikiem nie była.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.