Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 111/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 5, art. 13, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2017 poz 1904
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 pkt 1, pkt 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. Ż. na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Regionalnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku A. Ż. datowanego na dzień 30 czerwca 2022r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Prokuratora Regionalnego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. Ż. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SAB/Gd 111/22

UZASADNIENIE

A. Ż. wniosła skargę na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 30 czerwca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, dotyczącej łącznej kwoty wydatkowanej ze środków publicznych na postępowanie prowadzone w Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku pod sygn. akt: [...].

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

Art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: UDIP), poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej przez skarżącą, w sytuacji w której informacje żądane jej wnioskiem z dnia 30 czerwca 2022 roku stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy i winny podlegać udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym;

Art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 UDIP poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej w nieprzewidzianej przez prawo formie;

Art. 13 ust. 1 UDIP poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie wnioskowanej przez Skarżącego informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku,

W konsekwencji wniosła o:

stwierdzenie, że Prokurator Regionalny w Gdańsku dopuścił się bezczynności;

2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem

prawa;

zobowiązanie Prokuratora Regionalnego w Gdańsku do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 czerwca 2022 roku w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku;

4. przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł.;

5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia 20 lipca 2022 roku Prokurator Regionalny w Gdańsku w odpowiedzi na wniosek skarżącej poinformował, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu UDIP.

Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie zaś do postanowień art. 1 ust. 1 UDIP, informację taką stanowi co do zasady każda informacja o sprawach publicznych i podlega ona udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.

Pojęcie informacji publicznej doprecyzowuje art. 6 UDIP, zawierający katalog otwarty spraw uznanych za informację publiczną. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 UDIP każdemu przysługuje (z zastrzeżeniem art. 5) prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Analiza przepisów art. 1 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt UDIP nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że w sytuacjach, gdy w ustawach szczególnych istnieją przepisy regulujące dostęp do akt poszczególnych postępowań, to podmiot zainteresowany określoną informacją o walorach publicznych nie może jej uzyskać w trybie przepisów UDIP, gdyż ustawy szczególne - z mocy art. 1 ust. 2 ww. ustawy - to wyłączają.

Przepisy UDIP oraz art. 156 k.p.k. nie pozostają ze sobą w kolizji, a przeciwnie - każdy z tych aktów prawnych reguluje właściwy dla swojego przedmiotu regulacji tryb dostępu do informacji. Akta postępowań przygotowawczych, zarówno zakończonych jak i toczących się, niewątpliwie zawierają dane o działalności organów władzy publicznej i znajdują się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz będącego w posiadaniu takich danych. W orzecznictwie wskazywano, że dostęp do akt postępowania, również przygotowawczego, realizuje dyspozycję art. 61 Konstytucji, statuującego publiczne prawo obywatela do informacji. Powyższe potwierdza treść art. 5 ust. 3 UDIP, który stanowi, iż nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 wskazano, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W uchwale tej wskazano, że akta sądowe, administracyjne, bądź też akta postępowania przygotowawczego są zbiorem różnorodnych materiałów wytworzonych przez organ władzy publicznej lub przez inne podmioty. Akta te, a w tym akta postępowania przygotowawczego, zawierają nośniki na których utrwalona została informacja publiczna, choćby dokumenty urzędowe, zdefiniowane w art. 6 ust. 2 UDIP.

W ocenie skarżącej, czym innym jest kwestia dostępu do akt postępowania, którą regulują ustawy procesowe, w tym art 156 k.p.k., na który powołuje się Prokurator Regionalny w Gdańsku, a czym innym jest udostępnienie znajdujących się w tych aktach danych, które posiadają walor informacji publicznej.

Skarżąca nie żądała udostępnienia akt sprawy, jako zbioru materiałów postępowania, a jedynie danych dotyczących kwot wydatkowanych ze środków publicznych na konkretne postępowanie karne przygotowawcze prowadzone w Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku. Czym innym jest udostępnienie całych akt prowadzonego postępowania, które oczywiście nie mają przymiotu informacji publicznej i są udostępniane w trybie określonym w art. 156 k.p.k., a czym innym jest udostępnienie pojedynczych dokumentów, czy informacji publicznych zawartych w określonych dokumentach urzędowych, znajdujących się w aktach postępowania karnego. Wówczas takie informacje winny być udostępnione przez podmiot zobowiązany.

Zasady wydawania pieniędzy publicznych, a to właśnie o udzielenie informacji dotyczącej kwot wydatkowanych z środków publicznych na postępowanie o sygn. akt [...] dotyczył wniosek skarżącej - są jawne. Żądana informacja stanowi więc informację publiczną. Dotyczy ona bowiem kosztów wykonanych na zlecenie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku zadań, czy wykonania czynności, a zatem sfery danych publicznych.

Skarżąca nie domaga się udostępnienia akt postępowania przygotowawczego czy konkretnych dokumentów, które mogą z uwagi na toczące się postępowanie mieć charakter niejawny, a udzielenia jej jedynie informacji o wydatkowaniu kwot z budżetu Państwa na prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Gdańsku postępowanie, które to środki publiczne niewątpliwie Prokuratura wydatkuje zarówno w sprawie przedmiotowej jak i w innych postępowaniach przez nią prowadzonych.

Poza sporem pozostaje, że podmiot zobowiązany tj. Prokurator Regionalny w Gdańsku nie udostępnił skarżącej żądanej informacji pomimo upływu terminu wynikającego z przepisów UDIP ani też nie wydał w tym terminie decyzji odmownej, co czyni zasadnym zarzut skargi odnośnie do pozostawania w bezczynności.

Bezczynność w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy ten podmiot nieprawidłowo informuje wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. W świetle powyższych okoliczności istnieje potrzeba zdyscyplinowania organu i zastosowania środka represyjnego. W ocenie skarżącej zasadnym jest przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty, która ma charakter prewencyjny i mobilizujący organ.

Prokurator Regionalny w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Zdaniem Prokuratora przedmiotowa skarga nie jest zasadna, bowiem Prokuratura we wskazanym w ustawie terminie - tj. w dniu 20 lipca 2022 roku rozpoznała wniosek skarżącej z dnia 30 czerwca 2022 r., który wpłynął do organu 6 lipca 2022 r. i udzieliła stosownej odpowiedzi.

Ustalono, że śledztwo Prokuratury Regionalnej w Gdańsku o sygn. [...] pozostaje w toku. Dotyczy ono czynów z art. 258 § 1 kk, art. 107 § 1 kks i innych. Adwokat A. Ż. pozostaje w tej sprawie obrońcą trzech podejrzanych.

W odpowiedzi zatem na wniosek złożony w trybie UDIP,, dotyczący sprawy [...] pozostającej w toku, pismem z dnia 20 lipca 2022 roku. Prokurator Regionalny w Gdańsku poinformował skarżącą, że złożony przez nią wniosek nie podlega rozpoznaniu w trybie UDIP, a zastosowanie do niego ma art. 156 k.p.k. Dodatkowo przedstawiono również stanowisko, że żądana informacja nie stanowi także informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 UDIP.

W ocenie organu, informacje dotyczące szczegółów z toczącego się postępowania przygotowawczego, w tym jego kosztów, udzielane są na zasadach art. 156 k.p.k. Przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisów UDIP i zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy wyłącza jej zastosowanie.

Ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu za zasadach i w trybie określonych w UDIP oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie od informacji publicznej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

O ile zatem dostęp stron postępowania do akt sprawy (i informacji tam zawartych) uregulowany jest odrębnie (w tym przypadku przepisami kodeksu postępowania karnego), to tym samym w zakresie żądania strony o udostępnienie informacji o materiale zawartym w aktach wyłączone jest stosowanie przepisów UDIP. Przedmiotowe postępowanie, którego dotyczy wniosek, nie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.

Brak jest również podstaw do uznania, że wniosek złożony przez skarżącą dotyczy "zasad wydawania pieniędzy publicznych". Wniosek ten nie dotyczy bowiem ogólnych kwot wydatkowanych na danego typu sprawy, czy ogólnie kwot wydawanych w jednostce, lecz dotyczy jednego, konkretnego postępowania pozostającego w toku, w którym wnioskująca występuje w charakterze obrońcy podejrzanych. W ocenie organu, wniosku nie można rozpatrzyć w oderwaniu od posiadanej wiedzy, bowiem niewątpliwie nie dotyczy on dobra publicznego, a prywatnego interesu strony. Wniosek służy jedynie zaspokojeniu indywidualnych, prywatnych potrzeb i nie służy jakiemukolwiek dobru prawnemu. Co więcej, rozpatrzenie wniosku w oderwaniu od realiów sprawy, spowodowałoby, że umożliwiono by stronie niejako obejście obowiązujących przepisów kpk, i pozyskanie informacji o szczegółach sprawy, bez stanowiska prokuratora prowadzącego sprawę, który zgodnie z art. 156 § 5 k.p.k. wydaje zgodę w tym zakresie, bacząc na dobro postępowania. Jest to więc próba korzystania z uprawnienia w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne. Takie działanie nie podlega ochronie prawnej i uznać je należy za nadużycie prawa do informacji publicznej.

Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udostępnienie informacji publicznej. Sprawami publicznymi nie są konkretne sprawy indywidualne określonej osoby -wnioskodawcy. Podkreślono, że pisma składane w sprawach indywidualnych przez podmioty, których dotyczą (taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie) nie mają waloru publicznego, bowiem ich przedmiotem nie są kwestie mające znaczenie dla szerszego kręgu obywateli, lub też fakty istotne dla funkcjonowania organów państwa.

Konsekwencją przyjęcia, że wniosek skarżącej nie podlegał rozpoznaniu na zasadach i w trybie UDIP było poinformowanie jej pismem, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie regulacji UDIP, co zostało uczynione.

Podkreślić należy, że przepis art. 16 ust. 1 UDIP, przewidujący obowiązek wydania decyzji, ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji, a spełniony jest warunek przedmiotowy - informacja ma charakter informacji publicznej i podmiotowy - podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji lub gdy konieczne jest umorzenie postępowania. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu UDIP.

Za chybione należy uznać także żądanie skarżącej przyznania jej kwoty 10.000 złotych. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła takiego żądania, a bezpodstawne jest twierdzenie, że miałoby to charakter prewencyjny i mobilizujący, w sytuacji, gdy organ rozpoznał wniosek w ustawowym terminie zaś skarżąca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie.

Alternatywnie, w przypadku uznania, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu ze względu na to, że wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie i wyłączone jest stosowanie trybu z art. 1 ust. 2 UDIP), co powoduje, że tego typu sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 -4 p.p.s.a. - prokurator wniósł o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie przywołać należy podstawowe regulacje prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, powoływanej dalej jako UDIP) stanowi:

Art. 1.

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Art. 2.

1. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji

publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej".

2. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać

wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Art. 5.

1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Art. 13.

1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Art. 16.

1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. poz. 1375 z 2022r. powoływana dalej jako k.p.k.) stanowi:

Art. 156

§1 Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.

Kwestia dostępu do informacji publicznej zawartej w dokumentach wchodzących w skład akt różnorodnych spraw (w tym akt postępowań karnych) prowadzonych przez organy władzy publicznej była już wielokrotnie przedmiotem badania przez sądy administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013r. (sygn. akt I OPS 7/13) podkreślił, że akta spraw, w tym akta postępowania przygotowawczego, jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta są więc pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne, dotyczące zarówno jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ustawodawca, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może, czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania, wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy UDIP nie zawierają takiego uregulowania. Przepis art. 3 ust.2 UDIP, określający przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej jako jedno z uprawnień wskazuje prawo wglądu do dokumentów urzędowych, a nie prawo wglądu do akt sprawy jako zbioru.

Skarżąca nie domagała się w swym wniosku udostępnienia akt sprawy, a wyłącznie informacji o kosztach postępowania w określonej sprawie prowadzonej przez Prokuraturę. Jest to informacja, która może znajdować się nie tylko w dokumentach znajdujących się w aktach postępowania, ale także w innych zbiorach dokumentów (np. finansowych) Prokuratury.

Niewątpliwie koszty te stanowią przejaw gospodarowania środkami publicznymi przez Prokuraturę i informacja na ich temat stanowi informację publiczną.

Należy w pełni podzielić pogląd prawny NSA wyrażony w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 3656/18, w którym wskazano, że w regulacji art. 156 k.p.k. chodzi o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu.

Podobnie w wyrokach NSA z dnia 25 marca 2022r. sygn.. akt III OSK 1188/21 i z dnia 22 marca 2019r. sygn.. akt I OSK 1280/17 wyrażono pogląd, że jeśli nawet akta nie stanowią informacji publicznej, to nie oznacza, że zawarte w nich informacje publiczne nie mogą być udostępnione w trybie UDIP.

Skoro zatem wniosek dotyczy informacji publicznej i został skierowany do właściwego organu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie UDIP, a mianowicie w przypadku uwzględnienia wniosku, udostępnienie informacji publicznej nastąpić powinno w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 UDIP).

Natomiast odmowa udzielenia informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługują środki odwoławcze (art. 16 i 17 UDIP). Przesłanką wydania takiej decyzji może być, zgodnie z art. 5 ust. 1 UDIP między innymi ochrona tajemnicy chronionej ustawowo.

W tym miejscu należy wskazać, że Prokurator nie ma racji, kwestionując możliwość skutecznego ubiegania się przez skarżącą o dostęp do informacji publicznej, dotyczącej kosztów postępowania, w którym bierze udział jako obrończyni podejrzanych. Żaden przepis prawa nie wyklucza osób, którym przysługuje określony status procesowy w postępowaniu, z grona podmiotów mających prawo dostępu do informacji publicznej dotyczącej tego postępowania. Art. 61 ust. 1 Konstytucji RP przyznaje prawo dostępu do informacji publicznej obywatelom, bez ich różnicowania. Art. 2 ust. 1 UDIP stanowi zaś, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Skoro prawo to przysługuje wszystkim obywatelom, to niedopuszczalnym jest różnicowanie ich uprawnień z uwagi na pełnione role procesowe w postępowaniach, których żądana informacja dotyczy.

Jeśli żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie UDIP, podmiot zobowiązany do jej udzielenia pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające tej ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepisy zawarte w art. 16 lub art. 17 UDIP.

W rozpoznawanej sprawie Prokurator Regionalny w Gdańsku, odpowiadając na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej błędnie poinformował ją, że nie może uwzględnić jej wniosku, gdyż żądane przez nią informacje nie były informacjami publicznymi udostępnianymi w trybie UDIP. Uzasadnia to uznanie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności i stan ten trwa nadal.

Bezczynność ta nie ma jednak charakteru rażącego wobec budzącego wątpliwości interpretacyjne zakresu regulacji zawartej w art. 156 k.p.k. i jej stosunku do przepisów UDIP. Z tego też powodu za bezzasadny uznać należało zarówno wniosek strony skarżącej o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa jak i o przyznanie jej sumy pieniężnej.

W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 149§1 pkt 1 oraz 1 a) p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane orzeczenia NSA dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).