Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 470/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi "F." GmbH z siedzibą w N. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "F." GmbH z siedzibą w N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2006 r., nałożono karę pieniężną w łącznej kwocie: 2000,00 zł na przedsiębiorcę – F. GMBH, z siedzibą w [...], za następujące naruszenia:

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego a) o czas do jednej godziny (naruszenie art. 8 ust. 1-2 i ust. 7, art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985); z tego tytułu na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 10. 2 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nałożono karę pieniężną w kwocie 100,00 zł;

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego b) za każdą rozpoczętą kolejną godzinę (naruszenie art. 8 ust. 1-2 i ust. 7. art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; z tego tytułu na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2. 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 10. 2 lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nałożono karę pieniężną w kwocie 200,00 zł;

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego a) o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (naruszenie art. 6 ust.1 rozporządzenia Rady 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego); z tego tytułu na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 10. 4 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie lp. 10.4 lit. a załącznika do powołanej ustawy nałożono karę pieniężną w kwocie 150,00 zł;

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu b) za każdą następną rozpoczętą godzinę (naruszenie art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego); sankcjonowano 7 x 200 zł; z tego tytułu na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 10. 4 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożono karę pieniężną w łącznej kwocie 1400,00 zł;

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego a) za czas powyżej 15 minut do jednej godziny; z tego tytułu na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 10.4 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożono karę pieniężną w kwocie 150 zł.

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...] czerwca 2006 r. w miejscowości G. na autostradzie [...] na punkcie poboru opłat zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę 35 minut. Okres prowadzenia rozpoczął w dniu [...] czerwca 2006 r. o godzinie 210 i w ciągu 24-godzinnego okresu nie wykorzystał przepisowego dziennego odpoczynku. Najdłuższy odpoczynek, jaki wykorzystał wyniósł 7 godzin 25 minut, między godziną 1845 w dniu [...] czerwca 2006 r. a godziną 210 w dniu [...] czerwca 2006 r.

W toku dalszej kontroli stwierdzono, że kierowca od momentu rozpoczęcia okresu prowadzenia w dniu [...] czerwca 2006 r. o godzinie 210 do chwili rozpoczęcia przepisowego odpoczynku dziennego w dniu [...] czerwca 2006 r. o godzinie 1615 przekroczył maksymalny okres prowadzenia dziennego o 8 godzin. Łączny czas prowadzenia wyniósł 18 godzin, między godziną 210 w dniu [...] czerwca 2006 r. a godziną 1615 w dniu [...] czerwca 2006 r. W toku dalszej kontroli stwierdzono również na wykresówce z okresu prowadzenia [...] czerwca 2006 r. / [...] czerwca 2006 r., że kierowca od momentu rozpoczęcia okresu prowadzenia w dniu [...] czerwca 2006 r. o godzinie 2200 do chwili rozpoczęcia przepisowego odpoczynku dziennego w dniu [...] czerwca 2006 r. o godzinie 1340 przekroczył maksymalny okres prowadzenia dziennego o 50 minut. Łączny czas prowadzenia wyniósł 10 godzin 50 minut, między godziną 2200 w dniu [...] czerwca 2006 r., a godziną 1340 w dniu [...] czerwca 2006 r.

Odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniósł zainteresowany zarzucając tej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na wymierzeniu kar pieniężnych za wskazane w decyzji naruszenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenie czasu odpoczynku w sytuacji, gdy okresy te dotyczą przebywania pojazdu poza granicami Polski.

Wskazując na powyższy zarzut odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że ponieważ strona ma siedzibę na terenie [...] a decyzję doręczono w języku polskim Firma F. zwróciła się do swego ubezpieczyciela w zakresie ochrony prawnej R. o pomoc w sprawie i znalezienie pełnomocnika na terenie Polski. W dniu [...] sierpnia 2006 r. pełnomocnik polski otrzymał z R. przesyłkę wraz z decyzją.

Biorąc pod uwagę nieznajomość języka polskiego przez stronę oraz potrzebę należnego zastępstwa prawnego w Polsce, uznać należy, iż uchybienie w złożeniu odwołania nastąpiło bez winy strony, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest zasadny.

Odnosząc się natomiast do meritum stwierdzono, iż wskazany w decyzji opis naruszenia dotyczy okresu [...]-[...] czerwca 2006 r. oraz [...]-[...] czerwca 2006 r. W tym czasie kierowca samochodu strony znajdował się na terenie N. i ewentualne skrócenie czasu odpoczynku lub przekroczenie maksymalnego czasu dziennego okresu prowadzenia pojazdu dotyczy okresu przebywania w tym kraju. Jak się wydaje, okoliczność ta nie była brana pod uwagę przez organ pierwszej instancji, a ma ona znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności strony wynikającej z powołanych jako podstawa decyzji przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

W szczególności powstaje pytanie, czy naruszenie zasad dotyczących dziennego czasu pracy na terenie N. rodzi odpowiedzialność na terenie Polski i czy polskie organy administracji są właściwe do wymierzania kar za naruszenia przepisów powstałych w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej.

Biorąc pod uwagę, iż każdy z krajów Wspólnoty może ustalić własne stawki kar, wydaje się niedopuszczalne, by za to samo naruszenie przepisów można było wymierzać różne kary, a tym samym by jeden kraj członkowski był właściwy do wymierzania kar za naruszenie przepisów na terenie innego kraju.

Postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. przekazano według właściwości do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z załączonym do niego odwołaniem.

Postanowieniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu przypomniano, iż dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych. Powyższa decyzja została doręczona stronie dnia [...] lipca 2006 r. (dowód: pismo z Urzędu Pocztowego z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] oraz pismo - [...] karta doręczeń z datą odbioru korespondencji przez adresata- w aktach sprawy) wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r., które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w O. w dniu [...] sierpnia 2006 r., pełnomocnik strony wniósł odwołanie od ww. decyzji.

W tej sytuacji Główny Inspektor zważył, że zgodnie z art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W razie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona stronie dnia [...] lipca 2006 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lipca 2006 r. Pełnomocnik strony wniósł odwołanie pismem nadanym w dniu [...] sierpnia 2006 r., zatem mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Ponadto zauważono, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 K.p.a.

W tym miejscu organ powołał się na pogląd wyrażony przez NSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. I SA 431/00, że "uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej."

Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wniosła strona wnosząc o jego uchylenie z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 58 K.p.a. oraz 59 K.p.a. polegającego na nierozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, co miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu, po przypomnieniu stanu sprawy stwierdzono, że z racji faktu, iż strona ma siedzibę na terenie [...], a dodatkowo przedmiotowa decyzja sporządzona była w języku polskim, koniecznym było w zaistniałej sytuacji znalezienie odpowiedniego zastępstwa prawnego na terenie Polski.

Wskutek czasochłonnych, a zarazem koniecznych formalności związanych z wyznaczeniem pełnomocnika nastąpiło uchybienie terminowi, w ciągu którego winno być złożone odwołanie od przedmiotowej decyzji. Biorąc jednak pod uwagę ww. okoliczności uznać należy, iż uchybienie to nastąpiło bez jakiejkolwiek winy strony.

Wychodząc z takiego założenia pełnomocnik firmy F. GmbH złożył w dniu [...] sierpnia 2006 r. wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co w świetle powyższych argumentów uznać należy za działanie zasadne.

Jednakże postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w będącej przedmiotem postępowania sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, zakreślonemu przez ustawodawcę w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy jednoczesnym braku złożenia stosownego wniosku, o którym mowa w art. 58 K.p.a.

Takie rozstrzygniecie ww. organu uznać należy za całkowicie bezzasadne i pozbawione przy tym jakichkolwiek podstaw zarówno faktycznych, jak i prawnych.

Wynika to w głównej mierze z faktu, iż nie ma racji organ administracyjny błędnie twierdząc, jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu.

Analiza akt sprawy wyraźnie bowiem powinna wskazywać, iż w odwołaniu złożonym w dniu [...] sierpnia 2006 r. zawarty jest tego typu wniosek.

Dlatego uznać należy, iż tym samym nie było jakichkolwiek podstaw, które uzasadniałyby nie rozpoznanie tego wniosku.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi na postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie zauważył, że stan faktyczny dotyczący opóźnienia - w świetle akt sprawy - jest oczywisty. W skardze strona wskazuje na trudności ze znalezieniem pełnomocnika, co ma uzasadniać uchybienie terminu. Okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy, albowiem nie stanowi ona o braku winy będącej przesłanką przywrócenia terminu.

W tym stanie rzeczy skarga nie znajduje uzasadnienia, a to powinno skutkować jej oddaleniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r., którym stwierdzono, iż w będącej przedmiotem postępowania sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, zakreślonemu przez ustawodawcę w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy jednoczesnym braku złożenia stosownego wniosku, o którym mowa w art. 58 K.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest w świetle zebranych w sprawie materiałów wewnętrznie sprzeczne. Organ stwierdza, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważa, "że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego."

Twierdzenie o nie złożeniu przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest w sposób oczywisty nieprawdziwe. Wniosek taki został bowiem wyraźnie sformułowany w żądaniu odwołania, z wyraźnym odniesieniem do art. 58 i 59 K.p.a. Potwierdza to zresztą treść zamieszczonego w aktach sprawy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym przekazano do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z załączonym do niego odwołaniem.

Z żadnych przepisów K.p.a. nie wynika zakaz złożenia wniosku o przywrócenie terminu bezpośrednio w treści odwołania (w jednym piśmie). Dlatego też należy uznać, że "prośba zainteresowanego" w tej kwestii została złożona w dopuszczalnej formie. Natomiast właściwy organ nie tylko nie rozpatrzył przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58 K.p.a., lecz wręcz zanegował – w sposób oczywiście bezzasadny – sam fakt złożenia odpowiedniego wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji organ powinien ponownie rozpatrzyć złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu, badając w szczególności pozostałe przesłanki przywrócenia terminu (uprawdopodobnienie braku winy, dochowanie terminu).

Rozpoznając dalej żądanie strony organ winien ponadto zwrócić uwagę, że powoływane w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) zostało zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.).

Nadto nie do przyjęcia jest prezentowany przez stronę skarżącą pogląd odmawiający odpowiednim organom polskim właściwości w sprawie rozpatrywania czasu pracy kierowców i wymierzania stosownych kar, a w szczególności z tytułu naruszenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenia czasu odpoczynku w sytuacji, gdy okresy te dotyczą przebywania pojazdu poza granicami Polski. Naruszenia te miały bowiem miejsce w N., będącym jednym z państw członkowskich UE, a więc w obszarze objętym wspólną przestrzenią prawną. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do zaprzeczenia samej istoty Wspólnoty.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.