Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 830/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi J B-K na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...] WINB" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. B.-K. (zwanej dalej także: "Inwestorem" lub "Skarżącą") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] – uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie organu stopnia powiatowego i w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oznaczonego w projekcie budowlanym jako "BUD. [...]", na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń zrealizowanych dotychczas robót (zabezpieczenie wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności) i nałożył na J. B.-K. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej prowadzonych robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, z uwzględnieniem norm dla sieci elektroenergetycznych. Zarazem organ II instancji zaznaczył, że przedmiotowa ocena winna jednoznacznie wykazać, czy przedmiotowa inwestycja zaprojektowana w kolizji z istniejącą siecią energetyczną może być bezpiecznie realizowania, a po jej zrealizowaniu bezpiecznie użytkowana zgodnie z przeznaczeniem. Do oceny należy dołączyć inwentaryzację budowlaną wykonanych robót budowlanych, z uwzględnieniem istniejącej energetycznej linii nN przebiegającej przez działkę ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., oraz opinię osoby posiadającej uprawnienia w zakresie projektowania sieci elektroenergetycznych dokonaną w oparciu o aktualną treść obowiązujących w przedmiotowym zakresie norm, m.in. PN-E-05100-1:1998 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. W ocenie technicznej należy także wskazać sposób i określić zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia realizowanych z naruszeniem prawa robót do stanu zgodnego z prawem. Ocena winna być wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Do oceny technicznej należy dołączyć kopię uprawnień i aktualne zaświadczenie o wpisie na listę członków samorządu zawodowego osoby sporządzającej.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB" bądź "organ I instancji") prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych realizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w toku którego przedstawiciel organu przeprowadził 19 listopada 2020 r. czynności kontrolne na ww. nieruchomości. W czasie kontroli ustalono, że na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] pod wskazanym wyżej adresem, prowadzone są roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Roboty te wykonywane są na podstawie decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...], zmienionej decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...]. Stwierdzono, iż w trakcie realizacji robót budowlanych dokonano zmiany istniejącej w obrysie realizowanego budynku trasy napowietrznej linii energetycznej, na odcinku od słupa przy ul. [...] do słupa znajdującego się na nieruchomości pod adresem [...]. Zmianę trasy linii energetycznej napowietrznej wykonano w związku z kolizją tej linii z realizowanym budynkiem i na zmianę tę nie uzyskano zgody [...] Sp. z o.o. Ponadto wykonano tymczasową konstrukcję, do której zamocowano linię energetyczną, która obecnie przebiega bezpośrednio przy realizowanym budynku. W czasie oględzin stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa dla pracowników budowy w związku z bliskością napowietrznej linii energetycznej znajdującej się w pobliżu budynku, gdzie prowadzone są roboty budowlane.

[...] Sp. z o.o. przy piśmie z 5 listopada 2020 r. przekazał organowi I instancji kopie dokumentów dotyczących przedmiotowej linii energetycznej nN, z których wynika, że na wniosek Inwestora w dniu 28 września 2020r. wydano "Techniczne Warunki usunięcia kolizji obiektów: linii napowietrznej nN kolidującej z planowaną inwestycją Klienta, ul. [...] działka ewid. [...]". PINB ustalił, że przed przystąpieniem do robót na ww. nieruchomości kolizji tej nie usunięto, a ponadto w załączonej do projektu budowlanego "Informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia", o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane i w sporządzonym w dniu 3 lutego 2020 r. przez kierownika budowy "Planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" przewidzianym w art. 21a ust. 1 ww. ustawy, nie uwzględniono istniejącej w obrysie projektowanego budynku linii energetycznej i specyfiki robót budowlanych prowadzonych w pobliżu tej linii.

W związku z powyższym, PINB postanowieniem z [...] listopada 2020r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń zrealizowanych dotychczas robót oraz nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia oceny technicznej przedmiotowych robót budowlanych realizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej czynnej sieci energetycznej nN na odcinku od słupa przy ul. [...] do słupa na nieruchomości przy ul. [...] w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, z uwzględnieniem norm dla sieci elektroenergetycznych.

J. B.-K. w ustawowym terminie złożyła zażalenie na ww. postanowienie PINB.

[...] WINB rozpatrując to zażalenie przypomniał, że w myśl art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, w tym zapewniając warunki bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 5 ust. 1 pkt 5). Tymczasem w piśmie z 5 listopada 2020 r. [...] Sp. z o.o. poinformował powiatowy organ nadzoru budowlanego o stwierdzonym zagrożeniu dla pracowników realizujących budynek przy ul. [...]. Budujący bez zgody operatora energetycznego samowolnie podnieśli bowiem linię napowietrzną zasilającą budynki w drugiej linii zabudowy przy ul. [...], podpierając tę linię na wystających ze stropu budynku prętach zbrojeniowych i zmieniając przy tym jej trasę. Inwestor we wniosku z 21 września 2020r. zwróciła się do [...] Sp. z o.o. o określenie warunków usunięcia kolizji zamierzeń inwestycyjnych z siecią elektroenergetyczną nN i SN. W odpowiedzi na powyższe wydano "Techniczne Warunki usunięcia kolizji obiektów: linii napowietrznej nN kolidującej z planowaną inwestycją Klienta, ul. [...], działka ewid. [...]", zgodnie z którymi (cyt.): "Usunięcie kolizji będzie polegało na:

- likwidacji i budowie, przełożeniu/(przebudowie) sieci nN w zakresie pozwalającym na odtworzenie dotychczas istniejącej oraz uwzględniającym dotychczasowe warunki zasilania odbiorców;

- dostosowaniu sieci w zakresie ochrony odgromowej i p. porażeniowej zgodnie z obowiązującymi przepisami;

- dostosowaniu istniejących przyłączy do budynków po uzyskaniu zgody właścicieli budynków (...)

Uwaga: Zakres powyższych prac nie może obejmować zmiany istniejącego układu pracy sieci, w wyniku zrealizowania usunięcia kolizji obiektów określonych w pkt. 1. Wszelkie zmiany konfiguracji sieci możliwe będą wyłącznie po uzyskaniu pisemnej akceptacji rozwiązania przez [...] Sp. z o.o."

Inwestor powołanych warunków nie spełnił, co zostało m.in. potwierdzone w czasie kontroli PINB z [...] listopada 2020 r. Podczas tych oględzin stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa dla pracowników budowy w związku z bliskością napowietrznej linii energetycznej znajdującej się w pobliżu obiektu, którego dotyczą roboty budowlane. Okoliczność kolizji linii napowietrznej nN z robotami budowlanymi prowadzonymi przy ul. [...] w [...] organ II instancji uznał za niewątpliwą, gdyż protokół kontroli został podpisany bez uwag w tym zakresie nie tylko przez J. B.-K., ale także przez kierownika budowy oraz przedstawiciela [...] Sp. z o.o.

[...] WINB uznał zatem, że skoro w czasie kontroli obiektu stwierdzono istnienie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, to okoliczność ta stanowi uzasadnienie do ingerencji PINB, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdzie użyty zwrot "wstrzymuje" oznacza, iż organ nadzoru budowlanego uznając, że stan faktyczny sprawy spełnia przesłanki określone w tym przepisie jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do skorzystania z dyspozycji tej normy prawnej.

Ustosunkowując się zarzutów Skarżącej w przedmiocie legalności linii energetycznej nN, organ II instancji wyjaśnił, że kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, którego celem jest usuniecie istniejącego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w prowadzonym procesie inwestycyjnym. [...] WINB za słuszne uznał stanowisko organu I instancji, który podkreślił, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują szczegółowo parametrów dotyczących minimalnych odległości pomiędzy budynkami a istniejącymi sieciami energetycznymi. Wobec braku jednolitej regulacji w tym zakresie, jedyną możliwością jest odniesienie się do tzw. norm dla sieci elektroenergetycznych i w oparciu o nie weryfikacja, czy danego rodzaju inwestycja jest możliwa do pogodzenia z istniejącą (lub projektowaną) infrastrukturą energetyczną. Weryfikacja ta powinna zostać dokonana przez osobę posiadającą uprawnienia w zakresie projektowania sieci elektroenergetycznych w oparciu o aktualną treść obowiązujących norm w przedmiotowym zakresie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia, jakoby postanowienie PINB z [...] listopada 2020 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, [...] WINB zauważył, że takową stanowił art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. Ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia dyspozycję ww. przepisu w zakresie pkt 2. Organ II instancji dostrzegł, że jakkolwiek PINB zasadnie nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowych robót budowlanych, to jednak winien również jako podstawę powołanego obowiązku wskazać art. 50 ust. 3 ww. ustawy. [...] WINB uznał zatem za stosowne usunięcie tego zaniedbania we własnym zakresie, dlatego uchylił w całości postanowienie organu powiatowego i samodzielnie orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków określonych w 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się Inwestor, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca:

- naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym bezpodstawne wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, wskutek nieprawidłowego przyjęcia, że dalsze prowadzenie tychże robót zagraża bezpieczeństwu ludzi,

- naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienia jej, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także nieprzeprowadzenie wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia.

Z uwagi na tak sformułowane zarzuty Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także

o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ administracji wstrzymuje dalsze roboty budowlane, jeżeli są one wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Tymczasem – zdaniem Skarżącej – w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, aby roboty budowlane, których dotyczy sprawa, były wykonane w sposób mogący spowodować tego rodzaju zagrożenie. Twierdzenie organów, że linia energetyczna przebiegająca przy realizowanym budynku pod adresem [...] zagraża bezpieczeństwu ludzi jest bezzasadne i nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Sama bliskość linii energetycznej w stosunku do realizowanej budowy nie świadczy jeszcze o tym, że linia ta stanowi jakiekolwiek niebezpieczeństwo. Prowadzenie robót w granicach tzw. stref ochronnych urządzeń linii energetycznych, czy nawet niezgodnie z przepisami, nie oznacza automatycznego powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi. Skarżąca wskazuje, że jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji, stosując art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, są zobowiązane w każdej indywidualnej sprawie badać, czy roboty budowlane są wykonywane lub zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Nie jest wystarczające powołanie się na to, że są one wykonywane lub zostały wykonane niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Konieczne jest wyjaśnienie, czy fakt ten w konkretnej sprawie rzeczywiście powoduje powstanie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnych miarodajnych dowodów, które potwierdzają takie zagrożenie, a w szczególności nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki. Stąd ingerencja w prowadzenie robót budowlanych jest całkowicie nieuprawniona. Ponadto organ w żaden sposób nie wyjaśnił na czym miałoby polegać rzekome zagrożenie bezpieczeństwa ludzi.

Według Skarżącej, nie ma też racji organ twierdząc, że kwestia legalności posadowienia linii nie powinna organu w żaden sposób interesować. Linia energetyczna nN została usytuowana na przedmiotowej nieruchomości w sposób bezprawny, co nie powinno powodować po stronie Skarżącej negatywnych konsekwencji administracyjnoprawnych. Rzekoma kolizja z przestrzenią projektowanego tarasu, jej zdaniem, wynika wyłącznie ze złego stanu technicznego słupa (pochylony), na którym ta linia jest usytuowana. Organy nie powinny zatem podejmować władczych czynności w stosunku do Skarżącej jako Inwestora, lecz powinny wszcząć postępowanie odnośnie do podmiotu odpowiedzialnego za stan linii energetycznej Nn.

Skarżąca podnosi również, że roboty budowlane są prowadzone zgodnie ze sztuką techniczną oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Skarżąca podejmowała kroki zmierzające do likwidacji potencjalnej kolizji przyłącza energetycznego, w tym wystąpiła o warunki techniczne likwidacji tej kolizji, jednak właściciele nieruchomości sąsiedniej sprzeciwiają się zmianie przebiegu linii, a [...] Sp. z o.o. pomimo konieczności jej modernizacji nie podejmuje stosownych kroków zmierzających do naprawy tejże linii.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] WINB z [...] lutego 2021 r., nr [...], którym organ II instancji uchylił w całości rozstrzygnięcie PINB z [...] listopada 2020 r. i orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, - "BUD. [...]", na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń zrealizowanych dotychczas robót a także nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej prowadzonych robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, z uwzględnieniem norm dla sieci elektroenergetycznych.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia organu wojewódzkiego stanowiły przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, które przewidują, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.

Natomiast oparcie faktyczne dla zaskarżonego postanowienia stanowiły ustalenia kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB w dniu 19 listopada 2020r. na nieruchomości objętej inwestycją przy ul. [...] w [...] oraz treść pisma [...] Sp. z o.o. z 5 listopada 2020 r. Z treści powyższego pisma operatora energetycznego a także załączonej do niego dokumentacji wynika, że na wniosek Inwestora, w dniu 28 września 2020 r. wydane zostały "Techniczne Warunki [...]". W ww. Warunkach przewidziano, że przed przystąpieniem do usunięcia przedmiotowej kolizji, niezbędne jest opracowanie dokumentacji technicznej stosownie do wymagań zawartych m.in. w wydanych warunkach technicznych i jej uzgodnienie przez [...] Sp. z o.o. Ponadto operator energetyczny zastrzegł w pkt 4 ww. Warunków, że realizacja prac w terenie przy budowie/rozbudowie kolidującego obiektu budowlanego może być rozpoczęta po usunięciu kolizji. Spółka [...] poinformowała PINB, że pomimo tego, przed przystąpieniem do robót budowlanych na działce Skarżącej rzeczonej kolizji nie usunięto, a wykonane samowolnie prowizoryczne rozwiązanie, poprzez podniesienie linii, zmianę jej trasy i podparcie na tymczasowej konstrukcji, stwarza zagrożenie bezpieczeństwu ludzi – narusza przepisy określające odległości bezpiecznego wykonywania prac budowlanych w pobliżu czynnych sieci i urządzeń elektroenergetycznych.

Okoliczności te zostały potwierdzone w trakcie wspomnianej kontroli w dniu 19 listopada 2020 r., która przeprowadzona została w obecności Inwestora, kierownika budowy oraz inspektorów ds. awarii [...] Sp. z o.o. W czasie kontroli stwierdzono m.in., że w trakcie realizacji robót budowlanych dokonano zmiany istniejącej w obrysie realizowanego budynku trasy napowietrznej linii energetycznej, na odcinku od słupa przy ulicy [...] do słupa znajdującego się na nieruchomości pod adresem [...]. Zmiany tej dokonano w związku z kolizją linii z realizowanym budynkiem, bez zgody [...] Sp. z o.o. Wykonano tymczasową konstrukcję, do której zamocowano linię energetyczną, która obecnie przebiega bezpośrednio przy realizowanym budynku. W toku oględzin potwierdzono występowanie zagrożenia bezpieczeństwa dla pracowników prowadzących roboty budowlane przy budynku (protokół nr [...] wraz z dokumentacja fotograficzną - k. 70-74 akt administracyjnych).

Jednocześnie, organ I instancji słusznie zauważył, że w załączonej do Projektu budowlanego, opracowanej przez projektanta "Informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia", o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, a także w sporządzonym 3 lutego 2020 r. przez kierownika budowy "Planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" (k. 79-88 akt administracyjnych), o jakim mowa w art. 21a ust. 1 ww. ustawy, nie uwzględniono istniejącej w obrysie projektowanego budynku linii energetycznej i specyfiki robót budowlanych prowadzonych w pobliżu tej linii, pomimo wskazania w tym ostatnim dokumencie (pkt 4.0 i pkt 6.0), że pracami stwarzającymi zagrożenie są prace wykonywane na lub w pobliżu linii energetycznych, o ile takowe występują.

Jak natomiast wynika z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Dz.U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1126), szczegółowy zakres robót budowlanych, o których mowa w art 21 a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, obejmuje w przypadku robót budowlanych, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, także roboty wykonywane pod lub w pobliżu przewodów linii elektroenergetycznych, w odległości liczonej poziomo od skrajnych przewodów, mniejszej niż 3,0 m - dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV.

Z kolei w § 55 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401) wskazano, że nie dopuszcza się sytuowania stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów, maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż 3 m dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV.

Uchybienie przywołanym regulacjom stanowi naruszenie dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając warunki bezpieczeństwa i higieny pracy.

Mając zatem na uwadze poczynione w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne oraz powołane przepisy Prawa budowlanego nie można podzielić zarzutu Skarżącej, że organy nie wykazały prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Skarżąca nie podważyła bowiem ustaleń, z których wynika, że wskutek samowolnej zmiany przebiegu napowietrznej linii energetycznej nN, obecnie w znacznej części znajduje się ona w miejscu prowadzenia robót budowalnych i jest podtrzymywana wyłącznie przez tymczasową i nietrwałą konstrukcję z prętów stalowych umieszczonych na stropie realizowanego obiektu. Co więcej, w wyniku nieuprawnionych działań Inwestora, przedmiotowa linia energetyczna przebiega tuż przy dachu budynku na działce sąsiedniej przy ul. [...]. W przytoczonych wcześniej przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, nie bez przyczyny wskazano natomiast, że roboty realizowane w odległości mniejszej niż 3 m dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV, stwarzają szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, oraz, że nie jest dopuszczalne sytuowanie w tej odległości stanowisk pracy. W licznych opracowaniach branżowych i bogatej literaturze dotyczącej zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie podkreśla się, że roboty w obrębie linii elektroenergetycznych, zaliczanych do urządzeń elektroenergetycznych, wiążą się z dużymi zagrożeniami i wchodzą w zakres prac szczególnie niebezpiecznych. Napowietrzne linie elektroenergetyczne na placu budowy lub w jego pobliżu stwarzają ryzyko porażenia prądem elektrycznym w przypadku zerwania lub dotknięcia przewodów linii przez pracujące czy przejeżdżające w pobliżu maszyny budowlane lub przez przedmioty trzymane przez ludzi, przerwania przewodów linii na skutek warunków atmosferycznych (wiatr, sadź katastrofalna) oraz uszkodzenia słupów, przeskoku napięcia na ludzi lub obiekty (np. dachy budynków), jak również znajdujące się w pobliżu przewodzące prąd elementy maszyn i przedmiotów bądź uszkodzenia izolacji linii. Dlatego – w ocenie tutejszego Sądu – samowolne prowadzenie robót budowlanych w bezpośrednim sąsiedztwie czynnej napowietrznej linii energetycznej, jak w badanym przypadku, bez uprzedniego opracowania dokumentacji technicznej usunięcia kolizji wznoszonego obiektu z taką linią, uzgodnionej z właściwym operatorem sieci oraz faktycznego wyeliminowania tek kolizji, niewątpliwie świadczy o powstaniu zagrożenia bezpieczeństwa pracowników budowy i osób postronnych. Przekonanie to wydaje się tym bardziej uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie zarówno w "Informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" załączonej do Projektu budowlanego, jak i w "Planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia", sporządzonym przez kierownika budowy, nie przewidziano jakichkolwiek środków i procedur mających na celu zminimalizowanie takiego zagrożenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że właściwy organ może wstrzymać wykonywanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nawet wtedy, gdy prowadzone są one na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Jedyną przesłanką wstrzymania wykonania robót budowlanych na podstawie tego przepisu jest prowadzenie ich w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 170/98, LexPolonica nr 352970). Zarazem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i uznaje za własny ten kierunek orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym przyjmuje się, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje ingerencję organu w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie. Nie jest więc konieczne, aby stan zagrożenia już się ziścił, wystarczające jest w dostateczny sposób uprawdopodobnione wykazanie, że stan zagrożenia może się pojawić. Organ administracji nie musi także ustalić, że bezpieczeństwo ludzi lub mienia z pewnością zostaną naruszone, bądź, że z pewnością dojdzie do szkody w środowisku. Wystarczająca jest możliwość wystąpienia zagrożenia naruszeniem tych dóbr. W przypadku natomiast ustalenia, że takie istnieje, działanie organu nadzoru budowlanego ma charakter związany i powinno nastąpić niezwłocznie, w celu pilnego zabezpieczenia interesu publicznego przed możliwym zagrożeniem Innymi słowy art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wymaga jednoznacznego ustalenia wystąpienia zagrożenia, uznając za wystarczające racjonalne wnioskowanie o samej możliwości jego zaistnienia. Wykazanie tej przesłanki uzasadnia podejmowanie przez organ nadzoru działań przewidzianych w art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane (por. np.: wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., sygn. II OSK 1100/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1343/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2308/11; wyrok WSA w Rzeszowie z 12 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Rz 959/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 581/19; wszystkie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - "CBOSA").

Z tych przyczyn Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu wojewódzkiego, że realizacja wstrzymanych robót budowlanych w ustalonych okolicznościach faktycznych wiązała się z wystąpieniem zagrożeń, określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustalenia te organ poczynił w oparciu o przeprowadzone z udziałem strony oraz przedstawiciela operatora sieci energetycznej oględziny, a także zgromadzoną i omówioną dokumentację. Tym samym - wbrew zarzutom skargi – [...] WINB nie naruszył zasad wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stosownie do których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z art. 80 k.p.a. oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odpowiadającego warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Przedmiotowych ustaleń Skarżąca w żaden sposób nie podważyła, a przedłożona przez nią w toku postępowania dokumentacja jedynie potwierdza uzasadnione przekonanie organu o zaistnieniu stanu mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, w co w szczególności dotyczy pracowników realizujących roboty budowlane na działce Inwestora.

W ocenie Sądu, bez wątpienia rację ma [...] WINB wyjaśniając Skarżącej, że kwestia ewentualnej nielegalności posadowienia i przebiegu linii napowietrznej nN, nie mogła mieć jakiegokolwiek znaczenia przy wydaniu zaskarżonego postanowienia. Skoro z niezakwestionowanych ustaleń organów wynika, że zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi spowodowane zostało prowadzonymi przez Skarżącą robotami budowlanymi na terenie należącej do niej nieruchomości, to w świetle dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 52 Prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu tych robót musiało zostać skierowane do ich Inwestora. Postanowienie to stanowi bowiem wyraz ingerencji właściwego organu państwa w sytuacji, kiedy inwestor podejmuje roboty budowlane w sposób w takim stopniu wadliwy, że występuje zagrożenie dla ważnego interesu społecznego. Ustawodawca przewidział zatem instytucję "wstrzymanie robót budowlanych" mając na uwadze właśnie fakt, że w praktyce nieuniknione są sytuacje, kiedy to inwestor podejmie roboty budowlane w sposób tak wadliwy, że będzie to wymagało ingerencji właściwych organów ze względu na ważny interes publiczny, i to takiej, która w pierwszym rzędzie doprowadzi do zatrzymania konkretnej budowy, przynajmniej do czasu spełnienia warunków umożliwiających np. jej bezpieczne kontynuowanie. Stosownie do art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się co do zasady w pierwszej kolejności na inwestora. Dopiero gdy roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie dopatrując się naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji wyroku.