Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1030/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, 2 i 6 oraz lp.1.1, lp.2.10 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 68 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1030/18

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. o nałożeniu na P. Z. (dalej jako: skarżący, strona) kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Podstawą faktyczną powyższych rozstrzygnięć były naruszenia prawa transportowego polegające na:

- wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b marca 2018 r.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] października 2017 r. na [...] w W. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażera – M. D. - na trasie z [...] na [...] w W. Pasażer zamówił usługę telefonicznie, a po jej zakończeniu uiścił opłatę w kwocie 10 zł. Kierowca okazał do kontroli dowód osobisty, dowód rejestracyjny i prawo jazdy, natomiast nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Kontrola została udokumentowana protokołem z dnia [...] października 2017 r.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organ I instancji, decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 16.000 złotych, tj. 2 x 8.000 złotych, ograniczoną do wysokości 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w całości. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niezastosowaniu się do zasady prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywateli.

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niekompletnym zebraniu oraz rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie poprzez min. pominięcie konieczności ustalenia powodów braku podpisu skarżącego pod protokołem kontroli,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie,

- art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą,

- art. 74 ustawy o transporcie drogowym poprzez brak odnotowania w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod protokołem kontroli.

Pełnomocnik strony podnosił, iż organy kontrolne nie wykazały, że wykonany przewóz miał charakter odpłatny. W jego ocenie decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł istotny, w jego ocenie, brak protokołu kontroli, w postaci nieopatrzenia go podpisem strony poddanej kontroli. Nadto zdaniem pełnomocnika, kontrolowany przewóz nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przepisów ww. ustawy nie stosuje się do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w niezarobkowym przewozie drogowym osób, podczas, gdy kontrolowany pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Tak więc wydanie przedmiotowej decyzji administracyjnej nakładającej karę było, w jego ocenie, nieuprawnione.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wstępie stwierdził, iż zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. ust. 1) - 6) k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Organ zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (utd). W odniesieniu do wysokości kary - art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika tir 3 do utd. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., w ocenie organu nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Organ stwierdził nadto, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 utd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Zgodnie z do art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ww. ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Według art. 5b ust. 1 ww. ustawy, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W myśl art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem lego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej: dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 18 ust. 5 ww. ustawy, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W myśl art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4. jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).

Stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych).

W myśl lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych).

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.

Organ wskazał, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdował się pasażer, który korzystał z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu osób zamówił przez telefon, a za zrealizowany przejazd uiścił opłatę w kwocie 10 zł. Organ podkreślił, że fakt zapłaty za przejazd świadczy o odpłatności przewozu wykonanego w dniu kontroli. Tak więc w przedmiotowej sprawie miało miejsce zrealizowanie odpłatnej usługi przewozu osób. Następnie organ wskazał, iż obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA). Tym samym nie doszło do naruszenia art. 3 ust.2 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W ocenie organu przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli kierowca wykonujący przewóz nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Także Starostwo Powiatowe w L. w piśmie z dnia [...] r. oraz Urząd Miasta L. w piśmie z dnia [...] r. potwierdziło, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.

Reasumując, organ stwierdził, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Ilość miejsc w kontrolowanym pojeździe potwierdził również pełnomocnik strony w odwołaniu od decyzji organu I instancji pisząc: "Jak wynika z dowodu rejestracyjnego kontrolowanego samochodu - jest on przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą.". Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, którego to wymogu pojazd skarżącego nie spełniał. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani oplata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu, co jednoznacznie wynika z protokołu przesłuchania świadka. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Strona nie wniosła dotychczas żadnych uwag dotyczących informacji zawartych w protokole z dnia kontroli. Organ poinformował stronę, iż protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również odmówić jego podpisania. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 roku (II GSK 89/08) protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Protokół kontroli drogowej z dnia [...] października 2017 r. został podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę. Zdaniem organu, z braku podpisu osoby poddawanej kontroli na protokole kontroli drogowej wynika, że skarżący nie chciał podpisać protokołu kontroli drogowej, a przyczyny są zdaniem organu trudne do stwierdzenia i nie jest z tym związany skutek w postaci nieważności tego dowodu. W niniejszej sprawie z protokołu kontroli drogowej wynika, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Potwierdzeniem stanu faktycznego sprawy są zeznania pasażera kontrolowanego pojazdu. Strona w toku postępowania administracyjnego nie składała wniosków o przeprowadzenie dodatkowych dowodów podważających ustalenia protokołu kontroli drogowej, czy też podważających zeznania świadka. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 74 ustawy transporcie drogowym.

Organ podkreślił, że błędnym jest pogląd, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. Powyższe potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., I SA/W a 661/ 08, zgodnie z którym zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, w celu ustalenia stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, że w jego toku strona może zachowywać się biernie, ponieważ to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona określone, korzystne dla siebie skutki prawne. Przytoczony wyżej pogląd potwierdził NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r.. II OSK 2020/06, w którym wskazał, iż zasada określona w art. 77 §1 k.p.a. nie może być tak rozumiana, iż nawet, jeśli strona ma w sprawie interes prawny, niezależnie od tego, czy działa osobiście, czy też przez pełnomocnika, to organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów.

GITD stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art, 4 ustawy o transporcie drogowym również w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 3 ust.2 pkt 3 u.t.d. w zw, z art. 2 i art, 4 ust. 1 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Organ nie zgodził się z zarzutem strony, że organ I instancji powinien zastosować w sprawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez skarżącego usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Zgromadzony materiał dowodowy w jego ocenie potwierdza również, że skarżący nie spełniał wymogów do wykonywania przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 3 - 4b ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wykonywał przewóz pasażera pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, opłata za przewóz nie została ustalona w formie ryczałtowej, a umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w lokalu przedsiębiorcy. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, przewóz wykonywany przez skarżącego był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie, ale nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, bowiem nie spełniał wymogów tego rodzaju działalności. Gdyby skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, zgodnie z warunkami określonymi w art. 1 8 ust. 4b i 5 ustawy o transporcie drogowym, nie byłoby podstaw do nałożenia kary za jego wykonanie. Organ stwierdził zatem, że wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń - naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy, zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4b i 5 ww. ustawy, nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego. Tym samym nie było podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut naruszenia w toku postępowania art. 7 oraz art. 77 § 1 jest więc, w ocenie organu, niezasadny.

Końcowo organ zaznaczył, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje na spełnienie żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń łub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługi przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

Pełnomocnik Strony pismem z 17 kwietnia 2018 r. wniósł skargę na decyzję GITD z [...] marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu i instancji oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy;

- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek, którymi kierowa! się organ przy podejmowaniu decyzji oraz nie odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. i 107 § 3 k.p.a. poprzez:

* niewyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie oraz dowolną, a nie swobodną, ocenę dowodów polegającą na uznaniu, iż protokół kontroli bez podpisu kontrolowanego oraz wskazanej przyczyny braku podpisu, niezawierający pełnego opisu przebiegu kontroli - znajdujący się w aktach sprawy, stanowi wiarygodny dowód potwierdzający stan faktyczny zaistniały podczas kontroli,

* niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z rażącym naruszeniem przepisów prawa,

- art. 74 utd w zw. z art. 68 § 1 k.p.a. poprzez brak odnotowania w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod załącznikiem do protokołu kontroli oraz brak kompletnego opisu kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

Skarżący podniósł, iż nie ma dowodów na odpłatność przewozu wykonywanego w dniu kontroli. Ponadto, zdaniem Strony, bezpodstawnie przyjęto, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący podniósł ponadto wadliwość protokołu kontroli drogowej zaznaczając, że notatki służbowe nie mogą stanowić dowodu w sprawie.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, nie podzielając zawartych w jej treści argumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja pozostaje bowiem w zgodzie z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 5 ust. 1 utd podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 ww. ustawy, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Według art. 5b ust. 1 utd podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z art. 18 ust. 4b ww. ustawy dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi;

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę.

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu: zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Według art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Stosownie do treści art. 4 pkt 22 utd przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 6 utd).

Zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8 000 złotych.

Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8 000 złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Zdaniem Sądu, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli kierujący pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażera – M. D. - na trasie z [...] na [...] w W. Pasażer zamówił usługę telefonicznie, a po jej zakończeniu uiścił opłatę w kwocie 10 zł. Kierowca okazał do kontroli dowód osobisty, dowód rejestracyjny i prawo jazdy, natomiast nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Kontrola została udokumentowana protokołem z dnia [...] października 2017 r.

Fakt zapłaty za przejazd świadczy jednoznacznie o tym, że przewóz wykonany dnia [...] września 2017 r. przez skarżącego miał charakter odpłatny. Wskazane ustalenia potwierdzają, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, dlatego też uznać należy, że organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz kserokopii dowodu rejestracyjnego znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Stwierdzić należy, że pojazd skarżącego powyższego warunku nie spełniał.

Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Prawidłowo zatem nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 złotych stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Reasumując, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przewóz wykonywany w dniu kontroli był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie. Jednocześnie przewóz nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. Gdyby skarżący wykonywał przewóz okazjonalny zgodnie z warunkami określonymi w art. 18 ust. 4a utd, nie byłoby podstaw do nałożenia kary za jego wykonanie. Wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 utd zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a utd nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego.

Kontrolując postępowanie organu Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym zarzut narzucenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadniony.

Na uwzględnienie nie zasługiwały ponadto zarzuty skargi.

I tak - niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 utd. Zgodnie z tym przepisem, "Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób".

Faktem bezspornym jest, że w chwili kontroli skarżący posługiwał się pojazdem przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, jednakże ustalenia organów administracyjnych bezsprzecznie wykazały, iż nie została spełniona druga część powyższej dyspozycji - mianowicie, nieodpłatność przewozu drogowego.

Jak słusznie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, nie ma zasadniczego w sprawie znaczenia, czy skarżący prowadzi zarejestrowaną, legalną działalność gospodarczą. Zaniechanie ciążących na skarżącym obowiązków w zakresie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej w tym uzyskania stosownych licencji nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08). Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

Nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, wobec bezsprzecznych i zasługujących na miano wiarygodnych ustaleń faktycznych organu, okoliczność, iż protokół kontroli nie mógł w niniejszej sprawie stanowić pełnoprawnego dowodu, gdyż nie został opatrzony podpisem strony, przy czym okoliczność ta nie została przez organ omówiona w tymże protokole. Jak stanowi art. 68 § 1 kpa, " Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

§ 2. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.".

Organ zgromadził bowiem materiał dowodowy wystarczający dla nałożenia kary na skarżącego w wysokości, jaka została wskazana w osnowie decyzji organu I instancji. Należą do niego dokumenty pozyskane w toku trakcie kontroli, a przede wszystkim - zeznania świadka M. D., który potwierdził zarówno fakt zamówienia usługi przewozu osób drogą telefoniczną, jak i odpłatność tego przewozu.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania o bezzasadności zarzutów skargi oraz o braku tego rodzaju wad decyzji, które winny być brane pod uwagę z urzędu i skutkować jej uchyleniem. Tak więc należy uznać tę decyzję za pozostającą w zgodzie z obowiązującym prawem.

Z powyższych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).