Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 858/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 sprawy ze skargi O.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 maja 2022 r. nr SKO.Pod./4140/561/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 stycznia 2022r. znak PD-01-1.3120.4.95953.2022.JW Prezydent Miasta Krakowa ustalił O.M. (zwany dalej podatnikiem lub skarżącym) podatek od nieruchomości za 2022 r. na kwotę 379,00 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wskazał m.in., iż wysokość zobowiązania ustalono na podstawie złożonego formularza "Informacji o nieruchomościach osób fizycznych (wykazu nieruchomości)" oraz danych z ewidencji gruntów i budynków, przedstawiając sposób ustalenia wysokości tego zobowiązania.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył podatnik, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymiaru podatku od lokalu niemieszkalnego z odrębną księgą wieczystą i ustalenie zobowiązania podatkowego na kwotę 121,00 zł. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uwzględnienie w podstawie opodatkowania parkingu podziemnego powierzchni nieuwzględniającej wysokości w świetle hali garażowej. Podatnik podniósł, że do garażu wielostanowiskowego, w którym posiada miejsce postojowe może wjechać wyłącznie pojazd, którego wysokość nie przekracza 2 metrów, o czym informuje tablica nad bramą wjazdową do garażu. Ponadto wyższy niż 2 metry pojazd nie jest w stanie zaparkować na miejscu postojowym z uwagi na biegnące bezpośrednio nad nim instalacje stanowiące integralną i nierozłączną część budynku i będące jednocześnie trwałym elementem na stałe ograniczającym wysokość w świetle. Podatnik stwierdził, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa mierzona po wewnętrznej długości ścian budynku, na wszystkich kondygnacjach, bez powierzchni klatek schodowych i szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Natomiast przepis art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Autor odwołania wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące pojęcia "wysokość kondygnacji w świetle". Zdaniem podatnika wysokością w świetle jest płaszczyzna między podłogą a najniższym stałym konstrukcyjnym elementem stropu. Istotne jest również przeznaczenie kondygnacji - podziemny parking z ograniczeniem na wjeździe o wysokości do 2,0 m oraz z sufitem obniżonym w pewnych miejscach ze względu na biegnące instalacje, nie może być wykorzystywany przez pojazdy o wysokości powyżej 2,0 m. W związku z tym. jeśli wjazd na parking podziemny oraz część instalacji biegnących wzdłuż sufitu znajduje się na wysokości poniżej 2,2 m, to powierzchnia użytkowa parkingu podziemnego powinna być zaliczana do podstawy opodatkowania w 50%, a w konsekwencji wysokość należnego podatku do zapłaty powinna wynieść 121, 00 zł zamiast 242,00 zł jak błędnie ustalił organ I instancji.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 30 maja 2022r. znak SKO.Pod./4140/561/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji po przypomnieniu m.in. treści art. 2, art.4 ust.1 pkt. 1 i 2, art.3 ust.1,4, 4a i 5, art.6 ust.6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), dalej: u.p.o.l. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż podatnik aktem notarialnym [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. nabył prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...] (o pow. 87,20 m2) położonego w budynku przy ul. [...] w K. Z własnością lokalu związany jest udział 8720/869913 w częściach wspólnych:

- budynku wynoszących 857,48 m2 , co stanowi 8,59 m2 powierzchni użytkowej budynku,

- gruntu wynoszących 3912 m2 (tj. działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...]), co stanowi 39,21 m2 gruntu. Aktem notarialnym [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. Podatnik nabył udział 1250/110549 w prawie współwłasności lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne nr [...] o pow. 2465,92 m2 , co stanowi 27,88 m2 (w budynku przy ul. [...] w K.). Z własnością lokalu związany jest udział 246592/869913 w częściach wspólnych: - budynku wynoszących 857,48 m2, co stanowi 2,77 m2 powierzchni użytkowej budynku,

- gruntu wynoszących 3912 m2 (tj. działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] ), co stanowi 12,54 m2 gruntu. W ramach zakupionego udziału do wyłącznego korzystania Podatnik posiada miejsce postojowe nr [...] .

Powyższe dane zostały ujęte w danych zawartych w ewidencji gruntu i budynków prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa, jak i w księgach wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych lokalu tj. [...] oraz [...] . Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z regulacją art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1990) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencji gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o osobie właściciela/współwłaściciela oraz o samej nieruchomości. Posiadając walor dokumentu urzędowego wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków. Stawiając powyższą tezę Kolegium odwołało się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyrokach: z 12 października 2021 r. sygn. III FSK 229/21, z dnia 25 października 2017r. sygn. akt II FSK 1475/17.

W dalszej kolejności organ odwoławczy zauważył, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych sporządzone przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa na okoliczność ujawnienia w operacie geodezyjnym Aktu Notarialnego [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. Podana umowa sprzedaży zawarta pomiędzy M.T. działającą w imieniu spółki A. spółka z o.o., a podatnikiem dotyczyła sprzedaży udziału 1250/110549 części w prawie odrębnej własności lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne garażu nr [...] położonym w budynku przy ul. [...] w K. Jak wynika z posiadanego zawiadomienia oprócz danych dotyczący gruntu, dołączono kartotekę lokalu niemieszkalnego [...] , dla którego została wskazana powierzchnia użytkowa wynosząca 2465,92 m2. Ponadto w ww. akcie notarialnym wskazano, iż "w budynku ( ... ) znajduje się stanowiący przedmiot niniejszego aktu notarialnego, lokal o przeznaczeniu innym niż mieszkalne nr [...] stanowiący garaż, o łącznej powierzchni użytkowej 2465,92 m2, a powierzchnia lokalu ustalono na podstawie polskiej normy PN ISO 9836/1997". Kolegium wskazało również, że "sytuacja, w której wysokość wejścia lub wjazdu do danego lokalu czy pomieszczenia są niższe od wysokości samego lokalu lub pomieszczenia, jest bowiem czymś powszechnym i nie może ona mieć wpływu na określenie powierzchni użytkowej tego lokalu lub pomieszczenia" (tak WSA w Warszawie w wyroku z 19 maja 2015 r., III SA/WA 2706/14). W ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że wysokość w świetle oznacza wysokość pomiędzy powierzchnią podłogi i powierzchnią sufitu lokalu, przy czym za podłogę i sufit należy przyjąć płaszczyzny elementów konstrukcyjnych budynku, co oznacza, że dla ustalenia powierzchni lokalu nie będą miały znaczenia zmiany na powierzchni podłóg i sufitów niemające charakteru konstrukcyjnego w stosunku do całego budynku ewentualnie lokalu. Przy takim ustaleniu w art. 4 ust. 3 u.p.o.l. zasad obliczania powierzchni użytkowej budynku nie ma znaczenia dla ustalenia tej powierzchni występowanie w poszczególnych kondygnacjach elementów obniżających wysokość kondygnacji, które nie są elementami konstrukcyjnymi mającymi wpływ na wysokość kondygnacji w świetle. Do takich elementów należy zaliczyć podwieszane pod sufitem: wiązki kablowe, rury, elementy ciągów wentylacyjnych, sufity podwieszane oraz różnego rodzaje podesty ustawiane na podłodze. Na wysokość kondygnacji w świetle nie ma też wpływu wysokość drzwi lub bram prowadzących do lokali tworzących kondygnację, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia fizycznej odległości pomiędzy powierzchniami podłogi i sufitu. Sąd przyjął więc, że dla ustalenia podstawy opodatkowania przy opodatkowaniu budynków lub ich części nie ma znaczenia występowanie w poszczególnych kondygnacjach drzwi lub bram o wysokości niższej niż fizyczna wysokość kondygnacji oraz wszelkich obiektów, które nie są elementami konstrukcyjnymi stropów stanowiących dla konkretnego przedmiotu opodatkowania sufit i podłogę. W związku z powyższym Kolegium ustaliło, że wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2022 r. należnego od podatnika wynosi — po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej — 379,00 zł. Wysokość zobowiązania podatkowego organ odwoławczy ustalił przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale Rady Miasta Krakowa nr LXVII 1/1933/21 z dnia 6 października 2021 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego poz. 5768).

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się podatnik i pismem z dnia 7 lipca 2022 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2020.1325 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez niewyznaczenie przez Organ odwoławczy Skarżącemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed Decyzji i uniemożliwienie mu odniesienia się do zgromadzonych w sprawie dowodów, co doprowadziło do "dania wadliwej Decyzji przez SKO;

b. art. 191 w zw. z art. 187 §1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie wydanego rozstrzygnięcia wyłącznie o zapisy Ewidencji Gruntów i Budynków (dalej: "EGiB") oraz pominięcie wyjaśnień i dowodów wskazanych przez Skarżącego. Wskutek powyższego SKO naruszyło zasadę swobodnej oceny dowodów oraz dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej w niniejszym postępowaniu;

2. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a. przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego nieprawidłową "kładnie i w efekcie nieprawidłowe ustalenia podstawy opodatkowania (powierzchni użytkowej) garażu podziemnego poprzez pominięcie okoliczności, iż wsokość w świetle pomieszczenia jest mniejsza niż 2,20 m.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o: przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. załączonej do skargi fotografii garażu, na okoliczność wpływu braku możliwości przedstawienia tego dowodu na etapie postepowania jurysdykcyjnego na wynik sprawy oraz na okoliczność ograniczenia wysokości garażu w świetle poniżej 2,20 m; a także uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej, wedle norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w piśmie z dnia 27 lipca 2022r. wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Również skarżący w piśmie z dnia 3 października 2022 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn bezpośrednio w nich podniesionych.

W ocenie Sądu, organ podatkowy II instancji dopuścił się naruszeń przepisów postępowania podatkowego, skutkujących potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy jednak zaznaczyć, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in.: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (...). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wartości wskazanych w ustawie.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma również treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., zwanej dalej: P.g.k.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od zasady tej, wynikającej z art. 21 ust. 1 P.g.k., ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, co oznacza, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie mają kompetencji do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wynikające z ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 1410/07 – opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w odrębnie wszczętym postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008r. sygn. akt II FSK 372/07, CBOSA). Organ podatkowy nie może załatwiać spraw dotyczących wzruszania danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, gdyż te leżą w kompetencjach innego organu administracyjnego. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero zmienione dane w ewidencji gruntów i budynków stanowią dla organu podatkowego podstawę do orzekania w przedmiocie wymiaru podatku. Obowiązek zgłaszania właściwemu staroście zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków spoczywa na właścicielach (art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k.). Na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków wskazał także ustawodawca w art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.), dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. W wyroku z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 411/11 (CBOSA) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że: "(...) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji." Podstawowym więc dowodem w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru przedmiotowego podatku będzie więc aktualny dla danego roku podatkowego wypis z ewidencji gruntów i budynków.

Mając zatem na względzie treść art. 21 ust. 1 P.g.k. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie jest warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia. Tymczasem w aktach kontrolowanej sprawy brak jest aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok podatkowy 2022. Znajduje się w nich jedynie zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych z 18 kwietnia 2019r. oraz z 15 lutego 2019r. Powyższe dokumenty nie dowodzą jednak aktualności wpisów dla roku podatkowego 2022r. W tym zakresie nośnikiem kompleksowych informacji jest aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków. Brak w aktach aktualnego dla bieżącego roku podatkowego wypisu z ewidencji gruntów i budynków nie pozwala Sądowi na zweryfikowanie prawidłowości dokonanych przez organy podatkowe ustaleń, w tym także w zakresie wyliczenia wymiaru podatku od nieruchomości należnego od skarżącego.

Kolegium rozpatrując odwołanie nie dostrzegło, że w aktach sprawy brak aktualnego wypisu na rok 2022, zatem rozpatrzyło odwołanie bez analizy, czy w 2022r. na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania wymienionych w decyzji organu I instancji, co świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego, a w szczególności określonej w art. 127 O.p. zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Jak trafnie podkreślił to tut. Sąd w wyroku z dnia 13 stycznia 2022r. sygn. akt I SA/Kr 563/21 zasada ta jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego stanowi konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Artykuł 78 Konstytucji stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (por. wyrok TK z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P 13/01, OTK ZU 2002, nr 4A, poz. 42, s. 564). Skutki naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania są doniosłe. Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu podatkowym, godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 127 O.p., wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w II instancji (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1267/15). Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana wtedy, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Podsumowując Sąd wskazuje, że wobec nie posiadania w trakcie postępowania odwoławczego aktualnego na 2022 r. wypisu z ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy nie mógł skontrolować prawidłowości decyzji organu I instancji przede wszystkim w zakresie przedmiotu jak i podstawy opodatkowania.

Skoro organ II instancji nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 w zw. z art. 233 § 1 oraz w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wyjaśnia, że dopiero po skontrolowaniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonym orzeczeniu jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do rozstrzygających wywodów w zakresie zastosowania prawa materialnego. Tym samym z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących podstawy opodatkowania, a tym samym także wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2022 uznając, że byłoby to przedwczesne z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji.

Zgodnie z zasadą związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wraz z jego uzasadnieniem prawnym wiąże organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że organ odwoławczy zobligowany będzie do uwzględnienia wskazań poczynionych powyżej, w szczególności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego i wnikliwego rozważenia (art. 191 O.p.). Dopiero bowiem po uzupełnieniu w opisany wcześniej sposób postępowania dowodowego oraz ustaleniu przez organ II w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy można dokonać prawidłowej oceny przesłanek ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2022 r.

Uzupełnienie przez organ II instancji akt sprawy o brakujący wypis z ewidencji gruntów i budynków nie prowadzi w żadnej mierze do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w jego znacznej części. Organ II instancji jest bowiem organem merytorycznym i może podejmować własne ustalenia faktyczne i to nie tylko na podstawie zastanego materiału dowodowego. Został on wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje umożliwiające mu przeprowadzenie postępowania dowodowego o charakterze uzupełniającym.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania dla skarżącego Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.