Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1222/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.138 par.1 pkt 1, art.144, art.61a par.2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.170, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "organ") postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2017 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 – dalej k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku M. R. (dalej: "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego oraz wpisania na listę kwalifikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sędziowskiego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 6 lipca 2017 r. złożył do Ministra wniosek o:

1. ponowne wystawienie oceny z egzaminu sędziowskiego, do którego przystąpił w 2016 r. w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (dalej: "Szkoła"), w oparciu o kryteria wskazane w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 624 – dalej ustawa o KSSiP) w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 czerwca 2017 r.;

2. uzupełnienie listy klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej: "Dyrektor") w dniu 30 czerwca 2017 r. przez wpisanie imienia i nazwiska ww. w kolejności zgodnej z uzyskaną punktacją (223,5 pkt) oraz tej punktacji.

Skarżący podał, że w 2016 r. przystąpił do egzaminu sędziowskiego, z którego uzyskał wynik niedostateczny z uwagi na niespełnienie wymogu uzyskania w trakcie części ustnej egzaminu co najmniej 60% punktów z każdej dziedziny prawa (art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP) w brzmieniu obowiązującym w dacie wskazanego egzaminu oraz § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1166 – dalej: "rozporządzenie").

Wobec tego, że na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o KSSiP, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1139 – dalej: "nowelizacja") zmienione zostały zasady oceniania egzaminów sędziowskich, w szczególności został obniżony do 50%o próg punktów z każdej dziedziny objętej częścią ustną egzaminu, warunkujący możliwość uzyskania pozytywnej oceny z egzaminu sędziowskiego, skarżący zwrócił się do Ministra o dokonanie ponownej oceny wyników osiągniętych przez niego na egzaminie z uwzględnieniem regulacji obowiązujących po dniu wejścia w życie nowelizacji. Konsekwencją takiego działania miałoby być ustalenie, że złożył on w 2016 r. egzamin sędziowski z wynikiem pozytywnym, co z kolei obligowałoby Dyrektora do jego umieszczenia na liście klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego sporządzonej na podstawie unormowania przejściowego zawartego w art. 15 nowelizacji.

Argumentację przemawiającą za wskazanym rozwiązaniem, zawartą w piśmie z dnia 6 lipca 2017 r., skarżący rozwinął w piśmie z dnia 12 lipca 2017 r.

Minister postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydanym w oparciu o treść art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego oraz wpisania na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Uzasadniając powyższe postanowienie organ wskazał, że brak jest podstaw prawnych do ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego, zaś Ministrowi nie przysługuje kompetencja do ingerowania w treść oceny wystawionej przez Komisję egzaminacyjną powołaną do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2016 r. Niedopuszczalne jest również wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o uzupełnienie listy klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego tworzonej przez Dyrektora na podstawie art. 15 nowelizacji, czego domagał się skarżący.

Od wskazanego postanowienia skarżący pismem z dnia 5 września 2017 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W złożonym piśmie podniósł następujące zarzuty:

1. zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z rażącym naruszeniem prawa; w ocenie strony organem właściwym do ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego oraz do dokonania wpisu na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego jest Dyrektor, który jest zobligowany do wydania w powyższym przedmiocie decyzji administracyjnej;

2. w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania przez Ministra postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 61a § 1 k.p.a, gdyż zachodziła konieczność przeprowadzenia przez organ administracji postępowania wyjaśniającego, w szczególności zgromadzenia materiału dowodowego.

Ponadto skarżący powielił stanowisko wyrażone we wcześniejszych pismach oraz zawartą w nich argumentację na rzecz dopuszczalności i zasadności dokonania zmiany oceny uzyskanej przez niego z egzaminu sędziowskiego. Jego zdaniem organem właściwym do dokonania takiej zmiany jest Dyrektor. Podkreślił, że działanie takie nie stanowiłoby ingerencji w kompetencje komisji egzaminacyjnej, bowiem polegałoby jedynie na czynności rachunkowej – przeliczeniu wyników uzyskanych przez niego na egzaminie w 2016 r. według aktualnie obowiązujących zasad oceniania. Z kolei następstwem takiego działania powinno być uwzględnienie jego osoby na liście klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego.

Jako dodatkowy argument na rzecz wskazanego stanowiska skarżący powołał swoje zainteresowania naukowe i wynikające z nich osiągnięcia, dotychczasową działalność zawodową oraz fakt, że nie wszystkie stanowiska zaproponowane kandydatom na asesorów zostały obsadzone.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego we ww. przedmiocie.

Uzasadniając powyższe postanowienie Minister wskazał, iż zarzuty podniesione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie są zasadne. Wbrew stanowisku skarżącego, ani Dyrektorowi, ani Ministrowi, nie przysługuje kompetencja do dokonania zmiany oceny z egzaminu sędziowskiego wystawionej mu przez komisję egzaminacyjną przeprowadzając ten egzamin w 2016r. Zgodnie z art. 32 ust. 8 ustawy o KSSiP ,,Egzamin sędziowski przeprowadza komisja powołana przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły". Z kolei w myśl § 23 i § 27 w zw. z § 28 rozporządzenia wyniki poszczególnych części egzaminu oraz całego egzaminu ustala i ogłasza komisja egzaminacyjna, co oznacza, że żaden inny organ nie jest uprawniony do dokonania czynności pozostających w wyłącznej kompetencji tej komisji.

Organ wskazał przy tym, że obowiązujące unormowania prawne w ogóle nie przewidują możliwości zmiany oceny wystawionej przez komisję egzaminacyjną. Skarżący chcąc poprawić negatywny wynik z tego egzaminu, powinien ponownie do niego przystąpić, co jasno wynika z treści art. 33 ust. 3 ustawy o KSSiP.

Następnie Minister podniósł, iż zupełnie nietrafne są dywagacje skarżącego, który twierdzi, że w jego przypadku nie nastąpiłaby ingerencja w ocenę wystawioną przez komisję egzaminacyjną, gdyż czynność Dyrektora polegałaby wyłącznie na przeliczeniu wyników osiągniętych przez niego w trakcie egzaminu. Organ wskazał, że po pierwsze egzamin zdawany przez stronę w 2016 r. jest zdarzeniem przeszłym, definitywnie zakończonym i był oceniany według obowiązujących wówczas zasad określonych w art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP w brzmieniu obowiązującym w dacie wskazanego egzaminu oraz § 28 rozporządzenia. Do zdarzenia tego nie można stosować aktualnie obowiązujących regulacji normujących zasady oceniania na egzaminie sędziowskim, które znajdą zastosowanie dopiero do egzaminów przeprowadzanych po dniu wejścia w życie przepisów nowelizacji. Po drugie "przeliczenie", którego domaga się skarżący, oznaczałoby właśnie zmianę oceny z egzaminu sędziowskiego (i to zmianę zasadniczą, polegającą na odmiennym ustaleniu wyniku z tego egzaminu).

Nie ma też racji skarżący twierdząc, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Ministra z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ wskazał, że skarżący pierwotnie zaadresował swoje żądanie do Ministra, a w świetle tego, że żaden organ nie jest właściwy do zainicjowania i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zgłoszonej przez niego sprawie, wydanie przez Ministra zaskarżonego postanowienia było konieczne.

Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i gromadzenia materiału dowodowego. Informacje zawarte w pismach skarżącego oraz oczywista bezzasadność formułowanych przez niego żądań, umożliwiały zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61a § 1 k.p.a.

Natomiast żądanie umieszczenia nazwiska skarżącego na liście klasyfikacyjnej kandydatów na stanowiska asesorskie, jako ewentualne następstwo zmiany oceny z egzaminu sędziowskiego, nie mogło być przedmiotem prowadzonego postępowania bowiem obowiązujące unormowania prawne nie przewidują takiej możliwości. Dodatkowe argumenty przytoczone we wniosku, dotyczące działalności naukowej i zawodowej skarżącego oraz faktu nieobsadzenia wszystkich stanowisk asesorskich nie mają w ocenie organu żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Od ww. postanowienia Ministra Sprawiedliwości M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne niezastosowanie art. 156 § 1 i 2 k.p.a., tj. brak stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. z uwagi na wydanie tego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości i z rażącym naruszeniem prawa, wobec czego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. i jednocześnie umorzenie postępowania;

- ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia żądania z pkt 1:

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne niezastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. nieuchylenie postanowienia Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. i nieumorzenie postępowania I instancji, z uwagi na błędne oparcie tego postanowienia na art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji, w której organ w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny, w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postępowania i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz jednocześnie o umorzenie postępowania;

- ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia żądania z pkt 2:

3. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne niezastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. nieuchylenie postanowienia Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. i nieorzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem, mimo że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. oparte było na błędnej wykładni art. 32 ust. 4 ustawy o KSSIP, polegającej na uznaniu, że wskazane tam kryteria ocen nie stosują się do egzaminów sędziowskich zdawanych w 2016 r., wobec czego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. i zobowiązanie Ministra do wydania w ciągu 1 miesiąca decyzji o treści zgodnej z żądaniem wyrażonym przez skarżącego w piśmie z dnia 5 września 2017 r.

W uzasadnieniu ww. skargi, odnosząc się do zarzutu nr 1, skarżący wskazał, że Minister wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. wbrew przepisom o właściwości, bowiem jak sam stwierdził w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. organizacja egzaminu sędziowskiego oraz sporządzenie listy klasyfikacyjnej pozostają w zakresie działalności Szkoły zatem to Dyrektor jest właściwy do rozpoznania jego ww. wniosku i pisma uzupełniającego, zaś takich kompetencji nie ma Minister. Po drugie, przekazanie jego wniosku z powrotem do Ministerstwa Sprawiedliwości nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej, w następstwie wymiany bliżej nieokreślonej korespondencji pomiędzy tym organem, a Dyrektorem, nie zaś sporu kompetencyjnego, tym samym postanowienie Ministra z dnia [...] sierpnia 2017r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Po trzecie, następstwem tego bezpodstawnego działania jest istnienie w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć tożsamych podmiotowo i przedmiotowo (decyzja Dyrektora z dnia [...] sierpnia 2017 r. i postanowienie Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r.), co rażąco narusza prawo.

Odnosząc się do zarzutu nr 2 skarżący wskazał m. in., że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Podniósł, iż przedmiotowa sprawa nie jest natomiast "oczywista", dochodzenie do jej rozstrzygnięcia jest czasochłonne i wymaga skomplikowanej analizy przepisów oraz ich wykładni. Ponadto w niniejszej sprawie Minister zgromadził materiał dowodowy oraz ustalił stan faktyczny, na co wprost wskazał na str. 3 – 4 postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., do czego natomiast działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie był uprawniony.

Zdaniem skarżącego, skoro Minister uznaje się za organ niewłaściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, to musi zastanawiać okoliczność, że w korespondencji z Dyrektorem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ ten także stwierdza swoją niewłaściwość. W takiej sytuacji, organ powinien wydać decyzję o zwrocie wniosku, nie zaś odmawiać wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. – albowiem taka decyzja jest następstwem rozpoznania wniosku, a żeby go rozpoznać Minister musi uznać się za organ właściwy. Nie może być bowiem tak, że dany organ uznaje się za właściwy wyłącznie do stwierdzenia decyzji negatywnych (np. nie uwzględniających wniosku), jednocześnie stwierdzając swą niewłaściwość dla wydania decyzji pozytywnych, co zdaje się czynić organ w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do pkt 3 skargi skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie jest błędne również w zakresie wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 KSSiP. Skarżący przypomniał, iż z części pisemnej egzaminu uzyskał: 36,5/60 pkt z prawa karnego, 37/60 pkt z prawa cywilnego, natomiast z części ustnej: 27/30 pkt z prawa gospodarczego,25/30 pkt z zagadnień konstytucyjnych oraz zagadnień ustrojowych dotyczących sądownictwa i innych organów ochrony prawnej w RP, prawa Unii Europejskiej oraz problematyki międzynarodowej ochrony praw człowieka, 22/30 pkt z prawa karnego, prawa wykroczeń i prawa karnego skarbowego, 22/30 pkt z postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenia, postępowania karnego skarbowego, postępowania w sprawach nieletnich oraz prawa karnego wykonawczego, 21/30 pkt z prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, 17/30 pkt z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, 16/30 pkt z postępowania cywilnego z elementami procedury administracyjnej.

Pomimo, że suma uzyskanych punktów (223,5/330 pkt), a więc ok. 68 % punktacji możliwej do zdobycia, na gruncie § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, kwalifikowała ten wynik jako ocenę pozytywną, to z uwagi na zapis art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP w ówczesnym brzmieniu otrzymał ocenę negatywną, a to z uwagi na wymóg uzyskania co najmniej 18 pkt (60%) z każdej dziedziny w części ustnej. Ustawą z dnia 17 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy - Prawo o ustroju sadów powszechnych oraz niektórych innych ustaw znowelizowano art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP, stosownie do którego obecnie ,,warunkiem zdania egzaminu sędziowskiego jest uzyskanie co najmniej 60% możliwych do zdobycia punktów zarówno z części pisemnej, jak i części ustnej egzaminu, lecz nie mniej niż 50% z każdej dziedziny w części ustnej egzaminu".

Następnie skarżący podniósł, iż za zastosowaniem przepisów w brzmieniu nadanym niniejszą nowelizacją również do oceny egzaminów sędziowskich z 2016 r. przemawia szereg argumentów.

Po pierwsze, art. 16 ust. 5 ww. nowelizacji wskazuje generalną zasadę, że do

egzaminów sędziowskich i prokuratorskich stosuje się przepisy art. 32, art. 32a ust. 2, art. 33 i art. 34 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym ww. nowelizacją. Żaden z wyjątków od tej zasady nie dotyczy sytuacji osób zdających egzamin w 2016r. Co prawda z omawianego art. 16 ust. 5 ww. nowelizacji nie wynika wprost, czy dotyczy on jedynie przyszłych egzaminów czy też egzaminów przyszłych jak i już złożonych. Jednak nawet gdyby uznać, że prawodawca wprost nie uregulował kwestii intertemporalnych dotyczących osób zdających egzamin sędziowski w 2016 r., to jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, ,,milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne." (zob. wyrok TK z 8 listopada 2016 r., OTK-A 2006/10/149). W tej mierze wynik wykładni językowej art. 16 ust. 5 ww. nowelizacji jest – w ocenie strony - jednoznaczny i obniżone kryteria zdawalności w obecnym brzmieniu należy stosować również do egzaminów z 2016 r.

Po drugie, za zastosowaniem art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP w obecnym brzmieniu również do egzaminów sędziowskich składanych w 2016 r. przemawia wykładnia celowościowa tego przepisu jak i art. 16 ust. 5 ww. nowelizacji. Tak w 2016 r. jak i w 2017 r. egzamin sędziowski ma identyczną formę i zakres. Natomiast kryteria jego oceniania w 2016 r. były surowsze niż obecnie, co jak przyznali sami legislatorzy w projekcie ww. nowelizacji, było ,,błędne". Skoro więc stosowanie zawyżonych progów zdawalności w 2016 r. było błędne, to błędna jest również ocena niedostateczna wystawiona z tego egzaminu z powołaniem się na te zawyżone progi i należy ją zmienić według nowych, prawidłowych kryteriów oceniania. Nie sposób bowiem przypuszczać, aby celem prawodawcy było utrzymanie w obrocie prawnym błędnej oceny kompetencji zawodowych osób zdających egzamin sędziowski.

Po trzecie, za zastosowaniem art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP w obecnym brzmieniu przemawia wykładnia systemowa w oparciu o art. 60 Konstytucji RP, stanowiący o równym dostępie do służby publicznej, gdyż jak wynika z ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych zdanie egzaminu sędziowskiego jest istotnym (acz niewystarczającym) wymogiem w dostępie do służby tak w charakterze asesora sądowego jak i sędziego. Na gruncie art. 60 Konstytucji RP nie ma bowiem żadnych podstaw do różnicowania sytuacji prawnej osób zdających taki sam co do formy i treści egzamin sędziowski, jedynie na podstawie daty w jakiej osoby te przystąpiły do tego egzaminu.

Następnie skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom Ministra prezentowanym w zaskarżonym postanowieniu, choć egzamin sędziowski zdawany w 2016 r. jest zdarzeniem zaszłym (w sensie faktycznym), to jednak konsekwencje prawne tego egzaminu zmieniły się z chwila wejścia w życie ww. nowelizacji. Minister nie odróżnia zdaniem skarżącego kwestii punktacji egzaminu, będącej elementem stanu faktycznego (punktacja pozostaje bez zmian), od kwalifikacji tej punktacji, będącej elementem stanu prawnego (kwalifikacja zmienia się w myśl art. 32 ust.4 ustawy o KSSiP w obecnym brzmieniu).

Odnosząc się do argumentacji użytej przez Ministra w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący wskazał, że zgadza się z twierdzeniem, iż art. 16 ust. 1 nowelizacji znajduje zastosowanie do toku odbywania jeszcze trwających aplikacji. Nadmienił jednak, że obecnie żadnej aplikacji nie odbywa, co więcej nie odbywał jej również w momencie egzaminu, gdyż do egzaminu przystępował jako asystent sędziego, nie zaś aplikant aplikacji sędziowskiej, czy też jej absolwent. Wskazał, iż w jego sprawie, zastosowanie znajdzie art. 16 ust. 5 ww. nowelizacji, który wprost odnosi się do innej, niż w art. 16 ust. 1 kategorii pojęciowej, tj. egzaminów sędziowskich i prokuratorskich (a więc składanych tak przez asystentów sędziów i referendarzy sądowych jak i aplikantów kończących aplikację), nie zaś jedynie do ,,egzaminów kończących aplikacje", jak wskazał Minister w zaskarżonym postanowieniu, czy do aplikacji w ogóle. Ponadto inaczej niż w art. 15 ust. 1, w art. 15 ust. 5 nowelizacji nie wprowadzono żadnych intertemporalnych ograniczeń ani reguł.

Skarżący podkreślił, że ograniczenie intertemporalne o którym mowa w art. 16 ust. 1 nowelizacji dotyczy aplikacji, a nie egzaminów. Przy tym, ,,milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne". Skoro art. 16 ust. 5 nie wskazuje, że dotyczy jedynie egzaminów przyszłych (więc jest to milczenie ustawodawcy), to zdaniem skarżącego uznać należy, iż dotyczy wszystkich egzaminów składanych w latach 2011-2016 i latach kolejnych. Takie rozstrzygnięcie ustawodawcy jest w pełni racjonalne i elementarnie sprawiedliwe, aby wobec wszystkich osób zdających taki sam co do formy i zakresu egzamin zawodowy stosować takie same kryteria oceny.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Wskazał, że zarzuty zawarte w skardze stanowią jedynie polemikę skarżącego ze stanowiskiem Ministra przedstawionym w uzasadnieniu ww. postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie naruszają prawa.

Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne, gdyż organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten upoważnia zatem organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Taka sytuacja zdaniem Sądu zaszła w niniejszej sprawie, gdyż przesłanką odmowy wszczęcia postępowania jest przeszkoda przedmiotowa, co prawidłowo stwierdził organ w skarżonych postanowieniach.

Wskazać należy, że przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy rozstrzygane w formie decyzji lub innego aktu administracyjnego. Tymczasem, żądanie skarżącego w przedmiotowej sprawie dotyczyło ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego oraz wpisania skarżącego na listę kwalifikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sędziowskiego, tj. rozstrzygnięcia nie mającego takiego charakteru.

Powyższe zostało przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 33/17, wydanym w sprawie ze skargi M. R. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od wyniku egzaminu sędziowskiego.

Sąd rozpoznający obecnie sprawę ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2017 r., jest wymienionym wyrokiem związany. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wobec faktu, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej w sprawie wyniku egzaminu sędziowskiego skarżącego z 2016 r. nie ma charakteru decyzji administracyjnej, zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany wyniku tego egzaminu. Nie jest bowiem dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych wszczęcie i prowadzenie takiego postępowania. Stwierdzenie organu w tym zakresie Sąd uznał w pełni za prawidłowe.

Jednocześnie za niezasadne należało uznać argumentację skargi odnoszącą się do trybu stwierdzenia nieważności decyzji i innych aktów administracyjnych, jak również podniesione zarzuty rangi konstytucyjnej, gdyż w rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu podlegają jedynie przesłanki formalno-prawne odmowy wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.