Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 593/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 82 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 7, art.10, art. 15, art. 28, art. 49, art. 107par. 3, art. 140, 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Paluszyńska Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg J. M., P. M., Stowarzyszenia Ekologicznego "T" z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...); (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz skarżących J. M. i P. M. kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Stowarzyszenia Ekologicznego "T" z siedzibą w L. kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu (...) r. C. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Inwestor" lub "Spółka") złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "R." wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy maksymalnej 125 MW. Do wniosku załączono kartę informacyjną, z której wynikało, że planowane przedsięwzięcie ma obejmować maksymalnie 25 turbin zainstalowanych na wieżach o wysokości do piasty maksymalnie 130 m n.p.t., zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni około 440 ha, położonych w gminie R. (województwo wielkopolskie, powiat kępiński) w obrębach B., D., D., P., R., S., S. i S..

Decyzją z (...) r., nr (...), Wójt Gminy R. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") – wskazując w podstawie prawnej na art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235; dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś.") w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz zaznaczając, że działa po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. (postanowienie tego organu znak: (...) z (...) r.) i z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w K. (opinia sanitarna znak: (...) z (...) r.) – określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "R." wraz z infrastrukturą o łącznej mocy maksymalnej 75 MW.

Określając rodzaj i miejsce przedsięwzięcia organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja obejmuje maksymalnie piętnaście turbin wiatrowych o mocy nominalnej 5 MW każda, wysokości wieży elektrowni nieprzekraczającej 150m, średnicy wirnika do 140m i maksymalnym poziomie mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 107,5 dB. Poszczególne turbiny (elektrownie wiatrowe, oznaczone skrótem EW oraz przypisanymi im numerami porządkowymi) winny być posadowione na wyszczególnionych działkach, przy zachowaniu podanych współrzędnych. I tak: w obrębie D. – na działkach nr 34/1 (2EW1), nr 34/14 (2EW2), nr 419 (3EW1), nr 251/3 (3EW2) i nr 60 (3EW3); w obrębie D. – na działkach nr 91 (4EW1) i nr 132/1 (4EW2); w obrębie R. – na działce nr 351 (4EW3); w obrębie P. – na działkach nr 4 (5EW1), nr 54 (5EW3) i nr 306/2 (5EW4); w obrębie S. – na działce nr 23 (5EW2); w obrębie Stogniewice – na działce nr 138/1 (5EW8) oraz w obrębie B.– na działkach nr 48 (7EW1) i nr 200/1 (7EW2). Określając warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, Wójt wskazał m.in., że należy: do realizacji przewidzieć Wariant III przedstawiony w pkt 5.4. przedłożonego przez Inwestora w kwietniu 2013 r. raportu o ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (dalej: "Raport"); w porze nocnej obniżać poziom mocy akustycznej sześciu turbin do wskazanych wartości maksymalnych z zakresu 104–106,5 dB; w okresie od 15 lipca do 15 września wyłączać turbiny 4EW3 i 7EW1 na czas od zachodu do wschodu słońca; na terenach zabudowy zagrodowej i wielorodzinnej w miejscowościach będących potencjalnie narażonych na oddziaływanie akustyczne, zapewnić dotrzymanie obowiązujących standardów akustycznych, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826 z późn. zm.; dalej jako: "rozporządzenie akustyczne"), tj. w porze nocnej 45 dB(A) i w porze dziennej 55 dB(A); na terenach zabudowy jednorodzinnej i szkół w miejscowościach będących potencjalnie narażonych na oddziaływanie akustyczne, zapewnić dotrzymanie standardów, o których mowa w ww. rozporządzeniu akustycznym, tj. w porze nocnej 40 dB(A) i w porze dziennej 50 dB(A). Ponadto organ I instancji stwierdził konieczność zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko poprzez monitoring stanu klimatycznego akustycznego na terenach prawnie chronionych, monitoring ornitologiczny i monitoring chiropterologiczny. Nie stwierdził natomiast konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania ani przeprowadzenia postepowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Nałożył jednak obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej: monitoringu stanu klimatycznego akustycznego na terenach prawnie chronionych, monitoringu ornitologicznego i monitoringu chiropterologicznego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zrelacjonował dotychczasowy przebieg postepowania. W szczególności wskazał, że z uwagi na liczbę stron tego postępowania, zgodnie z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś, w procedurze zastosowano art. 49 k.p.a. Wszystkie obwieszczenia dokonywane w toku postępowania podawano do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy R. (www.r.n.pl), na stronie internetowej Urzędu Gminy R (http://r.pl) i na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz poprzez sołtysów, którzy obwieszczenia wywieszali na sołeckich tablicach ogłoszeń.

Dalej organ I instancji wskazał, że zgodnie z pierwotnym wnioskiem Inwestora (przewidującym budowę elektrowni o łącznej mocy do 125 MW) planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, tj. jako instalacja wykorzystująca do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 5 odnośnego rozporządzenia. W związku z tym Wójt – po uzyskaniu wymaganych stanowisk Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej w skrócie: "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej w skrócie: "PPIS") – postanowieniem z (...) r., nr (...), ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Po przedłożeniu przez Inwestora wymaganego Raportu, PPIS, opinią sanitarną z (...) r., znak (...), zaopiniował "pozytywnie bez zastrzeżeń warunki realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych «R.» wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy maksymalnej 125 MW projektowanych na terenie gm. R.– pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych". Z kolei postanowieniem z (...) r., znak (...), RDOŚ postanowił "uzgodnić w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych «R.» wraz z infrastrukturą o łącznej maksymalnej mocy 75 MW", wyjaśniając w uzasadnieniu, że jest to wariant ostatecznie wskazany w Raporcie do realizacji, polegający na budowie 15 elektrowni wiatrowych o mocy maksymalnej do 5 MW każda. W związku z koniecznością skorygowania błędnie podanych przez Inwestora nazw obrębów geodezyjnych będących przedmiotem uzgodnienia, RDOŚ ponownie wydał postanowienie uzgadniające – z (...) r., znak: (...).

Organ I instancji wskazał też, że w toku postępowania dopuszczono do udziału w nim na prawach strony: Fundację Instytutu K. K. z siedzibą w W. (postanowienie z (...) r., Fundację "G. P." z siedzibą w P. (postanowienie z (...) r.) oraz Stowarzyszenie "T. N." z siedzibą w L. (postanowienie z (...) r.), zwane dalej "Stowarzyszeniem".

Od opisanej decyzji Wójta odwołania złożyli: A. S., J. i P. M. oraz Stowarzyszenie.

A.S. w swym odwołaniu z (...) r., uzupełnionym pismem z (...) r., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wójta, wskazując w uzasadnieniu na szereg nieprawidłowości, do jakich, jego zdaniem, doszło w toku postępowania, takich jak: brak ponownej opinii sanitarnej do ostatecznej wersji Raportu (po jego dwukrotnym uzupełnieniu); błędy w określeniu obrębów geodezyjnych obszaru przewidzianego do zainwestowania; odwołanie się w treści zaskarżonej decyzji do, niebędącego aktem prawa miejscowego, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. (dalej jako: "Studium") oraz do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie: "m.p.z.p.") dla terenów wskazanych w tym studium pod lokalizację elektrowni wiatrowych; nieumożliwienie stronom zapoznania się z ostateczną wersją Raportu oraz złożenia do niej uwag i wniosków; brak imiennego wykazu stron postępowania oraz udokumentowania w aktach, że ich liczba rzeczywiście przekracza 20; pominięcie w tym charakterze mieszkańców gminy T., mimo iż elektrownia wiatrowa 7EW1 posadowiona ma być w odległości ok. 150 m od granicy tej gminy i ok. 500 m od najbliższych zabudowań położonych na jej terenie; objęcie obszarem inwestycji działki nr 531 (obręb R.) niewymienionej we wniosku Inwestora; a także nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji faktu, iż budowa elektrowni wiatrowych zniszczy istniejący krajobraz kulturowy.

Z kolei odwołujący P. i J. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia lub umorzenie w całości postępowania w I instancji albo przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto zakresem zaskarżenia objęli oni, oprócz decyzji Wójta, także postanowienie RDOŚ " z dnia (...) r. w sprawie określenia zakresu raportu oddziaływania na środowisko" i wcześniejsze postanowienie tego organu "z dnia (...) r." oraz opinię sanitarną PPIS z (...) r. Zarówno ww. decyzji, jak i postanowieniom zarzucili naruszenie: (1) art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przez wydanie decyzji środowiskowej sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym, w tym z wcześniejszym postanowieniem z (...) r. określającym zakres raportu oddziaływania na środowisko w kwestii maksymalnej wysokości do piasty turbin wiatrowych; (2) art. 7 i art. 8 k.p.a. przez RDOŚ poprzez wydanie postanowienia z 26.08.2013 r. sprzecznego z wcześniejszym postanowieniem z (...) r. określającym zakres raportu dla przedmiotowego przedsięwzięcia, w kwestii maksymalnej wysokości do piasty turbin wiatrowych; (3) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. oraz art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. przez brak przeprowadzenia, mimo kierowanych do organów wniosków społeczeństwa, rzeczywistej i wnikliwej analizy i oceny wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i warunki życia ludzi oraz zignorowanie, odrzucenie, kwestionowanie łub negowanie istniejących dokumentów, opracowań naukowych i pism urzędów państwowych, w tym tych, na które szeroko powoływało się społeczeństwo w swoich wnioskach; (4) art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.o.ś.") przez nierozważenie i niezastosowanie zasady przezorności oraz brak zastosowania możliwych środków zapobiegawczych przy podejmowaniu działalności, której negatywne oddziaływanie nie jest w pełni rozpoznane, chociaż uwagi i wnioski społeczeństwa kierowane do właściwych organów wyraźnie podnosiły tę kwestię; (5) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. przez brak załączenia informacji w decyzji środowiskowej o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione poszczególne wnioski, uwagi i sprzeciwy zgłoszone przez społeczeństwo; (6) art.8 k.p.a. przez wydanie decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, przez nieuwzględnienie stanowiska mieszkańców gminy R. (dalej też jako: "Gmina") i właścicieli nieruchomości położonych w jej obrębie i jawne działanie wyłącznie na korzyść Inwestora; (7) art.8 k.p.a. poprzez naruszenie w toku postępowania i w bezpośrednim związku z nim przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; (8) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez oparcie treści rozstrzygnięcia tylko o dokumenty przedłożone przez Inwestora oraz opinie i uzgodnienia organów uzgadniających, nie dokonując własnej oceny materiałów zebranych w sprawie oraz bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; (9) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. przez niezamieszczenie w Raporcie warunków użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji; (10) art. 66 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś przez niezamieszczenie w Raporcie przewidywanych znaczących oddziaływań średnio- i długoterminowych na zdrowie mieszkańców żyjących w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia; (11) art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a u.u.i.ś. przez zamieszczenie w Raporcie wariantów naruszających normy hałasu, tj. wariantów I i II, co de facto skutkuje tym, że tych wariantów nie można uznać za warianty proponowane do realizacji (nie nadają się one do realizacji), a następnie, że wariant III (ostatecznie proponowany przez Inwestora) nie jest wariantem alternatywnym, lecz jedynym; (12) art. 107 § 3 k.p.a. z powodu niezamieszczenia w decyzji środowiskowej przyczyn, z powodu których innym dowodom, przedstawionym w toku postępowania, odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej; a także (13) art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. przez stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z projektem m.p.z.p. oraz ze Studium, a nie z obowiązującym m.p.z.p.

Podobnie Stowarzyszenie w swym odwołaniu z (...) r., uzupełnionym pismem z (...) r., zakresem zaskarżenia objęło, oprócz decyzji organu I instancji, także postanowienia RDOŚ i opinię sanitarną PPIS zaskarżone w odwołaniu pp. M. z (...) r. Z powołaniem się na zarzuty naruszenia: (1) art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a w konsekwencji naruszenia art. 80 u.u.i.ś. przez to, że organ błędnie ocenił dowód w tym postępowaniu, tj. Raport; (2) art. 85 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez to, że organ powołał się na ustalenia Studium stwierdzając zgodność postanowień decyzji z tym aktem prawnym; (3) art. 106 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. przez to, że w postępowaniu RDOŚ dwukrotnie wydał postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia; (4) art. 78 ust. 2 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przez to, że Wójt zwrócił się do PPIS o wydanie opinii na podstawie nieprawidłowych danych, a w konsekwencji nie zwrócił się o wydanie ponownej opinii na podstawie całego materiału dowodowego; (5) art. 10 § 1 k.p.a. przez nieprawidłowe zastosowanie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś, czym naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym; (6) art. 6 p.o.ś. przez nie rozważenie i nie zastosowanie zasady przezorności; (7) art. 68 ust. 1 Konstytucji RP przez wydanie zgody na realizację inwestycji mającej negatywny wpływ na zdrowie mieszkańców, w sytuacji, gdy oni sobie tego nie życzą, co narusza ich prawo do ochrony zdrowia; (8) art. 68 ust. 3 Konstytucji RP przez narażenie osób wymagających szczególnej opieki na znaczne pogorszenie stanu zdrowia; (9) art. 68 ust. 4 Konstytucji RP przez niewykonanie obowiązku zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska i wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji wywołującej szkody zdrowotne; (10) art. 39 Konstytucji RP przez narażenie okolicznych mieszkańców na pogorszenie stanu zdrowia ze strony inwestycji, której szkodliwe oddziaływanie jest wysoce prawdopodobne według aktualnego stanu wiedzy; (11) art. 40 Konstytucji RP przez narażenie okolicznych mieszkańców na cierpienia wywoływane hałasem o charakterze pulsacyjnym, migotaniem cienia oraz infradźwiękami; (12) art. 7 i art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji środowiskowej sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym; (13) art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31 poz. 214, z późn. zm.) przez wydanie decyzji w sposób stronniczy biorąc pod uwagę jedynie korzyści inwestora, co w konsekwencji narusza także art. 8 k.p.a.; a także (14) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 37 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. oraz art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia, mimo kierowanych do organów wniosków społeczeństwa, rzeczywistej i wnikliwej analizy i oceny wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i warunki życia ludzi oraz zignorowanie przedstawionych przez strony dokumentów, w tym opracowań naukowych, wskazujących na znaczącą szkodliwość planowanej inwestycji – Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Wójta w całości oraz o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Alternatywnie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponadto Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonych postanowień RDOŚ.

Decyzją z (...) r. (znak (...);(...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy.

W uzasadnieniu SKO zwięźle przedstawiło stan sprawy oraz wybrane ustalenia wynikające z Raportu i te poczynione przez organy w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Treść wniesionych odwołań skwitowało stwierdzeniem, iż odwołujący podnoszą, że organ I instancji nie dokonał wnikliwej oceny wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i warunki życia mieszkańców, nie omówił w uzasadnieniu decyzji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględniono uwagi i wnioski zgłoszone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, a ponadto zarzucają sprzeczność pomiędzy postanowieniem określającym zakres raportu, a decyzją, w kwestii wysokości wieży (wg postanowienia miało to być 130 m, a decyzja mówi o 150 m).

W nawiązaniu do tak scharakteryzowanych zarzutów, SKO wskazało, że organ I instancji zapewnił udział lokalnej społeczności w postępowaniu poprzez informowanie stosownymi obwieszczeniami. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o uzgodnienie RDOŚ zawarte w postanowieniu z dnia (...) r. [w rzeczywistości: z dnia (...) r.; "(...)r." to data obwieszczenia o tym postanowieniu – uw. Sądu], z którego wszystkie warunki organ I instancji wprowadził do swojego rozstrzygnięcia. Przedsięwzięcie, w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, zostało też uzgodnione z PPIS opinią sanitarną z (...) r. W toku postępowania do organu I instancji wpłynął jeden sprzeciw podpisany przez kilkunastu mieszkańców wsi K. a ponadto sprzeciwy składały osoby będące stroną postępowania: A. S. oraz J. i P. M. Organ I instancji udzielił zainteresowanym szczegółowych wyjaśnień na piśmie jeszcze w toku postępowania, przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Jednym z podstawowych zarzutów zgłaszanych w toku postępowania były kwestie związane z emisją hałasu, jednak, jak zauważyło SKO, Inwestor został zobowiązany do dotrzymania obowiązujących standardów akustycznych, a ponadto do monitoringu stanu klimatu akustycznego po uruchomieniu inwestycji. Z kolei odnośnie do podnoszonych w toku postępowania oraz w odwołaniach kwestii związanych z tzw. efektem migotania cienia, SKO powołało się na stanowisko twórców Raportu, że w istniejących uwarunkowaniach efekt ten będzie miał marginalne znaczenie i nie będzie niekorzystnie wpływał na zdrowie ludzi mieszkających w pobliżu. Podobnie jak emitowane przez elektrownie wiatrowe infradźwięki. Zdaniem organu II instancji ustanowione w decyzji środki zaradcze oraz wyniki rocznych monitoringów ornitologicznych i chiropterologicznych pokazują, że nie ma istotnego zagrożenia negatywnym oddziaływaniem przedsięwzięcia na nietoperze i ptaki.

Dalej organ II instancji stwierdził, że Raport omawia funkcjonowanie przedsięwzięcia na etapie budowy, a decyzja organu I instancji wprowadza określone wymogi, które winny być przestrzegane na tym etapie realizacji przedsięwzięcia. Wprawdzie w postanowieniu określającym zakres raportu oddziaływania podano, iż maksymalna wysokość wieży do piasty nie może przekroczyć 130 m, a w decyzji wysokość tę zwiększono do 150 m, jednak wszystkie ustalenia Raportu oddziaływania określono dla wież o wysokości 150 m do piasty i dla takiej wysokości wież są również uzgodnienia. W ocenie SKO Raport spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. oraz z odnośnego postanowienia organu I instancji. We wszystkich swoich ustaleniach odnosi się on do wskazanego skonkretyzowanego przedsięwzięcia usytuowanego na ściśle wskazanym terenie ze znanymi uwarunkowaniami, natomiast przedkładane przez strony opracowania mają, jak stwierdził organ, charakter uogólniony i trudno zawarte w nich wnioski przenosić na grunt przedmiotowej inwestycji.

Na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęły trzy skargi, wniesione przez: P. i J. M (skarga zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 593/14), Stowarzyszenie "T. N." z siedzibą w L. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 594/14) oraz A.S. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 595/14), przy czym ta ostatnia skarga została prawomocnie odrzucona postanowieniem tut. Sądu z (...) r.

P. i J. M. w swej skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – a to z powołaniem się na obszernie umotywowane zarzuty: (1) naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez oparcie treści rozstrzygnięcia tylko o zaskarżaną decyzję organu I instancji, dokumenty przedłożone przez Inwestora oraz opinie i uzgodnienia organów uzgadniających, nie dokonując własnej oceny materiałów zebranych w sprawie, pomijając dowody strony skarżącej jako rzekomo "mające charakter uogólniony" oraz bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; (2) naruszenie art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie na wniosek strony skarżącej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zatem odpowiadającego zasadzie prawdy obiektywnej, w tym poprzez zignorowanie ich wniosku o uzyskanie w toku postępowania ważnych dowodów; (3) rażące uchybienie organu II instancji polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji środowiskowej I instancji, która jest niezgodna ze stanem faktycznym i uchwalonym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Wielkopolskiego poprzez usytuowanie większości turbin wiatrowych na obszarze korytarzy ekologicznych; (4) naruszenie wymogu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w kwestii dostępu do informacji publicznej, poprzez niezamieszczenie zaskarżonej decyzji ani na stronie internetowej BIP organu I instancji, ani organu II instancji; a także (5) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. przez nie odniesienie się lub niepełne odniesienie się organu II instancji do wielu zarzutów strony skarżącej oraz nierozpoznanie odwołania w części dotyczącej zaskarżenia postanowień wydanych przez organy uzgadniające. W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.

Z kolei Stowarzyszenie w swej skardze zarzuciło kwestionowanej decyzji SKO naruszenie: (1) art. 138 w zw. z art. 15 k.p.a. przez ograniczenie się organu odwoławczego do kontroli decyzji I instancji bez ponownego rozpatrzenia sprawy; (2) art. 138 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji, przy wydawaniu której naruszono zasadę wysłuchania stron; (3) art. 7, art. 77 oraz 107 k.p.a. przez niepełne zbadanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; a także (4) art. 6 ust. 2 p.o.ś. oraz art. 68 ust. 1 i 3, art. 68 ust. 4, art. 39 i art. 40 Konstytucji RP przez niezastosowanie zasady przezorności. W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło alternatywnie o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta albo (ii) uchylenie decyzji SKO oraz wskazanie temu organowi dalszego [postępowania] zgodnego w wnioskiem strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W pismach procesowych składanych w toku postępowania zarówno skarżący pp. M., jak uczestnik postępowania A.S., podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska oraz zarzuty podnoszone we wcześniejszych wystąpieniach, dodatkowo je uargumentowując i dokumentując.

Postanowieniem z (...) r., sygn. akt IV SA/Po 593/14, tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z (...) 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 593/14, tut. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarządził połączenie spraw o sygn. akt: IV SA/Po 593/14 i IV SA/Po 594/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a połączone sprawy prowadzić dalej pod sygn. akt IV SA/Po 593/14.

Na rozprawie w dniu (...) r. skarżący P. i J. M. podtrzymali skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w nich wskazano.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd doszedł do przekonania, że nie może się ona ostać w obrocie prawnym, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania – tj. art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz z art. 28 k.p.a. – które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ II instancji nie zweryfikował chwiejnego, niekonsekwentnego i niedostatecznie umotywowanego stanowiska organu I instancji w kwestii ustalenia kręgu stron postępowania w rozpatrywanej sprawie, a w konsekwencji nie wyjaśnił, czy odwołania od decyzji organu I instancji zostały wniesione przed podmioty do tego legitymowane.

Nie ulega wątpliwości, że prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania jest jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Obowiązek ten, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), spoczywa także na organie odwoławczym, który każdorazowo winien zweryfikować ustalenia poczynione w tej materii przez organ pierwszej instancji, gdyż tak jak i ten organ, rozpoznając powtórnie daną sprawę czyni to "w jej całokształcie", tj. w tożsamym, co organ pierwszej instancji, zakresie. Ową powinność organów da się wyprowadzić już z przepisu art. 61 § 4 k.p.a. (w przypadku organu odwoławczego – w związku z art. 140 k.p.a.), w myśl którego o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, statuowanej w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gwarancją realizacji tego prawa jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z tego powodu, że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".

W świetle cytowanych regulacji nie może być wątpliwości, że organ administracji publicznej obowiązany jest każdorazowo z urzędu ustalić krąg stron danego postępowania, i to bez względu na to, czy toczy się ono z urzędu, czy w trybie wnioskowym. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (por. wyrok NSA z 26.06.1998 r., I SA/Lu 684/97, LEX nr 34726).

Pojęcie strony postępowania administracyjnego określa przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z uwagi na brak regulacji szczególnej, przepis ten znajduje zastosowanie także przy ustalaniu stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być w zasadzie wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19.01.1995 r., I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, poz. 5). Wskazany w tym przepisie interes prawny wyraża się bowiem w możliwości zastosowania normy prawa materialnego – zwykle administracyjnego, choć dopuszcza się także normy zaliczane do innych gałęzi prawa, zwłaszcza prawa cywilnego – w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa (por. wyrok NSA z 02.06.1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 02.06.2000 r., I SA 1019/99, LEX nr 78926; z 17.04.2007 r., I OSK 755/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Powyższe reguły – w tym przede wszystkim wymóg wykazania się interesem prawnym – stosuje się także przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawach środowiskowych. Także tu pojęcie interesu prawnego zakłada istnienie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż interesem prawnym jest tylko interes chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym. Ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. np. wyroki NSA: z 05.10.1998 r., II SA 1104/98, LEX nr 41301; z 27.09.1999 r., IV SA 1285/98, LEX nr 47898; z 29.03.2000 r., SA/Sz 69/99, CBOSA; z 12.07.2007 r., I OSK 1559/06, LEX nr 385385; z 07.07.2011 r., I OSK 1278/10, CBOSA). Od tak rozumianego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który znamionuje sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie, z określonych względów, zainteresowany w takim a nie innym rozstrzygnięciu sprawy, jednakże nie może on owego "zainteresowania" poprzeć przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie.

Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie, w myśl którego dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych, niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.), konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przy tym z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 73 u.u.i.ś., LEX/el 2013, uw. 4). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel (ewentualnie także inny podmiot mający prawo rzeczowe do) nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 15.05.2013 r., II OSK 108/12, CBOSA). Zasięg tego oddziaływania ustalany jest zasadniczo w oparciu o dane wynikające z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyrok NSA z 29.01.2014 r., II OSK 2064/12, CBOSA).

W myśl art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Od razu należy więc zastrzec, że w sytuacji objętej hipotezą art. 49 k.p.a. organ zasadniczo nie ma obowiązku precyzyjnego ustalania kręgu stron postępowania. W sytuacji bowiem, gdy ustawodawca zwolnił organy administracji od obowiązku doręczania orzeczenia, mając na względzie potrzebę uproszczenia procedury w określonego rodzaju sprawach, nieracjonalnym byłoby uznanie, iż równocześnie konieczne jest ustalenie precyzyjnego kręgu stron postępowania, w szczególności w celu zamieszczenia wykazu stron w orzeczeniu (por.: wyrok WSA z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06; wyrok NSA z 13.01.2009 r., II OSK 1242/08 – CBOSA). Oczywiście ustalenie rzeczywistego kręgu stron postępowania będzie miało niewątpliwy wpływ na wybór miejsca i sposobu obwieszczenia, które wszak winno zapewnić realną możliwość zapoznania się z działaniami organów administracji. Należy jednak zauważyć, że dla tych potrzeb (właściwego określenia miejsca i sposobu obwieszczenia) niezbędne jest jedynie wyznaczenie obszaru objętego zakresem oddziaływania planowanej inwestycji, natomiast nie ma już potrzeby precyzyjnego, "imiennego" ustalania podmiotów dysponujących prawami do poszczególnych nieruchomości położonych na tym obszarze (por. wyrok WSA z 23.11.2011 r., IV SA/Po 764/11, CBOSA).

Godzi się w tym miejscu podkreślić, że z ww. instytucją swoistego "doręczania" stronom decyzji w trybie obwieszczeń z art. 49 k.p.a. nie należy utożsamiać sytuacji, gdy informacja o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią jest podawana przez właściwy organ do publicznej wiadomości w ramach zapewniania udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji z zakresu ochrony środowiska, o czym stanowi m.in. art. 38 u.u.i.ś. Jak to trafnie wyjaśniono w wyroku NSA z 15 lipca 2014 r. (II OSK 315/13, CBOSA), kwestia zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, w tym przez wynikające z art. 38 u.u.i.ś. działania organu, nie dotyczy sfery kręgu stron postępowania. Skutkiem bowiem zapewnienia udziału społeczeństwa nie jest przypisanie każdemu podmiotowi przymiotu strony postępowania, lecz umożliwienie wyłącznie społeczeństwu, które wzięło udział w postępowaniu, zapoznania się z rezultatami swojej procesowej aktywności. Nie wynika z tego, że składający uwagi lub wnioski będą mogli zaskarżyć decyzję administracyjną. Zamierzony cel prawodawcy to poinformowanie społeczeństwa o tym, czy jego działania okazały się skuteczne i ewentualnie na ile.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku prawidłowego ustalenia kręgu stron przedmiotowego postępowania. Organ I instancji w toku prowadzonego przez siebie postępowania nie przeprowadził w tym zakresie żadnych czynności wyjaśniających, a w szczególności nie ustalił obszaru oddziaływania planowanej inwestycji w wyżej przedstawionym rozumieniu. Jedynie w odpowiedzi na zapytanie RDOŚ, Wójt ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że "w związku z zakresem planowanej inwestycji stronami postępowania są wszyscy właściciele działek zlokalizowanych na terenie gminy R." (pismo z (... r. – w cz. II akt adm. I inst.). Podobnej informacji Wójt udzielił pp. M. w odpowiedzi na ich pisemne "Żądanie uznania za stronę", wskazując, że "ze względu na charakter planowanej inwestycji oraz zasięg jej oddziaływania wszyscy mieszkańcy Gminy R.uznani zostali za stronę postępowania" (pismo z (...) r. – w cz. IV akt adm. I inst.). Od razu należy stwierdzić, że taki sposób określenia kręgu stron postępowania – z powołaniem się na bliżej nie sprecyzowane: "charakter planowanej inwestycji" i "zasięg jej oddziaływania" oraz w oparciu o nieadekwatne kryterium zamieszkiwania (utożsamianego zapewne z tytułem własności do działki) na obszarze gminy R. – nie może być uznany za prawidłowy. W szczególności brak w aktach sprawy jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że granice obszaru oddziaływania planowanej inwestycji pokrywają się z granicami administracyjnymi Gminy. Od razu nasuwa się tu zresztą pytanie, dlaczego organ I instancji uznał za strony np. tych mieszkańców gminy R., których działki zlokalizowane są w odległości kilku kilometrów od każdej z turbin wiatrowych, a zarazem nie przyznał takiego statusu żadnemu z mieszkańców gminy T., w sytuacji gdy, jak twierdzi uczestnik A. S., elektrownia wiatrowa 7EW1 posadowiona ma być w odległości ok. 150 m od granicy administracyjnej tej gminy i ok. 500 m od najbliższych zabudowań położonych na jej terenie (część osady A.P.).

Co więcej, już po wydaniu swej decyzji organ I instancji w sposób istotny i bez jakiegokolwiek wyjaśnienia zmienił swoje zapatrywanie co do kręgu stron przedmiotowego postępowania, gdyż w odpowiedzi na zapytanie SKO poinformował, że stronami w tym postępowaniu są trzy kategorie podmiotów: (1) właściciele działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania ponadnormatywnego hałasu, zgodnie z załączonym zestawieniem tabelarycznym; (2) organizacje ekologiczne, które zostały formalnie dopuszczone do udziału w postępowaniu (Fundacja "G. P.", Fundacja Instytut K. K. i Stowarzyszenie Ekologiczne "T.N.") oraz (3) J. i P. M., "którzy w toku postępowania zostali uznani za stronę" (pismo z (...) r. – w aktach adm. II inst.).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ II instancji milcząco zaakceptował takie niedostatecznie umotywowane – i już przez to nieprawidłowe – a ponadto wysoce niekonsekwentne stanowisko organu I instancji, w żaden sposób go nie weryfikując, ani nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W efekcie w aktualnym stanie sprawy nie jest nawet jasne, czy podmioty, które złożyły odwołania od decyzji organu I instancji, posiadały ku temu legitymację.

Należy podkreślić, że sam fakt, iż organ odwoławczy powinien we własnym zakresie podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia kwestii legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie, nie zwalnia takiego podmiotu ze starań o jej wykazanie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny mający legitymować ów podmiot do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym, spoczywa obowiązek wykazania tego interesu (zob. wyrok NSA z 09.12.2014 r., II OSK 1227/13; por. też wyroki NSA: z 17.04.2014 r., II OSK 86/13; z 11.06.2013 r., II OSK 324/12; z 03.02.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.01.2012 r., II OSK 2146/10; z 03.02.2011 r., II OSK 206/10; z 03.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.01.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.09.2006 r., II OSK 726/06 – dostępne w CBOSA). W przypadku, gdy interes ten wywodzony jest z faktu legitymowania się określonym tytułem prawnym do nieruchomości, zainteresowany podmiot winien wykazać, że deklarowane prawo do nieruchomości rzeczywiście jemu przysługuje. Właściwym i w zasadzie jedynym dokumentem potwierdzającym należycie ów fakt w odniesieniu do nieruchomości posiadającej księgę wieczystą, będzie odpis tej księgi. To bowiem właśnie księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (zob. art. 1 ust. 1 u.k.w.h.) i w konsekwencji to one stanowią urzędowy rejestr praw rzeczowych na nieruchomości (zob. E. Bałan-Gonciarz [w:] E. Bałan-Gonciarz, H. Ciepła, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 1).

Powyższy wniosek znajduje dodatkowe oparcie w treści art. 3 u.k.w.h., który ustanawia dwa komplementarne domniemania prawne: że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (ust. 1) oraz że prawo wykreślone nie istnieje (ust. 2). Domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym obejmuje dane ujawnione w działach II-IV księgi wieczystej, a więc w szczególności określenie podmiotu, któremu przysługuje prawo wpisane w księdze wieczystej. Ewentualne spory na tym tle stanowią sprawę cywilną, do której rozpoznawania i rozstrzygania, w braku regulacji szczególnych, powołane są sądy powszechne. W konsekwencji zasada wyrażona w art. 3 u.k.w.h. wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym dotyczącą prawidłowości treści wpisów prawa w księgach wieczystych (por. wyrok NSA z 06.04.1999 r., IV SA 2338/98, LEX nr 47173; a także późniejsze wyroki NSA: z 23.06.2006 r., I OSK 1010/05; z 23.06.2006 r., I OSK 995/05; z 21.11.2008 r., I OSK 1630/07; z 09.04.2014 r., I GSK 1366/12; z 09.12.2014 r., II OSK 1227/13 – dostępne w CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ani A. S., ani pp. M. dotychczas nie wykazali w sposób należyty posiadania interesu prawnego uprawniającego do udziału w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym do zaskarżania zapadłych w jego toku rozstrzygnięć. Jak to już wyżej wspomniano, źródłem takiego interesu nie może być bowiem sam fakt, że osoby te brały aktywny udział w tym postępowaniu – toczącym się z udziałem społeczeństwa – składając liczne uwagi i wnioski (por. wyrok NSA z 15.07.2014 r., II OSK 315/13, CBOSA).

A. S. wywodzi swój interes prawny z faktu, że jest właścicielem działki nr (...) (obręb P.). Nie ulega wątpliwości, że działka ta została ujęta w wykazie działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania ponadnormatywnego hałasu (w aktach adm. II inst.). Jednak, jak dotychczas, podmiot ten nie wykazał w sposób należyty posiadania tytułu prawnego do tej nieruchomości. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie wypis z ewidencji gruntów. Brak natomiast wymaganego, aktualnego odpisu z księgi wieczystej.

Również w przypadku pp. M., którzy powołują się na swe uprawnienia właścicielskie do działki nr (...) w miejscowości K., brak w aktach sprawy stosownego odpisu z księgi wieczystej. Ponadto z akt sprawy nie wynika, czy ww. działka w ogóle znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, tym bardziej, że działka ta nie została ujęta w ww. wykazie działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania ponadnormatywnego hałasu. Należy podkreślić, że nie może stanowić dostatecznej podstawy do udziału w postępowaniu w charakterze strony fakt, że – jak informuje Wójt w piśmie do SKO z (...) r. (w aktach adm. II inst.) – pp. M. "w toku postępowania zostali uznani za stronę". Organ nie jest bowiem władny "uznać" danej osoby za stronę, o ile nie zostanie stwierdzone, iż osobie tej obiektywnie przysługuje interes prawny w danej sprawie.

Z kolei w odniesieniu do Stowarzyszenia należy stwierdzić brak należytej reprezentacji przy wniesieniu odwołania. Zarówno przy tej czynności, jak i przez całe postępowanie administracyjne Stowarzyszenie było reprezentowane przez swego przedstawiciela, M. D.. Abstrahując nawet w tym miejscu od dominującego obecnie w orzecznictwie NSA stanowiska odmawiającego stowarzyszeniu zwykłemu (jakim jest m.in. Stowarzyszenie) zdolności procesowej oraz możliwości skutecznego działania przez przedstawiciela takiego stowarzyszenia bez dodatkowego umocowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 13.03.2014 r., II OSK 2525/12, CBOSA) – które to stanowisko i wspierającą je argumentację można odpowiednio odnosić do udziału stowarzyszenia zwykłego w postępowaniu administracyjnym – należy zwrócić uwagę na to, jak wąsko zostały w Regulaminie Działalności Stowarzyszenia (dalej: "Regulamin") określone kompetencje Przedstawiciela Stowarzyszenia. Otóż w myśl § 20 ust. 2 Regulaminu do kompetencji Przedstawiciela należy: (1) realizacja uchwał Zebrania Członków Stowarzyszenia (dalej w skrócie: "ZCS") zgodnie z celami regulaminowymi, (2) przygotowywanie planów działalności Stowarzyszenia, (3) składanie sprawozdań z działalności na ZCS. Z kolei zgodnie z § 18 ust. 1 Regulaminu najwyższą władzą Stowarzyszenia jest ZCS, które podejmuje decyzje we wszystkich sprawach należących do zakresu działalności Stowarzyszenia, chyba że regulamin stanowi inaczej. Z cytowanego postanowienia wynika, że domniemanie kompetencji do działania w sprawach nieuregulowanych wyraźnie w Regulaminie zostało przypisane Zebraniu Członków Stowarzyszenia, a nie jego Przedstawicielowi. Łączna interpretacja postanowień § 20 ust. 2 pkt 1 i § 18 ust. 1 Regulaminu prowadzi więc do wniosku, że dla skutecznego wniesienia przez Przedstawiciela Stowarzyszenia odwołania od decyzji Wójta wymagana była uprzednia uchwała ZCS uprawniająca Przedstawiciela do dokonania tej czynności. W braku takiej uchwały należało oczekiwać podpisania odwołania przez wszystkich członków Stowarzyszenia, ewentualnie przez Przedstawiciela, ale posiadającego upoważnienie udzielone przez każdego z członków Stowarzyszenia do dokonania tej czynności w imieniu upoważniającego. Tymczasem, mimo że odwołanie zostało podpisane jednoosobowo przez Przedstawiciela Stowarzyszenia, w aktach sprawy brak jest wymaganej uchwały ZCS, ewentualnie stosownych upoważnień udzielonych Przedstawicielowi przez każdego z członków Stowarzyszenia. Oznacza to, że odwołanie dotknięte jest brakiem formalnym, który dotychczas nie został usunięty.

Skoro, jak z powyższego wynika, w obecnym stanie sprawy nie można wykluczyć, że żadne z odwołań nie zostało wniesione skutecznie – co by oznaczało, że decyzja organu I instancji stała się już ostateczna – to merytoryczne odniesienie się przez Sąd do zarzutów skargi byłoby niecelowe i nieuprawnione, jako przedwczesne.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 i 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesione przez Skarżących koszty wpisu, w wysokości 200 zł od każdej ze skarg.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji wyjaśni, czy odwołania od decyzji Wójta zostały wniesione przez osoby legitymujące się interesem prawnym do udziału w przedmiotowym postępowaniu (dot. odwołań A. S. i pp. M.) oraz podmioty w sposób należyty reprezentowane (dot. odwołania Stowarzyszenia). Dopiero po tych ustaleniach, i w zależności od ich wyniku, SKO podejmie dalsze stosowne kroki procesowe w sprawie. Uwzględni przy tym stanowisko Sądu, że nawet ewentualne podjęcie decyzji kasacyjnej nie zwalnia organu drugiej instancji z obowiązku należytego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniach (zob. wyrok WSA z 04.06.2014 r., IV SA/Po 951/13) – czego dotychczas SKO nie uczyniło. Tymczasem, jak trafnie wskazano w wyroku NSA z 04 listopada 1997 r. (I SA/Lu 1056/97, LEX nr 66934), rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Obowiązek taki wynika chociażby, poprzez art. 140 k.p.a., bezpośrednio z art. 107 § 1–3 k.p.a., bowiem decyzja kasacyjna podlega takim samym wymogom formalno-prawnym jak każda inna decyzja.