Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 582/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq  ust. 7 w zw.z art. 31zo ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. B. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa "A" w spadku w K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 28 stycznia 2021 r. skarżący P. M. złożył do organu na druku RDZ-B7 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność gospodarczą w branżach określonych w rozporządzeniu. Złożył w nim oświadczenie, że na dzień 30 września 2020 r. jego przeważającą działalnością wg PKD był 49.39.Z; przychód z działalności uzyskany w miesiącu listopad 2020 r. był niższy niż co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w miesiącu listopad 2019 r,; i w zakresie prowadzonej działalności nie naruszył ograniczeń, nakazów i zakazów ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i 46b pkt. 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej: organ) z dnia [...] r., znak [...] odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wskazując że wnioskodawca nie spełnił warunku do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek albowiem podany przez wnioskodawcę kod PKD nie figuruje w wykazie płatników GUS, jako rodzaj przeważającej działalności według stanu na 30 września 2020 r. w związku z czym nie przysługuje mu przedmiotowe zwolnienie.

W dniu 11 lutego 2021 r. D. B. jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa P. M. A w spadku złożyła wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca D. B. została zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa zmarłego P. M. wpisanego do CEIDG i prowadzi przedsiębiorstwo pod firmą P. M. A w spadku. Albowiem na podstawie art. 21 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw z dnia 5 lipca 2018r. zarządca sukcesyjny posiada zdolność sądową i procesową do działania w imieniu własnym lecz na rzecz właściciela spadku.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca wyjaśniła, że uznanie przez organ przeważającej działalności wnioskodawcy określonej kodem 49.31.Z, było następstwem nieprzeprowadzenia w tej kwestii żadnego postępowania dowodowego oraz uznanie za wyłączną przesłankę odmownej decyzji przez organ tylko okoliczności, iż na dzień 30 września 2020r. w rejestrze CEIDG, figurował kod 49.31.Z, przeważającej działalności który nie uprawniał do uzyskania zwolnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Jednakże wnioskodawca nigdy nie prowadził działalności gospodarczej oznaczonej kodem 49.31.Z, obejmującej transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, czyli zgodnie z objaśnieniami m.in. miejskie lub podmiejskie przewozy pasażerskie realizowane środkami transportu lądowego, takimi jak: autobus, tramwaj, trolejbus, kolej podziemna lub nadziemna itp., po ustalonych trasach w oparciu o rozkład jazdy, uwzględniający zabieranie pasażerów oraz ich wysadzanie na ustalonych przystankach. Albowiem wnioskodawca od samego początku prowadził zgodnie z podanym przez niego kodem 49.39.Z, wyłącznie działalność którą tenże kod obejmuje tj.: pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany, czyli zgodnie z objaśnieniami m.in. wynajem autobusów z kierowcą, przewozy wycieczkowe i turystyczne oraz inne okazjonalne przewozy autobusowe kursujące bez ustalonego rozkładu (...), czego dowodem są pierwotne wpisy do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenie o numerze REGON. Wnioskodawca posługiwał się w obrocie gospodarczym wpisem pierwotnie dokonanym przy rozpoczęciu działalności ponieważ w profilu firmy nic się nie zmieniło. Natomiast migracja wpisu przedsiębiorcy z Ewidencji Gminnej do CEIDG, została dokonana przez Urząd Miasta K. w dniu 30 listopada 2011r poprzez zapisanie kodu wiodącego według kolejności numerycznej i pojawił się kod 49.31Z.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu [...]r. decyzją znak [...] utrzymał w mocy w/w zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021poz. 2095 ze zm.)

Wskazując że podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie mogą być uwzględnione ponieważ organ rentowy nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w sprawie zgodności nr PKD z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej lecz oceny spełnienia warunku o którym mowa w ww. art.31 zo ust.10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) w zakresie prowadzonej działalności PKD, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r zgodnie z art.31 zo ust.11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...)

Wobec czego skarżąca wniosła skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji do WSA w Gliwicach, podnosząc, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu opłacania składek za listopad 2020r na podstawie art.31 zo ust.10 ustawy o COVID z uwagi na to, że jedyną działalnością prowadzoną przez skarżącego jest transport lądowy sklasyfikowany pod nr PKD 49.39.Z. Skarżąca podniosła, że prowadzona działalność przez skarżącego była zgodna z kodem PKD 49.39.Z. Nadto skarżąca podniosła, że na skutek przeniesienia wpisu do centralnej ewidencji informacji o działalności gospodarczej w 2011r. przeniesione kody PKD zostały systemowo uszeregowane według kolejności numerycznej w ten sposób, że na pierwszym miejscu znalazł się kod 4931.Z, zamiast kodu 49.39.Z. Został on też podkreślony. W pierwotnym wniosku przedsiębiorcy do ewidencji kolejność kodów była inna. Przeniesienie wpisu z ewidencji gminnej do centralnej nastąpiło automatycznie bez udziału przedsiębiorcy. Również zmiana kolejności kodów PKD prowadzonej działalności oraz podkreślenie pierwszego z kodów o najmniejszym numerze została dokonana bez wiedzy i woli przedsiębiorcy o czym nie był on informowany. Zdaniem skarżącej podnoszone okoliczności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały w żadnym zakresie zbadane przez organ.

Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art.136 § 2 k.p.a. w zwz. z art.83 ust.4, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1988r. (Dz.U z 2021r. poz.423 z późn. m.). Ponieważ mimo podnoszonych okoliczności przez skarżącą organ ich nie zbadał lecz przyjął poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego faktyczny wpis w rejestrze kodu 49.31.Z, za zgodny z faktyczną przeważającą działalnością wnioskodawcy, pomimo że przedsiębiorca wskazywał jako kod wykonywanej faktycznej i rzeczywistej przeważającej działalności kod PKD 49.39.Z. Do skargi dołączone zostały wydruki z CEIDG dotyczące wpisu oraz historii wpisu.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, podnosząc nadto że okoliczności na które powołuje się skarżąca nie mają znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Z kolei na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący we wniosku RDZ.B6 z 26 stycznia 2021 r. podał kod przeważającego rodzaju działalności 49.39.Z. Z rejestru Regon skarżącego wynika, że na dzień 30 września 2020r. wykonywał działalność gospodarczą przeważającego rodzaju według kodu PKD 49.31.Z, który nie jest uwzględniony w wykazie jako kod przeważającej działalności uprawniający do zwolnienia z opłacania składek zgodnie z art.31 zo ust.10 w ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...). Ponadto zmiana kodu przeważającej działalności w rejestrze CEDIG z kodu 49.31.Z na kod 49.39.Z została dokonana przez skarżącego w dniu 23 października 2020r. W związku z czym kod PKD 49.39.Z został wykreślony z dniem 24.02.2020 r. zaznaczyć należy, że oceny prowadzonej działalności gospodarczej wg kodów wpisanych w rejestrze dokonuje wg. stanu na dzień 30 września 2020r. w oparciu o dane ujęte na ten dzień w rejestrze regon. Wcześniejsze lub późniejsze zmiany kodu przeważającej działalności nawet zgłaszane z datą wsteczną nie mają znaczenia dla tej oceny gdyż ustawodawca nie przewiduje takiej możliwości.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.- dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.).

Warunki zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wyznaczone zostały w art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...).

Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2020r.

W związku z powyższym należy uznać że płatnik, aby mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r musiał spełnić łącznie następujące warunki:

- prowadzić działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami w określonej wyżej regulacji,

- zostać zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r.

- przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2020r.

- przesłać deklarację rozliczeniową lub imienne raporty miesięczne za listopad 2020r nie później niż do 31 grudnia 2020r., chyba że był zwolniony z obowiązku ich składania.

Organ rentowy uznał że jeden z wyżej wymienionych warunków nie został spełniony to jest wnioskodawca prowadził działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodem nie uprawniającym do zwolnienia ze składek.

W ocenie Sądu zastosowany przez organ, jako jedyny sposób spełnienia wymogu do otrzymania zwolnienia wpis w KRS oraz rejestrze REGON nie znajduje uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych. Wpis w rejestrze KRS oraz REGON korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Istnieje również inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Nadto, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku (zob. podobnie wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 489/21, WSA w Gdańsku z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 388/21).

Wskazać również należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa o COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Zdaniem sądu, o przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji rozporządzenia nie można pominąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej, niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej.

Konkludując dotychczasowe rozważania nawiązać jeszcze należy do słusznego poglądu prezentowanego w orzecznictwie, że pomoc, w sytuacji pandemii COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w rozporządzeniu rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 214/21, podobnie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21).

Z uwagi na powyższe sąd doszedł do przekonania, że zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Organ zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej, co przejawiało się przede wszystkim w zaniechaniu ustalenia, czy to działalność gospodarcza objęta kodem PKD 49.39.Z, który to kod PKD uprawnia przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia była rzeczywiście wykonywana jako przeważająca na dzień 30 listopada 2020 r.

Ponadto Sąd zauważył że zasady funkcjonowania Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej określone zostały w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (tekst jedn. Dz.U. 2020 poz.2296 ze zm., dalej: ustawa CEIDG). Jak wynika wyraźnie z jej art. 2 ust. 1 CEIDG prowadzi w systemie teleinformatycznym minister właściwy do spraw gospodarki. Natomiast stosownie do regulacji art. 3 ust. 1 ustawy CEIDG przekazywanie danych i informacji do CEIDG oraz przekazywanie danych i informacji z CEIDG odbywa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG lub za pośrednictwem innego, zintegrowanego z nim systemu teleinformatycznego, w szczególności za pośrednictwem systemu Punktu Informacji dla Przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 51 ust. 1. Przepis wskazuje zatem na elektroniczne ścieżki przekazywania danych i informacji do CEIDG oraz ich udostępniania (A. Żywicka [w:] E. Komierzyńska-Orlińska, A. Żywicka, Komentarz do ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punktach Informacji dla Przedsiębiorcy [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 3). Na uwagę zasługuje regulacja art. 12 ustawy CEIDG wyznaczająca obowiązki rejestracyjne wykonywane za pośrednictwem CEIDG. Według jego ust. 1 CEIDG przesyła odpowiednie dane zawarte we wniosku o wpis do CEIDG, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG lub innego zintegrowanego z nim systemu teleinformatycznego, niezwłocznie, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dokonania wpisu, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wskazanego przez przedsiębiorcę, a po uzyskaniu informacji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP) do: 1) Głównego Urzędu Statystycznego, 2) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - wraz z informacją o dokonaniu wpisu do CEIDG i nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP).

Zdaniem Sądu organ rentowy poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, nie ustalenie stanu faktycznego, ustalanie okoliczności faktycznych na podstawie wybiórczej oceny materiału dowodowego stanu prawnego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli oraz pomimo spełnienia warunków zwolnienia określonych w tym przepisie, w szczególności pomimo prowadzenia faktycznej działalności oznaczonej jako działalność z przeważającym kodem PKD 49.39.Z.

Według skarżącego, przez cały okres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej jej przeważającym zakresem była działalność oznaczona kodem PKD 49.39.Z. Kod ten był wpisany został do CEIDG w dniu 25 listopada 2011 r. Na potwierdzenie tego, że w tym zakresie nie była dokonywana przez skarżącego modyfikacja danych wpisanych do CEIDG skarżący przedłożył wydruk ze strony www.ceidg.gov.pl a dotyczący historii wpisu skarżącego. Jak podnosi skarżący, stosowna informacja nie została przeniesiona z CEIDG do rejestru REGON.

Postępowanie organu przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej – a taką jest postępowanie w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek – regulują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a).

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że wiążąco elementy decyzji administracyjnej określone zostały w art. 107 § 1 K.p.a. Stosownie zatem decyzja zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Szczególne znaczenie ustawodawca przypisuje uzasadnieniu faktycznemu i prawnemu decyzji, o czym świadczy fakt, że w art. 107 § 3 K.p.a. formułuje wymagania co do sposobu jego sporządzania. I tak, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (art. 107 § 4 K.p.a.).

Jak stwierdza WSA w Krakowie, z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2021 r., I SA/Kr 773/21, LEX nr 3210194). W szczególności decyzje niekorzystne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2021 r., II SA/Po 916/20, LEX nr 3216205). Zauważyć tutaj należy, że także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. Nie jest rolą sądu dopasowywanie fragmentów uzasadnienia do okoliczności sprawy.

Zaskarżona decyzja pozbawiona jest prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Organ ograniczył się do przedstawienia treści przepisów, które zastosował w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek bez przeprowadzenia ich wyjaśnienia i znaczenia dla oceny sytuacji prawnej skarżącego. Zabrakło w decyzji uzasadnienia faktycznego, w którym organ przedstawiłby dowody, o które się oparł wydając rozstrzygniecie i wskazałby motywy, którymi się kierował odmawiając przyjęcia zgłaszanych przez skarżącego dowodów. Zresztą organ w ogóle się do nich nie odniósł, przemilczał ich wniesienie przez skarżącego. W konsekwencji nie wskazał dlaczego nie zostały one uwzględnione przez organ w wydanym rozstrzygnięciu.

Ze wskazanego uchybienia należy wywieźć o naruszeniu art. 77 § 1 K.p.a. Przepis ten zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowy. Jak stwierdza NSA, obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych (wyrok NSA z 19 maja 2021 r., III OSK 420/21, LEX nr 3180675).

Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania podniósł, że dane zawarte we wpisie jego działalności gospodarczej w CEIDG są prawidłowe, odpowiadają faktycznie prowadzonej działalności. Tym niemniej nie zostały one przeniesione do rejestru publicznego Regon. Dopiero działania podjęte przez skarżącego spowodowały przekazanie danych w formie informatycznej między rejestrami. Organ do tych zarzutów skarżącego w ogóle się nie odniósł i nie wyjaśnił, dlaczego kluczowe i podstawowe znaczenie mają dla niego dane w rejestrze REGON, skoro dane w nim zawarte mają charakter wtórny do danych zawartych w CEIDG.

Podkreślić przy tym należy, że rejestr podmiotów prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - por. art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 955) Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji.

W takim zaś ujęciu usprawiedliwione podstawy mają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, to jest: art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że dla skarżącego przeważającym kodem PKD działalności nie był na dzień 30 listopada 2020 r. kod PKD 49.39.Z., podczas gdy zgodnie z wpisem do CEIDG skarżący jako przeważający rodzaj działalności posiada zgłoszony kod PKD 49.31.Z.

Prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie organ zaniechał wykonanie obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 K.p.a., związanego ze wskazaniem przez organ niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Z wymienionego przepisu wynika, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

W tej sytuacji zdaniem Sądu, organ rozpoznając sprawę stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanych decyzji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżącego o prowadzeniu na dzień 30 listopada 2020 r. działalności z przeważającym kodem PKD 49.39.Z, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.