Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1128/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Asesor sądowy Roman Wiatrowski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006r. sprawy ze skargi U.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2005. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] nr[...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej U.Ś. kwotę 200,00 zł ( dwieście złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

| |Sygn. akt I SA/Po 1128/05

UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] ustalił K. S. – określonemu jako płatnik – podatek od nieruchomości za rok 2005 w wysokości [...] zł od budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2, strychu o powierzchni [...] m2, budynku związanego z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2, pozostałych budynków niemieszkalnych o powierzchni [...] m2, gruntów związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 i gruntów pozostałych o powierzchni [...] m2.

W decyzji tej wskazano jako współwłaściciela U.Ś. oraz L.W.S. (we współwłasności małżeńskiej).

W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów.

Od decyzji tej U.Ś. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając organowi I instancji dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym. Opodatkowana nieruchomość, zgodnie z treścią księgi wieczystej, stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, w którym wyodrębniono dwa lokale, dla których złożono nowe księgi wieczyste.

Z ostrzeżenia wpisanego w księdze wieczystej nieruchomości rolnej wynika, że wszczęto postępowanie związane z jej podziałem i przeznaczeniem terenu pod budownictwo jednorodzinne, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Skoro jednak nieruchomość dotąd nie zmieniła swego przeznaczenia, a jedynie stopniowo przystosowywana jest do potrzeb budownictwa jednorodzinnego, wobec tego w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych nastąpiły korekty w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni nieruchomości, którą zmniejszono z [...] m2 do [...] m2.

W związku z powyższymi stwierdzeniami U.Ś. kwestionuje prawidłowość zastosowania przez organ podatkowy stawki podatku od gruntów pozostałych i pozostałych budynków niemieszkalnych.

W uzupełnieniu do odwołania, po zapoznaniu się z aktami sprawy, w. w. podnosi m. in., że nie otrzymała ze Starostwa Powiatowego zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów z dnia 27 lipca 2004r. w którym określono nieruchomość jako tereny mieszkaniowe ([...] ha) oraz zurbanizowane tereny niezabudowane i drogi o łącznej powierzchni [...] ha.

Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i oplątach lokalnych oraz art. 1 ustawy z 15.XI.1984r. o podatku rolnym stwierdza, że zgodnie z klasyfikacją wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, grunty znajdujące się w granicach nieruchomości położonej w R. przy W.K. [...] zostały już 1992r. zaliczone jako tereny mieszkaniowe i zurbanizowane tereny niezabudowane, o czym Burmistrz Gminy powziął wiadomość po otrzymaniu zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego z dnia [...] marca 2005r. W związku z tym dopiero za rok 2005 opodatkowano wspomnianą nieruchomość zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i budynków, a nie jak dotąd jako użytki rolne.

Również sama U.Ś. w złożonej przez siebie [...].XI.2004r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych(z [...] X.2004r.) wykazała sporne grunty jako grunty pozostałe, a budynek jako pozostałe budynki niemieszkalne.

Z tego względu, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości budynki, które nie są położone na nieruchomości rolnej i nie służą wyłącznie jej wykonywaniu.

Na decyzję te U.Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji I instancji, jako niezgodnych z zapisami w księdze wieczystej Nr [...], art. 35 ustawy z dnia 27.III.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożoną jako korekta do wcześniej złożonych zeznań podatkowych, które stanowiły podstawę do wydania decyzji z [...] 2004r.

Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi w szczególności przytacza argumenty wcześniej podniesione w odwołaniu oraz w pismach stanowiących jego uzupełnienie, kwestionując zasadność opodatkowania gruntów jako gruntów pozostałych, a nie rolnych, na co wskazuje treść księgi wieczystej. Podkreśla także, że nie otrzymała zawiadomienia o dokonaniu zmian w rejestrze gruntów, a także kwestionuje stanowisko organu odwoławczego co do treści złożonej przez nią informacji z dnia [...] X.2004r. Informacja ta miała jedynie charakter korekty co do powierzchni gruntów, a nie co do ich charakteru.

Stwierdza też, że podstawę w kwestii opodatkowania nieruchomości stanowi ewidencja podatkowa nieruchomości. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.IV.2004r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości od 1.I.2005r. nie występuje kategoria powierzchni gruntów – "zurbanizowane tereny niezabudowane".

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z postanowieniami art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), oraz art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną i niej podstawą prawną (art. 134 ppsa).

Analizując zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy oraz akta podatkowe stwierdzić należy, iż z odpisu księgi wieczystej Nr [...] wynika, iż U.Ś. w [...] części oraz małżonkowie K. i W. S. łącznie w pozostałej [...] części są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej położonej w R., W.K. [...] o powierzchni [...] ha. Na nieruchomości tej, określonej w tejże księdze jako rola, wzniesiono budynek mieszkalny i budynki gospodarcze. W budynku mieszkalnym o powierzchni [...] m2 znajdującym się na nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] wydzielono dwa odrębne lokale mieszkalne Nr [...] i Nr [...], dla których założono księgi wieczyste Nr [...] i [...] (k. [...] i [...] akt podatkowych). Właścicielem lokalu nr [...] na parterze o powierzchni [...] m2 zostali małżonkowie W. i K. S., a ich udział we współwłasności nieruchomości wyniósł [...]. Lokal ten składa się z [...] pokoi, kuchni, [...] pomieszczeń biurowych, WC, pralni, pomieszczenia gospodarczego i korytarza.

Lokal nr [...] na piętrze stanowi własność U.Ś. Składają się na niego [...] pokoje, [...] kuchnie, łazienka, kuchnia, skrytka i korytarz o powierzchni łącznie [...] m2, a udział we współwłasności nieruchomości wynosi [...]. Oceniając prawidłowość wydanych w sprawie decyzji w świetle wskazanego wyżej stanu faktycznego (nie wyjaśnionego prawidłowo przez organy podatkowe) uznać należy, że nie odpowiadają one prawu.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości, o czym stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność i odrębny przedmiot opodatkowania, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, zgodnie z ust. 4 powołanego art. 3, z zastrzeżeniem ust. 5 dotyczącego sytuacji, gdy została wyodrębniona własność lokali. Wówczas obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiącego współwłasność obciąża właścicieli lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

Podatnikami w przypadku lokali stanowiących odrębny przedmiot własności są ich właściciele. Lokale stają się w tej sytuacji odrębnymi nieruchomościami, zaś grunt stanowi nieruchomość wspólną, w której właściciele lokali mają ułamkowo określane udziały, na co wskazuje Leonard Etel w komentarzu "Podatek od nieruchomości, rolny i leśny" (Wyd. Beck W – wa rok 2005, str. 177 i nast.)

Okoliczności wyodrębnienia odrębnej własności lokali o różnej powierzchni, co rzutuje na wysokość podatku skarżącej w budynku położonym na nieruchomości organ podatkowy w ogóle nie wziął pod uwagę. Naruszono tym samym nie tylko art. 120, 121 ale i art. 122 Ordynacji podatkowej obligujący organ ten do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez względu na to, że strony złożyły informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych (k. [...] akt podatkowych), ale również prawo materialne – art. 3 ust. 5 i art. 6 ust. 11 powołanej ustawy. Zauważyć przy tym należy, że w aktach administracyjnych brak deklaracji, o których mowa w art. 6 ust. 11 powołanej ustawy.

Wskazać również należy na to, że organ podatkowy obowiązany jest w myśl art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej udzielać stronom wszelkich niezbędnych informacji i wyjaśnień o obowiązujących przepisach prawa podatkowego, które dotyczą rozpatrywanej przez nie sprawy. Z akt sprawy nie wynika, by wymóg ten został zachowany, zwłaszcza w odniesieniu do przepisu art. 6 ust. 11 ustawy, którego zastosowania nie wzięto pod uwagę, a który dotyczy opodatkowania nieruchomości stanowiącej współwłasność m. in. osób fizycznych.

W tej sytuacji wydawanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2005, i to na płatnika K.S., uznać należy nie tylko za niezrozumiałe, ale i nie odpowiadające prawu. Zgodnie bowiem z art. 8 Ordynacji podatkowej płatnikiem jest. m. in. osoba fizyczna obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania podatku od podatnika i wpłacenia go w terminie organowi podatkowemu. K.S., na którym ciążył jako na podatniku obowiązek podatkowy, równocześnie nie może więc mieć przymiotu płatnika.

Również nie uwzględniono faktu różnej powierzchni lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności, co wpływa na wysokość podatku od nieruchomości podobnie jak i faktu, że lokale wykorzystywane do celów działalności gospodarczej znajdują się w lokalu Nr [...] należącym do małżonków S.

Wątpliwości budzi też przyjęta ogólna powierzchnia nieruchomości ([...] ha wg rejestru gruntów – [...] ha, sprzedanych P. i B.J. = [...]ha ,a nie [...] ha ([...] m2).

Organ podatkowy winien w świetle powyższego wydać decyzję w odniesieniu do gruntu stanowiącego współwłasność i doręczyć ją każdemu z współwłaścicieli, na których ciąży solidarnie obowiązek uiszczenia zobowiązania podatkowego, mając na względzie art. 6 ust. 11 powołanej ustawy, oraz odrębne decyzje w odniesieniu do lokali stanowiących przedmiot własności: jedną na małżonków S., uwzględniając fakt prowadzenia w ich lokalu działalności gospodarczej, którą należy doręczyć każdemu z małżonków, a drugą decyzję w której ustalany zostanie podatek od lokalu Nr [...] skierować należy do U.Ś.

Z akt podatkowych nie wynika też, czy małżonkowie S. byli uczestnikami postępowania odwoławczego i wyjaśniającego, skoro jako podatnikom (stronom) przysługiwało im prawo m. in. do czynnego udziału w sprawie (art. 123 Ordynacji podatkowej).

W świetle powyższego utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy nie odpowiadającej zarówno prawu materialnemu jak i postanowieniom Ordynacji podatkowej decyzji I instancji skutkuje uznanie również zaskarżonej decyzji za naruszającą prawo.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organy podatkowe winny kierować się przepisami Ordynacji podatkowej zapewniającymi skarżącej prawidłowe załatwienie sprawy na podstawie dokładnie wyjaśnionego stanu faktycznego i z zastosowaniem przepisu art. 3 ust. 5 oraz art. 6 ust. 11 ustawy z 12 stycznia 1991r.

W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska