Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 878/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 995
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant St. asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. na zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 2 września 2021 r. nr I.7023.119.2021 w przedmiocie ochrony środowiska 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi na rzecz strony skarżącej "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 878/21

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. na zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 2 września 2021 r. (znak I.7023.119.2021, L.Dz.2021.6815) w przedmiocie ochrony środowiska.

Z akt sprawy wynika, że od 22 czerwca do 15 lipca 2021 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Łodzi przeprowadzili w firmie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca lub Spółka) kontrolę planową udokumentowaną protokołem kontroli nr [...]. Jako cel kontroli określono kontrolę przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz przepisów o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi za lata 2017-2020, zaś skarżącego określono jako mikroprzedsiębiorcę.

W toku kontroli ustalono, że przedsiębiorstwo zajmuje się sprowadzaniem sprzętu elektrycznego i elektronicznego zza granicy (głównie z Włoch i Niemiec) oraz wprowadzaniem do obrotu po raz pierwszy na terenie kraju: wszelkiego rodzaju czujników, kolektorów danych, drukarek termicznych, enkoderów obrotowych, enkoderów liniowych, skanerów, urządzeń zdalnej kontroli, systemów wizyjnych. W protokole kontroli wskazano, że przedmiotem sprzedaży są elementy elektroniki aktywnej i pasywnej oraz profesjonalne urządzenia automatyki przemysłowej dla branż takich jak: elektronika, energetyka, przemysł chemiczny, spożywczy, górnictwo, hutnictwo, wyposażenia systemów obsługi klienta. W związku z tym kontrolowana spółka została uznana przez organ za podmiot wprowadzający sprzęt zgodnie z art. 4 pkt 20 ppkt c ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1893 ze zm.) [dalej: ustawa o zużytym sprzęcie]. Spółka nie była wpisana do rejestru wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Przedsiębiorstwo nie jest wpisane do Bazy Danych o produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO).

Organ dokonał kwalifikacji sprzętu zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym i uznał, że skarżący zajmuje się wprowadzaniem do obrotu następujących rodzajów sprzętu: - 3 grupa sprzętu - Sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny (minikomputery, jednostki drukujące, terminale) - 9 grupa sprzętu - Przyrządy do monitorowania i kontroli (urządzenia pomiarowe, urządzenia regulacyjne, pozostałe przyrządy do monitorowania i sterowania używane w obiektach przemysłowych, w szczególności w panelach sterowniczych).

W trakcie kontroli ponadto ustalono, ze kontrolowana jednostka wprowadziła do obrotu: w 2017 roku sprzęt w ilości 4.531,546 kg w 2018 roku sprzęt w ilości 4.773,57 kg; w 2019 roku sprzęt w ilości 488,76 kg. Spółka 22 lipca 2020 r. zaprzestała wprowadzania sprzętu na rynek, a w 2019 r. zaprzestała przyjmowania zamówień od klientów.

Na podstawie przedstawionych przy piśmie z 25 czerwca 2021 r. przykładowych faktur sprzedaży z 2017, 2018 i 2019 roku organ ustalił, że kontrolowany podmiot nie umieszczał numeru rejestrowego na fakturach w związku z tym, że nie wystąpił ze stosownym wnioskiem o wpis do rejestru GIOŚ i BDO oraz nie posiada numeru rejestrowego. Kopie przykładowych faktur zakupowych i sprzedażowych sprzętu z 2017, 2018 i 2019 roku stanowią załącznik nr 2 do pisma z 25 czerwca 2021 r.

W trakcie kontroli ustalono, że oznakowanie sprzętu symbolem selektywnego zbierania nie było umieszczane na opakowaniu i dokumentach dołączanych do każdego sprzętu. Organ ustalił także, że kontrolowany podmiot nie realizował obowiązku prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do sprzętu, który został przez niego wprowadzony do obrotu ani samodzielnie ani za pośrednictwem organizacji odzysku zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego co zawarto w pisemnej informacji złożonej do protokołu. Wprowadzający sprzęt nie posiada dokumentacji, potwierdzającej przeznaczenie środków na publiczne kampanie edukacyjne. Kontrolowany podmiot nie korzystał także ze zwolnienia z prowadzenia publicznych kampanii. Skarżąca spółka nie realizowała obowiązku opracowania informacji w zakresie recyklingu oraz nie zawarła umowy z organizacją odzysku lub zakładem przetwarzania.

Następnie organ stwierdził, że wprowadzający sprzęt jest obowiązany do osiągnięcia minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu. Kontrolowany podmiot wprowadza do obrotu sprzęt z grupy 3 i 9. W związku z tym powinien osiągnąć w 2018 i 2019 roku nie mniej niż 40% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu, a w przypadku sprzętu należącego do grupy sprzętu nr 3 określonej w załączniku nr 1 do powoływanej ustawy o zużytym sprzęcie - nie mniej niż 50% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu. Kontrolowany zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi w piśmie z 25 czerwca 2021 r. oraz pisemną informacją do protokołu nie realizował w/w obowiązku wynikającego z ustawy. Zdaniem organu kontrolowany podmiot wprowadza do obrotu sprzęt z grupy 3 i 9. Kontrolowany podmiot powinien osiągnąć w 2018 i 2019 roku dla sprzętu z grupy 3: recyklingu - w wysokości 80% masy tego zużytego sprzętu. Kontrolowany zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi w piśmie z 25 czerwca 2021 r. oraz pisemną informacją do protokołu, nie wykonał tego obowiązku wynikającego z ustawy o zużytym sprzęcie.

Oceniając wykonanie obowiązków z art. 85 ustawy o zużytym sprzęcie wprowadzający sprzęt zobowiązany jest do sporządzania rocznych sprawozdań na zasadach i w trybie określonych w dziale V rozdziale 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.) [dalej: ustawa o odpadach]. Wobec powyższego przedsiębiorca jako wprowadzający sprzęt miał obowiązek na podstawie art. 76 ustawy o odpadach sporządzenia i przesłania Marszałkowi Województwa Łódzkiego w terminie do 11 września 2020 r. rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi jako wprowadzający sprzęt za 2019 rok. Sprawozdanie w zakresie sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zużytego sprzętu za pierwsze i drugie półrocze 2017 roku w terminie do 31 lipca za okres od 1 stycznia do 30 czerwca i do 15 marca za okres 1 lipca do 31 grudnia każdego roku, oraz sprawozdanie roczne za 2018 i rok do 15 marca 2019 r. do GIOS. Za rok 2019 sprawozdanie dla wprowadzającego sprzęt winno być złożone za pośrednictwem indywidualnego konta w bazie BDO.

Kontrolując realizację obowiązków wynikających z ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tj. Dz.U . z 2020, poz. 1114 ze zm.) [dalej: ustawa o gospodarce opakowaniami] organ podniósł, że kontrolowany podmiot jest przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach. Zgodnie z art. 8 pkt. 23 tej ustawy kontrolowany podmiot jest wprowadzającym produkty w opakowaniach.

W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot wprowadził produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań (odpady z papieru i tektury, opakowania z tworzyw sztucznych) w 2018 r. w ilości do 1.000 kg. Pisemna informacja o masie opakowań wprowadzonych do obrotu stanowi załącznik nr 3 do protokołu z kontroli. Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w protokole przyjęcia informacji Spółka nie realizowała obowiązku zapewniania odzysku i recyklingu opakowań. Pisemna informacja do protokołu stanowi załącznik nr 4. Ponadto ustalono, że publiczne kampanie edukacyjne nie były prowadzone ani samodzielnie ani za pośrednictwem organizacji odzysku. Uzyskane wyjaśnienia znajdują się w protokole przyjęcia informacji.

Dalej organ zauważył, iż zgodnie z art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 1 do ustawy. Kontrolowany podmiot nie przedstawił dokumentów, potwierdzających osiągnięcie wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych za 2018 rok. Organ stwierdził także, że Spółka nie prowadziła ewidencji odpadów, w trakcie kontroli nie przedstawiono pełnej informacji o masie opakowań wprowadzonych do obrotu. Odnośnie do obowiązku wynikającego z art. 50 ustawy o odpadach, Spółka nie składała wniosku o wpis do rejestru BDO oraz wcześniej do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dla wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz nie wystąpiła z wnioskiem o uzyskanie numeru rejestrowego i tym samym nie umieszczała na dokumentach numeru rejestrowego. Jako wprowadzający produkty w opakowaniach, kontrolowany podmiot zobowiązany był do sporządzenia i przesłania Marszałkowi Województwa Łódzkiego rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za 2017, 2018 a za 2019 rok za pośrednictwem indywidualnego konta w bazie BDO. Zgodnie z wyjaśnieniami ww. sprawozdania nie zostały przedłożone odpowiednim organom. Uzyskane wyjaśnienia znajdują się w protokole przyjęcia informacji.

W związku z powyżej opisaną kontrolą Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi wydał na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm.) zaskarżone zarządzenie pokontrolne z 2 września 2021 r., którym zarządził wobec skarżącej Spółki następujące obowiązki z terminem realizacji do 30 września 2021 r.:

1. oznaczać wprowadzany na rynek sprzęt elektryczny i elektroniczny, opakowanie oraz dokumenty dołączane do sprzętu symbolem selektywnego zbierania;

2. realizować obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do wprowadzonego do obrotu sprzętu, samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego;

3. opracować informację dotyczącą ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, zawierającą w szczególności wskazanie poszczególnych części składowych oraz materiałów zawartych w sprzęcie, a także umiejscowienia w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych;

4. realizować obowiązek dotyczący organizowania i finansowania zbierania oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego od użytkowników innych niż gospodarstwa domowe, powstałego ze sprzętu, który został wprowadzony do obrotu;

5. realizować obowiązek dotyczący osiągania minimalnego rocznego poziomu zbierania zużytego sprzętu przez wprowadzającego sprzęt;

6. realizować obowiązek dotyczący osiągania określonych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu przez wprowadzającego sprzęt;

7. realizować obowiązek dotyczący zawarcia umowy w formie pisemnej z prowadzącym zakład przetwarzania, który prowadzi demontaż oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu, który powstał ze sprzętu należącego do grupy sprzętu nr 1 i 5;

8. realizować obowiązek zapewniania odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty przez wprowadzającego produkty w opakowaniach;

9. realizować obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do wprowadzonych na rynek produktów w opakowaniach, samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań;

10. realizować obowiązek dotyczący osiągania docelowego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;

11. realizować obowiązek prowadzenia ewidencji o masie opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem;

12. przedłożyć Marszałkowi Województwa Łódzkiego wniosek o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy o odpadach, jako wprowadzający sprzęt oraz wprowadzający produkty w opakowaniach;

13. przedłożyć Marszałkowi Województwa Łódzkiego zaległe sprawozdania o produktach opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi za 2018 i 2019 r.

14. Przedłożyć zaległe sprawozdania w zakresie sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zużytego sprzętu za pierwsze i drugie półrocze 2017 r. oraz sprawozdania rocznego za 2018 r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

W uzasadnieniu organ podniósł, że:

Ad 1 Spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie znakowała symbolem selektywnego zbierania wszystkich wprowadzanych na rynek urządzeń co zostało udokumentowane w postaci dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z kontroli. Nie wypełnienie powyższego obowiązku stanowi naruszenie art. 14 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad 2. organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami treści protokołu kontroli skarżąca Spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie prowadziła publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do sprzętu., który został przez nią wprowadzony do obrotu w okresie objętym kontrolą. Nie wypełnienie powyższego obowiązku stanowi naruszenie art. 15 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad 3. Skarżąca spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie opracowała informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, która zawierała by w szczególności wskazanie poszczególnych części składowych oraz materiałów zawartych w sprzęcie, a także umiejscowienia w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych. Niewypełnienie powyższego obowiązku stanowi naruszenie art. 17 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad 4. Zgodnie z ustaleniami treści protokołu Spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie realizowała obowiązku dotyczącego organizowania i finansowania zbierania oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego od użytkowników innych niż gospodarstwa domowe, powstałego ze sprzętu, który został wprowadzony do obrotu. Nie wypełnienie powyższego obowiązku stanowi naruszenie art. 19 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad 5. Skarżąca spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie realizowała obowiązku osiągnięcia minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu. Kontrolowany podmiot wprowadzając do obrotu sprzęt z grupy 3 i 9 powinien osiągnąć w 2018 i 2019 roku nie mniej niż 40% Średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu, a w przypadku sprzętu należącego do grupy sprzętu nr 3 określonej w załączniku nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie - nie mniej niż 50% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu. Niewypełnienie powyższego obowiązku stanowi naruszenie art. 20 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad 6. Zgodnie z ustaleniami treści protokołu Spółka jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie realizowała obowiązku osiągnięcia w poszczególnych latach objętych kontrolą określonych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu, co stanowi naruszenie art. 21 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad. 7. Skarżąca jako wprowadzająca sprzęt elektryczny i elektroniczny nie realizowała obowiązku dotyczącego zawarcia umowy w formie pisemnej z prowadzącym zakład przetwarzania, który prowadzi demontaż oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu, który powstał ze sprzętu należącego do grupy sprzętu nr 3 i 9, co stanowi naruszenie art. 23 ustawy o zużytym sprzęcie.

Ad. 8. Zgodnie z ustaleniami treści protokołu Spółka jako wprowadzająca produkty w opakowaniach nie realizowała obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami, dotyczącego zapewniania odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty przez wprowadzającego produkty w opakowaniach.

Ad. 9. Skarżąca jako wprowadzający produkty w opakowaniach nie realizowała obowiązku wynikającego z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami, dotyczącego prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku.

Ad. 10. Zgodnie z ustaleniami treści protokołu skarżąca Spółka jako wprowadzający produkty w opakowaniach nie realizowała obowiązku wynikającego z art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami dotyczącego osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych.

Ad. 11. Skarżąca Spółka jako wprowadzający produkty w opakowaniach nie realizowała obowiązku wynikającego z art. 22 ustawy o gospodarce opakowaniami dotyczącego prowadzenia ewidencji o masie opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem w okresie objętym kontrolą.

Ad. 12. Zgodnie z ustaleniami treści protokołu Spółka prowadziła działalność bez wymaganego wpisu do Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1, pkt. 3, lit a, pkt. 6, lit f ustawy o odpadach.

Ad. 13. Skarżąca Spółka jako wprowadzający produkty w opakowaniach oraz wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie realizowała za lata 2017-2019 obowiązku wynikającego z art. 76 ustawy o odpadach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez ich błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tj.:

1. art. 4 pkt 20 ppkt c ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne uznanie, że spółka importując z krajów Unii Europejskiej (Włochy, Niemcy) sprzęt elektryczny i elektroniczny, np. przyrządy do monitorowania i kontroli i udostępnia sprzęt po raz pierwszy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (wprowadza do obrotu) jest podmiotem wprowadzającym sprzęt podczas gdy spółka będąca spółką w likwidacji 22 lipca 2020 roku zaprzestała wprowadzania sprzętu na rynek, zaś w 2019 roku zaprzestała przyjmowania jakichkolwiek zamówień od klientów;

2. art. 4 pkt 13 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne przyjęcie, że sprzęt, który spółka importowała spełnia definicje sprzętu w rozumieniu ww. ustawy oraz należy do grupy sprzętu nr 3 i 9 wskazanych w załączniku nr 1 ww. ustawy, podczas gdy sprzęt importowany przez spółkę nie jest sprzętem w rozumieniu ww. ustawy bowiem nie były to urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz urządzenia mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, które są zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego oraz nie należą do grupy sprzętu nr 3 i 9 wskazanych w załączniku nr 1 ww. ustawy gdyż grupy te wskazują, że są to: grupa nr 3 Lampy, zaś grupy nr 9 załącznik nr 1 nie zawiera;

3. art. 14 ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie znakowała symbolem selektywnego zbierania wszystkich wprowadzonych na rynek urządzeń podczas gdy urządzenia, które importowała spółka nie zawierały się w zakresie przepisów ww. ustawy, bowiem były to komponenty będące częścią składową urządzeń lub maszyn;

4. art. 15 ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka jako wprowadzająca sprzęt elektryczny i elektroniczny nie prowadziła publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do sprzętu, który został wprowadzony do obrotu, podczas gdy spółka nie była zobowiązana do ich prowadzenia bowiem sprzęt nie był objęty zakresem ww. ustawy, a dodatkowo obecnie wobec zaprzestania działalności od 2020 r. brak jest podstaw do objęcia jej takim obowiązkiem;

5. art. 17 ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka jako wprowadzająca sprzęt elektryczny i elektroniczny nie opracowała informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, która zawierała by w szczególności wskazanie poszczególnych części składowych oraz materiałów zawartych w sprzęcie, a także umiejscowienia w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych, podczas gdy spółka nie była zobowiązana do opracowywania przedmiotowych informacji, bowiem producent urządzeń załączał do nich takie informacje, tym samym urządzenia podlegające utylizacji były odpowiednio przy sprzedaży opisywane;

6. art. 19 ustawy o zużytym sprzęcie poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku dotyczącego organizowania i finansowania zbierania oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego od użytkowników innych niż gospodarstwa domowe, powstałego ze sprzętu, który został wprowadzony do obrotu, podczas gdy spółka sprzedając urządzenia opisywała odpowiednio sprzęt podlegający utylizacji;

7. art. 20 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku osiągnięcia minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu należących do grupy sprzętu nr 3 i 9, podczas gdy w 2018 r. i 2019 r. załącznik nr 1 do grupy nr 3 zalicza lampy, których Spółka nie wprowadzała do obrotu, zaś sprzętu grupy nr 9 załącznik nr 1 nie zawiera;

8. art. 21 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku osiągnięcia w poszczególnych latach objętych kontrolą określonych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu, podczas gdy Spółka nie była zobowiązana do wypełniania powyższego obowiązku bowiem sprzedawane przez nią urządzenia nie podlegały pod przepisy ww. ustawy;

9. art. 23 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku dotyczącego zawarcia umowy w formie pisemnej z prowadzącym zakład przetwarzania, który prowadzi demontaż oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu, który powstał ze sprzętu należącego do grup sprzętu nr 3 i 9, podczas gdy załącznik nr 1 ww. ustawy do grupy 3 zalicza lampy, których Spółka nie wprowadzała do obrotu, zaś sprzętu grupy nr 9 załącznik nr 1 nie zawiera;

10. art. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku dotyczącego zapewniania odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty przez wprowadzającego produkty w opakowaniach, podczas gdy Spółka nie wypełniała ustawowej definicji wprowadzającego produkty w opakowaniach - art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami, tym samym nie była obowiązana do realizacji przedmiotowego obowiązku;

11. art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku, podczas gdy nie była zobowiązana do realizacji ww. obowiązku bowiem nie podlegała pod przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami na podstawy art. 8 pkt 23 tej ustawy

12. art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez niezasadne przyjęcie, że spółka nie realizowała obowiązku dotyczącego osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku i recyklingu opadów opakowaniowych, podczas gdy Spółka nie wypełniała ustawowej definicji wprowadzającego produkty w opakowaniach - art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami, tym samym nie była obowiązana do realizacji przedmiotowego obowiązku;

13. art. 22 ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała obowiązku dotyczącego prowadzenia ewidencji o masie opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem w latach 2017-2019, podczas gdy Spółka nie wypełniała ustawowej definicji wprowadzającego produkty w opakowaniach - art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami, tym samym nie była obowiązana do realizacji przedmiotowego obowiązku;

14. art. 50 ust. 1 pkt 3 lit a, pkt 6 lit f ustawy o odpadach poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka prowadziła działalność bez wymaganego wpisu do Bazy danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami, podczas gdy spółka nie była podmiotem zobowiązanym do dokonania tego wpisu, z uwagi na urządzenia (będące głownie częściami składowymi innych urządzeń), które sprzedawała nie podlegały pod przepisy ww. ustawy;

15. art. 76 ustawy o odpadach poprzez niezasadne przyjęcie, że Spółka nie realizowała za lata 2017-2019 obowiązku składania rocznych sprawozdań, podczas gdy Spółka nie mogła realizować powyższego obowiązku, któremu nie podlegała, bowiem urządzenia, które sprzedawała nie podlegały pod przepisy ustawy, tym samym jako podmiot nie wypisany do rejestru nie mogła realizować obowiązku składania rocznych sprawozdań.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Ponadto strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu - pismo producenta TR-eIectronic z 26 kwietnia 2021 r., na okoliczność, że sprzęt/komponenty sprzedawane skarżącej Spółce nie są objęte przepisami dyrektywy 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE).

Zdaniem strony skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie ziściły się materialnoprawne przesłanki wynikające z przepisów ustawy o zużytym sprzęcie, ustawy o gospodarce opakowaniami oraz ustawy o odpadach.

Na wstępie podkreślono, że skarżąca Spółka jest spółką w likwidacji, która od 22 lipca 2020 roku zaprzestała wprowadzania sprzętu na rynek, zaś od 2019 roku zaprzestała przyjmowania zamówień od klientów. Tym samym na dzień kontroli nie była i nie jest spółką która wprowadza jakikolwiek towar do obrotu. Skarżąca wyjaśniła w uzasadnieniu, że importowała komponenty z krajów trzecich (głównie z Włoch i Niemiec). Przedmiotowy sprzęt był częściami służącymi do produkcji maszyn i urządzeń EEE, które nie funkcjonują niezależnie po podłączeniu do prądu. Stanowią komponenty, które po zainstalowaniu w urządzeniu końcowym otrzymują dopiero właściwą sobie funkcję. Sprzęt był sprzedawany przez kontrolowaną Spółkę do producentów maszyn i urządzeń elektronicznych, którzy wskazywali, że wymiana części wymaga odpowiedniego przeszkolenia oraz stosownych do tego kwalifikacji, tym samym użytkownicy nie mogli ich wymieniać samodzielnie.

Faktem jest również, że maszyny i urządzenia, w których użyto tych komponentów podlegają w całości utylizacji, a zatem producenci finalnego urządzenia w opisie produktu uwzględniają też komponenty sprzedawane przez kontrolowaną spółkę. Koreluje to z ustawowym zakazem zbierania niekompletnego sprzętu oraz części pochodzących ze zużytego sprzętu przez zbierających zużyty sprzęt. Istotne w zakresie wprowadzania sprzętu na rynek oraz charakteru sprzętu, tj. jego kwalifikacji/warunków jakim powinien odpowiadać, są również przepisy dyrektywy 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE). W ww. dyrektywie wskazano, że części składowe obejmują przedmioty, które po instalacji umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie EEE. Części składowe wypuszczane do obrotu w celu wykorzystania ich do produkcji i/bądź naprawy EEE nie są objęte zakresem stosowania Dyrektywy, chyba że mogą one funkcjonować niezależnie od tych urządzeń EEE.

Zdaniem skarżącej, inspektorzy przeprowadzający kontrolę nie dokonali dokładnej analizy urządzeń jakie skarżąca spółka wprowadzała na rynek, zakładając niejako z góry, że jeśli jest to sprzęt elektryczny bądź elektroniczny to na pewno podlega pod przepisy ustawy o zużytym sprzęcie.

Powołując się na dyrektywę 2012/19/UE oraz niemieckie prawo elektryczne regulujące utylizację sprzętu elektrycznego i energetycznego (w związku z faktem współpracy z kontrahentem z Niemiec) skarżąca spółka przyjęła, że produkowane przez niemiecką firmę produkty nie są urządzeniami w rozumieniu prawa elektrycznego, lecz komponentami i dopiero po podłączeniu/instalację w urządzeniu końcowym uzyskują swoją funkcję, oznacza to, że niemiecka firma nie jest zobowiązana do rejestracji lub oznakowania produktów zgodnie z Dyrektywą. Skarżąca uznała, że również w tym zakresie nie podlega pod przepisy tak dyrektywy jak i ustawy o zużytym sprzęcie. Zarówno bowiem ustawodawstwo niemieckie jak i polskie oparte są na dyrektywie 2012/19/UE i biorąc pod rozwagę unifikację prawa unijnego brak jest podstaw do odmiennej kwalifikacji części składowych podlegających i niepodlegających obowiązkom przewidzianym we wskazanej dyrektywie.

Dokonując analizy przepisów art. 4 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym skarżąca podniosła, że sprzęt, który importowała nie spełnia definicji sprzętu, jako część składowa maszyny lub urządzenia i nie mieści się w zakresie nazw i grup sprzętu wskazanych w załączniku 1 do ww. ustawy. Podkreśliła, że okres, który został poddany kontroli, tj. lata 2017-2019 jest okresem, w którym zachodziły istotne zmiany w przywołanych ustawach. Załącznik nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie zawiera 6 grup. Wskazania, że spółka wprowadzała sprzęt należący do grup nr 3 i 9 nie znajduje podstawy we wskazanym załączniku. Inspektorzy nie dokonali odpowiedniej klasyfikacji sprzętu, który w ich ocenie skarżąca wprowadzała na rynek. Nie rozgraniczyli również sprzętu uwzględniając zmiany przepisów we wskazanych latach oraz treści załącznika nr 1 do ww. ustawy.

Skarżąca podniosła, że realizacja nakazanych obowiązków nie znajduje tak podstaw jak i realnej możliwości wykonania przez skarżącą Spółkę, bowiem skarżąca jest w likwidacji, a od 22 lipca 2020 roku zaprzestała wprowadzania sprzętu na rynek, zaś od 2019 roku zaprzestała przyjmowania zamówień od klientów. Tym samym nie jest podmiotem, który wprowadza sprzęt na rynek. Traktowanie w takiej sytuacji firmy jako podmiotu w pełni funkcjonującego na rynku, zajmującego się sprzedażą sprzętu i podlegającego pod przepisy ustawy nie znajduje żadnych podstaw prawnych.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że załącznik nr 1 do ww. ustawy wskazuje w grupie nr 1 "Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury", który nie ma zastosowania do sprzętu sprzedawanego przez skarżącą spółkę, zaś w grupie nr 5 "Sprzęt małogabarytowy, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm, w szczególności: urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt konsumencki, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, narzędzia elektryczne i elektroniczne, zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy, wyroby medyczne, przyrządy stosowane do monitorowania i kontroli, automaty wydające, sprzęt do wytwarzania prądów elektrycznych. Niniejsza grupa nie obejmuje sprzętu ujętego w grupach sprzętu nr 1-3 i 6", który również nie ma zastosowania do sprzętu sprzedawanego przez skarżącą Spółkę - przedmiotowe grupy podano w punkcie 7 zarządzenia pokontrolnego pomimo, iż w ad. 7 zarządzenia brak ich wskazania.

Następnie powołując się na art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami skarżąca podniosła, że nie była i nie jest podmiotem wprowadzającym produkty w opakowaniach, tym samym obowiązki jakie ciążą na takich podmiotach jej nie dotyczą. Co więcej, zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą, a stanowiącym załącznik nr 3 do protokołu kontroli, Spółka podała, że masa wprowadzonych opakowań w 2018 r. nie przekroczyła 1 Mg, tym samym nie przekroczyła limitu, który kwalifikowałby ją do rejestracji i realizacji obowiązków wynikających z przepisów ww. ustawy. Z uwagi na powyższe skarżąca nie była podmiotem zobowiązanym do złożenia wniosku o wpis do Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami. Zdaniem skarżącej, urządzenia (będące głownie częściami składowymi innych urządzeń), które sprzedawała nie podlegały pod przepisy ww. ustawy, tym samym jako podmiot nie wpisany do rejestru nie składała rocznych sprawozdań w tym zakresie.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że nałożone na nią zarządzeniem pokontrolnym zobowiązania zostały sformułowane przez organ w sposób bardzo ogólny, a w konsekwencji utrudniający ustalenie jaki sprzęt podlega wskazanym w zarządzeniu obowiązkom. W zarządzeniu pokontrolnym organ nie uzasadnił przesłanek jakimi kierował się nakładając obowiązki. Niewystarczające jest w tym względzie powołanie się przez organ na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach 22 czerwca - 15 lipca 2021 r., gdyż zarządzenie pokontrolne stanowi samodzielny akt administracyjny i to z jego treści wprost powinny wynikać nałożone przez organ w związku z naruszeniami określone zobowiązania, bowiem protokół kontroli nie stanowił załącznika do powyższego zarządzenia pokontrolnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ustalenia kontroli odnosiły się do grup sprzętu nr 3 i 9 wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy o zużytym sprzęcie, która to lista obowiązywała do 31 grudnia 2017 r. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów sprzęt wprowadzony przez Spółkę należy zakwalifikować zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. ustawy do grupy 5 sprzętu jako - sprzęt małogabarytowy, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm, w szczególności: urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt konsumencki, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, narzędzia elektryczne i elektroniczne, zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy, wyroby medyczne, przyrządy stosowane do monitorowania i kontroli, automaty wydające, sprzęt do wytwarzania prądów elektrycznych. Niniejsza grupa nie obejmuje sprzętu ujętego w grupach sprzętu nr 1-3 i 6.

Ponadto organ stwierdził, że ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nie rozgranicza urządzeń na komponenty będące częścią składową urządzeń, a samymi urządzeniami. Wobec powyższego nieprawdziwym jest zatem twierdzenie spółki jakoby nie wprowadzała ona sprzętu na rynek i nie musiała wypełniać obowiązków zawartych w art. 14, 15, 17, 19, 20, 21 i 23 ustawy o zużytym sprzęcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na aprobatę.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 127) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli było w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z 2 września 2021 r. wydane na skutek przeprowadzonej w dniach 22 czerwca - 15 lipca 2021 r. w firmie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca lub Spółka) celem sprawdzenia przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz przepisów o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi rozważenia wymagało, czy mieści się ona w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, iż uznanie właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących zarządzeń pokontrolnych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi pogląd utrwalony, nie budzący obecnie wątpliwości. Zgodnie z tym poglądem wydane przez organ zarządzenie pokontrolne podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie nie ma bowiem podstaw do uznania, iż zarządzenia pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tj. Dz.U. z 2020, poz. 995 ze zm.) różnią się w tym zakresie od pozostałych form możliwych działań inspektora ochrony środowiska (decyzji administracyjnej czy wszczęcia postępowania egzekucyjnego) i nie wpływają na prawa i obowiązki kontrolowanego, skoro niepoinformowanie o zakresie wykonania zarządzeń, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o wykonaniu zarządzeń, zagrożone jest odpowiedzialnością karną. Jeśli zatem przepisy powoływanej ustawy uprawniają wskazane w nich organy do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonywanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tego zarządzenia do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie adresata jakiegoś obowiązku, a więc będące działaniem władczym, podlega zaskarżeniu do sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08; postanowienie NSA z 4 lipca 2008 r., II OSK 972/08; postanowienie NSA z 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08; postanowienie NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 107/08).

Dokonując natomiast merytorycznej oceny zaskarżonego aktu wskazać należy, iż stanowił on akt co najmniej przedwczesny, z którego treści nie można wyprowadzić wniosku, iż organ wszechstronnie rozpoznał sprawę i należycie ocenił ujawniony w trakcie kontroli stan faktyczny. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż skoro zarządzenia pokontrolne nie przybierają formy decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie ma do nich zastosowania przepis art. 107 § 3 k.p.a. regulujący wymogi odnoszące się do obligatoryjnych elementów decyzji, w tym jej faktycznego i prawnego uzasadnienia. Nie oznacza to jednak, iż ustalenia wskazane w uzasadnieniu zarządzeń oraz w protokole pokontrolnym nie muszą być jednoznacznie i klarownie, w sposób nie budzący wątpliwości ujęte i być poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w szczególności poprzez zebranie pełnego materiału dowodowego. To one wskazują bowiem na zaistnienie naruszeń prawa kwestionowanych przez skarżącego i to od ich prawidłowości zależy poprawność nałożonych w osnowie zarządzeń pokontrolnych obowiązków.

Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest władczym aktem organu administracji publicznej, odrębnym od decyzji administracyjnej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Zarządzenie pokontrolne jest wydawane w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia prawa.

Istotą kontroli jest natomiast po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zasięgu i przyczyn rozbieżności, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, a czasem i wynikających stąd dyspozycji, podmiotowi kontrolowanemu lub też jego jednostce nadrzędnej.

Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka (podmiot) podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 20 maja 2009 r., II SA/Sz 303/08; wyrok WSA w Opolu z 25 marca 2008 r., II SA/Op 5/08).

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, co odnosi się zarówno do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego. Pogląd taki jest już utrwalony w orzecznictwie (np. w wyrokach NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r. II OSK 723/12; z 28 maja 2013 r., II OSK 262/12 – CBOSA). Takie zakreślenie zakresu kontroli sądu administracyjnego co do zarządzeń pokontrolnych nie narusza praw podmiotu kontrolowanego. Otóż zachowuje on prawo do pełnej kontroli legalności ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli w związku z wydaniem w oparciu o ten protokół decyzji nakładających na kontrolowanego określone obowiązku lub pozbawiających go określonych uprawień (por. np. wyrok NSA z 6 maja 2014 r., II OSK 2893/12, CBOSA). Podobnie sąd powszechny rozpoznając wnioski o ukaranie oparte na ustaleniach poczynionych w protokole kontroli nie jest związany tymi ustaleniami, jak i tym bardziej zarządzeniem pokontrolnym (zob. też art. 8 k.p.k. w zw. z art. 8 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).

Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska bada zatem przede wszystkim, czy treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli, a także czy znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W postępowaniu tym sąd nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 205/17).

Przechodząc do rozważenia zarzutów kontroli odnoszących się do okresu funkcjonowania spółki w likwidacji i kontroli działalności za lata 2017-2020 należy podnieść, że ani przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska ani przepisy ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 162) nie zabraniają dokonania kontroli odnośnie spółki w likwidacji, jak również nie zabraniają kontroli co takiego zakresu czasowego jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wejście spółki w fazę likwidacji nie powoduje utraty osobowości prawnej "rozwiązywanej" spółki (art. 274 § 3 kodeksu spółek handlowych). Organ wykonawczy, zarząd, zostaje zastąpiony przez likwidatorów, likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki (art. 282 § 1 kodeks spółek handlowych). Likwidacja jest ukończona wówczas, gdy w majątku spółki nie ma już żadnych składników majątkowych i okoliczność ta została stwierdzona sprawozdaniem likwidacyjnym. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby utrzymywanie na rynku "martwego" podmiotu gospodarczego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2007 r., II CSK 240/07). Tymczasem z informacji zawartych w KRS dla skarżącej spółki (KRS nr 0000169516) wynika, że likwidacji tej spółki (otwartej uchwałą z 10 marca 2021 r.) do dnia wyrokowania jeszcze nie zakończono i spółka nadal zachowuje osobowość prawną. Z tego względu argumenty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Przechodząc do dalszej części rozważań odnośnie do zarzutu o kwalifikacji prawnej towarów wprowadzanych przez skarżącą do obrotu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 pkt 13 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1893) [dalej: ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym] przez sprzęt rozumie się urządzenie, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz urządzenie mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, które są zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego.

Zatem jeżeli funkcjonowanie danego urządzenia uzależnione jest od dopływu prądu lub służy ono do przesyłu prądu w określonym zakresie to właśnie spełnia ustawową definicję sprzętu. Taka wykładnia ustawy krajowej nie przeczy wykładni pojęcia "EEE" na gruncie dyrektywy 2012/19/UE. Wszak z art. 3 ust 1 lit. a tej dyrektywy nie wynika nic innego jak to, że "sprzęt elektryczny i elektroniczny" lub "EEE" oznacza sprzęt, którego prawidłowe działanie uzależnione jest od dopływu prądu elektrycznego lub obecności pól elektromagnetycznych, oraz sprzęt służący do wytwarzania, przesyłu oraz pomiaru prądu i pól elektromagnetycznych i zaprojektowany do użycia przy napięciu nieprzekraczającym 1 000 woltów dla prądu przemiennego i 1 500 woltów dla prądu stałego.

Inaczej rzecz ujmując: nie jest istotne czy urządzenia (towary) sprowadzone przez skarżącą spółkę są częściami składowymi czy samodzielnymi urządzeniami tak długo jak spełniają co najmniej jedną z poniższych przesłanek:

1. ich funkcjonowanie jest uzależnione od dopływu prądu lub obecności pól elektromagnetycznych;

2. służą określonym w dyrektywie (lub ustawie – albowiem te definicje są tożsame) celom (czyli do wytwarzaniu, przesyłu oraz pomiaru) w określonym zakresie napięcia.

W tym sporze należy zatem przyznać rację organowi. Zgodzić się bowiem należy, iż analizowane przepisy nie rozróżniają, nie rozgraniczają sprzętu na części składowe i urządzenia samodzielne. Przyjęto bowiem w tym zakresie kryteria funkcjonalne (sposób zasilania lub cel użycia).

Niemniej jednak tylko do tego momentu Sąd przychyla się do stanowiska organu. W dalszej części Sąd stwierdza, że organ nie podołał wykazaniu jakie w istocie sprzęty zostały sprowadzone przez skarżącą Spółkę. Przeprowadzona kontrola i postępowanie dowodowe dotknięte są znaczącymi niedostatkami, bowiem organ podjął się kwalifikacji prawnej urządzeń na podstawie obcojęzycznych zwrotów bądź tylko symboli zawartych w fakturach. Nie jest dla Sądu zatem jasne w jaki sposób organ ustalił co było przedmiotem obrotu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 672 ze zm.) wynika, iż na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, co oznacza, że dozwolone jest dopuszczenie dowodu obcojęzycznego, ale niezbędne jest jego przetłumaczenie na język polski, aby w oparciu o niego móc ustalać w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy.

Ponadto skarżąca spółka zasadnie zarzuciła organowi posłużenie się nieobowiązującymi w dacie orzekania przez organ przepisami odnoszącymi się do kwalifikacji sprzętu. Sam organ w odpowiedzi na skargę przyznał, że "ustalenia kontroli odnosiły się do grup sprzętu nr 3 i 9 wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tj. Dz.U. z 2020 poz. 1893), która to lista obowiązywała do 31 grudnia 2017 r. w myśl aktualnie obowiązujących przepisów sprzęt wprowadzony przez A Sp. z o. o. należy zakwalifikować zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. ustawy do grupy 5 sprzętu jako - sprzęt małogabarytowy, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm, w szczególności: urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt konsumencki, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, narzędzia elektryczne i elektroniczne, zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy, wyroby medyczne, przyrządy stosowane do monitorowania i kontroli, automaty wydające, sprzęt do wytwarzania prądów elektrycznych. Niniejsza grupa nie obejmuje sprzętu ujętego w grupach sprzętu nr 1-3 i 6."

Nie ulega wątpliwości, że od prawidłowej kwalifikacji sprzętu sprowadzonego przez Spółkę w latach 2017-2020 zależą dalsze konsekwencje, zatem jest to podstawowa przesłanka, której organ nie ustalił precyzyjnie i zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Rzeczą organu będzie zatem prześledzenie zmian przepisów obowiązujących w okresie objętym kontrolą, w tym też ewentualnych przepisów przejściowych, celem ustalenia prawidłowej kwalifikacji prawnej sprzętu w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tj. Dz.U . z 2020, poz. 1114 ze zm.) [dalej: ustawa o gospodarce opakowaniami] przyznać należy, że organ pominął milczeniem oświadczenie upoważnionego pracownika spółki (stanowiącego załącznik nr 3 do protokołu kontroli), że w 2018 r. spółka wprowadziła na terytorium RP opakowania o masie nieprzekraczającej 1 Mg. Dodatkowo zaakcentowania wymaga, iż organ orzekał w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bowiem zabrakło informacji w tym zakresie za pozostałe lata objęte kontrolą. Z powyższego wynika, że organ nie rozważył czy w sprawie zastosowanie ma wyjątek z art. 6 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.) [dalej: ustawa o odpadach] (a trzeba pamiętać, że skarżąca spółka to mikroprzedsiębiorca, więc jest uprawniona do pomocy de mininis), który stanowi, że określonych przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg.

Niezależnie od powyższych uwag należy przychylić się do stanowiska skarżącej Spółki, że w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym organ nie wskazał przesłanek jakimi się kierował. Choć bowiem, jak wskazano wcześniej, nie mamy w przypadku zarządzenia pokontrolnego do czynienia z klasyczną decyzją administracyjną, to nie zwalnia to organu całkowicie z obowiązków uzasadnienia, wyjaśnienia swojego rozstrzygnięcia zawartego w zarządzeniu pokontrolnym, tym bardziej, że nakładało ono na Skarżącą określone obowiązki, sankcjonowane odpowiedzialnością karną.

Brak wskazania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy może być także poczytywany jako naruszenie art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2020 r., II SA/Po 1038/19).

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż na obecnym etapie przedwczesne będzie ich rozważanie, skoro podstawowe kwestie w niniejszym postępowaniu jeszcze nie zostały przez organ ustalone.

W konsekwencji wskazanych wyżej wątpliwości i niejasności, zdaniem Sądu, organ winien jeszcze raz, dogłębnie ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, mając na uwadze, że nałożenie na stronę wynikających obowiązków ustawowych wynikać musi z jednoznacznie ustalonego w trakcie kontroli stanu faktycznego i jego odzwierciedlenia w przepisach prawa, nie może zaś opierać się na domysłach co do stanu faktycznego bądź wybiórczego stosowania prawa materialnego.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt 2 wyroku) zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, w szczególności uzupełnić postępowanie wyjaśniające o brakujący materiał dowodowy, w tym również zapewnić tłumaczenie stosownych dokumentów na język polski, a następnie zastosować adekwatne przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto organ winien w sposób przekonujący, z zachowaniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyjaśnić motywy swojego rozstrzygnięcia.

dc