Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2662/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1  pkt 2,  art. 7, 77  par. 1, 80, 107  par. 3, 76a, 16  par. 1, 76 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 135, 152 i 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., wydaną na skutek wniosku A. K., stwierdził nieważność decyzji [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., nr [...], którą przejęto na własność Skarbu Państwa parcelę leśną o powierzchni [...]ha położoną w [...].

Skarb Państwa – PGL Nadleśnictwo [...] pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że wydając zaskarżoną decyzję nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, w tym ustaleń, że dawne parcele [...] wchodzą w skład obecnej działki ewidencyjnej [...]. Ponadto rozpatrując ponownie sprawę organ powinien wyjaśnić, dlaczego decyzja [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. została doręczona tylko D. J., gdy chodzi tu o nieruchomość należącą do T. D.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). W myśl powołanego przepisu "Nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się nadal we władaniu Państwa...". Przejęcie nieruchomości na podstawie art. 9 następowało bez względu na obszar i bez odszkodowania, a przesłanką decydującą był fakt, że do dnia wejścia w życie ustawy nieruchomość leśna była we władaniu Państwa i nadal w tym władaniu pozostawała. Pod pojęciem władania (gospodarowania) należy w szczególności rozumieć przeprowadzenie w lesie czynności gospodarczych takich jak: zalesianie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich pozyskiwanie.

Na postawie akt ustalono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Zarządu LP w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. nie określono, jakie czynności gospodarcze zaświadczające o władaniu Państwa zostały wykonane przez Lasy Państwowe na spornej działce. Ponadto po ponownej wnikliwej analizie akt sprawy stwierdzono, że obecna działka ewidencyjna [...], która swoim zasięgiem obejmuje dawne parcele [...], w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. była położna w granicach Nadleśnictwa [...]. Po likwidacji tego Nadleśnictwa działka znalazła się na obszarze Nadleśnictwa [...] należącego do [...] Dyrekcji Lasów Państwowych w [...]. Do Nadleśnictwa [...] należącego do [...] Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] grunt ten został przyłączony w [...] r., a od [...] r. figuruje w planie urządzania lasu oraz na mapie Nadleśnictwa [...].

Następnie ustalono, że w okresie od 1958 r. do 1961 r., czyli w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz w dniu wydania decyzji Okręgowego Zarządu LP w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., działka [...] obejmująca dawne parcele [...] nie znajdowała się na mapie z planu urządzania lasu. Poza tym wśród akt zgromadzonych podczas poprzednio prowadzonego postępowania jak i w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie odnaleziono żadnych dokumentów potwierdzających wykonanie czynności gospodarczych zaświadczających o władaniu Państwa przedmiotową parcelą leśną tj. zalesianie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich pozyskiwanie. Takich dokumentów nie posiadają w swoich archiwach zarówno Nadleśnictwo [...], Nadleśnictwo [...], jak i [...] Dyrekcja Lasów Państwowych w [...] oraz [...] Dyrekcja Lasów Państwowych w [...], która swoje akta archiwalne przekazała do Archiwum Państwowego w [...]. Nie powiodła się również próba odszukania tych akt w Archiwum Państwowym w [...].

Ze względu na brak stosownych dokumentów zaświadczających wykonanie przez Nadleśnictwo [...] czynności gospodarczych na spornej parceli leśnej przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 5 kwietnia 1958 r. oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ prowadzący postępowanie postanowił dopuścić, zgodnie z obowiązującymi przepisami, inne dowody jak np. zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny, dowody rzeczowe (rachunki, listy płac itp.). Poszukiwania takich dowodów również nie przyniosły rezultatów. Zatem należy stwierdzić, że brak jest dowodów potwierdzających wykonanie na przedmiotowej działce leśnej przez Lasy Państwowe czynności gospodarczych zaświadczających o władaniu Państwa przedmiotową parcelą leśną.

Na uwagę zasługuje fakt, że w okresie od 1958 r. do 1961 r., czyli w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz w dniu wydania decyzji [...] Zarządu LP w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., działka [...] obejmująca dawne parcele [...] nie znajdowała się na mapie z planu urządzania lasu.

Skoro przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego jest władanie przez Państwo przejmowaną nieruchomością w określonym czasie, to przed rozstrzygnięciem kwestii, czy decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, konieczne jest wyjaśnienie, wobec braku ustawowej definicji, co należy rozumieć pod pojęciem "władania". W orzecznictwie podkreśla się, że użyty w art. 9 ust. 1 ustawy zwrot "objęte we władanie" pozwala sądzić, że mamy do czynienia z władaniem o charakterze władania (posiadania) samoistnego, o którym mowa w art. 336 k.c. Posiadanie w nauce prawa jest określone jako stan faktyczny, na który składają się dwa elementy, tj. faktyczna władza i wola wykonywania tego władztwa dla siebie. Władanie lasem może się zatem wyrażać w czynnościach, które w ramach prowadzonej gospodarki leśnej zazwyczaj wykonuje właściciel lasu, takich jak pozyskiwanie drewna, wykonywanie cięć pielęgnacyjnych, dokonywanie zalesień i odnowień oraz planowanie gospodarki leśnej wyrażającej się w sporządzaniu planów urządzenia lasu.

Wobec braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykonanie na przedmiotowej nieruchomości czynności gospodarczych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r. oraz w dacie wydania decyzji [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., nie można potwierdzić, że Lasy Państwowe władały przedmiotową działką w tym czasie.

Ponadto celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest rozstrzygnięcie sprawy, lecz zbadanie, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych w wyniku kontroli sądowej postępowań nieważnościowych dotyczących stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie art. 9 ustawy podkreśla się, że organ prowadzący takie postępowanie nie jest uprawniony do badania, czy przesłanki do jego stosowania w istocie miały miejsce, lecz powinien zbadać, czy organ wydający zaskarżoną decyzję ustalił, iż przesłanki te zachodziły. Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem ponowne badanie przesłanek wydania decyzji, lecz wyjaśnienie, czy organ ją wydający ustalił fakty uzasadniające stosowanie danej normy i wskazał je w uzasadnieniu, a jeżeli tego nie uczynił, to czy w aktach sprawy administracyjnej są jakiekolwiek dowody świadczące o tym, że postępowanie wyjaśniające jednak przeprowadzono. Innymi słowy zakres postępowania wyjaśniającego w postępowaniu nieważnościowym jest inny niż w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym k.p.a. Organ nadzoru nie prowadzi bowiem nowego postępowania dowodowego, lecz dokonuje oceny ważności zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w momencie zakończenia sprawy (wyrok NSA z 16 października 2008 r., II OSK 1217/07).

W przedmiotowej sprawie Minister Środowiska słusznie stwierdził, że decyzja [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. rażąco naruszyła prawo i zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdził jej nieważność.

W odpowiedzi na argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wyjaśnił, że analiza akt załączonych do pisma Dyrektora [...] Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. potwierdziła, że obecna działka ewidencyjna [...] swoim zasięgiem obejmuje dawne parcele [...]. Na podstawie postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r. [...] ustalono, że D. J. była właścicielem spornej nieruchomości od dnia [...] listopada 1929 r.

Skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że w trybie ponownego rozpatrywania sprawy [...] Dyrekcja Lasów Państwowych w [...] przedłożyła, przy piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r., szereg nowych dokumentów. Szczególnie istotna jest mapa przeglądowa Nadleśnictwa [...] według stanu na dzień [...] października 1977 r. wraz z kserokopią Planu Urządzania Lasu, które to dokumenty pozwalają określić wiek drzewostanu, a wiec także datę ich zalesienia bądź odnowienia – a tym samym potwierdzają fakt wykonania czynności gospodarczych przez Nadleśnictwo.

Minister Środowiska stwierdzając nieważność decyzji [...]ZLP z dnia [...] stycznia 1961 r. wskazał na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z treści decyzji Ministra Środowiska wynika, że chodzi tu o rażące naruszenie prawa, które w tym przypadku polega na tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, iż na przedmiotowej nieruchomości realizowane były czynności gospodarcze przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

W tej sprawie A. K. i R. P. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji [...]ZLP z dnia [...] stycznia 1961 r. nie przedłożyły żadnych dowodów na tą okoliczność. Strona tej decyzji – D. J., której tę decyzję doręczono na początku 1961 r., nie odwoływała się od niej. Nie kwestionowała więc faktu, że nieruchomością będącą przedmiotem sporu nie włada. Składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie ponad 50 lat należało liczyć się z tym, iż ustalenie stanu fatycznego sprawy będzie trudne.

Zdaniem skarżącego Nadleśnictwa [...] celowe byłoby powołanie biegłego z zakresu leśnictwa, który m.in. na podstawie mapy przeglądowej Nadleśnictwa [...] z dnia [...] października 1977 r. oraz Planu Urządzenia Lasu ustaliłby, kiedy i przez kogo został posadzony las na poszczególnych fragmentach spornej nieruchomości. Zdaniem Nadleśnictwa [...] wiek przynajmniej niektórych drzewostanów przemawia za tym, iż zalesienie zostało zrealizowane przez Lasy Państwowe i miało one miejsce przez dniem 5 kwietnia 1958 r. Celowe jest także przeanalizowanie akt sprawy zakończonej decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1974 r. W aktach tych zapewne są oświadczenia D. J., co do nieruchomości będącej jej własnością, a więc mogą się one odnosić także i do tej spornej nieruchomości. Niezbędne jest także przeprowadzenie badania dokumentów geodezyjnych znajdujących się w zasobach Powiatu [...] a także badania ksiąg wieczystych dotyczących dawnej własności D. J.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie i to nie tylko z powodu zarzutów w niej podniesionych (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Minister Środowiska jako organ nadzoru popełnił bowiem szereg uchybień, głównie w sferze proceduralnej, aczkolwiek nie tylko, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2013 r., stwierdzającą nieważność decyzji [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...]stycznia 1961 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa parceli leśnej o powierzchni [...] ha, położonej w [...], stanowiącej część ówczesnych działek nr [...]. Wszczęcie postępowania nieważnościowego nastąpiło na wniosek A. K., spadkobierczyni D. J.

W ocenie Ministra Środowiska w kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z dnia [...] stycznia 1961 r. rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) polegało na tym, że nie wykazano, jakie czynności gospodarcze świadczące o władaniu Państwa zostały wykonane przez Lasy Państwowe na spornej działce o obecnym numerze [...], która swoim zasięgiem, zdaniem organu, obejmuje dawne parcele o numerach [...]. Z podstawy prawnej przejęcia – art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) – wynika zaś, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się nadal we władaniu Państwa. Istotne jest więc władanie na dzień wejścia w życie ustawy i na dzień wydawania decyzji, przy czym pod pojęciem władania należy w szczególności rozumieć przeprowadzenie w lesie czynności gospodarczych takich jak: zalesianie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich pozyskiwanie.

Ponadto, odpowiadając na argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wyjaśnił, że analiza akt załączonych do pisma Dyrektora [...] Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. potwierdziła, że obecna działka ewidencyjna [...] swoim zasięgiem obejmuje dawne parcele [...], a także, że na podstawie postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r. [...] ustalono, że D. J. była właścicielem spornej nieruchomości od dnia [...] listopada 1929 r.

W ocenie sądu żadne z tych ostatnich twierdzeń nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia w materiale dowodowym (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ani udokumentowania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), które powinno odzwierciedlać racje decyzyjne, w tym dowody, na których oparto ustalenia, w związku z czym sąd uznaje, że organ uchybił powołanym przepisom k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyjść jednak należy od tego, że samej decyzji z dnia [...] stycznia 1961 r. będącej przedmiotem postępowania nadzorczego, ani akt postępowania zakończonego tą decyzją, organ nadzoru nie odnalazł. Do wniosku o stwierdzenie nieważności została dołączona jedynie kopia decyzji z [...] stycznia 1961 r. Organ nie ustalił jednak, z jakiego źródła pochodzi kopia decyzji, którą załączyła strona – czy z akt odtwarzanej w 1985 r. księgi wieczystej, czy też strona wnioskująca dysponuje oryginałem decyzji, której kopię załączyła. Tego organ w ogóle nie wyjaśnił. Nie rozwiał więc wątpliwości, czy przedmiot postępowania nadzorczego w ogóle istnieje, skoro mamy do czynienia jedynie z kopią, której autentyczności nic nie potwierdza (zob. art. 76a k.p.a.). Jest to zatem pierwsze uchybienie świadczące o tym, że organ nie wyjaśnił dostatecznie sprawy w warstwie dokumentów, na jakich się oparł, jak wymaga tego art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76a k.p.a.

Ponadto organ uznał, że znajdujące się w aktach postanowienie Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r. jest dowodem na to, że D. J. była właścicielem spornej nieruchomości od dnia [...] listopada 1929 r. Postanowienie to również zostało załączone przez stronę jedynie w kopii, a więc nie może być dowodem na żadną okoliczność, jak wyjaśniano to już wyżej (art. 76a k.p.a.). Organ nadzoru nie wystąpił przy tym do właściwego sądu lub archiwum o nadesłanie postanowienia zgodnego z oryginałem lub też o inne odpisy z odpowiednich dokumentów z akt księgi wieczystej, które mogłyby świadczyć o podstawie wpisu własności Skarbu Państwa, a wcześniej D. J. Jak wynika z kopii postanowienia PBN z [...] kwietnia 1985 r. D. J. nabyła [...] listopada 1929 r. działki o numerach: [...] o powierzchni [...] ha. Żadna z tych działek nie odpowiada numeracji parceli, o jakich mowa w decyzji z [...] stycznia 1961 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nadzorczej w żaden sposób nie wynika, jak organ nadzoru doszedł do tego, że działki, o jakich mowa w postanowieniu PBN w [...] z [...] kwietnia 1985 r., mieszczą w sobie nieruchomość składającą się z parcel o numerach [...], o jakich mowa w decyzji z [...] stycznia 1961 r. Dalej również nie wiadomo, jakie konkretnie wpisy (w jakich pozycjach) z załączonych w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wykazu zmian gruntowych, miałyby świadczyć o tym, że dawne parcele nr [...] odpowiadają obecnej działce nr [...]. Organ ogólnie powołał się na dowody z załączonych przy piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. dokumentów stwierdzając, że z tego wynika tytuł własności D. J., bez szczegółowego uzasadnienia takiego stanowiska w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie sądu analiza treści pisma Dyrektora [...] Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. i załączonych do niego dokumentów oraz akt ksiąg wieczystych, o jakich mowa w postanowieniu PBN w [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r., powinna być przedmiotem opinii biegłego na okoliczność tego, jakim geodezyjnym zmianom podlegały parcele nr [...] oraz czyją własność przed dniem [...] stycznia 1961 r. stanowiły, a także jakie działki odpowiadają im obecnie i jaki jest ich stan prawny. Dotychczasowe ustalenia organu nadzoru w tym zakresie są bowiem nader wątpliwe, dokonane z naruszeniem art. 80 k.p.a., oraz oparte na materiałach, które nie mogą stanowić dowodu w sprawie (o czym była mowa wyżej). Nie pozwalają więc nawet na bezsprzeczne ustalenie interesu prawnego wnioskodawców do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., przy czym najpierw należy ponad wszelką wątpliwość ustalić (nie w oparciu o kopię dokumentu), że taka decyzja została w ogóle wydana. Organ nadzoru rozważy przy tym, jak rozłożyć ciężar dowodu na okoliczność wykazania interesu prawnego we wszczęciu postępowania nadzorczego w tej sprawie.

Na błędnym założeniu oparta jest też ocena Ministra odnośnie do wykazania braku władztwa państwowego, o jakim mowa w art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego – jako przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Co do zasady rację ma Minister twierdząc, że jako organ nadzoru obowiązany jest ustalić, czy organ wydający kontrolowaną w trybie nieważnościowym decyzję ustalił fakty uzasadniające stosowanie normy z art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. i wskazał je w uzasadnieniu, a jeżeli tego nie uczynił, to czy w aktach sprawy administracyjnej są jakiekolwiek dowody świadczące o tym, że postępowanie wyjaśniające jednak przeprowadzono. Jednakże w sytuacji, gdy organ nadzoru nie odnalazł akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 1961 r. i opiera się wyłącznie na treści samej decyzji (która wymaga jeszcze potwierdzenia, o czym była mowa wyżej), to nie może pominąć, że decyzja jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako ostateczna korzysta z domniemania legalności (art. 16 § 1 k.p.a.). Jeśli z jej treści wynika, że upaństwowiona nieruchomość znajdowała się we władaniu państwowego gospodarstwa leśnego (Nadleśnictwa [...]) od dnia [...] czerwca 1948 r. i była we władaniu tegoż Nadleśnictwa również w dniu [...] kwietnia 1958 r., to – wobec braku akt postępowania, które mogłyby posłużyć do weryfikacji ustaleń organu dokonanych w postępowaniu "zwykłym" – zaprzeczenie tego, co wynika z treści decyzji jako dokumentu urzędowego, może się odbyć tylko w trybie art. 76 § 3 k.p.a., poprzez przeprowadzenie dowodów przeciwko treści kwestionowanej decyzji. Jeśli takich dowodów nie przeprowadzono, to nie można uznać rażącego naruszenia prawa tylko dlatego, że obecnie dowodów na władztwo publiczne organ nadzoru nie był w stanie zgromadzić lub potwierdzić. Taki punkt widzenia organu nadzoru narusza art. 76 § 1 i 3 w zw. z art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec powyższego organ nadzoru ponownie przeprowadzi postępowanie w tej sprawie stosując się do wskazań sądu zamieszczonych wyżej. Przy ocenie samego władztwa państwowego w relewantnych dla sprawy okresach przydatne może być przeprowadzenie dowodu powoływanego w skardze z opinii biegłego, na okoliczność wieku części drzew na spornej nieruchomości, który mógłby świadczyć o dacie zalesiania i podmiocie, który tego dokonywał.

Mając na uwadze okoliczności przedstawione w rozważaniach sądu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.