Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3418/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.7, art. 155
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 243
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 67a § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 15 ust. 1, art. 167
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi Gminy J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014r., nr. [...], Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2014r., nr. [...], odmawiającą Gminie J. ( dalej Gmina lub skarżąca) zmiany terminów spłaty rozłożonej na raty decyzją Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. pozostałej do zapłaty w wysokości 1 372 000 zł (jeden milion trzysta siedemdziesiąt dwa tysiące złotych) nienależnie otrzymanej za lata 2007 - 2010 części oświatowej subwencji ogólnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], Minister Finansów, pozostałą do zapłaty kwotę zobowiązania z tytułu zwrotu nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007-2010 w wysokości 1.550 018,00 zł rozłożył na 24 miesięczne raty - w tym 23 równe raty w wysokości 64 500,00 zł i ostatnią ratę w wysokości 66 518,00 zł - płatne do 20 dnia każdego kolejnego miesiąca, począwszy od lipca 2013 r.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r., Gmina zwróciła się z prośbą o zmianę harmonogramu płatności rat zobowiązania z tytułu niesłusznie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007 - 2010 i zastosowanie ulgi według przedstawionego sposobu:

rata nr 1 w wysokości 17 018 zł płatna do 31 marca 2014 r.,

raty nr od 2 do 10 (9 rat) w wysokości 16 000 zł płatne od kwietnia do grudnia 2014 r.,

raty nr od 11 do 22 (12 rat) w wysokości 30 000 zł płatne od stycznia do grudnia 2015 r.,

raty nr od 23 do 34 (12 rat) w wysokości 45 000 zł płatne od stycznia do grudnia 2016 r.,

raty nr od 35 do 42 (8 rat) w wysokości 45 000 zł płatne od stycznia do sierpnia 2017 r.

Gmina dokonała wpłat części zobowiązania (łącznie 49 018 zł), do zapłaty pozostało 1 372 000 zł. Wniosek został uzasadniony trudną sytuacja finansową jednostki samorządu terytorialnego, opisaną w pismach do organu z dnia [...] maja 2012r. i [...] września 2012r., a także pojawieniem się nagłych i nieprzewidzianych wydatków wynikających z wyroku sądu apelacyjnego zobowiązującego ją do uregulowania wobec wykonawcy sieci wodociągowej zobowiązania z 2011 r. w wysokości 323 000 zł. Gmina wskazała, iż równocześnie przed sądem toczy się podobna sprawa z tym samym wykonawcą, w której wartość przedmiotu sporu przekracza 300 000 zł. Wskazała, że wprowadziła ograniczenie wydatków i restrukturyzację zadłużenia ale zaplanowana przez nią w budżecie na 2014r. kwota 774 000zł do spłaty omawianego zobowiązania jest nierealna.

Minister Finansów zwrócił się do Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. o stanowisko w sprawie sytuacji finansowej Gminy.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r. Regionalna Izba Obrachunkowa we W. wskazała, iż z wieloletniej prognozy finansowej Gminy J. wynika widoczne dla bieżącego roku budżetowego korzystne ukształtowanie się relacji (różnicy pomiędzy relacją faktyczną a dopuszczalną) - nie upoważniające do szacowania kwot zobowiązań dłużnych, jakie obecnie może zaciągnąć Gmina i na jakie lata może zaplanować ich spłatę, bowiem o przyszłym kształtowaniu się relacji, właściwej dla lat w których dokonywana będzie spłata, zdecyduje realizacja budżetu w roku bieżącym i kolejnych latach.

Dokonując analizy sprawozdania z wykonania budżetu Gminy za 2013r. oraz danych po I kwartale 2014r. o planowanym budżecie Gminy na rok 2014 Minister Finansów ustalił, że w 2013 r. skarżąca osiągnęła dochody ogółem w wysokości 15. 345 769,08 zł, z tego dochody własne wyniosły 6. 391499,24 zł. Na 2014 r. zaplanowała dochody ogółem w wysokości 14. 883 415,00 zł, co stanowiło 97,0% dochodów wykonanych w 2013 r. Dochody własne zaplanowane w 2014 r. stanowią kwotę 6 651 569,00 zł i zostały zrealizowane po I kwartale 2014 r. w 22,3% planu.

Udział nienależnej kwoty subwencji oświatowej w planowanych na 2014 r. dochodach ogółem wynosi 9,22%, a w dochodach własnych 20,63%.

Istotnym źródłem dochodów Gminy J. jest subwencja ogólna, zaplanowana na 2014 r. w kwocie 4. 005 529,00 zł, co stanowi 26,9% planowanych na 2014 r. dochodów ogółem.

W 2013 r. Gmina zrealizowała wydatki w kwocie 14 744 269,75 zł, w tym wydatki majątkowe 4 322 781,88 zł, stanowiące 29,3% wydatków ogółem. Realizacja wydatków skarżącej w 2013 r. wyniosła 94,5% planu.

W 2014 r. zaplanowano wydatki w wysokości 14 823 157,00 zł, w tym wydatki majątkowe w wysokości 4 009 142,00 zł, co stanowi 26,9 % wydatków ogółem. Realizacja wydatków po I kwartale 2014 r. wynosi 22,1% planu.

W roku 2013 skarżąca zamknęła swój budżet nadwyżką w kwocie 601 499,33 zł, przy planowanej nadwyżce w wysokości 572 965,00 zł. Według sprawozdania z wykonania budżetu za I kwartał 2014 r. budżet Gminy wykazał deficyt w wysokości 5 636,35 zł, przy planowanej na 2014 r. nadwyżce w wysokości 60 258 zł, przy czym nadwyżka operacyjna (dochody bieżące minus wydatki bieżące) wyniosła po I kwartale 2014 r. - 298 558,91 zł.

Zadłużenie skarżącej na koniec 2013 r. wyniosło 9. 198 436,00 zł. Wskaźnik zadłużenia w stosunku do wykonanych w 2013 r. dochodów ogółem w wysokości 16 181 663,25 zł, wynosił 56,8%. Zadłużenie w 2014 r. – wg. stanu na koniec I kwartału 2014 r. - wynosi 9 373 049,85 zł, a wskaźnik zadłużenia w stosunku do zaplanowanych na 2014 r. dochodów ogółem w wysokości 14 883 415,00 - wynosi 63,0%

W sprawozdaniu Rb-ST za 2013 r. skarżąca wykazała w pozycji - stan środków na rachunku budżetu jednostki samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 2013 r. - kwotę 161 772,25 zł.

Organ uznał, że dane te i wskaźniki nie uzasadniają żądanych zmian. Wskazał, że okoliczności podnoszone w pismach z dnia [...] maja 2012r. i [...] września 2012r. były przedmiotem uwagi organu w dacie wydawania decyzji z dnia [...] maja 2013r. rozkładającej na raty spłatę nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej, decyzji obecnie zgłoszonej przez stronę do jej zmiany w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.).

Ponadto podniósł, iż Gmina J. została uwzględniona w wykazie gmin stanowiącym załącznik do rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 maja 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 570) w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku działania żywiołu od lutego do marca, w lipcu, we wrześniu i od listopada do grudnia 2011 r. oraz od stycznia do marca i od maja do października 2012 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych (Dz. U. z 2013 r. poz. 570) jak również w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie wykazu gmin poszkodowanych w wyniku wystąpienia powodzi w czerwcu lub w lipcu 2013 r., w których stosowane są szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków tych powodzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 1405).

Organ uznał, iż brak jest podstaw by zobowiązania Gminy wobec innych podmiotów- wykonawcy sieci wodociągowej, traktować w sposób priorytetowy w stosunku do zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Minister Finansów podkreślił, iż zobowiązania wobec Skarbu Państwa winny być zobowiązaniami o charakterze pierwszorzędnym. Wskazał, ze interes Gminy został uwzględniony w treści decyzji z dnia [...] maja 2013r. rozkładającej spłatę zaległości na 24 miesięczne raty. Obecna argumentacja strony nie uzasadnia zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca wskazała, że w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie przyjęto, iż relacje majątkowe między Gminą a wszystkimi kontrahentami są tego samego rodzaju, pomijając przy tym statuowane w art. 5 i 15 Konstytucji obowiązki Państwa w zakresie zapewnienia zrównoważonego rozwoju wszystkich obszarów kraju oraz w zakresie zapewnienia decentralizacji władzy.

Minister finansów ponownie dokonał ustaleń sytuacji finansowej Gminy w oparciu o sprawozdanie budżetowe za 2013r. Uzupełnił je danymi za II kwartał 2014r. Ustalił, że ze sprawozdań z wykonania planu dochodów budżetowych i z wykonania planu wydatków budżetowych za II kwartały 2014 r. wynika, iż na 2014 r. zaplanowano dochody ogółem w wysokości 14.663.534,22 zł, w tym dochody własne w kwocie 6.346.569,00 zł, co stanowi odpowiednio 95,6% dochodów ogółem i 99,3% dochodów własnych - wykonanych w 2013 r. Realizacja za II kwartały 2014 r. zaplanowanych na 2014 r. dochodów ogółem wynosi 41,9%, a dochodów własnych 43,8%.

Na 2014 r. Gmina J. zaplanowała wydatki ogółem w wysokości 14.963.276.22 zł, tj. wyższe o 1,5% od wydatków ogółem wykonanych w 2013 r. Zaplanowane na 2014 r. wydatki na inwestycje w wysokości 3.855.072,00 zł, stanowią 89,2% wydatków inwestycyjnych wykonanych w 2013 r., a zaplanowane wydatki bieżące wynoszą 11.108.204,22 zł i są wyższe od wydatków bieżących wykonanych w 2013 r. o 6,6%.

Na 2014 r. skarżąca zaplanowała deficyt budżetowy w wysokości 299.742,00 zł. Sprawozdania za II kwartały 2014 r. wskazują, iż wynik budżetu stanowi nadwyżkę w kwocie 149.621,14 zł.

Wysokość zobowiązań Gminy J. wg stanu na koniec II kwartału 2014 r. wynosi 9.228.633,26 zł. Kwota zobowiązań wynika przede wszystkim z tytułu zaciągniętych długoterminowych kredytów i pożyczek - 8.969.886 zł, ale też z tytułu zaciągniętych krótkoterminowych kredytów i pożyczek - 258.747,26 zł. Udział zadłużenia Gminy J. na koniec II kwartału 2014 r. w planowanych dochodach ogółem wynosi 62,9%

Oceniając wynik operacyjny w 2013r. wynoszący nadwyżkę w wysokości 893 826,70 zł oraz planowaną za II kwartał 2014r. różnicę między dochodami bieżącymi, a wydatkami bieżącymi na kwotę 745820,00 zł, a także uwzględniając wieloletnią prognozę finansową Gminy J. na lata 2014-2018 według stanu bazy na dzień 8 sierpnia 2014 r. , według której Gmina planuje nadwyżkę budżetu w 2015 r. w kwocie 759.998,00 zł, na lata 2016-2018 odpowiednio nadwyżkę w kwotach: 782.000,00 zł, 792.000,00 zł, 954.000,00 zł., przy różnicy między dochodami bieżącymi, a wydatkami bieżącymi w 2015 roku w kwocie 1.433.800,00 zł nadwyżki, w roku 2016 w kwocie 1.782.300,00 zł nadwyżki, w 2017 r. - 1.778.000,00 zł nadwyżki, w 2018 r. - 1.772.600,00 zł nadwyżki, organ uznał, że w latach 2014-2018 będzie zachowana relacja określona w art. 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013r., poz.885 ze zm., dalej u.f.p.).

Tym samym stan finansów skarżącej stanowi, zdaniem organu, o braku przesłanek do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

W skardze z [...] listopada 2014 r. na decyzję ministra finansów z [...] września 2014 r. Gmina wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1). prawa materialnego, tj.:

a). art. 2 i art. 15 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez, pominięcie obowiązku urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej oraz decentralizacji władzy państwowej, na skutek nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji uzasadnionego interesu społeczności tworzącej Gminę J.,

b). art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., dalej u.s.g. ) przez pominięcie ustawowych zadań ciążących na gminie oraz wyrażenie poglądu o pierwszeństwie zobowiązań publicznoprawnych przed innymi zobowiązaniami skarżącej gminy,

2). wpływające na treść zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 i art. 155 kpa przez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu społeczności tworzącej gminną wspólnotę mieszkańców.

W uzasadnieniu skargi Gmina wskazała, że w sprawie powinna zostać uwzględniona okoliczność , iż bezpodstawnie wypłacona subwencja została w całości wykorzystana na podwyższenie poziomu edukacji prowadzonej w Gminnym Zespole Szkół i cel ten został osiągnięty, o czym świadczą obecne wyniki testów, konkursów, a także powinna zostać uwzględniona okoliczność, co do potrzeby uiszczenia przez nią kwoty ponad 300.000 zł na rzecz kontrahenta wykonującego sieć wodociągowo-kanalizacyjną w jednej z miejscowości, tj. wydatku nieprzewidzianego w kosztach budowy sieci, a tym samym również w planie dochodów i wydatków gminy. Podniosła, że z mocy art. 2 Konstytucji na organach Państwa ciąży obowiązek urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, który to obowiązek przejawia się w wyrównywaniu szans na zdobycie wykształcenia, zasadniczo zróżnicowanego między miastem a wsią. a także w umożliwianiu mieszkańcom wsi dostępu do wody i kanalizacji. Ten drugi obowiązek objęty jest również unormowaniami unijnymi.

Skarżąca nie zgodziła się z poglądem o pierwszeństwie zobowiązań wobec budżetu Państwa przed zobowiązaniami skarżącej wobec innych kontrahentów. Wskazała, że wręcz przeciwnie, organy Państwa winny uwzględniać interes gminy, leżący w obszarach edukacji i gospodarki wodno-ściekowej, aż do granic kolizji z interesem Państwa.

Drugim ważnym zobowiązaniem Państwa, zdaniem skarżącej, jest zapewnianie decentralizacji władzy publicznej (art. 15 ust. 1 Konstytucji), przejawiające się w przekazywanie samorządom nie tylko zadań, lecz również uprawnień i środków, które realizację tych zadań umożliwiają. Zgodnie z art. art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. do zadań własnych samorządu należą m.in. "sprawy ... wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych", co w realiach wiejskich oznacza w istocie budowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, a następnie ponoszenie kosztów eksploatacji tych urządzeń.

Brak uwzględnienia wskazanych okoliczności narusza ww. przepisy prawa. Dalej skarżąca argumentowała, że w myśl art. 1 u.s.g. mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, a pod pojęciem gminy należy rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Uwzględniając te pojęcia ustawowe stwierdziła potrzebę uznania interesu społeczności tworzącej wspólnotę samorządową jako tożsamego z pojęciem interesu społecznego i uwzględnienia go w sprawie zgodnie z treścią art. 7 i art. 155 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim Sąd wskazuje, że organ dokonał oceny sytuacji finansowej Gminy w oparciu o dane zawarte w sprawozdaniu budżetowym za 2013r. oraz w oparciu o dane zawarte w sprawozdaniu z wykonania planu dochodów budżetowych i z wykonania planu wydatków budżetowych Gminy za II kwartał 2014r., a także w oparciu o wieloletnią prognozę finansową Gminy na lata 2014-2018. Ustalenia organu, wielkości zaplanowanych i osiągniętych wyników finansowych nie zostały zakwestionowane przez Gminę. Uzasadnienie skargi nie zawiera stwierdzeń aby były to dane niepełne, nieprawidłowe. Tym samym spór w sprawie nie sprowadza się do błędów w ustaleniach faktycznych sprawy tylko do wykładni i stosowania przepisu art. 155 k.p.a.

Ustalony przez organ stan finansów Gminy pozwolił na stwierdzenie, że skarżąca posiada na 2014r. zdolność kredytową obliczaną wg. instytucji indywidualnego wskaźnika zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego, określonego przepisem art. 243 u.f.p. System indywidualnego wskaźnika zadłużenia uzależnia planowaną wysokość zaciąganych zobowiązań (zadłużania się) od zdolności do spłaty tych zobowiązań. Niewątpliwie wielkości te stanowią istotny element w sprawie rozważań dotyczących zaistnienia słusznego interesu strony lub interesu społecznego mającego uzasadniać zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013r.

Przypomnieć należy, że przedmiotem sprawy było rozstrzyganie czy decyzja ostateczna wydana przez organ orzekający w sprawie w dniu [...] maja 2013r., a więc wydana niespełna 9 miesięcy przed złożeniem wniosku w tej sprawie, może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Nie bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że zgłoszona do weryfikacji decyzja z dnia [...] maja 2013r. dotyczyła rozłożenia, pozostałej do zapłaty kwoty zobowiązania z tytułu zwrotu nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007-2010 w wysokości 1.550 018,00 zł, na 24 miesięczne raty - w tym 23 równe raty w wysokości 64 500,00 zł i ostatnią ratę w wysokości 66 518,00 zł - płatne do 20 dnia każdego kolejnego miesiąca, począwszy od lipca 2013 r. Zgodnie z treścią uzasadnienia tej decyzji została ona wydana na wniosek Gminy w oparciu o art. 155 k.p.a. w zw. z art. 67a § 1pkt.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz.749 ze zm., dalej o.p.).

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 67a § 1 pkt.2 o.p. organ podatkowy, na wniosek dłużnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę powyższej zaległości wraz z odsetkami. Natomiast według treści art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] maja 2013r. wynika, że Gmina uzyskała w 2011r.decyzje określające obowiązek zwrotu zobowiązania z tytułu zwrotu nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007-2010. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2011r.Minister Finansów rozłożył Gminie na raty zapłatę wskazanego zobowiązania. Decyzją z dnia [...] maja 2013r. zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2011r. zwiększając liczbę rat płatnych miesięcznie przez skarżącą. Zmiana nastąpiła przy uwzględnieniu stanu finansów Gminy, po uprzednim badaniu informacji z wykonania budżetu Gminy za rok 2011 i 2012, danych przedstawionych w Wielkiej Prognozie Finansowej Gminy oraz uchwale budżetowej na rok 2013.

Zatem wydanie, zgłoszonej obecnie do weryfikacji w trybie art. 155 k.p.a., decyzji poprzedzone było ustalaniem ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Odbyło się to z uwzględnieniem stanu finansowego Gminy jako istoty ważnego interesu strony. Racje ma zatem organ, że w przedmiotowej sprawie nie mogą być skutecznie podnoszone te same okoliczności, które były zgłaszane przez skarżąca w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013r., tj. okoliczności podnoszone w pismach skarżącej z dnia [...] maja 2012r i [...] września 2012r. Ich waga została uwzględniona wówczas, co znalazło odzwierciedlenie w pozytywnym rozstrzygnięciu organu.

Obecne ustalanie ważnego interesu strony oraz ustalanie interesu publicznego uwzględniało aktualną sytuacje finansową Gminy oraz wskazywaną przez nią nową, nieplanowaną okoliczność dotyczącą zapłaty zobowiązania określonego wyrokiem sądu powszechnego z tytułu wykonania sieci wodociągowej w 2011 r. w wysokości 323 000 zł. Prawidłowo organ ocenił aktualną sytuację finansową skarżącej. Wskazał na dodatni wynik operacyjny. Podniósł również zaplanowany wzrost wydatków w 2014r. w stosunku do wydatków w 2013r. Słusznie uznał, że wyniki te nie dają podstawy do zmiany terminów i wysokości rat spłaty zobowiązania z tytułu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007-2010.

Podnieść należy, że wskazywana dodatkowa płatność w wysokości 323 000zł z tytułu wykonania sieci wodociągowej została jedynie potwierdzona wyrokiem sądu powszechnego. Z twierdzeń samej skarżącej wynika, ze powstała ona w 2011r. Bowiem wtedy wykonano prace, za które wykonawcy należało się wynagrodzenia w ramach dokonanych robót budowlanych. Jeżeli nawet strony nie zawarły na tę okoliczność pisemnej umowy, to do jej zawarcia doszło poprzez czynności konkludentne (czynności dokonane), co potwierdza przywoływany przez skarżąca wyrok sądu powszechnego. Skoro Gmina przyjęła wykonanie robót, to w ramach świadczenia wzajemnego powinna za nie zapłacić. Wobec czego nie można w tej sprawie stwierdzić aby była to okoliczność nadzwyczajna niemożliwa do przewidzenia i zaplanowania przez skarżącą, konieczna do uwzględnienia w trybie art. 7 i art. 155 k.p.a.

Sąd nie znalazł też zasadności w podnoszonych zarzutach dotyczących naruszenia art. 2 i art. 15 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 pkt.3 u.s.g.

W myśl art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Takie też było działanie organu orzekającego w niniejszej sprawie. Organ orzekał na podstawie art. 155 k.p.a.. Dokonał ustaleń faktycznych w zakresie przesłanek przewidzianych tym przepisem, zgodnie z zasadą praworządności. Wyciągnięte wnioski nie naruszają zasad logicznego rozumowania.

Wskazać też należy, że organ administracyjny nie posiada uprawnień do bezpośredniego stosowanie przepisów Konstytucji. Uprawnienie to przypisane jest tylko sądom, przy czym stosowanie prawa przez sądy nie oznacza wypełniania istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy.

Stosowanie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej nie może odnosić się, jak wskazano w uzasadnieniu do skargi, wyłącznie do przyjęcia kategorii socjalnej, a więc do wyrównywania poziomu życia oraz szans życiowych np. mieszkańców wsi i miast. Zasadę tę należy również postrzegać jako zasadę ogólną uwzględniającą normę zawartą w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a więc traktowanie Rzeczypospolitej jako dobra wspólnego wszystkich obywateli. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ uwzględnił tę zasadę w przedmiotowej sprawie.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy wskazać, iż podstawową zasadą, wynikającą z art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest zapewnienie jednostkom samorządu terytorialnego udziału w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań publicznych służących zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Subwencja ogólna (w tym jej część oświatowa) jest jedną z form uzupełniania dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Kwota części oświatowej subwencji ogólnej określona w ustawie budżetowej na dany rok jest dzielona pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego na podstawie zobiektywizowanych danych o liczbie uczniów i wychowanków wykazanych w systemie informacji oświatowej na określony dzień sprawozdawczy. W przypadku zatem wykazania danych nieodpowiadających stanowi faktycznemu, prawidłowe jest działanie Ministra Finansów zobowiązujące jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu tej części subwencji ogólnej uznanej za nienależną. Nie można zatem uznać, że działania Ministra Finansów, zmierzające do tego, aby kwota nienależna części oświatowej subwencji ogólnej w możliwie najkrótszym terminie została zwrócona do budżetu państwa, miały zmierzać do zachwiania równowagi finansowej Gminy J. i utraty możliwości realizacji innych statutowych zadań (w tym w zakresie sieci wodociągowo-kanalizacyjnej).

Gmina J. posiada osobowość prawną i samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej. Prawidłowa jest ocena organu uznająca, że realizacja budżetu Gminy nie może odbywać się kosztem budżetu Państwa reprezentującego interes całego społeczeństwa

Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. poprzez pominięcie ustawowych zadań ciążących na gminie oraz wyrażenie poglądu o pierwszeństwie zobowiązań publicznoprawnych przed innymi zobowiązaniami skarżącej gminy.

Reasumując, Sąd uznał, że brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a