Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1587/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2014r. nr [ ] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 25 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] Starosty z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następujących okolicznościach: decyzją z dnia [...] 2014 r. Starosta na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.; dalej: u.k.p.) cofnął G. W. (dalej: skarżącemu) uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii "B" i "T", potwierdzone prawem jazdy nr [...], wydanym przez ten sam organ w dniu 7 grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] 2014 r., wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B" i "T". Organ podał również, że termin ponownego badania skarżącego wyznaczono na 31 października 2014 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym naruszono art. 10 § 1 k.p.a. poprzez faktyczne uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, złożenia oświadczeń oraz wniosków dowodowych. W ocenie skarżącego ww. decyzja została ponadto wydana z naruszeniem art. 7 i art. 75 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na niezebranie pełnego materiału dowodowego, uniemożliwienie skarżącemu zgłoszenia wniosków dowodowych oraz dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej (zwłaszcza przez zignorowanie dokumentacji medycznej). Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji naruszył ponadto art. 107 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, a w konsekwencji również art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.k.p. W ocenie skarżącego w toku postępowania należy dopuścić dowód z akt postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie oraz dowód z opinii Instytutu Medycyny Pracy (lub Zakładu Medycyny Sądowej) w celu wyjaśnienia sprzeczności między orzeczeniami lekarskimi, a posiadaną przez skarżącego dokumentacją. Skarżący wskazał, że opinia stanowiąca podstawowy dowód w sprawie nie jest jednoznaczna. W szczególności zawarte w niej informacje na temat trzykrotnej utraty przytomności zostały przez skarżącego podane niezgodnie z prawdą, w celu skorzystania z neurologicznego pakietu leczniczego. Ponadto zdaniem skarżącego nie występują u niego problemy osobowościowe.

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję Starosty. Kolegium zauważyło, że skarżący decyzją Starosty z dnia [...] 2013 r. został skierowany na badania lekarskie, które przeprowadzono w Ośrodku Medycyny Pracy. Wydane orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2013 r. zostało następnie przez G. W. zaskarżone do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Na skutek tego odwołania wydano orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2014 r., w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B" oraz określono termin dalszego badania na 31 października 2014 r. Kolegium zauważyło, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w powyższym trybie nie podlegają merytorycznej weryfikacji dokonywanej przez organy administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Dlatego też Kolegium nie może analizować zastrzeżeń skarżącego pod adresem merytorycznych ustaleń i wniosków zawartych w ostatecznym orzeczeniu lekarskim, wokół których skupia się odwołanie skarżącego.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. G. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości. W treści skargi skarżący powtórzył zarzuty oraz twierdzenia podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodał, że organ drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do pisma procesowego z dnia 18 października 2014 r. skarżący załączył oświadczenie o swoim stanie zdrowia. W treści pisma wskazał, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było wadliwe z uwagi na brak uprzedniego zakończenia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie. Skarżący podniósł ponadto, że orzeczenia lekarskie nie korzystają z cechy ostateczności i w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym była możliwa ich merytoryczna weryfikacja. W treści pisma przedstawiono również historię chorób skarżącego.

W piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego zażądał odroczenia rozprawy wyznaczonej na 10 lutego 2015 r. z uwagi na swój pobyt w szpitalu oraz przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. Sąd postanowił o oddaleniu tego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym w szczególności decyzje i postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta takimi wadami, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.k.p. Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sformułowanie zawarte w przytoczonym przepisie, iż "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1051/13, LEX nr 1502798).

Należy również wskazać, że tryb postępowania w sprawach wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w przytoczonym przepisie, regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 133). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, badanie lekarskie może być wykonane przez lekarza spełniającego warunek, o którym mowa w § 14 ust. 1 albo 2. Z kolei § 9 rozporządzenia stanowi, że badania lekarskie osób wymienionych w art.122 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o czym stanowi § 10 rozporządzenia. Od tak wydanego orzeczenia osoba badana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest m.in. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (§ 12 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania, stosownie do § 13 ust. 2 rozporządzenia, jest ostateczne.

Sąd zauważa, iż procedura oceny stanu zdrowia kierowcy wynikająca z obowiązujących przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają zatem weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Sąd podzielił wobec tego stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzona przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia w tym zakresie. Wymogi, jakie muszą spełniać uprawnieni lekarze, określają zaś przepisy przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Zatem orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący nie przedstawił jednak żadnego dowodu, a w szczególności orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2014 r., ani nie przedstawił w ocenie Sądu żadnych twierdzeń, które mogłyby zrodzić uzasadnioną wątpliwość co do rzetelności i wiarygodności tego orzeczenia.

Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego jest zatem możliwa wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione jednostki orzecznicze wymienione w § 12 ww. rozporządzenia. Sąd zauważa, że w kontrolowanej sprawie wydanie zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie, w ramach którego skarżący wyczerpał procedurę wynikającą z przytoczonych wyżej przepisów i uzyskał ostateczne orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W związku z tym w ocenie Sądu organy orzekające zobligowane były do zastosowania art.103 ust.1 pkt.1 lit. "a" u.k.p.

Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca wadliwości orzeczeń lekarskich wydanych w niniejszej sprawie, ani argumentacja dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych. Zaskarżona decyzja zawiera adekwatne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i - wbrew zarzutom skargi - w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji znalazły się wszystkie istotne informacje, które z perspektywy zastosowanych przepisów miały znaczenie dla rozstrzygnięcia. Prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opisanym w skardze było niedopuszczalne w związku z zastosowaniem szczególnego trybu postępowania w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikającego z procedury określonej ww. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W związku z tym nie sposób oczekiwać od organów administracji publicznej orzekających w kontrolowanej sprawie, by prowadziły szerokie rozważania na temat stanu zdrowia skarżącego, rzekomego wprowadzenia w błąd świadczeniodawcy medycznego w celu uzyskania lepszych świadczeń opieki zdrowotnej, czy innych okoliczności, które w świetle powyższych rozważań nie wnoszą nic do sprawy. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7 i art. 75 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Rozpatrywana skarga nie wskazuje ponadto na żadne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy. W szczególności skarżący nie wykazał, by rzekome naruszenia art. 10 § 1 oraz art. art. 107 w zw. z art. 11 k.p.a. skutkowały negatywnym dla niego rozstrzygnięciem. Przeciwnie, w ocenie Sądu z uwagi na ograniczony charakter postępowania dowodowego w kontrolowanej sprawie administracyjnej, podnoszone przez skarżącego uchybienia nie miały miejsca.

Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Na zakończenie wypada również wyjaśnić, że na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. Sąd postanowił o oddaleniu wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy z uwagi na treść art. 99 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Zdaniem autora wniosku o odroczenie rozprawy odroczenie było uzasadnione niemożnością wzięcia udziału w rozprawie przez adw. A. C. Sąd wskazuje jednak, że strona skarżąca w trosce o prawidłowe zabezpieczenie swoich interesów ustanowiła jako swojego pełnomocnika radcę prawnego W. W. Pełnienie przez pełnomocnika innych obowiązków procesowych w Rzeszowie nie stanowi ważnej przyczyny odroczenia rozprawy. Pełnomocnik powinien bowiem tak zorganizować swoją pracę, aby prawidłowo móc świadczyć obsługę prawną mocodawców. Nie było zatem żadnych podstaw do tego, by odraczać rozprawę z powodu nieobecności pełnomocnika substytucyjnego, skoro główny pełnomocnik skarżącego powinien być w stanie podjąć się obrony interesów skarżącego. Sąd wskazuje również, że strona skarżąca – zarówno samodzielnie jak i działając przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła do akt sprawy pisma procesowe, w których wyczerpująco przedstawiła swoje stanowisko. W ocenie Sądu nie wystąpiła zatem żadna "ważna przyczyna" odroczenia rozprawy wyznaczonej na dzień 10 lutego 2015 r.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.