Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1077/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1143/10 w sprawie ze skargi H. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1143/10, po rozpatrzeniu skargi H. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt III RNs 1550/09/P orzekł o umieszczeniu H. U. w Domu Pomocy Społecznej bez wyrażenia przez nią zgody. W tej sytuacji Prezydent Miasta Krakowa, powołując się na treść art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) i powyższe postanowienie sądu z dnia 3 listopada 2009 r. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. umieścił H. U. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że ze względu na stan zdrowia H. U. nie jest zdolna do samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym oraz nie jest możliwe zapewnienie jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem H. U. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że nie wyraża zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Wskazała, że ma wystarczającą opiekę, ma także rodzinę, która w razie potrzeby się nią zaopiekuje. Do odwołania dołączono pismo M. U., dla której H. U. jest ciotką. W piśmie tym M. U. wskazała, że nie zachodzi konieczność umieszczenia jej ciotki w domu pomocy społecznej, gdyż ma ona wystarczającą opiekę, a poza tym jest w pełni władz umysłowych, psychicznych i jak dotąd potrafiła sama wykonywać codzienne czynności życiowe. Jest ograniczona jedynie wadą wzroku, z powodu obustronnej zaćmy. Korzysta z pomocy opiekuna, pracownika PCK, do którego ma pełne zaufanie.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy powołał treść art. 54 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i przypomniał dotychczasowy stan faktyczny sprawy. Powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 283/08, w którym sąd ten orzekł, że w przypadku, gdy o umieszczeniu w domu pomocy społecznej zadecydował sąd powszechny, rola organu administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia sądu i wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Kolegium zwróciło uwagę, że skierowanie przez sąd do Domu Pomocy Społecznej nie jest jednoznaczne z umieszczeniem osoby w placówce, choćby z uwagi na konieczność skierowania osoby do konkretnego domu, o czym nie orzeka sąd wydając postanowienie o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). W tej sytuacji ocenie organu II instancji podlega okoliczność, czy osoba, co do której orzeczono umieszczenie w domu pomocy społecznej, została skierowana do odpowiedniego, z uwagi na rodzaj posiadanego schorzenia, typu domu zlokalizowanego jak najbliżej jej miejsca zamieszkania. Kolegium wskazało, że ze znajdującego się w aktach zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 lipca 2009 r. wynika, że najlepszym miejscem, w którym H. U. miałaby zapewnioną odpowiednią opiekę i terapię jest dom pomocy społecznej. Mając na względzie całą dokumentację zgromadzoną w sprawie Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa oraz podkreśliło, że nawet brak woli H. U. do przebywania w domu pomocy społecznej nie może stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia, albowiem przepisy zezwalają w określonych wypadkach na umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wbrew jej woli, a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła H. U. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Podniosła, że nie zgadza się na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej i uważa, że jest to drastyczne naruszenie praw i wolności człowieka, a w szczególności art. 41 ust 1 oraz art. 47 Konstytucji. W ocenie skarżącej nie jest ona osobą "wymagającą bezwzględnej pomocy", a pomimo podeszłego wieku jest w pełni władz umysłowych, psychicznych i samodzielnie wykonuje codzienne czynności życiowe. Wskazała, że mieszka w swoim własnościowym mieszkaniu, w terminie opłaca czynsz i świadczenia. Posiada opiekuna z PCK, który prawidłowo się nią opiekuje. W związku z powyższym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1143/10 oddalił powyższą skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, że wykładania art. 54 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do wniosku, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest ostatecznością. W sytuacji jednak, gdy osoba wymagająca bezwzględnej opieki (lub jej przedstawiciel ustawowy) nie wyrażają na to zgody, wymaga to zaangażowania sądu lub prokuratora (ust. 4 art. 54 ustawy o pomocy społecznej). W rozpatrywanej sprawie taki stan rzeczy ma miejsce. Skarżąca w toku postępowania nie wyraziła zgody na jej skierowanie do domu pomocy społecznej. Prawomocne postanowienie wydane wskutek tego przez Sąd Rejonowy w K. w dniu 3 listopada 2009 r. wiążące jest nie tylko dla wydających decyzje organów, ale także dla innych sądów. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 1998 r. sygn. akt 1435/98 (LEX nr 45762) i z 25 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 624/08 (LEX nr 580352) wskazał, że umieszczenie w domu pomocy społecznej nie jest równoważne ze skierowaniem osoby do tego typu placówki. Organy administracji, wydając w tym przedmiocie decyzje są jedynie wykonawcami wiążącego je prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Wydanie zaś przez sąd powszechny orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej nastąpić mogło jedynie po uprzednim spełnieniu przesłanek ustawowych, ocena których należała do sądu powszechnego. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej oceny tychże przesłanek (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 128/08, LEX nr 499122). Sąd nadmienił także, że z kopii zaświadczenia lekarskiego z 16 lipca 2009 r. znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca cierpi na liczne choroby, a najlepszym miejscem, w którym z uwagi na wskazane schorzenia miałaby zapewnioną adekwatną opiekę i terapię, jest dom pomocy społecznej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji oddalił złożoną skargę.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła H. U. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, czyli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie w oparciu o wskazane przez skarżącą zarzuty i wnioski, nie wychodząc poza zakreślone przez nią granice rozpoznania sprawy,

- prawa materialnego, czyli art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że organy pomocy społecznej w postępowaniu, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, są związane prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody i zobowiązane do jego realizacji poprzez orzeczenie o skierowaniu jej do domu pomocy społecznej.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. W szczególności podkreśliła, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie zbadały, czy w trakcie postępowania administracyjnego lub postępowania sądowoadministracyjnego doszło do zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego z dnia 3 listopada 2009 r. Zwróciła uwagę na fakt, że całkowicie pominięte zostały okoliczności wskazane przez M. U. w piśmie z dnia 9 czerwca 2010 r., które stanowią podstawę uznania, że nie zachodzi konieczność umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej. Obowiązek taki statuuje natomiast art. 7 kpa, w świetle którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z czym bezpośrednio koresponduje art. 77 § 1 kpa, w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zwróciła także uwagę na okoliczność, że postanowienie Sądu Rejonowego było zgodne ze stanem faktycznym w listopadzie 2009 r., co nie oznacza, że decyzja o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej była zasadna w kwietniu 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszył nie tylko art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), ale także podstawowe zasady porządku prawnego zawarte w Konstytucji oraz prawie międzynarodowym, zwłaszcza Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem skarżącej kasacyjnie umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej. Z okoliczności ustalonych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, że skarżąca wymaga całodobowej opieki, a wiec skierowania do domu pomocy społecznej. Zapewnienie skarżącej opieki jest bowiem możliwe w jej miejscu zamieszkania w formie usług opiekuńczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, więc Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

W niniejszej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Za nieuzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Innymi słowy, przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonej decyzji. Natomiast zgodnie z treścią art. 134 § 2 powołanej ustawy, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu lub czynności. Zatem o naruszeniu wskazanych przepisów można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona albo gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego lub też gdyby wydał orzeczenie na niekorzyść skarżącego pomimo niestwierdzenia naruszeń prawa skutkujących nieważnością aktu lub czynności. Naruszenie granic sprawy miałoby miejsce wówczas, gdyby sąd uczynił przedmiotem rozpoznania legalność innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Jednakże w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola prawidłowości wydanej w sprawie decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito. Dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w czasie wydawania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności. Sąd uwzględni jednak fakty lub dowody, które istniały w momencie wydania zaskarżonego aktu, ale nie były znane organowi administracji publicznej, jeżeli zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) - taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Oznacza to, że za pomocą jedynie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 powołanej ustawy nie ma możliwości zwalczania skutecznie dokonanej przez sąd I instancji oceny stanu faktycznego.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że organy pomocy społecznej w postępowaniu, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, są związane prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody i zobowiązane do jego realizacji poprzez orzeczenie o skierowaniu jej do domu pomocy społecznej. Zarzut ten jest całkowicie niezasadny. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t. j. z 2011 r. Dz. U. Nr 231, poz.1375, ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, jeżeli osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.

Sąd orzeka w tych sprawach stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikającymi z przywołanej ustawy. Zapewnienie realizacji postanowienia sądowego o przyjęciu do domu pomocy społecznej osoby, o której mowa, należy do starosty powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 40 ust. 1).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że stan zdrowia skarżącej określony został w znajdującym się w aktach zaświadczeniu lekarza specjalisty z 16 lipca 2009 r. Zgodnie z jego treścią skarżąca jest osobą schorowaną, a najlepszym miejscem, w którym z uwagi na występujące schorzenia, miałaby zapewnioną adekwatną opiekę i terapię, jest dom pomocy społecznej. Nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że skarżąca nie wyraża zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej, wynika to bowiem ze wszystkich pism, które dotychczas formułowała w toku postępowania oraz treści skargi kasacyjnej. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sąd Rejonowy w K. z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt III RNs 1550/09/P o umieszczeniu H. U. w Domu Pomocy Społecznej bez wyrażenia przez nią zgody. Postanowienie to jest ostateczne. Zgodnie natomiast z treścią art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nadto zgodnie z treścią art. 54 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W przypadku kiedy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub już po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. Oznacza to, że organ I instancji związany zapadłym orzeczeniem sądowym oraz treścią art. 54 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. miał obowiązek wydać decyzję zgodnie z jego treścią, czyli kierującą skarżącą do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych na pobyt stały. Podkreślić przy tym należy, że w wyroku z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt I SA 426/98 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że o ile zostanie ustalone, iż osoba chora nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji i brak całodobowej opieki zagraża jej życiu, na właściwym organie administracji ciąży obowiązek przyjęcia jej do domu pomocy społecznej bez okresu wyczekiwania. Skoro zatem o pobycie w domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy a nie organy administracji publicznej, to w takiej sytuacji organy wydając stosowne decyzje administracyjne na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej wykonują jedynie orzeczenie sądu, więc uznać należy, że działania organu I instancji znajdują oparcie i są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W tych okolicznościach prawidłowo Sąd I instancji oddalił złożoną skargę uznając, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zaskarżone decyzje znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Umieszczenie w domu pomocy społecznej wymaga w pierwszej kolejności uzyskania zgody osoby mającej być w takim domu umieszczonej lub jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli jednak zgoda taka nie zostanie udzielona, to o skierowaniu danej osoby do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy, którego orzeczenie zastępuje brak zgody osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Przy wydawaniu tego orzeczenia to na sądzie opiekuńczym spoczywa obowiązek wyjaśnienia i dokonania oceny, czy osoba mająca być umieszczoną w domu pomocy społecznej spełnia ustawowe kryteria do takiego umieszczenia nawet wbrew jej woli. To sąd opiekuńczy dokonuje zatem ustalenia, czy dana osoba wskutek choroby nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, a brak opieki zagraża życiu tej osoby. Skoro w rozpatrywanej sprawie wydane już zostało takie orzeczenie

sądu opiekuńczego, które stało się prawomocne, to na organach administracji spoczywał już tylko obowiązek, wynikający z art. 59 ust. 1 i art. 106 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, wydania stosownej decyzji o skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej o profilu dostosowanym do jej schorzeń. Przy wydawaniu takiej decyzji organy administracji są bowiem związane orzeczeniem sądu opiekuńczego i dlatego nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tym względzie w celu podważenia prawomocności orzeczenia sądowego. Ani sąd administracyjny ani organy administracji publicznej nie posiadają uprawnień do dokonywania oceny (kwestionowania) prawidłowości zapadłych w postępowaniu przed sądem cywilnym orzeczeń sądowych. Zwrócić jedynie należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego osoba przyjęta do domu pomocy społecznej w trybie art. 39 tej ustawy, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę, mogą występować do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Jak należy wnioskować z treści skargi kasacyjnej skarżąca uważa, że obecnie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które przesądzają o braku konieczności umieszczenia jej w domu pomocy społecznej. W takiej sytuacji może ona skorzystać z tej drogi i wystąpić do właściwego sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Inicjatywa w tym zakresie należy jednak do skarżącej kasacyjnie, nie zaś do organu administracyjnego.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.