Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2271/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 w zw. z art. 144, art. 217 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "W." sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania informacji z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego na rzecz skarżącej "W." sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia "W." Sp. z o. o. z siedzibą w L. na podstawienie Starosty O. z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie odmowy udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków dotyczącej podania numeru księgi wieczystej nieruchomości położonej w miejscowości G. [...] gmina K., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

"W." Sp. z o. o. z siedzibą w L. w piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r. i ponownie w piśmie z dnia 22 maja 2012 r. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w O. o podanie numerów ksiąg wieczystych lub numerów zbioru dokumentów dla nieruchomości położonej w miejscowości G. [...] gmina K.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Starosta O. na podstawie art. 217 ust. 2 i 3 i art. 219 § 1 K.p.a. i! art. 7d pkt 1, art. 20 ust 1, art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) odmówił wydania żądanych informacji z ewidencji gruntów i budynków. Według organu żądanie przez wnioskodawcę podania informacji o numerze księgi wieczystej dotyczy danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym. Udzielenie takiej informacji pośrednio zmierza do udzielenia informacji o danych osobowych. Tego typu informacje mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 5 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków.

W zażaleniu "W." Sp. z o. o. podniosła, że jej wniosek obejmował żądanie podania numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów dla konkretnie wskazanych we wniosku nieruchomości, czyli danych, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy

Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie zaś do przepisu art. 24 ust. 2 tej ustawy informacje zawarte w operacie ewidencyjnym, czyli o jakich mowa w art. 20 ust. 1, są jawne. Przedmiotem wniosku nie były informacje zawierające dane osobowe, zatem wnioskodawca nie musi wykazać interesu prawnego. Ponadto wnoszący zażalenie zakwestionował zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów dotyczących zaświadczeń (art 217 i nast. K.p.a.) i podniósł, że odmowa wydania informacji powinna nastąpić w formie decyzji a nie postanowienia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we wskazanym na wstępie postanowieniu z [...] lipca 2012 r., podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji.

Organ podkreślił, że przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych w trybie art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne informacji o gruntach, budynkach i lokalach na żądanie każdego, tj. bez konieczności wykazania interesu prawnego, ani władania gruntem, budynkiem lub lokalem, mogą być informacje o charakterze przedmiotowym. Natomiast informacje o charakterze podmiotowym lub przedmiotowo-podmiotowym, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie udzielenie informacji z ewidencji gruntów i budynków mogłoby być rozpatrzone na podstawie art. 217 K.p.a. w formie zaświadczenia poprzez urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego w oparciu o rejestry publiczne. W takim wypadku niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego. Zdaniem organu, Sp. z o. o. "W." nie wykazała w sprawie interesu prawnego.

Ponadto organ podniósł, że niewątpliwie dane objęte wnioskiem spółki wykraczają poza katalog danych, których udostępnienie odbywa się na zasadach określonych w art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, stąd też zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.

Skargę na ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "W." Sp. z o. o. z siedzibą w L., zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 20 i 24 ustawy - Prawo geodezyjnej kartograficzne, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, ze skarżąca musi wykazać interes prawny do uzyskania jawnych informacji z prowadzonej przez organ administracji ewidencji gruntów,

- naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 §3 w zw. z art. 140 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony.

W związku z powyższym skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty O. oraz zobowiązanie do wydania żądanych informacji zgodnie z wnioskiem skarżącej a także o zasądzenie kosztów postępowania.

We wniosku skarżąca podkreślił, że jej wniosek obejmował żądanie podania numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów dla konkretnie wskazanych we wniosku nieruchomości, czyli danych, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Informacje te są jawne (art. 24 ust. 2 ustawy).

Skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji stwierdzając, że żądane informacje mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy, nie sprecyzował które konkretnie dane miałyby mieć charakter podmiotowy. Także organ odwoławczy w ogóle nie rozważył jakich informacji skarżąca żąda, czy są to informacje jawne, czy wymagające wykazania interesu prawnego. W uzasadnieniu nie została powołana podstawa prawna przyjęcia, że do uzyskania numerów ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów konieczne jest wykazanie interesu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie podstawowym zagadnieniem jest prawidłowa wykładnia przepisu art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i prawidłowe zastosowanie przepisu poddanego tej wykładni. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA: z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 189/09 i z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt l OSK 1013/09 (niepubl.). Jak wywiedziono w uzasadnieniach powołanych orzeczeń, ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 ) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Takie rozróżnienie zawiera również art. 24 ww. ustawy. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział bowiem, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 (tj. dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast stosownie do ust. 3 art. 24 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. dane podmiotowe), wydawane są jedynie na żądanie: 1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; 2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; 3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa odrębną od art. 24 ust. 3 tej ustawy podstawę prawną do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, że dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od wykazania interesu prawnego. Jedynym zaś warunkiem udzielenia informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy jest uiszczenie opłaty należnej z tego tytułu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Ustawowa jawność informacji i jej powszechna dostępność ograniczona zatem została jedynie koniecznością poniesienia stosownej odpłatności. We wskazanym rozporządzeniu jednoznacznie rozróżniono przypadki pobierania opłat za wydanie wypisu i wyrysu (zostały określone w załączniku 5 do rozporządzenia) oraz za udzielanie określonych informacji (zostały określone w załączniku 4 do rozporządzenia). Zatem również i to rozróżnienie w zakresie odpłatności dowodzi, iż udzielanie informacji w trybie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie musi przybierać tylko formy wypisu i wyrysu.

Reasumując powyższe rozważania należy jeszcze raz podkreślić, że informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym z uwagi na ochronę danych osobowych w nich zawartych udzielane mogą być tylko w trybie ust. 3 art. 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń, natomiast przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych odpłatnie na żądanie wszystkich zainteresowanych, tj. bez konieczności wykazywania interesu prawnego, w trybie art. 24 ust. 2 ustawy informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ dokonał analizy wybranych przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w sposób zbieżny z wyżej zaprezentowanym, jednak doszedł do nieprawidłowych wniosków i błędnie zastosował w niniejszej sprawie art. 24 ust. 3 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka wniosła o podanie informacji o numerze ksiąg wieczystych lub numerze zbioru dokumentów dla nieruchomości oznaczonej: "G. [...], gmina K.".

Podstawą odmowy udzielenia żądanych informacji było przyjęcie, że informacje te mają charakter przedmiotowo - podmiotowy. Zatem, zdaniem organu, należało wykazać interes prawny w uzyskaniu tych danych, czego Spółka nie uczyniła. Organ drugiej instancji stwierdził także, że "nie pozostawia wątpliwości fakt, że dane objęte wnioskiem Spółki wykraczają poza katalog danych, których udostępnienie odbywa się na zasadach określonych w art. 24 ust. 2 ustawy".

W ocenie Sądu powyższe twierdzenia organu są gołosłowne i z treści uzasadnienia organów nie wynika, na jakiej podstawie przyjęły, że we wniosku zażądano danych o charakterze podmiotowym.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym, w tym. m. in. informacje dotyczące oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów (art. 20 ust. 1 pkt 1) są jawne. Wniosek skarżącej Spółki dotyczył podania numeru księgi wieczystej lub zbioru dokumentów dla konkretnie wskazanej nieruchomości. W ocenie Sądu w takiej sytuacji ma zastosowanie wskazany wyżej art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Twierdzenia organów, że żądanie przez wnioskodawcę podania informacji o numerze księgi wieczystej dotyczy danych o charakterze przedmiotowo-podmiotowym jest chybione i sprzeczne z wykładnią art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W tej sytuacji brak było podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca powinien wykazać interes prawny w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków. Gdyby wnioskodawca rzeczywiście żądał podania danych o charakterze podmiotowym lub przedmiotowo - podmiotowym, to obowiązkiem organu byłoby dokonanie analizy, czy wnioskodawca wykazał interes prawny. W rozpatrywanej sprawie organy przyjęły, że strona nie ma interesu prawnego, choć nic nie wskazuje, aby go w ogóle badały, wnioskodawca nie został wezwany do jego wykazania. Kwestia ta ma jednak marginalne znaczenie, z uwagi na zasadniczy fakt, że do wniosku skarżącej Spółki w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 24 ust. 2, a nie art. 24 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Nie trafnie organ w piśmie odmawiającym udostępniania informacji powołał wyrok WSA we Wrocławiu z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 546/10, gdyż dotyczył on zupełnie innego stanu faktycznego (żądanie dotyczyło udostępnienia informacji o tym kto jest właścicielem określonych nieruchomości).

Udostępnienie tego rodzaju informacji nie naruszy także pośrednio ochrony danych osobowych czyli danych o charakterze podmiotowym gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (t.j.Dz.U.2001.124.1361) księgi są jawne, a jedynym kryterium dostępności w chwili obecnej (elektroniczny dostęp do ksiąg wieczystych) jest numer tej księgi.

Należy zatem stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne a także art. 107 § 3 Kpa. Ponadto utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Trafny jest zarzut skarżącego wskazujący na wadliwą formę wydanego rozstrzygnięcia. Żądanie dotyczyło podania informacji a nie potwierdzenia faktu w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.a. Organ powinien był udzielić informacji pisemnej co stanowi czynność z zakresu zadań administracji publicznej bądź wydać decyzję o odmowie w związku z treścią art. 104 k.p.a. Wskazana okoliczność nie miała jednak znaczenia wobec wyeliminowania przez Sąd wadliwych orzeczeń z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji rozpozna wniosek skarżącej Spółki, uwzględniając wskazaną wyżej ocenę prawną,

Mając powyższe na uwadze,/uzasadnione było uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji).