Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 792/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134 par. 1, art. 153, art. 151, art. 200, art. 111 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. J., J. R., Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. J., J. R., Stowarzyszenia A. kwoty po [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy B. ustalił na rzecz Spółki A środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "Farma wiatrowa 1" z infrastrukturą towarzyszącą wraz z przyłączeniową kablową linią elektroenergetyczną 110 kV, z jednoczesnym określeniem dalszych wymogów realizacji tego przedsięwzięcia w rejonie miejscowości [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 62 i art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami od ww. decyzji, wniesionymi przez M. J., Z. R., oraz Stowarzyszenie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia SKO, po przytoczeniu właściwych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej zwanej ustawą) oraz opisaniu przebiegu postępowania prowadzonego przez organ I instancji, stwierdziło, że właściciele nieruchomości położonych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Osobom tym, jako niebędącym stronami postępowania, nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., a zatem postępowanie odwoławcze należało umorzyć. Ustawa gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, ale tylko poprzez składanie uwag i wniosków a nie odwołania od decyzji.

Powyższą decyzję Kolegium M. J., Stowarzyszenie i J. R. odrębnymi skargami zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 901/13 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w S., po połączeniu spraw wszczętych ww. odwołaniami

do łącznego rozpoznania i wyrokowania, uchylił ww. decyzję SKO z dnia [...]r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stosownie do art. 28 K.p.a. zdolność administracyjnoprawna do wniesienia odwołania przysługuje temu podmiotowi, który posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu I instancji. Kwestia posiadania interesu prawnego, który warunkuje występowanie w danym postępowaniu w charakterze strony, uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy oraz przepisów znajdujących w niej zastosowanie.

Analiza przepisów działu V ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko prowadzi do wniosku, że w postępowaniu, w którym została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. posiada niewątpliwie wnioskodawca (inwestor) oraz podmioty, które legitymują się prawem własności lub prawem wieczystego użytkowania do nieruchomości objętej wnioskiem jak i nieruchomości sąsiednich, o ile te nieruchomości sąsiednie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Obowiązująca regulacja prawna przyznaje również możliwość udziału na prawach strony w postępowaniu prowadzonym przy udziale społeczeństwa (w tym możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji) organizacji ekologicznej, jeżeli jest to uzasadnione jej celami statutowymi (art. 44 ust. 1 i 2 powołanej ustawy). Natomiast ustawa ta nie daje prawa wniesienia odwołania podmiotowi występującemu wyłącznie w charakterze członka społeczeństwa.

W przypadku wniesienia odwołania od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia koniecznym jest przeprowadzenie przez organ II instancji wnikliwego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia,

czy podmiot, który wniósł odwołanie, występuje w sprawie w charakterze strony, czy też wyłącznie jako członek społeczeństwa.

Zdaniem Sądu ocena Kolegium w tym zakresie nie została wnikliwie przeprowadzona ani uzasadniona. Organ odwoławczy skupił się przede wszystkim na wykazaniu, że organ I instancji zapewnił społeczeństwu udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, a więc okoliczności nie mającej żadnego znaczenia dla podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Z kolei zasadniczemu zagadnieniu, jakim jest wykazanie, że odwołujący się nie są stroną postępowania, poświęcił niewiele miejsca. Uzasadnienie w tej mierze zawiera tylko ogólne i gołosłowne stwierdzenia, nie poparte szerszymi wywodami. Przede wszystkim Kolegium nie ustosunkowało się szczegółowo do legitymacji procesowej każdego ze skarżących z osobna, a taki obowiązek ciążył na organie, pomimo połączenia spraw do wspólnego rozpoznania. Z tego powodu stanowisko organu odwoławczego, że właściciele nieruchomości położonych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie posiadają interesu prawnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem tym osobom – jako niebędącym stroną postępowania – nie przysługuje prawo do wniesienia odwoływania, nie sposób uznać za wystarczające uzasadnienie do umorzenia postępowania odwoławczego, tym bardziej, że odwołanie zostało wniesione nie tylko przez osoby fizyczne, ale również przez Stowarzyszenie, które złożyło wniosek do organu I instancji o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Odniesienie się jednym zdaniem do legitymacji osób fizycznych oraz pominięcie milczeniem kwestii legitymacji Stowarzyszenia, powoduje, że nie sposób przesądzić, czy słuszny jest pogląd organu odwoławczego, iż tym skarżącym nie przysługuje status strony. Organ odwoławczy nie wskazał żadnej okoliczności faktycznej, która doprowadziłaby go do wniosku o braku interesu prawnego po stronie skarżących, a Sąd nie jest uprawniony do czynienia ustaleń faktycznych w zastępstwie organów administracyjnych orzekających w sprawie.

Ustalenie kwestii legitymacji M. J. i J. R. do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy B., określającej wnioskodawcy środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wymagało zbadania, czy ww. odwołującym się przysługują prawa rzeczowe

do nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania lub położonej w sferze oddziaływania inwestycji, polegającej na budowie farmy elektrowni wiatrowych. W pismach kierowanych do organów obu instancji, w tym w odwołaniu, M. J. i J. R. podnosili, że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, pomimo tego organ II instancji nie ustalił ani numerów działek, co do których przysługuje im prawo własności, ani ich położenia względem planowanej inwestycji. Brak takich ustaleń wyklucza przyjęcie a priori, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu.

Organ odwoławczy nie rozważył także, czy materiał dowodowy zebrany

w sprawie przez organ I instancji jest wystarczający do dokonania oceny legitymacji procesowej skarżących, czy też należy wezwać ich o wyjaśnienie z jakich praw wywodzą istnienie swojego interesu prawnego.

Odnosząc się natomiast co do wykluczenia przez Kolegium możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez Stowarzyszenie Sąd wskazał, że także w stosunku do tego podmiotu organ

II instancji nie zbadał w oparciu o akta administracyjne sprawy jego legitymacji procesowej. Organ odwoławczy pominął okoliczność, że postanowieniem z dnia

[...] r. nr [....], wydanym na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 44 ustawy, Wójt Gminy B. dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia. Wprawdzie dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu nie wymaga wydania postanowienia, gdyż następuje na podstawie czynności materialnotechnicznej (wydania postanowienia wymaga wyłącznie odmowa dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu), jednak przy rozpatrywaniu uprawnienia Stowarzyszenia do wniesienia odwołania nie można pominąć faktu funkcjonowania w obrocie prawnym wskazanego powyżej postanowienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skoro organ nie dokonał ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy w aspekcie podmiotowej dopuszczalności odwołania, to naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu obligującym Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W powyższym wyroku WSA wskazał też, iż ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu odwoławczego będzie przeanalizowanie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pod kątem tego, czy skarżącym przysługuje status strony uprawniający do wniesienia odwołania i ewentualnie (w razie powstania jakichkolwiek wątpliwości) zwrócenie się do skarżących o wykazanie interesu ich prawnego w zaskarżeniu decyzji organu I instancji, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie stosowanego orzeczenia.

Po ponownym rozpoznaniu odwołań Stowarzyszenia J. R., M. J. oraz Z. Z. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz dokonane w sprawie ustalenia w zakresie wymogów ustawy z dnia 3 października

2008 r.

Odnosząc sią do kwestii uprawnień odwołujących się do wniesienia odwołań SKO stwierdziło, iż uprawnienie organizacji ekologicznej w tym zakresie wynika z art. 44 ust. 1 ustawy, który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 31 § 1 K.p.a. Organizacje społeczne mogą uczestniczyć w postępowaniu z zakresu spraw związanych z ochroną środowiska wymagającym udziału społeczeństwa na prawach strony. Podmioty biorące udział w postępowaniu na prawach strony mają analogiczne uprawnienia jak strony z tą różnicą, że nie mogą one samodzielnie rozporządzać przedmiotem postępowania, nawet jeżeli postępowanie zostało wszczęte z ich inicjatywy/ np. zawieszenie postępowania, umorzenie itp./.

Wzięcie udziału w postępowaniu może nastąpić wówczas, gdy organizacja ekologiczna zgłosi chęć, aby wziąć w nim udział. Zgłoszenie organizacji ekologicznej nie wymaga akceptacji ze strony organu i tym samym wydania postanowienia

o dopuszczeniu takiej organizacji do udziału w postępowaniu: (vide wyrok w sprawie

II SA/Sz 901/13). W przedmiotowej sprawie, po wydaniu postanowienia z dnia

22 czerwca 2012r. o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, informacja o tym została podana do publicznej wiadomości, zatem odwołujące się Stowarzyszenie miało zagwarantowaną możliwość posiadania informacji o prowadzonym postępowaniu. Z akt wynika, że w dniu 26 czerwca 2012 r. złożony został wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym a organ I instancji rozpatrzył ten wniosek pozytywnie, chociaż w myśl powyższych wywodów, akt ten był zbędny.

Odnośnie wniosków składanych przez J. R., Z. Z., M. J.,

Kolegium wyjaśnia, że status strony w postępowaniu nie jest zależny od uznania organu. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tylko przepis prawa materialnego przyznający stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści- stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Wykazanie interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań polega na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazania, że czyjeś zamierzenie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości.

W przypadku decyzji o wydanie środowiskowych uwarunkowań, prawem, które będzie stanowić podstawę do wyznaczenia stron, będą przepisy ustalające standardy jakości środowiska. W postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stronami tego postępowania bezsprzecznie będą, oprócz wnioskodawcy, właściciele działek objętych przewidywanym obszarem ograniczonego oddziaływania, jeżeli oddziaływanie planowanej inwestycji będzie wykraczać poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny. W przedmiotowej sprawie, z materiału będącego w posiadaniu Kolegium wynikało, że J. R. jest właścicielem m.in. działek nr [...], położonych w bezpośrednim sąsiedztwie dz. nr [...], na których planowana jest lokalizacja elektrowni wiatrowych.

Dalej SKO stwierdza, iż decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji przepisów art. 81 ustawy wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:

1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),

2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy,

3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),

4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy).

Lokalizacja przedmiotowej farmy wiatrowej jest zgodna z uchwalonym uchwałą nr XLVI/352/10 Rady Gminy B. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. nr 126, poz. 2447).W decyzji wymieniono działki objęte planem miejscowym (str. 26 decyzji). Działki nie objęte miejscowym planem wyszczególniono m.in. w zaświadczeniu wydanym dla Stowarzyszenia (karta 151 tom II).

Planowany zespół elektrowni będzie zlokalizowany poza granicami prawnie chronionych obszarów a przede wszystkim poza obszarami Natura 2000. Poprzez znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się

w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub mogące wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000, lub jego powiązania z innymi obszarami (art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy). Poza sporem

w rozpatrywanej sprawie jest, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody i nie zachodzi określona w art. 81 ust. 2 ustawy podstawa do wydania decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia. Poza tym problem ten przed wydaniem decyzji był rozważany i zaakceptowany przez organ uzgadniający i opiniujący w postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 77. Najbliżej, bo w odległości 0,7 km od granicy projektowanej farmy jest położony obszar ochrony siedlisk "[...]". Przeprowadzony przedinwestycyjny monitoring ptaków i nietoperzy pozwolił na stwierdzenie, że pomimo lokalizacji inwestycji w sąsiedztwie obszarów chronionych, nie ingeruje ona w te siedliska. W ocenie organu ochrony środowiska zaplanowana lokalizacja turbin nie będzie tworzyła bariery ekologicznej. Trasy międzynarodowe jak

i ponadregionalne przemieszczania się ptaków są położone poza terenem planowanych elektrowni. Funkcjonowanie elektrowni nie wpłynie też na szatę roślinną, bowiem teren wokół elektrowni będzie nadal użytkowany rolniczo. Z dokonanych obliczeń, jak też z oceny Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wynika, że na granicy terenów chronionych akustycznie nie wystąpią przekroczenia standardów jakości środowiska przy zachowaniu parametrów technicznych elektrowni, jak też po spełnieniu warunków wpisanych do decyzji. Jednocześnie, kierując się zasadą przezorności jak też potrzebą ewentualnej weryfikacji prognozy oddziaływania inwestycji na środowisko, został na inwestora nałożony obowiązek przeprowadzenia szczegółowego monitoringu porealizacyjnego w zakresie ornitofauny i chiropterofauny.

Kolegium ustosunkowało się też do pozostałych zarzutów odwołań, uznając je za bezzasadne.

Powyższą decyzję Stowarzyszenie, M. J. oraz J. R., odrębnymi skargami zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których powtórzono zwarte w odwołaniach. Pomimo odrębnego wniesienia skarg, zawierają one takie same zarzuty, a w szczególności podnoszą naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 28 w związku z art. 40 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez doręczenie decyzji SKO do podmiotu niebędącego stroną postępowania,

2) art. 7 i 77 K.p.a. poprzez naruszenie przez organy obu instancji przepisów zobowiązujących je do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia,

3) art. 8, art. 9 oraz art. 11 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek,

4) art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez brak działania ze strony organów obu instancji zmierzających do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

5) art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

6) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną decyzji, brak wskazania przyczyn nieuznania poszczególnych dowodów, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji, brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji oraz brak prawidłowego przytoczenia przepisów w uzasadnieniu decyzji.

W uzasadnieniach skarg rozwinięto powyższe zarzuty.

Nadto M. J. podniósł, iż w odniesieniu do niego, organ odwoławczy dokonując rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie jego statusu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie odnosi się w największej mierze jedynie do Stowarzyszenia .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując swe stanowisko.

Uczestnik postępowania Spółka A wniosła o oddalenie skarg, wskazując, iż zarzuty w nich podniesione są nietrafne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany z zarzutami i wnioskami skargi.

Przystępując do rozpoznania sprawy przypomnieć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Sz 901/13 rozpatrywał skargę tych samych podmiotów na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze wywołane wniesionymi przez M. J., J. R. i Stowarzyszenie odwołaniami od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. ustalającej dla inwestora Spółka A środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Organ odwoławczy uznał wówczas, że ww. podmioty, wnoszące odwołanie, nie posiadają w tym postępowaniu statusu strony.

W powyższym wyroku Sąd, uchylając decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, wskazał, iż kwestia statusu M. J., J. R. oraz Stowarzyszenia, jako stron postępowania w sprawie wydania na rzecz inwestora Spółki A decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na budowie farmy elektrowni wiatrowych, nie została przez organ odwoławczy należycie zbadana i oceniona. W związku z powyższym Sąd nakazał organowi odwoławczemu dokonanie szczegółowych ustaleń, w zakresie przysługiwania M. J. i J. R., a także Stowarzyszeniu, statusu strony postępowania - w aspekcie wymogów art. 28 K.p.a.. Szczegółowe wskazania zostały przytoczone powyżej w części historycznej niniejszego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania Sądu, co do dalszego postępowania zawarte w wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W zaskarżonej obecnie decyzji organ odwoławczy dokonał merytorycznego rozpoznania wniesionych przez ww. podmioty odwołań i rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia szeroko omówiona została kwestia statusu strony postępowania przysługującego Stowarzyszeniu, a także zostało zawarte ustalenie, iż nieruchomości, których właścicielem jest J. R., znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru objętego przedmiotową inwestycją i wobec tego będą objęte jej oddziaływaniem. W decyzji wskazano należące do J. R. działki, ich oznaczenia oraz położenie w stosunku do terenu inwestycji, choć stwierdzić należy, że zakres i forma tego oddziaływania oraz jego wpływ na ewentualne ograniczenia w zakresie zagospodarowania tych nieruchomości nie zostały bliżej przez organ odwoławczy sprecyzowane, mimo, iż Sąd wskazywał na konieczność każdorazowego indywidualnego podejścia do tej kwestii, co oznacza konieczność wykazania oddziaływania inwestycji na sąsiednią nieruchomość i jego zakres.

Jednakże nawet takich ustaleń w ogóle zabrakło w odniesieniu do M. J., co ten zasadnie podnosi w swej skardze. Nie wynika też ta kwestia z treści decyzji organu I instancji.

Oceniając zatem zaskarżoną obecnie decyzję SKO pod kątem wypełnienia dyspozycji art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, iż wskazania Sądu w tym zakresie zostały wykonane w pełni jedynie w odniesieniu do Stowarzyszenia.

SKO nie wykonało natomiast w ogóle wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do M. J., a jedynie częściowo w odniesieniu do J. R. wobec czego w tej części pozostają one nadal aktualne. Organ odwoławczy w tym zakresie naruszył zatem dyspozycję art. 153 P.p.s.a., co mogło w tym wypadku mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Ponieważ wszystkie trzy odwołania zostały rozstrzygnięte jedną decyzją, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, Sąd w oparciu o art. 111 § 1 P.p.s.a. zobowiązany był połączyć je do wspólnego rozpoznania. W tej sytuacji nie jest możliwe odrębne rozpatrywanie skarg na tę decyzję w odniesieniu do każdego ze skarżących.

Wskazane wyżej uchybienie organu odwoławczego determinuje zatem konieczność uchylenia decyzji, będącej przedmiotem obecnego zaskarżenia – zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a., w zw. z art. 153 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO zobowiązane będzie zatem do ustalenia czy M. J. przysługuje status strony postępowania, co wymaga ustalenia do jakich nieruchomości przysługują mu prawa rzeczowe, ich położenia wobec obszaru objętego zamiarem inwestycyjnym oraz wykazania (także w stosunku do nieruchomości J. R.), oddziaływania planowanej inwestycji na te nieruchomości, powodującego określone ograniczenia w ich wykorzystaniu przez właściciela bądź naruszenia standardów ich ochrony ekologicznej.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji, uznając jednocześnie za przedwczesne i niecelowe na tym etapie sprawy ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów wniesionych skarg.

Orzeczenie w pkt II oparto na treści art. 151 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.