Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 106/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. przedłużył do dnia 15 listopada 2012r. termin zabezpieczenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009r. dokonanego na majątku "D." Sp. z o.o. (dalej jako: Skarżąca, Strona, Spółka) na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]r.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła pismem z dnia [...]r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. (dalej jako: Organ) żądając jego uchylenia w całości.

W toku postępowania organ odwoławczy ustalił, że zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego wniesione zostało po upływie terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 1015; dalej: u.p.e.a.) i w związku z tym postanowieniem z dnia [...]r. stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Postanowienie to zostało doręczone Stronie w dniu [....]r.

Spółka pismem z dnia [...]r. wniosła o przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. (zaskarżonym w niniejszym postępowaniu) odmówił wnioskowanego przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ stwierdził, że w świetle przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1966r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia nastąpiło z winy Strony, bowiem nie dołożyła ona należytej staranności, aby tego terminu dochować, a we wniosku nie wykazała okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi.

Zdaniem Organu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Spółki, zwarta we wniosku o przywrócenie terminu, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r., omyłkowo została wpisana data 07 września 2012r., zamiast 08 września 2012r.

Organ podkreślił, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis Prezesa Spółki – p. S. J. oraz data "07.09.2012". Datę doręczenia potwierdza również datownik placówki oddawczej przekazującej zwrotne potwierdzenie odbioru do nadawcy.

Dodatkowo Organ wskazał, że prośba o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia została złożona w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., kiedy to Spółka dowiedziała się o złożonym po terminie środku zaskarżenia, a nie od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie Spółka nie dopełniła czynności, dla której ustanowiony był przywracalny termin, tj. nie złożyła razem z wnioskiem środka zaskarżenia.

W skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości: 1) postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r., 2) postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. oraz 3) postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. o przedłużeniu terminu zabezpieczenia na majątku skarżącego w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym od 16 września 2012r. do 15 listopada 2012r.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że wyrokiem z dnia 04 grudnia 2012r. (sygn. akt I SA/Bd 871/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia na majątku skarżącego od 16 czerwca 2012r. do 15 września 2012r. W ocenie Strony wyrok ten zmienił stan prawny w sprawie, albowiem jego skutkiem był brak zabezpieczenia od 16 czerwca 2012r. do 15 września 2012r., a zatem bezprzedmiotowym staje się postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. o przedłużeniu terminu nieistniejącego zabezpieczenia na majątku Skarżącej.

Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...]r. Strona skarżąca, z uwagi na uprawomocnienie się wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 871/12, którym uchylono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o przedłużeniu terminu zabezpieczenia od 16 czerwca do 15 września 2012r., wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozpoznania jej zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia na okres od 16 czerwca do 15 września 2012r.

Zdaniem Strony skarżącej ewentualne uchylenie tego postanowienia spowoduje, że bezprzedmiotowym będzie postanowienie o przedłużeniu zabezpieczenia na dany okres, które jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu przedłużenia "nieistniejącego zabezpieczenia" na majątku Skarżącej, Organ podał, że Sąd (powołanym powyżej wyrokiem) uchylił postanowienie organu odwoławczego, natomiast w obrocie prawnym pozostało postanowienie organu I instancji. W rezultacie zabezpieczenie nie przestało istnieć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który nakazywałby wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Sprawa dotyczy odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. występującego w sprawie jako wierzyciel i organ egzekucyjny.

Instytucja przywrócenia terminu do złożenia odwołania lub zażalenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji została, stosownie do art. 18 tej ustawy, uregulowania w art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Pojęcie braku winy nie ma definicji legalnej i każdorazowo musi być analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony (np. mylne pouczenie o terminach zaskarżenia, brak przekazania pisma przez dorosłego domownika), jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony (np. nagła choroba czy incydent zakłócający istotnie jej funkcjonowanie). Zatem oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Nawet choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwia dokonanie czynności, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą.

Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i konieczne jest uprawdopodobnienie przez stronę, stosowną argumentacją, swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była niezależna od niej i istniała przez cały czas aż do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, braku winy oznacza wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością.

Z omawianego przepisu wynika również, że wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony do organu w odpowiednim czasie, t.j. w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ustanie przyczyny uchybienia terminowi na stąpi z reguły w momencie ustania przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała terminu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu, w którym zdaniem zainteresowanego ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku. Termin wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie może być przywrócony (art. 58 § 3).

Ostatnią z przesłanek, warunkujących przywrócenie terminu, jest jednoczesne dopełnienie czynności, dla której dokonania termin został przez stronę uchybiony, wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Warunek ten jest spełniony, gdy: 1) strona złożyła odrębny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i wraz z tym wnioskiem dopełniła spóźnionej czynności, np. złożyła odwołanie, dla wniesienia którego termin ustawowy został przez stronę uchybiony, lub 2) strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu w treści dopełnianej czynności, np. zamieściła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w treści odwołania, albo 3) strona we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu zawarła czynność, dla której określony był termin, np. wzmiankę o tym, że jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co należy rozumieć jako dokonanie czynności polegającej na wniesieniu odwołania (por. Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX, stan prawny na 30 grudnia 2012r.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Organ zasadnie odmówił wnioskowanego przywrócenie terminu, albowiem Skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek przywrócenie terminu zawartych w art. 58 k.p.a.

Strona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia podała, że w chwili składania wniosku nie była jej znana treść "Potwierdzenia odbioru" przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. Pomimo tego w ocenie Skarżącej faktyczny odbiór przesyłki został dokonany w dniu 08 września 2012r., a data 07 września 2012r. została wpisana omyłkowo przez pracownika Poczty lub Prezesa Spółki "D.". Potwierdzeniem tego jest dekretacja Prezesa Spółki dokonana na odebranym egzemplarzu postanowienia z dnia [...]r.

Zdaniem Sądu powyższa argumentacja nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Strona nie uprawdopodobniła, w żadnym zdaniu, że uchybienie terminowi do złożenia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Jedyne, na co wskazała to błąd we wpisaniu daty odbioru.

W tym miejscu należy wskazać, że z treści przedmiotowego "Potwierdzenia odbioru" (k. 5 akt administracyjnych) wyraźnie wynika, iż w miejscu oznaczonym "data i czytelny podpis odbiorcy" widnieje obok daty 07 września 2012r. podpis p. S. J., który jest prezesem Spółki "D.". Jak słusznie zauważył Organ, fakt doręczenia przedmiotowej przesyłki w dniu 07 września 2012r. potwierdza również datownik pocztowej placówki oddawczej, z którego wyraźnie wynika data 07 września 2012r. Skoro zatem "Potwierdzenie odbioru" trafiło na pocztę, w celu zwrotu do nadawcy, w dniu 07 września 2012r. przesyłka (której potwierdzenie odbioru stwierdzał ten dokument) nie mogła zostać odebrana dzień później, tj. 08 września 2012r.

Należy podkreślić, że zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki ("Potwierdzenie odbioru") jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a dla podważenia jego treści należy uzyskać informację o innej dacie doręczenia bądź innym sposobie doręczenia, np. w drodze tzw. reklamacji pocztowej (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1231/04; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 627/06 oraz II FSK 628/06, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 394/06, postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 1203/05, postanowienie NSA z dnia 04 sierpnia 2006 r., sygn. akt II FZ 462/06). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu brak jest wskazań Strony o podjęciu jakichkolwiek działań w celu podważenia treści "Potwierdzenia odbioru". Wbrew twierdzeniom Strony, przedmiotowy dokument urzędowy potwierdza jednoznacznie, że Prezes Spółki – p. S.J. odebrał osobiście, w dniu 07 września 2012r., przesyłkę zwierającą postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T.z dnia [...].

Z treści analizowanego przepisu (art. 58 k.p.a.) wynika, że skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu uzależniona jest od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu. Zatem niespełnienie którejkolwiek z nich implikuje po stronie organu odmowę przywrócenia wnioskowanego terminu. Stąd na marginesie już tylko Sąd zauważa, że składając wniosek o przywrócenie terminu Spółka nie dopełniła czynności, dla której dokonania termin został przez nią uchybiony, tj. nie złożyła przedmiotowego zażalenia. Wobec tego nie spełniła kolejnej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu wynikającej z art. 58 k.p.a.

W ustosunkowaniu się do podniesionych w skardze zarzutów, co do bezprzedmiotowości postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia od dnia 15 września do 15 listopada 2012r. oraz wniosku o zawieszenie postępowania Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270; dalej p.p.s.a.) istnieje możliwość eliminacji z obrotu prawnego aktów wydanych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do jej prawidłowego załatwienia.

Aby zatem w ramach postępowania sądowego można byłoby wyeliminować z obrotu prawnego inny akt, niż zaskarżony, winny zostać spełnione łącznie dwie przesłanki, tj. musi to dotyczyć tylko aktu mieszczącego się w granicach danej sprawy oraz eliminacja takiego aktu jest niezbędna do prawidłowego załatwienia sprawy.

Nie budzi wątpliwości fakt, że niniejsza sprawa dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a zatem trudno przyjąć, że w granicach tego postępowania mieszczą się merytoryczne rozstrzygnięcia, od których zamierzano złożyć stosowne środki zaskarżenia.

W ramach postępowania o przywrócenie terminu organ, a następnie sąd bada czy zostały spełnione ustawowe przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. W ramach tego postępowania zarówno organ, a następnie sąd nie mają kompetencji do merytorycznego badania i oceny zasadności wydanych aktów, które miały być przedmiotem zaskarżenia.

W okolicznościach faktycznych sprawy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w T. o kolejnym przedłużeniu terminu zabezpieczenia do dnia 15 listopada 2012r. nie mieści się "w granicach sprawy" o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, a zatem nie może być przedmiotem badania i oceny w ramach tego postępowania. W konsekwencji brak jest również podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, albowiem merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia za uprzednie okresy nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia.

Dokonując prawidłowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Organ przyjął, że w sprawie nie doszło do spełnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W ocenie Sądu zasadnie zatem i bez naruszenia prawa Organ wydał zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenie terminu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.