Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1295/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 7, 12, 10, 17, 19
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 31 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie czasowego odbioru zwierząt -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1295/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Fundacji z/s w [....] jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie czasowego odbioru zwierząt.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 8 lipca 2019 r. Fundacja (działając przez pełnomocnika – adwokata) na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 7, 12, 10, 17 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 1220 ze zm., dalej: u.o.z.) oraz art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie czasowego odbioru K. P. zwierząt (kurcząt, kaczek, królików) utrzymywanych na posesji w K. [...], gm. [...] oraz o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Podniesiono, że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu i zdrowiu nosząc znamiona znęcania się nad nimi, a żądanie wszczęcia postępowania uzasadnione jest celami statutowymi Fundacji i przemawia za tym interes społeczny.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr[...] Wójt – na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 123 § 2 k.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie czasowego odbioru K. P. zwierząt (kurcząt, kaczek i królików) utrzymywanych na posesji w K. nr [...].

Wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona na przedmiotowej posesji [...] lipca 2019 r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] wykazała, że zwierzęta miały wodę i resztki paszy, a w klatkach królików brak było odchodów. Drób swobodnie poruszał się po obejściu, na którym panował ogólny nieład. Z kolei oględziny dokonane [...] lipca 2019 r. przez pracowników Urzędu Gminy w [...] wykazały, że z posesji został usunięty obornik, klatki królików zostały posprzątane, a zwierzętom zapewniono wodę i ziarno. Drób natomiast miał wodę w rozstawionych naczyniach i poidłach oraz zboże. Kaczki i gęsi przebywały na pastwisku. Przedmioty na podwórzu zostały posegregowane i złożone w sposób niezagrażający zwierzętom. Drób luźno poruszał się po zagrodzie odgrodzonej od reszty podwórza.

Z uwagi na te okoliczności brak było podstaw do wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z.

W zażaleniu na postanowienie Wójta (zatytułowanym jako odwołanie od decyzji) pełnomocnik Fundacji zarzucił nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z wnioskiem o odbiór zwierząt w postaci przesłuchania inspektorów Fundacji B. P. i K.R. na okoliczność warunków w jakich przebywały zwierzęta, lekarzy weterynarii G. W. i A. S. na okoliczność stanu w jakim przebywały zwierzęta w dniu [...] czerwca 2019 r., a także funkcjonariuszy Policji R. B. i M. B. na okoliczność przeprowadzonej interwencji. Podniesiono wydanie postanowienia w sposób niezgodny z ustaleniami faktycznymi oraz w sprzeczności z materiałem dowodowym.

SKO opisanym na wstępie postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 31 § 2 - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu stwierdziło, iż wnioskująca organizacja społeczna jaką jest Fundacja [...] w celach statutowych ma zapisane m.in. działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, w szczególności poprzez organizowanie i prowadzenie edukacji pro zwierzęcej, pro zwierzęcy lobbing, współpracę z instytucjami propagującymi humanitarne traktowanie zwierząt, niesienie pomocy zwierzętom skrzywdzonym i porzuconym, w szczególności poprzez umieszczanie ich w schronisku prowadzonym przez fundację, udzielanie pomocy placówkom i osobom fizycznym służącym zwierzętom bezdomnym, współpracę z placówkami i osobami fizycznymi niosącymi pomoc zwierzętom, działalność adaptacyjną (znajdowanie zwierzętom nowych opiekunów), wszelkie działania w zakresie zwalczania zjawiska bezdomności zwierząt, w szczególności poprzez propagowanie wiedzy o sposobach ograniczania populacji zwierząt oraz realizację programu sterylizacji i kastracji, zwalczanie przejawów znęcania się nad zwierzętami.

Jednocześnie zebrany materiał dowodowy, w tym przeprowadzone [...] i [...] lipca 2019 r. oględziny wykazały, iż w sprawie nie występują znamiona znęcania się nad zwierzętami czy ich zaniedbywania w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 7, 10, 12, 17 i 19 u.o.z., zgodnie z którym przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub procedur, używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć, utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt, wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych które zagrażają jego zdrowiu lub życiu, utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.

Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji jest szeroki i wiarygodny, zaś jego ocena nie budzi zastrzeżeń. Opisany stan faktyczny ma swoje potwierdzenie także w materiale fotograficznym dołączonym do akt sprawy. W tej sytuacji postanowienie Wójta wydane w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a. jest zgodne z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na Fundacja zarzuciła postanowieniu Kolegium z [...] sierpnia 2019 r. (określonemu jako decyzja) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z. poprzez uznanie że można odmówić wszczęcia postępowania, pomimo że wskazany przepis dopuszcza taką odmowę jedynie w sytuacji, gdyby żądanie wszczęcia postępowania przez Fundację nie było uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy nie przemawiałby za tym interes społeczny,

- art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego pomimo tego, że żądanie wszczęcia postępowania nie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną ani nie zaistniała sytuacja, w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne toczy się lub już zapadło rozstrzygnięcie lub brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Zarzucono również arbitralne zakwestionowanie treści zawiadomienia w sytuacji nieprzeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego zawnioskowanego w treści wniosku, w szczególności nieprzesłuchanie inspektorów Fundacji. Zawnioskowano o uchylenie orzeczeń organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od SKO na rzecz Fundacji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu podniesiono, że Wójt nie może na gruncie przepisów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego, tym bardziej, gdy stwierdza że treść statutu Fundacji przewiduje działania na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt. Kolegium w nieprawidłowy sposób powieliło mylne rozumienie przepisów i argumenty Wójta Gminy [...]. Obydwa postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Na gruncie u.o.z. organizacje społeczne mogą realizować własne uprawnienia materialno – prawne, występując w postępowaniach prowadzonych na jej podstawie jako strona legitymująca się własnym interesem prawnym i mogą występować w sprawach dotyczących innych osób.

Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest możliwa na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który daje możliwość odmowy rozpoczęcia drogi administracyjnej, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Te "inne przyczyny" to m.in. sytuacje, w których w tej samej sprawie postępowanie administracyjne toczy się lub już zapadło rozstrzygnięcie, a także sytuacje, w których brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Zaskarżone rozstrzygniecie oparte jest na nieprawidłowej interpretacji art. 31 § 2 k.p.a. odnoszącym się do sytuacji, w której do wszczęcia na wniosek organizacji społecznej postępowania administracyjnego nie dochodzi z powodów związanych z procesową stroną postępowania, brakiem interesu społecznego, nieodpowiednim celem statutowym organizacji społecznej. Na tym etapie postępowania organ nie jest władny do odmowy wszczęcia postępowania w związku z okolicznościami faktycznymi zachodzącymi w sprawie. Ich rozważanie ma miejsce dopiero na następnym etapie postępowania, tj. po jego wszczęciu. Odmowa wszczęcia postępowania jest w tym wypadku przedwczesna. Nie wskazując nawet na dalece wadliwy sposób dowodzenia okoliczności faktycznych w sprawie przez organy urzędu gminy, należy wskazać, że powinny mieć one miejsce dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia SKO z [...] sierpnia 2019 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2019 r. nie dała podstaw do zakwestionowania ich legalności.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy organy te prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odbioru K. P. stanowiących jego własność zwierząt (kurcząt, kaczek i królików) utrzymywanych na posesji w K. nr [...] w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z.; na powyższy tryb we wniosku z 8 lipca 2019 r. - wnosząc o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do niego na prawach strony - wskazała skarżąca Fundacja. Zgodnie z tym przepisem, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i jeżeli jest to zwierzę gospodarskie (pkt 2), przekazane wskazanemu przez ten organ gospodarstwu rolnemu; art. 6 ust. 2 u.o.z., określa przypadki kwalifikowane jako znęcanie się nad zwierzętami, przez co należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym m.in.: używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć (pkt 7), utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10), stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt (pkt 12), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (pkt 17) i utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19).

W sprawie nie jest kwestionowane, że w wyniku interwencji przedstawicieli skarżącej Fundacji przeprowadzonej [...] czerwca 2019 r. na posesji w miejscowości K. [...], stwierdzono nieprawidłowości w hodowli znajdujących się tam zwierząt gospodarskich związane z ich przetrzymywaniem w zbyt małych klatkach, bez dostępu do wody i pożywienia (lub pożywienia odpowiedniego dla danego gatunku), brakiem właściwego zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi (wysokimi temperaturami), nagromadzeniem niesprzątanych odchodów oraz brakiem utrzymywania porządku na posesji skutkującym zagrożeniem dla bezpieczeństwa zwierząt. Wg przedstawicieli Fundacji, działania te nosiły znamiona znęcania się nad zwierzętami określone w u.o.z., zagrażające ich życiu i zdrowiu.

Nie budzi też wątpliwości, że do statutowych celów Fundacji (co potwierdza przedstawiony pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego) należy m.in. działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt oraz zwalczanie przejawów znęcania się nad nimi.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W myśl § 2 tego artykułu, organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu; organizacja taka uczestniczy wtedy w postępowaniu na prawach strony (§ 3).

W związku z wnioskiem Fundacji z [...] lipca 2019 r. w którym zwróciła się ona o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do niego na prawach strony należy wstępnie zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, organizacja społeczna która domaga się wszczęcia postępowania, nie musi żądać jednocześnie dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu. W wypadku bowiem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś, czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie. Wszczynając zatem postępowanie na żądanie organizacji społecznej z urzędu organ przesądza o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu (por. m.in. wyrok: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r. II OSK 2028/15 - LEX nr 2286059, WSA w Rzeszowie z 27 listopada 2019 r. II SA/Rz 956/19 - LEX nr 2777996, WSA w Warszawie z 24 października 2018 r. VII SA/Wa 84/18 - LEX nr 2586475 i WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2017 r. II SA/Go 952/16 - LEX nr 2232198).

Jak wynika z art. 31 § 1 k.p.a., samo zgłoszenie przez organizację społeczną żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do toczącego się już postępowania nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku, zaś organ administracji do którego taki wniosek wpłynie ma obowiązek dokonania oceny spełnienia przesłanek o których mowa w tym przepisie, tj. czy wszczęcie postępowania jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i czy przemawia za tym interes społeczny.

Uznanie, że charakter sprawy pozostawał zgodny z zakresem statutowej działalności Fundacji nie oznaczał zatem, że organ niejako automatycznie zobowiązany był do uwzględnienia jej wniosku o wszczęcie postępowania, gdyż przesłanki o jakich mowa w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, a samo odwoływanie się do celów statutowych organizacji nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za podjęciem żądanych przez nią działań.

Ma to szczególne znaczenie z racji niedookreśloności samego pojęcia "interesu społecznego", którym posłużył się ustawodawca w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Interes społeczny, który towarzyszyć musi wnioskowi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, należy interpretować każdorazowo indywidualnie na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie (wyrok NSA z 6 marca 2019 r. II GSK 52/17 - LEX nr 2644973).

W tym zakresie organ administracji powinien każdorazowo ocenić, czy między przedmiotem postępowania a statutowymi celami działalności organizacji społecznej istnieje merytoryczne powiązanie w sensie faktycznym i prawnym, uzasadniające uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Wiąże się to z obowiązkiem przeprowadzenia poprzedzającego wydanie stosownego postanowienia na podstawie art. 31 § 2 K.p.a. postępowania wyjaśniającego i dokonania w jego ramach oceny, czy uzasadniony ze względu na cele statutowe organizacji społecznej jej wniosek o wszczęcie postępowania dotyczącego innego podmiotu jest uzasadniony również z perspektywy interesu społecznego.

W kontekście powyższego należy uznać, że w przypadku skarżącej Fundacji – mimo iż jej cele statutowe uprawniały ją do wnioskowania o podjęcie przez Wójta Gminy [...] działań o jakich mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z. (zgodnie z ust. 1a tego artykułu, decyzja o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt) – powyższy warunek nie został spełniony.

Przede wszystkim należy zauważyć, że przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. nie stanowi o obligatoryjnym odbiorze zwierząt jego właścicielowi lub opiekunowi w sytuacji zaistnienia okoliczności określonych w art. 6 ust. 2 tej ustawy, o czym świadczy użyty w nim zwrot "zwierzę (...) może być czasowo odebrane". W okolicznościach sprawy oznacza to wymóg należytego wyważenia w ramach "interesu społecznego", czy dobro zwierząt co do których zachodzi podejrzenia traktowania w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. rzeczywiście uzasadnia podjęcie działań zmierzających do ich odebrania, zwłaszcza że w art. 7 ust. 1 u.o.z. mowa jest równocześnie o odbiorze "czasowym". Wykładnia tego przepisu prowadzi więc do wniosku, że celem tej regulacji jest jak najszybsze osiągnięcie zadowalających rezultatów z punktu widzenia poprawy dobrostanu zwierząt, co nie wyklucza z tych działań osoby ich właściciela /posiadacza.

Istotne w sprawie pozostaje, że zaistniała w niej sytuacja nie została potraktowana jako "przypadek niecierpiący zwłoki" o jakim mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z., skutkujący natychmiastowym odebraniem zwierząt przez policjanta, strażnika gminnego lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, gdy dalsze ich pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża ich życiu lub zdrowiu; konieczności takiego działania nie stwierdzili i nie zdecydowali się na nie w toku podjętej [...] czerwca 2019 r. interwencji ani przedstawiciele skarżącej Fundacji, ani przybyli na miejsce funkcjonariusze Policji, ani lekarze weterynarii z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...] (odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odbioru zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. dotyczyła tocząca się przed WSA w Rzeszowie równolegle z niniejszą sprawa o sygn. akt II SA/Rz 1294/19; wydanym w niej także 4 lutego 2020 r. wyrokiem oddalona została skarga Fundacji na postanowienie SKO w T. z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta z [...] lipca 2019 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie czasowego odbioru K. P. zwierząt /kurcząt, kaczek i królików/ utrzymywanych na posesji w K. nr [...]). Żadna z osób reprezentujących w/w podmioty (Fundację, Policję, Powiatowego Lekarza Weterynarii) nie zgłosiła także w toku interwencji i w dniach następnych zastrzeżeń do stanu zdrowia (kondycji) zwierząt. Zgłoszone tak w trakcie interwencji [...] czerwca jak i we wniosku o wszczęcie postępowania z [...] lipca 2019 r. zastrzeżenia koncentrowały się na warunkach w jakich przebywały zwierzęta i sposobie ich hodowli. Przeprowadzona kolejnego dnia, tj. [...] lipca 2019 r. kontrola pracowników Urzędu Gminy w [...] (J. W. i S. K.) wykazała częściowe usunięcie nieprawidłowości, w tym poprawę warunków bytowych zwierząt. Złożonym w tym samym dniu w UG piśmie właściciel zwierząt K. P. zobowiązał się do codziennego pilnowania, karmienia i pojenia znajdujących się w jego gospodarstwie zwierząt oraz zaprowadzenia w ciągu tygodnia porządku w klatkach, kurnikach i na podwórku. Poprawę względem stanu wyjściowego potwierdzili w toku oględzin [...] lipca 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [....] M. O. oraz pracownik UG S. K. W toku kolejnych oględzin posesji K. P. przeprowadzonych przez pracowników UG (J. W. i S. K.) [...] lipca 2019 r. nie dopatrzono się pierwotnych nieprawidłowości, stwierdzając posprzątanie klatek, usunięcie zalegającego obornika, zabezpieczenie zwierząt w wodę i pożywienie oraz uporządkowanie podwórza (ze sporządzonego na tę okoliczność protokołu wynika także zobowiązanie się właściciela zwierząt do ich systematycznego karmienia i sprzątania).

Wprawdzie dla kluczowej w niniejszej sprawie kwestii odmowy wszczęcia postępowania nie ma to żadnego znaczenia, niemniej w aspekcie ewentualnego jego wszczęcia i wydania decyzji o odebraniu zwierząt należy ubocznie zwrócić również uwagę na treść art. 7 ust. 4 u.o.z., zgodnie z którym kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia w przypadkach o których mowa w ust. 1 i 3 obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna; wobec stwierdzenia zdecydowanej poprawy ich warunków bytowych generowałoby to dla K. P. zbędne koszty, zwłaszcza że jak wynika z jego pisma z [...] lipca 2019 r., hodowla królików i kur stanowi jego jedyne źródło utrzymania.

Skoro zatem zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne i prawne nie uzasadniały uznania spełnienia po stronie Fundacji przesłanki "interesu społecznego", organy administracji w pełni prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie. Wyklucza to tym samym zasadność zarzutu naruszenia art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z.

Jako całkowicie nieadekwatne i zbędne względem powyższego należy w tej sytuacji uznać kwestionowanie przez stronę skarżącą braku przeprowadzenia przez organ I instancji zawnioskowanego postępowania dowodowego, w szczególności nieprzesłuchania przedstawicieli Fundacji. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały w opisany wyżej sposób wykazane i wzięte pod uwagę; dotyczy to także czynności przedstawicieli Fundacji i sporządzonych przez nich notatek z [...] i [...] lipca 2019 r., które znajdują się w aktach administracyjnych sprawy.

Jako skuteczny nie jawi się również zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania, mimo że żądanie jego wszczęcia nie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną ani nie zaistniała sytuacja, w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne toczy się lub już zapadło rozstrzygnięcie lub brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zgodnie z treścią tego przepisu, "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 /tj. żądanie wszczęcia postępowania/ zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania").

Wniosek organizacji społecznej żądającej wszczęcia postępowania dotyczącego innej osoby – zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. – jest oceniany wyłącznie pod względem jej celów statutowych i interesu społecznego. W tym względzie regulacja ta stanowi autonomiczną podstawę rozpatrzenia takiego wniosku, co wyłącza jego dodatkową weryfikację w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten, ze względu na oparty o interes prawny charakter legitymacji strony żądającej wszczęcia postępowania, nie znajduje zastosowania do uczestników na prawach strony.

Złożenie przez organizację społeczną wniosku o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego, niezależnie do tego czy jest ono podejmowane z urzędu czy też na wniosek, wymaga zweryfikowania go w oparciu o przesłanki określone w art. 31 § 1 k.p.a. i wypowiedzenie się w tej kwestii w formie postanowienia. To w tej formie (postanowienia) i na tym etapie procedury (postępowania wstępnego) organ, do którego żądanie zostało skierowane, ocenia czy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i czy przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie tych przesłanek konstytuuje także legitymację procesową organizacji, jako uczestnika na prawach strony. Niespełnienie ww. przesłanek i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu, zamyka postępowanie wstępne i nie ma potrzeby (i możliwości) wydawania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odrębnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na brak legitymacji (por. wyrok NSA z 12 października 2017 r. II OSK 163/17 - LEX nr 2442332 i z 8 listopada 2016 r. II OSK 234/15 - LEX nr 2199325).

Stosownie do powyższego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.