Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2309/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 167 poz 1758
law: ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości - oddala skargę-


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, powołując w podstawie prawnej m.in. przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. mocą którego zgłosił sprzeciw na nabycie przez I. P. Sp. z o.o. w K. nieruchomości rolnej położonej w W., w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 16. 10. 2006r. r. I. P. Sp. z o.o. w K. będąca cudzoziemcem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej oznaczonej działką nr [...] o powierzchni 1,1895 ha, położonej w W., woj. M., stanowiącej własność P. K. Jako cel nabycia nieruchomości spółka podała prowadzenie swojej działalności gospodarczej, jaką jest w szczególności zagospodarowywanie terenu i wynajem lub sprzedaż powstałych obiektów.

Stosownie do art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 5 lutego 2007 r., wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o zajęcie stanowiska w przedstawionej wyżej kwestii.

Po rozpoznaniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...]] marca 2007 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r., złożył sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przedmiotowej nieruchomości rolnej. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka obejmuje tereny rolnicze, z wyłączeniem pasa o szer. 1,00 mb pod drogę dojazdową lokalną oraz tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej. Natomiast z danych z ewidencji gruntów wynika, że ww. działka obejmuje grunty orne klasy llla i IIIb. Przedmiotem działalności spółki I. P. Sp. z o.o. jest kupno, sprzedaż i zagospodarowanie nieruchomości oraz pośrednictwo i zarządzanie nieruchomościami. Przedmiotowy grunt spółka I. P. planuje wykorzystać zgodnie z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. W tej sytuacji Minister stwierdził, że nabycie przez wnioskodawcę ww. działki byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa, gdyż nieruchomość ta przeznaczona jest w większości na cele rolnicze, natomiast spółka I. P. nie prowadzi działalności rolniczej. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. la ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej powinna być uzasadniona potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej. W treści nadesłanego wniosku brak natomiast przekonujących argumentów przemawiających za tym, iż na deklarowany cel niezbędna jest wnioskodawcy tak duża powierzchnia gruntów rolnych (1,1895 ha).

Podtrzymując zawarte w postanowieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2006 r. stanowisko, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister podkreślił, że za sprzeciwem przemawiają interesy rolnictwa, gdyż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na cele rolne, natomiast wnioskodawca nie uprawdopodobnił, zarówno we wniosku o wydanie zezwolenia na nabycie przedmiotowej działki jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że zapewni prowadzenie na niej gospodarki rolnej. Deklaruje on wprawdzie, iż część wnioskowanej nieruchomości może przeznaczyć pod dzierżawę celem jej dalszego rolniczego wykorzystania, jednakże w ocenie Ministra jest to zdarzenie przyszłe i niepewne. Wątpliwości organu opiniującego utwierdza także fakt, iż przedmiotem działalności wnioskodawcy jest kupno, sprzedaż i zagospodarowanie nieruchomości oraz pośrednictwo i zarządzanie nieruchomościami, a zatem sposób zagospodarowania ww. działki uzależniony będzie od zapotrzebowania zgłoszonego przez firmy działające na lokalnym rynku, tj. klientów wnioskodawcy, brak zatem jakiejkolwiek pewności, iż przedmiotowy grunt będzie wykorzystywany rolniczo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. P. Sp. z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. artykułów 7, 8, 9, 10, 11, 12, 77, 81, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał postanowienie bez rozpoznania istoty sprawy, nie ustosunkowując się do okoliczności podniesionych we wniosku o wydanie zezwolenia oraz zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił w sposób należyty zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżone postanowienie. Nie odniósł się do podnoszonych przez Spółkę kwestii związanych z zamierzoną zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, położeniem działki w rejonie szkodliwych wpływów pogórniczych i w aglomeracji [...] w kontekście znaczenia przedmiotowej nieruchomości dla polskiego rolnictwa. Nie uwzględnił interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego oraz sprzedawcy przedmiotowej nieruchomości, gdyż oparł się jedynie na domniemaniu, że skarżący nie zapewni dalszego wykorzystywania nieruchomości na cele produkcji rolnej, pomimo zaprzestania takiego wykorzystywania działki przez sprzedawcę, przy czym nie wziął pod uwagę położenia działki, które negatywnie wpływa na wartość ewentualnie wyprodukowanych płodów rolnych dla ludności. W konsekwencji uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonego postanowienia nie wyczerpuje dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny badając zaskarżony akt administracyjny ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758), nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

Przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie zakreślają merytorycznego zakresu oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale jest rzeczą oczywistą, iż dotyczyć ona powinna tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu orzekającego, czyli w tym konkretnym wypadku szeroko pojętymi zagadnieniami z zakresu kształtowania ustroju rolnego państwa. Taki zakres badania wniosku przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wyznacza art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1548 ze zm.), zgodnie z którym dział rozwój wsi obejmuje m. in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Minister obligowany jest więc dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej.

Jak wynika z materiału dowodowego sprawy przedmiotowa nieruchomość położona w W. obejmująca działkę o nr [...] o pow. 1,1895 ha ma charakter rolniczy , tylko w nieznacznej części obejmuje teren przeznaczony na drogę lokalną i przylegający do niej obszar zabudowy mieszkaniowej (vide wypis z rejestru gruntów, opinia urbanistyczna wydana przez Urząd Miasta i Gminy W. wraz z załącznikiem graficznym - akta administracyjne).

Nieruchomość ta, po uwzględnieniu ww. wyłączeń, winna być zatem wykorzystana rolniczo. Prowadzenie działalności rolniczej zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 64, poz. 592), jest nią prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. O istotnym znaczeniu przepisów ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - dla przedmiotowej sprawy rozstrzyganej przez Sąd - stanowi art. 1a ust. 6 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, zgodnie z którym nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na przedmiotowym gruncie skarżąca zamierza prowadzić działalność gospodarczą polegającą na zagospodarowywaniu terenu i wynajmie lub sprzedaży powstałych obiektów. Planowana przez skarżącą działalność nie jest więc działalnością rolniczą. W tym kontekście, jako nie przekraczającą granic swobodnej oceny dowodów uznać należy ocenę organu, iż skarżąca nie zapewni prowadzenia gospodarki rolnej na przedmiotowej nieruchomości rolnej.

Bez wpływu na ocenę rolnego charakteru wnioskowanego gruntu pozostaje fakt, że działka znajduje się w strefie występowania wpływów pogórniczych , jak również podnoszona w skardze okoliczność, że działka ta w opracowywanym obecnie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zostanie prawdopodobnie przeznaczona na cele budowlane.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo oparł się na kryterium zgodności planowanych inwestycji z interesami rolnictwa (racjonalnej gospodarki rolnej), przy uwzględnieniu rolnego charakteru objętej wnioskiem nieruchomości wynikającego z obowiązujących obecnie aktów prawnych.

Nie ma znaczenia, że na chwilę obecną nieruchomość nie jest przez jej właścicielkę wykorzystywana na cele rolnicze. O rolniczym charakterze gruntu przesądza bowiem jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób jego aktualnego wykorzystywania (patrz. postanow. SN z 28.01.1999 r., sygn. akt III CKN 140/98 LEX nr 50652).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów, nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, m.in. braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz ustosunkowania się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącą jak również niepowiadomienia strony o zakończeniu postępowania. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a, podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że co prawda uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą argumentów, to jednak organ w sposób czytelny wyartykułował przesłanki, jakimi się kierował zgłaszając sprzeciw na udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości. Ponadto skarżąca Spółka była powiadomiona o wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie i brała czynny udział w postępowaniu nadsyłając brakujący dokument.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.