Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 882/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 71 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 9, art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata W. D. kwotę [...] obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 105 § 1 Kpa umorzył wszczęte w dniu [...] r. postępowanie administracyjne w sprawie dokonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę zmiany sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne wraz z wykonaniem remontu -

w budynku mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...] nr [...], działka nr [...], gm. [...], którego inwestorem była B. S.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że pismem z dnia [...]r. właściciel nieruchomości poinformował organ o przedmiotowej inwestycji, wskazując, że inwestorem jest dzierżawca tej nieruchomości O. V. D. B.

W wyniku oględzin przeprowadzonych dnia [...]r. na wniosek właściciela nieruchomości stwierdzono, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym bez wymaganego przepisami pozwolenia właściwego organu architektoniczno - budowlanego dokonano zmiany sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne wraz z jego remontem. Jak wynika z okazanego organowi aktu notarialnego, pomiędzy O. V. D. B., a B. S. została dokonana cesja umowy dzierżawy w/w nieruchomości zawartej [...]r. z ówczesnym jej właścicielem S. K. Z oświadczenia B. S., złożonego do protokołu z oględzin wynikało, że zmiany sposobu użytkowania dokonała w [...]r.

W związku z powyższym w dniu [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego wydał decyzję nakazującą inwestorowi B. S. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem:

1. przedłożyć zaświadczenie potwierdzające, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania była zgodna z ówcześnie obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. przedłożyć inwentaryzację architektoniczno - budowlaną wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym, sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie tych robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz z zasadami wiedzy technicznej z opiniami uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi - [...] egz.

3. przedłożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgodę właściciela przedmiotowej nieruchomości.

W dniu [...]r. B. S. złożyła wniosek o stwierdzenia nieważności powyższej decyzji INB z dnia [...]r., która stała się ostateczną.

W dniu [...]r. WINB stwierdził nieważność w/w decyzji wskazując w uzasadnieniu, iż przepis art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie zawiera podstawy prawnej, pozwalającej żądać od Inwestora przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż czynności nakazywane na podstawie w/w przepisu mają na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa administracyjnego, a nie cywilnego.

Po rozpatrzeniu odwołania właścicielki nieruchomości H. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia [...]r. znak: [...] utrzymał w mocy w/w decyzję WINB z dnia [...]r..

W związku z powyższym Inspektor Nadzoru Budowlanego

wydał postanowienie z dnia [...]r. w którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał inwestora B. S. do przedłożenia oceny stanu technicznego pomieszczeń po wykonanym samowolnie remoncie oraz zmianie sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń do dnia

[...]r., stwierdzając, że ma to na celu rozszerzenie materiału dowodowego w sprawie.

W dniu [...]r. B. S. przedłożyła wymagane egzemplarze oceny stanu technicznego pomieszczeń strychu, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, zawierające stwierdzenie, że w/w roboty budowlane, związane ze zmianą sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne i modernizacją budynku, zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami BHP, oraz że przedmiotowy obiekt nadaje się do użytkowania. Wobec powyższych stwierdzeń, organ podjął wskazane na wstępie rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. J. - właścicielka przedmiotowej nieruchomości, zamieszkała w [...], zarzucając jej:

- naruszenie art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 73 § 1 i § 2 Kpa polegające na tym, iż w toku postępowania organ bezzasadnie odmówił jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy w drodze pomocy prawnej, poprzez przesłanie akt sprawy do INB, a także nie wydał żądanych przez nią kserokopii dokumentów zgromadzonych w postępowaniu, pouczając ją w obu przypadkach błędnie i bez wskazania podstawy prawnej o konieczności uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] zł za stronicę przesłanych lub skserowanych akt sprawy;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa. poprzez sprzeczne i niezgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż inwestor – B. S. dokonała przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania w [...]r., gdy - zdaniem skarżącej - nastąpiło to po [...]r.;

- naruszenie art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kpa polegające na tym, iż w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zdaniem skarżącej organ poprzestał jedynie na przedstawieniu tego, jakich czynności dokonał, nie wskazując, co w wyniku przeprowadzonych czynności zostało ustalone. Ponadto nie ustosunkował się do pisemnych oświadczeń H. J., które wielokrotnie były składane w toku postępowania. Ponadto organ wydał decyzję wewnętrznie sprzeczną, gdyż z jednej strony za udowodnione uznaje dokonanie przez inwestora bez koniecznego pozwolenia na budowę rozbudowy nieruchomości, z drugiej zaś nie wydał orzeczenia merytorycznego odnośnie legalizacji samowoli budowlanej lub też nakazie rozbiórki łub doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego;

- naruszenie art. 80 oraz 107 § 1 Kpa w zw. z art. 105 § 1 Kpa., przez to, że nie wskazano, z jakiej przyczyny przedmiotowe postępowanie zostało umorzone. Zdaniem skarżącej złożenie przez Inwestora dokumentacji technicznej

z [...]r. zawiera jedynie projekt planowanej inwestycji budowlanej,

a nie ocenę stanu technicznego pomieszczeń strychu. Ww. dokumentacja nie zawiera potwierdzenia, iż wykonane roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne i modernizacja budynku zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami BHP;

- naruszenie art. 48, art. 49 i art. 49a a także art. 51 prawa budowlanego, poprzez brak ich zastosowania, albowiem wobec ustalenia przez organ, iż na przedmiotowej działce doszło do zmiany sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne wraz z remontem, bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, organ nie orzekł w sposób merytoryczny w oparciu o ww. przepisy, a po przedstawieniu przez Inwestora dokumentów dotyczących stanu technicznego - nie orzekł o legalizacji samowoli budowlanej i nie nałożył na inwestora obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wnosi o:

- zmianę przedmiotowej decyzji poprzez orzeczenie, iż inwestor – B. S. dopuściła się zmiany sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne wraz z remontem, bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz wydanie postanowienia w zakresie legalizacji samowoli budowlanej, ewentualnie

- o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Ponadto skarżąca wniosła:

- o przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego z dnia [...]r. wykonanego na zlecenie Inwestora - na okoliczność wykazania czasu dokonania przez B. S. samowoli budowlanej oraz jej zakresu;

- przesłuchania skarżącej, będącej właścicielką nieruchomości w drodze pomocy prawnej przed INB na okoliczność kiedy i w jakim zakresie zostały wykonane prace przez inwestora, a także innych okoliczności dotyczących przedmiotowej samowoli budowlanej;

- przeprowadzenie dowodu z pisma INB z dnia [...]r. na okoliczność odmowy przez organ administracji dostępu skarżącej do akt w niniejszej sprawie, a także na okoliczność braku w spisie zawartości teczki oceny stanu technicznego obiektu po dokonanej zmianie sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił powyższego odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kpa oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...]r. inwestor wywiązał się z nałożonego postanowieniem z dnia [...]r obowiązku, przedłożenia oceny technicznej, z której wynikało, iż wykonane roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne

i modernizacją budynku zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną

a przedmiotowy obiekt jest zdatny do użytkowania. Wobec czego INB wydał w oparciu o art. 105 Kpa decyzję umarzająca postępowanie.

Dalej organ odwoławczy wskazuje, iż zgodnie z art. 71 ust. 2 prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestor nie legitymuje się takim zgłoszeniem, zatem zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w ramach samowoli budowlanej. Z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu

[...]r., zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r.

o zmianie ustawy prawo budowlane, do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanego bez wymaganego pozwolenia przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 31 maja 2004r., nie stosuje się art. 71a, w takich przypadkach zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Według regulacji prawnej obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania strychu na lokal mieszkalny, należą do kategorii przypadków innych niż określone w art. 48 lub w art. 49b prawa budowlanego. Słusznie zatem INB zobligował inwestora do przedłożenia w myśl art. 81c prawa budowlanego oceny technicznej dotyczącej wykonanych robót, albowiem tylko w oparciu o ocenę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, organ powiatowy mógł dokonać wyboru trybu dalszego postępowania tj. zastosować sankcje przewidziane w art. 51 prawa budowlanego mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub umorzyć postępowanie w przypadku stwierdzenia wykonania robót budowlanych zgodnie z prawem budowlanym.

Z przedłożonej przez inwestora oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych z [...]r., jednoznacznie wynika, iż wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną a obiekt nadaje się do użytkowania, zatem nie ma podstawy prawnej do stosowania art. 51 prawa budowlanego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej organ wskazał, iż organy administracji publicznej nie mają prawnych możliwości przesyłania akt, w ramach pomocy prawnej, do innych organów czy instytucji. Jak wyraźnie wskazuje art. 73 Kpa strona może przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy,

a także może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Artykuł 73 Kpa nie przewiduje jednak obowiązku sporządzania przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczania ich stronie. Natomiast kwestię uiszczania opłat za niektóre czynności organów administracji publicznej reguluje ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), a wysokość opłat za poszczególne czynności - załącznik do tej ustawy "wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia". O tych przepisach jak i możliwości działania przez pełnomocnika, skarżąca została poinformowana

w piśmie z dnia [...]r.

Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne przyjętego rozstrzygnięcia, albowiem INB wskazał, iż podstawą umorzenia postępowania jest wywiązanie się inwestora z obowiązku wynikającego

z ostatecznego postanowienia a ocena techniczna wskazuje prawidłowość wykonanych robót budowlanych.

Art. 50 i 51 prawa budowlanego, odnoszące się do przedmiotowych robót budowlanych wykonanych w istniejącym obiekcie, nie przewidują obowiązku nałożenia opłaty legalizacyjnej wskazanej przez skarżącą, natomiast art. 48 i art. 49 prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych samowolnie wzniesionych, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji przy podejmowaniu orzeczenia wziął pod rozwagę wnioskowane przez skarżącą dowody, jednakże uznał, iż nie mają one wpływu na przyjęte rozstrzygniecie i nie wnoszą do sprawy nowych faktów.

W myśl art. 105 § 1 Kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa wtedy, gdy nie ma materialno-prawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wywiązanie się inwestora

z nałożonego obowiązku przedłożenia oceny technicznej, z której wynika, iż przeprowadzone roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną, obligowało zatem organ nadzoru budowlanego do umorzenia przedmiotowego postępowania.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem H. J. zaskarżyła w/w decyzję ostateczną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie:

1. art. 71 ust. 3, art. 55 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 maja 2004 r. w zw. z art. 2 ust 2 ustawy z dniał 6 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888) poprzez nieuwzględnienie przez organ administracyjny faktu, iż do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagane jest pozwolenia na budowę właściwego organu, a nadto, że w przypadku dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, konieczne jest wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy- Prawo budowlane i wydaniu decyzji

o pozwoleniu na użytkowanie w oparciu o art. 55 ust. 1 pkt. 3 ustawy- Prawo budowlane,

2. art. 48 oraz art. 49 i art. 49 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888) poprzez brak ich zastosowania, albowiem na działce nr [...] położonej w [...] przy

ul. [...] nr [...] doszło do rozbudowy nieruchomości bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, co uzasadnia konieczność nałożenia na inwestora sankcji określonych w ww. przepisach.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, między innymi, iż dla oceny stanu prawnego zaistniałej samowoli budowlanej będzie miała zastosowanie ustawa - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. Zgodnie

z obowiązującym w tym czasie art. 71 ust. 1 ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia, a nie jak pisze

w uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego "zgłoszenia". Zgodnie zaś z art. 71 ust. 3 w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

W sytuacji dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy- prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, stosuje się odpowiednio ust. 1-3. Oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego w przypadku zrealizowania czynności nałożonych na inwestora

w oparciu o art. 51 ust 1, powinien wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie

w oparciu o art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy. W każdym przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego przeprowadza obowiązkową kontrole obiektu budowlanego. Taka decyzja nie została przez organ Nadzoru Budowlanego wydana. Organ administracyjny wydając decyzję o umorzeniu postępowania jedynie w oparciu o art. 105 Kpa nie orzekł w sposób merytoryczny, albowiem nie wydał decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego po zmianie jego przeznaczenia. Wskazał jedynie, iż dalsze prowadzenie sprawy jest bezprzedmiotowe, bądź niedopuszczalne, nie wskazując z jakich przyczyn wynika owa niedopuszczalność bądź bezprzedmiotowość.

Skarżąca podnosi ponadto, iż stan faktyczny w oparciu o jaki orzekał organ administracji publicznej został ustalony w sposób wadliwy, gdyż doszło do rozbudowy nieruchomości o garaż dwustanowiskowy, co wynika z dokumentów przedstawionych przez inwestora.

W przypadku ustalenia, iż doszło do samowolnej rozbudowy nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku, zastosowanie winny mieć przepisy art. 48 i art. 49 ustawy - prawo budowlane, które odnoszą się do obiektów samowolnie wzniesionych.

Ponadto skarżąca podtrzymała swe stanowisko, iż postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie toczyło się z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa

w zw. z art. 73 § 1 i § 2 Kpa, bowiem akta sprawy można było w trybie pomocy prawnej przesłać innemu organowi w celu udostępnienia ich stronie. Ponadto organ administracji publicznej błędnie i bez podania podstawy prawnej pouczył stronę

o konieczności uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] zł za stronicę przesłanych akt sprawy. Takie stanowisko organu administracyjnego nie ma żadnego uzasadnienia w obowiązującej ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej ani w załączniku do ustawy "Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia". Nie ma również żadnego analogicznego unormowania podobnego do art. 78 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W jej ramach Sąd dokonuje oceny prawidłowości zastosowania przez organ administracji publicznej, wydający zaskarżony akt, (decyzję) przepisów prawa materialnego jak i przepisów regulujących samo postępowanie. Jeśli ich naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji sąd stosuje środki wskazane w art. 145 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga jednak tylko

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.).

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższych kryteriów oraz

w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania zasadności wniesionej skargi, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i argumenty zasługują na akceptację. W szczególności bezzasadne są zarzuty dotyczące niezastosowania przez organ art. 48 i 49 Prawa budowlanego, albowiem przepisy te w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem była "samowolna zmiana sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne wraz

z wykonanym jego remontem", nie mają zastosowania. Odnoszą się one bowiem do samowolnego wybudowania obiektu budowlanego lub jego części, a nie do wykonania robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. W tym przypadku do popełnionej samowoli budowlanej, polegającej na wykonaniu robót budowlanych (remontu) oraz zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń budynku, zastosowanie mają jedynie art. 51 – w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego.

Nietrafny jest też podnoszony ubocznie w skardze argument o wybudowaniu przez uczestniczkę postępowania B. S. garażu dwustanowiskowego do którego miałyby zastosowanie przepisy art. 48 i 49 Prawa budowlanego, albowiem - jak wynika z akt postępowania – kwestia ta nie była objęta zaskarżoną decyzją, zatem nie obejmują jej "granice sprawy", o których mowa w art. 134 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli i oceny sądu jest zatem jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracji w przedmiocie postępowania dotyczącego wykonanych przez inwestora bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych i dokonana w ich rezultacie zmiana sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne.

Należy jednak zgodzić się z zasadniczą tezą skargi, iż w sprawie nie zachodziły podstawy do umorzenia wszczętego w tej sprawie postępowania organu nadzoru budowlanego. Umorzenie postępowania administracyjnego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 Kpa). Ustalenie przez organ nadzoru budowanego, że określone roboty budowlane wymagające pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego wykonane zostały bez tego pozwolenia, implikuje – zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego - konieczność doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, tj. ich zalegalizowania. Należy jednak mieć na uwadze, iż "doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem" wymagane przez art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza zgodność z normami prawa administracyjnego, w szczególności prawa budowlanego, a nie prawa cywilnego. W postępowaniu administracyjnym nie mogą być zatem rozstrzygnięte sporne kwestie między skarżącą, jako obecną właścicielką nieruchomości, a uczestniczką postępowania, jako jej dzierżawcą - na podstawie umowy dzierżawy zawartej w [...]r.

z poprzednim właścicielem nieruchomości na [...] okres i jej cesji na rzecz uczestniczki.

Organ I instancji zatem prawidłowo wszczął w tej sprawie postępowanie w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Wydano postanowienie, w którym zobowiązano inwestora do przedłożenia dokumentów niezbędnych w procesie ewentualnej legalizacji tej samowoli. Postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu przez stwierdzenie jego nieważności przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze względu na wskazane w decyzji tego organu z dnia [...]r. wady prawne, tj. zawarte w nim żądanie przedłożenia zgody właściciela nieruchomości na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, co było bezpodstawne.

W konsekwencji organ nadzoru budowlanego wydał na podstawie art. 81c ust.2 Prawa budowlanego postanowienie zobowiązujące inwestora do przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót. Jak stwierdza organ - było to postanowienie o charakterze dowodowym, zmierzające do ustalenia możliwości legalizacji danej samowoli, co jest uwarunkowane zgodnością wykonanych robót

z przepisami budowlanymi. Organ wyciągnął jednak błędny wniosek z faktu, iż

z przedłożonej przez inwestora oceny wynikało, iż roboty te zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a obiekt nadaje się do użytkowania uznając, że w tej sytuacji, brak jest podstaw do jakiejkolwiek dalszej władczej ingerencji organu administracji publicznej, w tej sprawie, zatem prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w oparciu o art. 105 Kpa.

Rozstrzygnięcie takie nie może być uznane za prawidłowe, albowiem - jak już wyżej wskazano - nie zachodziła tu przesłanka umorzenia z art. 105 Kpa. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ stwierdził, iż samowola taka w rozumieniu przepisów prawa budowlanego miała miejsce, a jedna z zainteresowanych w sprawie stron domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia w tej kwestii.

Do niniejszej sprawy ma zastosowanie tryb legalizacji wskazany w art. 71 ust. 3 z odpowiednim zastosowaniem przepisów art. 51 i art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 31 maja 2004r., co – jak słusznie podnosi skarżąca - wynika z treści przepisu przejściowego - art. 2 ustawy

z 16 stycznia 2004r.o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93 poz. 888.). Wyeliminowanie wcześniejszej decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji, wydanej w oparciu o art. 51, w trybie stwierdzenia jej nieważności, nie wykluczało ponownego wydania decyzji na jego podstawie, w oparciu o wzbogacony materiał dowodowy, eliminując wskazane wady prawne decyzji INB z dnia [...]r. oraz uwzględniając pozostałe wymogi wynikające z przytoczonych wyżej przepisów.

Kierując się zasadami wskazanymi w art. 7 i 9 Kpa organ prowadzący postępowanie winien był udzielić stronom odpowiednich pouczeń i wskazówek w tym zakresie.

Ze względu na wskazane wyżej uchybienia w działaniu organu nadzoru budowlanego mające wpływ na wynik sprawy należało zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c P.p.s.a. skargę uwzględnić i zaskarżoną decyzję uchylić. Orzeczenie w pkt

II oparto na art. 152 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a.

Wobec powyższego rozstrzygnięcia, uwzględniającego skargę, niecelowe stało się ustosunkowywanie się do pozostałych, przytoczonych wyżej argumentów skargi wskazujących na inne uchybienia organów prowadzących postępowanie, nie mających jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy.