Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 680/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska–Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska Sędzia WSA Daria-Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia[...] października 2020 r. [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. H. (dalej: strona, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS, organ nadzoru) z 6 października 2020 r. nr 0201-IEE2.711.177.2020.3.AJ utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy (Naczelnik US) z 6 sierpnia 2020 r. nr 0220-SEE.711.4839.2020.BA.UW.78386 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej na podstawie przekazanych mu do realizacji dwóch tytułów wykonawczych z 11 marca 2020 r. nr [...] oraz nr [...] z 11.03.2020 wystawionych przez wierzyciela, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej: PINB). Ww. tytuły obejmowały należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia orzeczone postanowieniami PINB z 23 października 2019 r. odpowiednio nr 302/2019 i nr 304/2019. Naczelnik US w dniu 25 czerwca 2020 r. doręczył stronie odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z zawiadomieniem z 8 czerwca 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony prowadzonego przez S. S.A. Natomiast w dniu 27 lipca 2020 r. organ ten doręczył stronie odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z zawiadomieniem z 19 czerwca 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony prowadzonego również przez S. S.A. Podjęte czynności okazały się skuteczne i doprowadziły do wykonania obowiązku.

Pismem z 29 czerwca 2020 r. skarżąca – reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika - na podstawie art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: u.p.e.a.) wniosła skargę na czynności egzekucyjne dokonane w dniu 19 czerwca 2020 r. jako dokonane z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła, że PINB nie doręczył stronie upomnienia, tytułów wykonawczych oraz postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wskazała, że pismem z 25 czerwca 2020 r. wniosła o wznowienie postępowań dotyczących grzywien w celu przymuszenia o nr 301/2019 i 301/2019 wydanych w dniu 23 października 2019 r.

Wezwana do sprecyzowania żądania, pismem z 23 lipca 202 r. wskazała, że przedmiotem żądania jest skarga na czynności egzekucyjne organu w trybie art. 54 u.p.e.a. Dodatkowo podniosła, że tytuły wykonawcze z 23 października 2019 r. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie posiadają obligatoryjnego elementu, jakim jest klauzula organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z 6 sierpnia 2020 r. Naczelnik US uznał, że zaskarżona czynność została dokonana prawidłowo i oddalił skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W uzasadnieniu wskazał, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje wyłącznie na czynności podjęte w toku egzekucji o charakterze faktycznym, tj. konkretne czynności organu egzekucyjnego. Nie może natomiast obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego. Jak wyjaśnił, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu niezgodności z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, czy innych okoliczności wyczerpujących zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowiących przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego. Wskazując na art. 7, art. 80 § 1 i 3, art. 67 § 1 i 2 oraz art. 67 § 2a u.p.e.a. stwierdził, że czynności: doręczenie stronie w dniu 25 czerwca 2020 r. odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu, realizacja zajęcia poprzez uzyskanie kwoty 10 600 zł, przekazanie w dniu 30 czerwca 2020 r. wierzycielowi kwoty uzyskanej z realizacji zajęcia po potraceniu opłaty komorniczej i kosztów egzekucyjnych – w pełni odpowiadają przepisom egzekucyjnym i tym samym czyni to skargę na czynności egzekucyjne niezasadną.

Na postanowienie Naczelnika US skarżąca złożyła zażalenie. W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wadliwie (bezpodstawnie), bowiem tytuły wykonawcze z 23 października 2019 r. nr [...], [...], [...] i [...] wystawione przez PINB oparte zostały na wzorze, który nie obowiązywał w momencie ich wystawienia od 2 lat. Zdaniem strony czynności egzekucyjne podjęte na podstawie nieobowiązującego aktu prawnego są działaniami nielegalnymi i winny być niezwłocznie uchylone, a postępowanie egzekucyjne - umorzone. Wskazała, że naruszony został również art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne wskazanie zarówno treści obowiązku, jak i aktu administracyjnego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja. Oznacza to, ze nie można uznać zaskarżonej czynności egzekucyjnej za zgodna z prawem, gdy nie zostało zgodnie z prawem wszczęte postepowanie egzekucyjne.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor IAS utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że podstawa wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w sprawie były tytuły wykonawcze stosowane w egzekucji należności pieniężnych, prawidłowo wystawione 11 marca 2020 r. wg wzoru obowiązującego w dniu ich wystawienia . Podstawę tych tytułów wykonawczych stanowiły postanowienia PINB o nałożeniu grzywny. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 11 marca 2020 r. Naczelnik US dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Argumentował też organ nadzoru, że czynność ta została objęta skargą na czynność egzekucyjną na podstawie art. 54 u.p.e.a., natomiast zarzuty zażalenia odnoszące się do zastosowania niewłaściwego wzoru dotyczą tytułów wykonawczych z 23 października 2019 r., tj. tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, których podstawą wystawienia była decyzja PINB. Stwierdził, że podniesione nieprawidłowości mogłyby stanowić podstawę zarzutów w ściśle określonym terminie, tj. 7 dni od dnia otrzymania tytułów wykonawczych. Odwołując się, podobnie jak Naczelnik US, do treści art. 26 § 1, art. 7, art. 80 i 67 u.p.e.a. Dyrektor IAS nie dopatrzył się uchybień w zaskarżonej czynności. W oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wywodził, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie okoliczności, które dotyczą kwestionowanej czynności. Inne kwestie mogą bowiem stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W skardze na to postanowienie strona, działając przez pełnomocnika profesjonalnego, zarzuciła naruszenie art. 54 § 4 pkt 1 w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na czynność egzekucyjną pomimo, że dokonana czynność była sprzeczna z prawem, a w konsekwencji nastąpiło naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona była egzekucja obowiązku o charakterze niepieniężnym zostały nieprawidłowo wystawione (tj. na błędnym wzorze formularza, wydanie kilku tytułów do jednego obowiązku, wadliwe wypełnienie tytułu wykonawczego), co w konsekwencji powoduje, że całe postępowanie prowadzone jest bezpodstawnie. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym prawem zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie egzekucyjne wszczęte wydanymi tytułami wykonawczymi z dnia 23 października 2019 roku o nr [...], [...], [...] i [...] jest wadliwe z uwagi na to, że zostały one nieprawidłowo wystawione. Tymczasem warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. W konsekwencji całe postępowanie egzekucyjne jest prowadzone bezpodstawnie. Dotyczy to również czynności egzekucyjnych podejmowanych już po wydaniu ww. tytułów wykonawczych, w tym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wydanych w ramach tego postępowania kolejnych tytułów wykonawczych o [...] oraz [...] z 11 marca 2020 roku. Pomimo tego, że oba te tytuły ([...] i [...]) zostały wydane już na prawidłowym wzorze, to nie konwalidują one wcześniejszych wadliwych czynności. Dodatkowo wskazać należy, że kolejne tytułu wykonawcze (o nr [...] i [...]) nie były dopuszczalne przy wydaniu grzywny w celu przymuszenia, albowiem istniały już wcześniej wydane tytuły wykonawcze. Jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało wadliwie wszczęte, to nie można przyjąć, aby późniejsze czynności podejmowane w tym postępowaniu były skuteczne. W przedmiotowej sprawie wydano tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...] i [...], które zawierały wiele rażących wad: zastosowanie błędnego wzoru formularza oraz wydanie kilku tytułów do jednego obowiązku; wadliwe wypełnienie tytułu wykonawczego; uznanie tytułów wykonawczych przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (WINB) za wadliwe. Podkreśliła, że WINB w postanowieniach z dnia 6 października 2020 r. o nr 957/2020, 958/2020, 959/2020, 960/2020, które były rozpatrywane na skutek złożonych zażaleń na postanowienia PINB odmawiających umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych uznał ww. tytuły wykonawcze za wadliwie i uchylił postanowienia PINB odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zwrócił przy tym uwagę, iż niedopuszczalnym jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie nieobowiązującego wzoru tytułu wykonawczego oraz błędnie wskazanego obowiązku.

Argumentowała też, że błędnie wystawiony tytuł wykonawczy skutkuje wadami kolejnych czynności. Zarówno Naczelnik US, jak i Dyrektor IAS pominęli, iż kwestia prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego determinuje prawidłowość dokonania kolejnych czynności egzekucyjnych. Poprawność wystawienia tytułu wykonawczego winna być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym na każdym etapie z urzędu. Organy winny ważyć wartości jakimi są obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego z wartością jaką stanowi bezpieczeństwo obrotu prawnego i pewność prawa zawierająca się w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego zgodnie z zasadą praworządności i legalności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. Legalność w tym przypadku oznacza, że dane działanie - czynność organu posiada odpowiednią podstawę prawną, a zasada praworządności oznacza, że to działanie będzie zgodne w swej treści z systemem i aksjologią prawa. W konsekwencji - co ma znaczenie podstawowe dla niniejszej sprawy - w demokratycznym państwie prawnym nie można uznać za zgodną z prawem czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdy nie zostało zgodnie z prawem wszczęte postępowanie egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.

Spór w sprawie koncentruje się na legalności czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej, dokonanej przez organ egzekucyjny w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez wierzyciela PINB w dniu 11 marca 2020 r., a obejmujący grzywnę w celu przymuszenia.

Wedle skarżącej czynność ta jest niezgodna z prawem, bowiem postępowanie egzekucyjne nie zostało prawidłowo wszczęte, tzn. tytuły wykonawcze z dnia 23 października 2019 roku o nr [...], [...], [...] i [...] zostały nieprawidłowo wystawione. Tymczasem warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. W konsekwencji całe postępowanie egzekucyjne jest prowadzone bezpodstawnie. Dotyczy to również czynności egzekucyjnych podejmowanych już po wydaniu ww. tytułów wykonawczych, w tym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wydanych w ramach tego postępowania kolejnych tytułów wykonawczych o [...] oraz [...] z 11 marca 2020 roku. Pomimo tego, że oba te tytuły ([...] i [...]) zostały wydane już na prawidłowym wzorze, to nie konwalidują one wcześniejszych wadliwych czynności. Ponadto kolejne tytuły wykonawcze (o nr [...] i [...]) nie były dopuszczalne przy wydaniu grzywny w celu przymuszenia, albowiem istniały już wcześniej wydane tytuły wykonawcze.

Zdaniem Dyrektora IAS argumentacja skargi dotyczy okoliczności, które mogły być przedmiotem zarzutów w ramach art. 33 u.p.e.a. Postępowanie zainicjowane skargą z art. 54 u.p.e.a. może obejmować tylko okoliczności, które dotyczą kwestionowanej czynności egzekucyjnej. Badanie tych okoliczności zarówno przez Naczelnika US, jak i Dyrektora IAS nie doprowadziły do wniosku, by zajęcie egzekucyjne rachunku bankowego skarżącej naruszało przepisy u.p.e.a.

Skarga nie jest uzasadniona, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że względem skarżącej PINB wystawił w dniu 11 marca 2020 r. tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...], które obejmowały kwoty grzywny w celu przymuszenia orzeczonych postanowieniami z 23 października 2019 r. odpowiednio nr 301/2029 i nr 304/2019. Tytuły te zostały skierowane do Naczelnika US jako organu egzekucyjnego w celu ich realizacji. Naczelnik US w dniu 19 czerwca 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w S. S.A., o czym zawiadomił skarżącą w dniu 25 czerwca 2020 r. doręczając jej zawiadomienie o ww. zajęciu oraz odpis tytułu wykonawczego nr [...]. W dniu 30 czerwca 2020 r. skarżąca wniosła skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną jako podstawę prawną żądania wskazując art. 54 u.p.e.a., co dodatkowo potwierdziła na wezwanie organu w piśmie z 23 lipca 2020 r. Skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Powoływane przez skarżącą tytuły wykonawcze z 23 października 2019 r. o nr [...], [...], [...] i [...] dotyczyły egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - decyzji PINB z 2016 r. Następnie PINB wydał postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania decyzji PINB i tytuły wykonawcze nr [...] i [...], obejmujące kwoty grzywny w celu przymuszenia.

Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit b) grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień (art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 , 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (122 § 1 u.p.e.a.). Nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych (art. 124 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Mając na uwadze powyższe regulacje, porządkująco Sąd podkreśla, że w zakresie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym organem egzekucyjnym jest m.in. PINB (art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). W sytuacji, gdy kwota grzywny nie zostanie uiszczona - podlega egzekucji administracyjnej należności pieniężnych prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego jako uprawniony organ egzekucyjny. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2017 r. o sygn. akt II FW 2/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), że w art. 124 § 1 u.p.e.a. ustawodawca wskazał, że grzywny nałożone w celu przymuszenia "podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych". Innymi słowy, chociaż nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, wymienionym w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., jej zapłata egzekwowana jest tak jak każda inna należność pieniężna. Zaś w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 u.p.e.a., gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie został wymieniony jako organ egzekucyjny. Natomiast art. 19 § 8 u.p.e.a. ma charakter przepisu blankietowego, odsyłającego do innych ustaw. Również ten przepis nie daje podstawy do uznania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego za organ egzekucyjny, skoro żadna ustawa nie przyznaje mu kompetencji do egzekwowania należności pieniężnej (grzywny).

Sąd uznał za uzasadnione poprzedzenie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia powyższą uwagą ze względu na sposób argumentacji zawarty w skardze, który prowadzi do wniosku o niejednoznacznym rozróżnianiu przez skarżącą tych dwóch sytuacji prawnych.

Skarżąca bowiem skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą Naczelnika US w trybie art. 54 u.p.e.a., konsekwentnie uzasadnia okolicznościami, które odnoszą się do grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, w tym obowiązku jej uiszczenia. Nie ma przy tym wątpliwości, że skarżąca nie sformułowała zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a., czyli w sprawie prowadzenia egzekucji. Mając zaś na uwadze fakt, że skarżąca jest reprezentowana – również przed Naczelnikiem US oraz Dyrektorem IAS – przez profesjonalnego pełnomocnika, jest świadoma i wyboru określonego środka zaskarżenia w toku postępowania egzekucyjnego, i skutków tego wyboru. Zapewniona jej została w ten sposób ochrona prawna w najwyższym stopniu.

Przechodząc do meritum, niewątpliwie przedmiotem sprawy jest więc czynność egzekucyjna Naczelnika US jako organu egzekucyjnego wskazanego ustawowo do realizacji obowiązków o charakterze pieniężnym, polegająca na egzekucji nieuiszczonej kwoty grzywny w celu przymuszenia.

Podstawowe znaczenie ma treść art. 54 u.p.e.a., który reguluje skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W czasie złożenia skargi na czynność egzekucyjną przepis ten brzmiał następująco: zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postepowania egzekucyjnego. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela wykładnię prawa dokonaną w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (np. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSI 1324/18, z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3048/15, z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, CBOSA). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. (wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 586/18, CBOSA).

Zatem w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 69/08, CBOSA).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (np. wyroki NSA: z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2972/17, CBOSA).

W tym stanie rzeczy, skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W kontekście tych uwag organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.

Jak Sąd już wcześniej wskazał, nieuiszczona grzywna w celu przymuszenia podlega ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych określonym w u.p.e.a. – art. 124 § 1 u.p.e.a., a na mocy art. 19 § 1 u.p.ea. organem egzekucyjnym w takim przypadku jest naczelnik urzędu skarbowego. Konsekwentnie więc należy przywołać art. 1a pkt 2 u.p.e.a., stanowiący, że ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. Taką czynnością jest również zajęcie rachunku bankowego (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a.). Tryb egzekucji z rachunku bankowego uregulowany został w art. 80 u.p.e.a. Stosowanie do § 1 i § 3 wskazanego przepisu organ egzekucyjny odpowiednio w dniu 19 czerwca 2020 r. i 25 czerwca 2020 r. doręczył bankowi i skarżącej jako zobowiązanej zawiadomienie z dnia 19 czerwca 2020 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanej z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego Ponadto zawiadomienie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a., Okoliczności tych skarżąca nie kwestionuje.

Sąd podkreśla jednak, że doręczone stronie zawiadomienie o zajęciu z dnia 19 czerwca 2020 r. nastąpiło zgodnie z art. 67 § 1a u.p.e.a, zgodnie z którym zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w art. 67 § 1 u.p.e.a. W przypadkach, o których mowa w art. 67 § 1a u.p.e.a., organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 67 § 2b u.p.e.a.). Zatem organ egzekucyjny, który sporządził i skierował do banku zawiadomienie w formie elektronicznej "zwolniony" jest z obowiązku doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu w formie zgodnej z wzorem, o którym mowa w art. 67 § 1 u.p.e.a. W takiej więc postaci (wydruku) doręczane jest zawiadomienie kierowane do zobowiązanego za pośrednictwem poczty. W sprawie będącej przedmiotem kontroli, zawiadomienie z dnia 19 czerwca 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało przesłane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego do S. S.A. Zarazem organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu wydruk zajęcia w dniu 25 czerwca 2020 r. W świetle art. 67 § 2b u.p.e.a. odpis zawiadomienia o zajęciu z dnia 19 czerwca 2020 r. został skutecznie i prawidłowo doręczony skarżącej, a także zawiera wszystkie elementy wymagane prawem.

Podsumowując, w ramach zastosowanego środka czynności organu egzekucyjnego zostały dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a. i tym samym prawidłowo Naczelnik US skargę strony oddalił, co w pełni uzasadniało rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu, mimo zgłoszonych zastrzeżeń w zażaleniu oraz skardze.

Wskazane w skardze - a także wcześniej - zarzuty i ich uzasadnienie, które koncentrują się na zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w zakresie grzywny w celu przymuszenia, nie mieszczą się w granicach sprawy objętej art. 54 u.p.e.a. I rację ma Dyrektor IAS wskazując, że mogłyby one być ewentualnie rozważane w ramach zarzutu (art. 33 u.p.e.a.). Skoro jednak skarżącą zdecydowała się złożyć skargę na czynności egzekucyjne, to okoliczności te żadną miarą nie mogą być przedmiotem kontroli i oceny w wybranym trybie zaskarżenia. W tej sytuacji i Sąd nie ma podstaw, by okoliczności i argumentację przywołaną w skardze w tym zakresie objąć kontrolą sądową – jako wykraczającą poza granice sprawy.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postepowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.