Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SAB/Lu 52/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1; art. 161 § 1 pkt 3; art. 190; art. 200; art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 130a ust. 10f
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: WSA Joanna Cylc-Malec,, WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.Ł. i M. Ł. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku M. Ł. i M. Ł. z dnia 18 czerwca 2011 r. o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu i jego dozór; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz M. Ł. i M. Ł. 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. Ł. i M. Ł., działając jako wspólnicy "[...]" spółki cywilnej, w dniu 18 czerwca 2012 r., pismem opatrzonym datą 18 czerwca 2011 r. wystąpili do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Lublinie z wnioskiem o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], usuniętego z drogi w [...] w dniu 31 października 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 10 lipca 2012 r. przekazał wniosek zgodnie z właściwością Prezydentowi Miasta [...].

Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. wnioskodawcy wystąpili do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie informacji co do aktualnego stanu sprawy dotyczącej orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Gminy [...] i planowanym terminie jego odbioru oraz co do aktualnego stanu rozpoznania wniosku o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi i jego dozór.

W odpowiedzi z dnia 22 listopada 2012 r. organ poinformował wnioskodawców o stanie sprawy dotyczącej przepadku pojazdu, natomiast nie odniósł się w żaden sposób do kwestii zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi i jego dozór.

Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. M. i M. Ł. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ze skargą na "bezczynność Urzędu Miasta [...]" w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zwrotu kosztów i wynagrodzenia za usunięcie oraz dozór pojazdu marki [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r. pominięto milczeniem kwestię rozpatrzenia wniosku o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] za nieuzasadnione. Zdaniem Kolegium konieczną przesłanką wszczęcia postępowania w zakresie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu jest uprawomocnienie się postanowienia sądu powszechnego, orzekającego o przepadku na rzecz powiatu usuniętego z drogi i następnie przechowywanego pojazdu (art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.). Zdaniem organu, czynności podejmowane w tym zakresie nie przebiegają w trybie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego i w związku z tym nie ma do nich zastosowania zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Rozpoczęcie biegu postępowania dotyczącego zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór następuje po uprawomocnieniu się postanowienia sądu w przedmiocie przepadku pojazdu. W konkluzji SKO w [...] uznało zażalenie za przedwczesne.

Pismem z dnia 4 marca 2013 r. M. i M. Ł. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zwrotu kosztów i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu - ewentualnie o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania "bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa", domagając się także wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych oraz podjęcia środków zapobiegających naruszeniu w przyszłości terminów załatwiania sprawy.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowano stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że bieg terminu postępowania dotyczącego zwrotu wydatków nie może nastąpić przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu, podnosząc, że żaden z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ani ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uzależniają przyznania dozorcy kosztów i wynagrodzenia od przeprowadzenia procedury zmierzającej do egzekucji kosztów od właściciela pojazdu i przepadku pojazdu. Podniesiono wielomiesięczną bierność organu prowadzącego postępowanie w zakresie sporządzenia wniosku o przepadek pojazdu.

Podniesiono także zarzut naruszenia art. 11 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, obligującego organ do załatwiania spraw przedsiębiorców bez zbędnej zwłoki. Zarzucono, że organ nie zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania, przyczynach zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt III SAB/Lu 31/13 oddalił skargę na bezczynność oraz odrzucił skargę w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z daty złożenia wniosku (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Jest bezsporne w sprawie, że pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] umieszczony został na parkingu strzeżonym prowadzonym przez M. Ł. i M. Ł. działających jako wspólnicy spółki cywilnej "[...]", przy czym właściciel tego pojazdu nie uiścił opłaty za jego usunięcie i parkowanie, jak też nie podjął działań zmierzających do odbioru pojazdu, pomimo stosownego pouczenia go o takim obowiązku.

Zgodnie z art. 130a ust. 10 i 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z daty złożenia wniosku, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 tego artykułu, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, przy czym w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Sąd zważył, że w obowiązującym stanie prawnym - zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym - koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie), a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Ustawodawca wprowadzając nową regulację dotyczącą wskazanych wyżej kosztów, nie tylko dookreślił materialnoprawne przesłanki orzekania co do ponoszenia tych kosztów, ale i określił wprost nowy tryb postępowania w tym zakresie. Podstawową zasadą tego trybu orzekania o ponoszeniu wskazanych wyżej kosztów jest to, że rozstrzygnięcie o tych kosztach następuje po zakończeniu postępowania, przy czym chodzi tu o postępowanie co do przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130a ust. 10 ustawy), niezależnie od tego, czy wniosek o orzeczenie przepadku zostanie przez właściwy sąd uwzględniony, czy też nie. W obu bowiem przypadkach zakończy się postępowanie z wniosku starosty o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi i wówczas możliwe i konieczne będzie rozstrzygnięcie o obowiązku poniesienia omawianych kosztów.

W ocenie Sądu w obecnym stanie prawnym ustawodawca nie przewidział odrębności proceduralnych w sprawach dotyczących ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), dalej: ustawa zmieniająca. W art. 13 ustawy zmieniającej ustawodawca wprowadził regulację szczególną, zgodnie z którą koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, ponosi Skarb Państwa.

Sąd wskazał, że treść norm zawartych w przepisach międzyczasowych ustawy zmieniającej, nie daje podstaw do stwierdzenia, że koszty przechowywania pojazdów za okres, o którym mowa w art. 13 ustawy zmieniającej, mogą być ustalane w innym trybie niż określony w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wniosek ten jest uzasadniony tym, że w stanie prawnym obowiązującym od daty wejścia w życie ustawy zmieniającej, ustawodawca nie przewidział innego trybu orzekania w sprawie ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, niż tryb określony w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu decyzja ustawodawcy o przejęciu przez Skarb Państwa obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdów za okres o którym mowa w art. 13 ustawy zmieniającej, ma jedynie taki skutek, że z mocy ustawy właściciel pojazdu, który co do zasady ponosi takie koszty – został zwolniony z długu, zaś zobowiązanym stał się Skarb Państwa.

Sąd zauważył, że wejście w życie tego przepisu prawa materialnego pozostaje bez wpływu na właściwy tryb rozstrzygania w tym zakresie, bowiem żadne odrębne normy procesowe nie zostały tu przewidziane. W konsekwencji takiego zabiegu ustawodawcy, organ rozstrzygający sprawę na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a więc dopiero po orzeczeniu przepadku na rzecz powiatu w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, będzie miał obowiązek orzec o kosztach przechowywania pojazdu z uwzględnieniem normy szczególnej zawartej w art. 13 ustawy zmieniającej w zakresie objętym wnioskiem strony w sprawie niniejszej.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta [...] nie pozostawał w bezczynności, bowiem nie był zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji – w granicach sprawy zakreślonych treścią żądania strony z dnia 18 czerwca 2012 r.

O odrzuceniu skargi w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd orzekł wobec nie wyczerpania przez skarżących trybu określonego w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2596/13 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji zobowiązany był, w granicach tej konkretnej sprawy, ustalić w oparciu o analizę przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, czy Prezydent Miasta [...] pozostaje w bezczynności nie wydając rozstrzygnięcia, do podjęcia którego skarżący wzywali organ w piśmie złożonym w dniu 18 czerwca 2012 r. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.

NSA wskazał, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas gdy, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana czynność, czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.

W niniejszej sprawie wniosek, co do którego Prezydent Miasta [...] miał podjąć działania przewidziane w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, a polegające na ustaleniu kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu, został wyrażony przez skarżącego w piśmie złożonym 18 czerwca 2012 r. Z chwilą wpływu tego wniosku do Prezydenta Miasta [...] wszczęte zostało postępowanie w sprawie i powstał po stronie organu obowiązek ustosunkowania się do treści wniosku. Przy czym zasadą postępowania administracyjnego jest konkretyzacja prawa przez organ administracyjny dokonywana z zachowaniem wymagań odnośnie do stosowanej prawnej formy działania i reguł proceduralnych. Organ ma obowiązek zakończenia tak wszczętego postępowania merytorycznie albo w innej formie przewidzianej przez prawo. Milczenie organu administracyjnego uniemożliwia konkretyzację praw i obowiązków strony. Gdy istnieją przesłanki do załatwienia sprawy w formach przewidzianych przez prawo organ administracyjny nie może poprzestać na udzieleniu stronie informacji co do braku możliwości prawnego załatwienia sprawy.

W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że istnieją materialnoprawne przesłanki orzekania co do ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu oraz określony jest tryb postępowania w tym zakresie. A zatem skierowanie przez Prezydenta Miasta [...] do skarżących pisma z dnia 22 listopada 2012 r. informującego o stanie sprawy i wskazującego, że przygotowywane są wnioski do sądu o orzeczenie przepadku pojazdów nie może być uznane za załatwienie sprawy realizujące obowiązek organu podjęcia przewidzianych przez obowiązujące prawo działań. Skarga na bezczynność pozostaje w tym przypadku właściwym trybem kwestionowania zasadności postępowania organu. W granicach sprawy wyznaczonych skargą na bezczynność Sąd pierwszej instancji zaś ma obowiązek rozważenia, czy postępowanie administracyjne zostało wszczęte, czy organ administracyjny powinien podjąć określone działania i ewentualnie, jakie powinny to być działania. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził zaś wyłącznie, że Prezydent Miasta [...] nie pozostawał w bezczynności, bowiem nie był zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji - w granicach sprawy zakreślonych treścią żądania strony z dnia 18 czerwca 2012 r. Powyższe stwierdzenie Sądu pozostawia wątpliwości co do oceny Sądu na temat sposobu zakończenia sprawy ustalenia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu. Stwierdzenie powyższe nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy Sąd uznał, że sprawa ta w ogóle nie jest załatwiana w drodze decyzji, czy stan sprawy powoduje, że decyzja w przedmiocie ustalenia kosztów byłaby przedwczesna. Sąd powinien sformułować jasne stanowisko co do tego, czy w okolicznościach tej sprawy organ jest zobowiązany do rozstrzygnięcia jej w drodze decyzji, czy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd w ogóle nie rozważył celowości i zasadności instytucji prawa takich jak: odmowa wszczęcia postępowania, zwrot podania, oddalenie wniosku bądź odmowa przyznania kosztów, umorzenie postępowania albo jego zawieszenie. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na bezczynność, a w uzasadnieniu wyroku zajął się rozważaniem nad trybem postępowania mającym zastosowanie do wniosku strony oraz kwestią, kiedy koszty za usunięcie pojazdu z drogi i koszty przechowywania pojazdu będą się należały, co jest w sprawie kwestią wtórną rozstrzyganą w ramach merytorycznego załatwienia sprawy. Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę nie w jej granicach, to jest granicach wyznaczonych skargą na bezczynność.

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ze względu na to, iż w sprawie nie zostało zakończone postępowanie administracyjne w formach przewidzianych przez prawo, którymi ustosunkowano by się do zgłoszonych żądań skarżących, to zasadne jest twierdzenie, że Prezydent Miasta [...] pozostaje w stanie bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji nie może nie uwzględniać oceny prawnej przedstawionej przez sąd kasacyjny. Jednocześnie jednak sąd rozpoznający sprawę po raz kolejny powinien uwzględnić taką zmianę okoliczności faktycznych lub prawnych, która ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skierowanie przez Prezydenta Miasta [...] do skarżących pisma z dnia 22 listopada 2012 r. informującego o stanie sprawy i wskazującego, że przygotowywane są wnioski do sądu o orzeczenie przepadku pojazdów nie może być uznane za załatwienie sprawy wszczętej wnioskiem skarżących złożonym dnia 18 czerwca 2012 r. o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz za dozór pojazdu. W sytuacji kiedy podstawą materialnoprawną orzeczenia organu administracji o wymienionych wyżej kosztach jest przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) należy przyjąć, że już w dacie złożenia wniosku przez skarżących istniały materialnoprawne przesłanki orzekania w sprawie wszczętej wymienionym wnioskiem. Niezależnie od tego, jeżeli organ administracji uważał, że wniosek jest przedwczesny, mógł odmówić przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków, a na dalszym etapie postępowania, jeżeli uzależniał możliwość jego zakończenia od wyniku sprawy przed sądem powszechnym o orzeczenie przepadku pojazdu, mógł zawiesić postępowanie wszczęte wnioskiem złożonym 18 czerwca 2012 r.

W sytuacji kiedy do dnia złożenia skargi na bezczynność organu nie zostało zakończone postępowanie administracyjne w formach przewidzianych przez prawo, którymi ustosunkowano by się do zgłoszonych żądań skarżących, zasadne jest twierdzenie, że Prezydent Miasta [...] pozostawał w stanie bezczynności. Co do powyższego stwierdzenia Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną przedstawioną w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2596/13 uchylającego poprzedni wyrok Sądu I instancji.

W badanej sprawie nową okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, że w dacie ponownego orzekania przez Sąd I instancji wniosek skarżących złożony 18 czerwca 2012 r. o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz za dozór pojazdu został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]. Zgodnie z tym postanowieniem wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżącym przyznano wynagrodzenie za dozór i zwrot wydatków za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia odbioru pojazdu z parkingu przechowawcy w kwocie 15.690 zł.

Wydanie wskazanego wyżej postanowienia oznacza, że mimo pozostawania organu w bezczynności w dniu wniesienia skargi do Sądu, stan ten został usunięty po wniesieniu skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżących z dnia 18 czerwca 2012 r. został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie rozstrzygnięcia co do nakazania usunięcia bezczynności organu (zobowiązania do określonego działania organu) na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Nie stało się jednak bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Przepis art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. zawiera bowiem normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417 (1) § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji lub postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013/1/7, SIP Lex nr 1219576).

W związku z powyższym w punkcie II wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce, z tym że bez rażącego naruszenia prawa. Sąd stwierdzając brak rażącego naruszenia prawa wziął pod uwagę stanowisko skarżących zaprezentowane na rozprawie (nie wnosili oni ostatecznie o takie stwierdzenie), a także okoliczność, że organ prowadził postępowanie w złożonym stanie prawnym po nowelizacji przepisów art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dokonanych ustawą zmieniającą z dnia 22 lipca 2010 r.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku skarżących złożonego w dniu 18 czerwca 2012 r. o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi i jego dozór – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa – na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a.

Uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. jest również stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce, mimo że została usunięta po wniesieniu skargi do sądu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).