Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 498/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 145 a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 190 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. nie stwierdził u W.W. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115).

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że W.W. pracowała w latach [...] w A w W., Oddział w C. na stanowisku [...], a w latach [...] do [...] w B w Ś. na stanowiskach [...], [...] i [...]. Na podstawie przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego oraz przeprowadzonych w sprawie badań lekarskich przez kompetentne jednostki medyczne nie stwierdzono jednak podstaw do uznania choroby zawodowej. Postępowanie epidemiologiczne wykazało wprawdzie, że strona pracowała w warunkach narażenia zawodowego, początkowo pracując w kontakcie z pyłem pochodzenia roślinnego, a w latach [...]-[...] – w czasie pracy na stanowisku [...] i [...] pozostając w kontakcie ze środkami myjącymi i dezynfekującymi, jednakże wobec braku rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, orzeczono jak w osnowie decyzji.

Na skutek wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości. Organ wskazał, iż dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż W.W. pracując jako [...] miała kontakt z pyłem organicznym pochodzenia organicznego (m.in. kawy, herbaty) a będąc [...] i [...] narażona był na czynniki alergizujące. Jednocześnie lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych (pierwszego i drugiego szczebla) w konkluzjach przedłożonych orzeczeń nie potwierdzili rozpoznania choroby zawodowej wymienionej poz. [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu orzeczenia lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] wyjaśnili, że nie ma podstaw do uznania zawodowej etiologii rozpoznanej choroby. Zdaniem lekarzy specjalistów całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego rezultatami klinicznej przeprowadzonej w szpitalu Instytutu wskazały na infekcyjną (pozazawodową) etiologię rozpoznanej choroby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi W. W., wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r. Sygn. akt IV SA/Gl 489/07 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, iż organ ponownie rozpoznając sprawę będzie zobowiązany uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności poprzez zwrócenie się do lekarzy instytutu, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie, o jego uzupełnienie oraz o ustalenia dotyczące warunków pracy skarżącej w całym okresie zatrudnienia. Lekarze powinni jednoznacznie rozstrzygnąć czy rozpoznana u skarżącej choroba spowodowana została warunkami wykonywania pracy, bądź czy warunki pracy mogły się przyczynić do rozwoju choroby.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Państwowowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Podniósł, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

Organ podkreślił, że w toku postępowania otrzymał z IMPiZŚ w S. orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej oraz otrzymał kartę wypisowa z jej leczenia szpitalnego w okresie od [...] do [...]. Po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zwłaszcza dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego w miejscu zatrudnienia i orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. organ sanitarny uznał, iż nie ma podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej.

W.W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji organu II instancji i wniosła o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę organ sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W odniesieniu zaś do tych przepisów Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów Kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku było uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Także wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - uznane zostało za niezgodne z Konstytucją.

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że te przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Zatem z dniem 3 lipca 2009 r. przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji utraciły moc obowiązującą. Z tym samym dniem tj. 3 lipca 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się, że podstawa wznowienia określona w art. 145a K.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1, z 2000, poz. 16).

Wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis ustawy, który został uznany za niezgodny z Konstytucją oraz na przepisy rozporządzenia, które są niezgodne z ustawą, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi. Zasady te znaleźć muszą zastosowanie także w niniejszej sprawie tym bardziej, że decyzje organów administracyjnych w niniejszej sprawie wydane wprawdzie zostały jeszcze w czasie obowiązywania zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy i rozporządzenia, ale już po wydaniu przez Trybunał wyroku, a więc już po obaleniu domniemania zgodności tych przepisów z Konstytucją RP. Zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oznacza dla niniejszej sprawy, iż przepisy te nie mogą być uznane za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z powołanej normy konstytucyjnej w zestawieniu jej z przytoczoną treścią art. 145a § 1 K.p.a. jednoznacznie wynika, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji. Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1027/99, Lex nr 4680; także wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2006 r., III SA/Gd 282/06, Lex 203309).

Wobec odmowy zastosowania przepisów materialnych i procesowych stanowiących w niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji Sąd nie dokonał merytorycznej jej oceny.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, mając na uwadze brzmienie § 11 ust. 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych oraz zebrany dotychczas materiał dowodowy, rozpatrzy odwołanie skarżącej od decyzji wydanej w pierwszej instancji i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które we właściwy sposób uzasadni.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i z uwagi na jej charakter nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.