Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 44/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 43
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 7 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 16 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A w Ł. do rozpatrzenia wniosku skarżącego A. K. z dnia 13 grudnia 2018 roku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza A w Ł. grzywnę w wysokości 1.500 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych; 4. przyznaje od A w Ł. na rzecz skarżącego A. K. sumę pieniężną w wysokości 600 (słownie: sześćset) złotych; 5. zasądza od A w Ł. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B.A.


UZASADNIENIE

II SAB/Łd 44/20

UZASADNIENIE

A.K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem A w Ł. ze skargą na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z uwagi na fakt, że skarga ta, mimo wymierzonej organowi grzywny w drodze postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 marca 2020 r., II SO/Łd 12/19, nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący wnioskiem z 24 kwietnia 2020 r. wystąpił, na podstawie art. 55 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi z 9 sierpnia 2019 r.

W skardze skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej;

2. zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.; w terminie 14 dni;

3. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.);

4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a.;

5. rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 ustawy p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym);

6. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 ustawy p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 13 grudnia 2018 r. zwrócił się do A w Ł. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w komunikacji miejskiej. Wobec braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek, pismem z 18 marca 2019 r. skarżący ponaglił organ, jednak obydwa pisma pozostały bez odpowiedzi. Strona podkreśliła, że A w Ł. jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, bowiem podmiot ten wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego i jest zakładem budżetowym Miasta Ł.. Dane o organizacji kontroli biletów stanowią ponadto informację publiczną. Czasokres bezczynności organu pozwala przyjąć, że ma ona charakter rażący i tym samym przyznać skarżącemu sumę pieniężną z tego tytułu. Zdając sobie sprawę z występującego w orzecznictwie poglądu o indemnizacyjnym charakterze tej sumy, skarżący wskazał chociażby na koszty korespondencji poniesione wskutek bezczynności organu. Podkreślił, że stanu bezczynności nie usunęło skierowane do strony przeciwnej ponaglenie, zaś realizacja wniosku jawi się jako pracochłonna w stopniu znikomym. Wobec tego zdaniem strony skarga jest konieczna i uzasadniona.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że pomimo uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność, organ w dalszym ciągu nie przekazał skargi do rozpoznania przez Sąd. Stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości, co pozwala na rozpoznanie skargi na podstawie jej odpisu. Ponadto, organ w dalszym ciągu trwa w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z 13 grudnia 2018 r.

Wniosek skarżącego z 24 kwietnia 2020 r. przesłano następnie A w Ł., zobowiązując jednocześnie do ustosunkowania się do jego treści, w terminie 7 dni.

Powyższe wezwanie doręczono upoważnionemu pracownikowi organu 10 lipca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl z kolei art. 149 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b ustawy p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.).

Zaznaczyć również należy, iż sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego przez skarżącego odpisu skargi z 9 sierpnia 2019 r., określone w art. 55 § 2 ustawy p.p.s.a. Wskazany bowiem w skardze stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości.

Przystępując do merytorycznych rozważań należy wskazać, iż bezczynność organu administracji publicznej, w tym również podmiotu wykonującego jej funkcje (organu administracji w znaczeniu funkcjonalnym), zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ustawodawca zdefiniował bezczynność jako niezłatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności zatem wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2019, poz. 1429 ze zm.) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej], nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

Zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi.

A w Ł. niespornie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto, informacje, których domaga się skarżący, mają charakter informacji publicznych.

Jak wynika bowiem z § 1 ust. 1 Statutu, A w Ł. jest samorządowym zakładem budżetowym Gminy Ł.. Bezpośredni nadzór nad zakładem sprawuje Burmistrz Ł. (§ 1 ust. 2 Statutu). Zakład jest gminną jednostką utworzoną w celu świadczenia usług w zakresie zaspokajania potrzeb lokalnego transportu zbiorowego na obszarze gminy Ł. i gmin, z którymi zawarto porozumienia gminne (§ 2 Statutu). Co więcej, zgodnie z § 4 Statutu koszty swojej działalności zakład ponosi z przychodów własnych oraz z przyznanej z budżetu gminy dotacji. Zakład został wyposażony w mienie gminne w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności statutowej (§ 9 Statutu).

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że majątek A w Ł. jest majątkiem komunalnym (art. 43 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym) [tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 713], Zakład wykonuje zadania publiczne, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podkreślić należy w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie odnosił się do spraw ze skarg na bezczynność przewoźnika w regularnych przewozach osób w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w pojazdach. Przykładowo w postanowieniu z 17 lipca 2013 r., I OSK 1390/13 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a informacje dotyczące kontroli biletów – co do zasady – są informacją publiczną. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z 17 października 2013 r., I OSK 952/13) stwierdził, że to, czy przewóz regularny w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowi zadanie publiczne, wynika z ustaw ustrojowych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego.

W dalszej kolejności wskazać należy, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat. Przyjmuje się, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. wyrok NSA z 8 października 2019 r., I OSK 4113/18).

W konsekwencji przyjąć należy, że żądana przez skarżącego informacja w zakresie liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów dotyczy wszakże publicznej sfery działania podmiotu. Powyższe stanowisko należy odnieść także do informacji, których udostępnienia żądał skarżący, a dotyczących kwestii zatrudnienia owych osób w Zakładzie bądź w podmiocie zewnętrznym (wraz ze wskazaniem zawartych w tym zakresie umów) oraz do wzoru identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów.

Zakład jako samorządowa jednostka budżetowa wykonująca zadanie publiczne – świadcząc usługi w zakresie zaspokajania potrzeb lokalnego transportu zbiorowego oraz korzystająca ze środków publicznych oraz mienia gminnego – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądane przy tym informacje objęte wnioskiem bez wątpienia mają charakter informacji publicznych.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej, statuując w art. 1 i 2 generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, wskazuje jednocześnie na różne sposoby jej udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Nie jest przy tym wymagana żadna szczególna forma, którą należałoby zachować przekazując wnioskodawcy żądaną informację. Odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

W przedmiotowej sprawie A w Ł. nie udostępnił do dnia wydawania wyroku żądanej informacji publicznej zawartej we wniosku skarżącego z 13 grudnia 2018 r., pozostając tym samym w bezczynności. Nie wydał także decyzji odmawiającej jej udostępnienia, ani nie poinformował o braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej formie. Dlatego też skarga okazała się usprawiedliwiona, bowiem organ pozostaje bezczynny, co tym samym uzasadnia jego zobowiązanie do załatwienia wniosku skarżącego z 13 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi.

W dalszej kolejności, oceniając charakter bezczynności organu należy stwierdzić, że organ w stwierdzonej bezczynności dopuścił się rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13).

Okoliczności niniejszej sprawy czynią bez wątpienia zasadnym twierdzenie, iż bezczynność A w Ł. miała charakter rażący, albowiem organ ten, będąc w posiadaniu wnioskowanych informacji, bez żadnego racjonalnego uzasadnienia pozostawał bezczynny przez okres ponad 20 miesięcy. Dodatkowo uwagę w tym kontekście zwraca uwagę fakt, iż mimo wymierzenia grzywny przez Sąd w drodze wskazanego postanowienia z 11 marca 2020 r. organ do daty rozstrzygania przez Sąd nie przesłał skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, za uzasadnione należy także uznać wymierzenie organowi grzywny. Podkreślić bowiem należy, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. jest upływ terminu do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności, która przybrała postać rażącego naruszenia prawa. Grzywna wymierzana na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. nie ma na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności postępowania. Innymi słowy, grzywna pełni funkcję prewencyjną i ma przeciwdziałać bezczynności i przewlekłości organu prowadzącego postępowanie. Realne zagrożenie sankcją powinno przede wszystkim zdyscyplinować organ i doprowadzić do sprawnego a zarazem terminowego prowadzenia postępowania, a zarazem oddziaływać prewencyjnie, wychowawczo na przyszłość. Na wysokość zasądzonej w tej sprawie grzywny rzutował w głównej mierze okres bezczynności, w praktyce wciąż trwającej, albowiem organ do daty wyrokowania żądanej informacji nie przekazał. Nie bez znaczenia był też fakt, że organ, mimo orzeczenia grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi do dnia wyrokowania wciąż jej nie przekazał. Rzeczona grzywna powinna więc przywrócić zaufanie skarżącemu do organów władzy publicznej i skłonić organ do zrealizowania żądania skarżącego oraz sprawnego i efektywnego prowadzenia każdego postępowania administracyjnego w przyszłości. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd zdecydował o wymierzeniu kary w kwocie 1.500 zł.

W konsekwencji uznać należy, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie również wniosku o przyznanie sumy pieniężnej.

Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, Sąd miał przede wszystkim na uwadze funkcje, jakie pełnią grzywna oraz przyznanie sumy pieniężnej. Przyjmuje się, że grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ, natomiast suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania. Może ono nastąpić tak z urzędu jak i na wniosek (por. m.in. wyrok NSA z 11 maja 2018 r., I OSK 2230/17, z 27 maja 2020 r., I OSK 2324/19). Jak wskazuje się w orzecznictwie, umożliwienie sądowi przyznania na rzecz skarżącego od organu określonej sumy pieniężnej stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego (wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., II OSK 1201/19). Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania.

Za przyznaniem tej sumy przemawiało zatem, zdaniem Sądu, że w stanie faktycznym sprawy niekwestionowana bezczynność organu wypełniała znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że fakt stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyłącza w praktyce możliwość odstąpienia od przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Jeżeli bowiem strona z taki wnioskiem wystąpiła, to tylko w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest oddalenie takiego wniosku. Oznacza to, że sąd administracyjny odstępując od przyznania skarżącemu sumy pieniężnej obowiązany jest wyjaśnić, jaki to wyjątkowo uzasadniony przypadek zaistniał, żeby uznać za uzasadnione odstąpienie od zastosowania tego środka (tak: J. P. Tarno, M. A. Król, Przyznanie sumy pieniężnej jako środek dyscyplinowania w postępowaniu sądowo administracyjnym, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2019, s. 21-22, a także wyrok NSA z 11 maja 2018 r., I OSK 2230/17).

Z uwagi na powyższe, mając na uwadze, że zaistniała w niniejszej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w toku postępowania nie ujawniły się nadzwyczajne i zaskakujące okoliczności, które stan taki mogłyby usprawiedliwiać, uzasadnione było zdaniem Sądu przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.

Jeżeli chodzi o wysokość przyznanej sumy pieniężnej to Sąd miał na uwadze czas trwania postępowania, a przede wszystkim długotrwały okres bezczynności, w czasie której organ nie podejmował bez usprawiedliwienia żadnych czynności. Do daty wyrokowania Sąd nie uzyskał informacji o przekazaniu przez organ żądanych informacji skarżącemu. Do przedłużenia postępowania w żaden sposób nie przyczyniły się przy tym działania skarżącego.

Uwzględniając zatem czas trwania postępowania, w tym trwającą bezczynność, mając także na uwadze, że organ bez usprawiedliwionych przyczyn podejmował i nie podejmuje wciąż żadnych czynności, a działania skarżącego nie przyczyniły się do przedłużania postępowania, Sąd uznał za uzasadnione przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 600 zł. Tak określona suma pieniężna spełni w okolicznościach rozpoznawanej sprawy swą kompensacyjną rolę.

Konkludując Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał A w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2018 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi (pkt 1 sentencji wyroku).

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).

Równocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a., uznał, że zachodzą przesłanki do wymierzenia organowi grzywny oraz przyznanie wnioskowanej sumy pieniężnej (pkt 3 i 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. (pkt 5 sentencji wyroku). Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi (100 złotych).

dc