Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 171/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 1290 poz 1 art. 28 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady WE) NR 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej.
article: par. 39, par. 45
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 44 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
article: par. 23, par. 25
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 61 par. 4, art. 28, art. 75, sty. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako "Dyrektor ARiMR"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako "K.p.a.") w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 2137), po rozpatrzeniu odwołania P. G. (dalej jako "Skarżący") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako "Kierownik ARiMR") z dnia 24 maja 2017 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2.1. W dniu 4 maja 2010 r. Skarżący złożył do Kierownika ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2010. W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2010 rolnik zadeklarował wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 16,37 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 7.388,75 zł oraz wariant 8.2.1 Międzyplon ozimy na powierzchni 148,30 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 52.143,00 zł.

2.2. Decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r. Kierownik ARiMR przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 59.531,04 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 7.388,76 zł, za powierzchnię uwzględnioną w płatności 16,37 ha oraz wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 52.142,28 zł, za powierzchnię uwzględnioną do płatności 148,30 ha. Przyznając powyższe płatności, organ w wydanej decyzji poinformował, iż terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2010 r. Od decyzji strona nie wniosła odwołania. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 18 stycznia 2011 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

2.3. W dniu 12 maja 2011 r. Skarżący złożył do Kierownika ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2011. W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2011 rolnik zadeklarował wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 16,37 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 7.388,75 zł oraz wariant 8.2.1 Międzyplon ozimy na powierzchni 148,30 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 52.143,00 zł.

2.4. Decyzją z dnia 8 grudnia 2011 r. Kierownik ARiMR przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 59.531,04 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 7.388,76 zł, za powierzchnię uwzględnioną do płatności 16,37 ha oraz wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 52.142,28 zł, za powierzchnię uwzględnioną do płatności 148,30 ha. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 14 grudnia 2011 r. Od decyzji strona nie wniosła odwołania. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 27 grudnia 2011 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

2.5. W dniu 14 maja 2012 r. Skarżący złożył do Kierownika ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2012. W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2012 rolnik zadeklarował wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 0,54 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 270 zł, oraz wariant 8.2.1 Międzyplon ozimy na powierzchni 115,30 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 45.213 zł.

2.6. W dniu 24 lipca 2012 r. do Kierownika ARiMR wpłynęło oświadczenie pani W. P. o kontynuacji realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez Skarżącego, w którym oświadczyła, że w dniu 25 kwietnia 2012 r. przejęła działki rolne w odniesieniu, do których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe położone na działce ewidencyjnej [...] i zobowiązuje się do kontynuowania na nich zobowiązania rolnośrodowiskowego do dnia 14 marca 2015 r. W załączonym do oświadczenia wykazie działek pani P. wskazała działkę nr [...] o powierzchni 10,8138 ha, położoną w woj. [...], powiecie [...], gminie G., obrębie M., na której realizowany jest wariant 8.2.1

2.7. Decyzją z dnia 17 maja 2013 r. Kierownik ARiMR przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 45.483 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 270 zł, za powierzchnię uwzględnioną do płatności 0,54 ha oraz wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 45.213 zł, za powierzchnię uwzględnioną do płatności 115,30 ha. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 7 czerwca 2013 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

2.8. W dniu 2 maja 2016 r. Kierownik ARiMR zawiadomieniem, doręczonym w dniu 20 maja 2016 r., poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolno środowiskowego przyznanych Skarżącemu na mocy decyzji z dnia 9 grudnia 2010 r. oraz z dnia 8 grudnia 2011 r. wydanych przez Kierownika ARiMR.

2.9. Pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania, gdyż w sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, gdyż przed dniem 31 grudnia 2015 r. organ nie doręczył stronie informacji o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolno środowiskowego w ramach wariantu 8.2.1.

2.10. Decyzją z dnia 28 czerwca 2016 r. Kierownik ARiMR ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 15.596,96 zł, wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych o powierzchni 22,18 ha, objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W rezultacie powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych, zatem organ był zobligowany do zastosowania wobec strony przepisu § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Ponadto organ przeanalizował możliwość odstąpienia od obowiązku ustalenia kwoty do zwrotu oraz przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Decyzję doręczono w dniu 30 czerwca 2016 r.

2.11. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z dnia 20 marca 2017 r. Dyrektor ARiMR uchylił decyzję organu I instancji z dnia 28 czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wskazując, iż Kierownik ARiMR winien dokonać ponownej weryfikacji w zakresie prawidłowości przejęcia gruntów położonych na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 10,8183 ha. Decyzję doręczono w dniu 4 kwietnia 2017 r.

2.12. Następnie decyzją z dnia 24 maja 2017 r. Kierownik ARiMR ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 23.205,76 zł, wskazując, iż w sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych o powierzchni 33,00 ha, objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W rezultacie powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych, zatem organ był zobligowany do zastosowania wobec strony przepisu § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Ponadto organ przeanalizował możliwość odstąpienia od obowiązku ustalenia kwoty do zwrotu oraz przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Decyzję doręczono w dniu 29 maja 2017 r.

2.13. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/2005 z dnia 18 grudnia 1995 r. oraz art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia,

- naruszenie art. 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwój u Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 poprzez nierozpoznanie w działaniach restrukturyzacyjnych, przeprowadzonych przez ANR, obejmujących nieruchomości dzierżawione przez Skarżącego okoliczności wyjątkowych lub kategorii siły wyższej, w przypadku wystąpienia których zwrot udzielonej pomocy nie jest wymagany,

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie okoliczności sprawy,

- naruszenie art. 75 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków - nowych właścicieli gruntów na okoliczność podjęcia zobowiązania do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego na gruntach dzierżawionych uprzednio przez skarżącego,

- naruszenie art. 28 w zw. z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia o toczącym się postępowaniu Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. oraz nabywców nieruchomości Gospodarstwo Rolne M., a w konsekwencji uniemożliwienie stronom udziału w postępowaniu oraz

- naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy strona nie odpowiada za zmniejszenie powierzchni użytków rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a nadto poprzez nierozpoznanie okoliczności, które powinny wyłączyć obowiązek zwrotu płatności rolno środowiskowych (§ 39 ust. 4 w/w rozporządzenia).

W dodatkowym piśmie pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż postępowanie dotyczy środków wypłaconych z tytułu realizacji wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy, a zatem w jego opinii nie można na to postępowanie przenosić skutków czynności podejmowanych w trakcie postępowania zakończonego w ramach wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Wskazał, iż organ I instancji w decyzji przywołuje stan sprawy związanej z postępowaniem w ramach wariantu 3.1.1, co pozostaje bez znaczenia dla oceny stanowiska prawnego beneficjenta oraz jego skutków procesowych. Zdaniem Skarżącego skoro organ zaniechał łącznego dochodzenia należności z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 i 8.2.1, nie powinien korzystać ze skutków prawnych czynności podejmowanych przed wszczęciem obecnie prowadzonego postępowania, a dotyczących wyłącznie środków wypłaconych w ramach wariantu 3.1.1. Pełnomocnik wskazał również, że w sprawie nastąpiło przedawnienie.

3. Decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w moce decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przywołując treść art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1856 – dalej jako "ustawa"), art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 2137 – dalej jako "ustawa o ARiMR"), § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 324), stwierdził, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"), którego treść § 2 ust. 1, § 5 ust. 1, § 39 ust. 1-6 przytoczył.

Dyrektor ARiMR wskazał, że Skarżący w dniu 15 marca 2010 r. podjął 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r., obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, w ramach realizacji wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 16,37 ha oraz wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy na powierzchni 148,30 ha. Zobowiązanie to obejmuje grunty rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, mianowicie obszar położony na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...].

Kolejno, na mocy decyzji Kierownika ARiMR z dnia 8 grudnia 2011 r. zostały przekazane na rachunek bankowy, wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, płatności rolno środowiskowe na rok 2011 z tytułu realizacji m. in. wariantu 8.2.1 na powierzchni 148,30 ha.

Następnie w dniu 14 maja 2012 r. Skarżący wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 - 2013) na rok 2012 z tytułu realizacji m. in. wariantu 8.2.1 na powierzchni 115,30 ha. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż we wniosku strona wykreśliła m. in. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 33,00 ha, która objęta była zobowiązaniem rolno środowiskowym, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Dnia 24 lipca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął akt notarialny (rep. A nr [...]) z dnia 25 kwietnia 2012 r., na podstawie którego organ ustalił, iż pan M. S., działający w imieniu Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P., sprzedał prawo własności nieruchomości gruntowej - działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 10,8138 ha pani W. P. W treści aktu, w części "Umowa sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki" wspomniano, że przedmiotowa działka objęta jest programem rolno środowiskowym na lata 2010 - 2015 (międzyplon ozimy), a pani P. zobowiązuje się do jego kontynuowania. Do aktu dołączono Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007 - 2013, w którym pani P. oświadczyła, iż w dniu 25 kwietnia 2012 r. przejęła działki rolne, w odniesieniu do których realizowane jest zobowiązanie rolno środowiskowe oraz zobowiązała się do kontynuowania tego zobowiązania do dnia 14 marca 2015 r. Do oświadczenia załączono wykaz działek, z którego wynika, iż w/w oświadczenie dotyczy działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 10,8134 ha, na której realizowany jest wariant 8.2.1. Decyzją z dnia 17 maja 2013 r. Kierownik ARiMR przyznał Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe z tytułu realizacji m. in. wariantu 8.2.1 na powierzchni 115,30 ha.

Dyrektor ARiMR wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie nienależnie pobranych płatności jest ustalenie czy strona pobrała płatności, które zostały jej przyznane nienależnie, a jeśli tak, to w jakiej kwocie gdyż:

- w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010, zgodnie z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r." oraz

- w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011, zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 r. z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.",

w przypadku dokonania nienależnej płatności strona zobowiązana jest do jej zwrotu. Zadaniem organu odwoławczego jest natomiast ustalenie, czy Kierownik ARiMR prawidłowo ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 23 205,76 zł.

Dyrektor ARiMR wskazał, że decyzją z dnia 7 października 2015 r. uchylił decyzję Kierownika ARiMR z dnia 24 lutego 2015 r. i ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 14.290,05 zł. W trakcie prowadzonego postępowania organ odwoławczy mając na uwadze przekazane w dniu 28 września 2011 r., protokołem zdawczo-odbiorczym, grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] oraz [...] objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach realizacji wariantu 3.1.1, stwierdził brak realizowania przez stronę programu rolnośrodowiskowego w zakresie w/w wariantu na łącznej powierzchni 15,83 ha. Jednocześnie ustalił na podstawie w/w protokołu, iż strona w dniu 28 września 2011 r. przekazała również część działki ewidencyjnej nr [...] objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach realizacji wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy. Organ odwoławczy wyjaśnił w treści w/w decyzji, iż jej przedmiotem jest kwota ustalona do zwrotu z tytułu zaniechania realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 3.1.1, zatem będąc związany granicą rozpoznania i rozstrzygania sprawy wyznaczoną przez organ I instancji przedmiotem rozstrzygania przez organ odwoławczy są ustalenia poczynione wyłącznie w zakresie zobowiązania z tytułu w/w wariantu, pomimo, iż rolnik posiada zobowiązania z tytułu realizacji wariantu 8.2.1. W rezultacie decyzją z dnia 7 października 2015 r. rozstrzygnął w zakresie realizacji wariantu 3.1.1.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu przywołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków, a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojętego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Dyrektor ARiMR wskazał, iż stroną w postępowaniu w sprawie ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007 - 2013) jest tylko i wyłącznie Skarżący. Organ nie zgodził się ze Skarżącym, iż w sprawie stroną postępowania jest Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. czy też nowi nabywcy spornych gruntów, przytaczając treść § 32 ust. 1-7 rozporządzenia.

Tylko w przypadku gdyby Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P., a następnie nowi nabywcy spornych gruntów złożyli w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek, o którym mowa w § 32 ust. 2 rozporządzenia wraz z oświadczeniem, złożonym na formularzu udostępnionym przez Agencję, (obejmującym zobowiązanie do: a) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolno środowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5; oraz umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji), można by uznać, iż są oni stronami w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności oraz ewentualnie w przypadku nie kontynuowania przez nich przejętego zobowiązania rolnośrodowiskowego stronami w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 14 lipca 2003 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa zawarła ze Skarżącym aneks nr 7 do umowy nr [...] z dnia 1 września 1995 r. dzierżawy nieruchomości rolnej określonej jako "Gospodarstwo Rolne M.". Zgodnie z jego treścią strony umowy ustalają, iż z przedmiotu dzierżawy mogą zostać wyłączone grunty o łącznej powierzchni nie większej niż 20 % powierzchni ogólnej. W związku z powyższym pismem z dnia 24 lutego 2011 r. Skarżący został poinformowany przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P., iż zgodnie z zapisami umowy dzierżawy do odrębnego zagospodarowania może zostać wyłączona powierzchnia 73,0567 ha, tj. do 20 % areału i został zobowiązany do przygotowania ewentualnych propozycji wyłączeń gruntów z dzierżawionej nieruchomości. Natomiast z protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 28 września 2011 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż Skarżący z dniem 28 września 2011 r. przekazał Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. grunty położone na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] ,[...], [...] i [...] (działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] powstały w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...]) o łącznej powierzchni 71,77 ha. O w/w okoliczności Skarżący poinformował dopiero w dniu 21 sierpnia 2013 r, kiedy to złożył odwołanie od decyzji z dnia 15 lipca 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji wariantu 3.1.1 wydanej przez Kierownika ARiMR. Do w/w odwołania Skarżący dołączył również pismo Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. z dnia 11 grudnia 2012 r., w którym to Agencja informuje, iż nie jest ona stroną postępowania, a nowi nabywcy gruntów zobowiązali się w zawartych aktach notarialnych do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego, więc wszelkie roszczenia winny być kierowane do nich.

W świetle powyższego, bez znaczenia dla organu jest, że nowi właściciele gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez Skarżącego zobowiązali się w zawartych aktach notarialnych do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego, bowiem tylko w przypadkach określonych m.in. w § 32 rozporządzenia można mówić o przejęciu zobowiązania zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowym jego kontynuowaniu. Zarówno Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. jak i nowi nabywcy nie dopełnili obowiązków wynikających z w/w przepisu zatem nie można uznać, iż ARiMR powinna od nich dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Wobec bezspornego ustalenia stanu faktycznego w sprawie w ocenie organu odwoławczego niezasadnym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem Agencji Nieruchomości Rolnych czy też nowych nabywców działek ewidencyjnych skoro Agencja jak i nowi nabywcy nie dopełnili obowiązków wynikających z § 32 rozporządzenia.

W świetle powyższych rozważań organ odwoławczy wskazał, iż skoro Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. nie dopełniła formalności określonych w § 32 rozporządzenia, to nie można uznać oświadczenia pani W. P. o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach realizacji wariantu 8.2.1 na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 10,8138 ha za skuteczne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Stwierdzić należy, iż od dnia 28 września 2011 r. posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], co potwierdza protokół zdawczo - odbiorczy, do dnia podpisania przez Agencję Nieruchomości Rolnych umów w zakresie sprzedaży w/w gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach realizacji wariantu 8.2.1 była Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. W rezultacie w pierwszej kolejności, zgodnie z treścią § 32 rozporządzenia, to Agencja Nieruchomości Rolnych powinna dopełnić obowiązków wynikających z w/w przepisu prawa, czego nie uczyniła. W aktach sprawy brak jest bowiem dokumentów potwierdzających formalne przejęcie zobowiązania przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. zs. w P. od Skarżącego, a następnie przez panią P. od w/w Agencji. Załączony do akt sprawy akt notarialny z dnia 25 kwietnia 2012 r., zgodnie z którym nastąpiło przekazanie gruntów z Agencji Nieruchomości Rolnych do pani P. stoi bowiem w sprzeczności z oświadczeniem pani P. z dnia 15 czerwca 2012 r., w którym jako rolnika przekazującego zobowiązanie wskazała Skarżącego.

Brak jest także podstaw do uznania, iż wyłączenie działki ewidencyjnej nr [...] może być uznane za siłę wyższą lub wyjątkową okoliczność, o której stanowi § 39 ust. 4 i § 45 rozporządzenia. Powyższe jest rezultatem przyjętego przez dzierżawcę, a zapisanego w umowie przez wydzierżawiającego warunku dotyczącego możliwości wyłączenia 20% ogólnej powierzchni gruntów wydzierżawionych, podpisanego przez dzierżawcę, a następnie świadomie (w oparciu o zapisany warunek umowie - aneksowanej) zgłoszenie przez stronę, w trakcie spotkania dotyczącego restrukturyzacyjnego gospodarstwa rolnego M., do wyłączenia z dotychczasowej dzierżawy właśnie działek ewidencyjnych objętych programem rolnośrodowiskowym.

Zaistniałą sytuację (wyłączenie gruntów z umowy dzierżawy) przewidywała umowa dzierżawy nr [...] aneksowana w dniu 14 lipca 2003 r., stąd strona w dniu rozpoczęcia programu, tj. w dniu 15 marca 2010 r., miała świadomość, że 20% gruntów wydzierżawionych z Agencji Nieruchomości Rolnych, co najmniej od dnia wejścia w życie aneksu nr 7 (14 lipca 2003 r.), w każdej chwili mogła podlegać wyłączeniu. Poza tym nie bez znaczenia jest okoliczność, iż strona sama wskazała do wyłączenia działki ewidencyjne objęte programem rolnośrodowiskowym. Brak w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie dowodów potwierdzających by Agencja Nieruchomości Rolnych żądała wyłączenia tych konkretnych działek, zatem to strona swym oświadczeniem wyraziła chęć ich wyłączenia.

W rezultacie uzasadnionym było ustalenie Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007 - 2013) w odniesieniu do powierzchni 33,00 ha, na której jest realizowany wariant 8.2.1.

Ponadto organ wskazał, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu w niniejszej sprawie reguluje przepis art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE.L1995.312.1 z 23 grudnia 1995 r. ze zm.). Przepisy unijnego rozporządzenia mają zaś bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany.

W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 Ordynacji podatkowej, wskazujące na termin 3 lub 5 lat do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, które powstaje z momentem doręczenia tej decyzji, czynią to odmiennie niż powyższy przepis unijny. Tożsamy wniosek wynika z analizy art. 29 ust. 7 ustawy, odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, gdzie znajduje się art. 68 i art. 70. Odpowiednie stosowanie oznacza, że ze względu na specyfikę danej instytucji (tutaj zwrotu nienależnie pobranej kwoty), dany przepis będzie stosowany wprost, bez modyfikacji, albo po pewnych zmianach uwzględniających charakter sprawy, albo w ogóle nie będzie mógł być stosowany. Zatem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, przepis art. 68 Ordynacji podatkowej nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację unijną. W związku z tym nie można zasadnie zarzucać jego naruszenia.

Według art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95: Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Jak wskazano w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2015 r. (C-52/14) ZOTSiS 2015/6-/I-, www.eur-lex.europa.eu: termin przedawnienia ustanowiony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie zarówno do nieprawidłowości pociągających za sobą nałożenie kary administracyjnej w rozumieniu art. 5 tego rozporządzenia, jak i do nieprawidłowości pociągających za sobą zastosowanie, zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, środka administracyjnego polegającego na cofnięciu bezprawnie uzyskanej korzyści.

W niniejszej sprawie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez beneficjenta należy uznać datę 12 maja 2011 r., tj. dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Pismem z dnia 24 lutego 2011 r. Agencja Nieruchomości Rolnych poinformowała Skarżącego o zamiarze wyłączenia 20% areału wchodzącego w skład gruntów objętych umową dzierżawy z dnia 1 września 1995 r. Pomimo to Skarżący ujął we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 działki ewidencyjne, które następnie dobrowolnie zgłosił w dniu 4 marca 2011 r., w trakcie spotkania dotyczącego restrukturyzacyjnego gospodarstwa rolnego M. (protokół ze spotkania w aktach sprawy), do wyłączenia z dotychczasowej dzierżawy, mimo, iż były one objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Organ odwoławczy dodał, że składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 strona zobligowana była do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego na gruntach objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 co najmniej do dnia 15 marca 2012 r., czego wobec protokolarnego przekazania gruntów w dniu 28 września 2011 r. nie uczyniła. Z kolei pismem z dnia 20 września 2012 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę, iż powierzchnia zobowiązania zadeklarowana przez niego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach gospodarstwa uległa zmniejszeniu o 42,15 % w stosunku do deklaracji w roku 2011.

Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 24 września 2012 r., zatem w tym dniu - przed upływem 4 lat - nastąpiło przerwanie biegu terminu okresu przedawnienia, po którym termin ten zaczyna biec na nowo, bowiem organ poinformował Skarżącego o nieprawidłowościach w zakresie podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach gospodarstwa rolnego.

W rezultacie Skarżący został nie tylko poinformowany o zmniejszeniu powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach realizacji wariantu 3.1.1, jak również zostało mu wskazane, że uległa zmniejszeniu całkowita powierzchnia objęta tym zobowiązaniem w ramach gospodarstwa rolnego, w którym realizowane są warianty 3.1.1 i 8.2.1. Kwota nienależnie pobranych płatności została ustalona w dniu 28 czerwca 2016 r. decyzją, doręczoną w dniu 30 czerwca 2016 r. W rezultacie ani czteroletni okres przedawnienia wynikający z powyższego przepisu, liczony od dnia przerwania jego biegu (24 września 2012 r.), ani ośmioletni termin przedawnienia liczony od dnia dopuszczenia się nieprawidłowości (12 maja 2011 r.), nie upłynął.

Dyrektor ARiMR, przywołując treść art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013 z dnia 17grudnia 2013 r.", a także art. 28a ustawy, stwierdził, że od dnia 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PRO W 2007 - 2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro w ramach jednego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w danej kampanii, dla tego samego rolnika. Kwota do zwrotu przeliczona według tego kursu euro, przedstawia się następująco: rok 2010: data realizacji przelewu 18 stycznia 2011 r., kurs euro 3,9650, kwota do zwrotu 11.602,80 zł, czyli 2.926,31 euro; rok 2011: data realizacji przelewu 27 grudnia 2011 r., kurs euro 4,5270, kwota do zwrotu 11.602,96 zł, czyli 2.256,06 euro, razem kwota do zwrotu 23.205,76 zł, czyli 5.182,37 euro.

Tym samym w odniesieniu do w/w płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, bowiem każda z w/w kwot przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według ustalonego kursu euro.

Kolejno przywołując treść art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), art. 29 ust. 7 ustawy, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i 4, art. 54, art. 56 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej oraz obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 4 stycznia 2016 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M. P. z 2016 r., poz. 20) , Dyrektor ARiMR stwierdził, że stawka odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych na dzień wydania decyzji organu I i II instancji wynosi 8 % kwoty zaległości w stosunku rocznym.

Zastosowanie zatem powyższych przepisów do regulacji należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oznacza, iż w przypadku niewpłacenia wskazanej w decyzji kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji, od dnia następującego po upływie w/w terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, tym samym ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 23.205,76 zł było zgodne z prawem.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR z dnia 14 grudnia 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie:

- art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE L 312 z 23.12.1995 r.) oraz art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy;

- art. 75 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków - nowych właścicieli gruntów w obrębie M., w tym W. P., na okoliczność podjęcia zobowiązania do kontynuowania programu rolno-środowiskowego na gruntach dzierżawionych uprzednio przez Skarżącego;

- art. 28 w zw. z art. 10 § 1 oraz 61 § 4 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia o toczącym się postępowaniu Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. z siedzibą w P. (dalej także jako Agencja Nieruchomości Rolnych, Agencja lub ANR) oraz nabywców nieruchomości określonej jako Gospodarstwo Rolne M., a w konsekwencji uniemożliwienie tym podmiotom udziału w postępowaniu;

- art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zasadnym było wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a., względnie decyzji umarzającej postępowanie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. wobec podniesionego zarzutu przedawnienia obowiązku zwrotu świadczenia pobranego przez Skarżącego;

- art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361) poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji gdy strona nie odpowiada za zmniejszenie powierzchni użytków rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a nadto poprzez nieprawidłowe rozpoznanie okoliczności, które powinny wyłączać obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych (§ 39 ust. 4 w/w rozporządzenia);

- art. 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361) poprzez nierozpoznanie w działaniach restrukturyzacyjnych, przeprowadzonych przez ANR, obejmujących nieruchomości dzierżawione przez Skarżącego okoliczności wyjątkowych lub kategorii siły wyższej, w przypadku wystąpienia których zwrot udzielonej pomocy nie jest wymagany.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

6.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

6.3. W pierwszej kolejności rozważeniu podlegać będzie pociągający za sobą najdalej idące skutki zarzut przedawnienia zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w roku 2010 i 2011.

Zdaniem Skarżącego w sprawie doszło do upływu czteroletniego terminu przedawnienia liczonego od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości z uwagi na wpływ wniosków w dniu 4 maja 2010 r. i 12 maja 2011 r., wypłatę środków w dniu 18 stycznia i 27 grudnia 2011 r. oraz zakończenie wydatkowania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej "PROW") na lata 2007-2013 z dniem 31 grudnia 2015 r. W ocenie Skarżącego przerwanie okresu przedawnienia mogło mieć miejsce dopiero w dniu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. dnia 12 maja 2016 r. – czyli zdaniem Skarżącego już po upływie terminu przedawnienia.

Zdaniem organu odwoławczego, bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 24 września 2012 r., tj. w dniu, w którym organ skutecznie poinformował rolnika o zmniejszeniu powierzchni w ramach gospodarstwa o 42,15% w stosunku do deklaracji w roku 2011. A zatem Skarżący został poinformowany o nieprawidłowościach w zakresie całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, na którym realizowane były oba warianty: 3.1.1 i 8.2.1. Skoro zatem decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona w dniu 30 czerwca 2016 r., to nie upłynął 4-letni termin przedawnienia, ani 8-letni termin przedawnienia, liczony od dnia dopuszczenia się nieprawidłowości.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę stwierdził, iż nie doszło do upływu terminu przedawnienia, choć z innych przyczyn aniżeli podnoszone przez organ odwoławczy.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23 grudnia 1995 r. ze zm.):

"Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1."

Regulacja art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 ma na celu określenie zasad przedawnienia postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

W wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. sygn. akt C-436/15 (opubl. www.eur-lex.europa.eu) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że taki projekt, którego wdrożenie zaplanowano na kilka lat i jest ono finansowane ze środków Unii, mieści się w zakresie pojęcia "programu wieloletniego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95. W ocenie Sądu nie budzi zatem wątpliwości, że PROW na lata 2007-2013 jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95.

Ustalenie momentu ,,ostatecznego zakończenia programu’’ w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla 'programów wieloletnich', przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni.

W celu ustalenia momentu ,,ostatecznego zakończenie programu’’ należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w ww. przepisie. Przedawnienie to pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii (por. wyrok z dnia 6 października 2015 r., Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export, C-59/14, EU:C:2015:660, pkt 26). Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych, które powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer &Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).

Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę ‘’ostatecznego zakończenie programu’’, do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego 'programu wieloletniego'.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 402/16, wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 458/17), że w odniesieniu do płatności w ramach PROW za lata 2007-2013 upływ terminu przedawnienia nastąpić mógł nie wcześniej niż 31 grudnia 2015 r. (do kiedy możliwe było dokonywanie wypłat w ramach programu) i nie później niż dnia 30 czerwca 2016 r. (termin przedstawienia Komisji Europejskiej przez Państwa Członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu), stosownie do postanowień art. 28 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE Nr L 209 s. 1 z dnia 11 sierpnia 2005 r.).

W niniejszej sprawie za datę ostatecznego zakończenia PROW na lata 2007-2013 uznać należy określoną w art. 28 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. datę przedstawienia Komisji ostatniego rocznego sprawozdania dotyczącego wykonania PROW, tj. dzień 30 czerwca 2016 r.

Zauważyć należy, że ostateczne zakończenia programu nie oznacza bezwzględnie upływu terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia tego programu. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad cztery lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Rady nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz z zakończeniem projektu (por. wyrok TSUE z dnia 15 czerwca 2017 r. sygn. akt C-436/15). Termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że za datę dopuszczenia się nieprawidłowości należy uznać w przedmiotowej sprawie dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2011 r. (12 maja 2011 r.), bowiem przed złożeniem ww. wniosku już w dniu 24 lutego 2011 r. Skarżący powziął informację o tym, że Agencja Nieruchomości Rolnych zamierza wyłączyć 20% areału wchodzącego w skład gruntów objętych umową dzierżawy z dnia 1 września 1995 r., co więcej – Skarżący w dniu 4 marca 2011 r. (czyli nadal przed datą złożenia ww. wniosku) w trakcie spotkania dotyczącego restrukturyzacyjnego gospodarstwa rolnego M. dobrowolnie zgłosił do wyłączenia z dotychczasowej dzierżawy działki ewidencyjne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, które następnie ujął w rzeczonym wniosku o przyznanie płatności.

Zdaniem Sądu czteroletni termin przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się ww. nieprawidłowości, z uwagi na fakt, że PROW na lata 2007-2013 jest programem wieloletnim, został wydłużony do dnia ostatecznego zakończenia tego programu, tj. 30 czerwca 2016 r. Jak bowiem wskazano powyżej, w przypadku programów wieloletnich (PROW) okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu (tak też WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1857/15).

Wskazać należy, że w tak zakreślonym okresie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Z przytoczonego powyżej art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 wynika, że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, zaś po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Powyższy przepis określa w sposób ogólny formę zawiadomienia o nieprawidłowościach, a zatem – jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę – może być to każde pismo dotyczące nieprawidłowości.

W niniejszej sprawie okolicznością skutkującą przerwaniem biegu terminu przedawnienia nie było – jak wskazał to organ odwoławczy – pismo organu I instancji doręczone Skarżącemu w dniu 24 września 2012 r. informujące wnioskodawcę, że powierzchnia zobowiązania zadeklarowana przez niego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach gospodarstwa uległa zmniejszeniu o 42,15 % w stosunku do deklaracji w roku 2011. Niezależnie od prawidłowości dokonanych obliczeń tego zmniejszenia oraz faktu, że dotyczyło ono zarówno wariantu 3.1.1 jak i 8.2.1, wskazać należy, że stwierdzona przez organ I instancji w powyższym piśmie nieprawidłowość dotyczyła przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, a zatem nie dotyczyła nieprawidłowości za rok 2011 ani 2010. Pismo to, wbrew twierdzeniom organu, nie mogło zatem doprowadzić do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozpoznawanej sprawie.

Niemniej jednak, Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniu 12 maja 2016 r., tj. w dniu doręczenia Skarżącemu zawiadomienia z dnia 2 maja 2016 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego przyznanych Skarżącemu na 2010 i 2011 r. Zauważyć bowiem należy, że dzień 20 maja 2016 r. przypada przed upływem przyjętego powyżej terminu przedawnienia, tj. 30 czerwca 2016 r. Skoro zatem w dniu 12 maja 2016 r. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a od dnia 13 maja 2016 r. czteroletni termin przedawnienia biegł na nowo, to uznać należy, że w niniejszej sprawie organy były uprawnione do orzekania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Bowiem wydana w dniu 24 maja 2017 r. decyzja organu I instancji oraz wydana w dniu 14 grudnia 2017 r. decyzja organu odwoławczego zostały doręczone Skarżącemu przed upływem biegnącego na nowo terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania.

W świetle powyższych ustaleń Sąd uznaje za niezasługujący na uwzględnienie zarzut upływu terminu przedawnienia. Zauważając nieprawidłowość we wskazaniu przez organ odwoławczy okoliczności skutkującej przerwaniem biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji. Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), może nastąpić bowiem jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

6.4. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była zasadność ustalenia przez organy administracyjne kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zaniechania realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący w roku 2010 (po raz pierwszy) oraz 2011 (w kolejnym roku) ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe z tytułu wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 148,30 ha, natomiast w roku 2012 rolnik zgłosił do płatności 115,30 ha. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe Skarżącego obejmowało obszar położony na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...].

Z powyższego zestawienia wynika, że Skarżący w roku 2012 nie zgłosił do płatności działki ewidencyjnej nr [...] i tym samym nie zadeklarował powierzchni 33,00 ha, która objęta była zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W rezultacie zasadnym jest stwierdzenie, iż doszło do zaniechania przez stronę realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 8.2.1.

Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do skutecznego przejęcia zobowiązania przez panią W. P. wskutek złożenia do aktu notarialnego z dnia 24 lipca 2012 r., w przedmiocie sprzedaży przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. z/s w P. (dalej "ANR") działki ewidencyjnej nr [...], oświadczenia dotyczącego kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na działce ewidencyjnej nr [...] obejmującego zobowiązanie z tytułu pakietu 8, wariant 8.2.1.

Z przedłożonego przez Skarżącego aneksu nr 7 do umowy Nr [...] z dnia 1 września 1995 r. dzierżawy nieruchomości rolnej określonej jako "Gospodarstwo Rolne M.", zawartego w dniu 14 lipca 2003 r., wynika, że § 3 pkt 2 otrzymał brzmienie "Strony ustalają, że z przedmiotu dzierżawy mogą zostać wyłączone grunty o łącznej powierzchni nie większej niż 20% powierzchni ogólnej wyszczególnione w § 1. Wyłączenie następuje w drodze oświadczenia woli Wydzierżawiającego złożonego dzierżawcy na piśmie na jeden rok naprzód przed upływem roku dzierżawnego" (§ 2 aneksu nr 7).

Protokół z dnia 4 marca 2011 r. spisany ze spotkania w sprawie restrukturyzacji Gospodarstwa Rolnego M. niezbicie dowodzi, iż to Skarżący zaproponował wyłączenie m.in. działki ewidencyjnej nr [...], a także poinformował zebranych o realizowanym na tych działkach programie rolnośrodowiskowym. Jednak poinformowanie ANR o realizowanym na tych działkach ewidencyjnych programie rolnośrodowiskowym nie zastępuje złożenia do ARiMR dokumentów potwierdzających formalne przejęcie zobowiązania przez kolejnych posiadaczy gruntów i kontynuowanie programu.

Okoliczność wyrażenia przez Skarżącego zgody na zawarcie aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej, w którego treści zawarto uregulowanie dotyczące wyłączenia gruntów, a następnie wskazanie przez niego gruntów do przeniesienia zwrotnego w posiadanie ANR, czynią bezpodstawnym zarzut, iż do przeniesienia gruntów doszło w wyniku władczych działań ANR, bez inicjatywy rolnika. Skarżący sam wskazał ANR działki wytypowane do przeniesienia, a wśród nich m.in. te, które objęte były zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

W dniu 28 września 2011 r. spisano protokół zdawczo-odbiorczy pomiędzy Skarżącym a ANR dotyczący przekazania ANR m.in. działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...]. Przejmujący (ANR) jednak nie złożył oświadczenia, na podstawie którego organy ARiMR mogłyby uznać, iż podmiot ten przejął zobowiązanie podjęte w marcu 2010 r. przez Skarżącego i podjął się kontynuowania programu rolnośrodowiskowego w wariancie 8.2.1. Zasadnie zatem przyjęły organy, że brak było podstaw do uznania przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i kontynuowania programu w niniejszej sprawie.

Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, obowiązek kontynuacji programu nie przeszedł na nabywcę gruntu. Nowym posiadaczem gruntów było w pierwszej kolejności ANR, a dopiero w kolejnym etapie czynności prawnych posiadaczem została osoba fizyczna. Oświadczenie dopiero tej osoby fizycznej, a nie poprzedniego nabywcy – ANR, nie mogło doprowadzić do skutecznego przejęcia przez nią zobowiązania rolnośrodowiskowego po Skarżącym. Uprawnienie to przysługiwało bowiem ANR, z którego jednak ANR w wyznaczonym terminie i formie (poprzez złożenie stosownych dokumentów w ARiMR) nie skorzystała.

Zgodnie z § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.):

1. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

2. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik:

1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub stref buforowych objętych danym wariantem;

2) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem;

3) zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana:

a) pierwsza płatność rolnośrodowiskową lub

b) płatność rolnośrodowiskową za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r. - przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1;

4) nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu.

3. W przypadku gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie wariantu trzeciego lub czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskową przyznana za realizację tych wariantów podlega zwrotowi w części odpowiadającej procentowemu stosunkowi powierzchni trwałych użytków zielonych objętych zmniejszeniem do powierzchni wszystkich trwałych użytków zielonych, na których powinien być realizowany dany wariant.

4. Płatność rolnośrodowiskową nie podlega zwrotowi:

1) w przypadku, o którym mowa w art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 1974/2006;

2) mimo zmniejszenia obszaru, na którym rolnik powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jeżeli zmniejszenie to nie przekracza 3% całkowitej powierzchni obszaru objętego tym zobowiązaniem i 2 ha oraz zostało dokonane przed dniem 15 marca 2012 r.

5. Kwota płatności rolnośrodowiskowej przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych podlega zwrotowi w części przekraczającej wysokość kwoty, jaka powinna być przeznaczona na ich refundację, jeżeli stwierdzona powierzchnia siedliska, dla którego sporządzono dokumentację przyrodniczą, jest mniejsza niż określona we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

6. Płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zgodnie z art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.):

1. W przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeśli zobowiązanie nie jest przejęte, beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie.

2. Państwa członkowskie mogą nie wymagać zwrotu, o którym mowa w ust. 1, w następujących przypadkach:

a) w przypadku, gdy beneficjent, który wypełnił już znaczną część swojego zobowiązania, ostatecznie zaprzestaje działalności rolniczej a przejęcie zobowiązania przez następcę jest niewykonalne;

b) w przypadku, gdy przekazanie części gospodarstwa beneficjenta ma miejsce w okresie rozszerzenia zobowiązania zgodnie z art. 27 ust. 12 akapit drugi i przekazanie nie dotyczy więcej niż 50 % powierzchni objętej zobowiązaniem przed rozszerzeniem.

c) w przypadku gdy - w celu ochrony środowiska - gospodarstwo beneficjenta podlega pełnemu lub częściowemu przekazaniu na rzecz organizacji zajmującej się głównie zarządzeniem środowiskiem, pod warunkiem że przekazanie to służy trwałej zmianie zagospodarowania gruntów na rzecz ochrony środowiska i przyniesie znaczną korzyść środowisku.

3. W przypadku niewielkich zmian w sytuacji gospodarstwa państwa członkowskie mogą podjąć szczególne środki, aby zapobiec sytuacji, w której zastosowanie ust. 1 doprowadziłoby do niewłaściwych skutków w odniesieniu do podjętego zobowiązania. Zmniejszenie obszaru gospodarstwa o nie więcej niż 10 % względem obszaru objętego zobowiązaniem jest uznawane za niewielką zmianę do celów akapitu pierwszego.

Jak stanowi § 45 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.:

1. Inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika – w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

7a) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolno-środowiskowego;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 39 i § 45 rozporządzenia oraz art. 44 rozporządzenia nr 1974/2006 w tym ust. 3 tegoż artykułu, wobec braku istnienia przesłanek i okoliczności wskazanych w tych przepisach. Zmniejszenie powierzchni przekracza 3% całkowitej powierzchni a zmiana areału powierzchni trwałego użytku zielonego jaki pozostał w posiadaniu strony nie mieści się w ramach niewielkich zmian, gdyż zmniejszenie obszaru objętego zobowiązaniem przekracza 10% powierzchni objętej zobowiązaniem. Zmniejszenie areału o 33 ha stanowiło bowiem zmniejszenie powierzchni objętej zobowiązaniem o ponad 22%.

Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia § 39 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie odpowiada za zmniejszenie powierzchni użytków rolnych.

Na podstawie § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.):

1. W razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy.

1a. Wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy.

2. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy podaje we wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy swój numer identyfikacyjny albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o nadanie takiego numeru.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy dołącza:

1) kopię umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych;

2) kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia:

a) tego posiadacza,

b) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch i owiec matek,

c) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch i owiec matek

- zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7.

4. Jeżeli posiadanie gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy zostało przeniesione na rzecz kilku podmiotów, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2, oświadczenia współposiadaczy, że wyrażają zgodę na wstąpienie nowego posiadacza na miejsce wnioskodawcy i przyznanie mu płatności rolnośrodowiskowej.

5. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę.

Natomiast jak stanowi § 25 ww. rozporządzenia

1. W razie przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym beneficjenta, i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy.

2. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta składa wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta.

3. Do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej nowemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta przepisy § 23 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.

Przenosząc powyższe przepisy na grunt rozpatrywanej sprawy w ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy mając na uwadze przekazane w dniu 28 września 2011 r. grunty rolne położone m.in. na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] objęte programem rolnośrodowiskowym wariant 8.2.1, stwierdził brak realizowania przez Skarżącego programu rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 8.2.1 na łącznej powierzchni 33,00 ha.

Wobec faktu, iż grunty zostały przekazane ANR, co potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy spisany w dniu 28 września 2011, złożony po raz pierwszy w ARiMR w dniu 19 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego) to posiadaczem tych gruntów od dnia 28 września 2011 r. do dnia podpisania przez ANR umowy w zakresie sprzedaży gruntów objętych programem rolnośrodowiskowym była ANR.

W rezultacie twierdzenie strony, iż ARiMR winna dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności od kolejnych nabywców jest nieuzasadnione.

Jako, że posiadaczem tych gruntów od dnia spisania protokołu zdawczo-odbiorczego w dniu 28 września 2011 r. była ANR, a dopiero w kolejnym etapie (po sprzedaży tych gruntów przez ANR) posiadaczami została osoba fizyczna, nie było również uzasadnione przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem nabywcy działek ewidencyjnych przekazanych ANR, ani przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania.

Słusznie przy tym wskazał organ odwoławczy, że stroną w postępowaniu w sprawie ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 jest tylko i wyłącznie Skarżący. Stronami tego postępowania nie są i nie mogą być – wbrew twierdzeniom skargi – ANR ani kolejni nabywcy przedmiotowego gruntu, zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy, w której nie doszło do skutecznego przejęcia przez nich zgodnie z obowiązującymi przepisami zobowiązania rolnośrodowiskowego po Skarżącym.

Z powyższych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 75 K.p.a. poprzez niedopuszczenie zeznań świadków – nowych właścicieli spornych gruntów na okoliczność podjęcia zobowiązania do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego ani art. 28 w zw. z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niezawiadomienie wszystkich stron o toczącym się postępowaniu i uniemożliwienie im udziału w nim.

W niniejszej sprawie brew zarzutom skargi nie doszło również do naruszenia § 45 rozporządzenia poprzez nierozpoznanie okoliczności wyjątkowych lub kategorii siły wyższej, w przypadku wystąpienia których zwrot udzielonej pomocy nie jest wymagany. Zgodzić należy się bowiem z organem, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uznania, iż wyłączenie działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] może być uznane za siłę wyższą lub wyjątkową okolicznością, o której stanowi § 45 rozporządzenia. Powyższe jest rezultatem przyjętego przez dzierżawcę a zapisanego w umowie przez wydzierżawiającego warunku dotyczącego możliwości wyłączenia 20% ogólnej powierzchni gruntów wydzierżawionych, podpisanego przez dzierżawcę a następnie mimo wszystko świadome, samowolne (w oparciu o zapisany warunek umowie - aneksowanej) zgłoszenie przez Skarżącego w trakcie spotkania dotyczącego restrukturyzacyjnego gospodarstwa rolnego M. gruntów do wyłączenia z dotychczasowej dzierżawy właśnie działek ewidencyjnych objętych programem rolnośrodowiskowym.

Zaistniałą sytuację (wyłączenie gruntów z umowy dzierżawy) przewidywała umowa dzierżawy nr [...] aneksowana w dniu 14 lipca 2003 r., stąd Skarżący w dniu rozpoczęcia programu tj. 15 marca 2010 r. miał świadomość, że 20% gruntów wydzierżawionych z ANR, co najmniej od dnia wejścia w życie aneksu nr 7 (14 lipca 2003 r.), w każdej chwili mogła podlegać wyłączeniu. Poza tym nie bez znaczenia jest okoliczność, iż Skarżący sam wskazał do wyłączenia działki ewidencyjne objęte programem rolnośrodowiskowym. Brak jest w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie dowodów potwierdzających, by ANR żądała wyłączenia tych konkretnych działek, zatem to Skarżący swym oświadczeniem wyraził chęć ich wyłączenia. Natomiast poinformowanie o realizowanym programie rolnośrodowiskowym ANR i potencjalnych nabywców nie spełnia warunków, o których stanowi § 23 i § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.).

Co prawda § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. nie nakłada obowiązku do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego i wynikającego z tego faktu zobowiązanie do realizacji określonego programu. Jednakże ustawodawca w tym przepisie przewidział fakultatywną możliwość przekazania zobowiązania podjętego w zakresie programu rolnośrodowiskowego i niestety to w interesie strony jest, by grunty objęte programem zostały poza ich faktycznym przekazaniem również formalnie przejęte w ramach programu poprzez złożenie do ARiMR stosownych oświadczeń i dokumentów wynikających z przepisów prawa materialnego.

Powyższe w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. ANR po przejęciu gruntów w 2011 r. nie złożyło do ARiMR w terminie przewidzianym prawem dokumentów potwierdzających przeniesienie posiadania działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] oraz oświadczenie o kontynuowaniu programu rolnośrodowiskowego wariant 8.2.1.

W rezultacie uzasadnionym było zobowiązanie rolnika do zwrotu kwoty nienależnie pobranej płatności, wobec braku realizowania programu rolnośrodowiskowego wariant 8.2.1 na powierzchni 33,00 ha, w łącznej wysokości 23.205,76 zł, w tym za rok 2010 – 11.602,80 zł i za rok 2011 – 11.602,96 zł. Powyższe zaś czyni bezskutecznym zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Przy czym od dnia 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia.

W rozpatrywanej sprawie kwoty ustalone jako nienależnie pobrane płatności przekraczają kwoty stanowiące równowartość 100 euro, przeliczone na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006 r., str. 1 ze zm.), stąd w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Wskazania również wymaga, że okoliczność, iż rolnik w 2012 r. część gruntów objętych programem rolnośrodowiskowym przekaże do wyłączenia a przejmujący nie złoży dokumentów przewidzianych prawem w celu przejęcia zobowiązania i kontynuowania programu rolnośrodowiskowego nie spełnia żadnej z przesłanek, o których stanowi art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Płatności wypłacone rolnikowi za rok 2010 i 2011 nie wynikały z pomyłki organu. Ustalona kwota także nie jest wynikiem błędu dotyczącego elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, zatem brak jest podstaw do zastosowania wyjątku obowiązku zwrotu.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było prawidłowe. Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, w tym również okoliczności podnoszone przez Skarżącego, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia Skarżącemu przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

Powyższe czyni niezasługującymi na uwzględnienie zarzuty Skarżącego o naruszeniu przez organy określonej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej oraz przewidzianej w art. 77 § 1 K.p.a. zasady prawdy materialnej.

Skoro zatem istniały podstawy do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy prawidłowej decyzji organu I instancji, to czyniąc to organ odwoławczy nie mógł naruszyć art. 138 § 1 pkt 3 ani art. 138 § 2 K.p.a., których zastosowanie w niniejszej sprawie nie byłoby niezasadne. Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia ww. przepisów przez organ II instancji.

6.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz nie znajdując podstaw do ich uchylenia, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.