Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1189/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 691,02 (sześćset dziewięćdziesiąt jeden 2/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 marca 2014 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej Spółka) złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków przeniesienia prawa własności nieruchomości na wspólnika w związku z obowiązkiem wypłaty dywidendy.

Spółka podała, że jest jednoosobową spółką prawa handlowego, w której wszystkie udziały posiada Gmina, a do zadań statutowych Spółki należy zarząd zasobem lokalowym Gminy. Lokale mieszkalne i użytkowe, stanowiące zasób lokalowy Gminy, stanowią własność Spółki.

Spółka wykazała zysk za ostatni rok obrotowy. Ponadto Spółka posiada zgromadzone na kapitale zapasowym zyski z lat poprzedzających ostatni rok obrotowy, uprzednio już opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Obecnie Gmina rozważa podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników o wypłacie dywidendy ze środków zgromadzonych na kapitale zapasowym, przy czym wypłata dywidendy nastąpiłaby w formie rzeczowej, tj. poprzez przeniesienie na Gminę składników majątku Spółki (nieruchomości), których rynkowa wartość odpowiadać będzie kwocie zobowiązania Spółki z tytułu zysku przeznaczonego do wypłaty Gminie w formie dywidendy.

Wypłata dywidendy poprzedzona będzie:

1.dokonaniem zmiany treści aktu założycielskiego Spółki - poprzez dodanie zapisu, zgodnie z którym zysk Spółki może zostać przeznaczony do podziału między wspólników (wypłacony jedynemu wspólnikowi) na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników, przy czym wypłata dywidendy może nastąpić w formie pieniężnej lub rzeczowej, oraz

2.podjęciem przez zgromadzenie wspólników uchwały o wypłacie dywidendy w formie rzeczowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wypłata przez Spółkę dywidendy, dokonana w formie niepieniężnej, tj. poprzez przeniesienie na Gminę prawa własności lokali, spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu do opodatkowania ?

W ocenie Spółki, planowana operacja (tj. wypłata dywidendy dokonana w formie rzeczowej, poprzez przeniesienie na Gminę prawa własności nieruchomości stanowiących składniki majątku Spółki, których rynkowa wartość odpowiadać będzie kwocie zobowiązania Spółki z tytułu zysku przeznaczonego do wypłaty Gminie w formie dywidendy), nie będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2011, Nr 74, poz. 397, dalej u.p.d.o.p.).

Przepisy u.p.d.o.p. nie zawierają bezpośredniej definicji przychodu. Art. 12 ust. 1-9 u.p.d.o.p. zawiera jedynie przykładowy, otwarty katalog przychodów, jednak zgodnie z szeroko akceptowanym poglądem, za przychody należy uznać "wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, rzeczywiście otrzymane w roku podatkowym (...) (tak m.in. Małecki P., Mazurkiewicz M. - CIT. Podatki i rachunkowość - komentarz, Warszawa 2012, str. 278).

W odniesieniu do przychodów wskazuje się również, że "przychodem podatkowym są wyłącznie takie wartości które definitywnie powiększają aktywa osoby prawnej" (tamże), tj. "charakteryzują się definitywnym przyrostem majątku podatnika" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2003 r., Sygn. akt III SA 3382/02).

W ramach planowanej operacji Spółka, w sensie ekonomicznym, nie nabędzie żadnych aktywów w związku z czym nie powstanie po jej stronie przychód w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., w tym zwłaszcza przychód z odpłatnego zbycia rzeczy, o którym mowa w przepisie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Spółka co prawda dokona przeniesienia własności składników jej majątku na udziałowca, jednakże przeniesienie to nastąpi w ramach jednostronnej, nieodpłatnej czynności prawnej, jaką jest wypłata dywidendy, uregulowanej w przepisach kodeksu spółek handlowych i stanowiącej realizację obowiązku spółki skorelowanego z prawem wspólnika do udziału w zysku i z wynikającym z niego roszczeniem o wypłatę dywidendy.

Nie sposób mówić zatem o odpłatnym zbyciu składników majątku Spółki i powstającym z tego tytułu przysporzeniu majątkowym, skoro Spółka przeniesie własność składników majątku na udziałowca na mocy zobowiązującej ją do tego uchwały udziałowca, a przeniesieniu własności składników majątku nie będzie towarzyszyć roszczenie Spółki względem udziałowca o dokonanie świadczenia wzajemnego oraz nie będzie ono wiązać się z "wejściem" do majątku Spółki wartości zwiększających jej aktywa.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, dywidenda jest jednostronną, nieodpłatną czynnością prawną, która nie wiąże się z powstaniem po stronie spółki jakiegokolwiek przysporzenia a przekazanie składników majątku spółki wspólnikowi tytułem wypłaty dywidendy doprowadzi jedynie do uszczuplenia aktywów spółki, a zatem nie może być tutaj mowy o powstaniu przychodu, który podlegałby opodatkowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r., II FSK 1673/10).

Zatem, skoro w świetle przepisów KSH dywidenda może mieć postać zarówno pieniężną jak i rzeczową, a wydanie aktywów rzeczowych z majątku Spółki stanowi element jednolitego zdarzenia prawnego, uregulowanego w sposób kompleksowy w przepisach KSH (w ramach instytucji wypłaty dywidendy), i jednocześnie nie powoduje ono powstania przysporzenia majątkowego po stronie Spółki (w tym zwłaszcza nie stanowi ono czynności odpłatnego zbycia, o której mowa w przepisie art. 14 u.p.d.o.p.), to nie sposób uznać, że operacja wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej skutkować będzie powstaniem po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p.

Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji z dnia 20 czerwca 2014 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Po przywołaniu regulacji art. 12 oraz 14 u.p.d.o.p., organ interpretacyjny wyjaśnił, że prawo do dywidendy i sposób jego realizacji zostały unormowane ustawą z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 - dalej: K.s.h.).

Zgodnie z art. 191 § 1 Ksh, wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, z uwzględnieniem przepisu art. 195 § 1.

Na mocy art. 193 § 1 Ksh, uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są co do zasady wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. Niemniej jednak, umowa spółki może upoważniać zgromadzenie wspólników do określenia dnia, według którego ustala się listę wspólników uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy (dzień dywidendy). Dzień dywidendy wyznacza się w ciągu dwóch miesięcy od dnia powzięcia uchwały, o której mowa w art. 191 § 1 (art. 193 § 2 - 3 Ksh).

Jak wskazują powołane unormowania, dywidenda wynika z prawa wspólnika do udziału w zyskach spółki kapitałowej - jest skonkretyzowanym udziałem wspólnika w zysku wypracowanym przez tę spółkę w danym okresie i przeznaczonym do podziału stosowną uchwałą walnego zgromadzenia wspólników. Pozyskanie przez spółkę kapitałową środków na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z wypracowaniem przez nią zysku (po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych).

Należy przy tym zauważyć, że zysk spółki kapitałowej jest ustalany w określonej kwocie pieniężnej. W konsekwencji, także dywidenda należna danemu wspólnikowi – jako jego udział w zysku spółki przeznaczonym do podziału – jest ustalana jako kwota pieniężna. Wartość dywidendy odpowiada bowiem części zysku przeznaczonego do podziału przypadającej na udziały posiadane przez wspólnika w kapitale zakładowym spółki. Samo zwolnienie się spółki z obowiązku realizacji prawa wspólnika do ustalonej dywidendy może natomiast nastąpić w formie pieniężnej, jak i – za zgodą wspólnika – poprzez wykonanie świadczenia niepieniężnego.

Konieczne jest przy tym podkreślenie, że o ile w ujęciu ekonomicznym, samo przeniesienie własności nieruchomości na wspólnika tytułem realizacji obowiązku wypłaty dywidendy może być traktowane w sposób tożsamy z wypłatą dywidendy w gotówce (Spółka przekazuje określoną wartość ekonomiczną ze swojego majątku na rzecz wspólnika), o tyle skutki podatkowe realizacji tych świadczeń są zróżnicowane.

W sytuacji wypłaty dywidendy w formie pieniężnej, spółka wypłaca wspólnikowi kwotę odpowiadającą jego udziałowi w zysku. Wypłata dywidendy wymaga poniesienia przez spółkę wydatku w postaci przekazania środków pieniężnych o określonej wartości nominalnej, odpowiadającej ustalonej wartości dywidendy. Dochodzi zatem do przekazania wspólnikowi środków pieniężnych, które uprzednio – jako wartości wchodzące do majątku spółki – spółka ujęła dla celów rozliczeń podatkowych (odpowiednio jako przychody albo przysporzenia niestanowiące przychodu) w tej samej wartości nominalnej.

W przypadku drugiego z ww. sposobów zwolnienia się z obowiązku wypłaty dywidendy, przenosząc własność nieruchomości na rzecz wspólnika, spółka przekazuje składnik majątku, który w ujęciu podatkowym odpowiada nierozliczonym podatkowo kosztom jego nabycia lub wytworzenia bądź – w przypadku gdy nieruchomość została nabyta przez spółkę nieodpłatnie albo częściowo odpłatnie – odpowiednio wartości przychodu określonego w art. 12 ust. 5 i 6 albo wartości przychodu, określonego w art. 12 ust. 5a i 6a, powiększonej o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń. Wskazana powyżej "wartość podatkowa" nieruchomości nie jest tożsama z jej wartością rynkową. W szczególności, wartość rynkowa, ekonomiczna tego składnika majątku ulega nieustannym zmianom, co jednak nie znajdzie odzwierciedlenia w jej ujęciu podatkowym (zmiany wartości nieruchomości nie są ujmowane jako przychody albo koszty uzyskania przychodów). Świadczenie niepieniężne (przeniesienie własności nieruchomości) wykonywane przez spółkę w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty dywidendy, obejmuje zatem przeniesienie składnika majątku, którego wartość rynkowa, ekonomiczna odpowiada ustalonej wartości dywidendy, ale którego wartość podatkowa (tj. nierozliczone podatkowo koszty związane z wejściem nieruchomości do majątku spółki) jest inna niż wartość ustalonej dywidendy.

Oceniając charakter ww. czynności, należy zatem stwierdzić, że spółka przenosi na wspólnika własność nieruchomości w zamian za zwolnienie jej z obowiązku wypłaty ustalonej kwoty dywidendy. Spółka dokonuje tym samym zbycia składnika majątku na rzecz udziałowca w zamian za "cenę" odpowiadająca wartości świadczenia pieniężnego, którego nie musi już wykonywać. Wobec powyższego, uzasadnionym jest rozpoznanie w takiej sytuacji po stronie spółki przychodu ze zbycia rzeczy lub prawa majątkowego, o którym mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Odnosząc powyższe rozważania do analizowanego zdarzenia przyszłego, organ interpretujący stwierdził, że przeniesienie przez Spółkę na wspólnika własności nieruchomości – nie może być traktowane jak wypłata dywidendy w formie pieniężnej. W przypadku, gdy Spółka w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty wspólnikowi kwot pieniężnych należnych z tytułu dywidendy, za zgodą wspólników realizuje na ich rzecz świadczenie niepieniężne, dochodzi bowiem w istocie do zmiany przedmiotu świadczenia. Uzasadnia to odrębną kwalifikację skutków podatkowych takiej transakcji.

Biorąc pod uwagę powyższe, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym – wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy – przeniesienie na udziałowca/wspólnika składników majątku Spółki (nieruchomości) w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty określonej dywidendy w formie pieniężnej, ma charakter odpłatnego zbycia tej nieruchomości na rzecz wspólnika i skutkuje powstaniem po stronie Wnioskodawcy przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przychodem tym będzie wartość świadczenia pieniężnego, z którego realizacji Spółka została zwolniona w zamian za spełnienie przez nią świadczenia niepieniężnego – przeniesienia własności nieruchomości (tj. wartość dywidendy, której "substytutem" wypłaty jest przeniesienie własności nieruchomości). Jeżeli jednak wartość ta – mająca charakter "ceny" zbycia nieruchomości - bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiegać będzie od wartości rynkowej nieruchomości, przychód ten zostanie określony przez organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej (art. 14 ust. 1 ustawy).

Odnosząc się do powołanych bądź przytoczonych przez Spółkę wyroków sądów administracyjnych, organ interpretacyjny zauważył, że są one rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa oraz nie są wiążące dla wydającego interpretację organu.

Jednocześnie organ podkreślił, że zajęte przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego i uznanie, że stanowisko Spółki jest prawidłowe.

Skarżąca zarzuciła wydanej interpretacji naruszenie:

-art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez wadliwe przyjecie, że wydaniu przez Spółkę składników majątku wspólnikowi tytułem wypłaty dywidendy towarzyszy ekwiwalentne świadczenie ze strony wspólnika, wskutek czego operacja ta nabiera charakteru odpłatnego zbycia i skutkuje powstaniem po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p.,

- art. 14 c § 2 oraz 14 e § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niespełnienie wymogu wskazania w uzasadnieniu prawnym interpretacji przepisu prawnego, w oparciu o który stanowisko Spółki zostało uznane za nieprawidłowe oraz poprzez niedokonanie, przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji, analizy istniejącego orzecznictwa sądowego i nieuwzględnienie tego orzecznictwa przy wydawaniu interpretacji, pomimo powołania się przez Spółkę na szereg wyroków zapadłych w stanach faktycznych bardzo zbliżonych do stanu faktycznego opisanego przez Spółkę, bądź wręcz identycznych,

- art. 7 i art. 217 Konstytucji RP poprzez uznanie, że przychód podatkowy może powstać w odniesieniu do zdarzenia, z zaistnieniem którego ustawa takiego skutku nie wiąże.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, działający przez Dyrektora Izby Skarbowej, nie uznał zarzutów podniesionych przez stronę za zasadne i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), zbadanie prawidłowości interpretacji lub zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa procesowego. W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania, Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie skutków podatkowych zdarzenia przyszłego, polegającego na wypłacie dywidendy przez Spółkę w formie niepieniężnej, tj. przeniesienia na rzecz wspólnika prawa własności nieruchomości.

W opinii organu opisane we wniosku zdarzenie spowoduje w przyszłości powstanie po stronie Spółki przychodu z tytułu przeniesienia prawa własności, będącego przedmiotem dywidendy, w świetle art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Strona skarżąca stoi natomiast na stanowisku, że przedstawiona we wniosku wypłata dywidendy niepieniężnej będzie z punktu widzenia regulacji u.p.d.o.p. neutralna podatkowo, podobnie jak wypłata dywidendy pieniężnej.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów K.s.h. istnieje możliwość ustalenia w umowie Spółki lub w uchwale zgromadzenia wspólników, że dywidenda będzie świadczona akcjonariuszom w formie niepieniężnej. Bezspornym jest również, że wypłata dywidendy pieniężnej nie powoduje powstania po stronie skarżącej Spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Przedmiotem zaskarżonej interpretacji były przepisy art. 12 i 14 u.p.d.o.p. Zarówno organ, jak i skarżąca Spółka trafnie dostrzegły, że art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. nie wyczerpuje swoim zakresem wszystkich źródeł przychodu, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego we wskazanym podatku dochodowym. Z treści tego przepisu wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności przychody wymienione w punktach 1 – 10 tego przepisu. Przepis ten sankcjonuje tym samym możliwość opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych przychodów nie wymienionych w tym katalogu. Przy czym, co istotne, w ustępie 1 art. 12 u.p.d.o.p. nie został wymieniony przychód pochodzący z tytułu wypłacenia, czy przekazania w formie rzeczowej, dywidendy przez osobę prawną (spółkę).

Uwzględniając cel i charakter dywidendy, nie sposób określić, jakie przysporzenie po stronie Spółki miałoby powstać poprzez świadczenie przedmiotu dywidendy uprawnionym akcjonariuszom. To Spółka przekazuje im część posiadanego majątku (zysku), albo w formie pieniężnej, albo rzeczowej, o ile spełnione zostaną przewidziane umową Spółki i przepisami prawa wymogi formalne. Niewątpliwie z przepisów prawa podatkowego wynika, że świadczenie takie (bez względu na formę) będzie źródłem przychodu do opodatkowania, ale tylko po stronie akcjonariusza / wspólnika, w sytuacji gdy będzie on osobą prawną, jak w niniejszej sprawie – na podstawie art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p. Mając na uwadze podstawowe założenie o racjonalności ustawodawcy oraz zasady wykładni systemowej wewnętrznej i zewnętrznej nie sposób przyjąć, aby obydwa podmioty zarówno wyzbywający się prawa, jak również podmiot nabywający to samo prawo uzyskiwały jednocześnie przychód, który podlegałby opodatkowaniu. Mając na uwadze treść przepisów u.p.d.o.p. możliwe jest wywiedzenie obowiązku podatkowego jedynie po stronie udziałowca/akcjonariusza uprawnionego do dywidendy, nie zaś po stronie przekazującej ją Spółki. Przeciwny wniosek jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalny. Biorąc pod uwagę okoliczność, że skarżąca Spółka, gromadząc swój zysk, jest także opodatkowywana (np. w nabycia prawa własności, następnie przekazywanego w drodze dywidendy), który to zysk poprzez wypłatę dywidendy, jak wyżej podniesiono, rodziłby obowiązek podatkowy po stronie akcjonariuszy/wspólników, którzy tę dywidendę otrzymują, to bez wątpienia dochodziłoby do naruszenia zakazu podwójnego opodatkowania i nierównego traktowania podatników, którzy świadczą (będą świadczyć dywidendę) w formie pieniężnej.

Z powyższych względów Sąd przyznał rację skarżącej Spółce, że przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej wspólnikowi uprawnionemu do dywidendy nie będzie rodzić po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. W tym stanie rzeczy dokonana przez organy podatkowe wykładnia przepisu art. 12 u.p.d.o.p. w zaskarżonej interpretacji indywidualnej jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia jej legalności.

Przechodząc do kolejnego przepisu, będącego przedmiotem zaskarżonej interpretacji, tj. art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., Sąd zauważa, że w sytuacji braku odpłatności przy przekazaniu dywidendy przez Spółkę, przepis ten również nie może być stosowany w stosunku do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Pod pojęciem "odpłatny", należy rozumieć taki za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, str. 1163 oraz Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, str. 448). Wbrew stanowisku organu jednostronna czynność prawna, polegająca na przeniesieniu prawa własności znaku towarowego na uprawnionego do dywidendy akcjonariusza, nie będzie czynnością odpłatną, czy wzajemną. Świadczeniu od Spółki na rzecz Akcjonariusza nie będzie bowiem odpowiadać żadne świadczenie ze strony akcjonariusza/wspólnika. Stąd całkowicie chybionym jest twierdzenie organu podatkowego, że wykonanie zobowiązania w formie przeniesienia przez Spółkę znajdujących się w jej aktywach praw do znaków towarowych prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania Spółki i jako dłużnik zwolni się z długu. W aspekcie niniejszej sprawy, tj. zamiaru wywiązania się przez Spółkę ze swojego zobowiązania względem udziałowca, nie można bez wątpienia stwierdzić, iż dojdzie do zawarcia umowy pomiędzy Spółką a udziałowcem, czyli dokonania czynności prawnej wzajemnej, której elementem jest cena.

Stanowisko Sądu wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w swoich orzeczeniach wielokrotnie wyrażał pogląd, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust 1-3 oraz art. 14 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie zysku w formie niepieniężnej skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie. Przeniesienie na wspólników prawa własności w drodze wypłaty z zysku nie jest zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie spółki przychód, gdyż wypłata z zysku w formie rzeczowej nie stanowi odpłatnego zbycia praw. (por. np. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1384/10, z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1673/10, z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 1260/11 czy z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1437/11 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).

Końcowo zauważyć trzeba, że orzeczenia sądów administracyjnych przywołane przez organ podatkowy w wydanej interpretacji oraz w odpowiedzi na skargę w przeważającej części dotyczyły skutków podatkowych umowy o nabyciu udziałów w celu umorzenia. Jak zauważa się w orzecznictwie, przy określaniu podatkowych skutków umowy o nabyciu udziałów w celu umorzenia nie można stosować tej samej miary co przy zasadach wypłaty wspólnikom dywidendy (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1226/07, LEX nr 365235).

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o jej uchyleniu.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o treść art. 200 P.p.s.a. Na zasadzie art. 152 P.p.s.a. zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a.