Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 170/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 6 pkt 1, art. 70c
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, IV, V, VI, VIII, X, i XI 2010 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za III, VII, IX i XII 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 36804 (trzydzieści sześć tysięcy osiemset cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w R. , na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej jako: O.p.), art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej jako: ustawa o VAT), uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia zobowiązania za styczeń 2010 r. w kwocie 161.931 zł i określił za ten okres zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 134.594 zł oraz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części.

W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmie A w zakresie deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2010 r. stwierdzono, że przedmiotem jej działalności gospodarczej była sprzedaż hurtowa i detaliczna wyrobów stalowych. Nabycia tych wyrobów stalowych Spółka A udokumentowała fakturami wystawionymi m. in. przez podmioty: B, C , E Spółka z o.o., D Spółka z o.o.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że faktury dokumentujące transakcje związane z obrotem wyrobami stalowymi pomiędzy firmą A a firmami: B, C, D i E nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego. Kontrahenci strony pod pozorem legalnych transakcji zakupu i sprzedaży uczestniczyli w ciągu transakcji z udziałem kontrahentów stwarzających pozory prowadzenia działalności gospodarczej, celem uzyskania korzyści z tytułu niezapłaconego podatku VAT na wcześniejszych etapach. Podmioty te nie były rzeczywistym sprzedawcą towaru wykazanego w treści przedmiotowych faktur VAT, nie były podmiotami faktycznie rozporządzającymi stalą. Przedmiotowe transakcje zostały przeprowadzone wyłącznie w celu ukrycia pod tymi transakcjami czynności, których nie można uznać w świetle ustawy o podatku od towarów i usług za obrót gospodarczy, gdyż ich głównym celem było stworzenie oszukańczego procederu, tj. "karuzeli podatkowej", mającego na celu przysporzenie korzyści majątkowych wszystkim uczestnikom tego obrotu poprzez samo przystąpienie do tych transakcji, a także poprzez wyłudzenie z budżetu nienależnych zwrotów VAT (przy wewnątrzwspólnotowej dostawie) oraz uchylenie się od opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Stwierdzono, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Powyższe nieprawidłowości znalazły odzwierciedlenie w wydanej w dniu [...] r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzji.

Od decyzji organu I instancji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie, uzupełniane licznymi pismami. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:

1) art. 233 § 2 O.p. polegające na niezastosowaniu się przez organ I instancji do wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lutego 2016;

2) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do stwierdzenia, że osoby odpowiedzialne za prowadzenie spraw gospodarczych Spółki nie dochowały należytej staranności w kontaktach z kontrahentami C, B, E Sp. z o.o. oraz D Sp. z o.o., a w konsekwencji bezpodstawną odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących transakcje z tymi podmiotami;

3) art. 122 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji na bazie wybiórczej oraz stronniczej selekcji materiału dowodowego, a także zawarcie w uzasadnieniu decyzji licznych stwierdzeń, które nie mają podstawy lub wręcz pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym;

4) art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 oraz § 6 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p., art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na wydaniu decyzji po upływie okresu przedawnienia, które nastąpiło w dniu 31 grudnia 2015 r.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia zobowiązania za styczeń 2010 r. w kwocie 161.931 zł i określił za ten okres zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 134.594 zł, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności organ wyjaśnił kwestię dopuszczalności wydania decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2010 r. z uwagi na zapis art. 70 § 1 O.p. Wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wszczęte zostało postępowanie przygotowawcze w sprawie dotyczącej Spółki A o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 61 § 1 kks i art. 62 § 2 kks oraz w zw. z art. 6 § 2 kks i art. 7 § 1 kks i art. 38 § 2 pkt 1 kks, polegające na tym, że w R., w okresie od 25.02.2010 r. do 25.01.2011 r., podawano nieprawdę w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od stycznia do października i grudzień 2010 r. oraz w korekcie deklaracji VAT-7 za listopad 2010 r., złożonych do Urzędu Skarbowego w R., w związku z nierzetelnym prowadzeniem rejestrów zakupów za ww. okresy rozliczeniowe oraz posługiwaniem się nierzetelnymi fakturami VAT, na których jako wystawcy widnieją podmioty: B, C, E Sp. z o.o. i D Sp. z o.o., w przedmiocie sprzedaży wyrobów stalowych, co spowodowało zawyżenie kwot podatku naliczonego podlegającego odliczeniu od podatku należnego o łączną kwotę podatku VAT wykazanego na przedmiotowych fakturach, tj. o kwotę 2.985.946,79 zł, przez co podatek od towarów i usług Spółki A za miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. został uszczuplony oraz narażony na uszczuplenie w łącznej kwocie 2.985.946,79 zł.

W dniu [...] października 2015 r. zostało sporządzone postanowienie o przedstawieniu zarzutów B. K. i T. K., które to zarzuty zostały ogłoszone w dniu 17 grudnia 2015 r. Organ I instancji, działając na podstawie art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zawiadomił pismem z dnia 3 listopada 2015 r., doręczonym w dniu 4 listopada 2015 r., Spółkę A, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. ulega zawieszeniu od dnia [...] października 2015 r. na skutek zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe - prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., które do chwili obecnej nie zostało zakończone. Organ podsumował, iż nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za 2010 r.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy organ podkreślił, że aprobuje stanowisko organu I instancji odnośnie zakwestionowania prawa do odliczenia z przedmiotowych faktur wystawionych przez firmę C, firmę B i firmę D. Kwestionując prawo do odliczenia z faktur wystawionych przez firmę D wskazał, że wszystkie wystawione przez ten podmiot faktury nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży towarów i są fakturami "pustymi". W przypadku natomiast firm: C, B, i E podniósł, że firmy te nie były rzeczywistymi dostawcami towaru wskazanego w wystawionych przez nie fakturach. Firmy te nie dysponowały towarem jak właściciel i nie dokonywały dostaw towaru, a towar pochodził z bliżej nieokreślonego źródła. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawnia do stwierdzenia, że towar dostarczony na rzecz firmy A pochodził właśnie od podmiotów: C, B i E. Organ odwoławczy nie neguje istnienia towarów wskazanych w spornych fakturach wystawionych przez wymienione wyżej trzy firmy, ale stwierdza, że obrót tymi towarami nie był dokonywany w ramach działalności gospodarczej, lecz służył popełnianiu przestępstw podatkowych przy wykorzystaniu podmiotów, które pozorowały prowadzenie takiej działalności. "Sprzedaż" ta nie była dokonana w ramach działalności gospodarczej tych podmiotów, tym samym nie może być uznana za odpłatną dostawę w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z art. 15 ust. 1-2 tej ustawy. Działalność ww. firm nie była typową działalnością gospodarczą. Ich działania były w większości działaniami ukierunkowanymi na popełnienie przestępstw związanych z wyłudzeniem zwrotu podatku VAT lub zaniechaniu jego zapłaty, a firmy te były uczestnikami w łańcuchu podmiotów czerpiąc korzyści z oszukańczego procederu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Spółki A zarzucił naruszenie art. 70 § 1, § 6 pkt 1, art. 70c, w zw. z art. 121 § 1 O.p. oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na wydaniu decyzji po upływie okresu przedawnienia, które nastąpiło w dniu 31 grudnia 2015 r. (w dniu 31 grudnia 2016 r. w zakresie zobowiązania podatkowego za grudzień 2010 r.), pomimo, że:

1. przed datą upływu terminu przedawnienia prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Spółki nie doręczono zawiadomienia o przerwaniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c O.p. - zawiadomienie takie zostało przesłane przez Urząd Skarbowy w R. bezpośrednio do Spółki, pomimo, że urząd ten miał świadomość, że Spółka ustanowiła pełnomocnika;

2 wszczęcie w instrumentalny sposób postępowania karnego-skarbowego wyłącznie w celu wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawniania nie mogło - w świetle poglądów doktryny prawa podatkowego oraz części orzecznictwa sądowego - doprowadzić do skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Pełnomocnik zarzucił również:

- błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. polegające na przyjęciu, że dostawca firma C nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie był podmiotem, który posiadał prawo do dysponowania towarem dostarczonym do Spółki jak właściciel; faktury dokumentujące transakcje ze spółką D są "pustymi fakturami"; Spółka wiedziała o fikcyjności transakcji i miała świadomość, że dostawy towarów do Spółki były realizowane w związku z oszustwem podatkowym, oraz że okoliczności nawiązania i prowadzenia współpracy wskazują na brak staranności w doborze kontrahentów; ceny, po których Spółka nabyła towary od trzech zakwestionowanych przez Dyrektora dostawców, nie były cenami rynkowymi, gdyż m.in. były niższe od indeksu cen stali Polskiej Unii Dystrybutorów Stali ("PUDS") oraz niższe od cenników "ankietowanych" przez organy podatkowe podmiotów, podczas gdy w trakcie postępowania Spółka przedłożyła dowody wskazujące na to, że tzw. indeks cen stali PUDS nie stanowi wyznacznika rynkowości ceny; jednocześnie Spółka wykazała, iż nabywała w poszczególnych okresach wyroby salowe od podmiotów będących członkami PUDS po cenie niższej niż indeks cen stali PUDS; Spółka odsprzedawała towar poniżej cen rynkowych; Spółka nie zweryfikowała miejsc, w których jej dostawcy prowadzili działalność gospodarczą i nabywała towary bez atestów, podczas gdy zarówno zeznania pracowników Spółki, jak również dokumenty przedkładane przez Spółkę w trakcie postępowania udowadniają, że takie atesty były gromadzone i przekazywane nabywcom;

- błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a konsekwencji naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. polegające na przyjęciu, że otrzymane przez Spółkę w listopadzie 2010 r. od prokuratury pismo poinformowało Spółkę o nieprawidłowościach istniejących po stronie firm C oraz B, a w konsekwencji jego otrzymanie stanowi dowód na działanie przez Spółkę w złej wierze;

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w związku z art. 167 i art. 168 lit. a) Dyrektywy VAT poprzez ich błędną interpretację, nieuwzględniającą orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, polegającą na przyjęciu nieprawidłowych kryteriów oceny, czy podatnik chcący skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego dochował należytej staranności, a w konsekwencji wskazaniu, że o braku należytej staranności lub złej wierze Spółki świadczą m.in. że Spółka nie dokonała weryfikacji, że dostawcą usług księgowych do T. M. nie była kancelaria podatkowa prof. W. M., lecz inny podmiot świadczący usługi księgowe; że Spółka nie sprawdziła miejsc, w których jej dostawcy prowadzili działalność gospodarczą;

- naruszenie zasady budowania zaufania podatników do organów podatkowych oraz zasady in dubio pro tributario polegające na nieuchyleniu decyzji I instancji w zakresie, w jakim dotyczyła ona transakcji zawartych przez Spółkę z firma C pomimo uchylenia Decyzji I instancji w zakresie transakcji zawartych przez Spółkę z podmiotem E na tej podstawie, że wynik kontroli prowadzonej w sprawie Spółki dot. 2009 r. nie wykazał nieprawidłowości w zakresie transakcji z tym podmiotem;

- naruszenie art. 233 § 2 zd. 2 O.p. polegające na nieuchyleniu decyzji I instancji pomimo niezastosowania się przez Naczelnika do wytycznych zawartych we wcześniejszej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lutego 2016 r.

W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także, na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Pismem z dnia 7 lutego 2018 r. strona skarżąca uzupełniła skargę o zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ ustosunkował się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego wyjaśniając, iż pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki zostało złożone w ramach postepowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. i wszczętego postanowieniem tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013r. Przedmiotowe pełnomocnictwo stanowiło umocowanie do działania w postępowaniu przed wszystkimi organami administracji oraz przed sądami administracyjnymi. Zdaniem organu omawiane pełnomocnictwo nie było dokumentem, który wiązałby Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. co do czynności podejmowanych w oparciu o art. 70c O.p. Zdaniem organu prawidłowo doręczył firmie A pismo z dnia 3 listopada 2015 r. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż prze upływem terminu przedawnienia T. K. i B. K. dowiedzieli się o tym, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

W piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę.

Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi otworzył zamkniętą rozprawę i zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uznając, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie miało znaczenie rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w związku z postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. o sygn. akt I FSK 657/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl), którym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., przedstawił do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: Czy zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.), informujące, że z określonym co do daty dniem, "na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p." nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.?

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, z uwagi na fakt, iż dotyczy ona okresów rozliczeniowych za poszczególne miesiące 2010 roku z urzędu zobowiązany jest rozważyć kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego. Mając zaś na względzie treść przytoczonego postanowienia, zarzuty podniesione w skardze oraz argumentację organu przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że podjęcie rozstrzygnięcia w kwestii przedstawionego zagadnienia prawnego będzie miało znaczenie dla oceny zasadności skargi w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. zawieszone postępowanie w sprawie zostało podjęte.

W dniu 9 listopada 2018 r. wpłynęło pismo DIAS uzupełniające stanowisko organu.

Z kolei pismem z dnia 21 listopada 2018 r. strona skarżąca złożyła wniosek o rozważenie ponownego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postanowieniem NSA z dnia 30 października 2018 r. w sprawie I FSK 1960/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozpoznania składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: 1. Czy dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć bezpośrednio podatnikowi czy jego pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony? 2. Czy uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być badane przez pryzmat jego wpływu na wynik sprawy czy jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art . 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?

Postanowieniem z dnia 27 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w rozpatrywanej sprawie na mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznając, że odpowiedź składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. pytanie będzie miała wpływ na wynik niniejszej sprawy, jak bowiem wynika z akt administracyjnych i na co zwrócił uwagę pełnomocnik strony skarżącej, zawiadomienie, o którym mowa w art. 70c O.p. zostało doręczone bezpośrednio skarżącej spółce w sytuacji, gdy miała ona ustanowionego pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. zawieszone postępowanie w sprawie zostało podjęte.

Na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 – dalej: P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trafnie podniesiony najdalej idący w skutkach zarzut przedawnienia i uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w której NSA stwierdził, że:

1. Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony.

2. Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

NSA, podejmując powyższą uchwałę w siedmioosobowym składzie nie rozstrzygnął sporu w indywidualnej sprawie, jednak konsekwencją wydania tego orzeczenia stało się ukształtowanie zapatrywania, wiążącego dla wszystkich sądów administracyjnych, na rozumienie art. 70c O.p. oraz art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w sytuacji gdy brak jest tożsamości pomiędzy organem prowadzącym postępowanie i organem zawiadamiającym o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Sytuacja taka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zapatrywanie zaprezentowane we wspomnianej uchwale o sygn. akt I FPS 3/18.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny zaistniały w sprawie niniejszej i problem prawny, jaki pojawił się na tym tle dokładnie odpowiada zagadnieniu, do którego w swojej uchwale odnosił się Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte wobec strony skarżącej w dniu [...] października 2015 r. Pełnomocnictwo m.in. dla S. B. do reprezentowania strony skarżącej opatrzone jest datą 2 lipca 2015 r., natomiast organ I instancji, działając na podstawie art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zawiadomił (pismem z dnia 3 listopada 2015 r., doręczonym w dniu 4 listopada 2015 r.) bezpośrednio Spółkę A, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. ulega zawieszeniu od dnia 29 października 2015 r. na skutek zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Uwzględniając przedstawione stanowisko NSA wyrażone w uchwale z dnia 18 marca 2019 r., ponownie orzekając w sprawie, organ odwoławczy powinien rozważyć, w jakim zakresie zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, dokonane w dniu 4 listopada 2015 r. bezpośrednio stronie skarżącej, a nie jego ustanowionemu pełnomocnikowi, wpłynęło na przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2010 rok. Organ odwoławczy winien uwzględnić argumenty przedstawione w przywoływanej uchwale NSA, zasadne jest rozważenie czy, a jeśli tak, to w jaki sposób pominięcie przy doręczeniu zawiadomienia z dnia 3 listopada 2015 r. ustanowionego pełnomocnika oddziałuje na przedawnienie zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie.

Z wszystkich tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie 29.587zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 7200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. poz. 153).

dc