Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 99/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 140aa ust. 1, 2 i 4 pkt 1 i 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b.
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej jako: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 260, dalej także: u.d.p.), po rozpatrzeniu odwołania P.Sp. z o.o. z siedzibą w S.- utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z akt sprawy wynika, że dnia [...] sierpnia 2013 r. w P. na drodze krajowej [...] został zatrzymany do kontroli samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...], wraz z naczepą nr rej. [...], którym kierował M. W., wykonując międzynarodowy przewóz transportu drogowego rzeczy - elementów narzędzi z Niemiec (H.) do Polski (W.). Przewóz wykonywano na rzecz przedsiębiorstwa transportowego P. Sp. z o.o. z siedzibą w S.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej 11,65 t - przekroczenie o 1,65 t.

- brak wymaganego zezwolenia kategorii VII.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości - [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił jego stronę P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W toku postępowania przed organem I instancji strona złożyła pisemne wyjaśnienia, w których stwierdziła, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie i dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem. Odwołała się do danych dotyczących masy ładunku zawartych w dokumencie przewozowym CMR.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 - 3 p.r.d. i art. 104 § 1 K.p.a.

GITD rozpoznając niniejszą sprawę, na skutek odwołania P. Sp. z o.o. od decyzji z dnia [...] września 2013 r. na wstępie przytoczył treść przepisów regulujących ruch pojazdów nienormatywnych oraz sankcjonujących przejazdy pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami zezwoleń. Wyjaśnił, że droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Stwierdził, że kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej na zalegalizowanym stanowisku do ważenia pojazdów. Organ odwoławczy wskazał, że powołane dokumenty zostały okazane kierowcy kontrolowanego pojazdu przed dokonaniem ważenia, który został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę kontrolowanego pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot wykonujący przejazd kontrolowanym pojazdem powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII na wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

Wyjaśnił sposób ustalania kategorii zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania. Stwierdził, że przy tej czynności należy kierować się następującymi kryteriami: po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Organ dodał, że eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie; po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia, które nie mogą być przekroczone. Organ podkreślił, że przy wyodrębnieniu parametrów posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Po trzecie, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Kolejną czynnością jest jak organ stwierdził, zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia. Przy czym, jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo porusza się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI. W ocenie GITD taka sytuacja miała właśnie miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Następnie GITD przypomniał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 1,65 t, co skutkuje obowiązkiem ustalenia na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) p.r.d. kary pieniężnej w wysokości 2000 zł.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zdaniem GITD strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Analizując poszczególne przesłanki, organ stwierdził, że:

1) w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., ponieważ przewożono ładunek podzielny w postaci narzędzi, który nie jest ani ładunkiem sypkim ani drewnem;

2) strona nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. I w zależności od tego, powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Wskazał również, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Organ wskazał również, że egzoneracja nie może następować tylko poprzez zakwestionowanie swojej odpowiedzialności przez podmiot.

GITD podkreślił także, że kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenia norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi, a naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.

Ponadto GITD wyjaśnił, że od uzyskanego wyniku pomiaru nie odjęto możliwego błędu tj. 2 % zaokrąglonego do 0,1 t w górę z uwagi na korzystniejszy wynik dla strony. Podkreślił, że tolerancja ta została przyjęta wewnętrznym zarządzeniem nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, gdyż rzeczywisty wynik jest zawsze wyższy. Jednocześnie dodał, że w pewnych przypadkach - tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie przyjęto wynik nieuwzględniający wskazanej tolerancji z uwagi na możliwość nałożenia niższej kary pieniężnej i stwierdzenia innej kwalifikacji prawnej naruszenia. Zarządzenia wewnętrze jak dalej podkreślał nie wchodzą w skład gromadzonego przez organ materiału dowodowego, lecz są wydawane w stosunku do kontrolujących inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, celem ujednolicenia i usprawnienia przebiegu czynności kontrolnych. Stwierdził, że w przypadku odjęcia błędu należałoby zakwalifikować naruszenie jako brak zezwolenia kategorii IV i wymierzyć karę pieniężną w wysokości 5000 zł.

Skargę na decyzję GITD z. dnia [...] listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: "skarżąca").

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

• naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów p.r.p.;

• naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy;

• naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

• naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym, oraz nierzetelne rozpatrzenie istniejącego w sprawie materiału dowodowego

Wniosła o:

• uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

• zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ II instancji niesłusznie odstąpił od zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., bowiem w tym konkretnym stanie faktycznym zaistniały podstawy do jego zastosowania, z uwagi na wyjątkowość sytuacji w której podmiot prowadzący przewozy drogowe miał ograniczony wpływ na rozmieszczenie przewożonego ładunku.

W ocenie skarżącej stanowisko GITD spowodowane jest bezpodstawnym odrzuceniem i brakiem analizy jej wyjaśnień przedstawionych w trakcie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, że w jej sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać między innymi wymienienie przyczyn, z powodu których niektórym dowodom odmówiono wiarygodności. Skarżąca wywodziła, że organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji poddał analizie regulację zawartą w art. 355 § 2 K.c. zamiast skupić się na wyjaśnieniu wskazywanych przez nią okoliczności. Jej zdaniem wymóg należytej staranności w przedmiotowej sprawie został spełniony, a ryzyko ewentualnego przeciążenia osi pojazdu zostało zminimalizowane, a fakt ten został potwierdzony dowodem w postaci dokumentu przewozowego. Skarżąca wskazywała, że podmiot planując procedurę przewozową podjął szereg kroków zapobiegawczych, w celu przeprowadzenia przewozu w sposób zgodny z przepisami prawa. Mając na uwadze dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów wynoszącą 40000 kg oraz wagę ciągnika siodłowego oraz naczepy pojazd mógł przewieźć ładunek o maksymalnej wadze 26201 kg. Mimo tego, jak skarżąca podkreślała, zdecydowano się znacznie obniżyć (o 6000kg) masę przewożonego ładunku, co miało zapewnić gwarancję braku ryzyka przekroczenia nacisków osi. Ponadto, podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na rozmieszczenie przewożonego ładunku przewożonego w kontenerze transportowanym pod zamknięciem celnym. Skarżąca podniosła, że o ile organ II instancji w zasadzie nie odniósł się do powyższych twierdzeń, bardzo istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności przewoźnika, o tyle reakcja organu I instancji na powyższe wyjaśnienia świadczy już o elementarnym braku wiedzy na temat stosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. oraz przepisów procedury administracyjnej.

Zdaniem skarżącej wywody organu II instancji przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji dotyczące ustalenia kategorii zezwolenia na przejazd pojazdu nie normatywnego są niejasne przez co naruszają przepis art. 8 K.p.a.

Skarżąca stwierdziła, że ustalenia organu w kwestii wymaganego zezwolenia do przewozu ładunku podzielnego przez pojazd nienormatywny prowadzą do zobowiązania jej do czynienia rzeczy niemożliwych. Wskazała, że organ utrzymuje, że okoliczność w postaci niemożności uzyskania zezwolenia kategorii lll-VII dla pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym nie ma żadnego znaczenia przy wymierzaniu kary pieniężnej. Mimo to podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej jest, jak miał zdaniem skarżącej wskazywać organ - przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Jej zdaniem, w dalszej części uzasadnienia dostrzec można sprzeczność w wywodach organu II instancji, który na stronie czwartej decyzji wskazuje, że "przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II". W przedmiotowej sprawie przewoźnik nie miał zatem możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd ze względu na podzielność przewożonego ładunku, co przyznał sam GITD.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącej uzasadnione jest przypuszczenie, że podstawą faktyczną wymierzenia kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie nie był brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, lecz przeciążenie jednej z osi pojazdu wskutek niedopełnienia obowiązków spoczywających na podmiocie prowadzącym przewóz drogowy, polegających w szczególności na odpowiednim doborze masy przewożonego ładunku oraz jego rozmieszczeniu wewnątrz pojazdu.

W kwestii masy przewożonego ładunku trudno w ocenie skarżącej zarzucić jej jakąkolwiek nieprawidłowość, gdyż zgodnie ze zleceniem spedycyjnym została ona obniżona o sześć ton w stosunku do maksymalnej dopuszczalnej wartości. Wskazaną wartość w opinii skarżącej uznać należy za w zupełności wystarczającą do powzięcia uzasadnionego przekonania, że w tej sytuacji nie dojdzie do jakiegokolwiek przekroczenia masy lub dopuszczalnego nacisku na poszczególne osie pojazdu.

Zdaniem skarżącej, kwestia rozmieszczenia ładunku, ze względu na jego zamknięcie celne, pozostawała poza jej kontrolą, a jedyna możliwość uniknięcia naruszenia odnośnych przepisów dotyczących ochrony dróg publicznych została przez nią wykorzystana przez obniżenie masy przewożonego ładunku. Skarżąca podkreślała, że fakty wskazują, iż dokonanie owej czynności przez przewoźnika zostało ponad wszelką wątpliwość udowodnione. Konieczność zastosowania w tej sytuacji art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie powinna zatem, zdaniem Skarżącej być w żaden sposób kwestionowana.

Skarżąca ponadto zarzuciła, że GITD wbrew art. 10 § 1 K.p.a. nie wskazał jej Dziennika Urzędowego, w którym opublikowano treść zarządzenia Głównego inspektora Transportu Drogowego z 2 lipca 2013 roku o numerze 22/13 na które powoływał się organ I instancji w treści protokołu kontroli. Podkreśliła, że mając na uwadze ryzyko braku możliwości wskazania takiego Dziennika Urzędowego wniosła również o przesłanie kopii przedmiotowego zarządzenia na adres jej pełnomocnika. Jej zdaniem ignorancja tych wniosków bez wątpienia godzi w art. 10 § 1 K.p.a., ponieważ zapoznanie się pełnomocnika strony z aktem normatywnym, na który powoływał się organ Inspekcji Transportu Drogowego, było konieczne w celu zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu poprzez możliwość odniesienia się do treści omawianego zarządzenia. Dodała, że powoływanie się organy władzy publicznej przy ustalaniu praw i obowiązków podmiotów na zarządzenie, które nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego jest niedopuszczalne, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 4 pkt 25 u.d.p., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Jak stanowi art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa

dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do

8 (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061) określa, że droga krajowa nr [...], po której poruszał się kontrolowany pojazd została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W myśl art. 140aa ust. 1 i 2 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

Zasady ustalania tej kary szczegółowo określa art. 140ab p.r.d. uzależniając jej wysokość w pkt od 1 do 3 od kategorii zezwolenia, którym nie legitymował się podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym.

W rozpoznawanej sprawie - organy inspekcji drogowej ustaliły, że pojazd skarżącej spółki przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 11, 65 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - tj. przekroczono dopuszczalny nacisk o 1,65 t, pojazd nie posiadał zezwolenia kategorii VII.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczący w kontroli nie zakwestionował sposobu przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Takiego zarzutu nie sformułowała także skarżąca.

W sprawie bezsporna jest zatem okoliczność przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę.

Sporna jest natomiast kwestia odpowiedzialności skarżącej za wskazane naruszenie, która konsekwentnie w toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu twierdzi w jej przypadku znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej, gdyż dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a ponadto nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Wskazała, że dostosowała masę przewożonego ładunku, obniżając ją o 6 000 kg, gdyż pomimo, że kontrolowanym pojazdem mogła przewieźć ładunek o masie 26 201 kg, to jednak przewiozła ładunek o masie 20 202 kg, co wynika jak podnosiła z listu przewozowego CMR. Ponadto, jak podkreślała nie miała wpływu na rozmieszczenie ładunku, bowiem był on przewożony w kontenerze transportowanym pod zamknięciem celnym.

Stosownie do art. 140aa ust. 4 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - organy administracji drogowej słusznie przyjęły, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają powstania naruszenia, a tym bardziej nie świadczą o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, jak również nie uprawdopodobniają, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Po pierwsze za gołosłowne uznać należy wyjaśnienia skarżącej, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Mianowicie ze znajdującego się w aktach sprawy listu przewozowego wynika, że nadany ładunek ważył 20 202 kg. Stąd twierdzenia skarżącej, że obniżyła jego masę, by nie narazić się na przekroczenie dopuszczalnych norm, są bezprzedmiotowe. Z powołanego dokumentu nie wynika, że skarżąca podejmowała takie czynności. Nie przedstawiła również żadnego innego dowodu na potwierdzenie jej zaistnienia, w szczególności dowodu wcześniejszego ładunku, ważenia pojazdu wraz z ładunkiem, ani dokonania jego oględzin. Przy czym nadanego ładunku nie mogła częściowo rozładować, bo jak sama twierdzi - powołując się na kolejną przesłankę ekskulpacyjną - pobrany kontener był zaplombowany. Ta ostatnia okoliczność nie dowodzi również zaistnienia w jej przypadku przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. b p.r.d.

Skarżąca jako profesjonalny podmiot przyjmując określony towar do przewozu zobowiązana jest bowiem pozyskać wiedzę odnośnie nie tylko jego ciężaru ale i właściwości, a także jego wpływu na obciążenie osi transportującego go pojazdu. Bazą do przedmiotowych informacji winny być dokumenty dotyczące przewożonego towaru, jak i dokumenty dotyczące dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej pojazdu. W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącej dotyczące okoliczności zaplombowania kontenera - w związku z obiektywną oderwaną od stopnia zawinienia, choć nie absolutną odpowiedzialnością administracyjną skarżącej za prowadzone przedsiębiorstwo - nie wystarczają do uwolnienia się od odpowiedzialności za dokonanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

W ocenie Sądu, w zaistniałych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, tak aby uniknąć naruszenia prawa. Przyjęcie do przewozu bez żadnych dodatkowych sprawdzeń zaplombowanego ładunku, co do zasady naraża dokonującego takiego przewozu na obciążenie skutkami niewłaściwie dokonanego załadunku. Natomiast podjęcie ryzyka wynikającego z takiej sytuacji, jest decyzją biznesową, którą podejmuje przedsiębiorca i której skutki winien brać pod uwagę.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dowiodła, że w jej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 p.r.d. - jako, że ciężar dowodu w tej sprawie spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl) - to organy administracji drogowej obowiązane były ze względu na treść cytowanego art. 140aa ust. 1 p.r.d. nałożyć na skarżącą karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d.

Stosownie do treści tego ostatniego przepisu karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., ustala się za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej o 1, 65 t na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.

Pozostałe zarzuty skargi również okazały się niezasadne.

W ocenie Sądu GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ odwołał się do załącznika nr 1 u.d.p. określającego kategorie tych zezwoleń w zależności od parametrów pojazdów nienormatywnych oraz rodzaju drogi, po której taki pojazd ma się poruszać, dokonał przeglądu kategorii tych zezwoleń, przyłożył do nich parametry kontrolowanego pojazdu i drogi na której się poruszał, by w konsekwencji słusznie stwierdzić, że skarżąca winna się legitymować zezwoleniem kategorii VII dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W tej sytuacji Sąd za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznaje zarzut skargi, że GITD analizując rodzaj zezwolenia, który winna posiadać skarżąca wykonując przejazd kontrolowanym pojazdem wymaga od niej rzeczy niemożliwych, tj. uzyskania zezwolenia nieprzewidzianego przepisami.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi, że odmowa udostępnienia

skarżącej wewnętrznego zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego narusza art. 10 § 1 K.p.a. Sąd podziela pogląd organu, że zarządzenia wewnętrze nie wchodzą w skład akt sprawy. Ich adresatami są inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Do tego w niniejszej sprawie regulacja zarządzenia o odjęciu błędu nie została zastosowana, bowiem względniejsza była dla skarżącej sytuacja nieodjęcia od uzyskanego wyniku pomiaru możliwego błędu 2%.

Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.