Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2110/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Montaż dwufunkcyjnego gazowego pieca centralnego ogrzewania w miejsce piecyka kąpielowego jest zmianą istotnego elementu instalacji gazowej. Zatem, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ pozwolenie na budowę tej inwestycji było potrzebne.

TEZY

Montaż dwufunkcyjnego gazowego pieca centralnego ogrzewania w miejsce piecyka kąpielowego jest zmianą istotnego elementu instalacji gazowej. Zatem, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ pozwolenie na budowę tej inwestycji było potrzebne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 20 września 1999 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - uchyla zaskarżoną decyzje, (...)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 07 lipca 1999 r. (...), powołując się na przepisy art. 104 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nakazał Jadwidze M. wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót /podłączenia kotła c.o. wraz z instalacją/ do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wspomnianego kotła wraz z instalacją w terminie do 16 sierpnia 1999 r. Nakazane w decyzji czynności to:

1. uzyskanie zgody zarządcy lub administratora budynku na realizację robót,

2. wykonanie i przedłożenie w terminie do 16 sierpnia 1999 r. projektu budowlanego branży instalacyjnej obejmującego zakres wykonanych prac,

3. przedstawienie opinii do zrealizowanego zamierzenia pod względem:

- ochrony przeciwporażeniowej,

- ochrony środowiska,

- opinię kominiarską,

- opinię zakładu gazowniczego.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Jadwiga M., przystępując do montażu pieca c.o. zasilanego gazem niezgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego oraz warunkami jakie postawił Zakład Gazowniczy w piśmie z dnia 9 listopada 1998 r. przy zapewnieniu dostaw gazu do celów grzewczych, musiała sobie zdawać sprawę, że ignorując przepisy prawa w tej materii powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia mieszkańców budynku.

Wskutek odwołania wniesionego przez Jadwigę M., K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia 20 września 1999 r. (...), powołując się na przepisy art. 138 par. 2 w związku z artykułem 105 par. 1 Kpa uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie tego organu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z protokółu oględzin, które w dniu 26 sierpnia 1999 r. przeprowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wynika, że Jadwiga M. właścicielka lokalu mieszkalnego nr 18 mieszczącego się w budynku przy ul. D. 51 w B. posiada w swoim mieszkaniu zainstalowany piec gazowy dwufunkcyjny centralnego ogrzewania i ciepłej wody, który został zamontowany w miejscu poprzedniego pieca jednofunkcyjnego ciepłej wody. Oględziny w sposób ogólny potwierdziły, że stan faktyczny w mieszkaniu skarżącej jest zgodny z dowodami załączonym do odwołań, a mianowicie:

1. Projektem budowlanym wewnętrznej instalacji gazu polegającym na zamianie pieca gazowego wody przepływowej PG-6 na piec centralnego ogrzewania,

2. Protokółem oględzin podłączenia do instalacji gazowej urządzeń grzewczych z dnia 10.02.1999 r. w którym Zakład Gazowniczy w B. Rejon Gazowniczy w B. ustalił, że:

a/ zamontowano urządzenie grzewcze produkcji JUNKERS - Bosch Thermotechnik typ ZWE 24 -3 mocy 24 Kw posiadający atest UC-604/1,

b/ nie jest konieczne pozwolenie na budowę, z uwagi na wymianę urządzeń pieca Pk na piec dwufunkcyjny,

c/ zamontowanie pieca gazowego centralnego ogrzewania wykonało przedsiębiorstwo PPHU E. zgodnie z dokumentacją i przepisami.

d/ podłączenie pieca gazowego przewodów kominowych nastąpiło na warunkach opinii mistrza kominiarskiego Piotra D. z dnia 6 lutego 1999 r.

Nakazanie przez organ I instancji doprowadzenie wykonanych robót w zakresie instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nie dokonano zmiany lub wymiany instalacji gazowej budynku i tym samym nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28 i art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, które zobowiązują inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku budowy nowej instalacji gazowej lub zgłoszenia w przypadku zmiany lub wymiany istniejącej instalacji gazowej. Również nakazanie przez organ I instancji doprowadzenia wykonanych robót w zakresie kotła c.o. do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie kotła c.o. stało się bezprzedmiotowe ponieważ takie postępowanie uprzednio przeprowadził Zakład Gazowniczy w B. w oparciu o ustawę prawo energetyczne. W kwestii decydowania o użytkowaniu kotła c.o. obowiązują przepisy ustawy o dozorze technicznym z dnia 19 listopada 1987 r. /Dz.U. nr 36 poz. 202 ze zm./ i są do tego uprawnione organy wymienione w tej ustawie. Zgodnie z art. 18 tej ustawy eksploatujący urządzenie techniczne - piec gazowy c.o powinien zawiadomić niezwłocznie właściwy organ dozoru technicznego o każdym niebezpiecznym uszkodzeniu lub nieszczęśliwym wypadku związanym z eksploatacją tego urządzenia. Obowiązek utrzymywania lokalu należytym stanie technicznym ciąży na właścicielu lokalu. Mieszkanie Anny M., najemcy lokalu nr 16 w budynku przy ul. D. 51 na mocy uchwały nr 2 zarządu wspólnoty mieszkaniowej z dnia 29 grudnia 1998 r. zostało pozbawione możliwości korzystania z przewodu spalinowego w łazience, w który włączony jest gazowy piec centralnego ogrzewania Jadwigi M., lecz sprawa uniemożliwienia Annie M. korzystania z ciepłej wody nie podlega rozstrzygnięciu przez organy nadzoru budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna M., podnosząc że Jadwiga M. samowolnie, bez decyzji wydanej przez uprawnione organy dokonała zmiany pieca kąpielowego na piec centralnego ogrzewania. Jadwiga M. nie wywiązuje się także z obowiązku utrzymywania lokalu w należytym stanie technicznym wskutek samowolnej wymiany pieca oraz notorycznego zalewania mieszkania skarżącej.

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 105 par. 1 Kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Organ I instancji wydał decyzję uchyloną następnie przez zaskarżoną decyzję jako konsekwencję wcześniejszego postanowienia z dnia 4 marca 1999 r. wstrzymującego w trybie natychmiastowym prace związane z podłączeniem kotła gazowego c.o. wykonywane bez wymaganej prawem decyzji w mieszkaniu przy ul. D. 51/18 w B. na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Przepis ten nakazuje organowi administracji w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych między innymi bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia.

W myśl art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika natomiast obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenie na użytkowanie, jako konsekwencja zastosowania przez właściwy organ art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nakazania wykonania inwestorowi określonych czynności.

Art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych.

Nie sposób podzielić poglądu organu odwoławczego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w myśl którego Jadwiga M. nie dokonała zmiany lub wymiany instalacji gazowej. Jest to ocena pozostająca w jaskrawej sprzeczności z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Stwierdzić należy, że montaż dwufunkcyjnego gazowego pieca centralnego ogrzewania w miejsce piecyka kąpielowego jest niewątpliwie zmianą istotnego elementu instalacji gazowej. Oczywiście odmienne są zarówno funkcje jak i parametry techniczne obu tych urządzeń.

Zatem zgodnie z przywołanym powyżej przepisem art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji przeprowadzonej przez Jadwigę M. było potrzebne. Nie pozostają w żadnym związku z niniejszą sprawą kompetencje organów dozoru technicznego o których mowa w zaskarżonej decyzji. Niezależnie od uprawnień tych organów obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego /art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego/. Także stanowisko Zakładu Gazownictwa nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie jest on organem administracji uprawnionym do rozstrzygania w przedmiocie zgodności wykonywanych robót z przepisami Prawa budowlanego.

W razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, między innymi przez wykonywanie robót budowlanych obejmujących zmianę instalacji gazowej bez wymaganego pozwolenia organy nadzoru budowlanego mają obowiązek zastosować przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Nie sposób zatem stwierdzić, że postępowanie administracyjne w przypadku wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe. Zatem uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie organ odwoławczy naruszył przepis art. 105 par. 1 Kpa w sposób istotny dla rozstrzygnięcia, naruszył także przepis art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego uznając, że wymiana gazowego pieca jednofunkcyjnego na dwufunkcyjny piec c.o. nie jest czynnością wymagającą pozwolenia na budowę.

W tym stanie sprawy Sąd uchylił decyzje organu II instancji, opierając się na przepisach art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.