Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 248/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 47
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615, ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...], mocą której Instytutowi [...] przyznana została kategoria naukowa B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Instytut [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej. Oceny jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, dokonał Zespół Ewaluacji NZ-6 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk o życiu, powołany przez Przewodniczącego Komitetu.

Na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1126), Zespół przyznał jednostce naukowej odrębną ocenę według każdego z czterech kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 6 rozporządzenia:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 32,14 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 370,00 pkt,

3) kryterium III "Materialne efekty działalności naukowej" – ocena OIII = 5,54 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej" – ocena OIV = 38,50 pkt.

W celu obliczenia ocen według kryteriów I i III oraz określenia liczby osiągnięć branych pod uwagę przy ocenie według kryterium I na podstawie informacji umieszczonych przez jednostkę w ust. 2 ankiety jednostki naukowej określone zostały wartości liczb N = 68,63 i N0 =0,00, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia.

Na podstawie wyników oceny przeprowadzonej przez Zespół, Komisja do spraw Grupy Nauk o Życiu, zwana dalej "Komisją", zgodnie z § 18 ust. 4 rozporządzenia ustaliła – przy zastosowaniu metody porównań parami wyników wszystkich jednostek naukowych w GWO NZ2R, według algorytmu określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia – ostateczną ocenę jednostki naukowej równą – 64,72.

W wyniku zastosowania algorytmu porównywania parami wyników wszystkich jednostek naukowych w GWO NZ2R (łącznie z wynikami dodanych do GWO jednostek referencyjnych), ostateczna ocena jednostki referencyjnej dla kategorii A ustalona została w wysokości – 2,81, a dla jednostki referencyjnej dla kategorii B w wysokości – 74,87.

Organ stwierdził, iż ostateczna ocena badanej jednostki jest niższa od ostatecznej oceny jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A, ale większa od ostatecznej oceny jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B, co zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia jednostki do kategorii B.

Komisja w dniu [...] września 2013 r. podjęła uchwalę, w której zaproponowała przyznanie Jednostce kategorii naukowej B. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ustawy w dniu 19 września 2013 r. wystąpił do Ministra z wnioskiem o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B.

Instytut [...] wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej.

W dniu 27 grudnia 2013 r. wskazany wniosek został przekazany Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 3 ustawy. Przyjęcie na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odniósł się również do zarzutów wprowadzonych przez Jednostkę w systemie, umieszczając także w systemie treść swojego stanowiska wobec tych zarzutów w stosownych polach.

Komitet dokonał weryfikacji wartości liczb N i N0 ustalonych na podstawie danych przekazanych przez Jednostkę w ust. 2 ankiety jednostki naukowej i stwierdził, że zostały one ustalone w sposób prawidłowy, tj. wynoszą odpowiednio N = 68,63 i N0 = 0,00. Jednostka me zakwestionowała we wniosku wyników oceny przedstawionych w ankiecie osiągnięć w ramach kryteriów I-IV.

Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według kryterium I osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Zgodnie z § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia, ważona liczba publikacji oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, łącznie nie mogą być większe niż 3N-2N0. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymaga także uwzględnienia przepisów § 15 ust. 4, 5, 7, 8 rozporządzenia oraz regulacji umieszczonych w przypisach końcowych do załącznika 6 do rozporządzenia zawierających szereg ograniczeń odnośnie liczby i rodzaju osiągnięć kwalifikowanych do oceny. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń jest maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej oraz pełne wykorzystanie liczby 3N-2N0 jako ważonej liczby publikacji.

W pozycji systemu "Inne odwołania" Jednostka wniosła o zmianę przyporządkowania do GWO. Komitet uznał, że nie ma takiej możliwości w sytuacji wyczerpania procedury określonej w § 16 ust. 2-4 rozporządzenia.

W związku z powyższym wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 6 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 32,14 pkt,

2) kryterium Ii "Potencjał naukowy" – ocena OII = 370,00pkt,

3) kryterium III "Materialne efekty działalności naukowej" – ocena OIII = 5,54 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej" – ocena OIV = 38,50 pkt.

Z uwzględnieniem powyższych wartości ocen dokonano ponownego ustalenia ostatecznej oceny przy zastosowaniu metody porównań parami wyników ocen według poszczególnych kryteriów wszystkich jednostek naukowych w GWO NZ2R (bez uwzględnienia zmian ocen wynikających z rozpatrzenia odwołań innych jednostek naukowych z tej GWO) oraz jednostek referencyjnych – według algorytmu określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Ostateczna ocena Jednostki ma wartość – 64,72.

W wyniku zastosowania algorytmu porównywania parami wyników wszystkich jednostek naukowych w GWO NZ2R (łącznie z wynikami dodanych do GWO jednostek referencyjnych), ostateczna ocena jednostki referencyjnej dla kategorii A ustalona została w wysokości – 2,81 pkt, a dla jednostki referencyjnej dla kategorii B w wysokości – 74,87 pkt.

W związku z powyższym, ostateczna ocena jest niższa od ostatecznej oceny jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A, ale większa od ostatecznej oceny jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B, co zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia jednostki do kategorii B.

Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] lutego 2014 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] października 2013 r. nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy.

Po zapoznaniu się z zarzutami przedstawionymi przez Jednostkę we wniosku, z dokumentacją kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostki przeprowadzonej na podstawie informacji przekazanej przez nią w systemie w ankiecie jednostki naukowej, z wynikami oceny według czterech kryteriów, o których mowa w § 6 rozporządzenia, ustalonymi przez Komitet w wyniku analizy wniosku, z wynikiem zastosowania algorytmu – określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia – w postaci ostatecznej oceny i jej porównania z ocenami ostatecznymi jednostek referencyjnych ustalonych w GWO NZ2R oraz z opinią Komitetu. Minister stwierdził, iż zaskarżona decyzja została podjęta z zachowaniem trybu i procedury określonych w ustawie i rozporządzeniu. Wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy, uzasadniają, zdaniem organu, utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Minister decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Na wskazaną decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi zaskarżonej decyzji zarzucono niewłaściwe przyporządkowanie jednostki do GWO NZ2R, co miało decydujący wpływ na wynik oceny. Geografia jest nauką heterogeniczną, złożoną z dwóch równorzędnych komponentów: fizyczno-geograficznego oraz społeczno-ekonomicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1587/14, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa została ponownie przekazana do Komitetu, który skierował ją do ponownej oceny przez Komisję. Komisja, po zapoznaniu się z wyrokiem WSA i dokumentacją sprawy, przekazała Komitetowi swoje stanowisko, w którym stwierdziła, że Komitet, przyporządkowując jednostkę do GWO NZ2R, kierował się tymi sami kryteriami, jakie stosował do innych jednostek naukowych.

Są to w szczególności:

1) dyscypliny naukowe, w których jednostka posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych;

2) dyscypliny naukowe, w których kadra naukowa jednostki posiada nadane stopnie i tytuły naukowe;

3) dyscypliny naukowe, w których jednostka odnotowuje podstawowe wyniki działalności naukowej i badawczo-rozwojowej, tj. publikacje w czasopismach naukowych, monografie naukowe, patenty i projekty badawcze.

Komisja stwierdziła, że:

1) jednostka posiada wyłącznie uprawnienia do nadawania stopni doktora nauk o Ziemi w zakresie geografii, oraz doktora habilitowanego nauk o zemi w zakresie geografii, co zostało potwierdzone w ankiecie;

2) na 23 pracowników samodzielnych, 12 zajmuje się geografią fizyczną, a 11 geografią społeczno-ekonomiczną.

3) wszystkie uzyskane stopnie doktora są z dziedziny nauk o Ziemi w dyscyplinie geografia (ust. 7 ankiety);

4) na 348 publikacji przedstawionych w ankiecie 36,8% dotyczy geografii fizycznej, 54,3% geografii społecznej, a 8,9% geografii ekonomicznej. W czasopismach z listy A MNiSW przeważającą, około 60% część, stanowią publikacje z geografii fizycznej.

Wyniki oceny w ramach kryteriów I i II potwierdziły prawidłowość przyporządkowania jednostki do GWO NZ2R. Najwyżej punktowane publikacje w dorobku (z listy A MNiSW) w przewadze dotyczą geografii fizycznej. Komisja dostrzegła fakt interdyscyplinarności badań prowadzonych w jednostce, jednak stwierdziła, że rozporządzenie nie zawiera przepisów, które pozwoliłyby na odrębną ocenę takich jednostek. Z uwagi na to, że dwa kryteria na trzy wskazują na przynależność Jednostki do grupy nauk o Ziemi, Komisja zaproponowała przydzielenie Jednostki ponownie do GWO NZ2R.

Komisja nie zakwestionowała argumentu, że geografia jest nauką heterogeniczną i interdyscyplinarną, lecz przepisy rozporządzenia nie przewidują odrębnej oceny osiągnięć z różnych dyscyplin naukowych jednej jednostki naukowej. Ponadto usytuowanie jednostki w obrębie jednego z wydziałów PAN nie było kryterium przypisania do konkretnej GWO.

W opinii Komisji, Komitet proponując przydzielenie do GWO, kierował się m.in. posiadaniem uprawnień do nadawania przez Jednostkę stopni naukowych, a Jednostka posiada uprawnienia do nadawania stopni doktora nauk o Ziemi oraz doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie geografii, co jednoznacznie wskazuje na nauki o Ziemi i świadczy o prawidłowym przyporządkowaniu do GWO.

Zdaniem jednostki o faktycznym profilu jej działalności świadczą stopnie doktora habilitowanego uzyskane przez pracowników Jednostki w ciągu ostatnich 15 lat. W tym czasie 15 stopni doktora habilitowanego zostało przyznanych z geografii społeczno-ekonomicznej, a 11 z geografii fizycznej.

W opinii Komisji świadczy to o przemianach zachodzących w Jednostce, należy jednak zauważyć, że wśród samodzielnych pracowników Jednostki nadal przeważają specjaliści z geografii fizycznej (w proporcji 12 : 11).

Komisja nie uznała przywołanych przez Jednostkę danych, według których 65% spośród ocenionych 206 publikacji z afiliacją w Jednostce w latach 2009-2012 odnosi się do geografii społeczno-ekonomicznej, a 35% do geografii fizycznej. Z czego, zdaniem Jednostki, publikacji ocenionych na więcej niż 25 pkt. jest 74%. Z danych przekazanych przez jednostkę w ankiecie wynika, że w publikacjach z czasopism z listy A MNiSW przeważają publikacje z geografii fizycznej (60,6%).

Także przedstawiony przez jednostkę argument, że z projektów badawczych z geografii społeczno-ekonomicznej uzyskano 64% finansowania wszystkich projektów świadczy, zdaniem Komisji, o skuteczności pozyskiwania środków finansowych przez określoną grupę pracowników, a nie o profilu naukowym jednostki. Ponadto tego rodzaju argumenty nie były kryteriami przyporządkowania do GWO.

Komisja nie zakwestionowała argumentu jednostki, że interdyscyplinarność to atut podnoszący znaczenie Jednostki w gospodarce i społeczeństwie. Jednak taka samoocena Jednostki nie stanowi argumentu na rzecz jej przynależności do określonej GWO w świetle przepisów rozporządzenia.

W dniu [...] lipca 2015 r. Komitet jednomyślnie opowiedział się za wnioskiem Komisji proponującej utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Po analizie dokumentacji Minister stwierdził, że kompleksowa ocena działalności Jednostki została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...].

Na tę decyzję jednostka wniosła skargę do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 218/16, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że zarówno decyzję wydaną w dniu [...] października 2013 r., jak i decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia [...] listopada 2015 r. wydała i podpisała z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ta sama osoba – [...] M.R., podsekretarz, a następnie sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, co stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.

Sprawa została ponownie przekazana do Komitetu, który skierował ją do ponownej oceny przez Komisję. Komisja, po szczegółowym zapoznaniu się z wyrokiem WSA i dokumentacją sprawy, przekazała Komitetowi swoje stanowisko, w którym stwierdziła, że w związku uchyleniem przez WSA decyzji o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B ze względu na sprawy proceduralne pozostające w gestii Ministerstwa, podtrzymuje w całości swoją wcześniejszą opinię dotyczącą merytorycznej strony sprawy, przyjętą przez Komitet w dniu [...] lipca 2015 r. Na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] października 2016 r. Komitet jednomyślnie przyjął powyższą opinię Komisji. Minister decyzją z grudnia 2016 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2013 r.

Instytut [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

‒ art. 42 ust.4 i art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki,

‒ § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym.

Jednostka wniosła o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o przyznaniu kategorii B była wadliwa. Przyznana kategoria była przede wszystkim wynikiem przyporządkowania I[...] do niewłaściwej Grupy Wspólnej Oceny (GWO). Z tego powodu Instytut odwołał się od tej decyzji i wniósł o przeniesienie z kategorii GWO NZ2R do innej (np.: GWO HS2 EK).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwrócił uwagę na fakt, że KEJN jest jedynie organem opiniodawczo-doradczym Ministra. To nie Komitet lecz Minister wydaje w przedmiotowej sprawie decyzję i nie powinien pomniejszać swej roli w procesie decyzyjnym, zasłaniając się stanowiskiem Komitetu. Minister w dniu [...] listopada 2015 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] października 2013 r.

Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Warszawie, którą Sąd ten wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. uchylił z uwagi na naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania.

Minister wydał po raz trzeci decyzję oznaczoną nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ nadmienił, że Komisja stwierdziła, iż wyniki oceny powyższych kryteriów potwierdziły prawidłowość przyporządkowania Instytutu do GWO NZ2R, gdyż 2 z 3 kryteriów wskazują na przynależność Instytutu do grupy nauk o Ziemi co, w opinii Komisji, przesądza o zakwalifikowaniu Instytutu do GWO NZ2R.

Zdaniem skarżącego, jeżeli były to jedynie jedne z kryteriów na co wskazuje sformułowanie "w szczególności", to należał o wyjaśnić jakimi jeszcze kryteriami kierował się Komitet przyporządkowując Instytut do danej GWO. Zdaniem skarżącego Instytutu brak jest uzasadnienia przyczyn przyznania przez Komitet takiej a nie innej wagi (po 1/3) każdemu z tych trzech kryteriów.

Skarżący podkreślił, że ani ustawa o zasadach finansowania nauki, ani rozporządzenie w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym nie wprowadza nakazu posługiwania się przez Komitet ww. kryteriami.

Zgodnie z art. 44 ustawy w brzmieniu przed 1 stycznia 2017 r. Minister właściwy do spraw nauki został upoważniony i zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym – mając na uwadze specyfikę każdej z czterech grup dziedzin nauki, z uwzględnieniem wielkości, rodzaju i profilu naukowego jednostek naukowych.

Podobny nakaz znajdował się w ust. 2 § 16 rozporządzenia z 2012 r. (podobnie w rozporządzeniu z 2015 r. – które także utraciło moc), gdzie mowa była o tym, że Komitet przygotowuje projekt składu poszczególnych GWO, z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości, rodzaju i profilu naukowego jednostek naukowych.

Zgodnie z ust. 4 § 16 rozporządzenia Komitet na wniosek zespołu ewaluacji może zmienić przyporządkowanie jednostki naukowej do danej GWO jeżeli analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadnia jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych lub twórczych oraz innych efektów działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej tej jednostki.

Skarżący podkreślił, iż nie wie, czy Komitet uwzględnił wymienione w § 16 rozporządzenia kryteria, czy nie. Jeśli tak, to które uwzględnił, a jeśli któreś z nich uwzględnił, to jaką nadał im wagę i dlaczego właśnie taką.

Ponadto w uzasadnieniu dla swojej ponownej decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przytoczył udziały publikacji wg ich bezwzględnej liczby, podczas gdy miarodajną kategorią wydaje się jedynie określenie odsetka punktów wypracowanych w ramach poszczególnych subdyscyplin (z dzieł zgłoszonych do oceny).

Zdaniem skarżącego głównym zarzutem podnoszonym przez Instytut jest brak uzasadnienia podjętej decyzji w zakresie zakwalifikowania do danej GWO. Kwalifikacja do konkretnej GWO jest bardzo ważną częścią decyzji, Jest początkowym i niekiedy najważniejszym elementem decyzji przyznającej kategorię naukową. Niewłaściwa kwalifikacja jest źródłem jej wadliwości. Instytut nigdy nie kwestionował i nie kwestionuje sposobu naliczenia mu punktów (zgodnych z regulaminem KEJN). Uważa, że ta część procedury odbyła się prawidłowo. Sposób naliczania punktów jest jednak wynikiem uprzedniego zakwalifikowania do nieodpowiedniej GWO. Wskazany w skardze brak uzasadnienia odnosi się do konsekwentnie kwestionowanego przez Instytut przydziału do Grupy Wspólnej Oceny. W tym zakresie odpowiedniego wytłumaczenia dla zaskakującej przynależności do GWO NZ2R Instytut nigdy nie otrzymał, pomimo tego iż swoje zastrzeżenia zgłaszał już w piśmie z 30 kwietnia 2013 r., które zostało całkowicie zignorowane. W ocenie Instytutu decyzja jest wadliwa, gdyż jest oczywiście niezgodna z celem przeprowadzania parametryzacji. Sprawiedliwej i obiektywnej oceny poziomu naukowego jednostki nie można uzyskać poprzez porównywanie całkowicie odmiennych jednostek naukowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Rozpatrywana pod tym kątem skarga Instytutu [...] nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu niknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (por. A. Kabat "Komentarz do art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", publ. LEX nr 99935).

W ocenie Sądu, organ wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1587/14, w sposób prawidłowy. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: "We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Instytut [...] wskazał, iż przyznanie mu niższej, niż dotychczas kategorii naukowej "B" było wynikiem niewłaściwego przyporządkowania Instytutu do Grupy Wspólnej Oceny obszaru Nauk o Życiu – GWO NZ2R, zamiast do Grupy Wspólnej Oceny obszaru Nauk Humanistycznych i Społecznych – GWO HS2EK. W tym aspekcie Instytut wskazał na cztery aspekty (powtórzone następnie w uzasadnieniu skargi), przemawiające za przyporządkowaniem do Grupy Wspólnej Oceny obszaru Nauk Humanistycznych i Społecznych.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozpatrując odwołanie, nie odniósł się do powyższej argumentacji. Wskazać tu należy, iż ze strony odwołującej się jednostki naukowej były to jedyne zastrzeżenia co do decyzji z dnia [...] października 2013 r. Do zastrzeżeń tych nie odniósł się także Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, podczas realizowania procedury wynikającej z treści art. 47 ustawy o zasadach finansowania nauki.

W tym miejscu należy odnieść się do zasad polskiej procedury administracyjnej (zawartych w Rozdziale X Kodeksu postępowania administracyjnego), które organowi odwoławczemu – tu ponownie rozpatrującego sprawę, nakazuje ponowne zbadanie sprawy. Przez ponowne zbadanie sprawy należy rozumieć nie tylko ponowne przeanalizowanie jej materiału faktycznego i dokonanie właściwej jego subsumcji, ale także odniesienie się do zarzutów strony.

Zatem do zarzutu Instytutu niewłaściwego przyporządkowania do GWO NZ2R zamiast do GWO HS2EK i oceny czy zarzut ten miał wpływ na wynik sprawy, powinno odnosić się uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest wystarczające, lakoniczne przywołanie w tej materii przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym, albowiem przepis ten posiada kilka trybów rozpatrywania zagadnienia niewłaściwego przyporządkowania danej jednostki naukowej do GWO, a nadto aby wyjaśnić ten problem należało szczegółowo odnieść się do wszystkich czterech aspektów zakwalifikowania Instytutu, podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest także prawidłowe i wystarczające odniesienie się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę, gdyż kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja ostateczna organu, a nie jego odpowiedź na skargę. To jedynie czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym, w subsumcji z konkretnym przepisem prawa materialnego oraz przy prawidłowym zastosowaniu przez organ administracyjny przepisów procesowych, stanowią o prawidłowości rozstrzygnięcia administracyjnego i o jego przedmiocie. W tym aspekcie wskazać także należy na istnienie rozbieżności pomiędzy organem, a skarżącym Instytutem co do przedmiotu żądania Instytutu w jego stanowiskach w materii przypisania Instytutu do konkretnej GWO. Także wbrew twierdzeniom Ministra, zgodnie z treścią § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym, Komitet mógł również niejako "z urzędu" dokonać odpowiedniej zmiany zaklasyfikowania danej jednostki do odpowiedniej GWO.

Ponieważ zagadnienia tego nie wyjaśniono w należyty sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz nie odniesiono się do niego także w uchwale Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, stanowiącego podstawę merytoryczną dla wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, dlatego skarga Instytutu, zarzucająca organowi niniejsze uchybienie, jest zasadna.

Z tych też względów, Minister ponownie rozpatrując sprawę winien odnieść się do wszystkich czterech aspektów wskazanych przez Instytut na poparcie zarzutu przypisania Instytutu do nieodpowiedniej GWO, a także rozważyć czy w świetle złożonych przez Instytut dokumentów, w zakresie powyższej klasyfikacji, jeszcze przed rozpoczęciem procedury przyznawania kategorii naukowych, w procedurze nadawania kategorii naukowej, właściwie przyporządkowano Instytut do GWO NZ2R, a nie do GWO HS2EK. Rozpatrując powyższe zagadnienie nie sposób nie odnieść się po podnoszonej przez Instytut argumentacji, iż zdecydowana większość dokonań Instytutu to dokonania z zakresu geografii społeczno-ekonomicznej i zagospodarowania przestrzennego, a nie dokonania z zakresu tradycyjnie rozumianej geografii fizycznej."

Badając zatem prawidłowość wykonania przez organ powyżej przytoczonych wytycznych zwrócić też należy uwagę, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Instytut wyraźnie wskazał, że głównym zarzutem jest brak uzasadnienia podjętej decyzji w zakresie zakwalifikowania do danej GWO. Kwalifikacja do konkretnej GWO jest, jak wskazuje skarżący, bardzo ważną części decyzji, jest początkiem i niekiedy najważniejszym elementem decyzji przyznającej kategorię naukową. Instytut podniósł, że to właśnie ta niewłaściwa kwalifikacja jest źródłem wadliwości zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Instytut wskazał, że nigdy nie kwestionował i nie kwestionuje sposobu naliczania mu punktów zgodnych z Regulaminem KEJN. Instytut uważa, że ta część procedury odbyła się prawidłowo, jednak sposób naliczenia produktów jest wynikiem uprzedniego zakwalifikowania do nieodpowiedniego GWO (str. 7 skargi).

Przechodząc do oceny kwestii prawidłowego wykonania przez organ powyżej przytoczonych zaleceń Sądu, zawartych w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1587/14, wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister (na str. 10) stwierdził, że 12 października 2016 r. sprawa została ponownie przekazana do Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, który ponownie skierował ją do ponownej oceny przez Komisję do Spraw Grupy Nauk o Życiu. Komisja stwierdziła, że podtrzymuje w całości swoją wcześniejszą opinię dotyczącą merytorycznej oceny sprawy, przyjętą przez Komitet w dniu [...] lipca 2015 r.

Na stronach 7-9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest szczegółowo przedstawione stanowisko Komisji, zaaprobowane przez Komitet w dniu [...] lipca 2015 r.

Z uzasadnienia tego wynika, iż Komisja, przyporządkowując Instytut do GWO NZ2R, kierowała się następującymi kryteriami:

1. dyscyplin naukowych, w których jednostka posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych;

2. dyscyplin naukowych, w których kadra naukowa jednostki posiada stopnie i tytuły naukowe;

3. dyscyplin naukowych, w których jednostka odnotowuje podstawowe wyniki działalności naukowej i badawczo-rozwojowej, tj. publikacje w czasopismach naukowych, monografie naukowe, patenty i projekty badawcze.

Następnie stwierdzono, odnosząc się do ww. kryteriów, że Instytut posiada wyłącznie uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk o Ziemi w zakresie geografii oraz doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie geografii, co zostało potwierdzone w ankiecie Instytutu.

Organ stwierdził też, że w Instytucie na 23 pracowników samodzielnych 12 zajmuje się geografią fizyczną, a 11 społeczno-ekonomiczną. Na 348 publikacji przedstawionych w ankiecie 36,8% dotyczyło geografii fizycznej, 54,3% geografii społecznej a 8,9% geografii ekonomicznej. W czasopismach z listy A MNiSW przeważającą, około 60% część, stanowią publikacje z geografii fizycznej.

Podkreślono ponadto, że najwyżej punktowane publikacje w dorobku Instytutu (z listy A MNiSW) w przewadze dotyczą geografii fizycznej.

Z uwagi zatem na fakt, że dwa kryteria na trzy wskazują na przynależność Instytutu do grupy nauk o Ziemi, Komisja zaproponowała przydzielenie jednostki ponownie do GWO NZ2R.

Komisja zwróciła też uwagę, że Instytut posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora oraz doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie geografii, co jednoznacznie wskazuje na nauki o Ziemi.

W ocenie Sądu, organ w sposób należyty odniósł się do kwestii przypisania Instytutu do GWO NZ2R, a także rozważył prawidłowość tego przyporządkowania w świetle argumentów podnoszących przez skarżący Instytut. Należy zwrócić uwagę, iż kontrola decyzji w kwestionowanym zakresie może jedynie polegać na kontroli prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także na kontroli podjętych przez organ działań z punktu widzenia formalnego.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia w opisanym zakresie jest zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił w sposób wystarczający podstawę prawną rozstrzygnięcia, ustalenia faktyczne oraz tok rozumowania zastosowany w sprawie.

W niniejszej sprawie trybem regulującym przyporządkowanie Instytutu do Grupy Wspólnej Oceny ("GWO" były przepisy § 16 ust. 2-4 rozporządzenia Ministra Nauk i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1126). Uregulowany we wskazanych przepisach tryb postępowania nie został naruszony w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W przypadku gdy powodem uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. były jedynie względy proceduralne, to dopuszczalne było, zdaniem Sądu, podtrzymanie przez Komisję wcześniej wyrażonego stanowiska, zatwierdzonego w dniu [...] lipca 2015 r.

Podkreślić też należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być celowość czy słuszność działania organu w procesie przyporządkowania jednostek do danej Grupy Wspólnej Oceny, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania Instytutu do danej GWO, czy też kwestia nieutworzenia jednostkowej grupy wspólnej oceny – wyłącznie dla skarżącego Instytutu. Działanie Ministra w tym zakresie wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej, jako że Sąd może kontrolować jedynie legalność działania organów administracji publicznej. Dlatego też nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego Instytutu zmierzające do zakwestionowania kryteriów doboru przyporządkowania jednostek do danej GWO, którymi posługiwał się Minister, czy też twierdzenia skarżącego Instytutu o celowości utworzenia jednostkowej GWO dedykowanej skarżącemu Instytutowi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.