Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 16/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par.1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 61 par.4, art. 10 par. 1, art. 107 par. 1 i 3, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania; oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) po rozpoznaniu

odwołania p. W. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania zainteresowanego z pobytu stałego w lokalu na os. D. w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana po ustaleniu następującego stanu faktycznego.

Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania W.D z pobytu stałego w lokalu na os. D. w P. wszczęte zostało na żądanie M. D. (właściciel lokalu), który podał, że zainteresowany od 2008 r. nie przebywa w wymienionym lokalu, od kiedy ożenił się z p. A. Ż. zamieszkałą we W. przy ul. B. C.. mieszka z żoną we W albo przebywa w lokalu na os. D. w P.

O tym, że strona nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały potwierdzają też inne zgromadzone dowody, świadek E. N. zeznała ...nie mieszka w tym lokalu, od kiedy zawarł związek małżeński zamieszkał wraz z żoną we W. a pod ten adres przyjeżdża sporadycznie, raz lub 2 razy w miesiącu p. M. G. – zeznała, że. W. D. widuje kilka razy w miesiącu na terenie nieruchomości, wie że przebywa również poza P., lecz nie wie gdzie. C. N. - ...zainteresowany nie zamieszkuje w sposób stały i w tym lokalu, średnio przebywa raz na 2 miesiące przez 2

4 dni, opuścił go kilka lat temu, gdy po raz drugi zawarł związek małżeński.. M. S. - ... p. W. D. aktualnie nie zamieszkuje w sposób stały w tym lokalu, kilka lat temu zaczął rzadziej przebywać w nim...

Inni przesłuchani świadkowie nie potrafili jednoznacznie potwierdzić czy strona mieszka w sposób stały z żoną w lokalu we W. przy ul. B. C., co mogło by świadczyć, że nie mieszka w sposób stały w spornym lokalu ale nie można też jednoznacznie przyjąć, że takie zeznania właśnie taki pobyt potwierdzają. Na podstawie powyższych dowodów organ przyjął, że zainteresowany od dłuższego czasu nie mieszka w tym lokalu w sposób stały, opuścił lokal i lokal ten nie jest codziennym wyłącznym centrum życiowym strony, który udostępnił też do zamieszkania obcej osobie.

Fakt pozostawienia w lokalu na os. D. w P. swoich rzeczy (jak utrzymuje strona i wykazały przeprowadzone oględziny), które nie są niezbędne w codziennym bytowaniu w innym lokalu nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia spornego lokalu nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej. Istotniejsze są dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności np. faktyczna realizacja woli przebywania w danym lokalu .,, pod powyższy adres zamierza powrócić ... - zainteresowany tylko bywał od czasu do czasu w tym lokalu, nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały, opuścił lokal i nie podejmował żądnych skuteczny kroków aby do lokalu powrócić i ponownie w sposób stały zamieszkać w nim, - w żaden sposób więc, nie realizował woli przebywania w sposób stały w tym lokalu.

Zatem, skoro p. W. D. nie mieszka w przedmiotowym lokalu w sposób stały, to powinien wymeldować się z przedmiotowego lokalu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego - cyt. ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych - czego nie dopełnił. Jest utrzymywana od pewnego czasu fikcja meldunkowa.

Zameldowanie jest administracyjnym potwierdzeniem pobytu i służy celom administracyjnym. a wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem. Dlatego w sytuacji, gdy zainteresowany nie mieszka w tym lokalu w sposób stały, to winien być wymeldowany. Deklaracja ...zamierza powrócić do lego lokalu..., pozostaje tylko deklaracją - zdarzenie przyszłe, niepewne a jeżeli faktycznie tak się stanie i powróci do przedmiotowego lokalu i ponownie zamieszka w nim w sposób stały, to będzie miał możliwość i obowiązek dopełnienia obowiązku meldunkowego - ponownego zameldowania się w nim w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego.

Należy podkreślić, że każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej oprócz praw, wolności i przywilejów ma również obowiązki co wynika z Konstytucji RP z art. 83 -

,, Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej

Jeżeli zainteresowany opuścił lokal to powinien się z niego wymeldować a jeżeli mieszka w innym lokalu np. we W., to tam powinien dopełnić czynności materialno technicznej rejestracji zameldowania, czego nie zrobił nawet na pobyt czasowy, naruszając tym obowiązujące prawo materialne. Podaje, że ...nie zameldował się u żony we W., ponieważ nie chce się lam zameldować... zapominając o obowiązku meldunkowym.

W myśl art. 10 ust. 1 cyt. ustawy, osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności - meldunek potwierdza tylko fakt pobytu. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie meldunek na pobyt stały jest fikcją, gdyż nie potwierdza tego faktu bo zainteresowany nie mieszka w sposób stały w spornym lokalu.

Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane odpowiadały stanowi faktycznemu.

Przepis art. 15 ust. 2 ani żaden inny przepis cytowanej ustawy nie uzależnia wydania decyzji o wymeldowaniu od wystąpienia innych jeszcze przesłanek niż wymienione w tym przepisie np. zgody strony na wymeldowanie.

Meldunek nie może być mylony z uzyskiwaniem prawa do zamieszkiwania w lokalu, które związane jest z własnością lokalu, najmem lub posiadaniem innych praw o charakterze majątkowym, podobnie wymeldowanie z lokalu nie powoduje utraty takich uprawnień jeżeli się je wcześniej nabyło.

Dalej argumentowano, że właściciel lokalu ma prawo decydować kto, jak długo i na jakich warunkach będzie mieszkał w jego lokalu, to właściciel lokalu ustanawia zasady i warunki pobytu osób w jego lokalu.

Organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw finansowych, mieszkaniowych czy też rodzinnych - strona podaje ...nie ma mowy aby się wymeldował z tego mieszkania, ponieważ jeżeli syn chce sprzedać to mieszkanie to powinien porozmawiać z nim..., sprawy te należy załatwiać przed innym organem.

W tej sytuacji, skoro w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że strona p. W. D. w sposób stały nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, decyzja o jego wymeldowaniu jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie organu w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy o ewidencji ludności, a mianowicie : opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się, będące podstawą podjęcia decyzji o wymeldowaniu.

Odnosząc się do odwołania Wojewoda zacytował treść art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w ust. 1 wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i tak: ust. 1 - "Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca".

ust. 2 - ,, Organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego łub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się ".

Do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest spełnienie przesłanki faktycznego dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się - przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odwołując się do orzecznictwa sądowego przesłanka ta winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania.

Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli jak i przez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyrażać będzie taką wolę danej osoby.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że zainteresowany w przedmiotowym lokalu nie mieszka w sposób stały, bo opuścił go.

Organ odwoławczy podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne, tym samym nie uwzględnia odwołania..

Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla zainteresowanego od dłuższego czasu nie jest przedmiotowy lokal, w którym nie mieszka w sposób stały, nie jest ono dla strony codziennym centrum życiowym, co potwierdziło przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające.

Argumenty podnoszone przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ zainteresowany nie wniósł żadnych nowych dowodów świadczących o stałym pobycie w spornym lokalu. Natomiast w trakcie trwania postępowania przed organem I instancji p. W. D. podał i. że ...w przedmiotowym lokalu przewiduje przebywać 2 razy w tygodniu zależy od potrzeb.,., w pozostałe. dni tygodnia będzie przebywać z żoną we W. lub u siostry w G.

Podczas gdy wnioskodawca p. M. D. jednoznacznie wskazał; że zainteresowany od dłuższego czasu nie mieszka w tym lokalu w sposób stały, opuścił lokal w 2008 r. od kiedy ożenił się z p. A.Ż. zamieszkałą we W. przy ul. B. C. i od tego czasu mieszka z żoną we W. albo przebywa w lokalu na os. D. w P.

Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż ziściły się przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] na os. D. w P. na skutek opuszczenia przez niego przedmiotowego mieszkania w sposób definitywny i stały, w sytuacji gdy na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego należy wywieść wniosek wprost przeciwny, a w konsekwencji nie uwzględnić wniosku o wymeldowanie;

naruszenie art. 7 kpa poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i oparcie zaskarżonej decyzji na błędnie przyjętym twierdzeniu, iż pomimo ujawnienia w trakcie oględzin lokalu nr [...] na os. D. w P., rzeczy osobistych skarżącego potwierdzających koncentrowanie przez niego w tymże lokalu swego centrum życiowego, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie go z pobytu stałego, w sytuacji, gdy wniosek winien być zgoła odmienny;

naruszenie art. 64 § 4 kpa poprzez nie zawiadomienie skarżącego o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu o wymeldowanie z lokalu nr [...] na os. D. w P., a w konsekwencji pozbawienie go praw strony;

naruszenie art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, oparciu decyzji na niepełnym i ograniczonym w nieuprawniony sposób materiale dowodowym w konsekwencji uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej;

naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez przyznanie przymiotu bezwzględnej wiarygodności zeznaniom i twierdzeniom wnioskodawcy M. D., a ponadto uczynienie z nich odniesienia do weryfikacji innych dowodów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2014 roku i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasową argumentacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust 1 powołanej ustawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowej miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jak wynika przy tym z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trzeba przy tym zauważyć, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi polegać na fizycznej zmianie miejsca pobytu (corpus) oraz chęci skoncentrowania swoich spraw życiowych w nowym miejscu (animus). Zmiana miejsca pobytu musi mieć przy tym charakter trwały i dobrowolny.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy zauważyć, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w czerwcu 2008 r. kiedy to ożenił się. Cele małżeństwa i doświadczenie życiowe wskazują zdaniem sądu na to iż małżonkowie poprzez zawarcie małżeństwa decydują się na prowadzenie wspólnego życia, obejmującego także wspólne zamieszkiwanie. Wspólne zamieszkanie małżonków jest we W. Okoliczność pozostawienia części rzeczy osobistych oraz odwiedzenie lokalu w P. w razie potrzeby nie może być uznane za trwałe zamieszkiwanie w tym mieszkaniu.

W ocenie sądu organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy. Zarówno zeznania świadków jak i twierdzenia samego zainteresowanego w powiązaniu z oględzinami spornego lokalu pozwoliły organom z zachowaniem reguł art. 80 kpa dokonać właściwej oceny zebranego materiału dowodowego i na jego podstawie prawidłowo ustaliły, że W. D. nie zamieszkuje w sposób trwały w spornym lokalu. Zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych i niepełnego lub dowolnego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności są nietrafne. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy administracyjnej stawiany zarzut naruszenia przepisu art. 61 §4 kpa, zgodnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Organ I instancji powiadomił skarżącego pismem z dnia 15 listopada 2013 roku o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania. Faktem jest iż w tym zawiadomieniu pomyłkowo wpisano, że sprawa dotyczy lokalu nr [...] na Oś. D., zamiast D., ale ten błąd pisarski został skorygowany w dniu 22 listopada 2013 r. poprzez powiadomienie strony o właściwej numeracji – dowód notatka służbowa k 12 akt I instancji. W sytuacji gdy w toku postępowania skarżący aktywnie brał udział w sprawie, składał pisma i wypowiadał co do zebranego materiały także i w trybie art. 10 §1 kpa. powyższy zarzut jest chybiony.

Reasumując decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w sprawie zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego, zaskarżona decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami przepisu art. 107 §3 kpa wobec czego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu przez sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2004 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .