Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 852/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 102 ust. 1, art. 107 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznał skargę "[...]" sp. z o.o. w [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP z dn. [...] sierpnia 2014r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na cukierki – drażetki".

Sąd rozpoznawał skargę w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] września 2012 r. [...] Sklepy Spożywcze sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na cukierki – drażetki" nr Rp. [...] udzielonego [...] grudnia 2003 r. na rzecz [...] sp.z o.o. z siedzibą w [...], z pierwszeństwem od [...] lutego 2003 r.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1 w związku z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) podnosząc zarówno zarzut braku nowości jak i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu, że wprowadza do obrotu cukierki typu drażetki w pojemnikach, w tym w pojemnikach o cechach spornego wzoru przemysłowego, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony konkurują ze sobą na rynku w zakresie cukierków typu drażetki w pojemnikach. Ponadto wskazał, iż [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła [...] sierpnia 2012 r. do niego z ostatecznym wezwaniem do zaprzestania naruszeń jej praw wyłącznych do spornego wzoru przemysłowego, a następnie wystąpiła z powództwem do Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...], strony pozostają więc w sporze.

W uzasadnieniu wniosku oraz w pismach procesowych przedłożonych do akt sprawy wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, tj. w dniu [...] lutego 2003 r. nie był nowy, a ponadto nie posiadał indywidualnego charakteru wywierając takie samo wrażenie na zorientowanym użytkowniku jak wzory wcześniej produkowane i wprowadzane do obrotu handlowego, a w szczególności opakowania [...], opakowania [...] i opakowania [...].

Na poparcie swoich zarzutów dotyczących braku nowości i indywidualnego charakteru wnioskodawca przedłożył stosowne dokumenty opisane w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dn. [...] sierpnia 2014r.

Uprawniony uznał wniosek za bezzasadny. Podkreślił, że Urząd Patentowy badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu Sp. [...] zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., uznając, iż wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności do pojemnika na cukierki [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na cukierki – drażetki" nr Rp. [...] i przyznał wnioskodawcy od uprawnionego ze spornego wzoru kwotę 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 p.w.p., a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Odwołując się do art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 89 i art. 117 ust. 1 p.w.p. organ uznał, że wnioskodawca jako konkurent uprawnionego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.

Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest pojemnik na cukierki – drażetki, do którego cech istotnych, według dokumentacji rejestrowej, należy zaliczyć, że "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy".

Organ odwołując się do stanowiska doktryny i orzecznictwa, stwierdził, że przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku i przeprowadził ocenę zdolności rejestrowej, tj. indywidualnego charakteru spornego wzoru, uznając, że nie spełniał on wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p. przy czym ocena wzoru dokonywana jest zawsze całościowo, nie jako zbiór poszczególnych właściwości.

W ocenie organu ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków [...] załączonego do sprzeciwu [...] S.A. z dnia [...] sierpnia 1998 r. w postaci trzech egzemplarzy tego opakowania znajdujących się w aktach rejestrowych [...] od dnia [...] sierpnia 1998 r., na których widnieją daty przydatności spożycia [...] kwietnia 99 r., [...] lipca 99 r. oraz [...] maja 2000r. świadczące o ich obecności w obrocie (których zdjęcia wnioskodawca przedłożył do akt niniejszej sprawy). O obecności tych opakowań w obrocie świadczą także przedłożone przez wnioskodawcę kopie oferty handlowej [...] obejmującej opakowania cukierków o nazwie [...] i [...] z maja i z lipca 1997 r.

W ocenie organu opakowanie cukierków [...] posiada wszystkie cechy istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru, tj. stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy.

Jak podał UP ta tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór w postaci opakowania cukierków [...] publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia [...] lutego 2003 r.).

Według organu za zorientowanego użytkownika należy uznać na przykład sprzedawcę słodyczy lub miłośnika tego rodzaju cukierków, który nosi je przy sobie w pojemniku.

Organ zwrócił także uwagę na duży zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru, który jest ograniczony jedynie funkcjami przechowywania określonej ilości cukierków i umożliwienia ich wielokrotnego pobierania.

Urząd Patentowy RP dodał jeszcze, że na jego odmienną ocenę odnośnie braku indywidualnego charakteru spornego wzoru nie mogą wpłynąć wskazywane przez uprawnionego różnice pomiędzy pojemnikiem [...] i spornym wzorem, polegające według niego na tym, że sporny wzór przedstawia opakowanie, które zwęża się ku dołowi, ponadto, że kołnierz nakrywki w pojemniku [...] jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz w spornym wzorze przemysłowym, oraz przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika, gdyż cechy te są wskazane błędnie lub uznane przez zgłaszającego za cechy nieistotne. Urząd Patentowy podkreślił, iż jak wykazał eksperyment przeprowadzony na rozprawie, część pojemnikowa opakowania cukierków [...] zwęża się nieco (ok. 1 mm) ku dołowi. Pozostałe różnice wskazywane przez uprawnionego, tj. "kołnierz nakrywki w pojemniku [...] jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz we wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika" nie zostały w ogóle wymienione w opisie rejestrowym spornego wzoru, co świadczy o uznaniu ich przez zgłaszającego za cechy nieistotne, które jako takie nie wpływają na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór przemysłowy.

Odnośnie twierdzenia uprawnionego, że organ badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu Sp. [...] zakończonym decyzją z [...] lutego 2006 r. uznając, że wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności w stosunku do pojemnika na cukierki [...] – organ stwierdził, że decyzja ta nie jest wiążąca dla Kolegium Orzekającego w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie w sprawie Sp. [...] toczyło się między innymi stronami.

Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru spornego wzoru w stosunku do opakowania cukierków [...] jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, Urząd Patentowy RP odstąpił od badania pozostałych zarzutów dotyczących braku zdolności rejestrowej spornego wzoru.

Skargę na tę decyzję wniosła [...] sp. z o.o. w [...].

Wyrokiem z dn. 16 stycznia 2017r. sygn. akt VIII SA/Wa 1275/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji uznał za zasadne stanowisko organu co do istnienia po stronie [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...] interesu prawnego w unieważnieniu spornego wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 89 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołując się do art. 102–104 p.w.p. przedstawił stan prawny oraz poglądy doktryny i orzecznictwo dotyczące oceny zdolności rejestracyjnej wzorów przemysłowych. Sąd I instancji wskazał przy tym, że dla interpretacji cech istotnych wzoru przemysłowego istotne znaczenie ma również opis wzoru przemysłowego wynikający z art. 108 p.w.p., w szczególności ust. 3 tego przepisu, który dopełnia interpretację ilustracji wzoru przemysłowego, nadto powinien wskazywać te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów, również stanowią podstawę do jego identyfikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ w sposób prawidłowy dokonał pełnej oceny, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, wskazał dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Dokonał również analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika w konsekwencji zasadnie uznając, że sporny wzór nie posiada w rozumieniu art. 104 p.w.p. zdolności rejestrowej.

Sąd I instancji podnosił, że Urząd Patentowy wyjaśnił, iż skarżący w zgłoszeniu wzoru przemysłowego i jego opisie ukształtował zakres jego ochrony, wskazując na te cechy istotne wzoru, które odróżniają ten wzór od innych. Opis wzoru przemysłowego Rp [...] stanowi, iż do jego istotnych cech wnoszący zaliczył: "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy".

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że każde z opakowań cukierków [...] stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy.

Za prawidłowe zatem uznał stanowisko organu, że opakowanie cukierków [...] posiada wszystkie cechy uznane za istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru. Tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne i podlegających ocenie przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór stanowiący opakowanie cukierków [...].

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. odnoszący się do wydania przez organ dwóch decyzji w odniesieniu do tego samego adresata. Sąd podzielił wywody organu, iż postępowanie w sprawie Sp. [...] toczyło się między innymi stronami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł też, że słusznie organ twierdził, że w poprzednim postępowaniu w decyzji nie uwzględniono swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru i nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika. Zdaniem Sądu – takie wyjaśnienie organu należy uznać za wystarczające.

Za chybiony został też uznany zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem Urząd Patentowy w przekonaniu Sądu dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego poddając go szczegółowej weryfikacji. Swoje stanowisko organ wyczerpująco uzasadnił, wskazując na których dowodach się oparł. Zdaniem Sądu I instancji, Urząd Patentowy przeprowadził właściwą ocenę opisu opakowania cukierków [...], zgodną ze znajdującym się w aktach sprawy opakowaniem. Jednocześnie za chybiony uznano zarzut odnoszący się do wadliwego przyjęcia przez organ, iż opakowanie na cukierki [...] zwęża się ku dołowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że należy tu mieć na uwadze ustalenia wynikające z rozprawy przed Urzędem Patentowym, gdzie powyższa okoliczność nie została skutecznie obalona i zanegowana przez pełnomocnika skarżącej. Pełnomocnik skarżącej obecny na rozprawie podniósł jedynie, że zwężenie pojemnika o 1 (jeden) mm nie jest widoczne przez zorientowanego użytkownika.

Za nieuzasadniony został uznany także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Sąd I instancji podnosił, że sprawa z wniosku spółki [...] została rozpoznana na rozprawie, na której obecni byli pełnomocnicy skarżącej i uczestnika postępowania, biorąc w niej aktywny udział. Z rozprawy został sporządzony protokół. Ani z powołanego protokołu rozprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby jakiekolwiek czynności procesowe zostały przeprowadzone poza rozprawą, a mianowicie przed rozprawą, czy po jej zakończeniu. Sąd przypomniał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego, a nie odpowiedź na skargę.

W odniesieniu natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd I instancji podzielił pogląd prezentowany w doktrynie i orzecznictwie, iż nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru. Brak nowości to brak indywidualnego charakteru. Nadto o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują detale (cechy nieistotne) lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej charakterystycznej całości. Można powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter decyduje odbiór określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy.

W przekonaniu Sądu I instancji organ trafnie ustalił, że zgłoszony do rejestracji wzór w dacie jego zgłoszenia nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W ocenie Sądu I instancji o indywidualnym charakterze spornego wzoru nie może świadczyć cechy:

– zwężenia się nieco części pojemnikowej ku dołowi,

– także kołnierz pokrywy w spornym wzorze,

– czy uchylny język.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż rację ma uczestnik postępowania, że z ilustracji wzoru przemysłowego RP [...] nie wynika, aby opakowanie zwężało się ku dołowi w jakimkolwiek stopniu, również za trafne uznano stwierdzenie, że gdyby zakres "zwężania się nieco ku dołowi" miał dla zgłaszającego znaczenie jako cecha istotna, to z pewnością przedstawiłby to na ilustracji albo ujął w opisie. Sąd I instancji za chybione uznał argumenty skarżącej, że o indywidualnym charakterze spornego wzoru mogą świadczyć cechy wzoru: kołnierz pokrywy/nakrywki pojemnika [...] jest wielokrotnie szerszy niż w spornym wzorze, uchylny język nie wystaje poza obręb pokrywy/nakrywki pojemnika [...], przeciwnie niż w spornym wzorze. Sąd zwrócił uwagę, że szerokość kołnierza pokrywki/nakrywki pojemnika nie została w żaden sposób zindywidualizowana przez zgłaszającego.

Sąd I instancji miał również na uwadze, że niektóre elementy np. pokrywka umieszczona wewnątrz pojemnika opakowania, zabezpieczona kołnierzem wyposażonym w uchylający się język są raczej typowymi elementami funkcjonalnymi opakowania, zatem nie są to elementy, które stanowią o nowości czy indywidualnym charakterze wzoru. Poza tym ze zgłoszenia wzoru nie wynika, aby język spornego wzoru miał się w szczególny sposób wyróżniać długością.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] Spółka z o.o. w [...] zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dn. 4 września 2019r. sygn. akt II GSK 1437/17, po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądził od organu n a rzecz skarżącej [...] sp. z o.o.l zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, że w rozpatrywanej skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzut naruszenia prawa procesowego, a dopiero w dalszej kolejności może odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych jest podyktowane tym, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa dopiero wtedy, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

W pierwszej kolejności należy rozpoznać zasadność najdalej idącego zarzutu opisanego w pkt I.5 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

NSA wskazując na normatywną treść przepisu art. 141§4 p.p.s.a.i odnosząc ten przepis do sprawy stwierdził , że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem, warunków uznania go za prawidłowe bowiem zawiera ono wewnętrzne sprzeczne stwierdzenia oraz nie zawiera stanowiska Sądu I instancji co do istotnych elementów stanu faktycznego sprawy.

Sąd I instancji w swoich rozważaniach przedstawił obszerne wywody dotyczące stanu prawnego oraz poglądy doktryny i orzecznictwa w zakresie oceny przesłanek unieważnienia wzorów przemysłowych. Natomiast w rozważaniach dotyczących ocenianej decyzji zawarł wewnętrznie sprzeczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał cechy spornego wzoru przemysłowego ujęte w jego opisie cytując za organem, że "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy" (s. 15 uzasadnienia). Następnie jednak Sąd I instancji odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że "rację ma uczestnik postępowania, że z ilustracji wzoru przemysłowego RP [...] nie wynika, aby opakowanie zwężało się ku dołowi w jakimkolwiek stopniu, również za trafne uznano stwierdzenie, że gdyby zakres "zwężania się nieco ku dołowi" miał dla zgłaszającego znaczenie jako cecha istotna, to z pewnością przedstawiłby to na ilustracji albo ujął w opisie" (str. 18 uzasadnienia). Wobec takiego stanowiska, Sąd II instancji nie jest w stanie zrekonstruować toku rozumowania Sądu I instancji i w istocie nie wie czy oceniając zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP, Sąd przyjął ustalenie, że sporny wzór zwęża się ku dołowi czy też nie i czy w związku z tym ocena jego postaci (w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p.) w zestawieniu z postacią wzoru przeciwstawionego dokonywana była przy uwzględnieniu tej cechy, czy też została ona uznana za nieistotny szczegół w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie zrekonstruować przesłanek, którymi kierował się Sąd I instancji akceptując stanowisko Urzędu Patentowego RP, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Nadto skarżąca kasacyjnie słusznie podnosi, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie zawarł stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru. W ogólnej części rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołując się do art. 104 ust. 2 p.w.p. słusznie wskazywał, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Sąd I instancji przedstawił też obszerne, oparte o poglądy doktryny wywody dotyczące określenia zakresu swobody twórczej. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady podziela stanowisko, że określenie zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego stanowi istotny element stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dalszej części uzasadnienia nie przedstawił jednak swojego stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru przemysłowego. Brak zatem stanowiska Sądu I instancji, co do elementu stanu faktycznego, który jest istotny przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru (art. 104 ust.1 p.w.p.), a co za tym idzie uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie ma to dodatkowe znaczenie bowiem w skardze kasacyjnej słusznie zwrócono uwagę, że stanowiący przedmiot sporu wzór przemysłowy był już oceniany przez Urząd Patentowy RP w sprawie o sygnaturze Sp. [...] zakończonej znajdującą się w aktach administracyjnych decyzją z [...] lutego 2006 r., którą oddalono sprzeciw wniesiony przez [...] S.p.A. w [...],[...]. Decyzja ta jest prawomocna. Zauważyć należy, że w decyzji tej jako wzór przeciwstawiony oceniane było opakowanie z napisem [...] i datą 26.04.1999. W niniejszej sprawie, Sąd I instancji uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., zaakceptował stanowisko organu, że postępowanie w sprawie Sp.[...] toczyło się między innymi stronami i uznał za wystarczające stwierdzenie wskazujące, że w poprzednim postępowaniu w decyzji nie uwzględniono swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru i nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika.

W tej sytuacji, w ocenie NSA, należy przyznać rację skarżącej kasacyjnie, że pominięcie kontroli części ustaleń faktycznych organu i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wewnętrznie sprzecznego stanowiska co do innej części tych ustaleń stanowi naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nieuzasadniony natomiast NSA uznał zarzut naruszenia 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nakłada na Sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera natomiast żadnych unormowań wskazujących na sposób analizy akt sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. O ile zarzut wadliwej oceny legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z zasadami postępowania dowodowego, może być przedmiotem zarzutu kasacyjnego, o tyle powiązanie go z art. 133 § 1 p.p.s.a., wyrażającym przede wszystkim zasadę orzekania przez sąd po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, jest błędne (wewnętrznie niespójne). Czym innym jest bowiem kompletność akt stanowiących podstawę orzekania sądu administracyjnego, a czym innym legalność ocen dowodowych organu. Sąd I instancji słusznie wskazywał, że przedmiotem oceny jest decyzja, a nie odpowiedź na skargę i zasadnie odnosił się do materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych w tym do protokołu rozprawy Kolegium Orzekającego.

Natomiast skoro zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to przedwczesne było wypowiadanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku częstokroć czyni przedwczesną ocenę innych zarzutów skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14, wyrok NSA z 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

NSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji skontroluje zatem zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie, wskaże na przyjętą podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w czym zawrze jasne i jednoznaczne ustosunkowanie się do wszystkich istotnych elementów ustaleń faktycznych organu oraz zarzutów i argumentacji skarżącej. Sąd powinien odnieść się do wszystkich istotnych kwestii z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a następnie ocenić prawidłowość zastosowania prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I.1. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie z tym, że w rozpoznawanej sprawie związanie to dotyczyło jedynie wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez NSA, natomiast to związanie nie dotyczyło oceny stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc do oceny merytorycznej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności. Kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest też dotknięte innymi wadami, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Na wstępie tej części uzasadnienia odnoszącej się do oceny prawnej sprawy, należy przypomnieć, że NSA uchylił poprzedni wyrok Sądu I instancji z powodu naruszenia art. 141§4 p.p.s.a., tj. z powodu nieprawidłowości jego uzasadnienia, gdyż w ocenie NSA zawierało ono wewnętrznie sprzeczne stwierdzenia oraz nie zawierało stanowiska Sądu I instancji co do istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, tj. stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru przemysłowego.

II. 1. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę dokonał ponownej kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego będąc związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przebiegu ponownego rozpoznania sprawy Sąd m.in. dopuścił dowód z opisu patentowego nr [...] udzielonego na rzecz [...] S.A. [...] spółki akcyjnej z siedzibą w [...] ([...]) na okoliczność zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru przemysłowego.

Strony postępowania złożyły ponadto obszerne pisma procesowe ze stanowiskami w sprawie ( vide załączniki do protokołu rozprawy).

Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem kierował się następującymi przesłankami:

1/ uznał, że prawidłowe jest stanowisko organu tj. Urzędu Patentowego RP, że sporny wzór przemysłowy pt. "Pojemnik na cukierki – drażetki" nie posiada indywidualnego charakteru bowiem ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków [...] wprowadzonych publicznie do obrotu przez innego producenta przed datą wg. której oznacza się pierwszeństwo w zakresie ochrony prawnej, tj. w sprawie przed 2003r.

Zdaniem WSA w Warszawie, organ prawidłowo uznał, że sporny wzór nie cechuje się indywidualnym charakterem w rozumieniu art. 104 p.w.p.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

W myśl natomiast ust. 2. ww przepisu, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena indywidualnego charakteru wzoru jest w istocie rezultatem czteroetapowego badania. Badanie to polega na określeniu, po pierwsze, sektora produktów, w których wzór ma zostać zawarty lub zastosowany, po drugie, poinformowanego użytkownika wspomnianych produktów według ich przeznaczenia, a także, poprzez odniesienie do tego poinformowanego użytkownika, stopnia znajomości stanu sztuki wzorniczej i stopnia uwagi wykazywanej przy porównywaniu - bezpośrednim, jeśli to możliwe - poszczególnych wzorów, po trzecie, stopnia swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru i, po czwarte, wyniku porównania rozpatrywanych wzorów z uwzględnieniem właściwego sektora, swobody twórcy i całościowego wrażenia wywieranego na poinformowanym użytkowniku przez zakwestionowany wzór i przez każdy wcześniejszy wzór, który został udostępniony publicznie (zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2013 r., Budziewska/OHIM - Puma (Zwierzę z rodziny kotowatych w fazie wyskoku), T-666/11, EU:T:2013:584, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo).

Dla oceny posiadania przez wzór indywidualnego charakteru przyjęto zarówno w prawie polskim (art. 104 p.w.p.), jak i unijnym (art. 6 rozporządzenia Rady WE nr 6/2002 o wzorze przemysłowym) wzorzec tzw. zorientowanego użytkownika. Pojęcie "zorientowanego użytkownika" powinno być rozumiane, jako pojęcie pośrednie: między pojęciem przeciętnego konsumenta, które jest stosowane w dziedzinie znaków towarowych. To jest konsumenta, od którego nie wymaga się posiadania szczególnej wiedzy i który z reguły nie porównuje bezpośrednio kolidujących ze sobą znaków towarowych, a znawcą w danej dziedzinie, ekspertem, który posiada szczegółowe kompetencje techniczne. Tak więc pojęcie poinformowanego użytkownika może być rozumiane, jako określające nie użytkownika wykazującego przeciętną uwagę, lecz jako osobę szczególnie uważną, czy to z racji swojego osobistego doświadczenia, czy posiadanej rozległej wiedzy w danym sektorze. Jeżeli chodzi o poziom uwagi poinformowanego użytkownika, należy przypomnieć, że nie jest on przeciętnym konsumentem, właściwie poinformowanym, dostatecznie uważnym i rozsądnym, który postrzega zwykle wzór, jako całość i nie dokonuje analizy jego poszczególnych detali (zob. analogicznie ww. wyrok z dnia 22 czerwca w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. s. 1-3819, pkt 25, 26), nie jest on również ekspertem czy specjalistą mogącym zauważyć szczegółowo minimalne różnice, które mogą istnieć między kolidującymi ze sobą wzorami. Tak więc określenie "poinformowany" sugeruje, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu (v. pkt 53 i 59 wyroku z dnia 20 października 2011 r. w sprawie C-281/10P PepsiCo vs Grupo Promer Mon Graphic, opubl. na stronach internetowych www.curia.europa.eu).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższe stanowisko i ocena o braku indywidulanego charakteru spornego wzoru, wynikają z prawidłowo przeprowadzonej argumentacji, że przeciwstawione opakowania cukierków [...] posiadają wszystkie cechy istotne znajdujące się w opisie rejestrowym spornego wzoru przemysłowego.

Zdaniem Sądu prawidłowo organ tj. Urząd Patentowy przyjął w zaskarżonej decyzji, że tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór przemysłowy za istotne, przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór przemysłowy wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przemysłowy w postaci opakowania cukierków [...] publicznie udostępniony przez datą według której oznacza się jego pierwszeństwo, tj. przed [...] lutego 2003r.

W ocenie WSA, prawidłowo również organ uczynił odstępując od badania nowości spornego wzoru, ponieważ brak indywidualnego charakteru stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia. Jak już bowiem wcześniej powiedziano, przesłanka indywidualnego charakteru stanowi obok nowości podstawową przesłankę do uznania zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego. Obie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Skoro zatem jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, nie jest błędem organu odstąpienie od badania drugiej przesłanki. W tym stanie rzeczy, nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i brak oceny spełnienia w dacie zgłoszenia warunku cechy nowości.

W ocenie Sądu za zorientowanego użytkownika w odniesieniu do spornego wzoru przemysłowego należy uznać, jak to przyjął organ, nie producenta opakowania, ale sprzedawcę, czy osobę, która nosi je przy sobie pojemnik z cukierkami i regularnie go używa.

2/ w odniesieniu do zagadnienia zakresu swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego, Sąd podziela stanowisko organu Urzędu Patentowego które stwierdzało duży zakres swobody twórczej.

Nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do oceny indywidualnego charakteru wzoru należy wziąć pod uwagę stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru. Skarżąca spółka zarzuca organowi nieprawidłowe ustalenie zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Oceniając ten aspekt UP RP stwierdził, że przy opracowaniu spornego wzoru szeroki jest zakres swobody twórczej, która jest ograniczona jedynie względami funkcjonalnymi i technicznymi tego wzoru, jako wytworu służącego do przechowywania i pobierania cukierków. Sąd podziela powyższe stanowisko Urzędu Patentowego.

Aprobując pogląd organu należy wskazać, że stopień swobody twórcy jest czynnikiem, który trzeba wziąć pod uwagę podczas oceny indywidualnego charakteru wzoru (zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002) i który służy wzmocnieniu lub osłabieniu postrzegania przez użytkownika w tym względzie. Co się tyczy stopnia swobody twórcy wzoru, z orzecznictwa wynika, że należy go określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznej danego produktu lub jego części, a także przepisów prawnych mających zastosowanie do takiego produktu. Wspomniane wymagania prowadzą do standaryzacji niektórych właściwości, które stają się w ten sposób wspólne kilku wzorom stosowanym w danym produkcie (v. wyrok z dnia 9 września 2011 r., Kwang Yang Motor/OHIM - Honda Giken Kogyo (Silnik spalinowy wewnętrznego spalania), T-11/08, EU:T:2011:447, pkt 32; ww. w pkt 15 wyrok Obudowa zegarka, EU:T:2013:214, pkt 112). Im większa jest swoboda twórcy przy opracowywaniu wzoru, tym rzadziej niewielkie różnice między kolidującymi ze sobą wzorami wystarczają do wywołania u poinformowanego użytkownika odmiennych całościowych wrażeń. Odwrotnie, im bardziej ograniczona jest swoboda twórcy przy opracowywaniu wzoru, tym bardziej niewielkie różnice między kolidującymi ze sobą wzorami wystarczają do wywołania u poinformowanego użytkownika odmiennych całościowych wrażeń. Tak więc wysoki stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru wzmacnia tezę, że wzory, nie różniąc się znacząco od siebie, wywołują u poinformowanego użytkownika takie samo całościowe wrażenie. Zasadny wydaje się pogląd doktryny, że zakres swobody zależy od rodzaju produktu, na który nałożono wzór, charakteru i przeznaczenia wytworu oraz elementów estetycznych (v. J. Buchalska, Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, Monografie Lexis Nexis Warszawa, 2013).

W tym zakresie Sąd nie podzielił odmiennego stanowiska skarżącej spółki, która argumentowała, że zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest mały, bowiem ograniczony był nie tylko funkcją przechowywania określonej ilości cukierków i możliwością ich wielokrotnego pobierania, ale również zmieszczenia pudełka w jednej dłoni oraz otworzenia wieczka pudełka za pomocą kciuka bez pomocy drugiej ręki.

W ocenie Sąd w składzie ponownie rozpoznającym niniejszą sprawę, zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest ograniczony jedynie względami funkcjonalnymi i technicznymi, ponieważ każde opakowanie słodyczy musi posiadać komorę ( pojemnik) w której będą przechowywane cukierki. Natomiast w pozostałym zakresie twórcy mogą swobodnie dobierać kształty, sposób otwierania pojemnika przy pomocy uchylnego języka spustowego, czy odsuwanej płytki. Ponadto wskazana przez skarżąca spółkę cecha, że pojemnik mieści się w jednej dłoni użytkownika i jest otwierany za pomocą kciuka, należy potraktować jako cechę funkcjonalną wytworu nieobjętą prawem ochronnym zgodnie z art. 107 ust.1 pkt. 1 p.w.p. i nie wpływającym na odbiór wytworu w kategoriach estetycznych.

Dla potwierdzenia tego stanowiska uczestnik postępowania [...] Polska Sklepy Spożywcze sp. z o.o. z siedzibą w [...] wskazał i dołączył wydruki ze stron internetowych przedstawiające opakowania cukierków których różnorodność dowodzi tego, że zakres swobody twórczej w tym zakresie nie może być uznany za ograniczony. Powyższe opakowania spełniają cechę funkcjonalną mieszczenia się pojemnika w dłoni użytkownika, a jednocześnie w odniesieniu do rodzaju wytworu ( pojemnika na cukierki) różnice pomiędzy ich wyglądem są na tyle wyraziste i zauważalne, że nie ma wątpliwości co do tego, że mamy do czynienia z wzorem o nowym indywidualnym charakterze. Powyższego natomiast nie spełnia sporny wzór przemysłowy.

Reasumując, zaskarżona decyzja zawiera odzwierciedlenie prawidłowo przeprowadzonej analizy materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie i stosowne uzasadnienie zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy uzasadnił w niej w należyty sposób swoje stanowisko będące podstawą rozstrzygnięcia. Nadto Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które winien był uwzględnić z urzędu.

W związku z powyższym Sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.