Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 142/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6, art. 53 par. 2b,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 par. 1.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. A. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

D. A. pismem z dnia 25 października 2017 r., złożonym bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wniósł skargę na Prezydenta Miasta Opola. Skarżonemu organowi zarzucił bezczynność i brak właściwego postępowania, a także brak poszanowania litery prawa i jego nierespektowania w postępowaniu administracyjnym. Podniósł również, że Prezydent Miasta Opola nie stosuje się do właściwych ustaw, prawomocnych uchwał, wyroków, orzeczeń oraz postanowień Sądów, zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych, a także prawomocnych orzeczeń powszechnych orzekanych na wnioski skarżącego. W dalszej części skargi wskazał jednostki organizacyjne Gminy Opole i organy, które w jego ocenie, naruszyły przepisy prawa podczas rozpoznawania jego spraw.

Skarga D. A., po uprzednim przesłaniu do organu i odesłaniu jej przez organ wraz z aktami administracyjnych sprawy oraz odpowiedzią na skargę, ostatecznie została odnotowana w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 141/17, jako skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w zakresie realizacji obowiązków należących do właściwości Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu.

Na skutek zarządzenia z dnia 1 grudnia 2017 r. wydanego w sprawie II SA/Op 141/17 przez Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, działającego na zasadzie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, z akt tamtejszej sprawy wyłączono, m.in. sprawę ze skargi D. A. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, która stanowi przedmiot niniejszej sprawy o sygn. akt II SAB/Op 142/17. Wyłączenia dokonano m.in. na podstawie stwierdzeń skargi o odmowie Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu "wypłacenia różnic w świadczeniach zaległych na wnioski skarżącego jako dodatki mieszkaniowe wypływających na podstawie błędnych decyzji tego organu, który nie uwzględnił wiążącej go uchwały NSA z 10.12.2009 roku o sygn. akt I OPS 8/209 w sprawie dodatku pielęgnacyjnego".

Następnie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 1 grudnia 2017 r. wezwano D. A. do jednoznacznego oznaczenia sprawy, w granicach której – pismem z dnia 25 października 2017 r., zaskarżył bezczynność Prezydenta Miasta Opola w zakresie realizacji obowiązków należących do właściwości Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu i wskazania jakiego konkretnie aktu nie wydał lub jakiej konkretnie czynności nie podjął Prezydent Miasta Opola w granicach wskazanej sprawy. Sąd wskazał, że brak odpowiedzi na wezwanie w ww. terminie skutkować będzie przyjęciem, że skarga wniesiona została na nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie praworządności przez Prezydenta Miasta Opola.

Jednocześnie wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), że przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Opola wyczerpał tryb ponaglenia z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego i w tym celu Sąd wezwał skarżącego o nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi.

Opisane wezwanie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 6 grudnia 2017 r., o czym świadczy podpis i stosowna adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (por. k- 31 akt sądowych).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał drogą mailową pismo z dnia 13 grudnia 2017 r., w którym zwrócił się z pytaniem do tut. Sądu o ponaglenie o jakim mowa w art. 37 K.p.a., tj. jak należy to ponaglenie interpretować. Zapytał, jakie kroki ma wywieźć, skoro skarga na bezczynność i brak stosownego działania Prezydenta Miasta Opola i jednostek organizacyjnych jemu podległych obejmuje okres od 2010 r. do chwili obecnej, tj., na przestrzeni 8 lat, gdy poszczególne akty prawne ewoluowały ulegając nowelizacjom. Skarżący szczegółowo opisał przepisy art. 35, 36 i 37 K.p.a. i wyraził pogląd, że na tle tych przepisów w lepszej sytuacji znajduje się organ, który nie ma nad sobą organu nadrzędnego, a "wówczas nie ma postanowienia ani ustalania winnych – zamiast tego po prostu "niezwłocznie załatwia sprawę". W ocenie skarżącego, zmieniony w 2017 r. tekst K.p.a. w części odnoszącej się do ponaglenia, narusza dotychczasowe przepisy prawa strony skarżącej do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym WSA. Skarżący poinformował, że każde kolejne jego pismo w sprawie poza kolejnymi wnioskami wymagającymi decyzji, w wyniku jej braku lub błędu, były zarówno żądaniem załatwienia sprawy, jak i wezwaniem do natychmiastowego jej załatwienia, a kierowane były do Prezydenta Miasta Opola – przez jednostki organizacyjne jemu podległe, jak i do Rady Miasta w sytuacji bezpośrednio Prezydenta dotyczącej. Reasumując swoją stanowisko skarżący stwierdził, że: "[...] przedmioty skarg nie przystają do obecnie obowiązującej (znowelizowanej) litery prawa i w związku z tym nie sposób zastosować się skarżącemu do wezwań w sposób w nich określony. Ponadto, to organ skarżony dostarczał dotychczas Sądowi akta sprawy, a skarżący nie był literą prawa obligowany do zachowania kopii własnych wystąpień, jak i oryginałów pism organu". Jednocześnie do akt sprawy skarżący przesłał obszerną dokumentację (dwa tomy akt sądowych), zawierającą kopie pism skarżącego, a także pism, decyzji, rozstrzygnięć i korespondencji różnego rodzaju organów prowadzonej ze skarżącym. W przesłanym pliku kopii dokumentów znajdują się także zdjęcia klatek schodowych, samochodu, kopie wyroków sądowych, planów mieszkań, itp.

W odpowiedzi na skargę w części odnoszącej się do przedmiotu zarzutu bezczynności Prezydenta Miasta Opola w zakresie realizacji obowiązków należących do właściwości Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu, organ opisał szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego związanego z żądaniem skarżącego przyznania dodatku mieszkaniowego, a także wydanych orzeczeń w okresie od 2010 r. do czerwca 2017 r. Wniósł także o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia, w trybie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 53 § 2b P.p.s.a. i art. 37 § 1 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

W myśl art. 58 § 1 pkt 6 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwanej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 P.p.s.a., wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, zatem stwierdzenie braku którejś z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy.

Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przypadku skarg na przewlekłość postępowania organu od dnia 1 czerwca 2017 r. wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 K.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Stosownie do treści art. 36 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany pouczyć stronę o prawie do wniesienia ponaglenia tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, również z przyczyn niezależnych od organu.

Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.

W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu nie wynika, ażeby przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący wniósł takie ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał środek zaskarżenia przez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, skarżący nie wskazał takiego ponaglenia. Wprawdzie nadesłał plik odpisów wielu dokumentów, jednakże nie wskazał konkretnego pisma stanowiącego ponaglenie. Rolą Sądu nie jest z kolei ustalanie za stronę i zgadywanie, czy w istocie dokonała ona wymaganej prawem czynności i w jakiej dacie to nastąpiło.

W tej sytuacji należy przyjąć, że skarga D. A. została wniesiona z naruszeniem przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a., co z kolei stanowi podstawę do jej odrzucenia w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jako niedopuszczalnej.

Przedstawione powyżej okoliczności sprawy, stanowią także podstawę do wypowiedzenia się co do braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, w świetle art. 247 P.p.s.a. – z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W myśl art. 243 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573). Stwierdzenie przez Sąd oczywistej bezzasadności skargi wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji nawet w przypadku, gdy sytuacja materialna strony uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy, to oczywista bezzasadność skargi skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem skarga D. A. jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co Sąd wywiódł powyżej. Wobec tego brak było podstaw do przyznania prawa pomocy, w tym do ustanowienia pełnomocnika z urzędu z przyczyn wskazanych przez Sąd. Niezależnie od powyższego, wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za bezprzedmiotowy, skoro skarżący na zasadzie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h P.p.s.a. jest zwolniony od uiszczania kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z przywołanym przepisem prawa, nie ma bowiem obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych.

Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji.