Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1072/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 26
journal: Dz.U. 2018 poz 992
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nielegalnie składowanych odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. C. i P. C. solidarnie kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 1072/18

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. C. i M. C. (dalej: "skarżący", "odwołujący się") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "SKO") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz") z [...] czerwca 2018 r. w sprawie nakazu usunięcia nielegalnie składowanych odpadów.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992).

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Burmistrz został poinformowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o konieczności podjęcia z urzędu postępowania

w sprawie usunięcia magazynowanych odpadów o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania), na terenie działki nr ewid. 691 w miejscowości L., gmina S.

W wyniku powyższego Burmistrz zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018 r., działając m. in. na podstawie art. 26 ustawy o odpadach, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji zobowiązującej M. i P. C. do usunięcia odpadów o kodzie 19 05 03 – kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) z terenu wyżej wymienionej działki.

W toku prowadzonego postępowania, po uzyskaniu dnia [...] maja 2018 r. od RDOŚ informacji, że na przedmiotowej działce rozprowadzane są odpady o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (niedający się do wykorzystania), organ przeprowadził oględziny. W ich toku stwierdził, że odpad na działce nr ewid. 691 w miejscowości L., zdeponowany został w formie hałd usypanych na folii ułożonej bezpośrednio na gruncie. Hałdy częściowo zostały zabezpieczone materiałem wodoszczelnym przed wpływem czynników atmosferycznych. Część kompostu od strony południowej rozplantowano po terenie działki. Stwierdzono także, że od strony północno-zachodniej na części działki gdzie kompost został rozprowadzony po powierzchni działki oraz zmieszany z ziemią (protokół oględzin terenu z dnia [...] maja 2017 r.), spychacz równał oraz spulchniał ziemię (podczas oględzin zaprzestano prowadzenia prac). W toku przeprowadzonych ponownie, w dniu [...] maja 2018 r., oględzin, stwierdzono na terenie nieruchomości zdeponowany w formie hałd usypanych na folii, ułożonej bezpośrednio na gruncie, odpad o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (niedający się do wykorzystania). Hałdy częściowo zostały zabezpieczone materiałem wodoszczelnym przed wpływem czynników atmosferycznych. Od strony północno-zachodniej i południowo-wschodniej odpad został rozprowadzony po powierzchni działki oraz zmieszany z ziemią (kod odpadu 19 05 99 inny niewymieniony odpad) (zaorany), na której posiano kukurydzę. Właściciel nieruchomości P. C. nie zgodził się z kwalifikacją materiału zdeponowanego na nieruchomości nr 691, jako odpadu.

W dalszej kolejności w toku postępowania do Burmistrza wpłynęło pismo pełnomocnika firmy A Sp. z o.o. wskazujące, że na działce nr 691 został zgromadzony nawóz organiczny "[...]" w ilości 2000 ton, spełniający wymagania jakościowe określone w pozwoleniu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej w skrócie: "MRiRW") z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w którym nie ma określonego czasu przechowywania nawozu po którym staje się on nieprzydatny do wykorzystania. Jego zdaniem dopóki nawóz organiczny posiada wszystkie parametry jakościowe zgodne z udzielonym pozwoleniem MRiRW, pozostaje nawozem organicznym i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako odpad. Odnosząc się natomiast do kwestii okresu przydatności nawozu zaznaczył, że został on określony na dwa lata, wyłącznie co do nawozu pakowanego w opakowaniach jednostkowych: worki, wiaderka i został określony przez producenta ze względów marketingowych. Powyższy wymóg, dotyczy okresu przydatności i nie ma zastosowania do nawozu organicznego znajdującego się na działce nr 691.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Burmistrz Miasta i Gminy [...] – działając na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach – decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]:

w pkt 1. nakazał M. C. i P. C., jako posiadaczom odpadów składowanych na miejscu do tego celu nieprzeznaczonym, tj. na działce o nr ewid. 691 w miejscowości L., gmina S., usunięcie odpadów o kodach:

- 19 05 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (niedający się do wykorzystania),

- 19 05 99 - inne niewymienione odpady,

zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w tym zakresie, w następujący sposób:

- 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (niedający się do wykorzystania), należy niezwłocznie zebrać specjalistycznym sprzętem, załadować, a następnie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich magazynowania bądź przetwarzania,

- 19 05 99 – inne niewymienione odpady, należy niezwłocznie zebrać specjalistycznym sprzętem, załadować, a następnie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich magazynowania bądź przetwarzania;

w pkt 2. ustalił termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 do dnia 20 sierpnia 2018 r.;

w pkt 3. ustalił termin złożenia informacji z wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1, w postaci kopii kart przekazania odpadów - do dnia [...] września

2018 r.

W uzasadnieniu powołując się na dokonane ustalenia Burmistrz wyjaśnił, że teren, na którym zdeponowane zostały odpady, nie stanowi miejsca przeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Z akt sprawy wynika, że P. C., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą A Sp. z o.o.(dawniej P. C. [...]), przekazał w dniu [...] maja 2016 r. (na podstawie umowy Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r.), do Gospodarstwa [...] P. C., 2 000 ton nawozu organicznego "[...]". Zgodnie z Instrukcją stosowania i przechowywania nawozu organicznego (załącznik do decyzji MRiRW Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] - pozwolenie na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]"), warunki przechowywania przedmiotowego nawozu zostały określone jako, cyt.: "Przechowywać luzem w pryzmach uformowanych na utwardzonym i nieprzepuszczalnym podłożu, zabezpieczonym przed przemywaniem wodami opadowymi i zalewowymi, po przykryciu materiałem wodoszczelnym". Ponadto producent określił, że okres przydatności nawozu wynosi 24 miesiące od daty produkcji.

Burmistrz podniósł, że z dokonanych ustaleń wynika, że nawóz na działce nr ewid. 691 w L., został zdeponowany w formie hałd usypanych na folii ułożonej bezpośrednio na gruncie. Część hałd została zabezpieczona materiałem wodoszczelnym przed wpływem czynników atmosferycznych. Część ze zdeponowanego w hałdach odpadu, w okresie pomiędzy oględzinami RDOŚ (w dniu [...] maja 2017 r.), a oględzinami dokonanymi przez przedstawiciela organu ([...] maja 2018 r.), została zabezpieczona materiałem wodoszczelnym, rozprowadzona po powierzchni działki nr ewid. 691 w L. oraz zmieszana z ziemią. Ustalono także, że partia nawozu magazynowana na działce nr ewid. 691 w L., wyprodukowana została przed dniem [...] maja 2016 r. (dowód: przedłożone do RDOŚ, przy piśmie z [...] sierpnia 2017 r., sprawozdanie z dnia [...] października 2015 r., nr [...] z badań próbek nawozu, sporządzone przez Okręgową Stację Chemiczno - Rolniczą w W. oraz sprawozdania: z dnia [...] października 2015 r., nr [...] (w zakresie Salmonella spp.) i z dnia [...] października 2015 r., nr [...] (w zakresie jaj pasożytów) z badań próbek nawozu, pobranych z materiału wyprodukowanego w kompostowni w L., opracowane przez Państwowy Instytut Weterynaryjny, Państwowy Instytut Badawczy w P.).

Organ wskazał także, że na podstawie znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Nr [...], z przeprowadzonej w dniach [...]-[...] lipca 2016 r., kontroli, ustalił, że w Kompostowni w L. do dnia kontroli, wytworzono około 3 750 Mg gotowego nawozu, z czego 2 000 Mg przekazano P. C. do stosowania w rolnictwie. Powyższe potwierdza, że przedmiotowy nawóz wytworzony był w przedziale czasowym od dnia obowiązywania udzielonego zezwolenia na wytwarzanie odpadów ([...] listopada 2014 r.), do czasu przekazania nawozu P. C. i jego zdeponowania na działce nr ewid. 691 ([...] maja 2016 r.).

Organ wyjaśnił też, że Starosta, decyzją z dnia [...] listopada

2014 r., znak: [...] udzielił P. C. prowadzącemu działalność pod nazwą P. C. [...] w P., zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Przedmiotowe zezwolenie było w późniejszym czasie zmieniane (decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...]) oraz uchylane i zmieniane (decyzja Starosty z dnia [...] października 2017 r., znak: [...]). Dopuszczoną metodą przetwarzania odpadów był proces R3 - Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne procesy biologicznego przetwarzania). W wyniku procesu przetwarzania odpadów w kompostowni powstawał m. in. odpad - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) o kodzie: 19 05 03, w dopuszczonej ilości 100 Mg/rok. Natomiast produktem finalnym przetwarzania, miał być dojrzały kompost, przesiany na sicie obrotowym w celu odsiania nieprzekompostowanej frakcji i ewentualnych zanieczyszczeń oraz oczyszczony ponownie na specjalnym urządzeniu odsiewającymi odseparowującym zanieczyszczenia. Dopuszczona ilość produktu finalnego została określona na 500 Mg/rok. Zgodnie z zapisami decyzji, pierwsza partia wyprodukowanego kompostu, miała zostać poddana badaniom i w zależności od uzyskanych parametrów, jako produkt finalny kompostowni, zakwalifikowana do nawozów organicznych lub środków poprawiających strukturę gleby, na podstawie odrębnych przepisów.

Burmistrz wskazał ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że MRiRW, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], wydał P. C. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], pozwolenie Nr [...] na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]". Decyzją MRiRW z [...] maja 2017 r., znak: [...], ww. pozwolenie zostało zmienione w zakresie nazwy podmiotu wprowadzającego nawóz do obrotu na A Sp. z o.o. z/s w L. Nadto decyzją z [...] października 2017 r., znak: [...] MRiRW cofnął pozwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Decyzja ta utrzymana została w mocy na podstawie decyzji MRiRW z dnia [...] stycznia 2018 r. Podstawą cofnięcia pozwolenia było stwierdzenie przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, obecności żywych jaj pasożytów jelitowych - nicieni z rodzaju Ascaris sp. w próbie nawozu pobranego podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2016 r. i 2017 r. Próby do badań pobrano w 2016 r. z partii nawozu organicznego pn. "[...]", znajdującej się

w hali produkcyjnej. Przeprowadzone badania wykazały, że nie stwierdzono obecności bakterii z rodzaju Salmonella spp., natomiast stwierdzono obecność żywych jaj pasożytów jelitowych. Pozostałe badania laboratoryjne nawozu potwierdziły spełnienie deklaracji producenta w zakresie wydanego pozwolenia oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów, rtęć).

Z ustaleń kontroli wynikało, że po przeprowadzeniu badań biologicznych potwierdzających stan sanitarny nawozu organicznego [...], stwierdzono

w nim obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, których występowanie

w nawozach, jest niedopuszczalne.

W 2017 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, przeprowadził ponowną kontrolę przedsiębiorcy. W jej trakcie pobrano próbki do badań laboratoryjnych nawozu organicznego pn. "[...]" z opakowań jednostkowych o wadze 10 kg, znajdującej się w hali produkcyjnej w ilości 12 t (24 palety po 500 kg). Badania laboratoryjne potwierdziły spełnienie deklaracji producenta w zakresie wymagań jakościowych podanych w posiadanej decyzji oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów, rtęć). Natomiast badania stanu sanitarnego nawozu ponownie wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, nie stwierdzono bakterii z rodzaju Salmonella sp. Na wniosek przedsiębiorcy został zbadany wtórnik próbki w Laboratorium Badawczym Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w P. Zakładzie Parazytologii i Chorób Inwazyjnych, w zakresie obecności żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara sp. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj nicieni z rodzaju Ascaris sp., natomiast nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju Trichuris sp., Toxocara sp.

Wyniki ww. badań w zakresie obecności żywych jaj pasożytów jelitowych, zgodnie

z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2008, Nr 119, poz. 765 ze zm.), wykazały, że przedmiotowe partie nawozu, nie spełniły wymagań sanitarnych.

W tak ustalonych okolicznościach Burmistrz uznał, że spryzmowany na działce nr ewid. 691 w L. materiał należy traktować jako odpad o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) oraz odpad zmieszany z ziemią o kodzie 19 05 99 - inne niewymienione odpady. Powyższe uzasadniało zaś wydanie decyzji w sprawie usunięcia nielegalnie składowanych odpadów.

Odwołanie od tej decyzji złożyli P. C. i M. C. wnioskując o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż na nieruchomości stanowiącej ich własność nie znajduje się odpad, lecz kompost organiczny. Zarzucili także rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 79 § 1 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin w dniach [...] maja i [...] maja 2018 r. bez zachowania siedmiodniowego terminu na zawiadomienie stron o przeprowadzeniu dowodu z oględzin, co skutkowało brakiem możliwości wzięcia udziału w czynnościach przez M. C. oraz dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego dowodu z oględzin,

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że kompost zgromadzony na działce nr 691 stanowi odpady o kodzie 19 05 03 i 19 05 99, podczas gdy zgromadzony na działce kompost nie jest odpadem. Zarzucili brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na tę okoliczność, pomimo że ustalenie tego faktu wymagało wiadomości specjalnych,

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że kompost organiczny pn.: "[...]" po 2 latach od wyprodukowania staje się odpadem, podczas gdy określony przez producenta dwuletni okres przydatności nawozu dotyczy wyłącznie nawozu zapakowanego do opakowań jednostkowych, a nawóz zgromadzony na działce nr 691 w L., który nie jest zapakowany do worków nie ma ustalonego 2-letniego okresu przydatności,

4. art. 269 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące błędnym uznaniem że decyzja MRiRW z [...] października 2017 r. prawomocnie cofnęła pozwolenie MRiRW z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]", podczas gdy decyzja o cofnięciu pozwolenia nie jest prawomocna. Natomiast pozwolenie na wprowadzanie nawozu pn. "[...]" do obrotu, uzyskało przymiot prawomocności;

5. art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady szczególnej bezpośredniości przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym i dokonanie ustaleń faktycznych na dowodach przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez MRiRW, znak: [...], w szczególności błędnym opisie wyników badań [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotyczących nawozu organicznego pod nazwą "[...]" wykonanych przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. i na tej podstawie dokonanie błędnych ustaleń, że kompost zgromadzony na działce nr 691 stanowi odpady o kodzie 19 05 03 i 19 05 99.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2018 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO uznało, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne

z obowiązującym stanem prawnym, jak i faktycznym. Postępowanie przeprowadzono rzetelnie i wyjaśniono przesłanki będące podstawą uzasadnienia decyzji.

W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem postępowania są odpady, a nie kompost organiczny. Kompost, powstający w procesie przetwarzania odpadów w instalacji eksploatowanej przez A Sp. z o.o. z/s w L. mógł zostać zakwalifikowany do nawozów organicznych jedynie w przypadku, gdy podmiot dysponowałby stosownym pozwoleniem.

SKO wywiodło, że w toku postępowania ustalono, że decyzją z dnia [...] października 2017r. MRiRW cofnął pozwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydane dla A Sp. z o.o. na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego [...]. Następnie decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją z [...] stycznia 2018 r. Ustalono także, że sposób przechowywania kompostu na działce nr ewid. 691 w L., nie odpowiada wymogom stawianym decyzją MRiRW z dnia [...] kwietnia 2016 r., tj. wymogom określonym pozwoleniem Nr [...] na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]". Fakt ten potwierdził RDOŚ oraz organ I instancji podczas oględzin terenu przeprowadzonych dnia [...] maja 2018 r., w wyniku których ustalono, że magazynowanie kompostu na działce nr ewid. 691, ma miejsce co najmniej od dwóch lat od daty jego produkcji.

SKO podało, że w przypadku kwalifikacji przedmiotowego kompostu do nawozów i odwołując się do Instrukcji stosowania i przechowywania nawozu organicznego, stanowiącej załącznik do decyzji MRiRW Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., uznać należało, że utracił on swoje właściwości.

Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że w badanej sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że kompost zdeponowany na działce nr ewid. 691, odpowiadał wymogom jakościowym w zakresie wskaźników określonych w decyzji MRiRW z dnia [...] kwietnia 2016 r. Jedynym dowodem wskazującym na ilość i czas produkcji kompostu, zdeponowanego na przedmiotowej działce, jest umowa pomiędzy P. C., prowadzącym firmę A Sp. z o.o. w L. (dawniej P. C. [...]), a P. C., prowadzącym gospodarstwo rolne.

Kolegium podało natomiast, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta,

w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania,

z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji

o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2 ustawy

o odpadach).

W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt nielegalnego składowania odpadów o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (niedający się do wykorzystania) i o kodzie 19 05 99 inne niewymienione odpady na nieruchomości o nr 691 w L.. Wobec tego, że odpady magazynowane na działce nr ewid. 691 w L., nie zostały usunięte oraz, że Starosta nie wydał dla firmy "[...]" w L., decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji. Obowiązek usunięcia odpadów w sposób opisany w decyzji został nałożony na M. C. i P. C., właścicieli nieruchomości nr ewid. 691 w L. Zebrane w sprawie dowody wskazują, że P. C. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą firma A Sp. z o.o. (dawniej P. C. [...]), przekazał w dniu [...] maja 2016 r. do Gospodarstwa [...] P. C. 2000 ton nawozu organicznego "[...]", jest posiadaczem odpadów (zgodnie definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach).

Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium przyznało, że oględziny przeprowadzono bez zachowania siedmiodniowego terminu na zawiadomienie stron o przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Jednakże powyższe nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem strony aktywnie uczestniczyły w postępowaniu. Zarzut dotyczący błędnego ustalenia, że kompost zgromadzony na działce nie jest odpadem Kolegium uznało za bezpodstawny, albowiem organ oparł się na opinii specjalistycznej wynikającej z pisma RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2018 r., a strona tych ustaleń nie kwestionowała, jak również uczestnicząc w postępowaniu nie wnioskowała o powołanie rzeczoznawcy. W ocenie Kolegium przekazany przez RDOŚ materiał był wystarczającym dowodem do wydania rozstrzygnięcia. Pozostałe zarzuty a dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego SKO uznało za bezpodstawne. W kwestii zarzutu wydania decyzji w oparciu o błędne wyniki badań wykonane przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P., uznało brak przesłanek do kwestionowania dokonanych ustaleń przez wymienione wyżej wyspecjalizowane instytucje.

Skargę na tę decyzję do WSA w Rzeszowie złożył P. C. i M. C. wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie w razie uznania zasadności skargi, o zobowiązanie organu do wydania postanowienia przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej usunięcie opadów i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący zawnioskowali o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania skargi A Sp. z o.o. od decyzji MRiRW z [...] stycznia 2018 r. przez WSA w Warszawie.

Kwestionowanej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania (w tym dotyczących nieprawidłowego zawiadomienia o terminie oględzin, błędnego ustalenia, że zgromadzone na działce kompost jest odpadem, oparcia się na błędnym opisie wyników badań dotyczących nawozu organicznego pod nazwą "[...]") podtrzymując w tym zakresie zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. W konsekwencji naruszenia przepisów postępowania zarzucili naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem na nieruchomości stanowiącej ich własność nie znajdują się odpady, a kompost organiczny.

W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r. WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji obu instancji, zaś postanowieniem

z dnia 5 grudnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

W piśmie z dnia 19 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżących zawnioskował

o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odpisu wyroku WSA w Warszawie sygn. VI SA/WA 605/18 na okoliczność, że zaskarżona decyzja – w świetle wyroku – dotyczy nawozu, a nie odpadu, zatem złożona skarga jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych

w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2018 r. naruszają prawo.

W okolicznościach niniejszej sprawy Burmistrz, po uzyskaniu od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska informacji - pismo z dnia [...] kwietnia 2018 r. - że na terenie działki nr ewid. 691 w L., gmina S., magazynowane są odpady o kodzie: 19 05 03 – kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania), wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji zobowiązującej M. C. i P. C. (współwłaścicieli ww. działki) do usunięcia odpadów o kodzie wyżej wskazanym. Organ swoje działania oparł na dyspozycji art. 26 ustawy z dnia z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992), który stanowi w ust. 1, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W ust. 2 przewidziano zaś, że w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.

Zauważyć w tym miejscu należy, że dla przypisania właścicielowi nieruchomości odpowiedzialności z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach zasadnicze znaczenie ma ustalenie przez organ, czy zgromadzone w tym miejscu "rzeczy", substancje stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Mianowicie odpadem w rozumieniu tego przepisu jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Jak ustalił organ I instancji, a które to ustalenia zostały zaaprobowane przez Kolegium, P. C., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą A Sp. z o.o.(dawniej P. C. [...]), przekazał w dniu [...] maja 2016 r. (na podstawie umowy Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r.), do Gospodarstwa [...] P. C., 2 000 ton nawozu organicznego "[...]". Jak ustalił organ partia nawozu magazynowana na działce nr ewid. 691 w L., wyprodukowana została przed dniem [...] maja 2016 r. /co zdaniem organu potwierdzają: sprawozdanie z dnia [...] października 2015 r., nr [...]

z badań próbek nawozu, sporządzone przez Okręgową Stację Chemiczno - Rolniczą w W. oraz sprawozdania: z dnia [...] października 2015 r., nr [...]

(w zakresie Salmonella spp.) i z dnia [...] października 2015 r., nr [...]

(w zakresie jaj pasożytów) z badań próbek nawozu, pobranych z materiału wyprodukowanego w kompostowni w L., opracowane przez Państwowy Instytut Weterynaryjny, Państwowy Instytut Badawczy w P./. Jak stwierdził organ przedmiotowy nawóz wytworzony był w przedziale czasowym od dnia obowiązywania udzielonego zezwolenia na wytwarzanie odpadów (decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2014 r. zezwalająca na przetwarzania odpadów), do czasu przekazania nawozu P. C. i jego zdeponowania na działce nr ewid. 691 ([...] maja 2016 r.).

Organ wyjaśnił też, że MRiRW, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], wydał P. C. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], pozwolenie Nr [...] na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]" (na mocy decyzji MRiRW z [...] maja 2017 r., znak: [...], ww. pozwolenie zostało zmienione w zakresie nazwy podmiotu wprowadzającego nawóz do obrotu na [...] Sp. z o.o. z/s w L.).

Natomiast w wyniku przeprowadzonych w 2016 i 2017 r. kontroli przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych

u przedsiębiorcy w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu

i znakowania nawozu "[...]", stwierdzono obecność żywych jaj pasożytów jelitowych - nicieni z rodzaju Ascaris sp. w próbie nawozu pobranego podczas czynności kontrolnych. Wyniki ww. badań wykazały, że przedmiotowe partie nawozu, nie spełniły wymagań sanitarnych. Powyższe spowodowało, że decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], MRiRW cofnął pozwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]". Decyzja ta została utrzymana w mocy na podstawie decyzji MRiRW z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

W tak ustalonych okolicznościach Burmistrz uznał, że spryzmowany na działce nr ewid. 691 w L. materiał (przekazany [...] maja 2016 r.) należy traktować jako odpad o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) oraz odpad zmieszany z ziemią o kodzie 19 05 99 - inne niewymienione odpady. Jak stwierdził organ kategorycznie - kompost powstający w procesie przetwarzania odpadów w instalacji eksploatowanej przez A Sp. z o.o. z/s w L. mógł zostać zakwalifikowany do nawozów organicznych jedynie w przypadku, gdyby podmiot dysponował stosownym pozwoleniem. Tymczasem – jak wywiedziono – podmiot takim pozwoleniem nie dysponował, bowiem decyzją z dnia [...] października 2017r. MRiRW cofnął pozwolenie nr [...], wydane dla A Sp. z o.o. na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją MRiRW z [...] stycznia 2018 r.

W tym miejscu Skład orzekający zwraca uwagę – a na co wskazywał skarżący we wniesionym odwołaniu oraz skardze, że decyzja Ministra z [...] stycznia 2018 r. nie jest prawomocna, bowiem została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wynika z akt sądowych sprawy oraz informacji dostępnych w bazie: CBOIS Sąd ten, prawomocnym już wyrokiem z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 605/18 uchylił wskazaną wyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano na brak dostatecznego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia

w zakresie cofnięcia pozwolenia na wprowadzania do obrotu nawozu organicznego [...]. Sąd zauważył, że Minister argumentując swe stanowisko powołał się na wyniki badań laboratoryjnych próbki z partii nawozu znajdującej się w hali produkcyjnej, pobranej przez pracownika WIOŚ w toku ponownej kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy. W aktach sprawy brak było natomiast wyników badań tej próbki. Brak było także wyników badania wtórnika ww. próbki, a w zamian tego znajdowało się wyjaśnienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych odnośnie interpretacji wyników tego badania przeprowadzonego przez akredytowane Laboratorium Badawcze Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w P. Tymczasem w sprawie tej – jak wyjaśnił Sąd - strona skarżąca już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze, zarzucała, że istnieją rozbieżności w wynikach badań próbki i wtórnika przeprowadzonych przez to Laboratorium. Jej zdaniem jednostka ta nie tylko błędnie opisała wyniki badań, ale także przyjęła błędną metodologię badań (do badań została pobrana próbka gotowego produktu tj. nawozu organicznego znajdującego się w opakowaniach jednostkowych). Przyjęta metodyka badań użyta w analizie przeprowadzonej przez to laboratorium dotyczyła wykrywania żywych jaj pasożytów jelitowych w osadach ściekowych a nie w nawozach organicznych – produktach. Organ przyjął te wyniki za podstawę stwierdzonego naruszenia i cofnął w drodze decyzji pozwolenie na wprowadzenia do obrotu nawozu. Ten zarzut WSA w Warszawie uznał za zasadny, gdyż kwestie te nie zostały przez organ wyjaśnione, to zaś powodowało konieczność uchylenia decyzji Ministra z [...] stycznia 2018 r.

Odnosząc powyższe okoliczności do niniejszej sprawy Skład orzekający jako przedwczesne ocenia stanowisko orzekających organów, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem postępowania są odpady a nie kompost organiczny. Również jako przedwczesne ocenia stwierdzenie, że kompost powstający w procesie przetwarzania odpadów w instalacji eksploatowanej przez A Sp. z o.o. z/s w L. mógł zostać zakwalifikowany do nawozów organicznych jedynie w przypadku, gdyby podmiot dysponował stosownym pozwoleniem. Zdaniem organów brak takiego pozwolenia (zostało cofnięte mocą decyzji MRiRW z [...] października 2017 r., którą utrzymana w mocy decyzją z [...] stycznia 2018 r.) powodował, że zdeponowany na działce nr 691 materiał należało zaliczyć do odpadów, a to skutkowało koniecznością wydania decyzji nakazującej usunięcie ich z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Tymczasem - jak już wyżej wywiedziono – WSA w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 18 października 2018 r. uchylił decyzję Ministra z dnia [...] stycznia 2018 r. cofającą pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego "Newkom". To zaś spowodowało, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja w oparciu o której ustalenia wydana została w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza.

Jeżeli zatem zakwestionowano prawidłowość ustaleń w zakresie wyników badań, a w zasadzie wskazano na brak wyjaśnienia istniejących rozbieżności

w wynikach tych badań, a które miały fundamentalne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu

i wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję Ministra z [...] stycznia 2018 r. dotyczącą cofnięcia tego pozwolenia, to tym samym koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej w oparciu o jej ustalenia i od niej zależnej (tj. decyzji SKO z [...] czerwca 2018 r. i Burmistrza z [...] czerwca 2018 r.). Nie można bowiem nakazywać usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie),

w sytuacji, gdy brak jest jednoznacznych ustaleń (jasnych i klarownych, dokonanych w oparciu o pewne i wiarygodne badania) czy spryzmowany materiał w rzeczywistości stanowi odpad i czy nawóz zagraża zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.

W związku z powyższym, nie przesądzając kierunku rozstrzygnięcia w tej sprawie, organ w toku ponownego jej rozpoznania powinien w pierwszym rzędzie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie czy składowany na działce nr 691 materiał należy zaliczyć do odpadów (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach), czy też – jak twierdzi skarżący – jest kompostem organicznym. Uwzględni przy tym ustalenia dokonane w toku ponownie prowadzonego postępowania przez Ministra w sprawie o cofnięcie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800).