Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 814/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [....] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę 217 zł /słownie: dwieście siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Nadleśnictwa [...] (dalej: Nadleśnictwo) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej jako: Dyrektor) z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] określająca wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego.

Jak wynika z akt sprawy, informacją roczną z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]., Dyrektor działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180 - dalej: u.P.w.) ustalił Nadleśnictwu za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 328 zł za pobór wody powierzchniowej z rowu przydrożnego w miejscowości [...]. W informacji tej wskazano, że opłatę obliczono zgodnie z art. 271 ust. 3 u.P.w. oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502, dalej: rozporządzenie) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym nr [...] w ilości 12,94 m3/h (po przeliczeniu 0,003594 m3/s).

Od powyższej informacji rocznej reklamację wniosło Nadleśnictwo kwestionując wysokość ustalonej opłaty oraz zasadność jej naliczenia. Wskazało, że zgodnie z art. 214 u.P.w., woda w zbiorniku oraz woda w rowie, która nie jest pobierana w ramach usług wodnych, znajdująca się w granicach nieruchomości, stanowi własność właściciela tej nieruchomości. Zaznaczyło, że ważnym aspektem przy naliczaniu opłaty za pobór wód powierzchniowych w ramach usług wodnych jest cel i potrzeby, dla jakich woda jest pobierana. Zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, celem budowy zbiornika retencyjnego i poboru wód (do jego napełnienia) jest retencjonowanie wody, która docelowo ma służyć utrzymywaniu optymalnego poziomu wody gruntowej na terenie przyległych łąk i zapewnić zapas wody dla celów przeciwpożarowych. Utrzymywanie optymalnego poziomu wody gruntowej to nic innego jak nawodnienie podsiąkowe gruntów leśnych i rolnych, za które zgodnie z art. 270 ust. 2 u.P.w. nie ponosi się opłaty stałej. Nadleśnictwo wskazało również, że przedmiotowy zbiornik powstał w ramach projektu dofinansowanego ze środków Funduszu Spójności i jego zadaniem jest retencjonowanie wód, co mieści się w katalogu usług wodnych określnych w art. 35 ust. 3 u.P.w., ale nie jest to usługa podlegająca opłatom (nie wymieniona w art. 268 i art. 269 u.P.w.). Celem retencjonowania wody jest ponadto zwiększenie przepływu w potoku [...] w okresie niżówek hydrologicznych, w tym zapewnienie przepływu biologicznego, które jest działaniem przeciwdziałającym skutkom suszy, co jest zadaniem organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód Polskich (art. 183 u.P.w.). Z uwagi na brzmienie art. 188 ust. 2 u.P.w. stanowiącego, że w kosztach utrzymywania urządzeń uczestniczy ten kto odnosi z nich korzyści oraz z uwagi na wyżej zaprezentowaną argumentację strona poddała w wątpliwość zasadność naliczania opłat.

Dyrektor nie uznał reklamacji i decyzją z [...] kwietnia 2018 r. ustalił dla Nadleśnictwa za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 328 zł za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego w miejscowości [...] zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. W uzasadnieniu decyzji Organ posiłkując się art. 271 ust. 3 u.P.w. wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy maksymalny pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego, po przeliczeniu na m3/s, wylicza się z wartości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym jako wartość Q=12,94 m3/h, co w przeliczeniu stanowi 0,003594 m3/s. Następnie zaznaczył, że Nadleśnictwo na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] wydanego [...] listopada 2012 r. przez Starostę [...] może korzystać z usługi wodnej na: wykonanie zbiornika retencyjnego zlokalizowanego na działce nr 230/1 obr. ew. [...] gm. [...], retencjonowanie wody w zbiorniku oraz pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego w miejscowości [...] zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. Oznacza to, że zgodnie z art. 298 ust. 1 u.P.w. obowiązane jest ponosić opłatę z usługi wodne, której wysokość określono w oparciu o art. 271 ust. 1 u.P.w. i § 15 rozporządzenia.

Powyższa decyzja w wyniku rozpoznania wniesionej przez Nadleśnictwo skargi, została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 634/18. W wyroku tym Sąd zwrócił uwagę na podstawowy cel w związku, z którym następuje pobór wód powierzchniowych przez Nadleśnictwo, a którym jest retencjonowanie wody w wykonanym zbiorniku. Retencjonowanie wód nie zostało bowiem ujęte w zawartym w art. 268 i 269 u.P.w. katalogu usług wodnych, za które uiszcza się opłaty. Okoliczność ta jednak nie została poddana analizie Organu. Organ nie zbadał również kwestii możliwości wykorzystywania podlegających retencjonowaniu wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów, którego w ocenie Sądu nie wyklucza zawarty w pozwoleniu wodnoprawnym zapis odnoszący się do zapewnienia utrzymania optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych do zbiornika łąk, a co również ze względu na zapis art. 270 ust. 2 u.P.w. mogło mieć wpływ na zasadność wyliczenia przedmiotowej opłaty. Sąd nie podzielił również sposobu obliczenia opłaty jakiego dokonał Organ. Sposób ten zdaniem Sądu nie jest prawidłowy, ponieważ nie jest powiązany z zastosowaniem wskaźnika maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, lecz z wykorzystaniem (odpowiednio przeliczonego na m3/s) nieprzewidzianego przez u.P.w. średniego godzinowego poboru. Ze względu na stwierdzone naruszenia Sąd uznał, że do wydania decyzji doszło w sposób przedwczesny, bez dostatecznego wyjaśnia wszystkich kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych.

W konsekwencji powyższego wyroku została wydana opisana na wstępie decyzja z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], którą Dyrektor działając na podstawie art. 273 ust. 6 i ust. 10 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 2 art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.) określił dla Nadleśnictwa za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. przedmiotową opłatę stałą w wysokości 314,00 zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że nie uznał reklamacji Nadleśnictwa, ponieważ woda powierzchniowa pobierana jest na potrzeby zbiornika retencyjnego, a zatem nie ma bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Ponadto opis sposobu wykonania zbiornika retencyjnego zawarty w pozwoleniu wodnoprawnym, zdaniem Organu ewidentnie przeczy podnoszonej przez Nadleśnictwo tezie odnoszącej się do utrzymywania optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk, a tym samym nie może być uznane jako nawadnianie podsiąkowe gruntów zarówno leśnych jak i rolnych. Jak wskazał Organ, zgodnie z w/w pozwoleniem, aby zapobiec przesiąkaniu wody w groblach wykonano uszczelnienia z folii budowlanej, zgrzewanej oraz ścianek szczelnych drewnianych u podstawy skarp odwodnych. Utrzymanie optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk w sytuacji, gdy zbiornik retencyjny jest uszczelniony, nie będzie, jak wskazano w reklamacji, nawadnianiem podsiąkowym, gdyż nie ma możliwości przesiąkania wody ze zbiornika na przyległe grunty w związku z jego zabezpieczeniem przed przesiąkaniem. Głównym celem budowy zbiornika jest retencjonowanie wody, a nie jak twierdzi Nadleśnictwo nawadnianie gruntów - szczelna konstrukcja zbiornika uniemożliwia nawadnianie podsiąkowe. Odnosząc się do argumentacji Nadleśnictwa wyjaśniono również, że zgodnie z art. 188 ust. 3 u.P.w., koszty utrzymania urządzeń wodnych ustala się w drodze decyzji na wniosek właściciela urządzenia wodnego, decyzja taka nie została natomiast wydana.

Organ podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono opłaty za usługi wodne polegające na piętrzeniu, magazynowaniu lub retencjonowaniu wód podziemnych i powierzchniowych ani za zmniejszenie zdolności retencyjnych terenu na skutek jego zabudowy, tylko za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego do napełniania zbiornika retencyjnego. Powołując się na art. 271 ust. 1 pkt 3 u.P.w. wyjaśnił, że maksymalny pobór roczny ustalony w pozwoleniu wodnoprawnym wynosi Qmaxr = 108492,6 m3/r, a po przeliczeniu 0,00344027 m3/s. Opłata została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250,00 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w wyżej wskazanej ilości.

Skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyło Nadleśnictwo, reprezentowane przez radcę prawnego J.R., zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3, art. 267, art. 268 i 269 u.P.w. poprzez błędne uznanie, że sposób korzystania z wód przez Nadleśnictwo jest usługą wodną generującą obowiązek uiszczania opłaty stałej za korzystanie z wód w sytuacji, gdy w świetle przepisów art. 267, art. 268 i art. 269 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 u.P.w. usługa polegająca na retencjonowaniu wód nie podlega jakimkolwiek opłatom;

- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 270 ust. 2 u.P.w. poprzez określenie opłaty stałej w sytuacji, gdy korzystanie z wód powierzchniowych następuje na cele leśne związane z nawadnianiem przyległych obszarów leśnych, za które nie pobiera się opłaty;

II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, art. 77, art. 80 i art. 7a k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przejawiającej się w tym, iż organ administracji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez dokonanie analizy treści pozwolenia wodnoprawnego w sposób dowolny, sprzeczny z przepisami u.P.w., a także z faktycznym celem poboru, co skutkowało wydaniem decyzji określającej wysokość opłaty stałej mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych;

- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji zarówno stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także poprzez brak zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 634/18 wydanego w sprawie naliczenia opłat od ww. zbiornika za 2018 r. i rozważenia jaki jest cel poboru wody, przez co naruszona została zasada pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej oraz zasada wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że korzystanie przez Nadleśnictwo z wód powierzchniowych zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodno-prawnym ma na celu retencjonowanie wód, a co za tym idzie, w świetle art. 268 i art. 269 w zw. art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w., za taką usługę nie mogą być pobierane opłaty, gdyż piętrzenie, magazynowanie i retencjonowanie wód nie zostało uznane za odpłatną usługę wodną. Ponadto Organ wbrew zaleceniom wydanego uprzednio w sprawie wyroku, nie rozważył celu poboru wody. Zwrócono również uwagę, że nie nalicza się opłaty, w sytuacji poboru wody do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Taką zaś funkcję pełni zbiornik retencyjny w miejscowości [...].

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nie jest kwestionowany fakt prowadzenia przez Nadleśnictwo gospodarki leśnej, jednakże zdaniem Organu z pozwolenia wodnoprawnego nr [...] nie wynika, że zbiornik retencyjny i tym samym pobór wód powierzchniowych służy celom leśnym, na potrzeby nawadniania podsiąkowego gruntów zarówno leśnych jak i rolnych. Ponadto wskazał, że ustawodawca w przepisie art. 270 ust. 2 u.P.w. wyraźnie powiązał cele rolnicze lub leśne z nawadnianiem gruntów i znajdujących się na nich upraw, a zatem nie jest wystarczające nawadnianie samych tylko gruntów rolnych lub leśnych, gdy są one pozbawione określonych upraw. Nie sposób również samego retencjonowania wód powierzchniowych uznać za równoznaczne z nawadnianiem określonych upraw. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa procesowego Organ uznał, że są one bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako zasadna została przez Sąd uwzględniona.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Nadleśnictwo przedmiotem swej skargi uczyniło decyzję Dyrektora o nałożeniu opłaty stałej z tytułu poboru wód powierzchniowych z rowu przydrożnego do napełnienia zbiornika retencyjnego w wysokości 314 zł za okres od 1 stycznia 2018 r., do 31 grudnia 2018 r. Zebrane przez Organ dowody w tym w szczególności pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r., znak : [...], nie pozwalał na nałożenie na Nadleśnictwo opłaty stałej w ustalonej w decyzji kwocie. Ponadto, Organ dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na ustalony wynik sprawy, czyniąc go w konsekwencji nieprawidłowym.

Znaczenie kluczowe w niższej sprawie odgrywa prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 634/18. Wynika to z faktu obowiązywania art. 153 P.p.s.a., który stanowi: Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Należy przypomnieć, iż na mocy tego orzeczenia WSA zobowiązał Organ Wód Polskich do uwzględnienia treści regulacji art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art 268 i 269 u.P.w. Otóż w myśl art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w. usługi wodne obejmują piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód. Natomiast według art. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) odprowadzanie do wód: a)wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, b)wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 4) pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych; 5) wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych.

Z przytoczonego powyżej wyroku WSA ponad wszelką wątpliwość wynika, że zdaniem składu orzekającego WSA Dyrektor nie poddał koniecznej analizie znaczenia tych regulacji w kontekście celu w jakim następuje pobór wód powierzchniowych, a którym jest retencjonowanie wody w zbiorniku na działce o nr 230/1, w miejscowości [...], gmina [...]. W przytoczonym orzeczeniu Sąd wyraźnie stwierdził, iż Nadleśnictwo korzysta z usług wodnych, gdyż jak wynika z pozwolenia wodnoprawnego dokonuje poboru wody płynącej z istniejącego rowu przydrożnego zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. Podkreślono również, iż nie każda usługa wodna przewidziana w ustawie jest usługą odpłatną, gdyż gdyby tak było to zbędne byłyby szczegółowe regulacje zawarte w jej art. 268, 269. Jako istotny w okolicznościach sprawy Sąd uznał także art. 270 ust. 2 u.P.w., w myśl którego opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych i leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę opłaty stałej ustalonej przez Dyrektora w formie decyzji, jest związany stanowiskiem wyrażonym w uprzednio zapadłym wyroku w niniejszej sprawie, co oznaczało konieczność zbadania zrealizowania przez w/w Organ oceny prawnej dokonanej w tym orzeczeniu. Skontrolowanie decyzji Dyrektora pod tym kątem nie pozwoliło na zaakceptowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie stanowi kwestii, iż naliczona opłata stała dotyczy czynności poboru wód na potrzeby retencjonowania wód w zbiorniku wodnym. Potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]. Wskazane pozwolenie stanowić miało kluczowy dowód w sprawie ustalenia wysokości opłaty, o czym przesądza art. 552 ust. 2 pkt 1 u.P.w. stanowiąc: Ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód.

Należało przyznać rację Stronie skarżącej, iż Dyrektor ponownie rozpoznając odwołanie wniesione od reklamacji z dnia 1 marca 2018 r. wbrew ocenie prawnej dokonanej przez Sąd w prawomocnym orzeczeniu WSA, niedostatecznie rozważył cel poboru wód w kontekście powołanych wyżej przepisów prawa. Dyrektor w swoim rozstrzygnięciu w sposób bardzo oszczędny odniósł się do treści celu funkcjonowania zbiornika, jakim jest niewątpliwie retencjonowanie wód. Taki cel budowy zbiornika określono w pkt 2 pozwolenia wodnoprawnego, wyznaczając jednocześnie w pkt 3 osnowy decyzji, limity poboru wód z przydrożnego rowu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora wynika tylko, iż w przedmiotowej sprawie nie ustalono opłaty za usługi wodne polegające na retencjonowaniu wód, tylko za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. Można przyjąć, iż opłata nie była zdaniem Dyrektora pobrana za retencjonowanie, tylko za pobór wód. Takie stanowisko Dyrektora nie jest prawidłowe, bowiem pobór wód z rowu przydrożnego, jak zostało to wskazane w uzasadnieniu decyzji, służy napełnianiu zbiornika retencyjnego, a więc służy retencji wody, co nie jest obojętne dla powstania obowiązku wniesienia opłaty, jak uznał to uprzednio WSA - art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w.

Zdaniem WSA rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie, procesy retencji wody, czyli zatrzymywania jej w określonych warunkach środowiskowych, zakładają pobór wód opadowych bądź powierzchniowych. Ponieważ retencja wód jako usługa wodna nie została wymieniona zarówno w art. 268 jak i w art. 269 u.P.w, to również pobór wód umożliwiając retencjonowanie wód na potrzeby jednostki organizacyjnej "Lasów Państwowych", nie może być objęty obowiązkiem poniesienia opłaty za usługi wodne. Ten wniosek płynie z powołanych regulacji u.P.w., na które zwracał uwagę Organu WSA w prawomocnym już orzeczeniu, a które to należy interpretować również poprzez pryncypia zasady ogólnej wyrażonej w art. 7a K.p.a., w postaci nakazu rozstrzygania wątpliwości dotyczących znaczenia norm prawnych na korzyść strony. W świetle tej regulacji, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Co więcej, ponieważ niniejsza sprawa dotyczy poboru daniny publicznoprawnej jaką są niewątpliwie opłaty za usługi wodne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. II SA/Sz 521/18, LEX), to przy interpretacji powołanych przepisów prawa materialnego, należało kierować się zasadą in dubio pro tributario.

Dlatego skontrolowana przez Sąd decyzja Dyrektora narusza przepisy prawa materialnego w postaci art. 35 ust. 3 pkt 5, art. 268 i 269 u.P.w. w sposób który miał wpływ na ustalony wynik postępowania. Za nieprawidłowe należało uznać nałożenie na Nadleśnictwo opłaty za pobór wód służący retencjonowaniu wód, czyli takie korzystanie z wód, które według zinterpretowanych w prawomocnego wyroku WSA przepisów nie podlega opłatom za usługi wodne.

Brak obowiązku ponoszenia opłaty przez Nadleśnictwo jest uzasadniony także z innych względów, wynikających z niedostatecznie ocenionego przez Organ materiału dowodowego, czym naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. art. 270 ust. 2 u.P.w. Otóż WSA w powołanym wyżej wyroku nakazał Dyrektorowi rozważenie możliwości zastosowania w sprawie art. 270 ust. 2 u.P.w. Wskazany przepis u.P.w. wyraża ustawowe zwolnienie od obowiązku wnoszenia opłaty stałej, jeżeli pobór wód następuje do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Zniesienie ustawowego obowiązku wnoszenia opłaty stałej zostało przez ustawodawcę powiązane ze ściśle określonymi w ustawie celami poboru wód oraz związanymi z tymi celami potrzebami korzystającego. Dostęp do dobrodziejstw zwolnienia przysługuje tym korzystającym z usług wodnych, którzy uzyskali prawo poboru wód, aby realizować w ramach działalności rolniczej bądź leśnej powiązane z tymi celami potrzeby w postaci nawadniania gruntów lub upraw, a także chowu i hodowli ryb. Wskazywanie na prowadzenie przez określony podmiot działalności rolniczej lub leśnej nie jest więc wystarczające, aby skutecznie powoływać na art. 270 ust. 2 u.P.w.; konieczne jest bowiem wykazanie, że pobrana woda służy skonkretyzowanym w art. 270 ust. 2 u.P.w. potrzebom gospodarki rolnej lub leśnej. Ponadto ustawowe zwolnienie od ciężaru wnoszenia opłaty stałej dotyczy poboru służącego elektrowniom wodnym, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 272 ust. 4 u.P.w. Nie powinno także stanowić kwestii, że wyrażony w art. 270 ust. 2 u.P.w. wyjątek od reguły wnoszenia opłaty stałej należy interpretować ściśle w ramach wykładni językowej tekstu prawnego. Ustalenie tego kluczowego dla ewentualności zastosowania zwolnienia celu poboru wód, winno nastąpić poprzez dokładną analizę treści pozwolenia wodnoprawnego, gdyż to ten akt zgody wodnoprawnej wyraża warunki korzystania z wód w ramach usług wodnych w tym dozwoloną funkcję poboru. To treść pozwolenia wodnoprawnego, zestawiona z przytoczonym wyżej art. 270 ust. 2 u.P.w., będzie przesądzać o tym, czy właściwy organ Wód Polskich jest uprawniony domagać się od określonego podmiotu uiszczenia opłaty stałej. Na ten zasadniczy dowód w postępowaniu w sprawie opłaty stałej ukierunkowuje ustawodawca mocą powołanego art. 552 ust. 2 pkt 1 u.P.w.

Analiza kluczowego w sprawie dowodu jakim jest niewątpliwie decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], prowadzi do wniosku, iż szczególne korzystanie z wody polegające na jej retencji w zbiorniku na działce o nr 230/1, [...], gm [...], wpisuje się w zakres zwolnienia przedmiotowego od opłaty stałej. Otóż w pkt 2 w którym określono cele retencjonowania wody w zbiorniku zapisano m.in., że gromadzenie wody w zbiorniku umożliwi utrzymanie optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk, zapewni zapas wody dla celów przeciwpożarowych na potrzeby ewentualnego gaszenia pożaru w miejscowości [...] i przyległych lasach. Zdaniem Sądu założenie retencjonowania wody w zbiorniku jakim jest utrzymywanie optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk odpowiada tej części art. 270 ust. 2 u.P.w. która znosi obowiązek opłaty stałej, jeżeli pobór wód następuje w celach leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. Dyrektor pisze w swej decyzji, że uszczelnienie z foli budowlanej zgrzewanej na ściankach drewnianych u podstaw skarp odwodnych zapobiega nadmiernej infiltracji wód pod groblą, a tym samym przesiąkaniu na okoliczne łąki. Jednakże nie uwzględnia to faktu, że nawadnianie gruntów łąk może też następować za pomocą innych występujących w przyrodzie procesów, w tym przy udziale pracowników Nadleśnictwa. Ponadto zapobieżenie nadmiernej infiltracji wód na przyległe tereny poprzez zastosowanie folii budowlanej tylko w groblach i u podstaw skarp odwodnych, nie wyeliminuje w zupełności przesiąkania wody ze zbiornika retencyjnego. Dlatego nie przekonują użyte w decyzji argumenty o niezaistnieniu przesłanek ustawowego zwolnienia od opłaty stałej także w kontekście jasno wyrażonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu budowy zbiornika i zatrzymywania w nim wody z istniejącego rowu przydrożnego.

Ponieważ pobór wód na potrzeby retencjonowania służącego potrzebom gospodarki leśnej w zakresie nawadniania gruntów, nie został objęty obowiązkiem wnoszenia opłaty, to na Nadleśnictwie nie ciąży obowiązek wnoszenia opłaty. Motywowało to uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i jednoczesne umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., który stanowi: w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Wyłożone powody zadecydowały o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, § 3 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.