Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1290/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 72
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję SKO w B. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 73 w związku z art. 71 i art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 104 K.p.a. po uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia[...], w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku A. L., odmówił dokonania czynności materialno - technicznej, polegającej na ujawnieniu danych osobowych A. L. jako współwłaścicielki pojazdu, poprzez dokonanie wpisu adnotacji w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej marki [...] zarejestrowanej na rzecz W. L.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia orzekający organ szczegółowo przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, wskazując, iż w dniu [...] r. do organu rejestrującego wpłynął wniosek A. L., z którego wynikało, iż wnioskodawczyni żąda ujawnienia - wpisania swoich danych osobowych jako współwłaściciela w wymienionych we wniosku pojazdach, między innymi w pojeździe o nr rej[...], tj. używanych w firmie transportowej pod nazwą [...]. Jako podstawę prawną przywołała art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Do wniosku załączyła kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa.

W dniu [...] r. W. L. złożył wniosek o zarejestrowanie naczepy ciężarowej marki[...]. Do wniosku załączono:

- oświadczenie o zwrotnym przeniesieniu własności rzeczy ruchomej (pojazdu) z dnia 18 stycznia 2007 r.,

- dowód rejestracyjny serii [...]- 1 szt.

Organ wyjaśnił również, że w aktach ewidencyjnych pojazdu znajduje się F-ra Vat nr [...] z treści której wynika, iż pojazd zakupiony był przez [...] oraz umowa przewłaszczenia własności pojazdu zawarta w dniu 20 grudnia 2002 r. pomiędzy [...] a [...]. Na podstawie tych dokumentów własności pojazd został zarejestrowany na[...]. Po ustaniu przyczyny czasowego przewłaszczenia pojazdu i przedłożeniu na tę okoliczność stosownego oświadczenia, w oparciu o wszystkie zgromadzone dokumenty własności, na wniosek W. L. pojazd został zarejestrowany decyzją Starosty [...] nr [...] r. i jednocześnie został wydany dowód rejestracyjny serii[...], tablica rejestracyjna o wyróżniku[...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr[...].

W dniu [...]r. Starosta [...] wydał decyzję nr[...], mocą której zmieniono decyzję własną z dnia [...]r., o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, na rzecz W. L. i A. L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania złożonego przez W. L. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...] r. decyzję, mocą której odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na rzecz W. L. i A. L..

Od decyzji tej A. L. odwołała się do Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...].

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadny zarzut skarżącej, iż organ I instancji "wykroczył poza zakres sprawy ograniczony treścią wniosku i określił przedmiot tej sprawy jako rejestracja na rzecz dwojga współwłaścicieli".

Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające, organ I instancji stwierdził, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż naczepa ciężarowa marki [...] została zarejestrowana ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] r., na rzecz W. L. na podstawie F-ry Vat [...] z treści której wynika, iż pojazd zakupiony był przez firmę [...].

Podkreślono, że organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji i z udziałem tych samych stron, tymczasem postępowanie dotyczące zarejestrowania pojazdu zakończone decyzją z dnia [...]r. toczyło się bez udziału A. L., która była pełnomocnikiem W. L., a pojazd zarejestrowany został na W. L. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...], wskazując przy tym, że dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym nie są jedynie danymi technicznymi, ale stanowią treść ostatecznej decyzji administracyjnej rejestracji pojazdu, a wzruszenie tej decyzji może nastąpić zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. tylko "w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych"

Starosta uznał, że w aktach sprawy nie ma dowodów, które uprawniałyby organ rejestrujący do zmiany treści decyzji na podstawie przepisów szczególnych, natomiast mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie z sytuacją, w której pojazd zarejestrowany jest decyzją ostateczną na rzecz W. L., a z wnioskiem o ujawnienie danych osobowych zwraca się A. L. - udowadniając, że jej współwłasność w pojeździe wynika ze współwłasności majątkowej małżeńskiej.

Z uwagi na fakt, że druga strona tj. W. L., nie wyraża zgody na tę czynność, brak jest podstaw w ocenie organu do dokonania zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym w trybie art. 155 K.p.a.

Wskazano, że A. L. wnioskując o ujawnienie swoich danych osobowych w dowodzie rejestracyjnym jako współwłaściciela pojazdu wielokrotnie w swoich pismach jak i kontaktach osobistych z urzędem twierdziła, że między stronami nie istnieje spór co do własności pojazdu i dlatego też dopisanie jej jako współwłaścicielki należy traktować jako czynność materialno - techniczną. Natomiast W. L. uważa, że taki spór istnieje, bowiem przedmiotowy pojazd został nabyty w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, dlatego też majątku tego nie należy bezpośrednio traktować jako wspólności majątkowej małżeńskiej. Na poparcie tej tezy W. L. do akt sprawy przedłożył postanowienie Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt X Cz 174/09 z dnia 29 grudnia 2009 r., w którym sąd postanowił zmienić w całości postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt III RNs 238/09 z dnia 16 września 2009 r. oraz oddalić wniosek o zabezpieczenie. W postanowieniu tym sąd okręgowy zważył, iż "Zażalenie uczestnika postępowania należy uznać za zasadne a tym samym zażalenie wnioskodawczyni jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest wniosek o pozbawienie uczestnika samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym. Dodatkowo należy podnieść, że majątek objęty wnioskiem stanowi składniki firmy prowadzonej przez uczestnika postępowania. Zgodnie z art. 36 kro takimi przedmiotami majątkowymi małżonek prowadzący działalność zarobkową zarządza samodzielnie. Drugi małżonek nie może wykonywać zarządu tymi składnikami majątku na podstawie art. 36 § 3 kro. Nawet pozbawienie małżonka prowadzącego działalność gospodarczą samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym na podstawie art. 40 kro nie może doprowadzić do pozbawienia go prawa zarządu tymi szczególnymi składnikami majątku wspólnego, bowiem sprzeciwiałoby się to generalnej zasadzie wyrażonej w art. 36 § 3 kro. Uwzględnienie wniosku o zabezpieczenie w całości lub części jak to uczynił Sąd Rejonowy prowadzi do pozbawienia uczestnika możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczo - zarobkowej. Zaskarżone postanowienie w istocie przekazuje prowadzenie firmy wnioskodawczyni. Nie znajduje to uzasadnienia ani w przepisie art. 36 § 3 kro, ani art. 40 kro. Dlatego też uznając wskazaną przez wnioskodawczynię formę zabezpieczenia żądania opartego na art. 40 kro za niedopuszczalną Sąd Okręgowy ma mocy art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 1 i § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o zabezpieczenie w całości."

W związku z tym, że organ rejestrujący nie rozstrzyga o prawie własności pojazdu, dopisanie danych osobowych A. L. w dowodzie rejestracyjnym, jako współwłaściciela pojazdu może nastąpić zdaniem Starosty wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub po przedstawieniu dokumentu własności rozstrzygającego w tej spawie. Z uwagi na fakt, że W. L. nie wyraża zgody na dokonanie tej czynności, prawomocnym wyrokiem sądu został orzeczony rozwód oraz aktualnie toczy się postępowanie o podział majątku pomiędzy A. L. i W. L., w przekonaniu organu należy przedstawić sądowe rozstrzygnięcie co do prawa własności przedmiotowego pojazdu, gdyż zgodnie z orzeczeniem NSA "Nie do przyjęcia jest, aby spór dotyczący zagadnienia własności samochodu mógł być rozstrzygnięty przez niekompetentny do tego organ administracji państwowej, prowadzący postępowanie administracyjne o rejestracji określonego pojazdu mechanicznego" (wyrok NSA z 23 czerwca 1994 r., SA/Ka 2084/93).

W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:

1. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 64 Konstytucji RP,

2. art. 155 kpa poprzez niezgodne z tym przepisem uznanie, że ujawnienie danych osobowych współwłaściciela pojazdu wymaga zmiany decyzji administracyjnej za zgodą drugiego współwłaściciela,

3. art. 7, 77, 89 § 2 K.p.a.

Zdaniem skarżącej błędne jest stanowisko organu, który uznał, że do dopisania jej do dowodu rejestracyjnego konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 155 K.p.a. Zastosowanie tego przepisu nie jest konieczne, gdyż w przypadku ujawnienia danych osobowych A. L. w dowodzie rejestracyjnym sytuacja prawna i faktyczna W. L. jako strony nie uległaby zmianie. Dlatego stanowisko organu jest sprzeczne z art. 155 K.p.a. Samochód bowiem od dnia zakupu był przedmiotem współwłasności A. L. i W. L., a ujawnienie danych obojga współwłaścicieli w dowodzie rejestracyjnym jest tylko potwierdzeniem istniejącego stanu prawnego.

Ponadto zarzucono, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niekonsekwentne i wewnętrznie sprzeczne; skoro organ uzależnia ujawnienie danych osobowych A. L. od zgody byłego męża na zmianę decyzji administracyjnej, to nie jest zrozumiałe, dlaczego w innym miejscu uzasadnienia żąda od strony sądowego rozstrzygnięcia prawa własności pojazdu. Można więc zdaniem strony przypuszczać, że organ I instancji w przypadku dostarczenia sądowego rozstrzygnięcia dopuszcza jednak zarejestrowanie pojazdu na rzecz A. L. jako współwłaściciela bez zastosowania art. 155 K.p.a. Jeżeli jednak organ żądał od strony przedstawienia takiego rozstrzygnięcia, to zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. organ powinien wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Skarżąca podniosła, że organ w uzasadnieniu swojej decyzji ponownie wskazał nieobowiązujące już postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 29 grudnia 2009r. III RNs 238/09; to samo postanowienie organ przytoczył w decyzji z dnia [...] r. Strona podkreśliła, że przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] była wyłącznie kwestia zabezpieczenia postępowania i postanowienie wraz z uzasadnieniem zostały wydane w ramach postępowania zabezpieczającego w sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach rodziny dlatego nie wywiera ono jakichkolwiek skutków w sferze stosunków cywilnoprawnych. Poza tym wskazano, że uzasadnienie tego postanowienia było od początku błędne z tego powodu, że wcześniej uprawomocnił się wyrok rozwodowy, dlatego sugerowanie się przez organ administracji treścią tego postanowienia i wywodzenie z niego skutków prawnych w sferze własności i w zakresie rejestracji pojazdów nie jest oparte na żadnej podstawie prawnej i jest rażącym naruszeniem zasady praworządności, przy czym organ I instancji w ogóle nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez A. L. na okoliczność braku sporu co do własności pojazdu, a zwłaszcza do wniosku W. L. z dnia [...] r. o podział majątku wspólnego, a także do postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 maja 2010 r. (sygn. akt I Ns 75/10), zgodnie z którym Sąd powierzył A. L. wyłączny zarząd majątkiem wspólnym a zwłaszcza pojazdami należącymi do majątku wspólnego. A. L. wielokrotnie powoływała się na te dokumenty, jednak Starosta [...] w ogóle nie odniósł się do ich treści, naruszając w rażący sposób art. 107 § 3 K.p.a.

Należy zdaniem skarżącej zauważyć, że organ administracji już przy rejestracji pojazdu powinien uzyskać wyjaśnienie od stron, jakie stosunki majątkowe panują między nimi, a także czy zakupiony pojazd należy do majątku wspólnego, gdyż zaniedbanie wyjaśnienia tych okoliczności jest poważnym uchybieniem organu administracji, bowiem zapisy w dowodach rejestracyjnych nie są odzwierciedleniem rzeczywistego stanu prawnego. A. L. jako współwłaściciel pojazdu nie może korzystać z szeregu praw, a ponadto zagrożone są jej interesy, a działanie organu naraża ją na poniesienie szkody, ponieważ w przypadku uzyskania w wyniku zdarzenia odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej to odszkodowanie może zostać wypłacone W. L. jako właścicielowi pojazdu wpisanemu w dowodzie rejestracyjnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno – techniczną i sama ta czynność nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Akt rejestracji pojazdu zatem ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.

Kolegium podniosło, ze kwestia charakteru prawnego dowodu rejestracyjnego może wywoływać pewne wątpliwości prawne. Dlatego wyjaśniając tę wątpliwość w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2001 r. określono dowód rejestracyjny, jako zewnętrzny przejaw oświadczenia woli organu administracji rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, z jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a z drugiej strony jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w ich zakresie działania, dowód rejestracyjny stanowi potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że sam dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 K.p.a.

Kolegium wyjaśniło również, że dowód rejestracyjny danego pojazdu zawiera określone dane identyfikujące pojazd samochodowy, jego właściciela oraz "wystawcę" i jest dokumentem wydawanym w następstwie podjęcia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu określonego (opisanego) w złożonym wniosku, dlatego przyjąć należy, że jedynie zmiana takiego elementu treści tegoż dowodu winna być poprzedzona stosownym rozstrzygnięciem tj. decyzją zmieniającą uprzednią decyzję o rejestracji lub też uchyleniem tej uprzedniej decyzji i wydaniem "nowej" decyzji na co zezwala (stawiając warunek zgody strony) art. 155 K.p.a., albo też wykorzystaniem trybu przewidzianego w art. 162 K.p.a. (w przypadku zaistnienia jednej z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie sytuacji), tj. stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rejestracji i wydanie następnie innej decyzji dotyczącej tego pojazdu, gdy zmiany wymaga to, co było treścią decyzji o rejestracji pojazdu. W przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym - wydanym w drodze czynności materialno - technicznej - nie ma w ocenie organu odwoławczego potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się dokonania czynności materialno - technicznej polegającej na ujawnieniu danych osobowych A. L. w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, jednak skoro dane dotyczące właściciela pojazdu znajdują się w decyzji o rejestracji pojazdu, to w celu dokonania jakichkolwiek zmian w tym zakresie, zdaniem Kolegium zachodzi konieczność jej zmiany i w takiej sytuacji żądanie dokonania zmian tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno - technicznej, należało uznać za nieuzasadnione.

W skardze do sądu A. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

1. art. 138 § 2 K.p.a.,

2. art. 7 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego wynikającego z przedłożonych i wniesionych w sprawie dowodów, skutkujące wydaniem błędnej decyzji,

3. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 64 Konstytucji RP,

4. art. 155 K.p.a. i art. 162 poprzez niezgodne z tymi przepisami uznanie, że zmiana elementu treści dowodu rejestracyjnego może nastąpić w trybie zmiany decyzji administracyjnej zgodnie z art. 155 K.p.a. lub w trybie uchylenia tej decyzji na podstawie art. 162 K.p.a.,

5. art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, iż art. 155 K.p.a. uzależnia zmianę decyzji administracyjnej od zgody strony, tj. w niniejszej sprawie W. L., lecz taki warunek nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia w przypadku, gdy sprawa dotyczy wyłącznych praw drugiego ze współwłaścicieli pojazdu, a drugi ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na ujawnienie danych osobowych pierwszego współwłaściciela. Zdaniem strony w przypadku ujawnienia jej danych osobowych w dowodzie rejestracyjnym sytuacja prawna i faktyczna W. L. jako strony nie uległaby zmianie, dlatego stanowisko organu jest sprzeczne z art. 155 K.p.a., gdyż ten przepis nie może w ogóle znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Samochód bowiem od dnia zakupu był przedmiotem współwłasności skarżącej i W. L., a ujawnienie danych obojga współwłaścicieli w dowodzie rejestracyjnym jest tylko potwierdzeniem istniejącego stanu prawnego.

Zdaniem skarżącej należy nadmienić, że pomimo wpisania do dowodu rejestracyjnego wyłącznie danych W. L., pojazd należał do majątku wspólnego byłych małżonków i nadal jest przedmiotem ich współwłasności. Ta okoliczność została potwierdzona złożeniem do sprawy kopii wniosku o podział majątku wspólnego złożonego przez W. L. do sprawy I Ns 75/10 w Sądzie Rejonowym w [...] (sprawa o podział majątku wspólnego) i w takim stanie rzeczy, ponieważ pomiędzy stronami nie istnieje spór co do własności przedmiotowego pojazdu, ujawnienie danych osobowych skarżącej powinno nastąpić w drodze czynności materialno - technicznej.

Skarżąca wskazała ponadto, że zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W skład majątku dorobkowego małżonków nie wchodzi majątek odrębny każdego z nich określony w art. 33 k.r.i.o. W myśl art. 36 k.r.i.o. oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Zatem jeśli jeden z małżonków kupił samochód osobowy w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (a nie stanowił on jego majątku odrębnego) to pojazd ten objęty jest współwłasnością łączną małżonków. W tej sytuacji, gdy organowi administracji zostanie przedstawiony dowód własności pojazdu w postaci umowy kupna - sprzedaży zawartej przez jednego z małżonków, a ponadto w trakcie trwania postępowania zostanie wykazane, że pojazd jest objęty wspólnością małżeńską, to w ocenie skarżącej nie ma przeszkód by pojazd ten zarejestrować na nazwisko obojga małżonków.

Ani z ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ani z przepisów wykonawczych do ustawy, w ocenie skarżącej nie wynika zakaz uwidaczniania w dowodzie rejestracyjnym wszystkich współwłaścicieli, bądź nakaz dokonywania rejestracji tylko na nazwisko jednego ze współwłaścicieli, czyli jednego z małżonków. Taki pogląd przedstawia wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Gd 281/97.

Ujawnienie danych skarżącej jako współwłaściciela w dowodzie rejestracyjnym pojazdu[...], wydanym decyzją Starostwa o rejestracji pojazdu z wpisem na W. L. - nie spowoduje jej zdaniem jakichkolwiek skutków prawnych w zakresie ustalania własności, gdyż taka czynność będzie stanowić tylko ujawnienie prawdziwego stanu faktycznego i prawnego danego pojazdu, znajdującego odzwierciedlenie w dowodach rejestracyjnych pojazdów będących w obiegu.

Całkowicie niezrozumiałe jest w ocenie skarżącej powoływanie się przez SKO na art. 162 K.p.a., który przewiduje stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w określonych sytuacjach lub jej uchylenie, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

W przypadku uznania, za uzasadnione stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], należałoby zdaniem skarżącej zastanowić się nad podstawą prawną ewentualnej decyzji, gdyż jej zdaniem należy wykluczyć wzruszenie decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub na podstawie art. 154 K.p.a., a poza wspomnianymi wyżej przepisami Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości zmiany decyzji administracyjnej, dlatego jedynym możliwym rozstrzygnięciem mogłoby być zarejestrowanie pojazdu na jej rzecz jako współwłaściciela, obok już widniejącego w dowodzie rejestracyjnym W. L. na ogólnych zasadach wynikających z art. 71, 72 i 73 Prawa o ruchu drogowym i wówczas w obrocie funkcjonowałyby 2 oddzielne decyzje o rejestracji pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zdaniem skarżącej z niezrozumiałych powodów nie przeanalizowało jednak tej możliwości, ograniczając się jedynie do rozważań dotyczących art. 155 i 162 K.p.a.

Ujawnienie danych osobowych skarżącej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie spowoduje w jej ocenie żadnych skutków prawnych, dlatego zbędne jest wydawanie decyzji administracyjnej w tej sprawie, przy czym odmowa ujawnienia danych jako współwłaściciela niniejszego pojazdu, w dowodzie rejestracyjnym funkcjonującym w obiegu, już spowodowało i powoduje szereg negatywnych skutków i konsekwencji, uniemożliwiając właściwe korzystanie z własności.

Z uwagi na brak dostępu do akt postępowania skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu w niniejszej sprawie z akt spraw, w których wydane zostały decyzje administracyjne tj. :

1. decyzji Burmistrza [...] z dnia [...],

2. odwołania W. L. od w/w decyzji Burmistrza[...],

3. Decyzji SKO w [...] z dnia[...].

Skarżąca podniosła, że decyzje te, na skutek nie wywiązywania się z obowiązków podatkowych przez W. L. - jedynego widniejącego w dowodach właściciela pojazdów, skutkują dodatkowym obciążaniem majątku wspólnego, kolejnymi tytułami egzekucyjnymi wobec W. L., min. z Urzędu Miejskiego w [...] z tytułu podatków od środków transportowych.

Zdaniem skarżącej, żądanie dopisania do dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika z faktu, że jest jego współwłaścicielką i w związku z powyższym biorąc pod uwagę art. 64 Konstytucji RP, art. 1 protokołu nr 6 do Konwencji o ochronie praw człowieka i pozostałych wolności, a także art. 140 K.c., stwierdziła ona, że posiada prawo do tego, aby jej dane znalazły się w rejestrach, ewidencjach prowadzonych przez organy administracji dla pojazdów, których jest współwłaścicielką.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawą rejestracji pojazdu była ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), która w art. 71 ust. 1 zdanie pierwsze oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 stanowi, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego (...) jest dowód rejestracyjny a rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5.

Na mocy delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 186, poz. 1322 z późn. zm.). Przepisy rozporządzenia określają: warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy. W celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany;" (§ 2).

Stosownie do § 4 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży; umowa zamiany; umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

Dowód rejestracyjny nie stanowi zatem dowodu własności pojazdu, ale jedynie stanowi dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu danego pojazdu. Dowodem własności pojazdu niezbędnym dla organu do rejestracji pojazdu jest natomiast jeden z wymienionych powyżej dokumentów. Organ bowiem nie może opierać się na oświadczeniach czy domniemaniach prawnych czy faktycznych.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniu skarżącej sporna jest własność przedmiotowego pojazdu, wobec tego fakt, że skarżąca wraz z W. L. pozostawała w związku małżeńskim nie jest wystarczający dla stwierdzenia o statusie prawnym pojazdu.

Skarżąca nie przedstawiła bezspornego dowodu własności pojazdu, bowiem nie przedłożyła dokumentu, o jakim mowa w cytowanym wyżej rozporządzeniu.

Ustalenia natomiast w tym zakresie nie należą do organu administracji. Ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą zatem ich kreować ani korygować (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.11.2001 r., sygn. akt II SA 2611/00 (opubl. LEX nr 84478):

Wydanie dowodu rejestracyjnego właścicielowi pojazdu samochodowego następuje po dokonaniu, na wniosek właściciela, przez uprawniony organ rejestracji danego pojazdu na podstawie wymaganych, określonych w ustawie dokumentów (art. 71 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 powołanej ustawy). Wyraźnie należy jednak podkreślić, że rejestracja jest dokonywana w formie decyzji administracyjnej, jak przyjęto w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99 i z dnia 22 listopada 1999 r., OPK 21/99 (ONSA 2000/2/ 54 i 55).

W uchwałach tych wskazano, że decyzja w przedmiocie rejestracji jest rozstrzygnięciem organu odnośnie spełnienia wymogów ustawowych przez osobę ubiegającą się o dokonanie rejestracji, zaś "skutkiem" takiego pozytywnego rozstrzygnięcia jest wydanie dowodu rejestracyjnego jako dokumentu potwierdzającego wydanie decyzji o zarejestrowaniu określonego pojazdu oraz stwierdzającego dopuszczenie tegoż pojazdu do ruchu, a samo "wydanie" tegoż dowodu jest niewątpliwie czynnością materialno-techniczną (por. wyrok także WSA w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2004 r., SA/Rz 1636/02, LEX nr 132976). Oznacza to, że wprowadzenie nowego podmiotu do dowodu rejestracyjnego poza trybem decyzyjnym stanowiłoby obejście prawa.

W rozpoznawanej sprawie nie ma bezspornie ustalonego prawa do spornego pojazdu. Organy rejestrujące pojazdy nie są natomiast właściwe do ustalania prawa własności. Ustalenie w tym przedmiocie należy wyłącznie do sądów powszechnych i jedynie prawomocne orzeczenie sądu mogłoby stanowić podstawę do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, zgodnie ze wskazanym wyżej § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r.

Mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny, powołane przepisy ustaw – Prawo o ruchu drogowym i Kodeks postępowania administracyjnego, a także powyższe rozważania, organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie przedstawiła wymaganego dowodu współwłasności pojazdu, a ponadto z pominięciem wydania decyzji zmiana treści dowodu rejestracyjnego byłaby niedopuszczalna. Za właściciela pojazdu - w rozumieniu art. 73 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy - należy uważać każdego, komu służy prawo własności do pojazdu w ujęciu cywilistycznym (art. 140 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną (art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego), przy czym współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika (§ 2).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba lub osoby (współwłaściciele) składają wniosek. Na ich rzecz dokonuje się rejestracji pojazdu i na nich spoczywa obowiązek udokumentowania przysługującego bezspornie prawa własności pojazdu - i to już w chwili złożenia wniosku. Stąd też, w ocenie Sądu, jeżeli osoba składająca wniosek o rejestrację pojazdu nie jest jedynym, wyłącznym właścicielem pojazdu, którego dotyczy wniosek, to wszyscy współwłaściciele tego pojazdu powinni wykazać przed organem swoje prawo własności do pojazdu i wystąpić ze stosownym wnioskiem. Zarejestrowany może być wyłącznie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności (współwłasności), bowiem istotą postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie może być ingerowanie w prawa właścicielskie pojazdu, gdyż ta sfera leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Rola organu administracji publicznej zostaje ograniczona do dokonania wszechstronnej oceny, w oparciu o art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, czy w świetle przedstawionych dowodów, osoba, która wniosła o dokonanie rejestracji jest właścicielem pojazdu i czy przedstawione dowody są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Zależnie od poczynionych ustaleń organ wydaje decyzję o zarejestrowaniu pojazdu albo też o odmowie jego zarejestrowania.

Nie ma możliwości obejścia tej procedury poprzez wpisanie do dowodu rejestracyjnego nieujawnionego współwłaściciela, gdy drugi współwłaściciel przeczy prawom wnioskodawcy i sprzeciwia się ujawnieniu go w dowodzie rejestracyjnym.

W omawianej sprawie nie budziło wątpliwości, że wydano uprzednio dowód rejestracyjny wskazujący jednego właściciela. Skoro wyżej przywołane przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego odnoszą się do rejestracji pojazdu i właściciela pojazdu, to odpowiednio w sytuacji, w której występują współwłaściciele wniosek o rejestrację powinien być złożony przez wszystkich współwłaścicieli. Wniosek o rejestrację tego pojazdu wymaga złożenia wniosku przez obydwu współwłaścicieli, względnie wykazania się przez skarżącą pełnomocnictwem drugiego współwłaściciela do działania przed organem rejestracyjnym. Złożenie wniosku tylko przez jednego współwłaściciela pojazdu nie może być uznane za równoznaczne ze złożeniem wniosku przez właściciela w rozumieniu art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Stąd stanowisko skarżącej o możliwości wydania innej decyzji tylko na skarżącą nie zasługiwało na uwzględnienie i słusznie nie było brane pod uwagę przez organ. Kwestie cywilnoprawne związane z ułożeniem wzajemnych relacji pomiędzy współwłaścicielami co do sposobu korzystania z rzeczy i zarządu rzeczą wspólną nie mają w tym przypadku znaczenia, dlatego tez nie można zgodzić się ze skarżącą, iż organ odmawiając rejestracji pojazdu narusza jej konstytucyjnie chronione prawa właścicielskie. Organy administracji nie ograniczyły skarżącej prawa do dysponowania i korzystania z rzeczy wspólnej, a to z tej przyczyny, że nie mają kompetencji do władczego wkraczania w sferę wzajemnych relacji pomiędzy współwłaścicielami pojazdu, których płaszczyzną jest prawo cywilne.

Z wyżej podanych przyczyn nie mogło być uwzględnione żądanie skarżącej ujawnienia jej w dowodzie rejestracyjnym bez zmiany treści poprzedniej decyzji. Niewystarczające dla zarejestrowania pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego było wystąpienie ze stosownym wnioskiem w tym przedmiocie tylko przez jednego współwłaściciela. Drugi współwłaściciel pojazdu, którego dotyczy wniosek skarżącej, nie złożył wniosku, ani też nie umocował skarżącej do działania w jego imieniu w sprawie o rejestrację pojazdu. W konsekwencji uprawniony jest wniosek, że organ administracji publicznej, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie naruszył prawa odmawiając skarżącej dokonania czynności materialno-technicznej przez wydanie dowodu rejestracyjnego z ujawnieniem jej osoby, skoro zgromadzone w sprawie dowody i materiały wskazywały jednoznacznie, iż wnioskodawczyni nie u uzyskała przymiotu wyłącznego właściciela tego pojazdu lub bezspornego prawa jako współwłaściciel w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 4 rozporządzenia, a drugi współwłaściciel nie złożył stosownego wniosku ani nie udzielił skarżącej pełnomocnictwa do działania w jego imieniu w sprawie o rejestrację pojazdu objętego współwłasnością.

Wydanie nowego dowodu rejestracyjnego (czynność materialno-techniczna) musi być poprzedzona wydaniem decyzji o rejestracji pojazdu, do którego to postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem postępowania było dokonanie czynności materialno- technicznej zatem rozważania na temat możliwości wzruszenia wydanej uprzednio decyzji na W. L. nie stanowią przedmiotu sprawy.

Organ wydając decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procedury. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów Konstytucji i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organy administracyjne nie rozstrzygają o prawach właścicielskich, a te wobec istniejącego sporu między skarżącą a uczestnikiem nie pozwalały na przyjęcie, że współwłasność pojazdu jest sprawą bezsporną.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.