Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 332/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15, art. 77 § 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 8 ust. 3 pkt 3, art. 61, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 31 stycznia 2022 r. nr SKO.405.PS.201.6.2022 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 listopada 2021 r. nr OS.I.5121.2.2.14-10.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej D. B. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z dnia 31 stycznia 2022 r., nr SKO.405.PS.201.6.2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent Miasta") z dnia 12 listopada 2021 r. nr OS.I.5121.2.14-10.2021 ustalająca D. B. (dalej: "Skarżąca") odpłatność za pobyt babki K. W. w Domu Pomocy Społecznej.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Decyzją z 2 października 2019 r. nr WI.5120.1-7.2019, realizując postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2019 r., sygn. akt [...], Prezydent Miasta [...] skierował K. W. do Domu Pomocy Społecznej [...] na czas nieokreślony.

Następnie Starosta [...] decyzją z 14 października 2019 r. nr PCPR.542.110.2019 umieścił K. W. w DPS w G., gdzie przebywa od [...] października 2019 r.

Decyzją z 22 listopada 2019 r. nr OS.I.5121.3.1.2.2019 ze zmianami, Prezydent Miasta ustalił odpłatność za pobyt K. W. w DPS, która od 1 grudnia 2020 r. wynosiła 1180,10 zł miesięcznie. Różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w DPS wynoszącym 4.248,08 zł miesięcznie, a odpłatnością K. W. ponosi w imieniu Miasta [...] – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...].

Następnie Prezydent Miasta [...], decyzją z 12 listopada 2021 r. nr OS.I.5121.2.14-10.2021 ustalił dla Skarżącej od 1 maja 2021 r. odpłatność za pobyt babki w DPS w wysokości 1508,60 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że osobami zobowiązanymi do ponoszenia odpłatności za pobyt K. W. w DPS jest córka E. B. oraz wnuczka D. B., jednak z uwagi na fakt, że dochód na jedną osobę w rodzinie jest niższy niż 300% kryterium dochodowego, nie zobowiązano E. B. do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS. Prezydent Miasta wyjaśnił również, że po przeanalizowaniu sytuacji materialno-bytowej Skarżącej ustalono, że jej dochód wynosi 3.611,60 zł miesięcznie, co oznacza, że dochód ten przekracza kwotę 300% kryterium dochodowego o kwotę 1.508,60 zł.

Organ I instancji podał, że w trakcie postępowania administracyjnego sporządzono dwie umowy ustalające Skarżącej odpłatność za pobyt babki w DPS, jednak żadna z tych umów nie została zawarta. Skarżąca odmówiła podpisania umowy zobowiązującej ją do ponoszenia odpłatności za pobyt babki z DPS w kwocie 1000 zł miesięcznie wskazując na możliwość spieniężenia mieszkania, którego właścicielem jest K. W. Prezydent Miasta wyjaśnił, że K. W. jest osobą [...], a z uwagi na fakt, że rodzina odmówiła pełnienia funkcji opiekuna prawnego, opiekunem tym został wyznaczony pracownik DPS w [...], który nie prowadzi postępowania w kierunku sprzedaży ww. mieszkania.

Od powyższej decyzji Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. Z. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 3 pkt 3, art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz pkt 2d, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1876 z późn. zm.; dalej: "u.p.s."), a także art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79, art. 80 oraz art. 103 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem treści ww. przepisów u.p.s. w związku z naruszeniem przepisów k.p.a., nieuwzględnieniem zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych, błędnym i niepełnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, tj. wysokości dochodu i możliwości strony. Wobec tak sformułowanych zarzutów, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a także o przeprowadzenie wskazanych w odwołaniu dowodów.

W uzasadnieniu odwołania Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja nie zawiera analizy prawnej i faktycznej odnośnie twierdzeń i dowodów przedstawionych przez nią, natomiast część dokumentów została jej zwrócona. Ponadto podniosła, że odkąd podjęła zatrudnienie, alimentuje rodziców kwotą 1.700 zł miesięcznie, zatem dochód strony jest niższy niż 300% kryterium dochodu osoby samotnie gospodarującej.

W toku postępowania Skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] z powództwa E. i D. B. o alimenty przeciwko D. B.

Postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. nr SKO.405.PS.2760.256.2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu odmówiło zawieszenia przedmiotowego postępowania.

W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu opisaną na wstępie decyzją z 31 stycznia 2022 r., nr SKO.405.PS.201.6.2022 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium podało, że przepisy jednoznacznie określają kolejność osób ponoszących opłatę za pobyt osoby w domu pomocy społecznej. Zasada wskazana w przepisach oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, potem na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym wnoszenie opłat nie obciąża jednocześnie wszystkich ww. osób, a jedynie przechodzi na kolejne osoby w ww. kolejności. Obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę kreuje decyzja administracyjna, która nie pozostawia organom luzu decyzyjnego.

SKO podało także, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przy czym alimenty to świadczenie pieniężne wynikające z realizacji ustawowego obowiązku określonego w art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ale także z wyroku, ugody sądowej lub umowy zarejestrowanej przez sąd rodzinny. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że alimenty świadczone przez Skarżącą na rzecz rodziców są płacone dobrowolnie. W wywiadzie środowiskowym Skarżąca podała, że pomaga finansowo rodziców w wysokości 700 zł miesięcznie, natomiast w odwołaniu pełnomocnik podał, że Skarżąca alimentuje rodziców kwotą 1.700 zł miesięcznie, nie dołączając do odwołania dokumentów potwierdzających ten fakt. Wobec powyższego Kolegium uznało, że brak było podstaw do dokonania odliczeń od kwoty dochodu Skarżącej.

Organ II instancji wyjaśnił, że okoliczność wniesienia powództwa przeciwko Skarżącej o zasądzenie alimentów będzie stanowiło istotną okoliczność w sytuacji, gdy do zasądzenia tych alimentów dojdzie.

Kolegium wskazało, że na dochód Skarżącej składa się wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.611,60 zł, natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł, a 300% tego kryterium wynosi 2.103 zł. Zatem różnica pomiędzy 300% kryterium dochodowego, a jej nadwyżka wynosi 1.508,60 zł.

Odnosząc się do stosunków pomiędzy babką, a Skarżącą, Organ II instancji wyjaśnił, że na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca DPS, zatem bez znaczenia pozostaje okoliczność, że babcia nie interesowała się życiem Skarżącej.

Kolegium poinformowało, że osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty (zatem te w stosunku do których obowiązek wnoszenia opłaty został już skonkretyzowany w decyzji) za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła D. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 8 ust. 3 pkt 3, art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz pkt 2d, art. 103 ust. 2 u.p.s. Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał, że podtrzymuje w całości argumentację przedstawioną w odwołaniu. Ponadto wyjaśnił, że Organ odwoławczy w toku postępowania powziął informację o toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym w [...]. Pomimo wniosku Skarżącej o zawieszenie przedmiotowego postępowania, Organ II instancji odmówił jego zawieszenia, argumentując, że ewentualne zapadłe orzeczenie nie ma wpływu na przedmiot postępowania, a jedynie może mieć wpływ na przyszłość. Skarżąca nie zgodziła się z takim twierdzeniem Organu, gdyż obecnie nie są jej znane żądania pozwu, natomiast rodzice skarżącej mogą żądać od niej alimentów za okres do trzech lat wstecz. Zdaniem Skarżącej takie żądanie miałoby wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, co może skutkować nieważnością decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 31 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 11 marca 2022 r. nr OS.I.5121.2.2.1.2022 zmienił decyzję własną z dnia 12 listopada 2021 r. nr OS.I.5121.2.14-10.2021 w ten sposób, że ustalił odpłatność skarżącej za pobyt babki w DPS w wysokości 1.306,60 zł miesięcznie, począwszy od dnia 1 stycznia 2022 r. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 listopada 2021 r. nr OS.I.5121.2.14-10.2021.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie ustalenia Skarżącej odpłatności za pobyt babki- K. W. w DPS.

W niniejszej sprawie bezspornej jest, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z 2 października 2019 r. , nr WI.5120.1-7.2019 K. W. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej [...] – na czas nieokreślony, decyzją zaś z 14 października 2019 r., nr PCPR.542.110.2019 została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej w [...] gdzie przebywa od [...] października 2019 r. Nie ma również sporu co do wysokości opłaty ustalonej względem podopiecznej K. W.- decyzją z dnia 22 listopada 2019 r. nr OS.I.5121.3.1.2.2019 ustalono jej odpłatność, która od 1 grudnia 2020 r. wynosi 1.180,10 zł. Na podstawie zarządzenia nr II/1/2021 Starosty Rzeszowskiego z dnia 26 stycznia 2021 r. ( Dz.Urz. Woj. Pod. 2021 r., poz. 448) w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej w Powiecie [...] w roku 2021 kwota odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS w [...] wynosiła 4.248,08 zł.

Osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do uiszczenia różnicy pomiędzy należnością za pobyt w DPS, a kwotą ustaloną względem podopiecznego jest córka E. B. Ustalono i nie jest to również kwestionowane, że dochód na jedną osobę w rodzinie E. B. wynosi 1.046 zł i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 1056 zł – art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Faktem jest również, że zobowiązaną w dalszej kolejności jest wnuczka podopiecznej -Skarżąca D. B.

Skarżąca nie zgodziła się na propozycję zawarcia umów z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r.

Dochód skarżącej liczony zgodnie z art. 8 u.p.s. wynosi 3.611,60 zł, czego Skarżąca także nie kwestionowała, a co za tym idzie przekracza kryterium dochodowe wynoszące 701 zł o kwotę 1.508,60 zł.

Na tej podstawie Organ I instancji ustalił Skarżącej kwotę opłaty w wysokości różnicy pomiędzy należnością, a opłatą uiszczaną przez podopieczną, a Organ II instancji w całości te ustalenia, jak i wyciągnięte na ich podstawie wnioski podzielił.

Skarżąca nie zgadza się z takim stanowiskiem. Konsekwentnie w odwołaniu, a następnie w skardze podnosi, że jej obowiązek alimentacyjny względem babki wyprzedza obowiązek alimentacyjny względem rodziców. Twierdzi, że nigdy nie utrzymywała kontaktów z babką, która jest [...], a obowiązki jej opiekuna wykonuje pracownik ośrodka pomocy społecznej. Wskazuje, że realizuje obowiązek alimentacyjny względem swoich rodziców, którzy są bardzo chorzy, legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które wydano w związku z wypadkiem komunikacyjnym, któremu uległa cała rodzina w latach 90-tych. Od tego czasu rodzice pobierają środki zapomogowe, nie mogą pracować. Przed Organem I instancji, a następnie do odwołania dołączyła obszerną dokumentację medyczną na okoliczność stanu zdrowia rodziców. Podała, że w miarę swoich możliwości stara się im pomóc. Spłaca kredyt na mieszkanie, który został zaciągnięty przez jej rodziców, aktualnie stara się o przepisanie kredytu. Przed Sądem Rejonowy w [...] toczy się przeciwko niej postępowanie o zasądzenie alimentów na rzecz rodziców, sygn. akt [...]. W chwili obecnej przekazuje rodzicom kwotę około 1700 zł.

Zdaniem Organów okoliczności te nie mogą wpłynąć na obowiązek alimentacyjny Skarżącej względem babki a także na ustaloną względem niej wysokość odpłatności. Powołując się na art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., Organ II instancji wskazał, że kwota alimentów będzie stanowiła istotną okoliczność dotyczącą przeliczenia uzyskiwanych dochodów ale w sytuacji, kiedy do zasądzenia tych alimentów, ewentualnie zawarcia ugody, zatwierdzonej przez Sąd, dojdzie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.p.s.

Zgodnie z art. 61 u.p.s. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz psychicznego ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1690) wynika, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: (1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, (2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, (3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej; przy czym wskazane osoby oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Górną granicą opłaty ponoszonej przez mieszkańca gminy jest 70% jego dochodu. W przypadku małżonka, zstępnych oraz zstępnych, ponoszą oni opłatę ustaloną w drodze umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., przy czym ustawodawca wprowadza pewne ograniczenia samego obowiązku i jego zakresu, determinowane dochodem osoby zobowiązanej i wielokrotnością kryterium dochodowego (ust. 2). Jeżeli tak ustalone opłaty, ponoszone przez mieszkańca domu oraz jego małżonka, zstępnych i wstępnych nie pokrywają całości kosztów utrzymania w DPS, pozostałą różnicę pokrywa gmina, z której osoba została skierowana do DPS. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić również inne osoby, ale ta regulacja nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Z kolei w przypadku odmowy przez małżonka lub krewnego zobowiązanego do ponoszenia opłaty zawarcia umowy, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (art. 61 ust. 2d u.p.s.). Z treści przywołanego art. 61 ust. 2d u.p.s. wynika jednoznacznie, że ustalając wysokość opłaty w drodze decyzji organ gminy ma uwzględnić dwojakiego rodzaju ograniczenia: po pierwsze, ograniczenia dochodowe, nawiązujące do kryterium dochodowego (art. 61 ust. 2 pkt 2), po drugie, "możliwości", o których mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. Innymi słowy, prawidłowe ustalenie opłaty należnej od małżonka lub krewnego, odmawiającego zawarcia umowy w sprawie odpłatności, wymaga ustalenia nie tylko sytuacji dochodowej zobowiązanego, ale również jego "możliwości", przez które należy rozumieć zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem krewnego w DPS, w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanego.

Jest to tym bardziej istotne, jeśli wziąć pod uwagę treść art. 61 ust. 2e u.p.s., wskazującego na reguły ustalania opłaty w odniesieniu do zobowiązanych, którzy nie tylko odmawiają zawarcia umowy, ale jednocześnie nie wyrażają zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. W ich przypadku wysokość opłaty również ustalana jest w drodze decyzji, ale tym razem pod uwagę brane są wyłącznie kryteria ekonomiczne, stosowane w sposób dość mechaniczny – opłata ma stanowić różnicę między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane.

Organ wydający decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt krewnego (małżonka) w DPS musi brać pod uwagę odrębność wspomnianych mechanizmów ustalania opłaty. W przypadku osób, które odmawiają zawarcia umowy, ale współpracują z organem w toku postępowania, zgadzając się na przeprowadzenie wywiadu, zakres ich zobowiązania będą z jednej strony kształtować dochody (w tym kryterium dochodowe), z drugiej – możliwości płatnicze, determinowane wskazanymi wyżej czynnikami. W przypadku osób, które nie tylko nie chcą zawrzeć umowy, ale dodatkowo odmawiają współpracy w toku postępowania, nie zgadzając się na przeprowadzenie wywiadu, wysokość ich zobowiązania kształtowana jest wyłącznie w sposób arytmetyczny. Takie zróżnicowanie sytuacji jest w pełni uzasadnione, w przypadku osoby, która nie zgadza się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie sposób ustalić jej możliwości płatniczych. Taka osoba jest zatem w gorszej sytuacji, ale stawia się w niej sama, odmawiając współpracy z organem.

W sprawie Skarżąca odmawiając zawarcia umowy w zakresie ustalenia odpłatności za pobyt babki w DPS, nie odmówiła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ten został z nią przeprowadzony w dniu 7 maja 2021 r. i 3 sierpnia 2021 r. Podczas wywiadu przeprowadzonego w maju 2021 r. wskazała, że obciążenia finansowe wynoszą 1.830 zł , w tym czynsz w kwocie 410 zł, energia elektryczna 100 zł, telefon, internet, rata kredytu 1.320 zł. W wywiadzie środowiskowym z sierpnia 2021 r. podała, że obciążenia sięgają kwoty 2.265 zł, w tym czynsz 400 zł, energia elektryczna 80 zł, rata kredytu, pomoc rodzicom, telefon 1.785 zł.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżąca nie odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a co za tym idzie należało zastosować art. 61 ust. 2d w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. a zatem ustalając wysokość opłaty, wziąć pod uwagę zarówno element dochodowy, jak i możliwości płatnicze.

Zasadniczy błąd Organów obydwu instancji, który zadecydował o konieczności uchylenia wydanych decyzji tkwił w rozstrzygnięciu o wysokości opłaty wyłącznie w oparciu o ustalenia dochodowe, z pominięciem analizy możliwości płatniczych skarżącej, determinowanej jej sytuacją majątkową, dochodową i rodzinną.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca konsekwentnie wskazywała na wydatki związane z pomocą rodziców, powołując się na ich zły stan zdrowia dokumentowany historią chorób. Te nie zostały przez Organy rozpatrzone.

W ocenie Sądu nie jest usprawiedliwione twierdzenie Organu II instancji, że Skarżąca

nie udokumentowała wydatków ponoszonych w związku z alimentacją rodziców. Z akt sprawy wynika, że Organ II instancji skierował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia materiału dowodowego i sprecyzowania na podstawie jakiego tytułu prawnego: wyrok, ugoda świadczy określoną w odwołaniu kwotę alimentów na rzecz swoich rodziców.

W odpowiedzi skarżąca wskazała, że toczy się postępowanie o zasądzenie alimentów.

O ile zgodzić należy się z organem, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. jedynie kwota zasądzonych alimentów ma wpływ na ustalanie dochodów, o tyle brak tytułu wykonawczego w tym przedmiocie nie może automatycznie przekreślać faktycznie ponoszonych wydatków związanych z alimentacją rodziców, które mogą wpłynąć na ocenę możliwości płatniczych Skarżącej, która powinna zostać wzięta pod uwagę przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt krewnego w DPS.

Okoliczności tych Organy nie uwzględniły naruszając w ten sposób zarzucane art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz pkt 2d oraz art. 103 ust. 2 a w konsekwencji również art. 77 § 1, 80 k.p.a.

Mając to na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. Z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy oraz obowiązującą zasadę dwuinstancyjności postępowania - art. 15 k.p.a. Sąd uchylił również decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uwzględni przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów prawa materialnego i w oparciu o nią dokona koniecznych w sprawie ustaleń. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).