Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 723/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego B. R. kwotę 320,- zł (trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Główny Inspektora Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 204, poz. 2088) w zw. z Lp. 1.1.1., Lp. 1.11.4 oraz Lp. 1.11.9 Załącznika to cyt. ustawy, a także na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego B. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] o nałożeniu na w/w przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 8.850,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] stycznia 2004 r., w miejscowości F., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu samochodowego marki [...] nr rej. [...], kierowany przez Pana J. K., pracownika zatrudnionego przez skarżącego A. B. W toku kontroli kierowca przedstawił do kontroli wszystkie posiadane dokumenty, w tym zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, list przewozowy, zaświadczenie o nr NIP i REGON, oraz wymaganą ilość wykresówek. W trakcie analizy dokumentów stwierdzono, iż z przedłożonego zaświadczenia z dnia 23 stycznia 2002 r. o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż skarżący B. R., działając pod nazwą Firma R. z siedzibą w [...], przy ul. [...], prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie usług transportowo-reklamowych, zaś datą rozpoczęcia działalności gospodarczej jest 28 stycznia 2002 r. Ponadto dokonując analizy przedłożonych do kontroli wykresówek stwierdzono, iż: - z wykresówki z dnia 13 stycznia 2004 r. wynika, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia o 2 godz. i 30 minut.; - na wykresówce z dnia 10 stycznia 2004 r. stwierdzono, że była ona zbyt długo zapisywana w tachografie, zaś - na wykresówkach z dni 9, 10, 12 i 13 stycznia 2004 r. stwierdzono, iż przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo. Kierowca nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu (vide: Protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...]).

Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii uprawnienia do prowadzenia usług w zakresie wykonywania krajowego drogowego przewozu rzeczy (powołując się na przepis art. 5 i art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym), oraz zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Skarżący w wyznaczonym przez organ terminie nie ustosunkował się do wezwania i nie przedłożył żądanych dokumentów.

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na firmę R. – B. R. karę pieniężną w łącznej kwocie 8.850,- złotych, w tym karę 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, karę 150,- zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (zbyt długie zapisywanie wykresówki), 400,- zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych) oraz karę 300,- zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerw przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na stosowne przepisy prawa materialnego oraz na ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 14 stycznia 2004 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący B. R. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, skarżący oświadczył, iż posiada dokumenty uprawniające go do świadczenia usług w zakresie wykonywania krajowego drogowego przewozu rzeczy, o które organ I instancji wnosił w piśmie z dnia 4 lutego 2004 r. Skarżący stwierdził, iż od dnia 5 kwietnia 2000 r. jest współwłaścicielem firmy P., w której m.in. prowadzi działalność w zakresie krajowego transportu drogowego, a jedynie od dnia 28 stycznia 2002 r. wydzielił tę działalność do jednoosobowej firmy R., jako tylko działalność w zakresie usług transportowych. Na okoliczność prowadzenia przez siebie dwóch firm – R. i B. skarżący przedłożył oprócz zaświadczenia z dnia 23 stycznia 2002 r. o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej na firmę R. z siedzibą w [...], przy ul. [...], również zaświadczenie z dnia 28 marca 2001 r. o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynikał wpis na skarżącego B. R., działającego jako przedsiębiorca pod nazwą [...] P. z siedzibą w [...], przy ul. [...], w którym jako przedmiot działalności wskazano m.in. prowadzenie krajowych usług transportowo-towarowych, zaś jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazano dzień 5 kwietnia 2000 r. W konsekwencji strona skarżąca podniosła, iż jako przedsiębiorca wykonywał transport drogowy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i w związku z tym – w ocenie strony – należy uznać, iż przedłożone zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej do dnia 1 maja 2004 r. zastępuje skarżącemu licencję. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż kierowca nie posiadał tego dokumentu podczas kontroli, gdyż znajdował się on w siedzibie firmy. Ponadto strona oświadczyła, iż nie dosłała żądanego przez organ dokumentu z własnej winy, z uwagi na trudną sytuację rodzinną.

W związku z wniesionym odwołaniem organ I instancji pismem z dnia 19 kwietnia 2004 r. zwrócił się do skarżącego z żądaniem przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez Urząd Gminy w [...], potwierdzającego, iż przedsiębiorca B. R. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie dwóch wpisów do ewidencji przedsiębiorców (figurując w ewidencji jednocześnie pod numerem [...] i numerem [...]). Organ uprzedził jednocześnie, iż brak reakcji na wezwanie spowoduje, iż okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie dwóch wpisów nie zostanie wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu odwołania.

W dniu 27 kwietnia 2004 r. skarżący przesłał do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] poświadczone przez Urząd Gminy w [...] za zgodność z oryginałem odpisy zaświadczeń o wpisach do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] i numerem [...], dotyczące skarżącego przedsiębiorcy B. R. Dokumenty te zostały następnie przesłane do organu odwoławczego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 204, poz. 2088) w zw. z Lp. 1.1.1., Lp. 1.11.4 oraz Lp. 1.11.9 Załącznika to cyt. ustawy, a także na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]marca 2004 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.850,- złotych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że z uwagi na fakt, iż strona – Pan B. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą R. – działalność w zakresie świadczenia usług transportowych rozpoczął dnia 28 stycznia 2002 r., a więc już po wejściu w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tj. po 1 stycznia 2002 r., nie może znaleźć w sprawie zastosowanie przepis art. 103 ust. 3 i 5 cyt. ustawy. Organ podkreślił, iż przepis ten umożliwiał przedsiębiorcom, którzy działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych rozpoczęli przed dniem 1 stycznia 2002 r., prowadzenie tej działalności bez obowiązku uzyskania licencji do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej zawartych w odwołaniu – organ stwierdził, iż z załączonego do akt sprawy listu przewozowego wynika, iż nadawcą przewożonego w chwili kontroli towaru była spółka E. P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], a odbiorcą Z. s.c. z [...]. Usługa transportowa wykonywana była natomiast przez firmę R. Zdaniem organu II instancji powyższe potwierdza również treść załączonego do akt sprawy protokołu kontroli, z której wynika, iż kierowca zatrudniony jest w firmie R. Organ wskazał, iż z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że Pan B. R. prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą R. rozpoczął w dniu 28 stycznia 2002 r. Oznacza to – zdaniem organu odwoławczego – iż przedsiębiorca nie korzystał w tym przypadku z okresu przejściowego ustanowionego w art. 103 ust. 3 i 5 ustawy o transporcie drogowym, wobec czego winien legitymować się w chwili kontroli stosowną licencją na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, co wynika z treści przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W dniu 9 marca 2005 r. skarżący B. R. – działając za pośrednictwem organu – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 8.000,- zł z tytułu braku licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i ponownie podkreślił, iż od dnia 5 kwietnia 2000 r. jest współwłaścicielem firmy P., w której m.in. prowadzi działalność w zakresie krajowego transportu drogowego. Z tej przyczyny zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej zastępuje mu licencję i wyczerpuje postanowienia zawarte w przepisach przejściowych określonych w art. 103 ustawy o transporcie drogowym, który to przepis określa przedsiębiorcę, który prowadzi transport drogowy rzeczy w chwili wejścia w życie ustawy. Skarżący podkreślił, iż zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej prowadzi transport drogowy od dnia 5 kwietnia 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym dotyczy tych przedsiębiorców, którzy do dnia 1 stycznia 2002 r. prowadzili działalność transportową, a więc nie kiedykolwiek przed tą datą, lecz przed 1 stycznia 2002 i także tego dnia. Celem tego przepisu było – zdaniem organu - zapewnienie okresu przejściowego na dostosowanie do wymogów ustawy przedsiębiorcom aktywnym, "czynnym" w zakresie transportu drogowego w dniu wejścia w życie ustawy, a nie tym którzy dwa lata wcześniej taką działalność mieli wpisaną do ewidencji. Organ podkreślił, iż z zaświadczenia z dnia 23 stycznia wynikało, że strona działalność transportową rozpoczęła po 28 stycznia 2002 r., a to że prowadziła ją wcześniej, przed wejściem w życie ustawy – faktu tego nie przekreślało. Innymi słowy skarżący nie udowodnił – według organu – iż 1 stycznia 2002 r. wykonywał transport drogowy, natomiast organ przeprowadził skuteczny dowód, że działalność tę rozpoczął po tej dacie, co uzasadnia nałożenie kary w orzeczonej wysokości.

Na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. skarżący – popierając skargę – poinformował Sąd, iż w identycznym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2057/04 uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga B. R. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego narusza prawo w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji.

Skarga przedsiębiorcy B. R. została oparta na uprawnieniu wywodzącym się z przepisu art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W myśl tego przepisu przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy obowiązani są do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej uzyskać licencję na wykonywanie tego transportu pod rygorem wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień. Nie później niż w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy przedsiębiorcy powinni wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy rzeczy.

Opierając się na brzmieniu tego przepisu skarżący dowodził, iż należy traktować go jako przedsiębiorcę, który wykonywał usługi transportu drogowego przed wejściem w życie cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. Na dowód swoich twierdzeń strona skarżąca przedłożyła zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28 marca 2001 r. wskazującym, że w dniu tym skarżący B. R. został zarejestrowany pod nr [...] w Urzędzie Gminy w [...], jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą pod nazwą B., polegającą m.in. na świadczeniu krajowych usług transportowo – towarowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego twierdząc, iż według dokumentu ujawnionego w czasie kontroli przewoźnikiem była firma R., także należąca do skarżącego, jednakże – co podkreślił organ - zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą tej firmy B. R. rozpoczął działalność po dacie wejścia w życie w/w ustawy o transporcie drogowym, zatem nie może powoływać się na art. 103 ust. 3 tej ustawy.

Zdaniem Sądu wskazać należy, że licencji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 w/w ustawy).

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z powołanym przepisem, licencji udziela się przedsiębiorcy, którym jest w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 1 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; patrz także /w:/ definicję przedsiębiorcy w art. 431 k.c.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do ewidencji działalności gospodarczej. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w licencji określa się w szczególności: numer ewidencyjny licencji; organ, który udzielił licencji; datę udzielenia licencji; podstawę prawną; przedsiębiorcę, jego siedzibę i adres; zakres transportu drogowego; rodzaj przewozów; oznaczenie obszaru przewozów w krajowym transporcie drogowym taksówką; czas, na jaki udzielono licencji.

Jak wynika z obu przedłożonych przez stronę zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej występującym tam przedsiębiorcą jest wyłącznie skarżący – B. R.

W świetle powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu administracji publicznej II instancji, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przedsiębiorcą wykonującym w dniu kontroli przewóz rzeczy była firma R.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż przedsiębiorcą w rozpoznawanej sprawie, w świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest B. R., a nie firma P., czy też firma R.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie poczynił jakichkolwiek czynności wyjaśniających celem sprawdzenia, czy skarżący prowadził do dnia wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym (oraz w tym dniu) "czynną" - jak to określił - działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż dowodem na fakt nieprowadzenia takiej działalności jest odpis zaświadczenia z dnia 23 stycznia 2002 r. o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Zatem po stronie organu odwoławczego, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - powstanie konieczność jednoznacznego ustalenia, czy skarżący może powoływać się na dyspozycję przepisu art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, co sprowadza się do udowodnienia przez skarżącego, że należał do przedsiębiorców prowadzących do dnia wejścia w życie w/w ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy.

W ocenie Sądu brak ustaleń w powyższym zakresie stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy, w sposób istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Dopiero w następstwie tych ustaleń organ będzie mógł dokonać prawidłowej oceny w przedmiocie naruszenia przez skarżącego B. R., przepisów o obowiązku posiadania licencji w dacie przeprowadzonej kontroli.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2057/04.

Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego w całości, nie znajdując jednakże jakichkolwiek uchybień w zastosowaniu przez organy obu instancji kary pieniężnej w wysokości 850,- złotych z tytułu naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.