Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 281/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 par. 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi E. W. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania E. W. i T. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2020 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie budynku mieszkalnego z częścią garażową na terenie działki nr ew. [...] usytuowanego w granicy z garażem na działce nr ew. [...] w miejscowości M., gmina [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 16 września 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w [...] wpłynął wniosek E. i T. W. o dokonanie kontroli budynku garażowego usytuowanego na działce nr ew. [...] pod kątem wpływu przeprowadzonych robót na stan techniczny budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości M..

Organ powiatowy pismem z dnia 26 września 2019 r. zawiadomił strony o planowanych czynnościach kontrolnych w ww. sprawie, które odbyły się w dniu [...] października 2019 r. PINB w [...] pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości M.usytuowanego na granicy z działką nr ew. [...].

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. organ powiatowy nałożył na A. i D. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego z częścią garażową na działce nr ew. [...] ze szczególnym uwzględnieniem połączenia ściany ww. budynku bezpośrednio przyległej do ściany budynku gospodarczego znajdującego się na działce sąsiedniej o nr ew. [...]. W dniu 30 kwietnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo A. S. i D. S. w załączeniu którego przesłano wymaganą ekspertyzę techniczną.

Następnie PINB w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w tej sprawie.

Odwołanie od tej decyzji w ustawowym terminie złożyli E. W. i T. W..

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił na wstępie, iż organy nadzoru budowlanego przeprowadziły już postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości M.. MWINB - decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. -utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. zobowiązującą A. i D. S. do wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażową zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości M.. Powyższe było podyktowane wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014 r., VII SA/Wa 1769/13. Z akt sprawy organu I instancji wynika, iż powyższy obowiązek został zrealizowany.

W ocenie MWINB, umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie było zasadne. Z akt sprawy wynika, iż w toku prowadzonego postępowania PINB w [...] w dniu 22 października 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne w ww. sprawie, podczas których ustalił, że na działce nr ew. [...] w miejscowości M. do ściany północno - wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego przylega garaż, który ścianą tylną przylega do budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce sąsiedniej (działka nr ew. [...]). Organ powiatowy ustalił, że ściana tylna garażu wewnątrz nie posiada żadnych pęknięć ani rys. Natomiast na zewnątrz budynku przy ścianie szczytowej w odległości około 25 cm oraz 1,5 m stwierdzono nieregularną rysę pionową na budynku gospodarczym działki sąsiedniej. Po dokonaniu oględzin wewnątrz budynku Państwa W. stwierdzono pionową rysę w narożniku budynku oraz poziomą biegnącą od narożnika na długości 1 m. Obecny podczas kontroli kierownik budowy mgr inż. W. B. oświadczył, że pomiędzy tylnymi ścianami jest dylatacja (szczelina) około 3 cm oraz styropian około 2 cm. Jednocześnie wskazał on, że konstrukcja nośna budynku Państwa S. nie jest konstrukcyjnie powiązana z budynkiem Państwa W. i ściana nośna nie opiera się na ścianach budynku przyległego. Istniejące rysy na ścianie budynku sąsiedniego istniały przed rozpoczęciem rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego i części garażowej. Jest to rysa konstrukcyjna i nie zagraża bezpieczeństwu budynku. Obecni podczas kontroli Państwo W. oświadczyli do protokołu, że na całej długości styku ściany ich budynku z budynkiem garażowym sąsiada (poza odcinkiem około 50 cm od lica ściany szczytowej) wykonana odbudowa ogniomuru sąsiadów styka się ze ścianą tylną ich budynku bez żadnej szczeliny dylatacyjnej. Nadto ww. wskazali, że widoczna jest jedna rysa pionowa w narożniku budynku na całej długości oraz pozioma rysa na ścianie tylnej odchodząca od narożnika na długości 1 m. Natomiast obecni podczas kontroli Państwo Sobocińscy oświadczyli do protokołu, że istniejące rysy na budynku sąsiada powstały przed przebudową budynku garażowego. Ponadto ww. wskazali, że: "nasz budynek nie jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem gospodarczym sąsiada".

W dniu 30 kwietnia 2020 r. do organu stopnia podstawowego wpłynęła ekspertyza techniczna sporządzona w kwietniu 2020 r. przez mgr inż. W. B. (Nr Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych [...]; Uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej nr [...]). Z treści przedłożonej ekspertyzy wynika, że: "(...) budynek jest aktualnie w dobrym stanie technicznym. Stan techniczny elementów konstrukcyjnych można ocenić jako dobry. Stan elementów wykończeniowych zewnętrznych i wewnętrznych takich jak elementy architektoniczne, tynki, powłoki malarskie można ocenić jako dobry (...) Wykonane prace budowlane przy rozbudowie i nadbudowie budynku nie miały negatywnego wpływu na budynek sąsiedni zlokalizowany na działce nr [...] i zagospodarowanie działki nr [...] (...) W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej oraz po analizie, a także po 10 letniej obserwacji należy stwierdzić że wykonane prace nie miały negatywnego wpływu na konstrukcję oraz elementy wykończeniowe budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej o numerze ew. [...]".

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ II instancji podzielił stanowisko PINB w [...], który uznał, że w omawianej sprawie brak jest podstaw do prowadzenia postępowania i brak jest podstaw do podważania ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego przez organ I instancji. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika wprost, iż stan techniczny budynku został oceniony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia jako dobry i nie stanowi on zagrożenia bezpieczeństwa. Materiał dowodowy potwierdza, że roboty budowlane wykonane przy budynku mieszkalnym z częścią garażową zlokalizowanym na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości M. nie miały negatywnego wpływu na budynek zlokalizowany na działce nr ew. [...]. Osoba sporządzająca ekspertyzę techniczną dotyczącą ww. obiektu posiada odpowiednie uprawienia oraz wiedzę z zakresu budownictwa, tym samym brak jest podstaw podważania jej treści. Zarzucony w odwołaniu brak weryfikacji stanu technicznego przedmiotowego budynku uznać należy za całkowicie bezpodstawny bowiem PINB w [...] przeprowadził w sprawie oględziny, a w związku z powziętymi wątpliwości co do stanu technicznego nałożył na Państwa S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Zdaniem organu odwoławczego, nie mają racji skarżący, wskazując, iż PINB w [...] prowadząc niniejsze postępowanie administracyjne ocenia i prowadzi legalizację samowoli budowlanej bowiem w stosunku do wykonanych robót budowlanych zrealizowanych niezgodnie z dokumentacją projektową przeprowadził już postępowanie, które zakończyło się nakazem rozbiórki. Zakres robót określonych do zrealizowania był określony w decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. i jest on wiążący.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. W. i T. W., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 61 i 62 ustawy Prawo budowlane poprzez brak weryfikacji stanu technicznego budynku mieszkalnego z częścią garażową zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] ;

2) przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 2, art. 107 oraz art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 6 § 1 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak podejmowania przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz prawidłowego zgromadzenia materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia o dowody podlegające wyłączeniu, a także brak wszczęcia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania nakazu rozbiórki, co w konsekwencji doprowadziło do wydania stronniczej, nieuzasadnionej i nieuwzględniającej słusznego interesu strony oraz wytycznych wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazali, iż ze złożonego w dniu 16 września 2019 r. wniosku jednoznacznie wynikało, iż postępowanie dotyczyć ma kontroli budynku mieszkalnego z częścią garażową na działce sąsiedniej tj. nr [...], stanowiącej własność A. i D. S., w którym to budynku prowadzone były roboty budowlane, bezpośrednio wpływające na bezpieczeństwo użytkowania obiektu budowlanego na działce nr [...]. W piśmie tym chodziło o kontrolę nieruchomości sąsiedniej, zwłaszcza pod kątem wywiązania się przez Państwa S. z obowiązków wynikających z decyzji o rozbiórce z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2973/14). Organ I instancji wszczął tymczasem dwa osobne postępowania ([...], [...]), ukierunkowane na kontrolę obu nieruchomości.

Państwo S., na skutek popełnionej samowoli budowlanej przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego z częścią garażową nie dostosowali się do wymogów wyrażanych w ww. rozstrzygnięciach, co istotnie wpływa na bezpieczeństwo użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...], prowadząc m.in. do dalszego osłabiania jego konstrukcji. Wobec złożonego wniosku organ powinien zweryfikować stan nieruchomości w sposób kompleksowy, w tym m.in. ustalić jakie obowiązki wynikające z ww. rozstrzygnięć nie zostały przez Państwa S. wykonane i po stwierdzeniu powyższego, przystąpić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skoro wydano ostateczną decyzję o rozbiórce, to obiekt powinien zostać przywrócony do stanu poprzedniego, czego organ nie zweryfikował.

W ocenie skarżących, organ w sposób niedbały ustalił stan techniczny obiektu sąsiedniego, opierając się wyłącznie na oświadczeniach składanych przez A. i D. S. oraz ich kierownika budowy W. B., co świadczy o braku obiektywizmu przy wydawaniu decyzji oraz niezachowaniu zasady bezstronności. Oświadczenia te w sposób niezgodny z prawną wskazują, iż rysy widoczne na budynku skarżących powstały przed przebudową budynku garażowego przez Państwa S., jak również iż nasze budynki garażowe nie są powiązane konstrukcyjnie oraz jest pomiędzy nimi szczelina dylatacyjna. Tymczasem nie z oświadczeń skarżących oraz z załączonych do akt sprawy prowadzonej przed tutejszym sądem (sygn. VII SA/Wa 2973/14) fotografii - obrazujących stan budynku po dokonaniu samowoli przez Państwo S., nadto z przedłożonego w toku postępowania o sygn. [...], prowadzonego przed PINB w [...], protokołu z okresowej kontroli pięcioletniej naszego garażu wynika, iż oświadczenia te są fałszywe a przyczyną powstania spękań jest brak dylatacji pomiędzy ścianą tylną budynku Państwa W. a ścianą garażu na działce sąsiedniej. Organ do powyższych zastrzeżeń się nie odniósł, a wiedza ta znana była organowi z urzędu. W protokole jednoznacznie wskazane jest występowanie w obiekcie spękań oraz zaznaczona jest potrzeba ustalenia ich przyczyny. Podczas prowadzonych robót budowlanych Państwo S. usunęli dylatację pomiędzy naszymi budynkami i wykonali nadbudowę tylnej ściany swojego garażu na wysokości ok. 50 cm i w odległości ok. 8 cm poza lico tej ściany, nie wprowadzając jednocześnie dylatacji oraz opierając się częściowo na ścianie naszego garażu. Brak istniejącej dylatacji został przez nas wykazany w obecności inspektora dokonującego w toku postępowania o sygn. [...] w dniu 22 października 2019 r. kontroli nieruchomości sąsiedniej poprzez wykonanie odkrywki. Okoliczność ta nie została jednak przez inspektora opisana w protokole pokontrolnym, ani w kwestionowanej decyzji z dnia [...] września 2020 r.

W toku ustalania stanu faktycznego organ dokonał niestarannych oględzin nieruchomości. Organ nie ocenił zwłaszcza stanu technicznego nieruchomości sąsiedniej (na działce nr ewid. [...]), która w istocie przylega ścianą do nieruchomości skarżących i na skutek dokonanej nadbudowy, nieusuniętej pomimo wydanej decyzji o rozbiórce, stanowiącej samowolę budowlaną zagraża jej bezpiecznemu użytkowaniu. Organ okazał się wysoce stronniczy, gdyż w toku równolegle prowadzonego postępowania pod sygn. [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia kontroli 5-letniej jedynie naszego obiektu, a nie nałożył tożsamego obowiązku na Państwa S. w niniejszym postępowaniu. Organ w żaden sposób nie opisał w uzasadnieniu wydanej decyzji, iż podczas oględzin dokonana była odkrywka pomiędzy oboma budynkami sąsiednimi, z której jednoznacznie wynikało, iż brak jest dylatacji, odstępów, a pęknięć na skutek obciążenia dokonanego przez nielegalną nadbudowę jest znacząca liczba.

Skarżący wskazali, że z powołanego wyroku WSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. wynika, iż Sąd uchylił decyzję MWINB z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie nałożenia na Państwa S. określonych obowiązków. Tym samym ostateczna stała się decyzja PINB z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] zobowiązująca Państwa S. do dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażową. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, iż rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego z częścią garażową nastąpiła z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odstępstwa te polegały na "adaptacji istniejącego komina zlokalizowanego na ścianie tylnej przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz wykonaniu nadbudowy części o wysokość 50 cm w odległości ok. 8 cm poza lico ściany tylnej obiektu". Na skutek ostatniego ze wskazanych odstępstw nastąpiło nadwieszenie części ściany budynku Państwa S. nad działkę zabudowaną garażem, co biorąc pod uwagę brak dylatacji pomiędzy naszymi budynkami garażowymi, spowodowało obciążenie konstrukcji garażu częścią ściany i dachu budynku Państwa Sobocińskich i doprowadziło do pęknięć ścian garażu.

Dysponując powyższą wiedzą z urzędu, PINB powinien zastosować się do wytycznych wynikających z powołanego wyżej wyroku WSA tj. "podjęcie dalszych czynności nadzorczych w celu doprowadzenia stanu technicznego budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] (...) do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa, w tym przy wykorzystaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego". Wynik owych czynności powinien natomiast skłaniać PINB do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czego organ nie zrobił.

Z przedmiotowego stanu faktycznego wynika, iż Państwo S. zlikwidowali jedynie widoczną na zewnątrz część komina, bez jednoczesnego zlikwidowania wewnętrznych części (komin ten jest nadal czynny, widoczna jest m.in. osadzająca się sadza, na skutek jego użytkowania), a także dokonali demontażu docieplenia. Nie usunęli jednak nadbudowy części budynku o wysokość 50 cm, wykonanej w odległości ok. 8 cm poza licem ściany tylnej ich obiektu. Organ nie ustalił i nie powołał tych okoliczności.

W ocenie skarżących, dodatkowo, organ naruszył art. 84§ 2 k.p.a., zgodnie z którym biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. Poza tym do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków. W świetle bowiem art. 24 § 1 k.p.a. biegły podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Wyraźnie podkreślić należy, iż organ miał świadomość, iż W. B.. wykonujący ekspertyzę na potrzeby postępowania o sygn. [...] nie był osoba bezstronną. To on bowiem, będąc związanym z Państwem S. stosunkiem cywilnoprawnym, pełnił rolę kierownika ich budowy i był odpowiedzialny za przygotowanie dokumentacji niezbędnej w procesie budowlanym do realizacji inwestycji. Towarzyszył im również przez cały, 10-letni okres usuwania skutków samowoli budowlanej, co sam przyznał w ww. ekspertyzie. Ustalenia Pana B. nie tylko pozostają w oczywistej sprzeczności z opisanymi wyżej ustaleniami czynionymi przez PINB oraz WSA w toku postępowania legalizacyjnego, ale nadto wskazują na dodatkowe, niedozwolone łączenie przez niego ról procesowych świadka i biegłego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podkreślania wymaga, że przedmiotem postępowania w tej sprawie, zgodnie z wnioskiem skarżących E. W. i T. W. z dnia 16 września 2019 r. było dokonanie kontroli stanu technicznego budynku na działce nr [...] będącego własnością A. i D. S., który przylega do budynku znajdującego się na działce skarżących nr [...] miejscowości M..

PINB w [...] w dniu 22 października 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne w sprawie, podczas których ustalił, że na działce nr ew. [...] w miejscowości M. do ściany północno - wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego przylega garaż, który ścianą tylną graniczy z budynkiem garażowym zlokalizowanym na działce nr [...]. Organ ustalił, że ściana tylna garażu wewnątrz nie posiada żadnych pęknięć ani rys. Natomiast na zewnątrz budynku przy ścianie szczytowej w odległości około 25 cm oraz 1,5 m stwierdzono nieregularną rysę pionową na budynku gospodarczym działki sąsiedniej. Po dokonaniu oględzin wewnątrz budynku Państwa W. stwierdzono pionową rysę w narożniku budynku oraz poziomą biegnącą od narożnika na długości 1 m. Obecny podczas kontroli kierownik budowy mgr inż. W. B. oświadczył, że pomiędzy tylnymi ścianami jest dylatacja (szczelina) około 3 cm oraz styropian około 2 cm. Jednocześnie wskazał on, że konstrukcja nośna budynku Państwa S. nie jest konstrukcyjnie powiązana z budynkiem Państwa W. i ściana nośna nie opiera się na ścianach budynku przyległego. Istniejące rysy na ścianie budynku sąsiedniego istniały przed rozpoczęciem rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego i części garażowej. Jest to rysa konstrukcyjna i nie zagraża bezpieczeństwu budynku. Obecni podczas kontroli Państwo W. oświadczyli do protokołu, że na całej długości styku ściany ich budynku z budynkiem garażowym sąsiada (poza odcinkiem około 50 cm od lica ściany szczytowej) wykonana odbudowa ogniomuru sąsiadów styka się ze ścianą tylną ich budynku bez żadnej szczeliny dylatacyjnej. Nadto ww. wskazali, że widoczna jest jedna rysa pionowa w narożniku budynku na całej długości oraz pozioma rysa na ścianie tylnej odchodząca od narożnika na długości 1 m. Natomiast obecni podczas kontroli Państwo Sobocińscy oświadczyli do protokołu, że istniejące rysy na budynku sąsiada powstały przed przebudową budynku garażowego. Ponadto wskazali, że ich budynek nie jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem gospodarczym sąsiada.

Stan faktyczny w tej sprawie organ ustalił ponadto na podstawie "Ekspertyzy technicznej stanu technicznego wykonanych robót budowalnych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego z częścią garażową na działce nr [...] w m. M., gm. [...]" sporządzonej zgodnie z postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. W. B.. W Ekspertyzie tej wskazano, iż budynek został ocieplony styropianem. Zgodę na takie ocieplenie uzyskał poprzedni właściciel (pismo [...] z dnia 16 czerwca 1995 r.), a budynek jest już użytkowany od 15 lat. W dniu 20 kwietnia 2020 r. w wyniku wyroku Sądu, inwestor dokonał likwidacji istniejącego ocieplenia zgodnie z § 232 warunków technicznych. W wyniku likwidacji istniejącego ocieplenia zostanie znacznie pogorszona izolacyjność termiczna przegrody. W ocenie rzeczoznawcy, wykonane prace nie miały negatywnego wpływu na konstrukcje oraz elementy wykończeniowe budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Przed pracami budowalnymi została wykonana dokumentacja fotograficzna załączona do ekspertyzy i oględziny, w trakcie których stwierdzono nieduże zarysowanie na budynku sąsiednim widoczne na fotografii z dnia 25 stycznia 2010 r. We wnioskach końcowych rzeczoznawca stwierdził, że wykonane prace budowalne przy rozbudowie i nadbudowie budynku nie miały wpływu na budynek sąsiedni na działce nr [...]. Zdaniem rzeczoznawcy, likwidacja ocieplenia ściany zewnętrznej pogorszy właściwości cieplno-wilgotnościowe budynku i istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia przemarzania. Właściciele działki sąsiedniej (p. W.) nie wyrazili zgody na wymianę styropianu na wełnę mineralną.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił więc stan faktyczny sprawy w zakresie dotyczącym przedmiotu tego postępowania, opierając się na opisanym materiale dowodowym. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. W szczególności z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wykonane prace budowalne przy rozbudowie i nadbudowie budynku na działce nr [...] nie miały wpływu na budynek skarżących na działce nr [...]. Skarżący sami w skardze przyznali, że pomiędzy przedmiotowymi budynkami istniała dylatacja (str. 4 skargi), lecz została przez sąsiadów usunięta. Twierdzenie to jest zbieżne z twierdzeniem obecnego podczas kontroli kierownika budowy mgr inż. W. B., który oświadczył, że pomiędzy tylnymi ścianami jest dylatacja (szczelina) około 3 cm, która została wypełniona styropianem o grubości około 2 cm, w związku z czym konstrukcja nośna budynku Państwa S. nie jest konstrukcyjnie powiązana z budynkiem Państwa W. i ściana nośna nie opiera się na ścianach budynku przyległego.

W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 84 § 2 k.p.a. poprzez brak wyłączenia w tej sprawie autora ekspertyzy technicznej mgr. inż. W. B. wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, zgodnie z którym ekspertyza techniczna przygotowana przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w oparciu o przepisy prawa budowlanego na zlecenie strony postępowania nie jest opinią biegłego w ścisłym, procesowym tego słowa znaczeniu, podlegającą wszelkim regułom przypisanym takiej opinii w k.p.a., a autorowi takiej opinii nie przysługuje status biegłego. Inna sytuacja miała by miejsce gdyby to organ nadzoru budowlanego skorzystał z możliwości zlecenia wykonania ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż w takiej sytuacji to organ decyduje komu ekspertyza będzie zlecona i wtedy można by mówić o zastosowaniu wymogów wynikających z przepisów k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., II OSK 1246/17, wyrok NSA z 15 września 2021 r., II OSK 1268/19, wszystkie orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 4 marca 2014 r., II OSK 2645/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że do osoby sporządzającej opinię w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane należy stosować przepisy art. 24 § 1 pkt 2 w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. dotyczące wyłączenia biegłego od udziału w sprawie z uwagi na wątpliwości co jego do bezstronności. Przepis art. 84 § 1 K.p.a. stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Jak wynika zatem z zacytowanej regulacji, uprawnienie powoływania biegłych i w konsekwencji ich wyboru zostało zastrzeżone dla organu prowadzącego postępowanie wyjaśniające, nie zaś stron postępowania. Na organie ciąży w związku z tym obowiązek przestrzegania niezależności biegłego. Tymczasem art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyraźnie wskazuje, że wybór osoby sporządzającej ocenę techniczną czy ekspertyzę należy do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy, nie można uznać, że autorowi ekspertyzy przysługuje status biegłego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, musi on spełniać jedynie wymóg posiadania wymaganych ustawą uprawnień. Stosownie do treści art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności.

W tej sprawie ekspertyza techniczna została sporządzona w wykonaniu obowiązku nałożonego na A. i D. S. postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. W. B., który dołączył do niej wymagane dokumenty potwierdzające jego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej (Nr ew. [...]., Nr [...] w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Budowlanych). Zatem art. 84 § 2 k.p.a. nie miał w tej sprawie zastosowania. Wartość dowodowa tej opinii powinna była zostać oceniona przez organ prowadzący postępowanie zgodnie z art. 80 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, iż brak jest podstaw do podważenia treści tej opinii w tej sprawie. Twierdzenia i wnioski autora świadczą o znajomości sprawy, zostały poparte odpowiednią dokumentacją fotograficzną. Dodać należy, iż podczas przeprowadzonej kontroli PINB w [...] w dniu 22 października 2019 r. mgr. inż. W. B. wskazał, iż "konstrukcja nośna budynku Państwa S. nie jest konstrukcyjnie powiązana z budynkiem Państwa W. i ściana nośna nie opiera się na ścianach budynku przyległego. Istniejące rysy na ścianie budynku sąsiedniego istniały przed rozpoczęciem rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego i części garażowej". Na istnienie rysy na budynku skarżących widocznych na fotografii z dnia 25 stycznia 2010 r. wskazano też w powołanej Ekspertyzie. W związku z powyższym organy słusznie uznały, że stan techniczny budynku znajdującego się na działce nr 81/3 jest dobry, wykonane przy nim prace nie miały negatywnego wpływu na stan techniczny budynku skarżących, co dawało podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie na mocy art. 105 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis ten ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza tego przepisu, gdyż taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie.

Zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty skargi naruszenia art. 61 i 62 Prawa budowlanego poprzez brak weryfikacji stanu technicznego budynku mieszkalnego z częścią garażową zlokalizowanego na działce nr [...]. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (pkt 1) oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia wymienionych w tym przepisie czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (pkt 2). W świetle opisanego wyżej postępowania dowodowego, nie można zarzucić organom w tej sprawie, że nie dokonały weryfikacji stanu technicznego budynku mieszkalnego z częścią garażową zlokalizowanego na działce nr [...]. Poczynione w sprawie ustalenia nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że właściciele budynku na działce nr [...] utrzymują i użytkują ten obiekt zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 61 Prawa budowlanego. Natomiast art. 62 Prawa budowlanego zawiera regulacje dotyczące kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego. W tej sprawie organ uznał za wystarczające nałożenie na właścicieli działki nr [...] obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy. Fakt, iż – jak twierdzą skarżący – to na nich organ nałożył w innej sprawie obowiązek przeprowadzenia kontroli nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy.

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), a także art. 6 § 1 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 r., VII SA/Wa 2973/14 (wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., II OSK 1784/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku) wskazać należy, iż orzeczenia te zostały wydane w sprawie nakazu rozbiórki orzeczonej ostateczną decyzją MWINB z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na A. i D. S. obowiązku dokonania likwidacji komina i demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości M.. Decyzja ta została wydana w postępowaniu naprawczym na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że decyzja ta została przez inwestorów wykonana, co potwierdza m.in. treść Ekspertyzy, w której wskazano, iż w dniu 20 kwietnia 2020 r. w wyniku wyroku Sądu, inwestor dokonał likwidacji istniejącego ocieplenia zgodnie z § 232 warunków technicznych. Ponadto z pisma PINB z dnia 26 sierpnia 2020 r. wynika, że podczas przeprowadzonych w dniach 13 lipca i 5 sierpnia 2020 r. kontroli sprawdzających stwierdzono wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia [...] maja 2011 r. utrzymaną w mocy decyzją MWINB z dnia [...] października 2014 r., tj. dokonano likwidacji komina oraz demontażu istniejącego docieplenia budynku na działce nr [...]. Kwestia nadbudowy budynku nie była objęta decyzją rozbiórkową. Prawidłowość wykonania tej decyzji MWINB z dnia [...] października 2014 r. pozostaje ponadto poza zakresem tej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).