Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 475/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 47
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 61 par. 1, art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;[...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty A. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] orzekającą o niezbędności wejścia ma teren sąsiedniej nieruchomości nr [...], stanowiącej własność H. W., celem wykonania ocieplenia wełną mineralną grubości 15 cm ściany zewnętrznej i wykonanie struktury elewacyjnej, budowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] przy ul. Ł. [...] w A., w części dotyczącej wyznaczonego w decyzji terminu od [...] do [...] maja 2013 r. w dni robocze na wykonanie prac i wyznaczył nowy termin na wykonanie ocieplenia i struktury elewacyjnej ściany budynku mieszkalnego w terminie od [...] do [...] czerwca 2013 r. w dni robocze. W pozostałej części ww. decyzja została utrzymana w mocy.

Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] w A., położonej przy ul. Ł. bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] i [...], K. W.-S. i W. S. Decyzją Wojewody P. z [...] lutego 2012 r. nr [...] ww. decyzja została utrzymana w mocy, zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, o co wnosiła H. W., właścicielka działki nr [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. K. W.-S. oraz W. S. zwrócili się do H. W. o wyrażenie pisemnej zgody na wejście na nieruchomość nr [...] w celu wykonania niezbędnych robót budowlanych, tj. ocieplenia wełną grubości 15 cm ściany zewnętrznej budowanego jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] od strony działki nr [...] i wykonanie struktury elewacyjnej. W piśmie określono termin korzystania z nieruchomości na [...]-[...] maj 2013 r., wskazano na sposób korzystania z nieruchomości poprzez zajęcie pasa o długości 15 m i szerokości 1,5 m przylegającego bezpośrednio do działki inwestorów, posadowienie rusztowania na zajętym pasie sąsiedniej działki, które po zakończeniu robót zostanie zdemontowane, czasowe zdjęcie siatki ogrodzeniowej na długości 15 m oraz przycięcie bocznych gałęzi żywopłotu do długości około 40 cm. Inwestorzy zobowiązali się do założenia nowej siatki ogrodzeniowej i uprzątnięcia zajętego pasa po wykonaniu wszystkich opisanych robót. W piśmie inwestorzy zawarli informację, zgodnie, z którą brak odpowiedzi w ciągu 14 dni poczytany zostanie za nie wyrażenie zgody, co będzie skutkowało złożeniem do Starosty A. wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania opisanych robót. Niniejsze pismo zostało doręczone H. W. dnia [...] grudnia 2012 r.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. inwestorzy zwrócili się do Starosty A. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania opisanych robót budowlanych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że [...] grudnia 2012 r. W. S. podczas wizyty u Państwa W. starał się uzyskać ustną zgodę H. W. na wejście na teren jej nieruchomości i uzgodnienia warunków, o których mowa w art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: PrBudU), jednakże H. W. nie wyraziła zgody. Powołano się ponadto na ww. pismo z [...] grudnia 2012 r., które także nie przyniosło rezultatu w postaci uzgodnienia warunków wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Starosta A. dnia [...] marca 2013 r. wydał decyzję nr [...] udzielającą pozwolenia K. W.-S. oraz W. S. na wejście na teren nieruchomości nr [...] stanowiącej własność H. W., położonej przy ul. Ł., jako niezbędnej potrzeby w celu wykonania ocieplenia wełną mineralną grubości 15 cm ściany zewnętrznej i wykonanie struktury elewacyjnej budowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w A. przy ul. Ł. [...] – tj. działka nr [...] z zachowaniem następujących warunków: okres wykonania ocieplenia ze strukturą elewacyjną określony został od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] maja 2013 r. (w dni robocze) oraz ustalony został pas terenu do czasowego wejścia na działkę nr ew. [...] o szerokości 15 m wzdłuż ściany szczytowej budowanego budynku mieszkalnego o długości 15 m w celu ustawienia rusztowania oraz wykonania prac niezbędnych przy realizacji ww. robót budowlanych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na etapie postępowania administracyjnego pełnomocnik H. W. złożył pismo wyjaśniające, w którym kwestionował zasadność niezbędności wejścia na teren działki sąsiedniej, a ponadto poruszył temat niewystarczającej rekompensaty i naprawienia szkód przez inwestorów, zakwestionował termin wykonania prac oraz podniósł, że działka nr [...] jest wąska i zajęcie pasa szerokości 1,5 m bez wejścia na teren działki 2407 jest niemożliwe. Organ stwierdził, że państwo S. ustosunkowując się do ww. uwag, złożyli w dniu [...] lutego 2013 r. pismo wyjaśniające, że działka [...] posiada wystarczającą szerokość na ustawienie rusztowań i wykonanie robót budowlanych, co zostało potwierdzone szkicem podstawowym mapy geodezyjnej, wykonanym przez uprawnionego geodetę oraz kserokopię szkicu podstawowego poświadczającego zgodność przedłożonego szkicu z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty A.. Ponadto trzynastodniowy harmonogram prac został szczegółowo określony oraz przedstawiona została forma naprawienia szkód.

Organ stwierdził, iż inwestor zmuszony jest do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, aby zadośćuczynić wymaganiom wynikającym z projektu budowlanego, a ponadto powołał się na względy estetyczne i użytkowe, twierdząc, że brak wykonania struktury elewacyjnej jednej ściany przedmiotowego budynku przyczyni się do pogorszenia estetyki i spowoduje oszpecenie otoczenia. Według organu właściciel nieruchomości, którego własność w sposób przewidziany w art. 47 PrBudU czasowo zostaje ograniczone, nie jest pozbawiony ochrony prawnej, albowiem zgodnie z art. 47 ust. 3 PrBudU służy mu odszkodowanie na zasadach ogólnych, tj. stosownie do art. 363 k.c. - według jego wyboru: bądź poprzez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź też przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż z uwagi na fakt, że strony nie doszły do porozumienia, co do zakresu i terminu korzystania z sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania elewacji na budynku mieszkalnym, udzielenie pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest zasadne.

Po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego w decyzji terminu od [...] do [...] maja 2013 r. w dni robocze na wykonanie prac i wyznaczył nowy termin na wykonanie ocieplenia i struktury elewacyjnej ściany budynku mieszkalnego w terminie od [...] do [...] czerwca 2013 r. w dni robocze. W pozostałej części ww. decyzja została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w projekcie zagospodarowania budynek mieszkalny został zlokalizowany, elewacjami bez otworów okiennych i drzwiowych, po granicy z działkami sąsiednimi: nr [...] i [...] oraz częściowo w odległości 2,61 od działki nr [...], co jest zgodne z § 12 ust.3 pkt.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz..U. nr 75, poz. 690 z ze zm.) wg. stanu na dzień udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z powyższym, takie usytuowanie budynku jest dopuszczalne, a zarazem dopuszczalna jest możliwość korzystania z terenu działki sąsiedniej w celu wykonania robót budowlanych.

Organ podkreślił, że w sprawie nie doszło do uzgodnienia warunków, o których mowa w art. 47 ust.1 PrBudU, co spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów Odwołującej, organ wyjaśnił, że dokumentacja zgromadzona w sprawie pozwala na stwierdzenie, że w miejscu wykonania prac na ścianie budynku, szerokość działki sąsiedniej pozwala na ustawienie rusztowania i zajęcie pasa o 1,5 m szerokości. Ponadto organ zauważył, że konsekwencją braku odpowiedzi na pismo inwestorów, w którym zaproponowano H. W. formę naprawienia szkód, bądź podanie własnej propozycji, jest poddanie ocenie sądu powszechnego kwestii ewentualnych roszczeń z ww. tytułu. Ponieważ zaś termin na wykonanie prac określony w decyzji jest, według organu, nierealny ze względu na toczące się postępowanie, Wojewoda P. w tej części uchylił zaskarżoną decyzję i wyznaczył nowy termin wykonania prac.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do tut. sądu administracyjnego H. W., zarzucając jej naruszenie art. 6, 8, 10, 11, 61 § 1, 139 k.p.a. oraz art. 47 § 2 ustawy prawo budowlane. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty A., ewentualnie o uchylenie jej i poprzedzającej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Organ podjął polemikę z zarzutami podniesionymi przez Skarżącą, wskazując, że według jego wiedzy Skarżąca nie dopuściła do wejścia inwestorów na swoją działkę, zatem roboty budowlane nie zostały dotychczas wykonane.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo organu, do którego dołączono kserokopie: wniosku inwestorów z dnia [...] czerwca 2013 r. o wydanie nowej decyzji ustalającej nowy termin wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości ze względu na upływ wyznaczonego terminu, wniosku o wszczęcie egzekucji decyzji z dnia[...]maja 2013 r. oraz upomnienia z [...] czerwca 2013 r. wzywającego H. W. do dobrowolnego wpuszczenia inwestorów wraz z ekipą budowlana na teren należącej do niej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), wówczas, w zależności od rodzaju naruszenia, Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

W świetle przeprowadzonej, w oparciu o wyżej powołane przepisy prawa, kontroli sądowoadministracyjnej należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, w zakresie podniesionych przez Skarżącą zarzutów naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a.

Według art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Natomiast art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. stanowi:, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813). Innymi słowy decyzja taka została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Zatem cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Zważywszy na przedmiot zaskarżenia, wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowił przepis art. 47 PrBudU. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Stosownie zaś do ust. 2 ww. przepisu, w razie nie uzgodnienia ww. warunków, właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od złożenia wniosku, rozstrzyga w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Inwestor zaś, po zakończeniu robót jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w kodeksie cywilnym (art. 47 ust. 3 PrBudU).

Precyzując zakres rozstrzygnięcia w decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 PrBudU, należy skonstatować, iż organ może tylko zezwolić na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, określając jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z nieruchomości. Na podstawie tej decyzji inwestor uzyskuje ograniczone w czasie prawo przebywania na sąsiedniej nieruchomości i wykonywania tam robót budowlanych związanych z inwestycją na nieruchomości, do której posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, iż organ nie jest uprawniony natomiast do ustalenia wysokości rekompensaty z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 825/00, czy z dnia 10 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 183/97).

Podkreślenia wymaga, że regulacja z art. 47 ust. 2 PrBudU ma charakter szczególny, bowiem decyzja zezwalająca na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości ingeruje w sposób wykonywania prawa własności sąsiedniej nieruchomości. Wydanie przez organ przedmiotowej decyzji w szczególności ogranicza prawo właściciela do korzystania z należącej do niego nieruchomości, poprzez upoważnienie innej niż właściciel osoby do czasowego wejścia na jej teren. Z tego też powodu ustawodawca dopuszczając administracyjnoprawną ingerencję w wykonywanie prawa własności, uzależnił jej zasadność od spełnienia kilku przesłanek, tj.: potrzeby wykonania robót budowlanych, niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej oraz braku zgody na takie wejście właściciela nieruchomości sąsiedniej. Przesłanki te wyznaczają jednocześnie dopuszczalne granice prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego.

Po pierwsze, zatem organ winien ustalić, czy do wykonania opisanych robót budowlanych niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, przy czym potrzeba wykonania prac budowlanych powinna wynikać np. z pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy, czy wykonania innych robót budowlanych, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Warunek niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje natomiast, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej lub w takiej od niej odległości, że teren dostępny na działce inwestora nie wystarczy na ich prawidłowe przeprowadzenie. Po drugie należy ustalić, czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jej właściciela, a starania te okazały się bezskuteczne.

W świetle poczynionych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych oraz dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych, nie budzi wątpliwości niezbędność wejścia przez inwestorów na teren nieruchomości sąsiedniej. Niezbędność ta wynika w niniejszym przypadku z faktu, iż budynek, który ma zostać ocieplony, posadowiony jest bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, a zatem nie ma innej możliwości wykonania planowanych robót budowlanych. Organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji, która została utrzymana w tej części w mocy przez organ II instancji, szczegółowo określił sposób, w jaki miałoby to wejście przebiegać, w tym ustalił obszar działki przewidziany do zajęcia i okres, w jakim miałoby to nastąpić. Został przy tym spełniony także warunek braku porozumienia między inwestorami, a właścicielką działki sąsiedniej. Inwestorzy, bowiem zwrócili się do Skarżącej z prośbą o wyrażenie zgody na wejście na teren jej nieruchomości, zarówno w drodze ustnej, jak i wystosowali na jej adres pismo. Podjęte krotki nie przyniosły jednak rezultatu, gdyż Skarżąca przedmiotowej zgody nie wyraziła.

Z powyższego wynika, że inwestorzy występując w dniu [...] stycznia 2013 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, wyczerpali uprzednio możliwość porozumienia się w sprawie z właścicielką działki nr [...], czyli wypełnili warunek z art. 47 ust. 2 PrBudU. Z kolei wniosek niniejszy w całości wypełnia dyspozycję ww. przepisu, albowiem roboty, dla wykonania, których wnioskowano o wejście na sąsiednią działkę, są objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 2011 r., a inwestor przed wystąpieniem z wnioskiem wykazał staranność odnośnie uzgodnienia warunków wejścia na działkę sąsiednią z jego właścicielem, które zakończyły się niepowodzeniem. Powyższe ustalenia skutkują stwierdzeniem, że organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2013 r. decyzję w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i właściwie zinterpretowany i zastosowany art. 47 ust. 2 PrBudU. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dostrzegł w tym zakresie naruszeń prawa, które skutkować musiałyby wyeliminowaniem ww. decyzji z obrotu prawnego.

W sprawie natomiast wystąpiło rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu II instancji. Wojewoda P., bowiem rozpoznając odwołanie H. W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. dopuścił się naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a., które to naruszenie miało charakter rażącego naruszenia prawa, uzasadniającego wydanie orzeczenia stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji.

Zauważyć, bowiem należy, że zgodnie z art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z wyżej cytowanym art. 47 ust. 2 zd. 1 PrBudU, o niezbędności wejścia teren sąsiedniej nieruchomości rozstrzyga w drodze decyzji właściwy organ na wniosek inwestora. Zatem rodzaj i zakres sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania wyznacza treść wniosku inwestorów z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ administracji zaś żądaniem tym jest związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. Inaczej mówiąc, to żądanie strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej, której załatwienie wyznacza cel postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 466/07, wyrok WSA w Krakowie z 17 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA./Kr 1059/10, wyrok NSA z 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90). Gdyby zaś organ miał wątpliwości, co do tego, jaki jest faktycznie przedmiot żądania, winien zwrócić się do strony o jego wyjaśnienie bądź sprecyzowanie (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25.06.2008 r., III SA/Wr 466/07 ). W reasumpcji stwierdzić należy, że organ rozstrzygający sprawę nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony, zaś to strona decyduje o tym, jaka jest treść jej żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Bk 300/07).

W świetle powyższych rozważań, zasadny jest w tym zakresie zarzut naruszenia, przez organ II instancji, art. 61 § 1 k.p.a. Zauważyć, bowiem należy, że inwestorzy we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie określili konkretny termin i okres czasu korzystania z nieruchomości sąsiedniej, oznaczając go od [...] do [...] maja 2013 r. - tj. łącznie 13 dni roboczych. Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. określony został przez nich szczegółowy harmonogram prac budowlanych, który jest uzasadniony cyklem technologicznym wykonywania przedmiotowych robót budowlanych i nie budzi w ocenie sądu wątpliwości. Organ II instancji wyznaczył zaś nowy okres przeprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych, oznaczając go od dnia [...] do [...]czerwca 2013 r., wydłużając go tym samym z [...] do [...] dni roboczych, co jest równoznaczne z orzeczeniem przez organ ponad żądanie strony.

W tym zakresie, jak wskazano powyżej, zarzut naruszenia przedmiotowego przepisu prawa jest zasadny, jednakże jedynie w części dotyczącej wydłużenia ww. terminu z [...] do [...] dni. Ustalenie natomiast przez organ, terminu bardziej odległego w czasie niż wnioskowany przez inwestorów, wynikało z upływu czasu, albowiem decyzja organu II instancji wydana została ostatniego dnia terminu wnioskowanego (tj. [...] maja 2013 r.). Niezasadnym i nielogicznym, zatem byłoby określanie wnioskowanego konkretnego terminu na wykonanie prac, albowiem wyznaczenie go w chwili, w której już upłynął, powodowałoby wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, a tym samym obciążonej wadą z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Powyżej opisane uchybienie pociąga za sobą jednocześnie naruszenie przez organ zakazu reformationis in peius, określonego w art. 139 k.p.a., wedle którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie, jedyną stroną odwołującą się była H. W., a zatem tylko jej przysługuje prawo powoływania się na ochronę przewidzianą art. 139 k.p.a. Wydłużenie zaś przez organ okresu wejścia na teren należącej do niej nieruchomości z [...] do [...] dni, niewątpliwie stanowi wydanie przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, powodującej obiektywne pogorszenie jej sytuacji prawnej. Wydłużenie przedmiotowego terminu nie było ani dozwolone (z uwagi na powyższe argumenty), ani celowe, biorąc pod uwagę przedłożony przez inwestorów harmonogram prac. Przedmiotowa decyzja zaś, w pozostałym zakresie prawidłowa, nie wyczerpuje przesłanek uzasadniających odstąpienie od przedmiotowego zakazu, zatem zarzut Skarżącej dot. naruszenia art. 139 k.p.a. jest zasadny. Ze względu na fakt, że zasada reformationis in peius, jest jedną z podstawowych zasad postępowania odwoławczego, której organ odwoławczy winien przestrzegać z należytą starannością, przedmiotowe naruszenie wyczerpuje charakter rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że są one niezasadne. W sprawie, bowiem nie nastąpiło naruszenie art. 10 k.p.a., gdyż strona skarżąca czynnie uczestniczyła w postępowaniu, składając pisma czy też dokonując wglądu do akt, co niewątpliwie stanowiło czynny udział strony w postępowaniu. Na marginesie należy zauważyć, że okoliczności, podniesione w piśmie wyjaśniającym Skarżącej z [...] maja 2013 r. dotyczące uzyskania zezwolenia na wycięcie żywopłotu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem po pierwsze przedmiotem postępowania było wydanie decyzji określonej w art. 47 ust. 2 PrBudU, a nie wydanie zezwolenia na usunięcie żywopłotu, po drugie z decyzji organu I instancji nie wynika, że przeprowadzenie robót wymaga jego usunięcia. Ponadto w sprawie nastąpiło także dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a postępowanie było prowadzone w sposób zgodny z zasada praworządności.

Wojewoda P. dokonując ponownego rozpoznania sprawy, winien uwzględnić wykładnię oraz zalecenia zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności, mając na uwadze prawidłowe określenie terminu wejścia na nieruchomość sąsiednią. Należy przy tym zauważyć, że określenie przedmiotowego terminu może nastąpić nie tylko przez wskazanie konkretnych dat, ale także poprzez wskazanie liczby dni, w okresie, których inwestor będzie mógł wejść na teren sąsiedniej nieruchomości, a właściciel działki sąsiedniej będzie ograniczony w korzystaniu z przysługującego mu prawa własności. W każdym zaś przypadku, należy mieć jednak na względzie regułę, że decyzja staje się wykonalna (o ile nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności), jeżeli jest ostateczna. Z tego względu dopiero po uprawomocnieniu się decyzji zezwalającej na wejście na sąsiednią nieruchomość, strony są związane tą decyzją i obowiązane są ją wykonać pod sankcją egzekucji administracyjnej. A zatem termin określony w decyzji wydanej w trybie art. 47 ust. 2 PrBudU może być określony poprzez wskazanie okresu przypadającego wyłącznie od dnia ostateczności decyzji (por. wyrok WSA w Opolu z 11 października 2007 r. sygn. akt II SA/Op 201/07).

Mając powyższe na uwadze i uznając, że skarga w części przedstawionych zarzutów zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t.). Do kosztów doliczono opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika.