Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 924/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 130a ust. 5c, 6a, 6b, 10e, 10h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz T. O. kwotę 4.027 (cztery tysiące dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260, ze zm.), § 1 uchwały nr LXI/424/14 Rady Powiatu [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie ustalenia opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi na 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 19 września 2014 r., poz. 3322), § 1 uchwały nr XIII/84/15 Rady Powiatu [...] z dnia 24 września 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi na rok 2016 (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 24 września 2015 r., poz. 3983), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o ustaleniu T. O. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Renault [...] o nr rejestracyjny [...], nr VIN: [...] w kwocie 13 658,96 zł.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z dnia [...] Starosta [...] ustalił kwotę 13 658,96 zł z tytułu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Renault [...] o nr rejestracyjny [...], nr VIN: [...].

W odwołaniu T. O. zarzuciła organowi I instancji mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji:

1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że skarżąca jest stroną postępowania, podczas gdy pojazd będący przedmiotem postępowania w dacie wydania zarówno postanowienia przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...], jak i w dacie wydania decyzji przez Starostę [...] z dnia [...] nie stanowił własności skarżącej;

2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego, podczas gdy winno ono być umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie, tj. bezkrytyczną odmowę mocy dowodowej umowie sprzedaży pojazdu z dnia 16 marca 2014 r., podczas gdy organ w żaden sposób nie zakwestionował prawdziwości, ani autentyczności umowy;

4. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 76 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...] wiąże organy administracyjne w niniejszym postępowaniu co do ustalenia prawa własności pojazdu, wobec przeciwnego materiału dowodowego świadczącego, że skarżąca nie była właścicielem pojazdu, zaś organ administracyjny ma obowiązek poczynić samodzielnie wszelkie ustalenia faktyczne niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy, czego zaniechał mimo wniosków skarżącej;

5. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca była właścicielem pojazdu mechanicznego zarówno w dniu wydania postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Starostwa Powiatowego, jak i decyzji Starosty Powiatowego w przedmiocie ustalenia opłaty za jego przechowywanie;

6. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia odmowy nadania mocy dowodowej umowie sprzedaży oraz lakoniczne stwierdzenie, "iż dopóki w obrocie prawnym funkcjonować będzie prawomocne postanowienie sądu z którego wynika, że w dniu orzeczenia przepadku stanowił on własność strony, to tej okoliczności nie można skutecznie zakwestionować dokumentem stwierdzającym przeniesienie prawa własności na inna osobę", podczas gdy organ w żaden sposób nie uzasadnił braku mocy dowodowej dokumentu prywatnego;

7. obrazę prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne przypisanie waloru bycia właścicielem pojazdu skarżącej w dacie wydania postanowienia o przepadku pojazdu, jak i decyzji ustalającej wymiar kosztu związanego z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, podczas gdy jak wynika z materiału dowodowego skarżąca nie była już właścicielem pojazdu, gdyż prawo własności pojazdu zostało przeniesione na nabywcę mocą umowy sprzedaży.

Organ II instancji podzielając stanowisko organu I instancji podniósł, że pojazd marki Renault [...] o numerze rejestracyjnym [...], został usunięty z drogi publicznej z powodu pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenia drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska, na podstawie dyspozycji wydanej przez policjanta w dniu 28 sierpnia 2015 r. W tym samym dniu pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ w celu przechowywania usuniętych pojazdów. W ocenie organu II instancji, skarżąca była wówczas właścicielem usuniętego pojazdu, o czym świadczy w szczególności postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], wydane w postępowaniu prowadzonym z jej udziałem (okoliczność ta nie jest zresztą kwestionowana przez stronę). Wskazane postanowienie stało się prawomocne w dniu 27 lipca 2016 r. Skoro kwestię własności pojazdu ustalił w prowadzonym postępowaniu Sąd Rejonowy, to dopóki orzeczenie to pozostaje w obrocie prawnym organy administracji są nim związane w myśl art. 365 § 1 k.p.c. Związanie stron, sądów oraz innych organów i osób treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wyroku. Strona może podjąć odpowiednie kroki na drodze postępowania cywilnego zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanego orzeczenia. Dopóki jednak pozostaje ono w obrocie prawnym, organy administracji są nim związane. Pojazd nie stał się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa po bezskutecznym upływie ustawowego terminu do odebrania go przez osobę uprawnioną, gdyż nie obowiązywał już wtedy art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu (wskutek stwierdzenia jego niekonstytucyjności w tym zakresie). Organ I instancji zawiadomił skarżącą o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu. Pouczył o obowiązku odebrania pojazdu i uiszczeniu stosownych opłat oraz o konsekwencjach prawnych jego nieodebrania. Skarżąca nie podjęła jednak żadnych działań zmierzających do odebrania pojazdu. Nadto z akt sprawy nie wynika, żeby podjęła jakiekolwiek działania wyjaśniające. Kopia umowy sprzedaży, na którą się powołuje, została przedłożona organowi I instancji w dniu 25 kwietnia 2017 r. Starosta [...] wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w [...], po uwzględnieniu którego sąd wydał wskazane wyżej postanowienie, prawomocne od dnia 27 lipca 2016 r., w którym orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. W ocenie organu II instancji, zgromadzony materiał dowodowy wyklucza możliwość zastosowania art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż wynika z niego, że w chwili usunięcia z drogi pojazd znajdował się we władaniu właściciela, czyli skarżącej. Wobec tych ustaleń należało oprzeć się na regule wyrażonej w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania obciążają wyłącznie osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. W odniesieniu do wysokości kosztów podlegających zapłacie organ II instancji stwierdził, że organ I instancji przy obliczaniu wysokości kosztów ciążących na dotychczasowym właścicielu pojazdu słusznie uwzględnił, że ramy czasowe jego obowiązku nie obejmują dnia 27 lipca 2016 r., tj. pierwszego dnia przysługiwania własności pojazdu Powiatowi [...]. Organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia kwoty, którą skarżąca powinna zapłacić z tytułu kosztów przechowywania pojazdu, albowiem koszty te naliczono za okres od dnia 28 sierpnia 2015 r. do dnia 26 lipca 2016 r., a więc uwzględniono prawidłowo okresy za które mogła być ona pobrana, tj.: od 28 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i od 1 stycznia 2016 r. do 26 lipca 2016 r. Kwota ta obejmuje koszty usunięcia pojazdu i przechowywania go na parkingu strzeżonym w okresach wskazanych powyżej, których wysokość obliczono przy uwzględnieniu stawek opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów, wynikających z kolejnych uchwał Rady Powiatu [...] podejmowanych na podstawie upoważnienia zawartego w art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a oprócz tego koszty oszacowania pojazdu (wykazane w fakturze VAT nr [...] z dnia 10 lutego 2017 r.), tj. kwotę 186,96 zł. Organ II instancji podniósł nadto, że na skarżącej ciążył wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu.

W skardze na powyższą decyzję T. O. wniosła o jej uchylenie w całości, uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Skarżąca wniosła także o zasądzenie od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji:

1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że skarżąca jest stroną postępowania, podczas gdy pojazd będący przedmiotem postępowania w dacie wydania zarówno postanowienia przez Sąd Rejonowy I[...] Wydział Cywilny w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...], jak i w dacie wydania decyzji przez Starostę [...] z dnia [...] nie stanowił własności skarżącej;

2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego – bezkrytyczną odmowę nadania mocy dowodowej umowie sprzedaży pojazdu z dnia 16 marca 2014 r., podczas gdy organ w żaden sposób nie zakwestionował prawdziwości ani autentyczności umowy, a także brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka D. O. na okoliczność zbycia i wydania pojazdu nabywcy A. G.;

3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez brak ustalenia, że skarżąca nie była właścicielem pojazdu zarówno w dniu wydania postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Starostwa Powiatowego, jak i decyzji organu I instancji w przedmiocie ustalenia opłaty za przechowywanie i oszacowanie pojazdu w kwocie 13 658,96 zł;

4. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poprzez brak jakiejkolwiek próby odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i ograniczenie się organu administracji do lakonicznego stwierdzenia o ich bezpodstawności, co uchybia jednocześnie zasadzie przekonywania z art. 11 k.p.a.;

5. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 76 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak możliwości przeprowadzenia dowodu ponad treść dokumentu urzędowego, tj. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...], podczas gdy organ administracji może przeprowadzić dowód ponad osnowę dokumentu urzędowego i nie jest bezwzględnie związany jego treścią;

6. obrazę prawa materialnego, tj. art. 130a ust.10h ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne przypisanie waloru bycia właścicielem pojazdu skarżącej w dacie wydania postanowienia o przepadku pojazdu, jak i decyzji ustalającej koszty związanego z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, podczas gdy jak wynika z materiału dowodowego sprawy, skarżąca nie była już właścicielem pojazdu, gdyż prawo własności pojazdu zostało przeniesione na nabywcę mocą umowy sprzedaży.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm.), dalej p.r.d.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10h wymienionej ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W myśl art.130a ust.5c.) p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Zgodnie z treścią art.130a ust.6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

W myśl art.130a ust.6a pkt.c.) p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c motocykl - za usunięcie - 200 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł,

Zgodnie z treścią art.130a ust.6c.) p.r.d. na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych.

W myśl art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10e.) p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Z przepisu art.130a ust.10h p.r.d. wynika, że wszelkie koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją tego przepisu było to aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie spowodowało te koszty.

W przepisie art.130a ust.10h.) p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017r. w spr. I OSK 1959/15. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 28 sierpnia 2015r., funkcjonariusze Policji wydali dyspozycję usunięcia pojazdu marki Renault [...] nr rej. [...], zaparkowanego w miejscu zabronionym, i umieścili go na parkingu strzeżonym w [...]. Postanowieniem z dnia [...] w spr. [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Powiatu [...], stanowiącego własność T. O. Organy administracji obciążyły skarżącą kosztami usunięcia samochodu, jego przechowywania oraz oszacowania opierając się na treści orzeczenia sądowego w sprawie [...]. Organy uznały, że zgodnie z treścią art.365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego są związane treścią orzeczenia sądowego z dnia [...], które stwierdziło, że właścicielem pojazdu była T. O. Skarżąca natomiast podnosiła, że nie była właścicielem pojazdu w chwili jego usunięcia gdyż w dniu 16 marca 2014r. sprzedała go A. G. Na okoliczność tę przedłożyła umowę sprzedaży samochodu.

Okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest to czy T. O. była właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia tzn. w dniu 28 sierpnia 2015r. Organy administracji błędnie uznały, że postanowienie sądu cywilnego z dnia [...] przesądziło, że właścicielem pojazdu w dniu 28 sierpnia 2015r. była T. O. W ocenie sądu orzeczenie sądowe, o którym mowa w arft.130a ust.10h p.r.d., nie przesądza jeszcze, że właścicielem pojazdu była osoba wskazana w tym orzeczeniu. Problem związania treścią takiego orzeczenia był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016r. w spr. I OSK 584/16 przy czym stan faktyczny w tej sprawie był niemal identyczny jak w niniejszej sprawie. W wymienionym orzeczeniu NSA stwierdził, że " ...orzeczenie sądu w przedmiocie przepadku pojazdu nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postępowaniu nieprocesowym w oparciu o art. 6106 i art. 6107 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym.

NSA nadto pokreślił, że "..art. 130a ust. 10e ustawy określa granice kognicji sądu w sprawach o przepadek pojazdu. Zgodnie z tym przepisem, sąd w tych sprawach stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Inne są zatem przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów".

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] jest wiążące jedynie w zakresie orzeczenia przepadku samochodu Renault [...] nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]. Nie ma natomiast charakteru wiążącego w zakresie własności pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku.

Obowiązkiem organów administracji w niniejszej sprawie było wyjaśnienie czy w dniu 16 marca 2014r. skarżąca faktycznie sprzedała pojazd A. G. W tym celu należało przesłuchać strony umowy z 16 marca 2014r. a w razie konieczności jeszcze inne osoby. Podkreślić należy, iż T. O. w postępowaniu administracyjnym podnosiła, że samochód sprzedała w dniu 16 marca 2014r. i na okoliczność tę w dniu 25 kwietnia 2017r. złożyła umowę sprzedaży. W odwołaniu zgłosiła również wniosek o przesłuchanie D. O. na okoliczność zbycia pojazdu A. G.. Wniosek ten nie został uwzględniony zaś organy administracji nie podjęły żadnych czynności w celu ustalenia czy w dniu 16 marca 2014r. skarżąca faktycznie sprzedała sporny pojazd i nie oceniły wiarygodności umowy z 16 marca 2014r. Dodać należy, że w aktach administracyjnych brak jest dowodu rejestracyjnego pojazdu z którego wynikałoby kto był jego właścicielem w dacie jego usunięcia.

Organy administracji w ogóle pominęły kwestię umowy sprzedaży pojazdu z 16 marca 2014r. uznając, że nie ma ona znaczenia wobec wiążącego charakteru postanowienia w sprawie [...]. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach wymienione orzeczenie sądu jest wiążące jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...] ale nie w zakresie jego własności przez orzeczeniem przepadku. Organy administracji winny dokładnie wyjaśnić czy T. O. była właścicielem samochodu w dniu 28 sierpnia 2015r. lecz tego nie uczyniły. W sytuacji gdy kwestia ta nie została wyjaśniona to przedwczesne jest obciążanie skarżącej kosztami usunięcia, przechowywania oraz oszacowania pojazdu.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły czy w dniu 28 sierpnia 2015r. T. O. była właścicielem spornego pojazdu. Organy błędnie uznały, że kwestię tę przesądziło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] w spr. [...] podczas gdy postanowienie to, w zakresie własności spornego pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku, nie ma charakteru wiążącego. Organy administracji naruszyły przepisy art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 4027 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 410 zł – wpis sądowy, 3600 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej i 17 zł - opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy a w szczególności to czy w dniu 16 marca 2014r. T. O. faktycznie zbyła sporny samochód A. G. tak jak wynika to z treści umowy sprzedaży. W związku z czym należy rozważyć możliwość przesłuchania obu stron umowy oraz ewentualnie D. O., świadka zgłoszonego przez skarżącą. W razie potrzeby należy podjąć dalsze czynności procesowe a w szczególności należy podjąć działania mające na celu załączenie dowodu rejestracyjnego pojazdu z którego wynikałoby kto był jego właścicielem w dniu 28 sierpnia 2015r. Przy ocenie wiarygodności umowy sprzedaży z 16 marca 2014r. należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności:

- po pierwsze pismem z dnia 28 stycznia 2016r. skarżąca została wezwana do odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego w ciągu 30 dni oraz poinformowano ją o konsekwencjach nieodebrania samochodu (wezwanie doręczono T.O. w dniu 18 lutego 2016r.). Skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi na to pismo. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017r. pełnomocnik skarżącej nie potrafił wyjaśnić dlaczego T.O. nie poinformowała wówczas organu o sprzedaży pojazdu w dniu 16 marca 2014r.

- po drugie T. O. nie powiadomiła Starosty [...] o fakcie zbycia pojazdu w terminie 30 dni od dnia sprzedaży mimo, że taki obowiązek spoczywał na niej na podstawie art.78 ust.2 pkt.1 p.r.d. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017r. pełnomocnik skarżącej nie potrafił wyjaśnić dlaczego T.O. nie zawiadomiła organu administracji o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od jego sprzedaży (tzn. do 15 kwietnia 2014r.).

- po trzecie w postępowaniu w sprawie [...] T/ O/ nie powiadomiła sądu cywilnego o fakcie sprzedaży pojazdu w dniu 16 marca 2014r. mimo, że była stroną w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że gdyby to uczyniła sąd cywilny powiadomiłby nowego właściciela pojazdu o toczącym się postępowaniu. Wspomnieć tylko należy, iż T.O. nie odwołała się od postanowienia sądu mimo, że została obciążona kosztami postępowania w kwocie 40 zł. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017r. pełnomocnik skarżącej nie potrafił wyjaśnić dlaczego T.O. nie powiadomiła sądu w sprawie [...] o fakcie sprzedaży pojazdu w dniu 16 marca 2014r.

T. O. po raz pierwszy ujawniła fakt sprzedaży pojazdu dopiero w postępowaniu, którego przedmiotem było obciążenie jej kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Uczyniła to dopiero w dniu 25 kwietnia 2017r. przedstawiając odpis umowy sprzedaży wskazującej, że zbyła pojazd przeszło trzy lata temu. Wymienione okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ocenie wiarygodności umowy z 16 marca 2014r. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

R.T.