Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2531/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2a w zw. z art. 7 ust. 1 Dziennik Ustaw, 2011r., nr 224, poz. 1337, Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw.
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 24
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Bieszczadzkiego Parku Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 222/12 w sprawie ze skargi Bieszczadzkiego Parku Narodowego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Starosta Bieszczadzki decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] orzekł o wygaszeniu trwałego zarządu sprawowanego przez Bieszczadzki Park Narodowy w stosunku do zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w B. gmina L. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,0536 ha, objętej księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L. [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepis art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.).

Z ustaleń faktycznych organu wynika, że ww. zabudowana nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Górnych – państwowej jednostki budżetowej nieposiadającej osobowości prawnej, do sprzedaży których upoważniony jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a to zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sprzedaż takich nieruchomości odbywa się na zasadach powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. W myśl jej art. 10 warunkiem skorzystania z uprawnienia do nabycia mieszkania na zasadach w niej określonych jest wystąpienie przez osobę uprawnioną z wnioskiem o nabycie mieszkania do organu reprezentującego Skarb Państwa. Wniosek taki został złożony przez uprawnionych najemców A. K. i J. K., którzy korzystają ze znajdującego się na działce budynku na podstawie umowy najmu zawartej w 1967 r. z Nadleśnictwem [...], a następnie na podstawie umowy najmu zawartej w 1998 r. na czas nieokreślony z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym. Starosta wyjaśnił również, że dla określenia przedmiotu postępowania dokonano podziału działki nr [...], z której wydzielono m.in. działkę nr [...]. Wobec spełnienia przez wnioskodawcę wymogów do nabycia mieszkania na zasadach preferencyjnych zgodnie z art. 10 ust. 2a powołanej ustawy niezbędne było wygaszenie trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem. Organ podał, że zajęte stanowisko znajduje uzasadnienie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 marca 2010r., sygn. akt: II SA/Rz 937/09.

Bieszczadzki Park Narodowy złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie wygaszenia trwałego zarządu. Ponadto zwrócił się o zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w przedmiocie podziału nieruchomości. Zdaniem odwołującego się zbycie przedmiotowej nieruchomości wymagało decyzji Starosty wydanej w porozumieniu z Dyrektorem Parku, o które jednak Starosta nie występował. Nie jest możliwa sprzedaż lokali mieszkalnych czy też nieruchomości wewnątrz kompleksu chronionego, ponieważ wyłączałoby to nieruchomość ze strefy ochrony, a tym samym osłabiałoby skuteczność ochrony zasobów przyrodniczych. Wygaszenie trwałego zarządu i ustanowienie własności osób trzecich w ścisłym terenie parku pozostaje w sprzeczności z ustawą o ochronie przyrody .

Po rozpatrzeniu odwołania Bieszczadzkiego Parku Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a.") i art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego złożenie w przepisanym terminie wniosku o wykupienie mieszkania stanowiącego własność Skarbu Państwa, a będącego w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez uprawnioną osobę wymagało wygaszenia trwałego zarządu nad taką nieruchomością. Obowiązek taki wynika wprost z przepisu art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. Skoro więc działka nr [...], powstała z podziału działki nr [...], jako zabudowana budynkiem mieszkalnym, była własnością Skarbu Państwa i pozostawała w trwałym zarządzie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, a wniosek o wykupienie został złożony przez uprawnioną osobę – najemcę, w terminie, to zaistniały przesłanki określone w art. 10 ust. 2a ustawy do wygaszenia trwałego zarządu. Wojewoda zwrócił również uwagę, że wygaszenie trwałego zarządu nie zmieni granic Parku Narodowego i nie koliduje z ustawą o ochronie przyrody.

Z decyzją Wojewody nie zgodził się Bieszczadzki Park Narodowy wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, naruszenie przepisu art. 138 § 1 zd. 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie wobec braku podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1–2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337) przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie powołanej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej – Bieszczadzkiego Parku Narodowego, dopuszczalne było stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu podczas, gdy zarząd ten wygasł z mocy prawa, a w jego miejsce powstało prawo użytkowania wieczystego, naruszenie przepisu art. 110 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji zmiany stanu prawnego spowodowanego ustawą z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz konieczności zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1-2 tej ustawy i stwierdzenia, że wobec wygaśnięcia trwałego zarządu z mocy prawa w czasie pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu [...] grudnia 2011 r.,a jej doręczeniem już w 2012 r. powinna ona ulec zmianie, ewentualnie uchylona, a postępowanie umorzone, naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie i doręczenie zaskarżonej decyzji w wersji nieuwzględniającej zmiany stanu prawnego w chwili jej wysłania do strony i doręczenia stronie, tj. że sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste, a budynki przeszły na własność parku narodowego, zatem bezprzedmiotowe było orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu, w sytuacji gdy trwały zarząd wygasł wcześniej, naruszenie przepisu art. 130 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest skuteczne i wykonalne przed rozpoznaniem skutecznie wniesionego na nie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zażalenia, naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w całkowitej i rażącej sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami prawa. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Uzupełniająco wskazano, że postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2011 r. o odmowie zawieszenia postępowania zostało zakończone postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymującym je w mocy. Natomiast w kwestii zmiany stanu prawnego stwierdzono, że brano pod uwagę stan prawny z daty wydania decyzji, a nie z daty jej doręczenia stronom. Ponadto przepis przejściowy ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. w art. 14 zezwalał na dalsze prowadzenie wszczętego i niezakończonego postępowania na podstawie przepisów dotychczasowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 222/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bieszczadzkiego Parku Narodowego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia zarządu, skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, która stanowi samodzielną podstawę dla jej załatwienia. Z art. 10 ust. 1 tej ustawy wynika bowiem prawo podmiotowe dla osoby uprawnionej, które jest realizowane na zasadach określonych w tej ustawie. Na jego podstawie mieszkania, stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, może być zbyte osobie uprawnionej na jej wniosek po cenie pomniejszonej stosownie do art. 6, przy czym uprawnienie to wygasa, jeśli wniosek nie zostanie złożony organowi reprezentującemu Skarb Państwa do dnia 31 grudnia 2008 r. Dla prawidłowego załatwienia sprawy z wniosku A. K. i J. K. niezbędne było więc ustalenie czy są oni osobami uprawnionymi w rozumieniu art. 2 pkt 2 ww. ustawy, czy wniosek o nabycie mieszkania został złożony do właściwego organu w terminie wskazanym wart. 10 ust. 2 ustawy, tj. do 31 grudnia 2008 r., jaki rodzaj mieszkania zajmują te osoby (art. 2 pkt 3 lit. a/ i b/ ustawy), jakie rozmiary powinna mieć powierzchnia nieruchomości gruntowej zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, aby mogła być uznana za niezbędną do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynku i urządzeń z nim związanych (art. 2 pkt 3 lit. b/ ustawy).

Ustalenia i spełnienie wymogów do zbycia nieruchomości w trybie art. 10 ust. 1 ustawy jest warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy. Powyższy przepis stanowi, że po otrzymaniu wniosku względem mieszkania stanowiącego własność Skarbu Państwa, będącego w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek. Ustalenie osoby uprawnionej i faktu jej zamieszkiwania w mieszkaniu spełniającemu warunki określone w art. 2 pkt 3 ustawy oraz złożenie wniosku w prawem zakreślonym terminie wiąże organ i obliguje go do wydania decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu. W ramach uznania administracyjnego rozstrzygana jest natomiast kwestia dotycząca obszaru działki zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, którego dotyczyć będzie wydawana decyzja.

Normę wynikającą z przepisu 10 ust. 2a ustawy należy wykładać z uwzględnieniem przepisu art. 2 pkt 3 lit. b/ ustawy. Oznacza to, że wygaszenie trwałego zarządu względem całości albo części nieruchomości powinno być dokonane w taki sposób, aby wyznaczona powierzchnia działki nie przekraczała rozmiarów niezbędnych do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynku i urządzeń z nim związanych. Wyjaśnienie tej okoliczności znalazło odzwierciedlenie w decyzji Starosty Bieszczadzkiego, bowiem ustawa generalnie nie ma zastosowania do nabywania budynków gospodarczych (zgodnie z jej art.1 ust. 1, reguluje ona zasady i tryb zbywania mieszkań wchodzących w skład budynków mieszkalnych). Objęcie decyzją budynków gospodarczych jest jednak możliwe i uzależnione od sposobu wyznaczenia obszaru gruntu zabudowanego jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym tak, aby pozwolił on w sposób prawidłowy i racjonalny korzystać z tego budynku i urządzeń z nim związanych. Bez wątpienia nie może być to obszar wyznaczony obrysem usytuowanego na nim budynku, gdyż nie byłoby możliwe wtedy racjonalne korzystanie z takiego obiektu, niemniej jednak jego granic nie można również utożsamiać z granicami działki, na której jest posadowiony obejmującej także inne zabudowania i urządzenia aktualnie na niej się znajdujące. To, że na działkach związanych z przedmiotem niniejszej sprawy poza budynkami mieszkalnymi posadowione są także obiekty gospodarcze wymaga obiektywnego ustalenia, czy budynki te pozostają w funkcjonalnym związku z budynkiem mieszkalnym (niezbędne jest zatem uwzględnienie takich okoliczności, jak miejsce posadowienia budynku, jego rozmiarów i funkcji, wyposażenia i położenia urządzeń zapewniających prawidłowe jego wykorzystanie). Brak tego związku uzasadnia wygaszenie trwałego zarządu tylko względem tych ich części, na których znajdują się budynki mieszkalne. Takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyrokach z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 937/09 oraz z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1224/10 (publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że prawidłowo organy wyjaśniły uprawnienia do nabycia lokalu mieszkalnego przez A. K. i J. K. Wynikają one z uregulowanego w art. 2 pkt 2 lit. b/ uprawnienia do stałego zamieszkiwania najemcy w przedmiotowym budynku, a to ma swoje źródło w umowie najmu z dnia 1 grudnia 1998 r. zawartej pomiędzy skarżącymi a Bieszczadzkim Parkiem Narodowym jako wynajmującym. Wniosek został złożony do właściwego organu reprezentującego Skarb Państwa w terminie do 31 grudnia 1998 r., a jego przedmiotem jest mieszkanie w rozumieniu art. 2 pkt 3 lit. b/ ustawy. Zasadnie zatem Starosta wygasił trwały zarząd względem oznaczonej w jego decyzji działki o nr [...] wydzielonej z działki o nr 22, jako obszar niezbędny do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynku i urządzeń z nimi związanych.

W powyższym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 in fine i art. 138 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasadnie bowiem organ II instancji orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Decyzja odpowiada prawu, niezasadny jest więc także zarzut naruszenia art. 6 k.p.a.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów kwestionujących dalszą dopuszczalność wygaszania prawa trwałego zarządu w trybie art. 10 ust. 2a ustawy w związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2012 r. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw przyznającej Bieszczadzkiemu Parkowi Narodowemu osobowość prawną i nabyciem przez niego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych mu dotychczas w trwały zarząd (jako państwowej jednostce budżetowej) wraz z własnością położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali (art. 7 ust. 1), niezależnie od regulacji art. 14 ustawy zmieniającej nakazującej do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczna przed dniem jej wejścia w życie stosować przepisy dotychczasowe (a więc przepisy ustaw zmienianych), to zgodnie z jej art. 7 ust. 4, nabycie praw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 tego artykułu nie może naruszać praw osób trzecich. W oczywisty sposób odnosi się to do praw nabytych przez te osoby na podstawie innych ustaw w zakresie, w jakim nowe uregulowania zawarte w ustawie o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw byłyby dla nich mniej korzystne (ustawa ta poprzez art. 1 pkt 14 do ustawy o ochronie przyrody dodała art. 104a i 104b zawierające samoistne zasady sprzedaży przez park narodowy nieprzydatnych mu budynków mieszkalnych, samodzielnych lokali mieszkalnych oraz samodzielnych lokali użytkowych przeznaczonych na garaże wraz z pomieszczeniami przynależnymi oraz prawem związanym z prawem własności lokalu).

W świetle powyższego decyzja Wojewody Podkarpackiego nie narusza prawa i Sąd podzielił stanowisko w niej wyrażone. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.

Bieszczadzki Park Narodowy wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach prawa materialnego oraz procesowego, a to:

1) naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1–2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie w tej sprawie i przyjęcie, iż pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej, a to Bieszczadzkiego Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia tego trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już z mocy prawa, a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości, tj. prawo użytkowania wieczystego, a adresat decyzji nie może być już uprawnionym z tytułu wygaszanego prawa, gdyż nie jest państwową jednostką organizacyjną, lecz państwową osobą prawną,

2) naruszenie przepisu art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie polegające na przyjęciu, iż:

a) przepis stanowiący, iż nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2012 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych przez powstałą z tym dniem nową państwową osobę prawną, tj. park narodowy nie może naruszać praw osób trzecich, ma zastosowanie w tej sprawie, podczas gdy:

(i) przepis ten nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy kolizji praw osób trzecich z nabyciem ex lege prawa nabycia użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków przez park narodowy jako państwową osobę prawną (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej), a nie dotyczy zaś wygaśnięcia prawa trwałego zarządu (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej), a tym samym powołanie się na ten przepis jest bezprzedmiotowe, albowiem nie dotyczy on materii objętej zaskarżoną decyzją, lecz zupełnie innej materii stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności, która dopiero będzie przedmiotem deklaratoryjnej decyzji Wojewody, co w sumie spowodowało, iż niewłaściwe zastosowanie tego przepisu doprowadziło do błędnego orzeczenia Sądu, który zamiast uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu, wobec jego wygaśnięcia w trakcie tego postępowania, tj. z dniem 1 stycznia 2012 r., lecz w oparciu o inną ustawową podstawę prawną, oddalił bezpodstawnie skargę,

(ii) osobom, o których mowa w przepisie art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) przysługuje prawo, podczas gdy osobom tym nie przysługuje żadne prawo, tj. ani prawo obligacyjne, ani prawo rzeczowe, za wyjątkiem uprawnienia wystąpienia z wnioskiem o dokonanie sprzedaży na ich rzecz zajmowanych przez nich lokali, bądź nieruchomości, które w zależności od decyzji właściciela może być wykonane, bądź nie, co oznacza, iż uprawnienie to ma wyłącznie charakter prawno kształtujący i jako takie nie podlega ochronie przewidzianej w powołanym przepisie,

b) pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej, a to Bieszczadzkiego Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia tego trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już z mocy prawa, a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości, tj. prawo użytkowania wieczystego,

c) uprawnionym do nabycia mieszkania w rozumieniu art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) z chwilą złożenia w terminie wniosku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy, przysługuje prawo, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1–2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), podczas gdy przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach (...) daje jedynie uprawnienie o ubieganie się o wykup mieszkania, którego konsekwencją może być, ale nie musi decyzja w kwestii jego zbycia, która ma przecież charakter uznaniowy, co w przedmiotowej sprawie wobec braku zgody Bieszczadzkiego Parku Narodowego nie może zostać w żaden sposób zrealizowane na drodze przymusowej;

3) naruszenie przepisu art. 14 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie w tej sprawie i przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, a nadto żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w ten sposób, iż po wejściu w życie nowej ustawy statuować będzie fikcję prawną, według której wobec wszczętego postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, ten trwały zarząd nadal będzie się utrzymywał na tym gruncie, a użytkowanie wieczyste nie powstanie,

4) naruszenie przepisu art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) poprzez jego "błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przed wydaniem zaskarżonej decyzji trwały zarząd już wygasł w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), a w jego miejsce powstało prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku, do którego wygaszenia z kolei powołany przez organ II instancji, przepis nie ma zastosowania,

5) art. 2 w zw. z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1051 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i jego niezastosowanie, a tym samym usankcjonowanie tym samym podjęcia czynności zmierzających bezpośrednio do dokonania przekształceń własnościowych na terenie zasobów przyrodniczych parku narodowego jako strategicznego zasobu naturalnych kraju. "(...) oznacza to, że niezbędne jest uwzględnienie także uregulowania zawartego w art. 2 ustawy. Wykładnia tego przepisu może być różna, jednak z ustawy oraz uzasadnienia jej projektu wynika, że generalnym założeniem ustawodawcy było niedokonywanie zmian stosunków własnościowych w odniesieniu do strategicznych zasobów naturalnych kraju" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt I CSK 223/07, opubl. OSNC-ZD 2008/2/47),

6) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uwzględnienia skargi, a tym samym naruszenie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie i nie uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uwzględnienia, wobec naruszenia przepisu art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 in fine k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji odwoławczej z nie uwzględnieniem zmiany stanu prawnego przed jej wydaniem, a to nieuwzględnienie, iż sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste, a budynki przeszły na własność parku narodowego, stąd też bezprzedmiotowe było orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek decyzji uprawnionego organu, w sytuacji gdy trwały zarząd wygasł już wcześniej wskutek działania przepisu ustawy, a to uchybienie procesowe miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem utrzymują w mocy decyzję II instancji pozostającą w sprzeczności z zmienionym stanem prawnym, odnoszącym się zarówno do adresata decyzji, jak i do wygaszanego prawa, tj. prawa trwałego zarządu, który w dacie zarówno decyzji organu II instancji, jak i Sądu, adresatowi już nie przysługuje.

Na tych podstawach wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1–2, art. 7 ust. 4 ustawy z [...] sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 224, poz. 1337) nie jest zasadny. Przesądza o tym jednoznacznie art. 7 ust. 1 tej ustawy, stanowiąc: "Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy", a zatem skutki nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa następowało z dniem wejścia w życie ustawy. Skutki te nie obejmowały okresu poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, która zgodnie z art. 17 tej ustawy weszła w życie w przedmiotowym zakresie z dniem 1 stycznia 2012 r. W sprawie decyzja Starosty Bieszczadzkiego o wygaszeniu trwałego zarządu została wydana [...] sierpnia 2011 r., a decyzja organu odwoławczego [...] grudnia 2011 r., a zatem przed dniem wejścia w życie art. 7 ust. 1 pkt 1–2, art. 7 ust. 4 ustawy z [...] sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 14 ustawy z [...] sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, który stanowi "Do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Art. 14 nie miał zastosowania w sprawie. Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, decyzją z [...] grudnia 2011 r.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 2 w zw. z art. 1 pkt 5 ustawy z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznego zasobów naturalnych kraju (Dz.U. Nr 97, poz. 1051 ze zm.). Art. 2 stanowi: "Zasoby naturalne wymienione w art. 1 stanowiąc własność Skarbu Państwa nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych". Przepisy szczególne zatem obowiązują, co oznacza, że ustanowiony zakaz nie obowiązuje w zakresie tej regulacji.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i ust. 2a ustawy z 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prywatnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa. Dla zastosowania tych przepisów w okresie ich obowiązywania nie miało znaczenia wejście w życie art. 7ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw.

Konsekwentnie nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6 i 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego i ustalenie stanu faktycznego zgodnie z przepisami k.p.a.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.