Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1301/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.40
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz 74
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] Sp. j. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 96/17 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. j. w O. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek procentowych opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących mienie gminy O. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Przedsiębiorstwa [...] Sp. j. w O. na rzecz Gminy O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 96/17 oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] M.S. i A.S. sp. j. w O. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek procentowych opłaty rocznej z tytułu użytkowania wiecznego nieruchomości stanowiących mienie gminy O.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

Przedsiębiorstwo [...] M.S. i A.S. sp. j. w O. w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] lutego 1998 r. w sprawie ustalenia stawek procentowych opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących mienie gminy O. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 88 ust. 1 Konstytucji oraz art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. poz. 123) w związku z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 1990 r. w sprawie zasad i trybu wydawania oraz rozpowszechniania wojewódzkich dzienników urzędowych (Dz. U. Nr 71, poz. 421) poprzez zaniechanie publikowania zaskarżonej uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 5 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 652/16 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił, że w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się przepisy gminne w zakresie określonym odrębną ustawą. Identyczne sformułowanie zawarte było również w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 1990 r. w sprawie zasad i trybu wydawania oraz rozpowszechniania wojewódzkich dzienników urzędowych, gdyż w § 5 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdzono, że w dzienniku urzędowym ogłasza się przepisy gminne, w zakresie określonym odrębną ustawą. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w dniu [...] lutego 1998 r. obowiązujące prawo nie wymagało, aby wszystkie przepisy gminne były publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych, a tylko te, których publikację przewiduje odrębna ustawa. Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr. 115, poz. 741), powoływanej dalej jako "u.g.n.", i w tym przepisie nie został zawarty nakaz publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Również z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. poz. 74), powoływanej dalej jako "u.s.g.", obowiązujących w lutym 1998 r. wynika, że zasadą było ogłaszanie przepisów gminnych w inny sposób niż przez publikację w wojewódzkim dzienniku urzędowym, która była możliwa wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowiły. Sąd wskazał, że przedstawiona sytuacja prawna uległa zmianie dopiero ponad dwa lata po podjęciu zaskarżonej uchwały, tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. poz. 719 ).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2293/16, na skutek wniesionej przez skarżącą Spółkę skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji pominął w swoich rozważaniach kwestię warunków dokonania prawidłowego ogłoszenia uchwały na podstawie art. 42 ust. 1 u.s.g. ograniczając się do przytoczenia jego brzmienia i koncentrując na tym, czy w odniesieniu do uchwały istniał obowiązek jej opublikowania w dzienniku urzędowym. Ponadto Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach pominął wymóg ogłoszenia uchwały w prasie lokalnej i nie rozważył jego znaczenia dla ważności uchwały. Uzasadnienie wyroku nie zawierało rozważań odnoszących się do wykładni art. 42 ust. 1 u.s.g. i ustalonych w nim sposobów ogłoszenia uchwały. Wadliwość ta, zdaniem Sądu kasacyjnego, nie świadczyła o zasadności podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały.

Ponownie rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 96/17 oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] M.S. i A.S. sp. j. w O. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek procentowanych opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących mienie gminy O.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że będąc zobowiązany wyrokiem Sądu kasacyjnego na podstawie art. 190 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarządzeniem z 9 lutego 2017 r. wezwał pełnomocnika organu do nadesłania dowodu publikacji uchwały. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik organu przedłożył dowód publikacji uchwały Nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r., tj. oryginał "Rejestru Uchwał Rady Miejskiej w O. w kadencji 1994-1998". Sąd pierwszej instancji uznał, że analiza treści przedmiotowego rejestru wskazuje, że pod pozycją [...] rejestru znajduje się zbiorcza wzmianka o publikacji uchwał podjętych na sesji Nr [...], a wymagających ogłoszenia na tablicy. Ponadto, z treści adnotacji na pieczątce pod pozycją [...] rejestru wynika, że wszystkie uchwały podjęte na sesji w dniu [...] lutego 1998 r. podlegały ogłoszeniu poprzez wywieszeniu na tablicy ogłoszeń urzędu od [...] marca 1998 r. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji przyjął, że kwestionowana uchwała została ogłoszona zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 u.s.g. Dlatego też powyższemu aktowi nie można zarzucić tego, że był ogłoszony niezgodnie z prawem.

Skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art 3 § 1 oraz art. 151 w związku z art. 133 § 1, art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. i art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.), poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek bezpodstawnego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała wywieszona została na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O., co wynikać by miało z treści dopuszczonego z urzędu środka dowodowego w postaci oryginału "Rejestru Uchwał Rady Miejskiej w O. w kadencji 1994-1998," podczas gdy dokument ten przy pozycji [...] opisującej zaskarżoną uchwałę nie zawiera żadnej wzmianki o okoliczności ogłoszenia tego aktu gminnego na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O. - daty wywieszenia i czasu znajdowania się tej uchwały na tablicy ogłoszeń, ani też tego typu adnotacja nie znajduje się na oryginale zaskarżonej uchwały (której kserokopia znajduje się w aktach sprawy - k. 163 i 164 akt sprawy), zgodnie zaś z brzmieniem art. 244 § 1 Kodeksu Cywilnego - dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, nieuprawnione jest więc wyprowadzanie z dokumentu urzędowego okoliczności, o których dokument ten nie zaświadcza. Przy czym jednocześnie w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek innego dokumentu, który potwierdzałby okoliczność ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O. zaskarżonej uchwały - faktu ogłoszenia tegoż konkretnego aktu gminnego, daty jego ogłoszenia oraz okresu jego wywieszenia na tablicy ogłoszeń, a w konsekwencji naruszenie: art. 3 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 42 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały i art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek nie znajdującego oparcia w aktach sprawy uznania przez Sąd pierwszej instancji, że kwestionowana uchwała została ogłoszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O., a więc zgodnie z dyspozycją tej normy prawnej, wobec czego zaskarżonemu aktowi nie można zarzucić, że był on ogłoszony niezgodnie z prawem.

Wobec powyższego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości; względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; w obydwu zaś wskazanych powyżej przypadkach wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Gmina O. w odpowiedzi na skargę kasacyjną w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 182 § 2 powołanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

W podstawach skargi kasacyjnej wskazano wyłącznie, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 3 § 1 oraz art. 151 w związku z art. 133 § 1, art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. i art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, a także art. 42 ust. 1 u.s.g. i art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadnienie wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzucania Sądowi pierwszej instancji dokonania niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenia skargi na skutek bezpodstawnego uznania, że zaskarżona uchwała wywieszona została na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O., co wynikać by miało z treści dopuszczonego z urzędu środka dowodowego, a równocześnie braku innego dokumentu, który potwierdzałby okoliczność ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O. zaskarżonej uchwały, daty jej ogłoszenia oraz okresu jej wywieszenia na tablicy ogłoszeń.

Na wstępie należy zauważyć, że art. 3 § 1 P.p.s.a. mógłby być naruszony tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd pierwszej instancji rozpoznana. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Ponadto art. 3 § 1 P.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić także wtedy, gdyby Sąd pierwszej instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Również i takie okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. również jest niezasadny. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 4. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z przepisu tego wynika zatem, że Sąd pierwszej instancji nie może wyjść poza granice materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, chyba, że dopuścił dowód uzupełniający w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. Wskazać przy tym też należy, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnie ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne, dokonane w toku postępowania administracyjnego, w którym został wydany zaskarżony akt (czynność) były prawidłowe. W związku z tym na podstawie ww. przepisu można oprzeć zarzut kasacyjny, gdy np. sąd wojewódzki dokonałby samodzielnie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów i faktów, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego aktu albo na podstawie dowodów innych niż wymienione w art. 106 § 3 P.p.s.a.

Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Sąd Wojewódzki, zgodnie z art. 153 w związku z art. 193 P.p.s.a., związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2293/16. Odpowiednie stosowanie art. 153 P.p.s.a. polega na jego modyfikacji w ten sposób, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążą w sprawie sądy administracyjne obu instancji oraz organy administracji publicznej (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexi, Warszawa 2006, s. 408). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych odnoszących się do zweryfikowania faktu ogłoszenia uchwały Rady Miejskiej w O. z [...] lutego 1998 r. nr [...]. Brak tych ustaleń uniemożliwił w konsekwencji ustalenie przesłanek legalności uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny dalej wskazał, że badając legalność uchwały Sąd pierwszej instancji był zobowiązany, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., do zweryfikowania wszystkich istotnych dla sprawy przesłanek legalności uchwały. Był też uprawniony do uzupełnienia materiału sprawy w trybie na zasadach art. 106 § 3 P.p.s.a. Uwzględniając te wskazania co do dalszego postępowania Sąd Wojewódzki, któremu sprawa została przekazana, wezwał pełnomocnika organu do nadesłania dowodu z publikacji uchwały. Do akt sprawy został przedłożony oryginał "Rejestru Uchwał Rady Miejskiej w O. w kadencji 1994 – 1998". Ponadto kserokopie wszystkich uchwał podjętych na sesji Rady Miejskiej w O. w dniu [...] lutego 1998 r. zostały zamieszczone w załączniku do protokołu rozprawy w toku posiedzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 21 lutego 2017 r. Kserokopie te zostały sporządzone zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego składu orzekającego w sprawie (protokół rozprawy k -182 – 183 akt sądowych).

W tej sytuacji do naruszenia art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w związku z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w ogóle nie mogło dojść. Takie okoliczności natomiast, że zdaniem autora skargi kasacyjnej, w sprawie został wadliwie oceniony zgromadzony materiał dowodowy albo dokonano wadliwych ustaleń faktycznych, wymagały sformułowania innego zarzutu procesowego, np. opartego na naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Taki zarzut kasacyjny nie został jednak podniesiony.

Zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 u.s.g. jest o tyle niezasadny, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: Jednostka w demokratycznym państwie prawa, red. J. Filipek, Bielsko-Biała, 2003 r., s. 301). W odniesieniu do art. 42 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym przepisy gminne ogłasza się przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych lub w inny sposób miejscowo przyjęty, a także przez ogłoszenie w lokalnej prasie, chyba że przepisy ustaw stanowią inaczej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. wskazał, że jego wykładnia nie jest niewątpliwa i skutkuje odmiennymi interpretacjami jeśli chodzi o wymagany w nim sposób ogłoszenia uchwały. NSA przywołał stanowisko Sądu Najwyższego wskazujące, że art. 42 ust. 1 u.s.g. przewidywał trzy alternatywne sposoby ogłaszania aktów normatywnych, mające równorzędne znaczenie, co oznacza że zastosowanie choćby jednego z nich realizowało obowiązek ogłoszenia, a w każdym razie nie jest konieczne zawsze ogłoszenie obwieszczenia w prasie. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec niejednolitej wykładni art. 42 ust. 1 u.s.g., brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że uchwała w dacie podjęcia była sprzeczna z prawem z tego względu, że przewidywała jedynie jedną formę ogłoszenia, z pominięciem opublikowania uchwały w lokalnej prasie. Niewątpliwie uchwała przewidując ogłoszenie poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta przewidywała dopuszczalny i wystarczający sposób ogłoszenia. Kryterium legalności uchwały nie jest jednak w tym zakresie jedynie jej brzmienie, ale faktyczne zachowanie takiego warunku zgodności z prawem, jak zgodne z ustawą ogłoszenie uchwały. Wobec przyjętej konstrukcji stwierdzania nieważności uchwał jednostek samorządu terytorialnego, nie ma odrębnego trybu służącego weryfikowaniu nabycia przez uchwałę mocy wiążącej i wejścia w życie. Jedynie poprzez postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności możliwa jest weryfikacja, czy organ podejmujący uchwałę uczynił to zgodnie z prawem i uchwała może wywoływać skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę przy tym, że mając na względzie upływ czasu od daty podjęcia uchwały, możliwe jest zweryfikowanie faktu ogłoszenia uchwały w każdy możliwy sposób.

Sąd Wojewódzki ocenił dowód przeprowadzony w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego w kontekście przedstawionych powyżej argumentów. Sąd ustalił, że w rejestrze pod pozycją [...] znajduje się zbiorcza wzmianka o publikacji uchwał podjętych przez Radę Miejską na sesji [...]wymagających ogłoszenia na tablicy. Ponadto z adnotacji na pieczęci znajdującej się w rejestrze pod pozycją [...] wynika, że uchwały podjęte na sesji w dniu [...] lutego 1998 r. podlegały ogłoszeniu poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu od [...] marca 1998 r. Ustalania te znajdują potwierdzenie w przedstawionym rejestrze. Dodatkowo wskazać należy, że analiza rejestru i uchwał podjętych na sesji Rady Miejskiej w O. w dniu [...] lutego 1998 r. wskazuje, że w rejestrze w ostatniej kolumnie określonej jako "uwagi" wpisywana była data wejścia w życie uchwały podjętej na tej sesji. Jeśli bowiem przepis końcowy uchwały wskazywał, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia, to w kolumnie "uwagi" w pozycji rejestru odnoszącej się do poszczególnych uchwał widnieje data [...] lutego 1998 r. Jeśli zaś przepis końcowy uchwały podjętej w dniu [...] lutego 1998 r. wskazywał, że uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, to w pozycji rejestru odnoszącej się do poszczególnych uchwał w kolumnie "uwagi" widnieje data [...] marca 1998 r.

Prawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, że adnotacja na pieczęci znajdującej się w rejestrze pod pozycją [...] odnosi się do wszystkich uchwał, przy których w kolumnie "uwagi" widnieje data [...] marca 1998 r. i oznacza ona, zgodnie z treścią adnotacji na pieczęci, że wszystkie te uchwały zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w O. od dnia [...] marca 1998 r. Faktem jest, że w adnotacji znajdującej się na pieczęci nie wskazano daty końcowej publikacji uchwał. Jednakże analiza pozostałych wpisów w rejestrze odnoszących się do publikowania uchwał na tablicy ogłoszeń wskazuje, że była to praktyka jednolita, tzn. wskazywano tylko datę początkową publikacji uchwał. Ze względu zaś na upływ czasu od daty podjęcia uchwały możliwe było zweryfikowanie faktu ogłoszenia uchwały w każdy możliwy sposób, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 13 grudnia 2016 r. Okoliczności powyższe wskazują, że kwestionowana uchwała została ogłoszona zgodnie z art. 42 ust. 1 u.s.g., co czyni zarzut kasacyjny naruszenia tego przepisu i art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nieskutecznym.

Mając na uwadze to, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). Do niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogą podlegać zwrotowi od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej, należy zaliczyć zwrot kosztów związanych z przygotowaniem odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 179 zdanie pierwsze P.p.s.a.). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 wskazano, że art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.