Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1840/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51  ust. 1 i  ust. 7 w zw. z  art. 52
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 62 ust. 1,  par. 239 ust. 1,  par. 242 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. W. i G. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

G. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowaniu administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. i J. W., organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie nakazania odwołującym się – współwłaścicielom lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] – doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku dwóch kontroli przeprowadzonych w dniach [...] lutego 2013 r. i [...] kwietnia 2014 r. ustalono, iż G. i J. W. dokonali wymiany drzwi wejściowych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Przedmiotowe drzwi o szerokości 0,83 m (wg kolejnego pomiaru dokonanego w dniu [...] kwietnia 2014 r. szerokość drzwi 0,86 m) otwierają się na zewnątrz, tj. na korytarz klatki schodowej. Całkowita szerokość klatki schodowej wynosi 2,26 m. Na klatce schodowej znajdują się dwa biegi schodowe z balustradą schodową stanowiące drogę ewakuacyjną. Po całkowitym otwarciu drzwi pozostaje zachowana szerokość 1,4 m podestu klatki schodowej.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego montażu ww. drzwi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako: Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], nakazał G. i J. W. (współwłaścicielom lokalu nr [...]) doprowadzenie obiektu, w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji, do stanu zgodnego z przepisami poprzez zmianę kierunku otwierania drzwi wejściowych z klatki schodowej do lokalu nr [...] tak, aby otwierały się do wewnątrz lokalu oraz zastosowanie drzwi spełniających wymogi § 62 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosując drzwi nie mniejsze w świetle ościeżnicy jak o szerokości 0,9 m i wysokości 2,0 m.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. i J. W.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję, uznał, że decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy, choć nie podzielił całkowicie argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu.

W pierwszej kolejności organ podniósł, że bezspornym jest samowolne wykonanie drzwi wejściowych w sposób nieodpowiadający obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się kserokopie zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu zamiaru wymiany spornych drzwi, jednakże zgłoszenie to było nieskuteczne, albowiem dokonano go w dniu [...] marca 2013 r. – po dacie ujawnienia przez organ I instancji faktu wykonania robót budowlanych polegających na montażu tych drzwi. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić procedurę naprawczą na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane (w przypadku już zrealizowanej inwestycji).

W niniejszej sprawie przesłanką, która musi skutkować orzeczeniem nakazu wykonania obowiązku polegającego na zmianie kierunku otwierania drzwi wejściowych z klatki schodowej do lokalu nr [...] tak, aby otwierały się do wewnątrz lokalu oraz zastosowanie drzwi o szerokości 0,9 m i wysokości 2,0 m, jest konieczność respektowania przepisów § 62 ust. 1 oraz § 242 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Z pierwszego z wyżej powołanych przepisów wynika, iż drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m. W przypadku zastosowania drzwi zewnętrznych dwuskrzydłowych szerokość skrzydła głównego nie może być mniejsza niż 0,9 m. Z kolei, jak wynika z treści § 242 ww. rozporządzenia, szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.

W przedmiotowej sprawie szerokość spornych drzwi w świetle ościeżnicy jest mniejsza od minimalnej szerokości 0,9 m wskazanej w przywołanym wyżej przepisie. Aktualna szerokość korytarza (po otwarciu drzwi) wynosi dopuszczalne 1,4 m, jednakże po zamontowaniu drzwi o szerokości zgodnej z warunkami technicznymi z oczywistych powodów szerokość korytarza ulegnie zmniejszeniu do wartości niezgodnej z § 242 rozporządzenia.

W tej sytuacji, zdaniem organu, jedynie możliwym rozwiązaniem jest – dążąc do doprowadzenia spornej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami – nałożenie obowiązków wskazanych w rozstrzygnięciu organu powiatowego, co w konsekwencji skutkować musi utrzymaniem w mocy objętej odwołaniem decyzji.

Odnosząc się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż pozostają one bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Brak w decyzji organu I instancji pouczenia wymaganego przepisem art. 107 k.p.a. nie wpłynął na ograniczenie uprawnień stron postępowania do wniesienia środka odwoławczego i uchybienie to nie stanowi przesłanki, która mogłaby skutkować uchyleniem objętej odwołaniem decyzji.

W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], G. i J. W. podnieśli, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wypowiada się jednoznacznie w kwestii kierunku otwierania drzwi do lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym. Należy spełnić jedynie wymogi dotyczące bezpieczeństwa pożarowego oraz § 62 ust. 1. Nakazywanie zmiany kierunku otwierania drzwi jest bezpodstawne, ponieważ nowo zamontowane drzwi spełniają warunek określony w § 242 ww. rozporządzenia. Po otwarciu drzwi szerokość drogi ewakuacyjnej na klatce schodowej wynosi 1,4 m, więc wymogi bezpieczeństwa pożarowego zostają zachowane.

W odniesieniu do wymogu z § 62 ust. 1 rozporządzenia skarżący zwrócili uwagę, że szerokość ich nowych drzwi różni się jedynie o 4 cm od wymaganej (0,9 m) i niemalże mieści się w granicy pomiaru organu I instancji. Podnieśli, iż sam organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że po zamontowaniu drzwi o szerokości zgodnej z warunkami technicznymi z oczywistych powodów szerokość korytarza ulegnie zmniejszeniu do wartości niezgodnej z § 242 rozporządzenia. To z kolei spowoduje niespełnienie istotnego wymogu bezpieczeństwa pożarowego. Skarżący dodali, że zgodnie z § 239 rozporządzenia szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących w nim przebywać równocześnie. W lokalu nr [...] mieszkają zaś tylko 2 osoby.

Na koniec skarżący podnieśli, że nowo zamontowane drzwi wejściowe nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W trakcie rozprawy w dniu 17 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej G. W. oświadczył, że wnosi również o uchylenie decyzji organu I instancji. Podniósł, że decyzja narusza § 62 i § 239 ust. 1 poprzez jego niezastosowanie. Oświadczył, że skarżący mieszkają na pierwszym piętrze, a na wyższych piętrach mieszka 13 osób. Wskazał, że nie wszystkie okoliczności zostały w tej sprawie przez organ zbadane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty okazały się trafne.

W niniejszej sprawie okolicznościami niekwestionowanymi przez strony postępowania są ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku oględzin przeprowadzonych w dniach [...] lutego 2013 r. i [...] kwietnia 2014 r. G. i J. W. – właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy Al. [...] w [...] – dokonali wymiany drzwi wejściowych z mieszkania na klatkę schodową budynku. Nowo zamontowane drzwi otwierają się na zewnątrz lokalu, tj. na klatkę schodową. Szerokość drzwi w świetle ościeżnicy wynosi 0,86 m (wartość ustalona w trakcie oględzin w dniu [...] kwietnia 2014 r.; podczas oględzin dnia [...] lutego 2013 r. szerokość ustalono na 0,83 m). Szerokość klatki schodowej wynosi 2,26 m, od słupa balustrady schodowej do ściany – 1,62 m, szerokość brzegu schodowego – 1,12 m i 1,09 m, szerokość klatki schodowej przy otwartym skrzydle drzwiowym do przeciwległej ściany – 1,4 m, odległość od otwartego skrzydła drzwiowego do słupa balustrady – 0,98 m.

Zasadniczą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia, jest ustalenie, czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo uczyniły, nakazując skarżącym zdemontowanie drzwi wejściowych otwieranych na zewnątrz i zamontowanie drzwi otwieranych do wnętrza lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odpowiedź na to pytanie wiąże się z zagadnieniem, czy zamontowanie przez skarżących drzwi wejściowych do mieszkania – z uwagi na ich wymiary oraz sposób otwierania na zewnątrz klatki schodowej – narusza przepisy i tym samym wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego.

W ocenie organów montaż przedmiotowych drzwi narusza przepis § 62 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – dalej jako: rozporządzenie, który stanowi, że drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2 m. W niniejszej sprawie szerokość spornych drzwi w świetle ościeżnicy jest mniejsza od minimalnej szerokości 0,9 m wskazanej w przywołanym przepisie. Szerokość korytarza (po otwarciu drzwi) wynosi 1,4 m, co jest wartością zgodną z wymogiem z § 242 rozporządzenia. Jak podkreślił jednak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego, po zamontowaniu drzwi o szerokości zgodnej z warunkami technicznymi szerokość korytarza ulegnie zmniejszeniu do wartości niezgodnej z § 242 cyt. rozporządzenia. Jedynym możliwym w tej sytuacji sposobem doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego zgodnego z obowiązującymi przepisami jest, w ocenie organów, zmiana kierunku otwierania drzwi wejściowych z klatki schodowej do lokalu nr [...] tak, aby otwierały się do wewnątrz lokalu oraz zastosowanie drzwi niemniejszych w świetle ościeżnicy jak o szerokości 0,9 m i wysokości 2,0 m.

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w kontrolowanym postępowaniu stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego w związku z art. 52 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu zastosowany przez organy tryb postępowania jest prawidłowy. Przeprowadzanie robót budowlanych polegających na montażu drzwi wejściowych do lokalu może być weryfikowany przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy art 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosownie do treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Dotyczy to zatem robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie do usunięcia nieprawidłowości powstałych w trakcie procesu inwestycyjnego, czyli również w wyniku robót budowlanych polegających na wymianie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Przesłanką, która uzasadnia zastosowanie w omawianej sytuacji trybu art. 51 Prawa budowlanego, nie może być z pewnością brak zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych polegających na wymianie drzwi wejściowych do lokalu, albowiem prace takie nie wymagają nawet zgłoszenia właściwemu organowi. Uzasadnieniem dla weryfikacji przeprowadzonych robót budowlanych polegających na montażu drzwi wejściowych do lokalu w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego mogłoby być natomiast wykonanie ich w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, np. poprzez zamontowanie drzwi w sposób naruszający warunki techniczne, jakie powinny spełniać obiekty budowlane, w tym w zakresie zagrożenia pożarowego.

O ile samo rozpoznanie sprawy pod kątem regulacji zawartej w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego uznać należy za prawidłowe, to, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie poczyniły ustaleń faktycznych pozwalających na uznanie, że sposób zamontowania przez skarżących drzwi wewnętrznych do lokalu narusza uregulowania rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Nałożenie na skarżących obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami uznać należy za co najmniej przedwczesne, nie znajduje ono bowiem potwierdzenia w analizie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego. Orzeczenie nakazu zdemontowania drzwi wejściowych otwieranych na zewnątrz i zamontowania drzwi otwieranych do wnętrza lokalu mieszkalnego nie zostało poprzedzone prawidłową oceną w zakresie szerokości drogi ewakuacyjnej w sytuacji otwarcia drzwi skarżących na zewnątrz.

W pierwszej kolejności stwierdzić jednak trzeba, że organ nie dopuścił się naruszenia § 62 ust. 1 i § 239 ust. 1 rozporządzenia, co zarzuciła strona skarżąca.

Zgodnie z § 62 ust. 1 rozporządzenia drzwi wejściowe do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej szerokość 0,9 m. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez organy orzekające w sprawie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie (protokół oględzin z dnia [...] lutego 2013 r. i z dnia [...] kwietnia 2014 r.) wynika, że szerokość drzwi zamontowanych przez skarżących w świetle ościeżnicy jest mniejsza od minimalnej wymaganej szerokości 0,9 m wynikającej z przywołanego przepisu.

Wskazany przez stronę skarżącą § 239 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób – 0,8 m.

Nie budzi wątpliwości, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią, w świetle § 236 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 80/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe nie oznacza jednak, iż przepis ten wyłącza zastosowanie w stosunku do drzwi wejściowych mieszkania – jako wyjścia ewakuacyjnego z mieszkania – norm określających ich wymiary zawartych w § 62 ust. 1 rozporządzenia. Przepis § 62 ust. 1 rozporządzenia uznać należy za przepis szczególny w stosunku do regulacji § 239 ust. 1 rozporządzenia, w zakresie, w jakim odnosi się do drzwi wejściowych mieszkania. Dla drzwi wejściowych z mieszkania na klatkę schodową budynku, które są równocześnie wyjściem z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne, minimalną szerokość określa przepis § 62 ust. 1 rozporządzenia na 0,9 m w świetle ościeżnicy. Innymi słowy, drzwi wejściowe do mieszkań, które jednocześnie stanowią wyjścia ewakuacyjne, powinny mieć wymiary wskazane w § 62 ust. 1 rozporządzenia. Przepis § 239 ust. 1 rozporządzenia również określa najmniejszą szerokość drzwi w świetle ościeżnicy na 0,9 m, lecz dopuszcza także szerokość mniejszą, wynoszącą 0,8 m – o ile drzwi służą do ewakuacji mniej niż 3 osób. Z uwagi na fakt, iż minimalną szerokość drzwi wejściowych do mieszkania w sposób wyłączny normuje § 62 ust. 1 rozporządzenia jako przepis szczególny, to parametry wynikające z § 239 ust. 1 rozporządzenia (0,8 m) nie będą miały zastosowania do określenia minimalnych dopuszczalnych wymiarów drzwi wejściowych z mieszkania na klatkę schodową budynku, niezależnie od tego, czy są równocześnie wyjściem z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne.

Z powyższych względów Sąd uznał za prawidłowe orzeczenie wobec skarżących nakazu doprowadzania obiektu do stanu zgodnego z przepisami poprzez zastosowanie drzwi spełniających wymogi § 62 ust. 1 rozporządzenia, tj. nie mniejszych w świetle ościeżnicy jak o szerokości 0,9 m i wysokości 2,0 m.

Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszczają montaż drzwi wejściowych do mieszkania otwierających się na zewnątrz (na klatkę schodową). Należy mieć jednak na uwadze, że taka możliwość jest ograniczona w sytuacji, gdy rozwiązanie takie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi przepisami dotyczącymi zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża drogę ewakuacyjną (por. wyrok: NSA z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt, II SA/Gd 980/98; WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 387/06; wyrok WSA w Łodzi dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 578/11; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 80/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym miejscu wskazać warto na przepisy § 242 rozporządzenia, określające warunki, jakim powinna odpowiadać szerokość dróg ewakuacyjnych, powołane też przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z § 242 ust. 1 szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób (§ 242 ust. 2 rozporządzenia). Kluczowe znaczenie dla montażu wejściowych do mieszkania otwieranych na zewnątrz ma treść § 242 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi, że skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Przepis ten stanowi prawne ograniczenie w montażu drzwi do mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku. Niedozwolony jest zatem montaż drzwi wejściowych do mieszkania otwieranych na zewnątrz, jeśli drzwi po ich całkowitym otwarciu zmniejszą szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej (jaką jest klatka schodowa) wskazana w § 242 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia.

Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że obecnie szerokość przejścia (korytarza klatki schodowej), po całkowitym otwarciu drzwi zewnętrznych z lokalu nr [...], wynosi 1,4 m, zatem spełnia wymogi z § 242 ust. 1 rozporządzenia. Oczywistym jest, na co zwrócił uwagę organ, że wymiana drzwi na szersze, o szerokości w świetle ościeżnicy wynoszącej co najmniej 0,9 m (wymaganej przepisem § 62 ust. 1 rozporządzenia), przy zachowaniu obecnego kierunku otwierania drzwi na zewnątrz, spowoduje zmniejszenie do wartości niezgodnej z § 242 ust. 1 rozporządzenia. Organ nie ustalił jednak, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis § 242 ust. 2 rozporządzenia, dopuszczający zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Organ nie poczynił ustaleń w zakresie liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku. Od kwestii tej uzależnione jest zmniejszenie do 1,2 m dopuszczalnej szerokości korytarza klatki schodowej, stanowiącego drogę ewakuacyjną – o ile przeznaczony on będzie do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Dopiero po przeprowadzeniu w powyższym zakresie postępowania wyjaśniającego, na podstawie dokonanych ustaleń, możliwe będzie jednoznaczne stwierdzenie, czy zamontowanie drzwi wejściowych o wymaganej szerokości nie mniejszej niż 0,9 m, które nadal będą otwierały się na zewnątrz mieszkania, zmniejszy szerokość drogi ewakuacyjnej wynikającą nie tylko z § 242 ust. 1 rozporządzenia, ale również opisaną w ust. 2 § 242.

Reasumując powyższe, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wadliwie przeprowadzono postępowanie, nie dokonując ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – w zakresie liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku. Bez wyjaśnienia powyższej kwestii nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności, w świetle § 242 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, nakazania skarżącym zmiany kierunku otwierana drzwi na otwierane do wewnątrz mieszkania. Z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu i zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku. Na podstawie wyników uzupełniającego postępowania dowodowego organ dokona oceny, czy zamontowanie drzwi wejściowych otwierających się na zewnątrz mieszkania, o wymaganej szerokości nie mniejszej niż 0,9 m, zmniejszy szerokość drogi ewakuacyjnej wynikającą z § 242 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, a w związku z tym czy do realizacji obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem niezbędne jest nakazanie skarżącym zmiany kierunku otwierana drzwi na otwierane do wewnątrz mieszkania.

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby uchylania decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a., o co wnosiła strona skarżąca. Z uwagi na określony wyżej niewielki zakres postępowania wyjaśniającego wymagający uzupełnienia, wystarczające będzie skorzystanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z przewidzianej w 136 k.p.a. możliwości przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.