Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1107/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 80, 145 par. 1 pkt 5, art 151 par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Dnia 5 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 września 2006 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Sz. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. Sz. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1986 roku Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki w R] przyznał S] Sz] prawo przynależności do ZboWiD w charakterze członka zwyczajnego oraz uznał, iż wyżej wymieniony spełnia warunki do uzyskania uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 26 maja 1982 roku o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. z 1982r. Nr 16, poz. 122) z tytułu udziału w walkach w obronie władzy ludowej w okresie od 01.09.1950r. do 02.10.1950r., od 11.06.1951r. do 29.06.1951r. od 03.10.1951r. do 14.04.1952r. (k. 79 akt adm.) Podstawą ustaleń w oparciu, o które przyznano uprawnienia było zaświadczenie Wojskowej Komisji Uzupełnień w R] z dnia 4 grudnia 1984 roku. (k. 67 akt adm.)

Realizując obowiązek wynikający z art. 25 ust. 4 w związku z art. 21, art. 25 oraz art. 27 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1991 roku, Nr 17, poz. 75 ze zm.) Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wszczął wobec S] Sz], w dniu 23 września 1993 roku postępowanie w przedmiocie weryfikacji uprawnień kombatanckich (k. 82 akt adm.)

W wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...] marca 1997 roku, Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. Sz. uprawnień kombatanckich.

Organ stwierdził, iż wyżej wymieniony uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Jednocześnie wyjaśnił, iż jak wynika z Centralnego Archiwum Wojskowego 9 pułk KBW, w okresie, w którym służył tam S. Sz., wydzielał grupy żołnierzy na akcje mające na celu zwalczanie oddziałów NZW, poakowskiego podziemia oraz band rabunkowych. Nie znalazły w ocenie organu potwierdzenia przytaczane przez S. S. fakty, iż w trakcie pełnienia służby wojskowej na terenach woj. bydgoskiego i na ziemiach odzyskanych brał on udział w walkach z oddziałami Wehrwolfu. Jak wynika z Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956, na tych terenach takie oddziały nie działały.

Wniosek S. Sz. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu walk z Ukraińską Armią Powstańczą organ pozostawił bez rozpoznania, gdyż wnioskujący mimo wezwania go w trybie art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, nie przedłożył stosownej rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

Całość powyższej argumentacji wskazywała, w ocenie organu, iż S. Sz. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej, co skutkować musiało ich pozbawieniem, w oparciu art. 25 ust. 2 pkt wyżej wskazanej ustawy, (k.100 akt adm.)

Nie zgadzając się z tą decyzją S. Sz. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku jego rozpoznania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej jako Kierownik Ud/sKiOR) decyzją z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu, (k. 109 akt adm.)

Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 listopada 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 91/97 oddalił skargę. Argumentując motywy rozstrzygnięcia sąd wskazał na marginesie, iż kwestia przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach z oddziałami UPA może być przedmiotem merytorycznej oceny organu po przedłożeniu - okazanej na rozprawie - rekomendacji Zarządu Wojewódzkiego Związku Partyzantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w R. z dnia 3 listopada 1997 roku. (k. 140 akt adm.)

Wniosek taki skarżący złożył już w dniu 13 czerwca 1997 roku. (k. 1 akt adm.) Poza wzmiankowana rekomendacją S. Sz. powołał się na zeznania świadków – B. K. oraz M. K. Świadkowie ci zgodnie zeznali, że S. Sz. w okresie od 1945 roku do akcji Wisła w 1947 roku należał do podlegającej pod dowództwo Armii Krajowej tzw. Samoobrony, której celem była obrona przed bandami UPA. (k. 2-10 akt adm.)

Rozpoznając ponowny wniosek S. Sz. Kierownik Ud/sKiOR decyzją z dnia [...] maja 1998 roku, Nr [...] odmówił przyznania mu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż po pierwsze żaden z powołanych przez wnioskodawcę świadków nie posiada uprawnień kombatanckich z tytułu walk z UPA, a po drugie zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1998 roku o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1991 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, a do takich służb Samoobrona nie należała, (k.146)

Nie zgadzając się z tą decyzją S. Sz. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Nie znajdując podstaw do reformacji własnej decyzji z dnia [...] maja 1998 roku Kierownik Ud/sKiOR decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 roku, Nr [...] utrzymał ją w mocy. (k. 150 akt adm.)

S. Sz. zaskarżył przedmiotową decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, (k.25-26 akt adm.)

Wyrokiem z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt SA/Rz 244/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Rzeszowie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie oddalił skargę S. Sz. na decyzję Kierownika Ud/sKiOR z dnia [...] sierpnia 1998 roku, Nr [...] (k.43 akt adm.).

Wcześniej, bo jeszcze w dniu 28 stycznia 1999 roku S. Sz. wniósł kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

Postanowieniem z dnia [...] marca 1999 roku Kierownik Ud/sKiOR stwierdził niedopuszczalność tego wniosku z uwagi na fakt, iż wcześniej taki wniosek był już złożony i został rozpoznany, (k. 23 akt adm.)

Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 roku Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił S. Sz. przyznania uprawnień kombatanckich, (k.15 akt adm.)

S. Sz. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, Nr [...] Kierownik Ud/sKiOR utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2000 roku. (k.164 akt adm.)

W dniu 23 października 2000 roku skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Oddział Zamiejscowy w Rzeszowie na decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 roku, Nr [...]. (k. 37 akt adm.)

Konsekwencją skargi była decyzja Kierownika Ud/sKiOR z dnia [...] listopada 2000 roku, Nr [...], którą uchylił decyzje własne z dnia [...] stycznia 2000 roku Nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2000 roku, Nr [...] i umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem S. Sz. W uzasadnieniu organ wskazał, iż sprawa będąca przedmiotem uchylonych decyzji została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 roku. Dlatego też z uwagi na fakt, iż obarczone są one wadą z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako kpa) organ zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze S. Sz. uchylił obie decyzje, (k. 44 akt adm.)

Wobec wydania decyzji samoweryfikacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2001 roku, sygn. akt SA/Rz 1863/00 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. (k.35 akt adm.)

W dniu 13 grudnia 2000 roku do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek S. Sz. o ponowne rozpatrzenie sprawy względnie o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 kpa. Wyżej wymieniony zarzucał, iż organ uchylając obie decyzje i umarzając postępowanie bezpodstawnie zamknął mu drogę do dalszego ubiegania się o przyznanie uprawnień, (k. 48 akt adm.)

W załączonym do wniosku życiorysie S. Sz. podnosił, iż od 1944 roku walczył z oddziałami UPA w ramach służby w Terenowej Organizacji Samoobrony, pod dowództwem J. T. ps. "M.", który był również dowódcą AK.

Po rozwiązaniu Armii Krajowej w 1945 roku, w maju złożył przysięgę i został powołany do poakowskiej organizacji narodowej gdzie otrzymał pseudonim "G.". W ramach tej formacji walczył z oddziałami UPA na terenie byłego powiatu j. Okoliczności te zostały potwierdzone przez powołanych przez niego świadków – B. K. oraz I. Sz., (k.56-60 akt adm.).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...] Kierownik Ud/sKiOR odmówił wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż S. Sz. nie wykazał udziału w Samoobronie w latach 1945-1947. Powołani przez niego świadkowie posiadają uprawnienia kombatanckie z zupełnie z innego tytułu – I. Sz. z tytułu uwięzienia w latach 1953-1956, a B. K. z tytułu służby w Armii Krajowej i Batalionach Chłopskich w latach 1942-1944. Nie ma zatem dowodów, iż wskazani świadkowie służyli wspólnie ze S. Sz. w Samoobronie. Istniejący na zaświadczeniu I. Sz. zapis o udziale w Samoobronie jest urzędowo niepotwierdzony i przez to w ocenie organu niewiarygodny, (k.63 akt adm.)

W dniu 30 sierpnia 2001 roku do Urzędu d/s KiOR wpłynął wniosek S. Sz. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 roku, wznowienie postępowania oraz decyzji wcześniejszej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wnioskujący zarzucał, iż Kierownik Ud/sKiOR stronniczo ocenił zeznania świadków podkreślając, że fakt otrzymania przez uprawnień z tytułów wskazanych w decyzji nie oznacza wcale, iż nie walczyli oni w oddziałach samoobrony. Zarzucał dalej, iż obaj świadkowie w sposób jednoznaczny potwierdzają jego tezę, iż walczył z oddziałami UPA w ramach Armii Krajowej, (k.171 akt adm.)

W dniu 20 maja 2003 roku S. Sz. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania. Zaznaczył w nim, iż organ nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 30 sierpnia 2001 roku. Dalej wskazywał, iż należał do Narodowych Sił Zbrojnych i walczył z oddziałami UPA Jednocześnie przedłożył kserokopie tych samych zeznań B. K. oraz I. Sz., które składał do wniosku z dnia 13 grudnia 2000 roku. (k. 173-178 akt adm.)

W dniu [...] sierpnia 2004 roku Kierownik Ud/sKiOR wydał postanowienie Nr [...], którym wznowił postępowanie w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ naprowadził, iż S. Sz. w swym wniosku wskazał na nowe istniejące w dniu wydania decyzji okoliczności, istotne dla sprawy, a nie znane organowi, który wydał decyzję. (k.182 akt adm.)

Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] Kierownik Ud/sKiOR odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 1997 roku

Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 1997 roku, Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie znalazła potwierdzenia okoliczność, jakoby wnioskujący służył w Armii Krajowej. Kierownik nie dał wiary nowym dowodom uznając, iż zostały one przedstawione wyłącznie z uwagi na utratę statusu kombatanta, (k.184 akt adm.)

Mieszcząc się w ustawowym terminie S. Sz. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, (k. 186 akt adm.)

W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, Nr [...] Kierownik Ud/sKiOR uchylił decyzję z dnia [...] października 2004 roku i umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 roku Nr [...]. Uzasadniając motywy decyzji wskazał, iż organ błędnie przyjął, że S. Sz. domaga się wznowienia postępowania w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, gdy w istocie chodziło mu wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy ich przyznania, (k.188 akt adm.)

Jeszcze tego samego dnia – [...] kwietnia 2005 roku, Kierownik Ud/sKiOR wydał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art 138 § 1 pkt 2 decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podstawą wydania decyzji był nierozpoznany przez organ wniosek z dnia 30 sierpnia 2001 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, (k. 171 akt adm.) W uzasadnieniu Kierownik wyjaśnił, iż badając wniosek o wznowienie postępowania organ winien ustalić czy wnioskodawca powołuje się na ustawowe przesłanki. Ich merytoryczna ocena nie jest dopuszczalna na etapie badania samego wniosku - co uczyniono w uchylonej decyzji, (k. 191 akt adm.)

Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] organ wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 1998 roku Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, (k. 195 akt adm.)

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku organ odmówił uchylenia wyżej wymienionej decyzji własnej, nie dając wiary nowym twierdzeniom wnioskodawcy oraz powołanym przez niego świadkom, iż służył on w Armii Krajowej i NSZ i w ramach tej służby walczył z oddziałami UPA (k. 197 akt adm.)

W dniu 6 lipca 2005 roku S. Sz. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, (k. 199 akt adm.)

Decyzją z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] Kierownik Ud/sKiOR utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2005 roku. W uzasadnieniu organ jeszcze raz stwierdził, iż zeznania świadków nie zasługują na uwzględnienie ponieważ świadkowie ci sami nie udowodnili, że byli członkami organizacji podziemnych. Ponadto organ stwierdził, iż decyzje nie mogą zostać uchylone z przyczyn formalnych - upłynął bowiem pięcioletni termin przewidziany w art. 146 kpa. (k.210 akt adm.)

Z decyzją tą nie zgodził się S. Sz. i w dniu 24 listopada 2005 roku zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący wywodził w swej skardze, iż organ całkowicie dowolnie zdyskwalifikował zeznania powołanych przez niego świadków – B. K. i I. Sz. Całość zgromadzonego materiału dowodowego, w jego ocenie, potwierdza, iż służył w AK oraz walczył z oddziałami UPA działając w poakowskiej organizacji NSZ. Odpierając zarzut upływu terminu z art. 146 kpa podnosił, iż termin ten należało liczyć od wyroku NSA z dnia 29 września 2000 roku, sygn. akt SA/Rz 244/99, a doręczonego mu w dniu 20 października 2000 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Zarzucał, iż zeznania świadków B. K. i I. Sz. były wprawdzie nowe, lecz nie istniały w chwili wydania zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Świadkowie ci przedstawili nowe okoliczności dotyczące działalności strony w AK w latach 1944-1947, jednakże są to okoliczności nieistotne i nie mające wpływu na zmianę decyzji. Poza tym organ stwierdził, iż zeznania te i tak nie zasługują na wiarę, ponieważ świadkowie nie udowodnili, że sami służyli w AK w latach 1944-1947. Dalej organ wyjaśnił, iż na negatywną ocenę zeznań S. Sz. wpływa ta ich część, w której stwierdza on, że po złożeniu przysięgi w AK w 1945 roku, uzyskał tytuł żołnierza NSZ, gdy tymczasem formacja ta była całkowicie odrębna od organizacji poakowskich.

W konkluzji organ powołał się na stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, że upłynął już termin przewidziany w art. 146 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sąd wezwał skarżącego do ustosunkowania się do tego wniosku i oświadczenia czy żąda wyznaczenia rozprawy. Skarżący na wzmiankowane wezwanie nie odpowiedział.

Dlatego też sąd działając w oparciu o art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz.1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dla jasności dalszych rozważań należy na początku wskazać, iż zaskarżona decyzja z dnia z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] została wydana wskutek wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2000 roku (k. 48) o wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił wznowienia tego postępowania. Stosownie do pouczenia zawartego w przedmiotowej decyzji S. Sz. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 28 sierpnia 2001 roku ( k. 171). Wniosek ten jednak nie został rozpoznany aż do dnia [...] kwietnia 2005 roku, kiedy to Kierownik Ud/sKiOR decyzją Nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art 138 § 1 pkt 2, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku Nr [...] organ wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 1998 roku Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich i dwukrotnie - decyzjami z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] oraz z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...]- odmówił jej uchylenia.

Przechodząc od tych uwag natury ogólnej na grunt ukształtowany kwestionowanym rozstrzygnięciem należy wskazać, iż stosownie do treści art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa - wyjście na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję - nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Oznacza to, iż organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 kpa, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 kpa. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania, ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 1999 roku sygn. akt SA1956/98 publ. Elektroniczny system informacji prawnej LEX nr 48560.

W sytuacji gdy decyzja obarczona jest wadami wskazanymi w art. 145 § 1 i art. 145a kpa i jednocześnie upłynęły terminy z art. 146 kpa, organ stosownie do treści art. 151 § 2 kpa zobligowany jest wydać decyzję stwierdzającą wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których decyzji tej nie uchylił.

Jeżeli natomiast decyzja takich uchybień nie posiada organ stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji.

W niniejszej sprawie okoliczności wskazane w art. 146 § 1 kpa wystąpiły. Skarżący decyzję z dnia [...] sierpnia 1998 roku, Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] maja 1998 roku, Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich otrzymał w dniu 17 sierpnia 1998 roku (k. 149).

Termin do jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania upływał zatem z końcem dnia 17 sierpnia 2003 roku. Dlatego słuszność należy przyznać organowi, iż nie mógł uchylić decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 roku.

Kwestią, która pozostaje do rozstrzygnięcia jest czy organ prawidłowo ustalił, że w stosunku do w/w decyzji nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Dokonując szczegółowej analizy rozstrzygnięcia organu, sąd stwierdza, iż ustalenie tej okoliczności jest niemożliwe z uwagi na obrazę przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa.

Stosownie do zasady prawdy obiektywnej wyartykułowanej w pierwszym z przytoczonych przepisów, organ zobligowany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Przy ustalaniu tego stanu faktycznego organ dokonuje oceny dowodów w sposób swobodny. Swobodna ocena dowodów nie oznacza jednak dowolności - swoją ocenę w tej mierze organ obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny.

Przechodząc do konkretnych uchybień należy stwierdzić, iż niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, iż zeznania świadków B. K. i I. Sz. są wprawdzie nowymi dowodami lecz nie istniejącymi w dniu wydania dotychczasowej decyzji. Osobowe źródła dowodowe w postaci tych świadków istniały przecież w roku 1998, a okoliczności przez nich przywołane dotyczą okresu sprzed 12 sierpnia 1998 roku - data wydania dotychczasowej decyzji. Organ stwierdza dalej, iż dowody te zawierają nowe okoliczności dla sprawy lecz są one nieistotne. Nieistotność w ocenie organu polega na tym, iż okoliczności te nie są prawdziwe. Jest to oczywisty błąd. O okolicznościach nieistotnych dla sprawy można bowiem mówić jedynie wówczas gdy nie mieszczą się one w hipotezach norm prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Ocena wiarygodności takich okoliczności jest wówczas zbędna, gdyż nie wpływają one na treść rozstrzygnięcia.

Oceniając zeznania świadków organ dyskwalifikuje je już z tej przyczyny, iż świadkowie ci nie posiadają uprawnień kombatanckich z tytułu członkostwa w organizacjach podziemnych w latach 1944 -1947 i tym samym należy rozumieć, że członkami takich organizacji być nie mogli. Organ nie wyjaśnia jednak podstaw takiej konstatacji. Uprawnienia kombatanckie można nabyć z różnych tytułów i wymienianie ich wszystkich w decyzji o ich przyznaniu nie jest obligatoryjne. Dlatego też organ winien w sposób jasny, logiczny i przekonywujący wyjaśnić dlaczego twierdzi, iż świadkowie ci przez cały okres od 1944 do 1947 nie mogli służyć w organizacjach podziemnych.

Odmowa wiarygodności zeznaniom skarżącego z tej przyczyny, że oświadczył, iż złożył przysięgę w AK w 1945 roku i po tej przysiędze otrzymał tytuł żołnierza NSZ, w sytuacji gdy były to całkowicie odrębne formacje, również nie została w sposób należyty umotywowana. Z zeznań skarżącego oraz świadków wynika, iż służył on najpierw w oddziałach samoobrony, potem w AK, a na końcu, w czasie akcji "Wisła" w poakowskiej organizacji niepodległościowej. Podane przez wskazane podmioty okoliczności winny być przedmiotem badania organu i nie mogą być dyskwalifikowane wyłącznie z tej przyczyny, że nie są składne i precyzyjne. Stosownie do przywołanych na wstępie rozważań zasad, to na organie spoczywa obowiązek podjęcia czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a co za tym idzie wyjaśnienia ewentualnych nieścisłości.

Dlatego też organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien w sposób zgodny z kryteriami wyznaczonymi przez przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 zebrać i ocenić materiał dowodowy. W oparciu o poczynione ustalenia organ zbada czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w zależności od wyniku tych badań rozważy czy nie zachodzi konieczność wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 kpa.

Na marginesie sąd czuje się zobligowany stwierdzić, iż postępowanie Kierownika Urzędu należy ocenić jako niewłaściwe. Na taką ocenę wpłynął w szczególności - sposób prowadzenie przedmiotowej sprawy, mnogość niepotrzebnych rozstrzygnięć, bardzo skąpa ocena dowodów oraz bałagan w aktach administracyjnych.

Wreszcie okoliczność najistotniejsza. Organ przez własną opieszałość, przez okres prawie czterech lat nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zamykając tym samym skarżącemu możliwość uzyskania orzeczenia uchylającego decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Taki sposób działania rażąco narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasadę szybkości i sprawności postępowania.

Mając całość powyższego na uwadze sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego uiszczony w sprawie wpis.