Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 569/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2; art. 4 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Teza: Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony nie ma obowiązku posiadania zaświadczenia.

TEZY

Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony nie ma obowiązku posiadania zaświadczenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.),, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru kary pieniężnej za brak posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz za brak dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 815 (osiemset piętnaście) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej we W., na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt. 2 i 4, art. 33, art. 42, art. 87 ust.1 i ust 2 , art. 92 ust. 1 i ust.2, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125 poz. 1371 ze zm.), pkt. 1.1.7. i 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125 poz. 1371 ze zm. ), art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452), po rozpatrzeniu odwołania [...]sp. z o.o. we W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...]z dnia [...]r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...]z dnia [...]r. i jednocześnie orzekł w sposób następujący: wymierzył karę pieniężna w wysokości [...]zł. za brak posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz wymierzył karę pieniężną w wysokości [...]zł. za brak dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 19 sierpnia 2003r funkcjonariusze celni Oddziału Celnego w S. przeprowadzili kontrolę dokumentów samochodu marki Nissan Patrol o numerze rejestracyjnym [...], wraz z przyczepą o nr rejestracyjnym [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej zastawu pojazdów przekraczającej 3,5 tony. Kierowcą zestawu pojazdów przewożącego towar stanowiący własność spółki z o.o. [...] z W. - był T. Ś. - Prezes Zarządu Spółki. Zgodnie z przedstawionym dowodem rejestracyjnym właścicielem przyczepy była firma [...]Spółka z o.o., natomiast zgodnie z przedstawionym dowodem rejestracyjnym właścicielem samochodu m-ki Nissan Patrol był Europejski Fundusz Leasingowy S.A. ul. K. [...],[...]W..

W wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, iż kierujący zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej zestawu pojazdów przekraczającym 3,5 tony -

T. Ś. - nie posiadał licencji na wykonywanie transportu

drogowego oraz nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach

krajowych. W związku z powyższym organ celny dokonał sporządzenia protokołu z przeprowadzonej kontroli, stwierdzając jednocześnie naruszenie przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącego o obowiązku posiadania przy sobie

i okazywania na żądanie uprawnionego organu wymaganych prawem dokumentów

w postaci m.in. wypisu z licencji oraz dowodu uiszczenia należnej opłaty za

korzystanie z dróg krajowych.

W oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wydał decyzję o nałożeniu na firmę [...]Spółka z o. o. kary pieniężnej w łącznej wysokości [...]zł.

Od tej decyzji [...]Spółka z o. o. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej we W.. W odwołaniu strona zarzuciła: rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt. 54 ustawy z 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie sankcji w postaci nałożenia kary pieniężnej za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego w sytuacji, gdy licencja ta nie jest wymagana oraz rażące naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 w zw. z art. 187 §1 Ordynacji Podatkowej poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji Podatkowej ( Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) bowiem uzasadnienie decyzji nie zawiera bezwzględnie koniecznych elementów, szczególności jest ogólnikowe i powołuje fakty nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przedstawiając wyżej wymienione zarzuty Strona wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, dopuszczenie w postępowaniu odwoławczym dowodów powołanych przez Stronę w uzasadnieniu decyzji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W ocenie odwołującego się nastąpiło naruszenie przepisów prawa poprzez błędne uznanie, iż czynność przewozu drogowego wykonywana przez firmę [...]Spółka z o. o. wymaga licencji, w sytuacji wykonywania niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego. Wnioskodawca podkreślił, iż dokonywał przewozu do kontrahenta zagranicznego wyprodukowanych przez siebie metalowych osłon silnika, a czynność ta stanowi przewóz na potrzeby własne tj. niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, który jest zdefiniowany w art. 4 ustawy jako przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy państwowej. Zdaniem Strony spełnione zostały również pozostałe warunki definicji niezarobkowego przewozu drogowego, o których mowa w art.4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku. Strona wskazała, iż transport na potrzeby własne nie wymaga także zaświadczenia, gdyż przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej (a więc sumie masy własnej pojazdu i dopuszczalnej ładowności - art. 2 pkt. 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r -Prawo o ruchu drogowym) nie przekraczającej 3,5 tony, zgodnie z dyspozycją art.3 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym nie ma obowiązku uzyskania zaświadczenia , o którym mowa w art. 33 ust.1 ustawy. Zdaniem strony tylko w przypadku podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i rzeczy, a więc podejmowania i wykonywania transportu drogowego, ustawodawca uznał za właściwe rozszerzenie definicji pojazdu samochodowego, stanowiąc, iż za pojazd samochodowy uważa się również zespoły pojazdów, składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. O tyle z rozszerzenia tego zrezygnował posługując się pojęciem przewozu na potrzeby własne.

Dyrektor Izby Celnej we W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...]z dnia [...]r. i jednocześnie wymierzył karę pieniężna w wysokości [...]zł. za brak posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz wymierzył karę pieniężną w wysokości [...]zł. za brak dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z postanowieniami art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452 ) do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dn. 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in.: wypis z licencji lub wypis z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 lipca 2003r o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452 ) kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wskazanych w art. 92 ust. 1 pkt.1-6 ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych. Ust. 4 art. 92 ustawy stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust.1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Natomiast zgodnie z pkt 1.1.7 załącznika do ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 2000 zł. Natomiast zgodnie z pkt. 1.4.1. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł.

Postanowienia art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym stanowią, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro, z wyłączeniem przypadków wskazanych w pkt. 1-5 tego artykułu.

Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy pismem z dnia [...]r., [...] r., [...] r. oraz z dnia [...]r. wzywał Stronę odwołującą się do uzupełnienia materiału dowodowego o oryginały lub uwierzytelnione kserokopie dokumentów mających potwierdzić wskazane w odwołaniu okoliczności. W szczególności Strona wzywana była do przedstawienia dokumentów mających potwierdzać legitymowanie się Strony tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym m-ki Nissan Patrol.

W toku postępowania odwoławczego Strona przedstawiła m. in.: umowę leasingu operacyjnego z dnia [...]r., nr [...], z której wynika, iż sporny pojazd samochodowy będący własnością Europejskiego Funduszu Leasingowego był w leasingu firmy [...]Usługi Motoryzacyjne T. Ś., umowę najmu z dnia [...]r. z której wynika, iż przedsiębiorca T. Ś. wynajął sporny pojazd samochodowy Firmie [...] Spółka z o. o. ul. M. [...],[...]W. (upoważnienie nr [...]uprawniające firmę [...]Spółka z o. o. ul. M. [...],[...]W., do użytkowania spornego pojazdu samochodowego). Tym samym w ocenie Dyrektora Izby Celnej dopiero na etapie postępowania odwoławczego Strona udokumentowała posiadanie tytułu prawnego do dysponowania pojazdem samochodowym m-ki Nissan PATROL.

W tym stanie rzeczy przewóz drogowy wykonywany przez Pana T.Ś. w dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej uznał jako przewóz niezarobkowy wykonywany na potrzeby własne, o którym mowa. w art. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. funkcjonariusz celny zasadnie postąpił domagając się przedstawienia licencji, bowiem bezprzedmiotowe byłoby żądanie przedstawienia zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, wiedząc, że strona nie posiadała tytułu prawnego do dysponowania pojazdem samochodowym, bowiem strona przedstawiła tylko dowód rejestracyjny, z którego wynikło, iż samochód stanowi własność Europejskiego Funduszu Leasingowego.

Strona w odwołaniu kwestionuje również zasadność sumowania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu samochodowego i przyczepy. W ocenie strony masy te nie powinno się sumować, tym samym zdaniem strony zwolniona jest ona z wymogu posiadania licencji i zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności.

Dyrektor Izby Celnej wskazuje, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt.2 ustawy o transporcie drogowym, która w niniejszej sprawie ma zastosowanie międzynarodowy transport drogowy jest to podejmowanie i wykonywanie działalności, gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, zdaniem organu odwoławczego, że w sytuacji gdyby firma [...]spółka z o. o. wykonywała przewóz drogowy tylko samym pojazdem samochodowym m-ki NISSAN Patrol o d. m. c. mniejszej niż 3,5 tony - to istotnie nie musiałaby posiadać ani licencji, ani zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne, ani też nie musiałaby posiadać karty opłaty drogowej. Jednak w dniu [...] r. Strona dokonywała przewozu zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3, 5 tony.

Ustosunkowując się do zarzutu Strony odnośnie naruszenia zasady dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zarzutu naruszenia art. 107§1 kpa – organ wyjaśnia, iż podstawą prawną wykonywania przez organy celne kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego oraz warunków w nich określonych jest art. 89 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. nr 120, poz. 1025 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Policja, funkcjonariusze celni, funkcjonariusze Straży Granicznej oraz uprawnieni pracownicy zarządów dróg dokonują kontroli na warunkach i w sposób określony w przepisach o kontroli ruchu drogowego, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę warunki w jakich odbywa się kontrola dokumentów na przyjściu granicznym oraz postanowienia art. 7 ustawy stanowiące, iż decyzje doręcza się m. in. kierowcy pojazdu, organ stwierdził, iż postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących transportu drogowego jest postępowaniem specyficznym i różni się od zwykłego postępowania administracyjnego określonego w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego są też uregulowania zawarte w art. 95 ust.1 ustawy o transporcie drogowym stanowiące, iż uprawniony do kontroli zatrzymuje, za pokwitowaniem, dokumenty podlegające kontroli, kieruje lub usuwa pojazd, na koszt przedsiębiorcy, na najbliższy parking strzeżony do czasu między innymi uiszczenia kary pieniężnej

Powyższe uregulowania, zdaniem organu drugiej instancji, w sposób bardzo precyzyjny określają sposób postępowania w trakcie wykonywania kontroli dokumentów dotyczących transportu drogowego, szczegółowo określają obowiązki kontrolowanego oraz moment wydawania decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania i o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego w kwocie 1.200 zł.

Skarżący zarzuca decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 pkt 4 w związku z art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez uznanie, że wykonywany przez skarżącego transport wymaga zaświadczenia z art. 33 ustawy. Skarżący wskazuje także na naruszenie art. 93 ust. 1 ustawy, poprzez nałożenie kary przez organ nie dokonujący kontroli oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, zignorowanie części dowodów, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o twierdzenia sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu ustawy kontrola ta sprawowane jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Istota sprawy dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych.

Podstawę matrialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 4 pkt. 2 i 4, art. 33, art. 42, art. 87 ust. 1 i ust 2, art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125 poz. 1371 ze zm.).

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności, a czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa).

W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne (zwanego również niezarobkowym przewozem drogowym) wymaga uzyskania zaświadczenia, potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Zatem obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym odnosi się jedynie do przedsiębiorców niebędących zawodowymi przewoźnikami (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2004 r., II SA/3212/03, Lex nr 160773).

Zgodnie z definicją zakresową zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, aby określona działalność przedsiębiorcy została uznana za przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy), powinna spełniać łącznie następujące warunki:

a) rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorcę,

b) celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy lub osób z lub do przedsiębiorstwa, lub przeniesienie ich, wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem, na jego własne potrzeby, czyli przewóz ten jest wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej,

c) pojazdy mechaniczne używane do przewozu muszą być prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

d) pojazdy przewożące rzeczy lub osoby znajdują się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, tzn. przedsiębiorca powinien się legitymować tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi

f) nie jest to przewóz osób w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W świetle powyższego należy przyjąć, że przedsiębiorca wykonuje niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) tylko wtedy jeżeli spełnia łącznie wszystkie przesłanki określone w definicji zakresowej art. 4 pkt 4 ustawy.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej na spółkę [...] stanowił brak posiadania przez stronę zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organy obu instancji, wbrew przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedsiębiorca – [...]sp. z o.o. we W., spełnia łącznie wszystkie wymienione w art. 4 pkt 4 ustawy przesłanki kwalifikujące przewóz towarów jako przewóz na potrzeby własne. Organy nie ustaliły, czy przewóz rzeczy dokonany w dniu [...] r. przez Prezesa [...]sp. z o.o. we W. T. Ś. stanowił działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej spółki, czy też działalność ta miała charakter wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Pełnomocnik strony skarżącej, zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazał, iż Prezes dokonywał przewozu do kontrahenta zagranicznego wyprodukowanych przez spółkę metalowych osłon silnika, a czynność ta stanowi przewóz na potrzeby własne tj. niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy (art. 4 pkt 6 ustawy). Organy administracji publicznej tego nie zweryfikowały.

Z zasady prawdy materialnej określonej w art. 7 k.p.a. wypływają obowiązki konkretnego zachowania się organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Przepisy szczególne k.p.a. rozwijają tę zasadę, stanowiąc jednocześnie gwarancję jej realizacji. Norma wynikająca z postanowień art. 77 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie. Zgodnie z przepisami art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z powołanych wyżej regulacji wynika, iż organ administracji publicznej ma obowiązek przede wszystkim z urzędu określić, jakie dowody są niezbędne dla pełnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej we W. nie dość dokładnie wyjaśnił fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, nieustosunkował się do istotnych dla sprawy dowodów. Organ odwoławczy nie rozważył spornego zagadnienia w sposób wszechstronny, ograniczając się tylko do kwestii tytułu prawnego do dysponowania przez stroną skarżącą pojazdem samochodowym marki Nissan Patrol o numerze rejestracyjnym [...]. Nie wyjaśnił natomiast w sposób nie budzący wątpliwości, czy przewóz do kontrahenta zagranicznego wyprodukowanych przez siebie metalowych osłon silnika był istotnie wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej spółki, tj. czy był przewozem na potrzeby własne spółki. Z przedstawionego przez [...]sp. z o.o. aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS: [...]) wynika, że przedmiotem działalności spółki jest m. in. "Towarowy transport drogowy pojazdami uniwersalnymi" (Dział 3, Rubryka 1 – Przedmiot działalności, pkt 8). W postępowaniu administracyjnym organy nie ustosunkowały się do tego dokumentu.

Strona skarżąca kwestionuje zasadność sumowania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu samochodowego i przyczepy. W ocenie skarżącego masy te nie się sumują. Oznacza to, zdaniem strony że nie miała ona obowiązku legitymować się ani licencją ani zaświadczeniem na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, bowiem wprawdzie wykonywała przewóz zestawem pojazdów jednak sam pojazd samochodowy nie przekraczał 3,5 tony d. m. c.. W cenie pełnomocnika strony skarżącej, obowiązujące przepisy prawne nie dopuszczają sumowania d. m. c. pojazdu samochodowego i przyczepy.

Dyrektor Izby Celnej zauważa, iż zgodnie z definicją zawartą w postanowieniach art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, które w niniejszej sprawie mają zastosowanie, międzynarodowy transport drogowy jest to podejmowanie i wykonywanie działalności, gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 2, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Przepis ten zawiera wyłączenie przedmiotowe wskazując, do jakiego rodzaju spraw nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Istotne znaczenie dla ustalenia obowiązku posiadania zaświadczenia przez wykonującego transport drogowy na potrzeby własne, oprócz przesłanek określonych w art. 4 pkt 4 ustawy, ma kwestia masy całkowitej pojazdów samochodowych używanych do tego przewozu.

Rozumienie treści przepisu prawnego jest wyznaczone nie tylko przez jego brzmienie, lecz także przez treść innych przepisów prawnych mających wpływ na rozumienie interpretowanego przepisu.

Pojazdem samochodowym, zgodnie z przepisem definicyjnym art. 2 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, jest pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h (określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego). Także Konwencja o ruchu drogowym podpisana w Genewie 19 września 1949 r., a ratyfikowana przez Polskę w 1959 r. (Dz. U. z 29 września 1959 r., nr 54, poz. 321), w art. 4 ust. 1 definiuje pojazd samochodowy jako "każdy pojazd poruszający się po drogach o własnym napędzie przy pomocy urządzenia mechanicznego, przeznaczony zazwyczaj do transportu osób lub towarów, a nie będący pojazdem poruszającym się po szynach, lub połączonym z przewodami elektrycznymi". Konwencja, jako umowa międzynarodowa ratyfikowana i opublikowana w Dzienniku Ustaw stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana (art. 91 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r.).

Ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 2 posługuje się pojęciem "przewóz drogowy". Pojęcie to nie zostało jednak zdefiniowane wyraźnie w ustawie o transporcie drogowym. Zatem należy je definiować kontekstowo, czyli zestawić kilka różnych przepisów, z których każdy może służyć do rekonstrukcji znaczenia definiowanego wyrażenia.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wyrażone w postanowieniu z dnia [...]r. ([...],[...]), że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej (a więc sumie masy własnej pojazdu i dopuszczalnej ładowności - art. 2 pkt 54 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym) nieprzekraczającej 3,5 ton, zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, nie ma obowiązku uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 tej ustawy. W przypadku podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy ustawodawca dokonał rozszerzenia definicji pojazdu samochodowego, przyjmując, że za pojazd samochodowy uważa się również zespoły pojazdów, składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy). Natomiast w definicji przewozu na potrzeby własne (powołany art. 4 pkt 4), czy w przepisie art. 3 pkt 2 ustawy z rozszerzenia tego zrezygnował posługując się pojęciem pojazdu samochodowego, czy przewozu drogowego. Również w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 29 listopada 2001 r. w sprawie wzoru zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wypisu z tego zaświadczenia (Dz. U. nr 145, poz. 1631), stanowiącym wzór zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, w części obejmującej rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych wskazał jedynie: autobus, samochód ciężarowy powyżej 3,5 ton dopuszczalnej masy całkowitej oraz ciągnik siodłowy.

Zdaniem Sądu, w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest zatem wymagane zaświadczenie dla przedsiębiorcy wykonującego przewóz pojazdami samochodowymi na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 ton.

W przedmiotowej sprawie nie mają natomiast zastosowania powołane przez organ drugiej instancji przepisy art. 4 pkt 2 ustawy, definiujące pojęcie międzynarodowego transportu drogowego. Przepisy te odnoszą się bowiem do przedsiębiorców podejmujących i wykonujących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z akt sprawy [...]sp. z o.o. we W. dokonywała niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, który został zdefiniowany w art. 4 pkt 6 ustawy.

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) – orzeczono jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 200 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348, ze zm.).