Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 113/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1510
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. w Gdańsku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2018 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy złożonego przez "A" Spółkę z o.o. z siedzibą w G. , utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 listopada 2018 r. nr [...] oddalającą odwołanie w postępowaniu konkursowym poprzedzającym zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 sierpnia 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" lub "ustawą", ogłosił postępowanie konkursowe poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna - ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne w zakresie BADANIA REZONANSU MAGNETYCZNEGO (RM) na obszar: [...],[...],[...],[...].

W ogłoszeniu przedstawiono wartość zamówienia na kwotę nie wyższą niż 5.669.580,00 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz ustalono, że zostaną zawarte 3 umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Termin składania ofert został przesunięty na dzień 22 sierpnia 2018 r. a termin otwarcia ofert na dzień 27 sierpnia 2018 r.

Do postępowania konkursowego wpłynęło 6 ofert. Oferty wpłynęły w terminie, wszystkie zostały sprawdzone pod względem spełnienia warunków formalnych, nie wezwano do uzupełnienia braków formalno-prawnych żadnego oferenta.

Oferta złożona przez "B" Spółkę z o.o. z siedzibą w G., została w całości odrzucona z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Dyrektor OW NFZ wyjaśnił, że nie zawarto z tym podmiotem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze względu na treść art. 159a ust. 3 ustawy o świadczeniach. Wniesiony przez "B" Spółkę z o.o. z siedzibą w G. protest został oddalony.

Komisja konkursowa przeprowadziła weryfikację u trzech oferentów - którzy dotychczas nie posiadali zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem w zakresie, na który została złożona oferta. Weryfikację ofert przeprowadzono w miejscu udzielania świadczeń, złożone oferty były zgodne ze stanem faktycznym. Zakwestionowano jedynie przystosowanie przez oferenta "C" .A. z siedzibą w P. pomieszczenia higieniczno - sanitarnego ogólnodostępnego dla osób niepełnosprawnych.

Z pośród 5 ofert, które zakwalifikowały się do części niejawnej postępowania, komisja konkursowa, mając na względzie postanowienia § 15 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. 2018r. poz. 1897 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu", wyłoniła do dalszych negocjacji trzech oferentów.

Negocjacje odbyły się korespondencyjnie, poprzez przesłanie protokołów z negocjacji z propozycjami odzwierciedlającymi propozycje świadczeniodawców zawarte w ofertach. Wszyscy oferenci odesłali podpisane protokoły z negocjacji.

Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu 5 listopada 2018 r. na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wybrano następujące (wg kolejności uzyskanej punktacji) oferty:

1. D Spółki z o.o. z siedzibą w W. - łączna liczba punktów 71,00 w tym za kryteria cenowe 10,00 pkt. i za kryteria niecenowe 61,00 pkt.,

2. E S.A. w siedzibą w W.- łączna liczba punktów 59,50 w tym za kryteria cenowe 8,50 pkt. i za kryteria niecenowe 51,00 pkt.,

3. X. S.A. w siedzibą w P. - łączna liczba punktów 50,00 w tym za kryteria cenowe 10 pkt. i za kryteria niecenowe 40,00 pkt.

Organ administracji zaznaczył, że oferta odwołującego się A Spółki z o.o. z siedzibą w G. otrzymała za kryteria cenowe 10 pkt oraz za kryteria niecenowe 40 pkt - w sumie 50,00 pkt.

W dniu 15 listopada 2018 r. A Spółka z o.o. w G. złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu zarzucając naruszenie:

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania, a w konsekwencji jego rozstrzygnięcie, w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji - co skutkowało odmowną decyzją w zakresie wyboru oferty odwołującej w ramach ww. postępowania;

- art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zm. (Dz.U. 2016, poz. 1372), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert", poprzez dokonanie porównania ofert złożonych w toku przedmiotowego postępowania poza kryteriami prawnie określonymi w treści ww. aktów prawnych, co w konsekwencji doprowadziło do odmownej decyzji w zakresie wyboru oferty odwołującej w ramach ww. postępowania;

- art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z o świadczeniach przez dokonanie wyboru ofert, które winny ulec odrzuceniu.

A Spółka z o.o. w odwołaniu zaznaczyła, że w stosunku do oferenta X. S.A. komisja konkursowa, dokonując weryfikacji oferty, ustaliła, że brak jest dostosowania toalety w pracowni diagnostyki dla potrzeb osób niepełnosprawnych. W ankiecie tego oferenta stanowiącej integralną część oferty na pytanie "co najmniej jedno z pomieszczeń hignieniczno- sanitarnych ogólnodostępnych przystosowane dla osób niepełnosprawnych - w miejscu udzielania świadczeń", X. S.A. odpowiedziała TAK. Następnie, wobec negatywnej oceny oferty tego oferenta w zakresie spełnienia powyższego kryterium, komisja konkursowa dokonała zmian treści ankiety poprzez wpisanie odpowiedzi NIE w miejsce odpowiedzi TAK dotyczącej tego pytania. Zmiany tej dokonano już po otwarciu ofert złożonych przez oferentów.

W uzupełnieniu odwołania A Spółka z o.o. wskazała, w odnesieniu do oferenta E S.A., że w treści ankiety, w odpowiedzi na pytanie "realizacja w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego, w tym również badań: 1) RM serca - badania czynnościowe i morfologiczne bez wzmocnienia kontrastowego (ICD-9: 88.925); 2) RM serca - badanie czynnościowe i morfologiczne bez i ze wzmocnieniem kontrastowym (ICD-9: 88.926); 3) Badanie czynnościowe mózgu - RM (ICD-9: 88.913); 4) Spektroskopia - RM (ICD-9: 88.970)" - oferent udzielił odpowiedzi TAK. Następnie zaś w dniu 16 października 2018 r., oferent zmienił treść złożonej oferty i na powyższe pytanie udzielił odpowiedzi NIE. Komisja konkursowa zaakceptowała wskazaną zmianę.

Nadto A Spółka z o.o. zakwestionowała brak prawidłowej weryfikacji spełnienia przez B.S.A. warunku realizacji w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego i poprzestanie w tym zakresie na oświadczeniu oferenta.

Decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, oddalił przedmiotowe odwołanie, uznając, że postępowanie konkursowe było prowadzone prawidłowo, a zarzuty odwołującej zawarte w odwołaniu są niezasadne.

Organ przedstawił ocenę wszystkich ofert w tabelarycznym zestawieniu z podaniem kryteriów wynikających z rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert i liczby uzyskanych punktów, wskazując, że każda ze złożonych ofert była oceniana w oparciu o przepisy cytowanego rozporządzenia. Organ wskazał, że oferta A Spółka z o.o. uzyskała taką samą ilość punktów jak oferta X. S.A., oferta tej Spółki została wybrana do negocjacji bowiem uzyskała ona wyższą ocenę w kryterium jakość - 36 punktów, a A Spółka z o.o. - 27 punktów.

Organ stwierdził brak podstaw do odrzucenia ofert E S.A. i X. S.A., wskazując, że w sprawie zastosowano § 17 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, wezwano oferentów do złożenia wyjaśnień i obniżono punktację, gdyż kwestionowane warunki stanowiły warunki dodatkowo oceniane a nie warunki obligatoryjne.

Nadto organ stwierdził, że z uwagi na brak umowy X. S.A. z OW NFZ komisja nie miała możliwości sprawdzenia ilości wykonanych badan w systemie elektronicznym. Oferent ten wraz z formularzem ofertowym złożył oświadczenie, że podane dane są zgodne ze stanem faktycznym. Na wezwanie komisji oferent przedłożył przykładowe kopie opisów badań. Wobec braku przesłanek wskazujących na niewiarygodność treści złożonego oświadczenia zostało ono uznane za prawidłowe, a odwołująca się nie przedłożyła żadnych dowodów podważających treść oświadczenia.

A Spółka z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując zarzuty odwołania i wskazując na brak wyjaśnienia przyznanej punktacji.

Dyrektor OW NFZ decyzją z dnia 14 grudnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Dyrektor OW NFZ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przytacza zarzuty, które podniesiono w odwołaniu. Jako nowy podniesiono zarzut, iż w treści decyzji nie wyjaśniono dlaczego ofertom przyznano określoną liczbę punktów oraz, że w decyzji tej odniesiono się jedynie do oferty odwołującej się, nie wyjaśniono jednak dlaczego jej oferta uzyskała wskazaną liczbę punktów.

Dyrektor OW NFZ w odniesieniu do tego zarzutu wskazał, że w trakcie postępowania konkursowego dokonano zindywidualizowanej oceny każdej z ocenianych ofert, co szczegółowo przedstawiały tabele zamieszczone w decyzji nr [...] z dnia 22 listopada 2018 r. Tabele określają szczegółowo ile punktów i za co otrzymali poszczególni oferenci w trakcie oceny oferty - poszczególną punktację przypisano odpowiednio do konkretnych pytań w ankiecie oraz do poszczególnych kategorii oceny ofert (dostępność, ciągłość, jakość, kompleksowość, inne). Wszystkie pytania ankietowe odnoszą się ściśle do warunków ocenianych określonych w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert, dla których przypisana jest możliwa liczba punktów do uzyskania. Ocena ofert odbywa się poprzez system informatyczny, co dodatkowo daje gwarancję stosowania jednakowych kryteriów wobec wszystkich oferentów.

Dyrektor OW NFZ odpowiadając na zarzut naruszenia przez Komisję konkursową art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, stwierdził, że każda ze złożonych ofert w przedmiotowym postępowaniu oceniana była w oparciu o rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert. Komisja konkursowa przyznała punkty każdej z ocenianych ofert po uprzednim zweryfikowaniu ocenianego kryterium. Następnie, mając na względzie postanowienia § 15 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu oraz § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert, podjęła decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z trzema oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, z uwagi na uzyskanie jednakowej łącznej oceny oferty odwołującej się oraz oferty X.S.A.. jako kryterium różnicującym, przyjęto ocenę uzyskaną w kryterium jakość i na tej podstawie zaproszono do negocjacji oferenta X.S. A..

W odniesieniu do stwierdzenia, że oferta odwołującej się spełniała wszystkie kryteria stawiane przez zamawiającego, a nadto kryteria te spełnione zostały w taki sposób, iż zgodnie z treścią rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert powinna być jej przyznana najwyższa liczba punktów, organ administracji uznał za prawidłowe stanowisko zawarte w wydanej decyzji.

Dyrektor OW NFZ wskazał, że bezzasadne jest stwierdzenie, iż oferta odwołującej powinna uzyskać gradację punktów w kryterium ciągłość udzielania świadczeń, gdyż sama odwołująca w złożonej ofercie na pytanie ankietowe w kryterium ciągłość - pytanie nr [...] "w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach miejsca udzielania świadczeń", udzieliła odpowiedzi: "NIE" oraz na pytanie ankietowe nr [...] "w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie" została udzielona odpowiedź: "Żadne z powyższych". Potwierdza to również fakt, że odwołująca nie posiadała dotychczas umowy z OW NFZ w przedmiotowym zakresie świadczeń. Oferent A Spółka z o.o. prowadzi dokumentację medyczną i takiej udzielił odpowiedzi, za co dostał 2 punkty. Dyrektor OW NFZ wskazał, że w ramach kompleksowości: pytanie [...] "realizacja świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem laboratoryjnej diagnostyki medycznej i mikrobiologicznych badań laboratoryjnych oraz świadczeń diagnostyki onkologicznej, o których mowa w § 6a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ambulatoryjnego" oferent udzielił odpowiedzi TAK, za co przyznano 2 punkty. Na pytanie [...] "realizacja umowy: - w ramach systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej - w lokalizacji. (12 pkt.); - o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne - w lokalizacji (10 pkt)", oferent udzielił odpowiedzi "Żadne z powyższych", wobec czego nie otrzymał za to żadnych punktów.

Dyrektor OW NFZ w odpowiedzi na zarzut, że dokonano wyboru ofert, które winny ulec odrzuceniu na mocy art. 149 ust. 1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, stwierdził, iż w dniu 18 października 2018 r. została przeprowadzono wizytacja u oferenta X. S.A., w miejscu udzielania świadczeń. Przedstawiona przez oferenta toaleta dla osób niepełnosprawnych, nie posiadała uchwytów i brak było możliwości podjazdu z boku. Oferent w czasie wizytacji podtrzymywał stanowisko, że taka toaleta posiada szeroki wjazd i spełnia przystosowanie dla osób niepełnosprawnych. Komisja konkursowa nie uznała jednak przedstawionych przez oferenta przystosowań dla osób niepełnosprawnych i podjęła decyzję o obniżeniu punktacji oferty o 1 punkt. Posiadanie co najmniej jednego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego ogólnodostępnego dla osób niepełnosprawnych w miejscu udzielania świadczeń jest warunkiem dodatkowo ocenianym, a nie warunkiem obligatoryjnym (wymaganym), dlatego komisja konkursowa nie dokonała odrzucenia oferty.

Dyrektor OW NFZ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania komisja konkursowa dokonuje oceny i sprawdzenia złożonych ofert. Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, w toku postępowania komisja konkursowa może żądać od oferenta złożenia wyjaśnień dotyczących ofert. Taki też tryb został zastosowany w niniejszym przypadku, a punktacja oferty została obniżona o 1 punkt, przysługujący za spełnienie tego warunku.

Dyrektor OW NFZ wskazał, że komisja konkursowa w toku oceny oferty E. S.A. wezwała oferenta do złożenia wyjaśnień i potwierdzenia realizacji w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego, w tym również badań: 1) RM serca - badania czynnościowe i morfologiczne bez wzmocnienia kontrastowego (ICD-9: 88.925); 2) RM serca -badanie czynnościowe i morfologiczne bez i ze wzmocnieniem kontrastowym (ICD-9: 88.926); 3) Badanie czynnościowe mózgu - RM (ICD-9: 88.913); 4) Spektroskopia - RM (ICD-9: 88.970). E S.A. w piśmie z dnia 27 września 2018 r. złożyło oświadczenie, z którego wynikało, że oferent spełnił warunek wykonania 1000 badań rezonansu magnetycznego i posiada sprzęt umożliwiający wykonanie czterech wymienionych badań wysokospecjalistycznych. Badania te nie zostały wykonane z uwagi na brak zleceń w tym zakresie. Przedstawiona przez oferenta błędna interpretacja pytania ankietowego i jego wyjaśnienia zostały przyjęte przez komisję konkursową i na tej podstawie została obniżona punktacja oferty o 11 punktów w pytaniu ankietowym nr 1.2.3.1. - kryterium jakość. Wobec faktu, iż dotyczyło to warunku dodatkowo ocenianego, komisja konkursowa nie dokonała odrzucenia oferty.

Natomiast w stosunku do zarzutu uwzględnienia przez komisję konkursową w punktacji rankingującej, pozytywnej odpowiedzi udzielonej przez oferenta X. S.A. na pytanie ankietowe 1.2.3.1. "realizacja w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego, w tym również badań: 1) RM serca - badania czynnościowe i morfologiczne bez wzmocnienia kontrastowego (ICD-9: 88.925); 2) RM serca - badanie czynnościowe i morfologiczne bez i ze wzmocnieniem kontrastowym (ICD-9: 88.926); 3) Badanie czynnościowe mózgu - RM (ICD-9: 88.913); 4) Spektroskopia - RM (ICD-9: 88.970)", Dyrektor OW NFZ wskazał, że powyższy warunek, nie ogranicza wykonania ww. badań wyłącznie w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W związku z powyższym ocenie podlegają również badania wykonane w trybie komercyjnym, w odniesieniu do określonego w kryterium przedziału czasowego. Z uwagi na brak umowy z OW NFZ, komisja konkursowa nie dokonywała sprawdzenia ilości badań wykonanych w systemie elektronicznym. Komisja konkursowa celem weryfikacji złożonego w formularzu ofertowym oświadczenia pismem z dnia 25 września 2018 r. zwróciła się do oferenta z prośbą o udokumentowanie realizacji przedstawionych badań. W odpowiedzi w dniu 26 września 2018 r. oferent X. S.A oświadczył, że w czasie określonym w pytaniu ankietowym nr 1.2.3.1 Pracownia Rezonansu Magnetycznego w G. wykonała 2931 badań MR w tym wszystkie rodzaje badań wymienione w pkt 1-4, na potwierdzenie czego przesłano przykładowe kopie opisów badań. Oferent X. S.A wraz z formularzem ofertowym złożył oświadczenie, że dane przedstawione w ofercie są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Z uwagi na brak podstaw/informacji podważających powyższe oświadczenie oferenta komisja konkursowa uznała oświadczenie za wiarygodne.

W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie stwierdził podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję A Spółka z o.o. zarzuciła:

1. naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy oferty złożone przez uczestników postępowania X. S.A. w P. oraz E S.A. w W. zawierały nieprawdziwe informacje, czym wyczerpały hipotezę normy wyrażonej w art. 149 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy;

2. naruszenie § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z dnia 2017.03.14) przez przyjęcie, że uzasadniona i dopuszczalna jest zmiana treści ofert złożonych w konkursie ofert dokonana już po upływie terminu do składania tych ofert, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia zarzutów skarżącego oraz poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4. naruszenie art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń, mimo że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5. naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy z o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i niezachowanie zasady równego traktowania wszystkich oferentów poprzez uznanie za prawidłowe dopuszczenie do negocjacji przez komisje konkursową oferentów, których oferty podlegały odrzuceniu oraz uznanie za prawidłowe dokonanie przez komisję konkursową zmian w treści złożonych ofert, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreśliła niedopuszczalność zmian warunków ofert objętych pytaniami ankietowymi po pływie terminu składania ofert przez oferenta jak i komisję konkursową.

Skarżąca stwierdziła, że pod pojęciem podania nieprawdziwych informacji w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach należy rozumieć takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Skarżącą wskazała, że komisja konkursowa w znacznej mierze opiera się na oświadczeniach oferentów, zatem podanie nieprawdziwych informacji musi być surowo sankcjonowane, w przeciwnym razie istniałaby groźba częstych naruszeń w tym zakresie, co niewątpliwe negatywnie wpływałoby na możliwość należytego wykonania umów zawartych w efekcie przeprowadzonych konkursów.

Skarżąca zarzuciła, że z § 12 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń wynika, że jedynie po otwarciu ofert złożone mogą być pisemne lub ustne wyjaśnienia, o których jest mowa w art. 142 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Skarżąca podkreśliła, że okoliczność, iż podane nieprawdziwe informacje dotyczyły warunków dodatkowo ocenianych a nie warunków obligatoryjnych, nie uzasadnia zmiany treści ofert, zamiast ich odrzucenia. Skarżąca stwierdziła, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach zawiera normę o charakterze bezwzględnie obowiązującym, niepodlegającą żadnym modyfikacjom (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 marca 2018 r. sygn. II SA/Bk 893/17 i przywołane w nim orzecznictwo, wyrok NSA z dnia 9 marca 2017 r. sygn. II GSK 1751/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. II SA/Bk 646/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. III SA/Kr 1153/14, wyrok WSA w P. z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. IV SA/Po 1046/14, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. III SA/Łd 190/80).

Nadto skarżąca wskazała, że komisja konkursowa niezasadnie zaniechała sprawdzenia prawdziwości oświadczenia oferenta X. S.A. w zakresie wykonania deklarowanych 2931 badań, uznając za wystarczające w tym zakresie złożone przez oferenta oświadczenie, podczas gdy kwestia ta miała istotne znaczenie dla sprawy bowiem dotyczyła możliwości uzyskania dodatkowej liczby punków, co wprost przełożyło się na wynik konkursu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OW NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 25 marca 2019 r. uczestnik postępowania D Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie skargi, popierając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca w mocy decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołano art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami normują przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Postępowanie to stanowi swoistą, znaną tylko ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest sformalizowane, a ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest umowa o udzielanie tych świadczeń. Zawieranie umów ze świadczeniodawcami, w tym przeprowadzanie konkursu ofert i rokowań prowadzących do zawarcia umowy należy do zakresu działania Narodowego Funduszu Zdrowia. Umowa o udzielanie świadczeń może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie (art. 132 ust. 2 ustawy).

W myśl art. 152 ust. 1 ustawy, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Jednym ze środków odwoławczych, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy, jest odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które - stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy - świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Odwołanie składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nie wyłączonym przez przepisy ustawy. Stronami postępowania, o którym mowa w art. 154 ust. 1-6 ustawy są świadczeniodawca, który złożył odwołanie, o którym mowa w ust. 1, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że postępowanie zainicjowane odwołaniem jest postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej i pełniącym funkcję postępowania kontrolnego wobec postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Odwołanie jako środek zaskarżenia służy weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiając jego wzruszenie i dąży do wyeliminowania tą drogą z obrotu prawnego określonego rozstrzygnięcia. Z art. 154 ust. 1 ustawy wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem, jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi mają zostać zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a zatem rozstrzygnięcie to siłą rzeczy wskazuje również świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów. Wobec tego wywodzi się, że złożone w trybie art. 154 ustawy odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i nie ma podstaw do ograniczenia tego środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny tylko jego oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń. Ustalenie wyniku konkursu w postaci rankingu czyli klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty, z samego założenia i istoty mieści w sobie porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. W sytuacji więc, gdy ustawa nakłada na Fundusz obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1), to równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią relacji pomiędzy tymi ocenami. Nie jest więc możliwe skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza tę zasadę również sytuacja, w której co prawda ocena oferty odwołującego się została dokonana prawidłowo, jednakże ocena któregokolwiek z ofert jego konkurenta wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona (por. wyrok WSA w Gdańsku. z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/GD 983/17).

Od decyzji, o której mowa w art. 156 ust. 6 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8 ustawy).

Skarżąca Spółka we wniesionej skardze zarzuciła przeprowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z pominięciem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, a także naruszenie zasady uczciwej konkurencji. Skarżąca podnosiła dwa zarzuty dotyczące braku odrzucenia ofert zawierających nieprawdziwe informacje oraz zarzut nieprawidłowej weryfikacji oferty X. S.A., pomijającej sprawdzenie wykonania przez oferenta ponad 1000 badań.

Ocenie w niniejszej sprawie dolegało, czy w toku postepowania doszło do naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w wyniku czego interes prawny skarżącej doznał uszczerbku co oznacza, że naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie konkursowe spowodowało, że świadczeniodawca został pozbawiony możliwości zawarcia umowy.

Dokonując oceny zarzutów związanych z brakiem odrzucenia ofert wskazać należy, że niewątpliwe odrzucenie ofert miałoby wpływ na sytuację skarżącej jako oferenta, z którym nie zawarto umowy z uwagi na uzyskane najmniejszej liczby punktów. Wyeliminowanie z postępowania konkursowego dwóch lub jednego z oferentów skutkowałoby zaliczeniem skarżącej do kręgu podmiotów, z którymi podjęto negocjacje i zawarto umowy. Podobnie przyznanie niewłaściwej punktacji – w wysokości 11 punktów X. S.A., w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy liczba uzyskanych punktów przez oba te podmioty była równa, spowodowałoby, że to skarżąca a nie X. S.A. zostałaby zakwalifikowana do negocjacji. Sprawdzenie prawidłowości oceny ofert innych oferentów miało zatem istotny wpływ na uprawnienia skarżącej.

Stanowiący podstawę odrzucenia oferty z uwagi na podanie informacji nieprawdziwych art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach stanowi, że odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje.

Ustawa o świadczeniach nie zawiera definicji pojęcia "nieprawdziwe informacje". Pojęcie to wymaga zatem wykładni. Niewątpliwe wykładnia językowa prowadzić może do wniosku, że podanie jakiejkolwiek nieprawdziwej informacji przez oferenta winno skutkować odrzuceniem oferty. Interpretacja taka nie jest jednak, zdaniem Sądu właściwa, nie uwzględnia ona bowiem celu analizowanego unormowania oraz charakteru regulowanego ustawą postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przez podanie nieprawdziwych informacji uznane winno być takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Jednocześnie w orzecznictwie tym wyrażono stanowisko, że nie każde podanie informacji nieprawdziwych winno skutkować odrzuceniem oferty. W wyroku z dnia 25 października 2018 r. sygn. II GSK 1174/18 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brzmienie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy wprawdzie nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się ustawodawca w tym przepisie, jednakże orzecznictwo NSA pozwala na przyjęcie, iż przez owe podanie nieprawdziwych informacji uznane winno być takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Należy przyjąć, że "nieprawdziwość" musi dotyczyć okoliczności, które wpływają na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym wykonaniu umowy w przyszłości (wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 476/13, wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II GSK 476/13, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. II GSK 2623/14). Okolicznościami takimi będą, np. nieprawdziwe informacje dotyczące posiadanego potencjału kadrowego czy sprzętowego (zob. A. Pietraszewska-Macheta Agnieszka (red.), Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, LEX 2015). Przykładowo może to być zatajenie faktu udzielania - w okresie wcześniejszym - świadczeń w sposób i w warunkach nie odpowiadających wymogom określonym w umowie (co musi być ustalone na podstawie przeprowadzonej kontroli). Będzie nimi również fakt zatajenia okoliczności mogących rzutować na wynik postępowania.

Podobnie w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. II GSK 1586/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2004 r. ustawy o świadczeniach , oznacza takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Z podaniem nieprawdziwych informacji mamy do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Nie każda nieprawdziwa informacja stanowi podstawę do odrzucenia oferty, zaś nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy.

Z podaniem nieprawdziwych informacji mamy do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Po 593/17).

Rację ma skarżąca, że z treści unormowania art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach nie wynika, by sankcja odrzucenia oferty dotyczyła wyłącznie warunków obligatoryjnych a nie dotyczyła warunków dodatkowo punktowanych. Co do zasady, językowa wykładnia treści art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach prowadzi do wniosku, że w przypadku, w którym weryfikacja dowiedzie, iż w ofercie podano nieprawdziwą informację w zakresie odpowiedzi na pytanie ankietowe będące jednym z pytań dodatkowo punktowanych (rankingujących), mającą wpływ na ostateczny kształt rankingu, a w rezultacie na wynik postępowania konkursowego, komisja konkursowa zobowiązana jest do odrzucenia takiej oferty, podobnie jak to ma miejsce w przypadku warunków obligatoryjnych (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 marca 2018 r. sygn. II SA/Bk 893/17).

Wskazać jednak należy, że w przypadku warunków obligatoryjnych oraz rankingujących zachodzi istotna różnica w zakresie konsekwencji podania nieprawdziwych informacji. W przypadku warunków, które muszą być spełnione obligatoryjnie, podanie nieprawdy niewątpliwie każdorazowo winno eliminować oferenta z postępowania konkursowego. W takiej bowiem sytuacji prawidłowa realizacja przez niego w przyszłości umowy nie będzie możliwa. Z punktu widzenia istoty i celu postępowania konkursowego zasadność odrzucenia oferty zawierającej nieprawdziwe informacje w tym zakresie nie budzi zatem żadnych zastrzeżeń ani wątpliwości interpretacyjnych.

Z inną sytuacją mamy do czynienia w przypadku warunków nie mających charakteru obligatoryjnego, lecz wpływających na punktację oferty i miejsce oferenta w rankingu. Brak ich spełnienia nie wyłącza możliwości prawidłowej realizacji w przyszłości zawartej umowy. Przyjąć zatem należy, że w tym zatem przypadku, odrzucenie oferty z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji ma charakter typowo sankcyjny. Ma ono zapobiec podawaniu przez oferentów nieprawdziwych informacji w celu uzyskania przewagi nad innymi uczestnikami postępowania konkursowego i wyeliminować z postępowania oferenta nieuczciwego, podającego nieprawdziwe dane w celu uzyskania korzystnego wyniku konkursu.

W ocenie Sądu, w tym zakresie nie każda informacja podana w ofercie, która nie znalazła potwierdzenia w rzeczywistości winna skutkować automatycznym odrzuceniem złożonej oferty, a kwestia ta winna podlegać ocenie na tle okoliczności konkretnej sprawy. Organ winien mieć możliwość rozważenia, czy odrzucenie oferty jest uzasadnione i adekwatne do okoliczności sprawy. Automatyczne odrzucenie każdej oferty zawierającej jakąkolwiek nieprawdziwą informację mogłoby bowiem stanowić w danym przypadku działanie niezasadne i prowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia celu postępowania konkursowego. Analiza unormowań ustawy, a także rozporządzenia określającego szczegółowe kryteria wyboru ofert, uprawniają do stwierdzenia, że celem przewidzianych regulacji (w zakresie wymogów stawianym ofertom) jest zapewnienie nie tylko rzetelnego porównania ofert, ale także pełnej i profesjonalnej realizacji świadczeń medycznych.

W ocenie Sądu, za dopuszczalną należy uznać możliwość oceny zawarcia w ofercie nieprawdziwej informacji, w tym okoliczności związanych z interpretacją treści niewłaściwie ocenionego warunku, świadomości oferenta w tym zakresie i ukierunkowania jego działania na zdobycie punktacji, mimo braku spełnienia warunku oferty. Z podaniem nieprawdziwych informacji będziemy mieli do czynienia w sytuacji jednoznacznego działania oferenta, który mimo świadomości niespełniania określonego warunku, celowo deklaruje jego spełnienie, a jego działanie jest ukierunkowane na podanie komisji konkursowej nieprawdy.

Analizując kwestię zwartej w ofercie X. S.A., informacji o spełnieniu warunku posiadania toalety dla osób niepełnosprawnych wskazać należy, że posiadanie co najmniej jednego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego ogólnodostępnego dla osób niepełnosprawnych w miejscu udzielania świadczeń jest warunkiem dodatkowo ocenianym, a nie warunkiem obligatoryjnym (wymaganym). Warunek ten o charakterze dodatkowym był punktowany 1 punktem. Z okoliczności sprawy wynikało, że oferent czasie składania oferty był przeświadczony, że posiadane pomieszczenie spełnia te warunki. Dyrektor OW NFZ wskazywał, iż w dniu 18 października 2018 r. została przeprowadzono wizytacja u oferenta X. S.A. w miejscu udzielania świadczeń. Przedstawiona przez oferenta toaleta dla osób niepełnosprawnych, nie posiadała uchwytów i brak było możliwości podjazdu z boku. Oferent w czasie wizytacji podtrzymywał stanowisko, że taka toaleta posiada szeroki wjazd i jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 86 ust. 1 pomieszczenie higienicznosanitarne dla osób niepełnosprawnych powinno być przystosowane dla tych osób przez zapewnienie przestrzeni manewrowej o wymiarach co najmniej 1,5 x 1,5 m, stosowanie w tych pomieszczeniach i na trasie dojazdu do nich drzwi bez progów, zainstalowanie odpowiednio przystosowanej, co najmniej jednej miski ustępowej i umywalki oraz zainstalowanie uchwytów ułatwiających korzystanie z urządzeń higienicznosanitarnych. Brak spełnienia warunku zainstalowania uchwytów ułatwiających korzystanie z urządzeń higienicznosanitarnych świadczy, że toaleta nie spełnia wymogów pomieszczenia higienicznosanitarnego dla osób niepełnosprawnych, aczkolwiek jest to jednej z przewidzianych przez przepisy warunków.

Dyrektor OW NFZ wyjaśnił, że zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, w toku postępowania komisja konkursowa może żądać od oferenta złożenia wyjaśnień dotyczących ofert. Taki też tryb został zastosowany w niniejszym przypadku, a punktacja oferty została obniżona o 1 punkt, przysługujący za spełnienie tego warunku. Kwestia spełnienia przez pomieszczenie higieniczno-sanitarne warunków przystosowania dla osób niepełnosprawnych podlegała ocenie, a część warunków pomieszczenia tego typu został przez oferenta spełniona. W okolicznościach niniejszej sprawy, za wiarygodne należało uznać stanowisko, że w momencie podawania informacji o posiadaniu toalety dla osób niepełnosprawnych nie było jego zamiarem podanie informacji nieprawdziwej w celu uzyskania punktowej przewagi nad innymi oferentami. Niewątpliwie oferent dokonał niestarannej i błędnej oceny spełnienia wymogów pomieszczenia higieniczno-sanitarnego ogólnodostępnego dla osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu, charakter i zakres tego uchybienia nie powinien jednak skutkować zastosowaniem drastycznej sankcji w postaci odrzucenia oferty.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. IV SA/Po 1084/14, w sytuacji, gdy stwierdzona nieprawidłowość nie stanowi w sposób oczywisty celowego działania świadczeniodawcy, rolą komisji jest wyjaśnienie rozbieżności w zadeklarowanych wartościach. Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 20 listopada 2018 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1449/18 wskazał, że komisja konkursowa na podstawie § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu nie jest uprawniona do zmiany treści złożonej oferty, nie można jednak jednocześnie zaakceptować sytuacji, gdzie znaczenie tych regulacji jest marginalizowane. W przypadku wystąpienia niezgodności w złożonej ofercie, czy powstania innego rodzaju wątpliwości, cytowane regulacje dostarczają narzędzi, z których komisja konkursowa powinna skorzystać chcąc wątpliwości te wyjaśnić. Sąd ten wskazał, że zwłaszcza "w przypadku, w którym – jak w realiach rozpatrywanej sprawy – wątpliwość odnosi się do prawdziwości informacji zawartych w ofercie (por. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach), celem weryfikacji tych okoliczności komisja konkursowa sięgnąć powinna po § 17 ust. 1 lub ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji."

W ocenie Sądu, w taki też sposób ocenić należało zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację związaną z oceną spełnienia przez pomieszczenie X. S.A. informacji o spełnieniu warunku posiadania toalety dla osób niepełnosprawnych. Dyrektor OW NFZ słusznie zatem zamiast odrzucić ofertę, na skutek dokonanej odmiennej oceny spełnienia tego warunku, po wyjaśnieniu analizowanej kwestii obniżył punktację oferty o 1 punkt.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przez brak odrzucenia oferty ES.A. Oferent ten wskazał na realizację w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego, w tym również badań: 1) RM serca - badania czynnościowe i morfologiczne bez wzmocnienia kontrastowego (ICD-9: 88.925); 2) RM serca -badanie czynnościowe i morfologiczne bez i ze wzmocnieniem kontrastowym (ICD-9: 88.926); 3) Badanie czynnościowe mózgu - RM (ICD-9: 88.913); 4) Spektroskopia - RM (ICD-9: 88.970). W piśmie z dnia 27 września 2018 r. E S.A. złożył oświadczenie, że spełnił warunek wykonania 1 000 badań rezonansu magnetycznego i posiada sprzęt umożliwiający wykonanie czterech wymienionych badań wysokospecjalistycznych. Badanie te nie zostały wykonane z uwagi na brak zleceń w tym zakresie. Oferent wskazywał na błędną interpretację pytania ankietowego, a jego wyjaśnienia zostały przyjęte przez komisję konkursową i na tej podstawie została obniżona punktacja oferty o 11 punktów w pytaniu ankietowym nr 1.2.3.1. - kryterium jakość.

W tym zakresie oferent podał informację częściowo niezgodną z prawdą. Kryterium wymagało realizacji ponad 1 000 badań i czterech badań specjalistycznych. O ile oferent zrealizował wymóg przeprowadzenia 1 000 badań, nie zrealizował on jednak 4 typów wyszczególnionych badań specjalistycznych, w przypadku których istniał wymóg wykonania jednego badania każdego typu. Prawodawca wprowadzając kryterium przeprowadzenia dużej ilości – 1 000 badań i przyznając za to kryterium znaczną ilość punktów – 11, uzależnił jego spełnienie od przeprowadzenia w ramach 1 000 badań czterech badań specjalistycznych. Szczegółowe kryteria wyboru ofert nie dawały w tym względzie możliwości podziału odpowiedzi na dwa pytania zawarte w kryterium, możliwości ważenia, który z warunków jest ważniejszy dla spełnienia kryterium, ani korekty ilości punktów za spełnienie poszczególnych warunków kryterium. W ocenie Sądu, sposób udzielenia odpowiedzi o spełnieniu kryterium mógł mieć związek ze sposobem sformułowania kryterium. Oferent uznając za istotną informację o przeprowadzeniu ponad 1 000 badań i posiadając możliwość wykonania wszystkich typów badań specjalistycznych wymienionych w kryterium, wskazał na jego spełnienie. Udzielona odpowiedź nie była prawidłowa, nie była też jednak w całości odpowiedzią nieprawdziwą, bowiem oferent spełnił zasadniczą część kryterium w postaci wykonania 1 000 badań i posiadał sprzęt umożliwiający wykonanie badań specjalistycznych. Podanie informacji w zakresie niezgodnym z prawdą nie miało zatem wpływu na możliwość wykonania umowy. W takiej sytuacji Dyrektor OW NFZ mógł dokonać oceny, że odrzucenie oferty nie jest uzasadnione, lecz powinna ona podlegać weryfikacji, polegającej na obniżeniu punktacji o 11 punktów przysługujących za spełnienie tego kryterium. Oferent udzielił bowiem informacji niewłaściwej w związku z dokonaniem nieprawidłowej interpretacji warunków kryterium.

Za niezasadny Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez przyjęcie, że uzasadniona i dopuszczalna jest zmiana treści ofert złożonych w konkursie ofert dokonana już po upływie terminu do składania tych ofert, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest bowiem, że do zmiany punktacji w przypadku obu ofert doszło w wyniku korekt dokonanych przez komisję konkursową, co podkreślano treści obu decyzji.

W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy z o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i niezachowanie zasady równego traktowania wszystkich oferentów poprzez uznanie za prawidłowe dopuszczenie do negocjacji przez komisje konkursową oferentów, których oferty podlegały odrzuceniu oraz uznanie za prawidłowe dokonanie przez komisję konkursową zmian w treści złożonych ofert, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Za niezasadny Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut braku prawidłowej weryfikacji oferenta X. S.A. odnośnie spełnienia kryterium realizacji w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, 1000 badań rezonansu magnetycznego, w tym również badań: 1) RM serca - badania czynnościowe i morfologiczne bez wzmocnienia kontrastowego (ICD-9: 88.925); 2) RM serca -badanie czynnościowe i morfologiczne bez i ze wzmocnieniem kontrastowym (ICD-9: 88.926); 3) Badanie czynnościowe mózgu - RM (ICD-9: 88.913); 4) Spektroskopia - RM (ICD-9: 88.970).

Zgodnie z § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie m.in. posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych. W przypadku zaś zrealizowania procedur poza systemem powszechnego ubezpieczenia społecznego (poza umową z NFZ), gdy oferent ubiega się o przyznanie dodatkowych punktów z tego tytułu, oferent winien wykazać spełnienie kryterium (przedstawiając przykładowo zanonimizowaną kopię dokumentacji lekarskiej). X. S.A. złożyła dowody na wykonanie czterech rodzajów badań specjalistycznych w postaci zanonimizowanych kopii dokumentacji lekarskiej. Nadto złożyła ona oświadczenie o spełnieniu wymogu realizacji ponad 1 000 badań, wskazując na realizację znacznie większej ilości - 2 931 badań. Organ uznał złożone oświadczenie za wiarygodne, wskazując, że brak jest podstaw do jego kwestionowania, w sprawie nie zaistniały bowiem wątpliwości co do zrealizowania przez oferenta takiej ilości świadczeń. Wskazać należy, że przedłożenie dowodów realizacji 1 000 badań wiązałoby się z koniecznością anonimizacji dużej ilości dokumentacji, a organ uznał, że w okolicznościach sprawy nie jest to konieczne. Organ oceniając zebrany materiał dowodowy, mógł uznać oświadczenie w tym zakresie za wiarygodne. Z okoliczności sprawy nie wynika, by ograniczenie się przez organ do treści tego oświadczenia miało wpływ na wynik postępowania konkursowego. Z zebranego materiału dowodowego nie wynikały wątpliwości w tym zakresie, a skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów podważających wiarygodność złożonego oświadczenia. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że dokonana przez organ ocena przedłożonego materiału dowodowego nie była sprzeczna z logiką ani dowolna w rozumieniu art. 80 k.p.a. Zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących postępowania dowodowego, nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.

W konsekwencji powyższej oceny, za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Reasumując, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.