Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1678/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 145 § 1, 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. T. i W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2016 nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oraz odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2015 r nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej M. T. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz solidarnie na rzecz skarżących M. T. i W. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1964 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 roku, poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania M. T. i W. T. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] marca 2015 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy B. Nr [...] z [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: budowa budynku kurnika o obsadzie 39 000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części w jakiej odmawia skarżącym przyznania statusu strony i w tym zakresie umorzyło postępowanie oraz utrzymało w mocy w pozostałej części zaskarżoną decyzję tj. orzekającej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy B. Nr [...] z [...] marca 2015 r. (powinno być [...] października 2011 r.).

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Decyzją ostateczną znak [...] z [...] października 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy B., po rozpoznaniu wniosku M. L. z 2 listopada 2010 r., orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B.

W dniu 2 lipca 2014 r. skarżący wnieśli do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazali na bezpośrednie sąsiedztwo ich posesji z planowaną budową kurnika na działce [...] w B. Wskazali ponadto na duże skupisko ferm drobiu i chlewni na sąsiednich działkach, które stały się uciążliwe dla mieszkańców sąsiednich budynków mieszkalnych.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz pismem z 10 lipca 2014 r. wyjaśniając podstawy do uznania za stronę postępowania wezwał skarżących do wskazania interesu prawnego, popartego przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę skutecznego żądania czynności.

W reakcji na powyższe skarżący podali, że Starostwo Powiatowe w Z. uznało ich za stronę postępowania w prowadzonym przez Starostę postępowaniu, zatem nie widzą przeszkód aby w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań też byli uznani za stronę postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 szt. brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B. Następnie decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z uwagi na brak podstaw do uznania skarżących za strony postępowania. Na skutek złożonego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją znak [...] z [...] października 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz Miasta i Gminy B. zgodnie z wytycznymi Kolegium wezwał skarżących do wskazania podstawy prawnej, na której opierają oni swój wniosek o wznowienie postępowania. Odpowiadając na powyższe skarżący wskazali jako podstawę prawną do wniosku o wznowienie postępowania art 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podali przy tym, iż legitymację do występowania w postępowaniu w charakterze strony wywodzą z prawa własności nieruchomości położonej w pobliżu planowanego przedsięwzięcia. Jako pozostałą przesłankę postępowania wznowieniowego wskazali na naruszenie art 145 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na wydaniu przedmiotowej decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu z uwagi na treść art 24 § 3 k.p.a. ze względu na istnienie okoliczności wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tegoż pracownika.

Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. odmówił wznowienia postępowania z wniosku skarżących uznając, iż nie posiadają oni przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Na skutek złożonego przez skarżących zażalenia, Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. uchyliło ww. postanowienie w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania poprzez wykazanie zgodnie z art. 148 k.p.a., kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Następnie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. postanowił o wznowieniu postępowania.

Ostatecznie decyzją znak [...] z [...] marca 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy B., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i 4 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., zwana dalej: ustawą środowiskową), orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 szt. brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony do inicjowania ww. postępowania. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że w postępowaniu w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w którym nie ma przekroczeń emisji, a oddziaływanie zamyka się w granicach działki inwestora, a tak ma miejsce w przedmiotowej sprawie, stroną są tylko bezpośredni sąsiedzi. Skarżący nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego zarówno z prawa administracyjnego jak i cywilnego, które by ich interes prawny potwierdzał.

W odwołaniu złożonym od ww. decyzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę w całości poprzez uchylenie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący w niniejszej sprawie posiadają tylko interes faktyczny nie zaś interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a przez to należy odmówić ww. praw strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a.,

2. art. 13 ustawy środowiskowej poprzez żądanie od skarżących wykazania interesu prawnego wbrew treści powołanego przepisu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrując powyższe odwołanie uzupełniło postepowanie dowodowe poprzez dołączenie do akt sprawy kopi wypisów z rejestru gruntów dla działek graniczących z działką inwestycyjną nr ewidencyjny [...] w B., wykazu działek ewidencyjnych których właścicielami są skarżący - działka nr ewidencyjny [...] w B. oraz mapy z zaznaczoną odległością działki skarżących od działki inwestycyjnej, która wynosi od granicy do granicy 166 m. Jednocześnie na podstawie przedstawionej mapy Kolegium ustaliło, że działka skarżących nie graniczy z działką inwestycyjną, oddzielona jest od niej dwoma innymi działkami o nr ew. [...] i [...]. Także skarżący wskazali, iż ich działka nr [...] znajduje się w odległości ok. 165 m od działki i na której planowana jest inwestycja.

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją znak [...] z [...] czerwca 2015 r., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Uzasadniając podjętą decyzję, Kolegium wskazało, że M. T. i W. T. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji do realizacji na działce nr ewid. [...] w B., dlatego też nie mają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący nie są właścicielami działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, ani też inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na ich nieruchomość. Zasięg oddziaływania - jak stwierdzone zostało w karcie informacyjnej przedsięwzięcia będzie miał charakter lokalny, ograniczony do terenu realizacji inwestycji. Przyjąć należy, że stronami postępowania są poza wnioskodawcą właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie realizowane przedsięwzięcie oraz na które będzie oddziaływać. Jak wykazano wcześniej oddziaływanie zamyka się w granicach działki inwestora, a skarżący nie są bezpośrednimi sąsiadami z terenem inwestycji. Ponieważ skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego, dlatego też nie mają przymiotu strony w rozumieniu przepisów ar. 28 k.p.a.

Na skutek skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2519/15 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd w uzasadnieniu zakwestionował rozstrzygnięcie wskazane w decyzji, gdyż organ administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną w wyniku przeprowadzenia postępowania po wznowieniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję zgodnie z art. 151 k.p.a., przywołując w uzasadnieniu wyroku treść art 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 k.p.a.

WSA w Warszawie uznał że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nieprawidłowa, ponieważ nie jest rozstrzygnięciem, o jakim mowa w art. 151 k.p.a. Sąd stwierdził, że wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy musiał zastosować reguły wynikające z postępowania wznowieniowego.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego, że stronami postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań oprócz inwestora są również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek, na których ma zostać zrealizowana inwestycja, jak również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, na które ta inwestycja może oddziaływać.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] maja 2016 r. uznając, że nie potwierdziły się przesłanki z art 145 § pkt 4 k.p.a. umorzyło postępowanie wznowieniowe, w zakresie posiadania przez wnoszących przymiotu strony, a tym samym w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy odmowę uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2011 r.

Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie strony zdefiniowane zostało w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo też, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, decydują przepisy prawa materialnego, posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z istnieniem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Takiej osobie nie przysługuje zaś przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Zatem o tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje nie wola czy też subiektywne przekonanie o istnieniu takiego interesu danego podmiotu, lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają określone prawa lub obowiązki.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kolegium uznało, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji do realizacji na działce nr ew. [...] w B., gdyż nie są właścicielami działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, ani też inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na ich nieruchomość. Zasięg oddziaływania - jak stwierdzone zostało w karcie informacyjnej przedsięwzięcia będzie miał charakter lokalny, ograniczony do terenu realizacji inwestycji. Oddziaływanie zamyka się w granicach działki inwestora, a skarżący nie są bezpośrednimi sąsiadami z terenem inwestycji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] maja 2016 r. wnieśli M. T. i W. T.. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 28 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż nie jesteśmy stroną niniejszego postępowania, mimo że w całym postępowaniu występowaliśmy i byliśmy traktowani jak strona postępowania, tj. byliśmy zgodnie z art. 73 k.p.a. i art. 10 k.p.a. informowani o przysługującym nam prawie wglądu w akta sprawy, wnoszenia uwag i wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego itp., i umorzenie postępowania,

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uchybieniu zasadom sporządzenia uzasadnienia decyzji, polegające na zaniechaniu przez SKO wskazania w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uchybieniu zasadom sporządzania uzasadnienia decyzji tj. nie wskazaniu w uzasadnieniu prawnym podstawy prawnej decyzji, a mianowicie brak jest uzasadnienia prawnego na zastosowanie przez organ art. 138 k.p.a. i 151 k.p.a. i przyczyn odmowy wznowienia postępowania, mimo powołania ww. przepisu na wstępie decyzji,

- nie ustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania okoliczności rzetelności i prawidłowości Raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego w postępowaniu, którego wady podnoszone były wielokrotnie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a przez to naruszenie, przez organy prowadzące postępowanie, przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 8 i 11 k.p.a. poprzez zaniechanie zajęcia stanowiska i braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dowodowego zgłoszonego w postępowaniu a mianowicie wniosku o sporządzeniu na potrzeby postępowania nowego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko a w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

W konsekwencji powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Na wstępie zaznaczyć należy, że rozpoznawana sprawa była już poddana kontroli sądu administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2519/15 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] czerwca 2015 r. uznając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Powyższe wskazuje, że Sąd w ww. wyroku nie dokonywał merytorycznej oceny decyzji.

Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.

Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. Nr [...] z [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: budowa budynku kurnika o obsadzie 39 000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B.

Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie dotyczy ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] października 2011 r., który wydał decyzję jako organ pierwszoinstancyjny, to organ ten był właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego mającego na celu weryfikację ww. decyzji.

W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili M. T. i W. T. Wniosek w tym przedmiocie złożyli w dniu 2 lipca 2014 r.

Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Jedynie w sytuacji, tak jak w przedmiotowej sprawie, gdy przesłanką wznowieniową jest m.in. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to w postępowaniu wstępnym organ nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny organu w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli w wyniku postępowania wstępnego organ stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Na tym etapie postępowania bada się jedynie istnienie przesłanek formalnych wznowienia postępowania. Niedopuszczalne jest natomiast badanie wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, gdyż na tym etapie postępowania wystarczy powołanie się na jedną z podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1-5 i art. 145a § 1k.p.a. i tylko uprawdopodobnienie okoliczności ich wystąpienia.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż przesłanki formalne do wznowienia postępowania zaistniały i [...] lutego 2015 r. wydał postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Następnie organ przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego), w którym najpierw bada przyczyny wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W przepisach art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 k.p.a. zostały precyzyjnie określone wszystkie trzy rodzaje rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego.

W przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową, na którą powołali się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego było pominięcie ich jako strony postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] października 2011 r., czyli okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] października 2011 r., i tym samym nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mająca być podstawą wznowienia tego postępowania.

W przedmiotowej sprawie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] października 2011 r., której dotyczy wniosek o wznowienie postepowania administracyjnego, wydana została w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 353, z późn. zm.). W postępowaniu tym organy zobowiązane są także do stosowania zasad i reguł określonych w przepisach k.p.a.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia krąg stron ustala się na ogólnych zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego tj. na podstawie art. 28 k.p.a., przy uwzględnieniu uregulowań ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Podkreśla się przy tym, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por.: wyrok NSA z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1597/13).

W postępowaniu w sprawie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na daną nieruchomość rozciąga się oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę m.in. dane wynikające z karty informacyjnej oraz z mapy ewidencyjnej załączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji, jak również z ustaleń raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Interes prawny do bycia stroną w takim postępowaniu, wiąże się zatem z tym, czy nieruchomość jest położona w zasięgu negatywnego oddziaływania danego przedsięwzięcia. Ustalając zaś obszar oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia trzeba wziąć pod uwagę także te miejsca, które objęte są zasięgiem oddziaływania inwestycji, nawet jeżeli uciążliwości związane z danym przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez odpowiednie przepisy. Kwestia wielkości narażenia na etapie ustalania kręgu stron postępowania nie ma znaczenia dla oceny legitymacji do udziału w postępowaniu, bowiem na tym etapie istotne jest jedynie ustalenie, czy nieruchomość położona jest w strefie narażenia np. na hałas. Analiza dotycząca ewentualnego przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na terenie konkretnej nieruchomości będzie natomiast możliwa dopiero po dopuszczeniu danej osoby (innej niż wnioskodawca) jako strony do postępowania administracyjnego, w którym – w ramach postępowania dowodowego – przeprowadzone będzie badanie, czy obowiązujące normy w tym zakresie zostały przekroczone (por.: wyrok NSA z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1941/13, wyrok NSA z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 3067/13).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2064/12 uznał, że aby móc zakwestionować raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to należy posiadać przymiot strony w danym postępowaniu. Bowiem na etapie ubiegania się inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, rzeczywisty obszar oddziaływania planowanej inwestycji jest jeszcze nieznany, gdyż wynika jedynie z założeń i obliczeń teoretycznych przedstawianych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie można więc przed dopuszczeniem podmiotów wskazujących na okoliczności, ich zdaniem mające znaczenie dla oceny wpływu na ich nieruchomość, nawet po wstępnej weryfikacji dowodu jakim jest raport, stanowczo wypowiedzieć się, że dane w nim zawarte przesądzają o tym jaki ma być obszar oddziaływania przedsięwzięcia. To, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, nie może wynikać z jednostronnych, arbitralnych ustaleń organu ani wyłącznie z ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko, bez wyjaśnienia tego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym, przeprowadzonym zgodnie z wszystkimi zasadami k.p.a. i z udziałem stron. Zestawienie działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, stanowiące załącznik do raportu, powinno podlegać ocenie organu i nie może być przedstawiane jako dowód niepodważalny w sprawie, skoro nie pozwolono w drodze środków dowodowych na weryfikację tych ustaleń przez podmiot mogący mieć interes prawny w sprawie. Dlatego też już samo stwierdzenie, iż ewentualne ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji zamykać będzie się w granicach terenu działki stanowiącej własność przedsiębiorcy, powodować powinno dopuszczalność oceny tego faktu przez podmiot twierdzący, że oddziaływanie to ma zasięg większy, wpływający na sposób korzystania z jego własności.

Wskazać należy, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest celem samym w sobie, ale ma umożliwić ustalenie ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacja planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie - ułatwić ocenę czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji upoważniających do jego realizacji. Stosownie do treści przepisu art. 73 ust. 1 powyższej ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia.

Co do zasady przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie.

Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 974/14, wskazał, że dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy czym chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Ewentualne przekroczenie norm ma znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie dla przymiotu strony. Stroną takiego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Prawne konstrukcje legitymacji procesowej służą ochronie interesów prawnych i praw. Postępowania, których wynikiem może być ograniczenie prawa własności i innych praw rzeczowych nie mogą toczyć się bez udziału podmiotów, którym prawa te przysługują.

Wskazać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący upatrują źródło swojego interesu prawnego przede wszystkim w tym, że są właścicielami zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki nr ew. [...] znajdującej się w odległości ok. 166 m od planowanej inwestycji na działce nr ew. [...] w B. Na sąsiednich działkach znajduje się 8 ferm drobiu i chlewnie, które już są uciążliwe dla sąsiednich budynków mieszkalnych. Pomiędzy kurnikami a budynkami mieszkalnymi znajduje się jedynie łąka, która nie zatrzymuje zanieczyszczenia. W ocenie skarżących inwestycja narazi ich na codzienne zapylenie terenu i uciążliwości związane z wydzielaniem odoru i azotu. Skarżący kwestionują, że w niniejszej sprawie oddziaływanie na środowisko emisji zamyka się w granicach działki inwestora.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. ustaliło, że nieruchomość skarżących oddalona jest od działki inwestycyjnej o 166 m. Nieruchomość skarżących jako zabudowana budynkiem mieszkalnym należy do terenów chronionych akustycznie. Z raportu wynika, że analizowane w nim przedsięwzięcie będzie obiektem, który oddziałuje na środowisko w postaci emisji: zanieczyszczeń do powietrza, ścieków, odpadów, hałasu.

Podkreślić należy, co podniesiono już wyżej, iż mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to w omawianych przepisach ustawy byłaby mowa o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy Prawo ochrony środowiska obszaru ograniczonego oddziaływania.

Zapisy badań, jakie składają się na treść oceny oddziaływania na środowisko wskazują, że na terenie należącym do skarżących ma miejsce oddziaływanie mieszczące się w granicach norm, które również należy mieć na uwadze przy badaniu zakresu oddziaływania przedsięwzięcia, skutkującego posiadaniem przymiotu strony.

Z załącznika nr 6 do raportu, w szczególności map znajdujących się na kartach 267 - 270, obrazujących obliczenia emisji hałasu z projektowanej fermy drobiu wynika, że zarówno w dzień jak i w nocy hałas emitowany z planowanej fermy drobiu obejmuje częściowo nieruchomość skarżących, tj. działkę nr ew. [...].

Również z załącznika nr 14 do raportu obrazującego skumulowane oddziaływanie hałasu z terenu wspólnego zakładu inwestora wynika, że zarówno w dzień jak i w nocy skumulowany hałas emitowany z tego obiektu obejmuje częściowo nieruchomość skarżących, tj. działkę nr ew. [...], co obrazują mapy znajdujące się na kartach 319 - 322.

Analizując oddziaływanie inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, organ nie może ograniczyć się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Błędne jest założenie, że ocena interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości może być dokonywana wyłącznie na podstawie przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, a więc bez uwzględnienia norm art. 140 i 144 k.c. Takie podejście, na co słusznie w toku postępowania administracyjnego zwrócili uwagę skarżący, niezasadnie pomija fakt, że decyzja środowiskowa musi poprzedzać szereg decyzji związanych z szeroko pojętym procesem "inwestycyjno-badawczym". W rezultacie pomimo odrębności postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz innych postępowań inwestycyjnych, istotna jest występująca między nimi współzależność. Dlatego podmioty należące potencjalnie do kręgu stron w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji lub pozwolenia na budowę, mają interes prawny by brać udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego. Skoro w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) zawarty jest wymóg uwzględniania w procesie inwestycyjnym występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), to taki też wzorzec powinien być stosowany w ramach postępowań dotyczących środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia budowlanego. Oznacza to, że interes prawny nie może być ustalany wyłącznie na podstawie przepisów ochrony środowiska, lecz także przy zastosowaniu przepisów regulujących "proces inwestycyjny" oraz unormowań prawa konstytucyjnego, prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej sąsiedniej nieruchomości (por.: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 139/13, wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13).

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że dla uznania interesu prawnego skarżących wystarczające jest zatem ustalenie, że nieruchomość stanowiąca ich własność położona jest w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, niezależnie od tego, czy określone normy hałasu zostały zachowane lub przekroczone. Istotne jest samo ustalenie, że planowane przedsięwzięcie może oddziaływać na nieruchomość skarżących w stopniu przewidującym określone uciążliwości. Zatem przyjęcie w toku postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. Nr [...] z [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: budowa budynku kurnika o obsadzie 39 000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściółkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w B., przez organy obu instancji, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu i wydanie decyzji z tego powodu na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. było nieuzasadnione.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.