Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 477/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 7, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 152, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 202 par. 2, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 12, par. 44, par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 417(1) par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. F. i H. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących E. F. i H. F. kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu z dnia 12 października 2001 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. W. pozwolenia na budowę - przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. z tej przyczyny, że organ nie dopełnił obowiązku powiadomienia wszystkich stron o toczącym się postępowaniu, ponadto projektowana przebudowa jest niezgodna z przepisami Prawa budowlanego. Organ wskazał także, że Prokuratura Rejonowa prowadzi postępowanie mające na celu ustalenie, czy załączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę pisemne zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości są autentyczne.

Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2003 r., nr [...], powyższa decyzja została utrzymana w mocy. Organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty Powiatu rażąco narusza przepis art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa - Prawo budowlane", oraz §§ 3 i 8 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 140, poz. 906).

Postanowieniem z dnia 6 października 2003 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzone na działce nr [...] w K. roboty budowlane z powodu wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz nałożył na inwestorów E. i H. F., na których przeniesiona została decyzja z dnia 12 października 2001 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę, obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ocen technicznych w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującym prawem.

Następnie, decyzją z dnia 3 grudnia 2003 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał E. i H. F. sporządzenie przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego, uwzględniającego warunki techniczne zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690), oraz planowane dokończenie robót do dnia 1 marca 2004 r., w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Kolejną decyzją z dnia 15 czerwca 2004 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego:

1) zatwierdził projekt budowlany zamienny wykonany przez inż. architekta E. D.,

2) udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, obejmujących nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. W. [...] w K., należącej do E. i H. F., wstrzymanych postanowieniem z dnia 6 października 2003 r. oraz

3) nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.

Po rozpatrzeniu odwołania A. G., J. G. i M. G. – współwłaścicielek sąsiedniej nieruchomości, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 16 września 2004 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

A. G., M. G. i J. G. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, w której - domagając się stwierdzenia jej nieważności – zarzuciły m.in., że narusza ona ich interes prawny poprzez błędne ustalenie, że projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji, jako inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego, sąsiadującego z ich budynkiem, jest zgodny z prawem i tym samym nie narusza ich prawa do korzystania ze swojej nieruchomości w sposób zgodny z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 725/04, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2004 r., a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na przepis art. 51 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdził również, że organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji prawidłowo prowadził postępowanie w trybie przepisów art. 50

i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, po uprzednim ustaleniu, że roboty budowlane nie zostały zakończone. Sąd zauważył, że z akt administracyjnych wynika, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 6 października 2003 r. - podjętym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ocen technicznych w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującym prawem. Sąd ocenił jako prawidłowe powyższe rozstrzygnięcie, ponieważ skutkiem wykonanych robót budowlanych była zmiana gabarytów budynku, powodująca zmianę jego usytuowania poprzez przybliżenie do granic, wpływające na zabudowę na sąsiednich nieruchomościach. Sąd wskazał, że w zakreślonym terminie złożona została inwentaryzacja, natomiast inwestorzy nie dostarczyli wymaganego orzeczenia technicznego. W ocenie Sądu istotność orzeczenia technicznego w niniejszej sprawie wynikała z faktu, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 października 2001 r. o pozwoleniu na budowę, z przyczyn odnoszących się do zatwierdzonego projektu budowlanego, roboty budowlane wykonane były bez projektu budowlanego. Ocena techniczna była zatem niezbędna, w celu zbadania zgodności wykonanych robót z obowiązującymi normami. Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji wadliwie sformułował jednak decyzję z dnia 3 grudnia 2003 r., nakładając na podstawie

art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązek wykonania określonych czynności bez ich oznaczenia, bowiem nałożenie obowiązku sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, wynikające z punktu 3. art. 51 ust. 1 ww. ustawy, dotyczy sytuacji wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Tymczasem po zinwentaryzowaniu wykonanych robót budowlanych oraz dokonaniu oceny ich prawidłowości pod względem obowiązujących norm oraz ustalenia możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, organ - na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nałożyć powinien obowiązek wykonania konkretnie oznaczonych czynności faktycznych, wynikające z wcześniej złożonej dokumentacji, w szczególności z orzeczenia technicznego, jakie inwestor musi wykonać aby doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Zamiast zaś zobowiązania do złożenia zamiennego projektu budowlanego oraz planowanego dokończenia robót budowlanych organ powinien był, w miarę konieczności, nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego dokończenia robót. Sąd podkreślił przy tym, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, nie stanowił podstawy do nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów w postaci inwentaryzacji oraz ekspertyz i ocen, ten obowiązek nałożony został na inwestorów prawidłowo w postanowieniu wydanym na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z brzmieniem

art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku sporządzenia zamiennego projektu budowlanego, o którym mowa w jej art. 51 ust. 1 pkt 3, ten bowiem dotyczy przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił również, że dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy – podjąć powinien decyzję na podstawie

art. 51 ust. 1 pkt 1 albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, w zależności od ustalenia, czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdził również, że w niniejszej sprawie organy wadliwie zastosowały tryb postępowania przewidziany w art. 51 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, mimo tego, że uprzednio wydana została decyzja z dnia 3 grudnia 2003 r. nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - podjęta na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Sąd uznał również za trafny zarzut skargi naruszenia prawa stron do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu w toku postępowania pominięto właścicieli działek sąsiednich w stosunku do działki nr [...] w K., na której realizowano przedmiotową inwestycję. Sąd wskazał, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym należało zbadać, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia interesu osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podał, że ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na względzie fakt, iż skutkiem uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003 r. jest utrata ważności postanowienia z dnia 6 października 2003 r., podjętego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym organ nadzoru budowlanego winien dostosować dalszy tok postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane do poczynionych ustaleń co do tego, czy roboty budowlane zostały przez inwestorów wykonane.

Decyzją z dnia 19 lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i H. F. wykonanie robót budowlanych polegających na:

1. rozbiórce otworu okiennego (okna połaciowego) znajdującego się w północnej połaci dachu nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego, a następnie wykonanie w jego miejscu pokrycia dachowego wraz z izolacją termiczną i wykładzinami wewnętrznymi,

2. rozbiórce okapu północnej połaci dachu nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego wystającego poza obrys północnej ściany budynku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołań A. G. i M. G., decyzją z dnia 10 maja 2010 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wydając tę decyzję organ odwoławczy stwierdził, że swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji oparł m. in. na następujących ustaleniach: wszystkie roboty związane z rozbudową i nadbudową budynku zostały zakończone po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, obejmujących jego nadbudowę; działka nr [...] przy ul. W. [...] w K. ma szerokość 12,20 m, a więc mają do niej zastosowanie przepisy § 12 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 oraz ust. 5 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), określające odległości sytuowania takiego budynku i jego elementów w stosunku do granicy z sąsiednią działką budowlaną; odległość północnej ściany budynku mieszkalnego na działce nr [...] od granicy z sąsiednią działką nr [...] - wynosząca 0,6 m jest faktem zastanym (tak usytuowany obiekt istniał przez lata) i nie może być kwestionowana w tym postępowaniu; wody opadowe z połaci dachu budynku są zbierane za pomocą rynien i rur spustowych i odprowadzane są na teren własnej posesji; ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiła bez potrzeby uzyskiwania przez inwestorów zaświadczenia Burmistrza Miasta.

Organ drugiej instancji wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie prowadził postępowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt ustawy – Prawo budowlane, lecz określone w decyzji obowiązki nie zapewnią sanacji stwierdzonego stanu faktycznego z następujących powodów: decyzja nie określa w osnowie terminu wykonania robót budowlanych, decyzja nie porządkuje rodzaju wykonanych robót budowlanych, określonych niespójnie w ich opisie, z terminami z art. 3 pkt 6 ustawy

– Prawo budowlane: nadbudowa lub rozbudowa, decyzja nie wyczerpuje zakresu koniecznych robót dla wyeliminowania skutków zaistniałego stanu faktyczno-prawnego, decyzja nie została poprzedzona dokonaniem oceny technicznej robót budowlanych wykonanych w oparciu o projekt zamienny, stanowiący załącznik do decyzji uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2006 roku; ocena taka powinna uwzględnić m.in. przywołane wcześniej przepisy techniczno-budowlane, jak też § 13, dotyczący zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach usytuowanych w bliskiej od siebie odległości (analiza nadbudowy).

Organ odwoławczy stwierdził również, że ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powinien przede wszystkim rozważyć celowość nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiedniej oceny technicznej zrealizowanych robót budowlanych (art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane). Potrzeba jej sporządzenia wynika z faktu, że istotą przedmiotowego postępowania jest wykonywanie robót budowlanych w oparciu o projekt budowlany zamienny, w sytuacji gdy decyzja o jego zatwierdzeniu została wyeliminowana z obrotu prawnego ww. wyrokiem Sądu z dnia 19 kwietnia 2006 r. Następnie - jak to wskazał organ drugiej instancji - należy nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania robót w zakresie koniecznym dla doprowadzenia zakończonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Odnosząc się do treści odwołań organ drugiej instancji wyjaśnił, że zakres postępowania organu nadzoru obejmuje wyłącznie roboty budowlane związane z rozbudową i nadbudową istniejącego budynku, a nie usytuowanie jego bryły w latach 60-tych, jako jednego z pięciu sąsiadujących ze sobą obiektów, w sytuacji gdy warunki techniczne nie określały odległości między budynkiem a granicą działki, lecz między budynkami usytuowanymi na sąsiednich działkach. Ponieważ rozbudowa i nadbudowa w sposób oczywisty dotyczy istniejącego już legalnie budynku, nie ma konieczności dokonywania oceny jego lokalizacji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w trybie art. 48 ustawy – Prawo budowlane). Stwierdził również, że w rozpatrywanej sprawie nie ma konieczności ustalania w oparciu o jaki projekt dokończono roboty, gdyż zarówno decyzja o zatwierdzeniu projektu pierwotnego, jak i zamiennego, została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 491/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. G. na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2010 r.

Sąd stwierdził, że podstawę prawną orzekania w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy

– Prawo budowlane w związku z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu organ drugiej instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu I-instancyjnym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Okoliczności te zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji i dotyczą w szczególności braku oceny technicznej robót budowlanych wykonanych w oparciu o projekt zamienny oraz tego, że zakres robót określony w decyzji organu pierwszej instancji nie zapewnia doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z wymogiem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo rozstrzygnął sprawę, wydając decyzję kasacyjną i przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji, słusznie bowiem organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazał, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie ustalono w sposób należyty, że wykonanie robót opisanych w decyzji zapewni doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Sąd wyjaśnił nadto, że w jego ocenie stwierdzenia organu odwoławczego o braku konieczności dokonywania oceny lokalizacji budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczą jedynie braku konieczności oceny lokalizacji (usytuowania) z planem istniejącego od lat 60-tych budynku, natomiast nie zawierają w istocie innych wskazań co do dalszego postępowania w powyższym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu drugiej instancji, iż okoliczności związane z doprowadzeniem robót do stanu zgodnego z prawem są istotne dla rozpoznania sprawy i wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, przy uwzględnieniu zasady, że celem postępowania prowadzonego na podstawie powołanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i postępowanie to ukierunkowane jest na usunięcie kolizji z prawem wykonywanych robót budowlanych, co do zasady w kontekście zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi, Polskimi Normami.

Decyzją z dnia 3 października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i H. F. wykonanie w terminie do dnia 31 marca 2012 r. robót budowlanych polegających na:

1) rozbiórce otworu okiennego (okna połaciowego) znajdującego się w północnej połaci dachu (tuż przy kominie od jego strony zachodniej) nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego, a następnie wykonaniu w jego miejscu pokrycia dachowego wraz z izolacją termiczną i wykładzinami wewnętrznymi,

2) rozbiórce północnej połaci dachu nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowanej w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną,

3) rozbiórce rozbudowanej i nadbudowanej w kierunku wschodnim części przedmiotowego budynku (północno-wschodnia część budynku), naruszającej odległość wymaganą przepisem prawa, poprzez dokonanie rozbiórki części połaci dachowej opartej na nadbudowanej ściance kolankowej (wybudowanej w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną),

4) rozbiórce nadbudowanej ścianki kolankowej (która to powiększyła wysokość północnej ściany budynku), znajdującej się w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną,

5) rozbiórce rozbudowanej części budynku od strony wschodniej (tuż przy północno-wschodnim narożniku budynku) – części balkonu oraz wspierającego go słupa i fundamentu pod nim, znajdujących się w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną.

Decyzję powyższą uchylił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 25 listopada 2011 r., i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien: zażądać od inwestorów analizy nasłonecznienia i oceny technicznej wykonanych robót oraz zbadać zgodność wykonanej rozbudowy i nadbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nakazał E. i H. F. wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2013 r. robót budowlanych polegających na:

1) rozbiórce otworu okiennego (okna połaciowego) znajdującego się w północnej połaci dachu (tuż przy kominie od jego strony zachodniej) nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego,

2) rozbiórce północnej połaci dachu nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowanej w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną,

3) rozbiórce nadbudowanej ścianki kolankowej (która to powiększyła wysokość północnej ściany budynku), znajdującej się w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...],

4) rozbiórce rozbudowanej części budynku od strony wschodniej (tuż przy północno-wschodnim narożniku budynku) – balkonu oraz wspierającego go słupa i fundamentu pod nim, znajdujących się w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...],

5) rozbiórce rozbudowanej i nadbudowanej od strony południowej części przedmiotowego budynku mieszkalnego poprzez: rozbiórkę fundamentu i ściany wybudowanych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...], a także stropu opartego na tej ścianie i istniejącej ścianie budynku, wraz z wybudowanymi na nim ścianami kolankowymi i zwieńczającą tą część budynku więźbą dachową oraz słupa żelbetowego zlokalizowanego przy ścianie południowej istniejącej przed rozbudową i nadbudową budynku,

6) rozbiórce części zachodniej połaci dachowej opartej na nadbudowanej ściance kolankowej (wybudowanej w pasie o szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]),

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia do siedziby organu oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie, rozbudowie i przebudowie przedmiotowego budynku wraz z analizą nasłonecznienia budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. W dniu 4 lipca 2012 r. do siedziby organu wpłynęła ocena techniczna przedmiotowego budynku wykonana przez mgr inż. arch. R. W. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektoniczno - budowlanej. Z oceny tej wynika, że stan elementów budynku nie budzi zastrzeżeń. W dniu 3 września 2012 r. do siedziby organu wpłynęła również analiza nasłonecznienia - zacieniania wykonana przez mgr inż. arch. R. W. W analizie stwierdzono, że należy wykluczyć naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wyjaśnił, że strony postępowania zarzuciły, iż ocena jest niekompletna, a autor nie wskazał metodologii, jaką zastosował przy jej wykonaniu. Strony nie wskazały jednak, w którym miejscu autor analizy się myli. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji stanął na stanowisku, że jeżeli analiza została wykonana przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i nikt nie wskazał, w którym miejscu autor analizy się myli, należy przyjąć, że wnioski z niej wynikające są prawidłowe.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że strony postępowania mają zastrzeżenia do oceny technicznej budynku. Kwestionują powołanie się przez autora opracowania na zgodność z projektem zatwierdzonym decyzją wycofaną z obrotu prawnego. We wnioskach końcowych autor oceny technicznej mgr inż. arch. R. W. stwierdził jednak, że istniejący stan elementów budynku nie budzi zastrzeżeń i pozwala na wydanie pozwolenia na użytkowanie. Organ uznał, że nie ma podstaw żeby kwestionować opinię wydaną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Organ nadzoru budowlanego - badając zgodność obiektu z ustaleniami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem 4.MU - uchwała nr [...] Rady Miejskiej z dnia 16 grudnia 2008 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego K. dla części centrum miasta (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 2009 r., nr 70, poz. 1401), stwierdził, że powierzchnia zabudowy wynosząca obecnie 91,84 m2 przekracza wielkość graniczną ustaloną w § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1. lit. b uchwały - czyli 25% powierzchni działki, co powoduje, że powierzchnia zabudowy nie może przekraczać 66,5 m2. Dokonanie rozbiórki części obiektu budowlanego wskazanych w sentencji decyzji spowoduje zmniejszenie powierzchni zabudowy budynku do 64,33 m2 - co stanowi 24,18 % zabudowy przedmiotowej działki i jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego.

Organ wyjaśnił nadto, że badał również zgodność z pozostałymi ustaleniami planu, w szczególności w zakresie zarzutów stron. Wskazał, że w przepisie

§ 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.2. lit. d uchwały zapisano, iż: "ustalenia dotyczące zasad kształtowania zabudowy w punkcie 4.2.a)-c) dotyczą również odbudowy, rozbudowy czy nadbudowy istniejącej zabudowy; dopuszcza się nadbudowę budynków o dachach płaskich o kondygnację poddasza użytkowego i wysokości wyższej niż w pkt 4.2 a), bez realizacji ścianki kolankowej i o nachyleniu połaci dachowej od 30° do 45°;". Z zapisów tych wynika, że odmienne regulacje przy przekształcaniu istniejącej zabudowy dotyczą tylko przypadku przekroczenia ustalonej wysokości, czyli 9,0 m. Wysokość budynku wynosi 8,34 m, czyli jest mniejsza od ustalonej w planie. Dlatego organ stwierdził, że kąt nachylenia połaci dachowych - wynoszący 45°, jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Organ pierwszej instancji stwierdził nadto, że pismem z dnia 23 października 2012 roku wezwał inwestorów do wskazania, którą część budynku chcą rozebrać, żeby doprowadzić do zgodności z planem miejscowym. W odpowiedzi pełnomocnik inwestorów napisał, że inwestorzy nie podzielają stanowiska co do sposobu zastosowania zapisów planu miejscowego. Ponieważ strony nie wskazały, którą część budynku chcą rozebrać, żeby doprowadzić do zgodności z planem miejscowym, organ nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku od strony południowej; ściany przy granicy południowej, słupa żelbetowego, stropu opartego na tej ścianie, wszystkich elementów budynku opartych na tym stropie i słupa żelbetowego. Organ stwierdził, że taka rozbiórka nie spowoduje naruszenia konstrukcji pozostałej części budynku.

E. i H. F. w odwołaniu od powyższej decyzji podnieśli zarzuty naruszenia:

– prawa materialnego w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędne zastosowanie zapisów tego planu,

tj. § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. b zamiast § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie;

– art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się do dowodów złożonych przez stronę skarżącą przy piśmie z dnia 6 marca 2012 r.;

– art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego i prawnego, zwłaszcza pod kątem związku pomiędzy wydanym rozstrzygnięciem, tj. zakresem nakazanych robót rozbiórkowych, a ustaleniami dokonanymi przez organ w oparciu o ocenę techniczną oraz analizę nasłonecznienia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że podstawą wycofania decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego nie był zarzut przekroczenia 25% powierzchni zabudowy terenu działki, lecz niezachowanie odległości usytuowania budynku na działce nr [...] od jej granicy z sąsiednią działką nr [...] w kontekście przepisów techniczno-budowlanych. Skarżący zarzucili, że organ nie odniósł się do zaświadczenia Burmistrza Miasta z dnia 21 stycznia 2010 r. znak [...] o zgodności budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w K. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podnieśli, że organy nadzoru budowlanego przeoczyły fakt, że budynek zlokalizowany na sąsiedniej działce nr [...] w K. nie ma charakteru mieszkalnego, co wynika z aktualnych wypisów z kartoteki budynków i rejestru gruntów.

W ocenie skarżących, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił też, jaki wpływ na zakres nakazanych robót rozbiórkowych ma fakt, że zarówno ocena techniczna, jak i analiza nasłonecznienia, przedstawione przez skarżących na żądanie organu, wykazały, że stan elementów budynku nie budzi zastrzeżeń, a naruszenie przepisów techniczno-budowlanych należy wykluczyć.

Decyzją z dnia 8 maja 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej wyznaczenie terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do 30 sierpnia 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazując na treść art. 50

i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, wyjaśnił, że organ pierwszej instancji zgromadził w postępowaniu z udziałem stron dowody na trzy okoliczności istotne przy orzekaniu w tej sprawie:

– jakość wykonanych robót budowlanych (ocena techniczna);

– zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w sąsiednim budynku (analiza nasłonecznienia);

– zbadanie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego w odniesieniu do ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pierwsze dwa aspekty inwestycji, zrealizowanej przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, spotkały się z pozytywną oceną organu pierwszej instancji, który w wykonanych robotach budowlanych nie dopatrzył się naruszenia norm techniczno-budowlanych w aspekcie jakości tych robót.

Organ nakazał natomiast rozbiórkę m.in. elementów rozbudowy budynku mieszkalnego (fragmenty połaci dachu, ścianka kolankowa, balkon, słup), występujących w pasie terenu o szerokości 1,5 m do granicy z działką nr [...], tak by usytuowanie tego obiektu ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych doprowadzić do zgodności z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ wyjaśnił również, że stwierdził niezgodność parametrów powierzchniowych rozbudowanego budynku z nieprzekraczalnym wskaźnikiem zabudowy, przyjętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego: 25% powierzchni działki. Ponieważ aktualna powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 91,84 m2, dla zachowania wymaganej zgodności z przepisem miejscowego prawa, należy ją zmniejszyć do 66,5 m2. Organ pierwszej instancji zaproponował inwestorom, by zdecydowali, którą część budynku zechcą przeznaczyć do rozbiórki, a wobec braku oczekiwanej informacji nakazał rozbiórkę części i elementów wymienionych w osnowie zaskarżonego rozstrzygnięcia, podkreślając, że "nie spowoduje (ona) naruszenia konstrukcji pozostałej części" obiektu. Wydanie zaskarżonej decyzji było, w ocenie organu odwoławczego, zatem zasadne.

Wyznaczony w jej osnowie termin wykonania obowiązku uległ znacznemu skróceniu w związku z wniesionym odwołaniem, dlatego organ II instancji uchylił decyzję w dotyczącej go części i wyznaczył nowy termin.

Organ odwoławczy stwierdził również, że zarzuty podniesione w odwołaniu były niezasadne. Przesłankami rozbiórki części i elementów rozbudowanego obiektu są: przekroczenie wskaźnika zabudowy terenu działki przyjętego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, a więc tylko kwestie dotyczące tych okoliczności mają znaczenie w sprawie. W sposób właściwy objaśnił je organ pierwszej instancji w piśmie przekazującym odwołanie i akta sprawy wskazując, że: "Prawo budowlane nie przewiduje (w procedurze art. 51) zaświadczenia (organu administracji samorządowej) o zgodności (budowy) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ (nadzoru budowlanego) musi zbadać (tę zgodność) samodzielnie; § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g uznaje za zgodne z miejscowym planem istniejące zagospodarowania terenu, przekraczające parametry warunków urbanistycznych ustalone w punkcie 4.1. a)-c), (wyłącznie w przypadku) zagospodarowania powstałego legalnie i nie może mieć zastosowania przy doprowadzaniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem".

W skardze na powyższą decyzję E. i H. F. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

– naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego i prawnego wszystkich ustalonych przez organ faktów i dowodów w sprawie, a także pominięcie uzasadnienia dla zastosowanych w sprawie przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, przez: pominięcie uzasadnienia w oparciu o jakie fakty i dowody zgromadzone w sprawie nie można zdaniem organu robót wykonanych przez skarżących kwalifikować jako roboty wykonane legalnie - zwłaszcza, że we wszystkich wcześniejszych rozstrzygnięciach w sprawie organ ustalił, że wykonane przez skarżących roboty nie miały charakteru samowoli budowlanej, co wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 48 i art. 49 ustawy – Prawo budowlane mających charakter represyjny; zaniechanie uzasadnienia, na jakiej podstawie zastosowano wobec skarżących przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w omawianym stanie faktycznym; niewskazanie w uzasadnieniu związku pomiędzy zakresem rozstrzygnięcia wydanego w zaskarżonej decyzji tj. zakresem nakazanych robót rozbiórkowych, a ustaleniami dokonanymi przez organ m.in. w związku z wykonaną oceną techniczną robót budowlanych oraz analizą nasłonecznienia, a także faktem, że działka sąsiednia w stosunku do działki skarżących, oznaczona numerem ewidencyjnym [...] przy ulicy W. w K. nie ma charakteru działki budowlanej;

– naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postaci art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez: przerzucanie na skarżących wszelkich negatywnych skutków prawnych wadliwych działań organów administracji publicznej przez orzeczenie nakazu rozbiórki niemal wszystkich robót wykonanych przez skarżących w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została wycofana z obiegu prawnego w następstwie stwierdzenia jej nieważności; bezzasadne i bezprawne podważanie znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych z października 2003 roku poprzez nieudokumentowane i bezzasadne przyjęcie, że wszystkie roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę zostały przez skarżących zakończone po wydaniu decyzji z dnia 15 czerwca 2004 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót, choć nie ma jakichkolwiek przesłanek prawnych i merytorycznych, by po latach prowadzenia dotychczasowego postępowania w sprawie podważać wykonaną inwentaryzację dokumentowaną zdjęciami;

– naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się do dowodów złożonych przez stronę skarżącą w toku postępowania (vide: pismo pełnomocnika skarżących z dnia 6 marca 2012 r. zawierające zgłoszenie wniosków dowodowych), m.in. wypisów z rejestru gruntów i kartoteki budynków dotyczących sąsiedniej działki nr [...] w K. przy ul. W. [...], z których bezsprzecznie wynika, że działka sąsiednia nie ma charakteru działki budowlanej, a istniejący na niej budynek charakteru budynku mieszkalnego, co zdaniem skarżących zmienia ich sytuację prawną w postaci bezzasadności wykonanej analizy nasłonecznienia (która notabene okazała się dla skarżących korzystna) oraz bezzasadności zastosowania w sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 oraz § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

– naruszenie prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez zastosowanie § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. b tego planu zamiast

§ 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g dla terenów oznaczonych symbolem MU - co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie w postaci orzeczonego nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana w toku prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, po uprzednim wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 12 października 2001 r. wydanej przez Starostę – w wyniku stwierdzenia jej nieważności przez Wojewodę decyzją z dnia 12 sierpnia 2003 r., po uprzednim zrealizowaniu przez skarżących w oparciu o ww. ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę całości robót budowlanych objętych tą decyzją, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy inwentaryzacja wykonanych robót budowlanych z października 2003 roku wraz z dołączonymi do niej zdjęciami, a której rzetelności i prawdziwości organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonych w sprawie na przestrzeni lat postępowań w żadnej mierze nie zakwestionowały.

Zdaniem skarżących w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie ustosunkował się w żaden sposób do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżących w odwołaniu z dnia 6 marca 2012 r. W szczególności nie uzasadnił na jakiej podstawie i dlaczego robót budowlanych wykonanych przez skarżących w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę w warunkach wycofania jej z obrotu prawnego w związku ze stwierdzeniem jej nieważności nie można uznać za wykonane legalnie, co - zdaniem organu - uniemożliwia zastosowanie wobec skarżących przepisu

§ 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwalającego przyjąć, że istniejące zagospodarowanie terenu, przekraczające parametry warunków urbanistycznych ustalone w pkt 4.1 a)-c) planu uznaje się za zgodne z planem, i uzasadnia utrzymanie w mocy nakazu rozbiórki praktycznie wszystkich robót budowlanych, wykonanych w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, dostosowującego w ten sposób istniejący budynek i roboty wykonane legalnie do obowiązującej obecnie parametru powierzchni zabudowy - 25%.

W ocenie skarżących brak zastosowania przez organ nadzoru budowlanego treści § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter działań wyłącznie represyjny, naruszający w sposób znaczący słuszny interes obywateli i niepogłębiający zaufania do organów państwa z pominięciem trybu restytucyjnego, który w omawianym przypadku - zdaniem skarżących - byłby najbardziej wskazany i pozwalałby na uznanie istniejącej zabudowy za zgodną z istniejącym planem, na co pozwalają zapisy samego planu.

Skarżący wskazali na orzecznictwo sądowe, w którym przyjmuje się, że inwestora, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie można traktować jak osoby dopuszczającej się samowoli budowlanej, a także jako osoby, która prowadziła roboty budowlane bez pozwolenia na budowę (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. IV SA 1399/96, z dnia 31 października 2000 r., sygn. IV SA 1814/98, z dnia 14 września 2011 r., sygn. II OSK 1336/10).

Zdaniem skarżących - skoro wykonane przez skarżących roboty nie stanowiły samowoli budowlanej, a prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie ma charakter naprawczy, tym samym uzasadnione jest traktowanie robót wykonanych przez skarżących jako robót wykonanych legalnie (a contrario do samowoli budowlanej), co pozwalałoby przyjąć i zastosować w niniejszej sprawie zapisy § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g planu, pozwalające uznać istniejące zagospodarowanie terenu działki skarżących za zgodne z prawem, bez konieczności stosowania represji i zmniejszania go do rozmiarów 25% zagospodarowania działki.

Skarżący wskazali, że istniejące orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznym stanie faktycznym idzie nawet dalej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 277/09) wykazując bezzasadność i bezprawność stosowania aktualnie obowiązujących przepisów planu miejscowego do sytuacji, gdy przed uchwaleniem planu miejscowego inwestor zrealizował roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która w następstwie została wycofana z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności.

Wskazali również, że podstawą wycofania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności, nie był zarzut przekroczenia 25% powierzchni zabudowy, lecz podnoszony w poprzednich decyzjach zarzut niezachowania odległości usytuowania budynku na działce nr [...] od jej granicy z sąsiednią działką nr [...] w kontekście przepisów techniczno-budowlanych, który to zarzut również należy uznać za nietrafiony, zważywszy, że przez lata prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania organy nadzoru budowlanego nie zadały sobie trudu aby sprawdzić charakter prawny sąsiedniej działki nr [...] oraz istniejącego na niej budynku, posługując się za każdym razem w uzasadnieniach wydanych decyzji w sposób sformułowaniem: "budynek mieszkalny" na działce sąsiedniej nr [...], podczas gdy budynek ten został sklasyfikowany w ewidencji jako budynek o charakterze "inny niemieszkalny".

Skarżący wskazali również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób bezprawny, nieuzasadniony i nieudowodniony przez organ, na obecnym etapie postępowania organ odwoławczy podniósł okoliczność, iż cyt.: "wszystkie roboty budowlane związane z rozbudową, nadbudową i przebudową budynku zostały zakończone po wydaniu decyzji nr [...] z dnia 15.06.2004 o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót".

Podnieśli także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się i nie ustosunkował do podniesionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzutów nieustosunkowania się do dowodów przedstawionych przez skarżących w sprawie (pismo pełnomocnika skarżących z dnia 6 marca 2012 r.) w postaci aktualnych wypisów z kartoteki budynków i wypisu z rejestru gruntów, z których wynika, że budynek zlokalizowany na sąsiedniej działce nr [...] w K. nie ma charakteru budynku mieszkalnego (na co dotychczas powoływały się organy nadzoru w trakcie postępowania naprawczego). Tym samym inwestorzy nie dowiedzieli się jaki - zdaniem organu - ma to wpływ na zakres zastosowania jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim odpowiadać powinny budynki, budowle i ich usytuowanie. Takim zaniechaniem organ nadzoru budowlanego istotnie naruszył art. 77 § 1 w zw. z art. 76 § 1 oraz 107 k.p.a., a skarżący narażeni na wyjątkowo represyjny charakter działania organu w niniejszej sprawie nie mieli okazji dowiedzieć się, dlaczego - pomimo, iż przedstawiona przez nich i złożona do akt sprawy analiza nasłonecznienia i ocena techniczna wykonanych robót okazała się korzystna dla skarżących tj. nie wykazała odstępstw od przepisów prawa, a organ nie podzielił zarzutów co do dopuszczalności realizacji ścianki kolankowej przy określonym, istniejącym kacie nachylenia połaci dachowej, który to kąt dachu jak się okazało jest zgodny z zapisami planu, organy nadzoru - zamiast zmniejszyć lub całkowicie wyłączyć orzeczony poprzednimi decyzjami nakaz rozbiórki, znacznie zwiększyły jego zakres w stosunku do poprzednich decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że kwestia, czy roboty budowlane, które wymagają doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, są "legalne" czy "nielegalne", może być przedmiotem analizy semantyczno-prawnej, jednak nie ma wpływu na sposób orzekania w zastosowanej procedurze art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zdecydowanie korzystniejszej dla inwestora niż rygory trybu art. 48 tej ustawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa - Prawo budowlane", które zostało zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który – w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt

II SA/Gd 725/04, wyjaśnił, że budowa obiektu rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd stwierdził, że organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, po uprzednim ustaleniu, że roboty budowlane nie zostały zakończone. Sąd ocenił również, że organ pierwszej instancji wadliwie sformułował decyzję z dnia 3 grudnia 2003 r., nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązek wykonania określonych czynności bez ich oznaczenia, bowiem nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, wynikające z punktu 3. art. 51 ust. 1, dotyczy sytuacji wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Sąd podkreślił przy tym, że po zinwentaryzowaniu wykonanych robót budowlanych oraz dokonaniu oceny ich prawidłowości pod względem obowiązujących norm oraz ustalenia możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, organ - na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane – winien nałożyć obowiązek wykonania konkretnie oznaczonych czynności faktycznych. Skoro organ stwierdził możliwość doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem powinien był oznaczyć czynności, jakie inwestor musi w tym celu wykonać, wynikające z wcześniej złożonej dokumentacji, w szczególności z orzeczenia technicznego. Zamiast zaś zobowiązania do złożenia zamiennego projektu budowlanego oraz planowanego dokończenia robót budowlanych powinien był, w miarę konieczności, nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego dokończenia robót. Sąd wyjaśnił nadto, że dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy - podejmuje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, w zależności od ustalenia czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdził również, że w razie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane postępowanie jest kontynuowane i organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji określonych w art. 51 ust. 3, a zatem: o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo - w przypadku niewykonania obowiązku

– nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podał, że ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na względzie fakt, że skutkiem uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003 r. jest utrata ważności postanowienia z dnia 6 października 2003 r. podjętego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym organ nadzoru budowlanego winien dostosować dalszy tryb postępowania do poczynionych ustaleń co do tego, czy roboty budowlane zostały przez inwestorów wykonane. Stosownie do tych ustaleń winien przeprowadzić i zakończyć postępowanie wszczęte w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane stosowną decyzją, uwzględniając uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku.

W uzasadnieniu kolejnego wyroku wydanego w niniejszej sprawie w dniu 26 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Gd 491/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że podstawę prawną orzekania w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w związku z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że w przypadkach prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę (innych niż określone w art. 48 ustawy – Prawo budowlane), właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W ww. wyroku Sąd podzielił pogląd organu drugiej instancji, że istotne dla rozpoznania sprawy są okoliczności związane z doprowadzeniem robót do stanu zgodnego z prawem, przy uwzględnieniu, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem co do zasady w kontekście zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi i Polskimi Normami.

Uwzględniając powyższe wytyczne organy nadzoru budowlanego obowiązane były zatem przeprowadzić postępowania naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane i zbadać zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi i Polskimi Normami.

Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ, którego działalność była przedmiotem zaskarżenia, podobnie jak sąd, związani są zatem nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Sz 161/08, Baza Orzeczeń LEX nr 393265). Przy czym ocena prawna, o jakiej mowa powyżej, dotyczyć może nie tylko wykładni prawa materialnego, ale także braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, Baza Orzeczeń LEX 47301).

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę - Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku

z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Ocenę prawną w tym zakresie zawarł już ponadto tutejszy Sąd w opisanych wyżej wyrokach wydanych w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że na skutek stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Powiatu z dnia 12 października 2001 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. W. pozwolenia na budowę – przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. (następnie przeniesionej na skarżących E. i H. F.), zachodzi stan prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku innym niż określony w art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, co wypełnia dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Taka wykładnia uwzględnia funkcję Prawa budowlanego, którą jest ochrona interesu publicznego i indywidualnego w procesie budowy obiektów budowlanych. Interes ten zaś mógłby być zagrożony, gdyby pozostawić poza kontrolą właściwych organów administracji publicznej obiekty budowlane wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę następnie uznanego za nieważne. Poza kontrolą i co za tym idzie poza możliwością naprawy pozostałyby bowiem wady, które spowodowały stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, w którym stanowi się, że przewidziane w nim obowiązki nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli wady wykonanych robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem, to ustawodawca nie wyklucza nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. To z kolei wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane i tego, że jest on jedną z części alternatywy rozłącznej, w której drugą częścią jest art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części można też nakazać jako wynik niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Wówczas jednakże taka rozbiórka nie jest wynikiem pierwotnego braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, lecz rezygnacji przez inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego z dążenia do tego stanu - art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Występujący przy takiej wykładni konflikt interesów – publicznego i indywidualnego chronionych przepisami Prawa budowlanego, oraz inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego zobowiązanych do rozbiórki obiektu budowlanego, których wad nie da się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, ale wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - następnie uznanej za nieważną, należy rozstrzygnąć w oparciu o przepisy regulujące możliwość naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem z naruszeniem prawa decyzji administracyjnej (art. 4171 § 2 k.c.). Istnienie możliwości naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest wystarczające dla przyjęcia wykładni, według której w ramach postępowania naprawczego, prowadzonego dlatego, że stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, można nakazać, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, rozbiórkę obiektu budowlanego. Możliwość naprawienia szkody w takiej sytuacji jest wystarczającą rekompensatą za utratę słusznie nabytych praw (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 658/10, Baza Orzeczeń LEX nr 752593, skargę kasacyjną od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 roku, sygn. II OSK 755/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić ponadto należy, że przez stan zgodny z prawem w rozumieniu

art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, należy rozumieć stan zgodny z przepisami prawa obowiązującymi w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Dotyczy to zarówno przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i pozostałych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności przepisów techniczno-budowlanych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

(Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) – dalej w skrócie jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 roku, sygn. II OSK 755/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 658/10, Baza Orzeczeń LEX nr 752593; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 324/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1086526). Sąd w składzie obecnie orzekającym nie podziela przytoczonego w skardze poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonego w wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 277/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten zakwestionował prawidłowość stosowania ustaleń planu miejscowego uchwalonego po zrealizowaniu inwestycji dla oceny zgodności jej z prawem w sytuacji zrealizowania inwestycji na podstawie wyeliminowanego pozwolenia na budowę. Przez "stan zgodności z prawem" należy bowiem rozumieć taki stan, który w świetle obowiązujących przepisów prawa, a więc również aktualnie obowiązujących przepisów prawa miejscowego, pozwala na zaakceptowanie wykonanych robót budowlanych, po ewentualnym dokonaniu określonych czynności lub robót budowlanych i w konsekwencji na ich legalizację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 809/11, Baza Orzeczeń Lex nr 966395).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że prawidłowo organy obu instancji badały zgodność przedmiotowej inwestycji z obowiązującą uchwałą Rady Miejskiej Morskiej z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego K. dla części centrum miasta (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2009 r., nr 70, poz. 1401) – w skrócie zwanego dalej "uchwałą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" lub "planem miejscowym". Analiza ta została jednak przeprowadzona nieprawidłowo, albowiem organy obu instancji błędnie zinterpretowały zapisy ww. aktu prawa miejscowego.

Wskazać należy, że zgodnie z przyjętym za podstawę rozstrzygnięć w obu instancjach przepisem § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. b planu miejscowego dla terenu, na którym usytuowany jest budynek skarżących, w zakresie warunków urbanistycznych, określono parametr powierzchni zabudowy - maksymalnie do 25 %. Zastosowanie ww. przepisu organy uznały za uzasadnione w celu doprowadzenia przedmiotowej zabudowy do zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy w § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g wskazuje jednak również, że dla przedmiotowego terenu "istniejące zagospodarowania terenu przekraczające parametry warunków urbanistycznych ustalonych w punkcie 4.1 a)-c) uznaje się za zgodne z planem". Przepis ten nie został w ogóle wzięty pod uwagę przez organ pierwszej instancji, natomiast organ odwoławczy dokonał jego błędnej interpretacji, zajmując stanowisko, że przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, a to z tego względu, że w ocenie organu odwoławczego dotyczy on wyłącznie zagospodarowania powstałego legalnie i nie może mieć zastosowania przy doprowadzaniu wykonanych w niniejszej sprawie robót do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował ww. przepisy uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g planu miejscowego nie zawiera żadnych postanowień, które wskazywałyby na objęcie zakresem normowania wyłącznie zagospodarowania istniejących nieruchomości powstałego legalnie. Dla takiego odczytania ww. przepisu musiałby on zawierać treść wskazującą na taką intencję organu planistycznego. Przykładem takiego sformułowania jest inny przepis analizowanej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.2 lit. d, zgodnie z którym w zakresie zasad kształtowania zabudowy "uznaje się istniejącą zabudowę, w tym zabudowę o parametrach przekraczających ustalone powyżej regulacje jako zgodną z planem, o ile zrealizowana została w oparciu o wymagane prawem zezwolenia". Skoro organ planistyczny używa tego rodzaju zastrzeżenia w jednym miejscu tekstu planu miejscowego, dla osiągnięcia celu w postaci pozostawienia legalnej zabudowy o parametrach przekraczających parametry składające się na zasady kształtowania zabudowy, to nie można zasadnie twierdzić, że brak tego rodzaju zastrzeżenia w innym miejscu tekstu uchwały (jak w przepisie dotyczącym przekroczenia przez istniejącą zabudowę parametrów określających warunki urbanistyczne), pozwala na analogiczne zastosowanie takiego zastrzeżenia. Nie pozwala na to zarówno wynik wykładni językowej, jak i wykładni systemowej analizowanej uchwały. W konsekwencji przyjąć należy, że § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy odczytywać w ten sposób, że za zgodne z prawem miejscowym uznane zostały wszystkie istniejące zagospodarowania terenu przekraczające parametry warunków urbanistycznych ustalone w punkcie 4.1 a)-c), zarówno te powstałe w oparciu o wymagane prawem zezwolenia, jak i te, które powstały bez uzyskania tego rodzaju zezwoleń. Oznacza to w szczególności, że istniejące zagospodarowanie terenu, przekraczające dopuszczalny wymóg 25% powierzchni zabudowy, powstałe również w warunkach takich jak w niniejszej sprawie, tj. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, należy uznać za zgodne z planem miejscowym. Zapis § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g planu miejscowego winien zatem mieć zastosowanie przy doprowadzaniu wykonanych w niniejszej sprawie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Przyjętą przez Sąd ocenę zgodności z planem miejscowym ocenianej inwestycji potwierdza treść zaświadczenia Burmistrza Miasta z dnia 21 stycznia 2010 roku przedłożonego organom przez skarżących. Należy przy tym zgodzić się z organami, że w sprawie prowadzonej na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane organ nie ma podstaw aby zażądać przedłożenia takiego zaświadczenia i zgodność wykonanych robót z planem miejscowym musi co do zasady oceniać samodzielnie, jednak złożenie takiego dowodu w sprawie oznacza, że organ musi się do niego ustosunkować i dowód ten ocenić, czego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły, naruszając tym samym przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Odmienne stanowisko organów obu instancji w kwestii dotyczącej zgodności wykonanych robót z omówionymi powyżej zapisami planu miejscowego stanowi naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. b w związku z § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. g uchwały Rady Miejskiej z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ich błędną wykładnię, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane w stosunku do przedmiotowej inwestycji w zakresie w jakim organy uznały, że została ona zrealizowana w sposób niezgodny z ustaleniami § 7 ust. 2 pkt 4 ppkt 4.1 lit. b obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Treść planu miejscowego nie uzasadnia bowiem konieczności doprowadzenia istniejącej na działce skarżących zabudowy do zgodności z przyjętym w planie maksymalnym wskaźnikiem powierzchni zabudowy wynoszącym 25%. Uzasadniało to uchylenie decyzji organów obu instancji w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ uzasadniając zakres robót przeznaczonych do rozbiórki organy powołały się również na konieczność doprowadzenia wykonanych robot do zgodności z tym parametrem. Gdyby go nie zastosowały, zakres rozbiórki mógłby zatem być inny.

Odnosząc się do zarzutu skargi, zgodnie z którym organ odwoławczy nie uzasadnił, z jakich przyczyn nie można uznać wykonanych robót budowlanych przez skarżących za wykonane legalnie, należy skarżącym wyjaśnić, że okoliczność, iż roboty te nie mogą być traktowane jak roboty wykonane w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ustawy – Prawo budowlane, nie oznacza, iż w stosunku do wykonanych robót budowlanych nie mają zastosowania przepisy art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Jak już wyżej zostało wykazane, stan faktyczny niniejszej sprawy w sposób jednoznaczny uzasadnia zastosowanie trybu postępowania naprawczego, którego konsekwencje, wbrew oczekiwaniom skarżących, mogą obejmować również rozbiórkę obiektu lub jego części w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W tym znaczeniu należy zatem rozpatrywać legalność zabudowy lub brak jej legalności, nie zaś w kategoriach wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej lub na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której nieważność następnie stwierdzono.

Należy również stwierdzić, że podjęcie przez organy czynności w ramach trybu z art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane nie oznacza przerzucenia na skarżących negatywnych skutków wadliwych działań organów administracji publicznej. Jak wyżej wyjaśniono, zastosowanie trybu postępowania naprawczego było w niniejszej sprawie uzasadnione, a ewentualne negatywne skutki wadliwego działania organów wydających decyzję administracyjną, co do której następnie stwierdzono nieważność, winny być eliminowane w drodze postępowania przed sądem powszechnym w trybie art. 4171 § 2 k.c.

Bezzasadnie również skarżący wskazywali, że w sprawie nie ma podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, przy doprowadzaniu robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem przepisy ww. rozporządzenia znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Słusznie zatem, w ocenie Sądu, organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie dopuszczalności zbliżenia zabudowy do granicy z sąsiednią działką oznaczoną numerem [...]. W myśl § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jeżeli z przepisów §§ 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie zaś z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy §§ 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Ponadto § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa, 2) 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że szerokość działki objętej inwestycją jest mniejsza niż 16 m, zatem dopuszczalne jest usytuowanie na niej budynku z zachowaniem minimalnej odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki, przy założeniu, że w odległości tej zostanie wybudowana ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych oraz zachowane zostaną wymogi określone w §§ 13, 60 i 271-273.

Analiza nasłonecznienia przedłożona przez skarżących wykazuje, że wykluczone zostało naruszenie § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w stosunku do okna znajdującego się w budynku położonym na działce sąsiedniej nr [...]. Natomiast z przedłożonej przez nich oceny technicznej dotyczącej jakości wykonanych robót budowlanych wynika, że istniejący stan elementów budowlanych nie budzi zastrzeżeń i zezwala na wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Organy – wbrew zarzutom skargi, wzięły pod uwagę te dokumenty i ustalenia w nich zawarte zaakceptowały. Dokumenty te nie mają jednak żadnego wpływu na ustalenie, zgodnie z którym budynek skarżących nie spełnia przedstawionych powyżej wymogów dotyczących oddalenia od granicy z działką sąsiednią o co najmniej 1,5 m, po rozbudowie został bowiem zbliżony do granicy z działką budowlaną nr [...] na odległość ok. 0,50 m.

W tym miejscu stwierdzić należy, że bezzasadnie skarżący zarzucali organom, że nie wykazały związku pomiędzy zakresem nakazanych robót budowlanych a wynikami ww. analizy nasłonecznienia oraz oceny technicznej. Takiego związku nie ma, ponieważ nakaz wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych nie został na nich oparty. Wyjaśnić należy skarżącym, co zostało także wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podstawą ww. nakazów nałożonych na skarżących w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nie były wyniki analizy nasłonecznienia oraz oceny technicznej w aspekcie jakości wykonanych robót budowlanych. Opracowania te są korzystne dla skarżących. Organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że podstawą podjętego rozstrzygnięcia były kwestie sprzeczności wykonanych robót budowlanych z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno-budowlanymi w aspekcie zachowania odległości budynku, po jego rozbudowie, od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...].

Co do zarzutu nieuwzględnienia przez organ, że działka sąsiednia nr [...] nie jest działką budowlaną, wskazać należy, że zarzut ten jest bezzasadny. Przepisy Prawa budowlanego nie zawierają definicji "działki budowlanej". Należy zatem odnieść się do nierozerwalnie związanych z przepisami Prawa budowlanego przepisów dotyczących planowania przestrzennego i stwierdzić, że zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), przez działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Bezsporne jest przy tym, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza ww. działkę, podobnie jak działkę skarżących, pod tereny zabudowy usługowej, mieszkaniowej jednorodzinnej, mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, co jednoznacznie stanowi o budowlanym charakterze działki numer [...].

Powyższej oceny nie zmienia przywoływana przez skarżących treść wypisów z rejestru gruntów i kartoteki budynków dotyczących działki nr [...], z których wynika, że działka ta oznaczona jest jako użytek B-Ls VI (według § 68 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm. – symbol Ls oznacza lasy, natomiast symbol B oznacza tereny mieszkaniowe), a istniejący na niej budynek oznaczony jest jako budynek niemieszkalny. Powyższe zapisy nie przesądzają bowiem o możliwości wykorzystania przedmiotowej działki jako budowlanej. Należy nadto zauważyć, że - wbrew przekonaniu skarżących, o tym czy dana działka jest działką budowlaną nie przesądza zabudowanie jej budynkiem mieszkalnym, lecz to czy spełnia wymagania wskazane powyżej. Jedynie na marginesie należy również stwierdzić, że organy rzeczywiście się do tych dokumentów nie odniosły, naruszając art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednak to naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Stanowisko Sądu, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych znajdują zastosowanie także do działki nr [...], znajduje także potwierdzenie w treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. II OSK 877/09 (Baza Orzeczeń LEX nr 597925), w którym Sąd ten wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczą każdej nieruchomości, na której zgodnie z prawem mogą być prowadzone roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy – Prawo budowlane, a więc niewątpliwie również opisanej powyżej działki nr [...].

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo badały zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z przepisami zawartymi w § 12 tego rozporządzenia.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd zauważył również, że opisując zakres przyjętych w decyzji nakazów rozbiórki poszczególnych elementów budynku organ wyjaśnił, że "taka rozbiórka nie spowoduje naruszenia konstrukcji pozostałej części budynku". W ocenie Sądu takie stwierdzenie jest niewystarczające aby ocenić, czy zakres nakazanych robot jest prawidłowy. Organ winien bowiem mięć na względzie, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a więc do stanu, w którym budynek objęty tym postępowaniem będzie mógł funkcjonować w sposób zgodny z Prawem budowlanym, a więc jako samodzielny obiekt budowlany, który musi odpowiadać także przepisom techniczno-budowlanym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika czy zakres nakazanych robót rozbiórkowych spełnia powyższe wymogi oraz cel postępowania naprawczego. Zresztą już z samego rozstrzygnięcia wynika, że warunki te nie zostały spełnione. Przykładowo, nakazana rozbiórka otworu okiennego (okna połaciowego) jest jednoznaczna z usunięciem okna dotychczas funkcjonującego w tym miejscu. Żadnych dodatkowych robót w tym miejscu organ I instancji nie nakazuje, a organ odwoławczy taki nakaz akceptuje. Tymczasem aby doprowadzić tę część budynku do stanu zgodnego z prawem należy co najmniej nakazać wykonanie w tym miejscu odpowiednich robót budowlanych mających na celu wypełnienie pozostałego po oknie otworu. Wcześniej organy zdawały się widzieć tę konieczność, ponieważ w poprzednio wydanej decyzji z dnia 19 lutego 2010 roku organ I instancji nakazał - po rozbiórce otworu okiennego (okna połaciowego) znajdującego się w północnej połaci dachu nadbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego, wykonanie w jego miejscu pokrycia dachowego wraz z izolacją termiczną i wykładzinami wewnętrznymi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie wynika również, w jakim kształcie pozostanie budynek po wykonaniu pozostałych robót rozbiórkowych, polegających na likwidacji północnej połaci dachu, nadbudowanej ścianki kolankowej, powiększającej wysokość północnej ściany budynku, balkonu przy północno-wschodnim narożniku budynku oraz wspierającego go słupa z fundamentem w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką nr [...], a także części zachodniej połaci dachowej wykonanej w pasie 1,5 m wzdłuż granicy z działką nr [...]. Nie wiadomo, czy po wykonaniu tych robót powstanie budynek rozumianego jako ukończony, samodzielny obiekt budowlany. Nie wiadomo również, czy roboty te nie doprowadzą do pozostawienia niewydzielonych z przestrzeni pomieszczeń, co nie pozwala na funkcjonowanie budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Podobnie należy ocenić nakaz rozbiórki ściany z fundamentem od strony południowej, tj. od strony działki nr [...], oraz stropu opartego na tej ścianie i istniejącej ścianie budynku wraz z wybudowanymi na nim ściankami kolankowymi i więźbą dachową tej części budynku oraz słupa żelbetowego przy dotychczasowej ścianie południowej budynku. Nie zostało wykazane przez organ, czy na skutek wykonanych w tej części budynku robót rozbiórkowych, zachowane zostaną parametry przedmiotowego budynku, które zapewnią jego samodzielność oraz funkcjonalność. Podkreślić należy, że w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane inwestor winien być zobowiązany do wykonania takich robót budowlanych, w tym również rozbiórkowych, które pozwolą zakończyć proces budowlany w danym obiekcie. Po wydaniu decyzji w tym trybie nie ma bowiem możliwości nakazania wykonania dodatkowych robót budowlanych, które miałyby doprowadzić do osiągnięcia przez obiekt cech pozwalających na korzystanie z niego w sposób zgodny z wymogami Prawa budowlanego. To rzeczą organu nadzoru budowlanego jest zatem nałożenie takich obowiązków w wydanej decyzji, które w sposób precyzyjny i wyczerpujący określą zakres robót, które kompleksowo doprowadzą obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie bowiem

z art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, po wydaniu decyzji na podstawie

art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonych obowiązków i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku, 2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja ta z jednej strony kończy postępowanie naprawcze, a z drugiej strony kończy proces budowlany mający na celu wyeliminowanie stwierdzonych w toku postępowania naruszeń prawa wynikających z wykonanych robót budowlanych. W warunkach niniejszej sprawy nie zostało ustalone czy zakres nałożonych obowiązków jest taki, że zakończy tak rozumiany proces budowlany, a jest to konieczne - albowiem nie jest możliwe pozostawienie po zakończeniu tego postępowania budynku niespełniającego wymogów Prawa budowlanego czy przepisów techniczno-budowlanych.

Należy stwierdzić, że kwestia użyteczności obiektu budowlanego, który powstanie w razie wykonania robót budowlanych nakazanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, winna być przedmiotem rozważań i ustaleń organu nadzoru budowlanego. Jak już bowiem powiedziano celem postępowania naprawczego jest, o ile to możliwe, doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Za stan taki nie można zaś uznać istnienia budynku, który np. nie będzie posiadał pokrycia dachowego w miejscu zlikwidowanego otworu okiennego, czy też będzie pozbawiony wydzielenia przegrodami z przestrzeni. Jest to w sposób oczywisty sprzeczne z przepisami oraz warunkami technicznymi (art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane oraz § 44 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) – por. cytowany już wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 658/10, Baza Orzeczeń Lex nr 752593.

Brak uwzględnienia opisanych powyżej wymogów oraz celu postępowania naprawczego stanowi naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wykazania, że orzeczony zakres robót budowlanych doprowadzi przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Organy nie dokonały bowiem żadnych ustaleń pozwalających stwierdzić jaki obiekt budowlany powstanie po wykonaniu orzeczonych robót rozbiórkowych i nie wykazały, że obiekt ten będzie zgodny z przepisami.

Zarzut błędnego ustalenia przez organ, że skarżący zakończyli wszystkie roboty budowlane związane z rozbudową, nadbudową i przebudową budynku po wydaniu decyzji z dnia 15 czerwca 2004 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót., a nie - jak twierdzili skarżący - już przed wykonaną inwentaryzacją z października 2003 r., nie miał żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy. Data zakończenia robót budowlanych oraz okoliczność czy zostały one w całości wykonane na podstawie pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego, czy też decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nie ma znaczenia dla prawidłowości zastosowania w sprawie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy

– Prawo budowlane. W obu bowiem przypadkach tryb ten jest właściwy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał skargę za uzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje organów obu instancji uchylił.

Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w punkcie drugim wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i ust. 2 pkt 2 lit. d Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składają się koszty postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku (wpis sądowy od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa) oraz postępowania zażaleniowego (wpis od zażalenia i wynagrodzenie pełnomocnika).

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a w szczególności wziąć pod uwagę wykładnię zapisów planu miejscowego dokonaną przez Sąd. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.