Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1239/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 93  ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 13 poz 59
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Olga Żurawska – Matusiak (sprawozdawca), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2009 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A.Z. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z [...] września 2009 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1701 ze zm.) rozwiązał z A. Z. (zwanym dalej jako "skarżący") stosunek pracy z dniem [...] stycznia 2010 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Organ określił przy tym, że bieg wypowiedzenia rozpoczyna się [...] listopada 2009 r. i kończy [...] stycznia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, Prezes NIK może rozwiązać z pracownikiem mianowanym stosunek pracy za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie organ podkreślił, że podejmując taką decyzję Prezes NIK ma zawsze dodatkowo na uwadze długofalową, racjonalną i prowadzoną od lat politykę kadrową, która ma na celu przede wszystkim zapewnienie skutecznego i efektywnego wypełniania zadań przez naczelny organ kontroli państwowej. Organ podkreślił, że prowadzone kontrole w coraz większym stopniu mają charakter finansowo-księgowy, co wymusza zmianę profilu zatrudniania pracowników, a tym samym prowadzenia aktywnej polityki kadrowej. Oznacza ona m.in. konieczność zatrudniania nowych pracowników posiadających bieżącą wiedzę i doświadczenie zawodowe, zdolnych do zapewnienia wykonywanych przez NIK zadań na wysokim poziomie merytorycznym. W związku z tym, organ, uwzględniając politykę kadrową oraz fakt, że skarżący ukończył 65 lat życia i posiada ponad [...]-letni staż pracy, a zatem spełnia warunki określone w art. 27 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), uznał wypowiedzenie za uzasadnione.

Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że cel prowadzonej przez Prezesa NIK polityki kadrowej, tj. zapewnienie skutecznego i efektywnego wypełnienia zadań przez naczelny organ kontroli państwowej jego nie dotyczy. Skarżący podkreślił, że posiada odpowiednie wykształcenie m.in. z zakresu prawa gospodarczego, finansowego i rachunkowości oraz zarządzania gospodarką, co zapewnia skuteczne i efektywne wykonywanie czynności kontrolnych także w obszarze finansowo-księgowym. Podał, że w Najwyższej Izbie Kontroli pracuje ponad [...] lat, i jako kontroler zdobył doświadczenie zawodowe objęte właściwością Departamentu [...]. Wielokrotnie uczestniczył w różnych kontrolach, kierując zespołem kontrolnym bądź samodzielnie prowadził kontrole, a kierownictwo Departamentu, wyznaczając go do tych kontroli nigdy nie kwestionowało przygotowania zawodowego, jak i nie wnosiło uwag do pracy, szczególnie jej poziomu merytorycznego. W związku z tym, skarżący wniósł o umożliwienie mu kontynuowania pracy do końca 2010 r.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, Prezes NIK decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] września 2009 r. W uzasadnieniu organ podał, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy i podkreślił, że w sprawie aktualne pozostają argumenty dotyczące polityki kadrowej przyjętej w Najwyższej Izbie Kontroli. Organ wyjaśnił, że Prezes NIK musi mieć zapewnioną możliwość doboru kadry pracowniczej stosowanie do potrzeb i wymagań związanych z jak najlepszym funkcjonowaniem kontroli państwowej.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, jako naruszających prawo i uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Natomiast w przypadku orzekania po upływie okresu wypowiedzenia, skarżący wnosił o przywrócenie go do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w wysokości maksymalnej przewidzianej przez Kodeks pracy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli poprzez jego wykładnię niezgodną z uchwałą składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZP 13/08, zgodnie z którą osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę;

2. art. 30 § 4 k.p. poprzez wskazanie nierzeczywistej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z argumentami przedstawionymi w zaskarżonych decyzjach Prezesa NIK, gdyż w świetle jego wiedzy przyjęta w Najwyższej Izbie Kontroli polityka kadrowa nie dotyczy w jednakowym stopniu wszystkich pracowników zatrudnionych w NIK na podstawie mianowania. Skarżący podniósł, że Prezes NIK wielokrotnie wyrażał zgodę na kontynuowanie pracy na stanowiskach merytorycznych związanych z wykonywaniem czynności kontrolnych, pomimo nabycia przez pracowników uprawnień emerytalnych i trwa to nadal. W ocenie skarżącego, Prezes NIK wypowiadając mu umowę o pracę, nie odwołał się do przyczyn leżących po stronie pracownika, lecz do przyczyny jaką jest osiągnięcie określonego wieku i stażu pracy zawodowej. Wskazał, że kierownictwo Departamentu, w którym pracował nigdy nie kwestionowało jego przygotowania zawodowego, jak i nie wnosiło uwag do poziomu merytorycznego pracy, wyznaczając go wielokrotnie do różnych kontroli, za które otrzymywał nagrody specjalne. Zatem powoływanie się w zaskarżonej decyzji jedynie na prowadzoną w Najwyższej Izbie Kontroli politykę kadrową, zdaniem skarżącego, należy uznać za przejaw dyskryminacji, gdyż zgodnie z uchwałą Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izby Pracy Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 21 stycznia 2009 r. osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącym została podjęta na podstawie przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, stanowiącego samoistną podstawę prawną do rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym NIK. Przesłankami warunkującymi możliwość stosowania tego przepisu są – osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nie zawiera żadnych dodatkowych warunków, które ograniczałyby lub wykluczały stosowanie wskazanej podstawy prawnej. Zatem należy uznać, że spełnienie przez pracownika mianowanego NIK wymienionych przesłanek, stanowi wystarczającą podstawę do rozwiązania z nim stosunku pracy w drodze wypowiedzenia.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że polityka kadrowa, na którą powołano się w zaskarżonej decyzji jest kategorią rzeczywistą. Określa ona kierunki w sferze zatrudnienia mające na celu zapewnienia skutecznego i efektywnego wypełniania zadań przez naczelny organ kontroli państwowej, uwzględniając również nowe obszary i metody kontroli. Nie można jej wprost wiązać z właściwościami i predyspozycjami konkretnych pracowników. Prezes NIK musi mieć możliwość doboru kadry pracowniczej stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej Nie można pozbawić Prezesa NIK prawa zwolnienia z pracy osoby mogącej przejść na emeryturę, w sytuacji gdy okoliczności temu towarzyszące przemawiają za racjonalnością takiej decyzji. Organ podkreślił, że korzystanie z prawa do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu NIK, na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, nie stanowi dyskryminacji pracownika z uwagi na wiek, ponieważ Prezes NIK podobnie traktuje wszystkich pracowników będących w wieku emerytalnym.

Wyrokiem z 11 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 99/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję podkreślając, że pracodawca miał podstawę prawną do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu, jednak wobec lakonicznego uzasadnienia decyzji, Sąd nie mógł ocenić czy organ tego uprawnienia nie nadużył.

Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, wyrokiem z 8 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1528/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podał, że wyrok sądu I instancji zawiera wewnętrzną sprzeczność, bowiem w części uzasadnienia przedstawiającej stan sprawy Sąd przytoczył argumenty uzasadnienia zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i wydanej w drugiej instancji, zaś w rozważaniach odniósł się tylko do decyzji drugoinstancyjnej i stwierdził, iż jest wyjątkowo lakoniczna. Zdaniem NSA, skoro w części historycznej uzasadnienia Sąd przedstawił czym kierował się organ wydając decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy, poprzez przytoczenie stanu podanego w decyzji pierwszoinstancynej, zaś w części dotyczącej rozważań stwierdził, że decyzja jest lakoniczna, to nie wiadomo czy ocenie Sądu w istocie podlegała decyzja, którą uchylił, tj. z [...] września 2009 r., czy decyzja "o lakonicznym uzasadnieniu", tj. z [...] listopada 2009 r. W związku z powyższym, NSA wskazał, że w ponownym postępowaniu Sąd I instancji zbada legalność obu decyzji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli i oceni czy mimo tego, iż ich uzasadnienia są w istocie bardzo syntetyczne, to miało to wpływ i jaki na rozstrzygnięcie. NSA podkreślił, że ocenie tej powinna zostać poddana argumentacja organu co do przesłanek rozwiązania stosunku pracy, a także czy rozwiązywanie stosunku pracy z przyczyn jakie miało miejsce w sprawie A. Z. jest praktyką w Najwyższej Izbie, czy też są to sytuacje wyjątkowe i czy zaskarżone decyzje wyjaśniają te wszystkie aspekty.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 795/11 oddalił skargę A. Z. w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu Sąd podał, że w sprawie zaistniały przesłanki wynikające z treści art. 93 ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, a organ wydając zaskarżoną decyzję nie uchybił wymaganiom odnoszącym się do decyzji uznaniowych. Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy jest niezgodna z prawem i podzielił argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę.

Wyrok ten stał się przedmiotem skargi kasacyjnej A. Z. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 23 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1898/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że Sąd I instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2011 r. sygn. I OSK 1528/10 i nie odpowiedział na pytanie, czy lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji miała, a jeżeli tak to jaki wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd ponownie rozpoznając sprawę nie poddał ocenie argumentacji organu, nie skontrolował czy rozwiązanie stosunku pracy z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego przez pracownika mianowanego jest powszechnie stosowaną praktyką w NIK, czy też są to sytuacje wyjątkowe. Samo ograniczenie się do stwierdzenia, że organ nie uchybił warunkom stawianym decyzjom uznaniowym, bez poprzedzenia tego wniosku rozważaniami poprzedzającymi jego postawienie, świadczy o tym iż kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji dokonana została pobieżnie i niestarannie. Ponadto NSA podkreślił, że stan sprawy nie został przedstawiony właściwie, co spowodowało, że Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi. Zwrócił uwagę, że powołanie się w tej mierze na argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę nie jest dopuszczalne. NSA wskazał, że niezrozumiałe jest twierdzenie Sądu I instancji, że zakreślone granice regulacji zawartej w art. 93 ust. 2 ustawy o NIK, determinują ocenę w zakresie zdolności skarżącego do dalszej pracy. Zdolność do pracy jest kategorią faktyczną, a nie prawną i nie stanowi przesłanki wypowiedzenia stosunku pracy w rozumieniu art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy o NIK. W związku z powyższym NSA stwierdził, że ostateczna ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga wykonania wytycznych NSA oraz sporządzenia uzasadnienia wyroku w sposób umożliwiający kontrolę kasacyjną.

W piśmie z [...] sierpnia 2012 r. organ podał, że w Najwyższej Izbie Kontroli w 2009 r. konsekwentnie prowadzona była polityka kadrowa polegająca na rozwiązywaniu stosunku pracy z pracownikami mianowanymi, którzy ukończyli 65 lat. Wskazał, że na [...] listopada 2009 r. w NIK było zatrudnionych [...] pracowników mianowanych w wieku powyżej 65 lat. Prezes NIK [...] osobom wypowiedział stosunek pracy na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK. Z [...] osobami w wieku emerytalnym został rozwiązany stosunek pracy z ich inicjatywy. Z pozostałymi [...] osobami nie rozwiązano stosunku pracy, gdyż [...] pracowników podlegało szczególnej ochronie, [...] osoby zajmowały stanowiska dyrektora i wicedyrektora a z jedną osobą nie rozwiązano stosunku pracy, z uwagi na dobro kontroli. Jednocześnie organ wskazał, że praktyka rozwiązywania stosunku pracy z pracownikami mianowanymi po osiągnięciu przez nich 65 lat, była w szczególności podyktowana koniecznością zapewnienia efektywności realizowanych zadań przez naczelny organ kontroli państwowej, prowadzenia kontroli w nowych obszarach, w coraz większym stopniu mających charakter finansowo-księgowy. Ponadto organ podał, że obecnie w wieku powyżej 65 lat pozostaje w zatrudnieniu [...] pracowników mianowanych, z czego [...] osób z własnej inicjatywy podjęło decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy z NIK. Natomiast w stosunku do [...] osób nie może zostać rozwiązany stosunek pracy bowiem osoby te albo podlegają szczególnej ochronie albo zatrudnione są na stanowiskach kierowniczych, a ich stosunek pracy z mocy prawa ustanie najpóźniej [...] grudnia 2013 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że Prezes NIK rzadziej korzysta z instytucji przewidzianej w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, co jest wynikiem orzecznictwa sądów administracyjnych i niekorzystnych dla Izby wyroków uchylających decyzje Prezesa NIK o wypowiedzeniu stosunku pracy. Obecnie Prezes NIK wypowiada stosunek pracy tylko tym pracownikom w wieku emerytalnym, którzy są jednoznacznie negatywnie oceniani, co zostało potwierdzone np. w postępowaniu dyscyplinarnym. Dodatkowo organ wskazał, że w 2009 r. Prezes NIK konsekwentnie stosował zasadę polegającą na rozwiązywaniu stosunku pracy ze wszystkimi pracownikami w wieku emerytalnym. Skarżący został więc potraktowany tak samo, jak inni pracownicy będący w takiej samej sytuacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z 8 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1528/10 NSA wyraził wiążący Sąd I instancji pogląd, powtórzony następnie przez NSA w wyroku z 23 maja 2012 r., I OSK 1898/11, zgodnie z którym "w ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd zbada legalność obu decyzji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli i oceni czy mimo tego, iż ich uzasadnienia są w istocie bardzo syntetyczne, to miało to wpływ i jaki na rozstrzygnięcie. Ocenie tej powinna zostać poddana argumentacja organu co do przesłanek rozwiązania stosunku pracy, a także czy rozwiązywanie stosunku pracy z przyczyn jakie miało miejsce w sprawie A. Z. jest praktyką w Najwyższej Izbie, czy też są to sytuacje wyjątkowe i czy zaskarżone decyzje wyjaśniają te wszystkie aspekty. Takie rozpoznanie skargi pozwoli dopiero na stwierdzenie czy zaskarżone decyzje mieszczą się w granicach uznania administracyjnego."

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i mając na uwadze powyższy pogląd, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Realizując wskazania zawarte w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd zwrócił się do organu o podanie informacji dotyczącej prowadzonej praktyki kadrowej w Najwyższej Izbie Kontroli w 2009 r. Z pism nadesłanych przez organ wynika, i informacja ta nie została przez skarżącego skutecznie podważona, że w 2009 r. w Najwyższej Izbie Kontroli konsekwentnie prowadzona była polityka kadrowa polegająca na rozwiązywaniu stosunku pracy z pracownikami mianowanymi, którzy ukończyli 65 lat. Jednocześnie jednak organ podał, odwołując się do konkretnych orzeczeń sądów administracyjnych, że praktyka ta została zaniechana, albowiem sądy uchylały decyzje wypowiadające stosunek pracy pracownikom w wieku emerytalnym. Analiza tych orzeczeń (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 9 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1359/09, wyrok z 19 listopada 2010 r., II SA/Wa 295/10) wskazuje, że Sąd stał konsekwentnie na stanowisku, że sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, nie stanowi wystarczającej samoistnej przyczyny rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy bez konieczności indywidualizacji i konkretyzacji w kontekście przydatności danego pracownika. Jednocześnie ze stanu faktycznego przedstawionego w tych orzeczeniach wynika, że organ, w kontrolowanych przez Sąd decyzjach, posłużył się argumentacją zbieżną z tą, którą zawarł w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że sąd administracyjny zakwestionował prowadzoną przez organ w 2009 r. politykę kadrową, której elementem było rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącym. Oznacza to – zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę – że okoliczność, iż rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn, jakie miało miejsce w sprawie A. Z. było praktyką w Najwyższej Izbie Kontroli, nie czyni zaskarżonej decyzji legalną i mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że wbrew stanowisku organu, nie może być uznana za prawidłową sądowa ocena zaskarżonej, wydanej w 2009 r., decyzji, dokonana bez uwzględnienia sytuacji mającej miejsce po tej dacie, skoro zaskarżone decyzje z 2009 r., dotyczące rozwiązania stosunku pracy z pracownikami NIK, będącymi w wieku emerytalnym, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

W tej sytuacji syntetyczne uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zostały uznane za dotknięte taką wadliwością, która uniemożliwia dokonanie oceny decyzji, a tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w podanych wcześniej wyrokach, jak również znajdujące aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 21 września 2010 r., I OSK 439/10, publ. http://cbois.nsa.gov.pl), że sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, nie stanowi wystarczającej, samoistnej przyczyny rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy bez konieczności indywidualizacji i konkretyzacji w kontekście przydatności danego pracownika.

Użycie przez ustawodawcę w art. 93 ust. 2 ww. ustawy zwrotu "można rozwiązać" wskazuje, że decyzja w przedmiocie rozwiązania z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem, oparta na tej podstawie, ma charakter decyzji uznaniowej. Wobec tego Prezes NIK, działając w granicach uznania administracyjnego, obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznał za zasadne i celowe rozwiązanie z konkretnym pracownikiem stosunku pracy w związku z osiągnięciem przez niego wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury.

Poza zaistnieniem obiektywnego faktu osiągnięcia przez pracownika właściwego wieku i stażu pracy konieczne jest wskazanie elementów racjonalizujących wypowiedzenie stosunku pracy. Należy tutaj mieć na uwadze, że daleko idące ograniczenia w zakresie wypowiadania stosunku pracy pracownikom mianowanym oznaczają, iż prawo pracodawcy do podejmowania rozstrzygnięć dotyczących pracowników spełniających warunki do nabycia prawa do emerytury nie może być nadużywane.

Racjonalność podjętej decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu może zostać zweryfikowana przez sąd administracyjny w oparciu o uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie decyzji jest bowiem tym jej elementem, w którym muszą zostać ujęte okoliczności racjonalizujące decyzję Prezesa NIK, decydujące o skorzystaniu z uprawnienia do rozwiązywania stosunku pracy w oparciu o art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK. Okoliczności racjonalizujące decyzję o rozwiązaniu z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem muszą być okolicznościami dotyczącymi tego konkretnego pracownika, z którym ma być rozwiązany stosunek pracy.

W rozpoznawanej sprawie Prezes NIK nie wskazał konkretnych okoliczności racjonalizujących rozwiązanie ze skarżącym stosunku pracy za wypowiedzeniem. W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Prezes NIK ogólnie powołał się na prowadzoną politykę kadrową. Wskazał, że prowadzenie kontroli w nowych obszarach wymusza zmianę profilu zatrudnienia pracowników, co z kolei oznacza konieczność zatrudnienia nowych pracowników posiadających bieżącą wiedzę i doświadczenia zawodowe, zdolnych do zapewnienia wykonywanych przez NIK zadań na wysokim poziomie merytorycznym.

W ocenie Sądu tak ogólnie zarysowana polityka kadrowa nie może zostać uznana za okoliczność racjonalizującą wybór właśnie skarżącego jako pracownika kwalifikującego się do wypowiedzenia stosunku pracy. Z powołania się na ogólną politykę kadrową wynika jedynie tyle, że Prezes NIK jako zasadę przyjął rozwiązywanie stosunków pracy z pracownikami mianowanymi za wypowiedzeniem wobec osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury. Przyjęcie takiej ogólnej zasady nie stanowi okoliczności racjonalizującej wypowiedzenie stosunku pracy konkretnemu pracownikowi, zatrudnionemu na konkretnym stanowisku, z którym związany jest określony zakres obowiązków. Prezes NIK w odniesieniu do skarżącego nie określił, jakiej bieżącej wiedzy i doświadczenia zawodowego nie posiada, aby dalej wykonywać na wysokim poziomie zadania stawiane na zajmowanym przez niego stanowisku. Sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury nie oznacza, że skarżący nie gwarantuje już wykonywania powierzonych mu obowiązków na wysokim poziomie merytorycznym.

Na podkreślenie zasługuje przy tym, że Sąd nie kwestionuje prawa organu do kształtowania własnej polityki kadrowej, wymagającej podjęcia określonych działań w doborze podległych pracowników, stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej. Jednakże w stosunku do zwalnianego pracownika organ musi szczegółowo wykazać, dlaczego dany pracownik nie wpisuje się w określoną politykę kadrową i dlatego musi z nim zostać rozwiązany stosunek pracy. To właśnie braki decyzji w tym zakresie spowodowały, że Sąd nie był w stanie skontrolować słuszności argumentacji organu i stwierdzić, czy decyzja organu jest swobodna i mieści się w granicach uznania administracyjnego, lecz nie dowolna.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezes NIK musi rozważyć, czy w przypadku skarżącego istnieją konkretne okoliczności racjonalizujące wypowiedzenie mu stosunku pracy.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane w oparciu o art. 152 P.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z art. 200 P.p.s.a.