Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 856/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, 9, 10, 18
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu uposażenia skargę oddala


UZASADNIENIE

Stan faktyczny i prawny poprzedzający wydanie zaskarżonej decyzji kształtował się następująco:

Pułkownik rezerwy J. K. zawodową służbę wojskową pełnił od 1974r.- ostatnio na stanowisku szefa Oddziału Obrony Terytorialnej.

W wyniku rozformowania wymienionego dowództwa /podstawa: rozkaz szefa sztabu Generalnego WP Nr [...] Z dnia [...]/ J. K. utracił zajmowane stanowisko służbowe. Z uwagi na brak możliwości wykorzystania oficera w jednostkach wojskowych , oficerowi wypowiedziano stosunek służbowy. Określono okres wypowiedzenia od 1 września 1999r. do 31 maja 2000r. W związku z powyższym Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] zwolnił J. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2000r. i z dniem 1 czerwca 2000r. J. K. nabył prawo do emerytury wojskowej. Decyzję tę zainteresowany otrzymał w dniu 25 kwietnia 2000r. i wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wypowiedzenia stosunku służbowego. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Minister Obrony Narodowej odmówił przywrócenia terminu. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...]. Na powyższe postanowienie J. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2001r. uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że wypowiedzenie stosunku służbowego nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu, tym samym nie mógł zacząć biec termin do złożenia od niego odwołania. W związku z powyższym brak było podstaw do wydania decyzji zwalniającej J. K. z zawodowej służby wojskowej, ponieważ dokonane wypowiedzenie nie posiadało przymiotu ostateczności.

W zaistniałej sytuacji Minister Obrony Narodowej wydał decyzję Nr [...] z dnia [....], którą uchylił w decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] (punkt 39) dotyczący zwolnienia J. K. z zawodowej służby wojskowej.

Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] przeniósł J. K. do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego. Jednocześnie na okres pozostawania w dyspozycji przeniósł J. K. do wykonywania zadań w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym i przydzielił na całkowite zaopatrzenie. Dnia 3 czerwca 2003r. J. K. zgłosił się w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym celem wykonywania zadań.

W takich okolicznościach zaszła potrzeba wzajemnego rozliczenia stron tj z jednej strony wypłaty uposażenia J. K. za okres od 1 czerwca 2000r. do 3 czerwca 2003r., z drugiej zaś strony J. K. zobowiązany był rozliczyć się z świadczeń, które otrzymał w związku z przejściem na emeryturę.

W sprawie wypłaty uposażenia J. K., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz § 17 ust.1 rozporz. MON z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. Nr 62, poz.729 z późn. zm./ w związku z § 1 rozporządzenia MON z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu /Dz. U. Nr 23, poz.101/, oraz w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm./ w powiązaniu z art. 138 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych / Dz. U. Nr 15, poz.148 z późn. zm./ oraz art. 9 ustawy z dnia 25 maja 2001r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy /Dz. U. Nr 89, poz. 967/ przyznał: J. K. należności pieniężne za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do dnia 2 czerwca 2003r. w łącznej kwocie 204 937,25 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi, którą organ II instancji Dowódca Korpusu decyzją nr [....] z dnia [...] utrzymał w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J. K. wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt [...] oddalił skargę na decyzję z dnia [...]. Wyrok jest prawomocny.

Z kolei przedmiotowa sprawa związana jest z rozliczeniem się skarżącego J. K. Mianowicie Wojskowe Biuro Emerytalne w dniu [...] wypłaciło skarżącemu, przysługujące po zwolnieniu ze służby, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres 12 miesięcy tj za okres od 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r., w wysokości należnej na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym tj w kwocie 50.674, 92 zł brutto. Następnie mając na uwadze fakt, że skarżący został przywrócony do czynnej służby wojskowej, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wydał w dniu [...] decyzję w której stwierdził brak uprawnień do otrzymanej należności pieniężnej w związku ze zwolnieniem ze służby i wezwał skarżącego o zwrot kwoty pobranego świadczenia. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania J. K., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [....]. Z kolei J. K. w dniu 16 lutego 2004r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej.

W związku z wezwaniem i upomnieniem Wojskowego Biura Emerytalnego, skarżący J. K. w dniu 23 marca 2004r. wpłacił żądaną kwotę tj 51 474,27 zł / w tym kwota 799,35 tytułem odsetek za zwłokę za okres od dnia 5 lutego 2004r./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [....]/ po rozpoznaniu skargi J. K. stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...].

Jak wynika z uzasadnienia wyroku, w przedmiotowej sprawie brak właściwości Wojskowego Biura Emerytalnego do orzekania w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że wypłaty tego świadczenia dokonuje właściwe wojskowe biuro emerytalne, jednakże nie oznacza to, że dyrektor wojskowego biura emerytalnego może wydawać w sprawach powyższego świadczenia, mającego charakter uposażenia, decyzje administracyjne, w tym i decyzję uznającą powyższe świadczenie za nienależne. Idąc dalej wszystkie decyzje związane z tym uposażeniem, nie leżą w kompetencji wojskowego organu emerytalnego. Stąd też organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie, nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby.

Mając na uwadze powyższy wyrok skarżący wnioskiem z dnia 12 października 2005r. wezwał Ministra Obrony Narodowej o wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 grudnia 2004r. W odpowiedzi Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] przekazał wniosek skarżącego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Dyrektor WBE pismem z dnia 4 stycznia 2006r. adresowanym do Ministra Obrony Narodowej wniósł o ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku i uchylenie wskazanego wyżej postanowienia.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...], uchylił własne postanowienie z dnia [...] i przekazał wniosek J. K. do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. Na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] skarżący J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Wyrokiem WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r. /sygn. akt [...], doręczonym skarżącemu w dniu 9 stycznia 2007r./ została oddalona skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] o przekazaniu sprawy do załatwienia przez dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...].

W takich okolicznościach skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z żądaniem z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu 23 marca 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] oraz decyzji MON z dnia [...]. W takich okolicznościach skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z żądaniem z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu 23 marca 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] oraz decyzji MON z dnia [...]. A w dalszej kolejności skarżący w dniu 4 kwietnia 2007r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Biura Emerytalnego, w przedmiocie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia żądania skarżącego z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu 23 marca 2004r. kwoty wraz z odsetkami. Skarga na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2007r. /sygn. akt [...]/.

Wniosek skarżącego w niniejszej sprawie został uzupełniony pismem z dnia 5 lutego 2007r. adresowanym do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. W piśmie tym skarżący wzywa do zaprzestania naruszenia prawa w przedmiocie nie rozstrzygnięcia jego podania z dnia 12 października 2005r. skierowanym do MON o zwrot kwoty wraz z odsetkami pobranej od wnioskodawcy w dniu 23 marca 2004r. przez płatnika WBE. I wnosi o zobowiązanie płatnika WBE do zwrotu kwoty 51 474,27 zł wraz z odsetkami. Rozpoznając powyższy wniosek Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wydał w dniu [...] decyzję [...], będącą decyzją organu I instancji w przedmiotowej sprawie. Decyzja wydana została na podstawie art. 3 ust.1, art. 9 i art. 18 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. Nr 47, poz. 282 ze zm./ w zw. z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179, poz.1750/ oraz § 1 rozporz. MON z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. Nr 22, poz.101 ze zm./. W decyzji tej organ stwierdził, że wypłacone J. K. za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r. uposażenie w łącznej kwocie 50 674,92 zł brutto podlega zwrotowi, ze względu na nie nabycie prawa do tej należności.

W uzasadnieniu decyzji m. in. wskazano, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy, żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, nienależnie od odprawy przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - a contrario nie może nabyć prawa do tego świadczenia żołnierz, który ze służby nie został zwolniony. Skoro wypowiedzenie stosunku służbowego

okazało się bezskuteczne i wygasła decyzja o zwolnieniu J. K. ze służby wojskowej, to nie mógł nabyć uprawnienia do 12 miesięcznego uposażenia. Jeżeli uprawnienie do otrzymania 12 miesięcznego świadczenia nie powstało, to wypłacone J. K. przez działający zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ emerytalny należności podlegają zwrotowi, jako należność budżetu państwa, gdyż zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy - żołnierzowi przysługuje tylko jedno uposażenie. Mając na uwadze, że J. K. dokonał wpłaty przedmiotowej kwoty do kasy organu emerytalnego, to obowiązek zwrotu tej kwoty został spełniony.

Po otrzymaniu powyższej decyzji, skarżący skierował do organu I instancji pismo z dnia 16 marca 2007r. w którym podnosi, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest niepełne, gdyż brak jest rozstrzygnięcia co do kwoty 51 474,27 /w tym 799,35 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych w okresie od dnia 5 lutego 2004r. do 22 marca 2004r./ , a o takie rozstrzygnięcie wnosił w podaniu z dnia 12 października 2005r. jak i w wezwaniu z dnia 5 lutego 2007r. Nadto w tym samym piśmie skarżący wniósł o rozstrzygnięcie jego zażalenia zawartego w wezwaniu z dnia 5 lutego 2007r. na bezczynność WBE, a polegającą na nie rozstrzygnięciu w terminie prawem przewidzianym żądań wnioskodawcy zawartych w wniosku z 15 lutego 2006r. i wcześniejszych o wykonanie obowiązku nałożonego wyrokiem WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r. Jak również na bezczynność WBE w sprawie nie rozstrzygnięcia zgodnie z prawem wniosku z 20 lutego 2004r. o wstrzymanie wykonania bezprawnej czynności postępowania egzekucyjnego tj. upomnienia z dnia 8 stycznia 2004r.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2007r. organ wezwał skarżącego o sprecyzowanie, czy pismo z dnia 16 marca 2007r. stanowi wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia [...], czy też jest nowym wnioskiem.

W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 24 kwietnia 2007r. skarżący podał, że w piśmie z dnia 16 marca 2007r. zawarł trzy żądania, albowiem w jednym podaniu może podnieść różne sprawy i podlegają one oddzielnemu rozstrzygnięciu przez organ właściwy w danej sprawie. Natomiast w sprawie wymienionej jako pierwszej w piśmie z dnia 16 marca 2007r. żąda uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji z dnia [....] o rozstrzygnięcie roszczenia wnioskodawcy o zwrot uzyskanej kwoty przez WBE na mocy art. 111 kpa.

W takich okolicznościach Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wydał w dniu [...] decyzję nr [...], uzupełniającą decyzję nr [...] z dnia [...], w której orzekł, że odmawia zapłaty również kwoty 799,35 zł , a zatem łącznie odmowa dotyczy zapłaty kwoty 51 474,27 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że w decyzji nr [...] organ I instancji nie rozstrzygnął o całości żądania strony, a to o żądaniu zapłaty kwoty 799,35 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych w okresie od dnia 5 lutego 2004r. do 22 marca 2004r. W tym stanie rzeczy decyzję należało uzupełnić.

Od decyzji organu I instancji z dnia [...], uzupełnionej decyzją z dnia [...] J. K. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie wymienionych aktów organu I instancji. Wymienionym aktom zarzucił naruszenie prawa materialnego a zwłaszcza art. 9, 10, 40 ustawy o uposażeniu, jak i nie wykonanie w pełni wyroku WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r./Syn. akt [...]/ i innych wyroków.

W uzasadnieniu odwołania podniósł, że świadczenie otrzymane w dniu [...] czerwca 2000r. stanowiące 12 miesięczne uposażenie pobrane zostało zgodnie z prawem, organ I instancji nie wykazał, iż w dniu wypłaty świadczenie to zostało pobrane niezgodnie z prawem. Zatem zgodnie z art. 10 ustawy świadczenie nie podlega zwrotowi. A twierdzenia organu, iż art. 3 ust. 1 ustawy uprawnia do żądania zwrotu świadczenia 12 miesięcznego jest nieuprawnione.

Nadto skarżący podniósł, że roszczenie jest przedawnione, albowiem świadczenie faktycznie wypłacono [...] czerwca 2000r., a WBE decyzją z dnia [...] doręczonej 24 listopada 2003r. żądał zwrotu tego świadczenia. Zgodnie z art. 9 ustawy termin przedawnienia wynosi 3 lata, a bieg przedawnienia liczony jest od dnia wymagalności, czyli zdaniem skarżącego od [...] czerwca 2000r. Organ I instancji odmawiając zwrotu tej kwoty naruszył również art. 40 ustawy o uposażeniu, gdyż dokonał potrącenia z kwoty uzyskanej na podstawie aktów nieważnych przez WBE. Skarżący podnosi również, iż prawomocny wyrok WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r. stwierdzający nieważność decyzji z dnia [...] nakazał również niewykonywanie tego aktu w całości. W tej sprawie oznacza to , zdaniem skarżącego, obowiązek organu I instancji do przywrócenia stanu w którym brak jest skutków spowodowanych przez nieważną decyzję WBE, poprzez nakazanie zwrotu pobranej kwoty.

Organ II instancji Dowódca Korpusu, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1, art. 9, art. 10, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. nr 5, poz.18 z 1992. z późn. zm./ w zw. z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. nr 179, poz.1750 z późn. zm./.

W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł: iż jak orzekł NSA, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej J. K. w 2000r. nie nastąpiło, a pobrane przez niego w 2000r. świadczenie określone w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażaniu żołnierzy było świadczeniem nienależnym, ponieważ nie nabył prawa do 12 -sto miesięcznego uposażenia. Należy zatem uznać, że uposażenie i inne należności pieniężne pobrane przez żołnierza z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie przysługiwały mu wg zasad obowiązujących w dniu wypłaty /art. 10 ustawy/. Organ nie naruszył przepisu art. 10 ustawy , skoro w 2000r. nie nastąpiło faktyczne zwolnienie ze służby wojskowej, to nie przysługiwała mu ani emerytura wojskowa, którą naliczyło WBE, ani 12 -sto miesięczne uposażenie wypłacone przez ten organ. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 ustawy, organ wskazuje, że początek biegu przedawnienia należy powiązać z wymagalnością roszczenia, a nie ulega wątpliwości, że dla WBE roszczenie stało się wymagalne z dniem wydania przez NSA orzeczenia stwierdzającego bezskuteczność wypowiedzenia stosunku służbowego J. K. Również bezprzedmiotowe jest powoływanie się na niewykonanie wyroku WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [...]/ w którym stwierdzono, że sprawy dotyczące uposażenia nie należą do kompetencji wojskowego organu emerytalnego lecz do dowódcy jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę. I na podstawie tego wyroku Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] przekazał wniosek skarżącego do rozpoznania dowódcy JW [...].

Nadto organ II instancji poinformował, że z dniem 31 lipca 2004r. J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w związku z tym otrzymał kwotę 67 076,88 zł stanowiącą 12-to miesięczne uposażenie przysługujące żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej.

Na powyższą decyzję skargę złożył J. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji, podobnie jak w odwołaniu, zarzucił naruszenie art. 10, art. 9 ust.1 i ust. 3 pkt 1, art. 40 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy. A także zarzucił naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa, oraz art. 170 i 171 ppsa poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji tego nie zastosowano art. 9 ust. 1 ustawy poprzez nie przyjęcie iż początkiem biegu przedawnienia jest termin 27 czerwca 2000r. i sprzecznie z art. 9 ust. 3 ustawy jak 170 i 171 ppsa przyjęto, iż bieg przedawnienia przerwał czynność organu nie właściwego WBE . W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty podnoszone w uzasadnieniu odwołania od decyzji.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazała na nowe, dodatkowe argumenty nie podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mianowicie podniesiono, że skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z żądaniem przyznania odszkodowania z tytułu poniesionej szkody spowodowanej wydaniem przez Ministra Obrony Narodowej decyzji z dnia [...], co do której WSA w W. w wyroku z dnia 22 grudnia 2004r. stwierdził jej nieważność. Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania odszkodowania. Decyzja ta jest ostateczna. Jak wynika z uzasadnienia decyzji powodem odmowy przyznania odszkodowania było, że wykonanie decyzji MON z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora WBA z dnia [...], nie spowodowało szkody. Nadto wskazano, że skarżącemu nie przysługują żadne należności pieniężne od Jednostki Wojskowej Nr [...], ponieważ wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2007r. oddalono jego skargę na decyzję Dowódcy Korpusu Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie uposażenia /Sygn. akt III [...]/.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna.

Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim wskazać, że zarówno w mającej zastosowanie w sprawie ustawie z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. z 1992r. nr 5, poz. 18 z późn. zm./ jak i w późniejszej ustawie z dnia 11 września 2003r. o Służbie wojskowej żołnierzy zawodowych tj w rozdziale 5 dotyczącym uposażenia innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych /Dz. U. nr poz. / brak jest szczególnej regulacji prawnej, która w sposób bezpośredni dotyczyłaby i regulowałaby stan prawny w takich stanach faktycznych jak w przedmiotowej sprawie. Tym sam gdy wydana została decyzja o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, która w późniejszym terminie w następstwie wyroku sądu administracyjnego zostaje uchylona, ale w tym okresie czasu z jednej strony zaprzestano wypłaty uposażenia /uposażenia zasadniczego i dodatków/, a z drugiej strony doszło do wypłaty należności pieniężnych takich jakie wypłaca się żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej, koniecznym staje rozwiązanie zaistniałej sytuacji w oparciu o ogólne zasady ustawowe regulujące problematykę uposażenia żołnierzy zawodowych. Podkreślić należy, że przedmiotem rozważań jest taki stan faktyczny, w którym została uchylona decyzja o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a więc co do statusu prawnego skarżącego powstał taki stan prawny jaki istniał przed wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej. Uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby wywołało bowiem skutek ex tunc, z mocą wsteczną. Tym samym z punktu widzenia prawnego skarżący przez cały ten okres czasu zachował status prawny żołnierza pozostającego w zawodowej służbie wojskowej, dopiero z dniem 31 lipca 2004r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Stąd też rozważając uprawnienia skarżącego w zakresie uposażenia i innych należności pieniężnych, należy mieć na uwadze stan prawny jaki dotyczy żołnierza pozostającego w służbie wojskowej. To w oparciu o taki stan prawny została wydana decyzja Dowódcy Korpusu z dnia [...], ustalająca skarżącemu za okres od 1 czerwca 2000r. do 3 czerwca 2003r. należne za ten czas uposażenie w kwocie 204 937,25, a prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2007r. skarga skarżącego została oddalona /Sygn. akt [...]/. Konsekwencją posiadanego przez skarżącego statusu prawnego jako żołnierza pozostającego w zawodowej służbie wojskowej było zarówno nabycie prawa do uposażenia zasadniczego i dodatków, o czym mowa wyżej i co zostało zrealizowane, jak i nie nabycie prawa do należności pieniężnych jakie przysługują żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej. Nie można bowiem jednego stanu faktycznego kwalifikować z punktu widzenia prawnego w odmienny sposób tj raz przyjmować, iż skarżący pozostawał w zawodowej służbie i z tego tytułu uprawniony był do uposażenia zasadniczego i dodatków, a równocześnie przyjmować iż był zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a tym samym uprawnionym do należności jakie przysługują żołnierzom zwalnianym ze służby.

Stąd też uchylenie decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ze skutkiem ex tunc spowodowało, że skarżący nie nabył prawa do należności pieniężnych przysługujących w przypadku zwolnienia. A zatem w rozpoznawanej sprawie z punktu widzenia prawnego nie mamy do czynienia z taką sytuacją w której skarżący w danym terminie nabywa określone prawo, a następnie w późniejszym terminie traci nabyte prawo, taka sytuacja miałaby miejsce wówczas gdyby uchylenie skutków zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wywoływało skutek ex nunc , czyli skutek od tej chwili, a nie skutek z mocą wsteczną.

Mając zatem na względzie przedstawione wyżej uwagi dotyczące oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący nie został z dniem 31 maja 2000r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a tym samym nie spełniał hipotezy normy prawnej określonej w przepisie art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy, a w konsekwencji nie nabył prawa do należności pieniężnej jaką stanowi roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Stąd też w sytuacji gdy w dniu [...] czerwca 2000r. doszło do wypłaty tej należności na rzecz skarżącego w kwocie 50 674,92 zł., a następnie decyzja o zwolnieniu ze służby została uchylona ze skutkiem na dzień 31 maja 2000r. otrzymana kwota uzyskana została bez tytułu prawnego, tym samym zasadne było żądanie organu dotyczące zwrotu tej kwoty.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącego dotyczącego przedawnienia roszczenia , a tym samym naruszenia art. 9.1 ustawy . Zgodnie z tym przepisem, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla prawidłowego zastosowania powyższego przepisu istotne jest ustalenie w każdym stanie faktycznym dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. W rozpoznawanej sprawie skarżący prezentuje pogląd, że dniem wymagalności roszczenia organu był dzień wypłaty przedmiotowego świadczenia czyli [...] czerwiec 2000r., zdaniem Sądu jest to pogląd błędny. Samo roszczenie organu dotyczące zwrotu wypłaconych skarżącemu należności powstało bowiem z chwilą uchylenia skutków prawnych decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i z tym dniem stało się wymagalne, a nastąpiło to w wyroku WSA w W. z dnia 9 kwietnia 2001r. Dopiero wówczas organ mógł wystąpić z żądaniem zwrotu wypłaconej kwoty. Skarżący wpłacił w kasie organu żądaną kwotę w dniu 23 marca 2004r.. Podnoszone w skardze argumenty, że w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 291 § kodeksu pracy regulujący termin przedawnienia roszczeń pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych są niezasadne, bo sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym. Sprawy wynikające ze stosunku służbowego zawodowych żołnierzy nie są sprawami pracowniczymi, ale sprawami administracyjnymi i kodeks pracy nie może być stosowany.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przepisu art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy. Przepis ten stanowi, że uposażenie i inne należności pieniężne pobrane przez żołnierza, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, powyższy przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie tego przepisu byłoby zasadne wówczas gdyby żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wypłacono zgodnie z art. 18 ustawy stosowne należności, a następnie żołnierz ponownie zostałby przyjęty do służby. Wówczas pobrane należności byłyby należnościami przysługującymi mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, a późniejsza zmiana statusu prawnego żołnierza w związku z ponownym przyjęciem do służby nie powodowałaby konieczności zwrotu otrzymanych należności. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, skarżący nie został ponownie przyjęty do służby, lecz cały czas pozostawał w służbie, tym samym pobrane należności były należnościami, które nie przysługiwały skarżącemu według obowiązujący zasad. Dla dokonania oceny zasad obowiązujących w dniu wypłaty należności należy mieć bowiem na uwadze stan prawny wywołany uchyleniem decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, która wywołała skutek ex tunc , czyli z mocą wsteczną.

Nieprawidłowa jest również dokonywana przez skarżącego ocena skutków jakie wywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [...]/. W wyroku tym wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd nie wypowiadał się i nie rozstrzygał o merytorycznej zasadności świadczenia w postaci 12 miesięcznego uposażenia. W wyroku tym Sąd jednoznacznie rozstrzygnął jedno zagadnienie mianowicie, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie jest organem właściwym w sprawie powyższego świadczenia mającego charakter uposażenia. Sąd stwierdził, że organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby. A zatem Sąd wskazał, jaki organ może wydać decyzję w przedmiotowej sprawie, natomiast nie rozstrzygał i nie wypowiadał się co do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Natomiast zawarte w wyroku określenie, że zaskarżone akty nie podlegają wykonaniu zgodne jest z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Powyższy wyrok - zgodnie z art. 170 ustawy powołanej wyżej - wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nadto wyrok prawomocny - zgodnie z art. 171 powołanej ustawy - ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. I właśnie mając na uwadze rozstrzygnięcie zawarte w wyroku WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r., oraz treść powołanych przepisów art. 170. art. 171 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że związanie dotyczy wskazania organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, albowiem ta kwestia stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze treść wyroku WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r., jako organ właściwy do rozpoznania żądania skarżącego został wskazany postanowieniem MON z dnia [...]. Nr Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]. Wyrokiem WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r./sygn. akt [...]/ doręczonym w dniu 9 stycznia 2007r. skarga J. K. na powyższe postanowienie została oddalona, wyrok ten stał się prawomocny w dniu 9 lutego 2007r.

Tym samym organy, które wydały decyzje w przedmiotowej sprawie tj. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] jako organ I instancyjny i Dowódca Korpusu jako organ II instancyjny, były organami właściwymi w sprawie. Natomiast organy te nie były związane w kwestii treści merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem to nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcia w wyroku WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r.

W świetle tego co wskazano wyżej rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonych decyzjach zgodne są z obowiązującym stanem prawnym. Uregulowanie przez skarżącego w dniu 23 kwietnia 2004r. żądanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne kwoty wypłaconej przez Wojskowe Biuro Emerytalne jako 12 miesięczne uposażenie , wobec nie nabycia przez skarżącego prawa do tego świadczenia, a nie utraty wcześniej nabytego prawa było zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Wojskowe Biuro Emerytalne jako płatnik powyższego świadczenia mógł wystąpić do skarżącego z żądaniem zwrotu powyższej kwoty. Nieuregulowanie żądanej kwoty w określonym terminie, czyniło zasadnym wystąpienie z roszczeniem o odsetki za zwłokę. Natomiast nie uregulowanie powyższego żądania, czy też spór co do zasadności takiego żądania powodowałoby konieczność wydania decyzji administracyjnej, a decyzję taką może wydać dowódca właściwej jednostki wojskowej.

Stąd też zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone decyzje są zgodne z obowiązującym stanem prawnym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.