Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1092/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 ;  art. 121 ;  art. 122 ;  art. 123 ;  art. 124
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2006 r. o numerze [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie oraz w części dotyczącej wymiaru cła w kwocie [...] i orzekł o wymiarze cła w kwocie 374.544,00 zł, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2001 r. firma "H." - [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu: 36600 sztuk podkoszulek młodzieżowych bawełnianych, 35100 par skarpetek dziecięcych z włókien syntetycznych frotte, 12288 sztuk podkoszulek damskich z włókien chemicznych, 20700 sztuk spódniczek damskich z włókien chemicznych oraz 1600 par rajstop dziecięcych cienkich z włókien chemicznych. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m.in. deklarację wartości celnej, certyfikat pochodzenia towaru z dnia 2 marca 2001 r. nr 0004312 oraz faktury z dnia 2 marca 2001 r. o numerach D0255/01 i T0231/01 opiewające na łączną kwotę 17875,50 USD i określające łączna masę towaru na 19900 kg brutto.

W wyniku częściowej rewizji towarów stwierdzono, że w kontenerze HJCU 1083569 znajdują się skarpetki dziecięce w workach foliowych zaś w kontenerze OOLU 5701926 podkoszulki damskie w kartonach.

W dniu 11 kwietnia 2001 r. podczas działań kontrolno - prewencyjnych funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli samochód przewożący kontener OOLU 5701926, który według listu przewozowego zawierał 572 kartony podkoszulek młodzieżowych bawełnianych, 186 kartonów podkoszulek damskich oraz 421 kartonów spódniczek damskich. W wyniku powtórnej rewizji przedmiotowego kontenera przeprowadzonej w Oddziale Celnym IV w W. stwierdzono: 648 kartonów bluzek damskich, 190 kartonów bluzek męskich, 380 kartonów sukienek oraz 44 kartony spódnic.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej ww. towaru. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2004 r. strona wyjaśniła, że towar znajdujący się w kontenerze OOLU 5701926 został omyłkowo wysłany przez nadawcę na Węgry do jej firmy. Zdaniem strony do pomyłki doszło najprawdopodobniej w porcie załadunku, zaś zamówiony przez firmę towar został dostarczony na Węgry.

Powyższe pismo zostało potraktowane przez organ celny pierwszej instancji jako wniosek o unieważnienie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz jako wniosek o wyrażenie zgody na powrotny wywóz towarów.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym rodzaju i ilości zgłoszonego towaru znajdującego się w kontenerze OOLU 5701926, ustalenia wartości celnej i określenia kwoty wynikające z długu celnego oraz kraju pochodzenia towaru oraz orzekł w tym zakresie.

Pismem z dnia 19 czerwca 2001 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] czerwca 2001 r.

Pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. skierowanym do Biura Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej Głównego Urzędu Ceł organ celny pierwszej instancji zwrócił się o udzielenie pomocy w uzyskaniu od węgierskich władz celnych wyjaśnień w sprawie, dotyczących weryfikacji twierdzeń strony odnośnie zamiany kontenerów pomiędzy firmą "H." - [...], a węgierską firmą R. z B..

Postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. postępowanie celne w sprawie wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego oraz wyrażenie zgody na powtórny wywóz towarów zawieszono do czasu uzyskania odpowiedzi w przedmiotowej sprawie od zagranicznych służb celnych. Po uzyskaniu ww. odpowiedzi postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w W. podjął zawieszone postępowanie celne w sprawie wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w W. uznał zgłoszenie celne nr [...] za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego, dokonał zmiany w powyższym zgłoszeniu celnym w zakresie dotyczącym rodzaju i ilości zgłoszonego towaru znajdującego się w kontenerze OOLU 5701926. Organ I instancji dokonał również zmiany w przedmiotowym zgłoszeniu celnym w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej i określenia kraju pochodzenia towaru oraz orzekł w tym zakresie, jak również stwierdził powstanie długu celnego od ww. towaru w kwocie 635.798,40 zł.

Po rozpoznaniu odwołania strony zaskarżoną decyzją z dnia z [...] grudnia 2006 r. o numerze [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie oraz w części dotyczącej wymiaru cła w kwocie 635.798,40 zł i orzekł o wymiarze cła w kwocie 374.544,00 zł, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W podstawie prawnej swojej decyzji organ II instancji powołał art. 233 §1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 2 §1 i §2, art. 21, art. 23 §7, art. 24 §1, art. 29 §1, art. 35 §1, art. 65 §4 pkt 2, §5, §5a, art. 69, art. 70 §1 i §2, art. 84, art. 85 §1, art. 230 §4 i §5, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej importowej (Dz.U. Nr 119, poz. 1253 z późn. zm.), §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił na wstępie, że postępowanie w sprawie odwołania od decyzji odmawiającej unieważnienia przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz postępowanie w sprawie odwołania od decyzji uznającej to zgłoszenie celne za nieprawidłowe, korygującej to zgłoszenie oraz określającej kwotę długu celnego są ze sobą ściśle powiązane.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 §1 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na:

- kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów; organ celny może żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu,

- rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli.

Z kolei według art. 70 §2 Kodeksu celnego, jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe, stosuje się art. 65 §4 pkt 2, a więc uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części:

a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego,

b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub

c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b).

Organ II instancji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania przy piśmie z dnia 13 sierpnia 2001 r. strona dostarczyła organom celnym następujące dokumenty mające dowodzić omyłki w dostarczeniu towaru:

- kserokopię zamówienia z dnia 6 stycznia 2001 r.,

- kserokopię umowy sprzedaży nr 00013/2001 z dnia 1 lutego 2001 r. wraz z urzędowym tłumaczeniem z języka angielskiego,

- kserokopię pisma węgierskiej firmy R. [...], która według strony miała otrzymać towar zamówiony przez firmę "H." - [...],

- kserokopię pisma firmy C. CO. LTD. z dnia 14 kwietnia 2001 r. wraz z urzędowym tłumaczeniem z języka angielskiego.

W ocenie strony ww. pisma dowodzą, że ujawniony w dniu 11 kwietnia 2001 r. podczas działań kontrolno-prewencyjnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych towar znajdujący się w kontenerze OOLU 5701926 nie był przedmiotem zamówienia z dnia 6 listopada 2001 r. złożonego przez firmę "H." - [...] i nie zgadza się z warunkami określonymi w kontrakcie nr 00013/2001 z dnia 1 lutego 2001 r. zawartym przez stronę z dostawcą chińskim oraz że ww. kontener został omyłkowo dostarczony do strony.

W celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z omyłkowym dostarczeniem stronie towaru, organy celne wystąpiły do węgierskich władz celnych z prośbą o pomoc w ich wyjaśnieniu.

W odpowiedzi węgierskie władze celne poinformowały, że wprawdzie firma R. jest firmą zarejestrowaną na Węgrzech, jednak pod podanym adresem nie jest prowadzona żadna działalność, czynności zmierzające do odnalezienia członków władz spółki nie przyniosły rezultatów. W odpowiedzi tej stwierdzono również, że z bazy danych prowadzonej przez węgierską administrację celną wynika, że ostatnia odprawa celna na rzecz firmy R. miała miejsce w 1998 r., zaś w piśmie tej firmy do Urzędu Celnego w W. widnieje błędny numer identyfikacji podatkowej firmy.

Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że gdyby węgierska firma R. rzeczywiście otrzymała omyłkowo towar zamówiony przez firmę "H." - [...] od kontrahenta chińskiego, fakt ten byłby odnotowany przez węgierską administrację celną. Należy jednak zwrócić uwagę, że pod wskazanym adresem nie znajduje się siedziba firmy R., błędnie też został wskazany numer identyfikacji podatkowej. W związku z tym - w ocenie organu - nie można uznać za wiarygodne oświadczenia kontrahenta chińskiego, brak jest również podstaw do uznania za wiarygodne pozostałych dostarczonych przez stronę dokumentów, tj. umowy sprzedaży z dnia 1 lutego 2001 r. czy też zamówienia z dnia 6 stycznia 2001 r.

Ponieważ w trakcie postępowania okazało się, że towar faktycznie sprowadzony z zagranicy jest towarem innym niż zadeklarowany w zgłoszeniu celnym, organ celny uznał zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2001 r. za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego, dokonał zmiany w powyższym zgłoszeniu celnym w zakresie dotyczącym rodzaju i ilości zgłoszonego towaru znajdującego się w kontenerze OOLU 5701926. Organ I instancji dokonał również zmiany w przedmiotowym zgłoszeniu celnym w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej i określenia kraju pochodzenia towaru oraz orzekł w tym zakresie, jak również stwierdził powstanie długu celnego od ww. towaru w kwocie 635.798,40 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. organ I instancji co do zasady właściwie uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Odnośnie wartości celnej importowanego towaru organ celny II instancji uznał jednak, że nie została ona ustalona przez organ I instancji w sposób prawidłowy. Mając to na uwadze Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie. Wyjaśniając motywy swojej decyzji podjętej w tej części wskazał, że zgodnie z art. 85 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. W myśl art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to możliwe, w uwzględnieniem art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego.

Ustalenia wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego dokonuje się na podstawie wniosku o dokonanie zgłoszenia celnego i dokumentów przedstawionych przez importera. Jednakże wartość transakcyjna powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość importowanego towaru. Powyższe wynika bezpośrednio z postanowień art. 23 §7 Kodeksu celnego, zgodnie z którym wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należą dołączyć do zgłoszenia celnego, bądź gdy dokumenty takie nie zostaną przedstawione przez zgłaszającego.

W rozumieniu przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej należy rozpatrywać w dwóch aspektach: formalnym i materialnym.

Wiarygodność formalna obejmuje autentyczność dokumentów. Zakwestionowanie autentyczności dokumentów może nastąpić w wypadku stwierdzenia i wykazania przez organ celny, że ów dokument został przerobiony, podrobiony, sfałszowany lub pochodzi od nieistniejącego podmiotu zawartej transakcji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.03.1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1268/96). Natomiast wiarygodność materialna dokumentów służących do określenia wartości celnej obejmuje prawdziwość danych w nich zawartych. Według art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organom celnym przysługuje prawo dokonania oceny pod względem merytorycznym danych zawartych w dokumentach służących do określenia wartości celnej przedłożonych do zgłoszenia celnego. A zatem wiarygodność materialna ww. dokumentów obejmuje także wiarygodność podanej na tych dokumentach ceny transakcyjnej, tożsamości i ilości towaru.

Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy ujęte w nich towary nie są tożsame z towarami wprowadzonymi na polski obszar celny, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym nie było możliwe ustalenie wartości celnej metodą wartości transakcyjnej, zatem w tym celu należało ustalić wartość importowanych towarów posiłkując się zastępczymi metodami ustalania wartości celnej określonymi w art. 25-29 Kodeksu celnego. Przepisy celne nie pozostawiają wyboru w kwestii kolejności stosowanych metod.

Wobec powyższego organ odwoławczy podjął próbę odszukania towarów zaimportowanych w okresie od 01.01.2001 r. do 11.07.2001 r. o tej samej klasyfikacji taryfowej w bazie TWC, zawierającej zestawienia dokonanych zgłoszeń celnych z uwzględnieniem rodzaju towaru, jego pochodzenia oraz ceny jednostkowej. W związku z zebraniem dość obszernego materiału zawierającego wykaz zgłoszeń celnych dokonanych w ww. okresie i wprowadzających na polski obszar celny towary o pokrywających się kodach taryfowych i zbliżonych taryfowo, organ II instancji ustalił wartość celną zaimportowanej odzieży w oparciu o materiał porównawczy uzyskany z bazy TWC.

Następnie organ II instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż dokumenty zgromadzone w sprawie nie precyzują składu surowcowego zaimportowanej odzieży oraz nie stwierdzono kraju pochodzenia towaru, przedmiotowy materiał porównawczy nie mógł posłużyć do ustalenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów identycznych (art. 25 Kodeksu celnego) ani metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych (art. 26 Kodeksu celnego). Mając na względzie powyższe organ odwoławczy ustalił wartość celną przedmiotowych towarów na podstawie art. 29 Kodeksu celnego, czyli za pomocą metody "ostatniej szansy".

Dyrektor Izby Celnej w W. zauważył także, iż Naczelnik Urzędu Celnego I w W. w przedmiotowej decyzji błędnie dokonał zmiany pola 22 dokumentu SAD (ogólna wartość faktury) uwzględniając w tymże wartość towaru w walucie krajowej bez jednoczesnej korekty pola 23 zgłoszenia celnego, w którym nadal widnieje kurs waluty USD.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że Naczelnik Urzędu Celnego I w W. prawidłowo zastosował w stosunku do przedmiotowych towarów stawki celne autonomiczne podwyższone o 100%, ponieważ w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających kraj pochodzenia sprowadzonych z zagranicy towarów, brak jest również możliwości ustalenia kraju pochodzenia towarów w drodze oględzin próbek towarów (na towarze i opakowaniach nie ma oznaczenia kraju pochodzenia).

W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego I w W. nie naruszył ogólnych zasad postępowania wyrażonych w art. 120, 121 §1, 122 Ordynacji podatkowej. Działał bowiem na podstawie przepisów prawa, postępowanie celne było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych, zaś w trakcie postępowania podejmowano wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu celnym.

Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji jakoby decyzję tą należało uchylić a postępowanie w sprawie umorzyć ze względu na upływ terminu wskazany w art. 65 §5a Kodeksu celnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że termin ten uległ zawieszeniu od dnia 13 kwietnia 2001 r. do dnia 11 września 2001 r. W tym bowiem okresie toczyło się postępowanie karne skarbowe. Termin ten uległ przerwaniu także w okresie zawieszenia postępowania celnego w sprawie wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego oraz wyrażenie zgody na powtórny wywóz towarów, tj. od dnia 31 października 2002 r. do dnia 21 stycznia 2003 r.

W związku z powyższym nie można było zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż przedawnienie terminu do wydania decyzji przez organ I instancji nastąpiło w dniu 2 lipca 2004 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji:

- naruszenie prawa materialnego:

- przez nieuwzględnienie z urzędu przedawnienia możliwości wydania decyzji reformującej zgłoszenie celne w trybie art. 65 §4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego naruszając przepis art. 65 §5 tej samej ustawy, a to między innymi poprzez pominięcie w procesie decyzyjnym przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o służbie cywilnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1122) oraz uznanie, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odrębnej ma wpływ na zawieszenie biegu przedawnienia w trybie art. 65 §5b w związku z art. 230 §5 i §6 tej samej ustawy;

- naruszenie przepisów dotyczących postępowania:

- przedwczesnym wyznaczeniem przez Dyrektora Izby Celnej w W. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - art. 200 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego - oraz kontynuacją postępowania dowodowego po tym terminie bez udziału strony, czym naruszył zasadę postępowania wyrażoną w art. 123 §1 Ordynacji podatkowej wpływając takim sposobem procesowania w sposób istotny na treść rozstrzygnięcia;

- brak uzasadnienia faktycznego, w tym wyjaśnienia podstawy zastosowania przepisu art. 29 Kodeksu celnego z pominięciem przepisów art. 25-28 tej samej ustawy, czym naruszono art. 210 §1 pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego;

a poprzez to obrazę przepisów art. 120, 121 §1, 123 §1 i 124 Ordynacji podatkowej, ponieważ miały one istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Rozwijając zarzuty w uzasadnieniu skargi podniesiono, że Naczelnik Urzędu Celnego I w W., a za nim Dyrektor Izby Celnej w W. przyjęli za obowiązujące przy obliczaniu biegu terminu przedawnienia wskazanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego warunki przerwania tego biegu wskazane w art. 65 § 5b w związku z art. 230 § 5 i § 6 tej samej ustawy, który został wprowadzony nowelizacją z dnia 23 kwietnia 2003 r. - ustawą o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten wszedł w życie z dniem 8 sierpnia 2003 r. Tymczasem w ocenie skarżącej postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.2002 r. przez co nie ziścił się warunek możliwości zastosowania znowelizowanych przepisów ustawy Kodeks celny określony w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, umożliwiający uznanie przerwania biegu przedawnienia z tego tytułu w postępowaniu podjętym ponownie przez Naczelnika Urzędu Celnego II w W..

Odnośnie naruszenia przez organ przepisów proceduralnych skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Celnej w W. podjął powtórną próbę ustalenia wartości celnej towaru znajdującego się w kontenerze skierowanym do przedsiębiorstwa skarżącej metodą wskazaną w art. 29 Kodeksu celnego. Dokonując czynności wyceny "metodą ostatniej szansy" określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego organ celny musiał wykazać brak możliwości zastosowania wcześniejszych metod ustalania wartości celnej poprzedzających metodę w oparciu o którą ostatecznie ustalono wartość celną. Zdaniem skarżącej przy tak pełnym i niewątpliwym materiale dowodowym będącym w dyspozycji Dyrektora Izby Celnej w W. ocena wartości transakcyjnej powinna być dokonana w oparciu o art. 25 Kodeksu celnego metodą "wartości transakcyjnej towarów identycznych".

Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia procedury wyrażający się przedwczesnym wyznaczeniem przez Dyrektora Izby Celnej w W. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Pełnomocnik skarżącej został powiadomiony pismem z dnia 4 maja 2005 r. nr 440000-RPC-4742-2/05/1169 o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy i nie składał żadnych wyjaśnień mając na uwadze brak jakichkolwiek nowych dowodów w sprawie poza pismem przewodnim Naczelnika Urzędu Celnego I w W. przekazującego odwołanie strony do organu drugiej instancji.

W ocenie skarżącej postępowanie było prowadzone dalej o czym świadczą zawiadomienia Dyrektora Izby Celnej w W. wydawane na podstawie art. 140 ustawy Ordynacja Podatkowa.

W dalszej części uzasadnienia skargi podniesiono, iż postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie oraz wieńcząca je decyzja potwierdza naruszenie fundamentalnych zasad postępowania, a w szczególności:

Wynikającej z przepisu art. 121 §1 ustawy Ordynacja podatkowa zasady zaufania

do organów podatkowych. Wynikające z akt postępowań stanowisko organów

celnych nie tylko nie buduje, ale wręcz burzy zaufanie do tych organów w

szczególności, a do organów administracji publicznej w ogólności.

Wynikającej z przepisu art. 123 §1 ustawy Ordynacja podatkowa zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, poprzez kontynuowanie postępowania przez Dyrektora Izby Celnej w W. przez znaczny okres czasu (19 miesięcy) po wyznaczonym terminie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przez co zapoznanie strony z aktami sprawy oraz możliwość wypowiedzi nie mogło i nie spełniło wymagań ustawowych, zwłaszcza w sytuacji gromadzenia dowodów w sprawie ustalenia innej niż w decyzji organu pierwszej instancji wartości celnej towaru.

Wynikającej z przepisu art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa zasady

przekonywania, albowiem organy podatkowe nie wyjaśniły stronie w jakikolwiek

sposób zasadności przesłanek, jakimi kierowały się "odrywając" treść swoich

rozstrzygnięć od obowiązujących przepisów prawa materialnego, a w szczególności

pomijając brzmienie art. 65 § 5 Kodeksu celnego w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z

dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o

Służbie Celnej. Gdyby stanowisko to przyjąć za słuszne, to wskazany przepis

okazałby się przepisem "martwym", albowiem trudno wyobrazić sobie właściwsze i

bardziej wyraziste okoliczności, które mogłyby przesądzić o aplikacji tego przepisu.

Wynikającej z przepisu art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa zasady

praworządności. Przepis ten stanowi, iż organy podatkowe i celne działają

wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Zatem przedstawione w całym

uzasadnieniu skargi naruszenia fundamentalnych zasad postępowania celnego, a

przede wszystkim niewłaściwy proces interpretacji przepisów prawa materialnego i

proceduralnego zastosowany przez Dyrektora Izby Celnej w W., uprawniają

do stwierdzenia, że działania te prowadzone były z obrazą powyższego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej (jego) wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu nieuwzględnienia z urzędu przedawnienia możliwości wydania decyzji reformującej zgłoszenie celne w trybie art. 65 §4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego naruszającego przepis art. 65 §5 tej samej ustawy, między innymi poprzez pominięcie w procesie decyzyjnym przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o służbie cywilnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1122) oraz uznanie, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odrębnej ma wpływ na zawieszenie biegu przedawnienia w trybie art. 65 §5b w związku z art. 230 §5 i §6 tej samej ustawy

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 65 §5 Kodeksu celnego, decyzja w sprawie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe lub za nieprawidłowe nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie zaś z art. 65 §5a Kodeksu celnego przepisy art. 230 §5 i 6 stosuje się odpowiednio.

Artykuł 230 §5 Kodeksu celnego stanowi, że bieg terminów, o których mowa w art. 230 §4 i 4a ulega zawieszeniu z dniem:

- wszczęcia postępowania karnego, postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego,

- zawieszenia postępowania w sprawie celnej,

- wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego.

Zgodnie natomiast z art. 230 §6 Kodeksu celnego, którego odpowiednie stosowanie nakazuje również art. 65 §5a Kodeksu celnego, terminy, o których mowa w art. 230 §4 i 4a biegną dalej z dniem:

- prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem,

- podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej,

- doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym.

Należy zauważyć, że art. 65 §5a Kodeksu celnego został wprowadzony przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, która weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r. Według art. 3 ust. 2 tej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczenia lub zmiany miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W rozpoznawanym przypadku postępowanie w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe wszczęte zostało w dniu [...] kwietnia 2001 r., nie zostało jednak zakończone przed dniem 10 sierpnia 2003 r. czyli dniem wejścia w życie ww. nowelizacji. W takiej sytuacji zastosowanie znajdą więc przepisy Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 23 kwietnia 2003 r.

W związku z powyższym należy wskazać, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z mocy prawa z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe. Na podstawie bowiem art. 230 §5 Kodeksu celnego bieg terminów, o których mowa w art. 230 §4 i 4a ulega zawieszeniu m.in. z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 230 §6 Kodeksu celnego, którego odpowiednie stosowanie nakazuje również art. 65 §5a Kodeksu celnego, terminy, o których mowa w art. 230 §4 i 4a biegną dalej m.in. z dniem prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem.

Z uwagi na fakt zawieszenia terminu z mocy prawa wydanie postanowienia w tym zakresie było zbędne.

Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącą zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania poprzez przedwczesne wyznaczenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i kontynuowanie postępowania dowodowego po tym terminie bez udziału strony stwierdzić należy, że i ten zarzut jest bezzasadny. Sąd doszedł do takiego przekonania mając na uwadze, iż faktycznie pismem z dnia 4 maja 2005 r. pełnomocnik strony został poinformowany o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o możliwości wniesienia uwag, wyjaśnień, zapoznania się z aktami lub wypowiedzenia się co do twierdzeń organów i zebranych dowodów. Strona jednak z tej możliwości nie skorzystała, podniosła jedynie w piśmie z dnia 29 marca 2006 r. zarzut upływu terminu określonego w art. 65 §5 Kodeksu celnego, nie mogła więc wiedzieć, czy jakieś nowe dowody znalazły się w aktach sprawy. Sama zaś żadnych wniosków dowodowych nie składała, pomimo iż specyfika postępowania przewiduje aktywność dowodową strony. Dodatkowo należy podnieść, iż z tego, że organ kilkukrotnie informował skarżącą o niemożności wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym nie wynika by było prowadzone postępowanie dowodowe. Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji oparł się na ponownej analizie akt sprawy, przepisach prawa i danych z bazy TWC.

Nie można się także zgodzić z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, w tym wyjaśnienia podstawy zastosowania art. 29 Kodeksu celnego z pominięciem przepisów art. 25-28 tegoż Kodeksu. Powody zastosowania przez organ ww. przepisu zostały wyczerpująco wskazane w zaskarżonej decyzji.

Za chybione należy także uznać zarzuty dotyczące naruszenia ogólnych zasad postępowania.

Według art. 120 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe (celne) działają na podstawie przepisów prawa. Z tego, że organy celne zajmują odmienne stanowisko niż skarżący w kwestii interpretacji przepisów prawa materialnego i proceduralnego absolutnie nie można - jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę - wyciągać wniosku, że działają one z obrazą tego przepisu.

Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe (celne) powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że wynikające z akt sprawy stanowisko organów celnych burzy zaufanie do tych organów. Takiego wniosku skarżącej nie może uzasadniać wydanie negatywnej dla niej decyzji.

Z kolei art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organy podatkowe (celne) obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Również i ta zasada nie została przez orzekające w sprawie organy naruszona. Skarżąca miała bowiem zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, zarówno przed organem pierwszej instancji jak i organem odwoławczym. Korzystanie zaś z tego uprawnienia zależało wyłącznie od decyzji strony lub jej pełnomocnika.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady określonej w art. 124 Ordynacji podatkowej. Orzekające w sprawie organy celne obszernie wyjaśniały bowiem zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy i w sposób wyczerpujący uzasadniały wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Jak wskazano powyżej w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane na podstawie samodzielnych ocen materiału dowodowego, oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. W związku z powyższym nietrafne są zarzuty skargi naruszenia dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie zbadały wnikliwie wszystkie okoliczności, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu faktycznym i prawnym ich decyzji.

Postępowanie w sprawie nie było prowadzone w sposób przewlekły. Długi okres dzielący zgłoszenie celne i wydanie zaskarżonej decyzji spowodowany był skomplikowaną problematyką sprawy, co wymagało m.in. zwrócenia się o udzielenie informacji do węgierskich organów celnych. Ponadto, w przedmiotowej sprawie organ celny umożliwił Stronie uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzję wydał po ustaleniu stanu faktycznego, na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie.

Podsumowując stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.