Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 974/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 476 ust. 1 u.p.w. art. 271 ust. 2 u.p.w. art. 574 ust. 1 pkt 4 art. 271 ust. 2 , art. 476 ust. 1 , art. 574 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: § 15 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art.7a, art.8
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 roku sprawy ze skargi [...] Zarządu Infrastruktury z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych ze studni 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. na rzecz strony skarżącej [...] Zarządu Infrastruktury z siedzibą w W. kwotę 1045 (jeden tysiąc czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268), powoływanej dalej jako: "u.p.w.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", określił Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury w W. za okres 18 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 3 619 zł za pobór wód podziemnych ze studni nr 5 zlokalizowanej na działce o nr ew. 1/1, obr. [...] [....] H., gmina M.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. wskazał, że w dniu 3 września 2019 r. na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. ustalił, w formie Informacji rocznej nr [...], Ł., [...],, Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury w W. za okres 18 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 3 619 zł za pobór wód podziemnych ze studni nr 5 zlokalizowanej na działce o nr ew. 1/1, obr. [...],[...], gmina M. Jednocześnie w Informacji tej wskazano, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w czterech kwartalnych ratach płatnych we wskazanych terminach.

W dniu 7 października 2019 r. Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W. złożył reklamację, w której zakwestionował sposób obliczenia opłaty oraz wniósł o ustalenie opłaty rocznej w oparciu o dopuszczalny pobór roczny określony w decyzji nr [...], na poziomie 689,85 m3/rok. Jednocześnie podniósł, że wyliczając opłatę na podstawie maksymalnego poboru sekundowego organ nie zastosował prawidłowo dyspozycji wynikającej z art. 271 ust. 2 u.p.w. Zdaniem Stołecznego Zarządu Infrastruktury w W., organ nie uwzględnił ww. proporcji przy obliczeniu opłaty za usługi wodne oraz nie uwzględnił wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 555/18, który wskazuje, że wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w., zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., należy rozstrzygnąć na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty, tzn. do ustalenia opłaty za usługi wodne należy przyjąć średnie roczne wartości odprowadzanych ścieków. W opinii Stołecznego Zarządu Infrastruktury w W. analogiczną interpretację należy zastosować dla poboru wody podziemnej, przyjmując obliczenie opłaty stałej z zastosowaniem ilości pobranej wody z maksymalnego poboru rocznego z decyzji wodnoprawnej.

Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W. podniósł również, że przy założeniu poboru na poziomie wskazanym w Informacji kilkakrotnie przekroczyłby warunki maksymalnego poboru rocznego wód podziemnych określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Dodał przy tym, że przy obliczaniu opłaty stałej zastosowanie parametrów poboru maksymalnego sekundowego zamiast rocznego prowadzi do uzyskania wyższej wartości zobowiązania finansowego, a więc jest to sytuacja mniej korzystna dla strony obciążanej. W takich okolicznościach, zdaniem Stołecznego Zarządu Infrastruktury w W., jeśli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku, w szczególności o charakterze daniny publicznej, a taką są sporne opłaty, zastosowanie powinna znaleźć zasada z art. 7a ust. 1 k.p.a.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. nie uznał powyższej reklamacji, motywując, że górne maksymalne stawki opłat za usługi wodne, z uwzględnieniem stosunku ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, do dostępnych zasobów wód podziemnych zostały określone przez ustawodawcę w art. 274 ust. 1 u.p.w. Jednak zgodnie z treścią art. 574 ust. 1 pkt 4 u.p.w. ww. przepis będzie obowiązywał od dnia 1 stycznia 2020 r. Dodał przy tym, że powyższe znalazło odzwierciedlenie w treści § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, gdzie wskazano, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowa stawka opłaty za pobór wody podziemnej w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane - wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Jednocześnie wskazał, że od dnia 1 stycznia 2020 r. zaczną obowiązywać różne stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej (z uwzględnieniem stosunku ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, do dostępnych zasobów wód podziemnych) - zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., sposób określenia wysokości opłaty w oparciu o wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny sekundowy pobór wód jest prawidłowy, ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazuje, że w procesie ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych należy uwzględnić maksymalną ilość "wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego". Zdaniem Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., charakter opłaty stałej wyklucza możliwość przyjęcia do obliczenia opłaty stałej dopuszczalnej ilości możliwej do pobrania wody na rok, która wynika z pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ opłata stała stanowi rekompensatę za rezerwację zasobów wód w ilości, która umożliwia korzystanie z nich w dowolnym momencie w maksymalnym rozmiarze, a nie za dopuszczalną (maksymalną) ilość możliwej do pobrania wody na rok. Opłata stała za pobór wód stanowi skutek finansowy za tę rezerwację, która umożliwia korzystanie z zasobów wód w dowolnym momencie roku, w maksymalnym rozmiarze. Jej istotą jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i utrzymaniem zasobów wodnych, a także rozpoznawaniem, bilansowaniem i ochroną wód podziemnych w celu ich racjonalnego wykorzystywania. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. dodał przy tym, że ustalona w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość możliwej do pobrania wody w roku stanowi zasadniczo sumę średniej ilości pobieranej wody na dobę w ciągu roku. Zatem dopuszczalna (maksymalna) ilość możliwej do pobrania wody na rok jest ściśle skorelowana ze średnią ilością dobową możliwej do pobrania wody, a w konsekwencji zbliżona do rzeczywistego poboru wód. W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., nie może być zatem podstawą do ustalenia opłaty stałej, która powiązana jest z maksymalnym chwilowym poborem wód, o którym mowa w art. 271 ust. 2 u.p.w. To opłata zmienna za pobór wód zależna jest od rzeczywistej ilości wód pobranych, co wprost wynika z art. 270 ust. 1 oraz art. 272 ust. 1 u.p.w.

Jednocześnie Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., powołując się na art. 273 ust. 6 u.p.w., wskazał, że Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: [...], z dnia 27 grudnia 2018 r., udzielonego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na pobór wód podziemnych ze studni nr [...], zlokalizowanej na działce o nr ew. 1/1, obr. [...],[...],, gmina M. w ilości 0,0208 m3/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. w sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 18 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r., która wynosi 3 619 zł za pobór wód podziemnych ze studni nr 5 zlokalizowanej na działce o nr ew. 1/1, obr. [...] M. H., gmina M., albowiem reklamacja nie została uznana.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 u.p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).

Opłata za pobór wód poziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 348 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 0,0208 m3/s.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając:

1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 2 u.p.w., poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie poprzez nieprawidłowe naliczenie opłaty,

2. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7a § 1 k.p.a. nakazującego wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty,

3. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie podniesionej w toku postępowania przez skarżącego okoliczności, że ustalona opłata jest oparta o pobór dużo wyższy od wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym,

4. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że pozwolenie wodnoprawne dopuszcza tak wysoki, jak określony w zaskarżonej decyzji, pobór wody.

Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji określającej wysokość opłaty na kwotę 3,8 zł oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielono Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury w W. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wody podziemnej ze studni nr 5 na cele socjalno-bytowe w ilości Qmax =0,0208 [m3/s]; Qśr = 1,89 [m3/d]; Qdop = 689,85 [m3/rok]. Z Informacji z dnia 3 września 2019 r. WA.ZUO.5.470.1476.2019.MB wynika, że opłatę roczną organ wyliczył na podstawie sekundowego zużycia maksymalnego Qmax = 0.0208 [m3/s], co daje 1797,12 m3/d i 625397,76 m3 przez 348 dni. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, wyliczenie sekundowe określone w zaskarżonej decyzji jest zatem wbrew określonym w pozwoleniu wodnoprawnym zużyciom dobowym i rocznym. Na poparcie tego stanowiska pełnomocnik skarżącego odwołał się do argumentów wskazanych w powołanej wyżej reklamcji

Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że organ dokonał naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie podniesionej w toku postępowania przez skarżącego okoliczności, że ustalona opłata jest oparta o pobór dużo wyższy od wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym. Doszło także, w ocenie skarżącego, do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że pozwolenie wodnoprawne dopuszcza tak wysoki, jak określony w zaskarżonej decyzji, pobór wody. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej, organ wydając decyzję powinien zbadać dowody w sprawie i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie dokonano wyliczenia poboru sekundowego w oderwaniu od dowodów, jakimi są decyzje - pozwolenia wodnoprawne.

Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, uprawniony jest wniosek o uchylenie decyzji i wydanie decyzji przez organ uwzględniającej ilości określone w pozwoleniu wodnoprawnym, przy zużyciu określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, tak aby wskazana wielkość przez organ nie przewyższała ilości dopuszczalnych, czy to dobowej, czy rocznej, wskazanych w pozwoleniu. Zgodnie z pozwoleniem limit dobowy wynosi 1,89 m3/d, a roczny 689,85 m3, a zatem 1,89 m3/d/86400=0,000021875 m3/s x 500 zł x 348 dni = 3,80625 zł. Oznacza to, że opłata powinna zatem wynosić 3,8 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 r. pełnomocnik organu w osobie radcy prawnego podtrzymał stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, na mocy której ustalono stronie skarżącej wysokość opłaty stałej w wysokości 3 619 zł za pobór wód podziemnych ze studni nr 5 zlokalizowanej na działce o nr ewid. 1/1 obr. [...] [...] H. gmina M., za okres 18 stycznia 2019 r.- 31 grudnia 2019 r., stanowił art. 271 ust. 2 u.p.w. Zgodnie z tym przepisem, wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilość wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

W tym miejscu podkreślić należy, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 2 u.p.w., co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej, co znajduje także wyraz w niniejszej sprawie. Powołany przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Dodać także należy, że zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), jednostkowa stawka za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej wynosi 500 zł na dobę za 1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Rozporządzenie przewiduje zatem stawkę jednostkową opłaty za 1m³/s, a opłata ma wymiar roczny.

Zdaniem Sądu, nie budzi tym samym wątpliwości stawka jednostkowa wynikająca z powołanego rozporządzenia, a także wskazany w decyzji czas wyrażony w dniach (348). Wątpliwości interpretacyjne budzi natomiast maksymalna ilość wody, która może być pobrana, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Wokół kwestii tej koncentruje się spór prawny, jaki wiodą strony w niniejszej sprawie.

Zmierzając do rozstrzygnięcia owego sporu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone stronie skarżącej, tj. decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] r., wskazuje trzy wielkości poboru – maksymalny sekundowy – 0,0208 m³/s, średniodobowy – 1,89 m³/d i roczny – 689,85 m³/r. Organ uznał, że przy obliczaniu opłaty stałej winien zostać uwzględniony maksymalny pobór sekundowy. Ustawodawca nie wskazał natomiast expressis verbis, który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym powinien zostać użyty w celu wyliczenia opłaty rocznej.

Zastosowanie powyższego wskaźnika maksymalnego sekundowego, jak to uczynił organ administracji w zaskarżonej decyzji, wydaje się nie być prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. Niewątpliwie ogranicza go wysokość maksymalnego poboru rocznego, przy czym przekroczenie poboru rocznego podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 u.p.w. Sąd nie podziela przy tym poglądu, jaki prezentuje organ w zaskarżonej decyzji, że opłata stała za pobór wód stanowi skutek finansowy za rezerwację zasobów wód w ilości, która umożliwia korzystanie z nich w dowolnym momencie w maksymalnym rozmiarze, a nie za dopuszczalną (maksymalną) ilość możliwej do pobrania wody na rok, która umożliwia korzystanie z zasobów wód w dowolnym momencie roku, w maksymalnym rozmiarze.

W tym kontekście zauważyć bowiem należy, że przyjęcie maksymalnego wskaźnika sekundowego doprowadziłoby do ustalenia, iż strona skarżąca dokonuje w ciągu 348 dni maksymalnego poboru wody w ilości 625397,76 m³, co niewątpliwie przekracza maksymalny dopuszczalny pobór wody w ciągu roku określony w pozwoleniu wodnoprawnym na poziomie 689,85 m³. Przekroczenie zaś poboru rocznego podlega, jak już wyżej wskazano, karze określonej w art. 476 ust. 1 u.p.w. (tj. karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny). Organ nie może przy tym zapominać, że skarżący w ramach prowadzonej działalności związany jest owym pozwoleniem wodnoprawnym (decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r.), w oparciu bowiem o tę decyzję korzysta z przedmiotowej usługi wodnej i decyzja ta wytycza ramy maksymalnego dla niego rocznego poboru wód, których skarżący nie może przekraczać bez narażenia się na ową karę. To zaś oznacza, że organ nie może interpretować normy art. 271 ust. 2 u.p.w. w oderwaniu od pozostałych przepisów tej ustawy, w tym zwłaszcza powołanego wyżej art. 476 ust. 1 u.p.w.

Biorąc pod uwagę powyższe należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia. Przyjąć należy, że maksymalna sekundowa ilość poboru wód podziemnych jest natomiast czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody nie może natomiast prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym.

Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny pobór sekundowy, dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 u.p.w., zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną, a zatem legalną, ilość pobieranych w skali roku wód podziemnych, którego może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji maksymalnego wskaźnika sekundowego doprowadziło zatem do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych.

Jednocześnie, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ wykorzystując do ustalenia opłaty stałej maksymalny sekundowy wskaźnik poboru przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 u.p.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty i przyjął wynik nieodzwierciedlający kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony leganego poboru wód w skali roku.

Trafnie przy tym skarżący podniósł w skardze, że przy obliczaniu stałych opłat zastosowanie parametrów poboru maksymalnego sekundowego zamiast rocznego doprowadziło do uzyskania wyższej wartości zobowiązania finansowego, a więc jest to sytuacja mniej korzystna dla strony obciążonej. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu § 1 nie stosuje się: jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (pkt 1), w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (pkt 2). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a.

W konsekwencji powyższego, należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 u.p.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za pobór wód podziemnych. Organ działaniem tym dopuścił się również naruszenia art. 8 k.p.a.. Skarżący bowiem działając w zaufaniu do organu miał prawo oczekiwać, iż ustalenie rocznej opłaty stałej nastąpi w wysokości adekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za pobór wód podziemnych określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, wydanym wszakże na jego wniosek.

Powyższej oceny nie zmienia przy tym podnoszona przez organ okoliczność, że górne maksymalne stawki opłat za usługi wodne, z uwzględnieniem stosunku ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, do dostępnych zasobów wód podziemnych zostały określone przez ustawodawcę w art.274 ust. 1 u.p.w., który to przepis, w myśl art. 574 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, zacznie obowiązywać od dnia 1 stycznia 2020 r. Zastosowanie przez organ maksymalnego wskaźnika sekundowego nie może bowiem prowadzić do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a przede wszystkim – jak już podkreślono wyżej - dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych, którego wielkość wyznacza posiadane przez skarżącego pozwolenie wodnoprawne. Zauważyć przy tym należy, że aktualnie kwestie te reguluje § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, w którym wskazano, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowa stawka opłaty za pobór wody podziemnej w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane - wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) - pkt 2 sentencji wyroku. Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu od skargi oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika będącego radcą prawnym.

dc