Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1848/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2014 poz 1741
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017r. znak [...] Wojewoda [...] ( dalej organ II instancji ) po rozpatrzeniu odwołania H.S. ( dalej skarżąca ), od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. z dnia [...] kwietnia 2017r., nr [...] orzekającej o odmowie sprostowania w akcie urodzenia sporządzonym w rejestrze stanu cywilnego za numerem [...] (nr historyczny [...]) na imię i nazwisko H.S. daty urodzenia osoby, której akt dotyczy, tj. daty [...] 1947 r. na datę [...] 1947 r. oraz wpisania imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący :

Wnioskiem z dnia 3 lutego 2017 r. H.S., zwróciła się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. o sprostowanie w akcie urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]) daty urodzenia tj. daty [...] 1947 r. na datę [...] 1947 r. oraz imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka. Skarżąca do ww. wniosku dołączyła uwierzytelnioną kopię wyciągu z aktu urodzenia z dnia [...] (brak roku), wydaną "do celów szkolnych", w której widnieje data urodzenia – [...] 1947 r. Wyjaśniła ponadto, że uprzednio wydawane odpisy aktu urodzenia zawierały datę urodzenia [...] 1947 r., co znalazło odzwierciedlenie w rejestrze PESEL oraz dokumentach tożsamości. Po raz pierwszy błędna data urodzenia, tj. [...] 1947 r. pojawiła się w odpisie zupełnym aktu urodzenia sporządzonym w dniu 20 stycznia 2017 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego P. w związku ze sprostowaniem imienia matki wnioskodawczym. H.S. wyjaśniła ponadto, że nie znajduje uzasadnienia wpisywanie do rejestru stanu cywilnego w rubryce: imię i nazwisko kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka, że dane te są nieustalone.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] orzekł o odmowie dokonania sprostowania w akcie urodzenia zgodnie z wyżej opisanym wnioskiem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kierownik wskazał mi in., że data urodzenia wskazująca na dzień [...] 1947 r. ujawniona jest w księdze stanu cywilnego, dlatego też niemożliwe jest jej sprostowanie w trybie administracyjnym.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się H.S. wnosząc odwołanie do Wojewody [...], który nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia.

Organ II instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 - dalej: Pasc). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Omawiany przepis dopuszcza zatem sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego.

Mając na uwadze brzmienie przepisu art. 35 Pasc, Wojewoda [...] zgodził się ze stanowiskiem Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. , że w badanym przypadku nie jest możliwe sprostowanie w akcie urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzonym na imię i nazwisko H.S. daty urodzenia osoby, której akt dotyczy, tj. daty [...] 1947 r. na datę [...] 1942 r. Jak wynika z materiału dowodowego, akt urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]) został sporządzony w dniu [...] kwietnia 1947 r., na podstawie zgłoszenia urodzenia dziecka, dokonanego przez ojca wymienionej, tj. S.S. W księdze urodzeń za lata 1947-1948 pod nr [...] widnieje data urodzenia H.S.: [...] 1947 r. Jednocześnie z informacji przekazanych przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. wynika, że nie dysponuje on aktami zbiorowymi do ww. aktu urodzenia oraz wtóropisem księgi urodzeń z lat 1947-1948. Dodatkowo Wojewoda [...] pismem z dnia 9 maja 2017 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w S. o udzielenie informacji, czy w zasobach ww. archiwum przechowywany jest wtóropis z lat 1947-1948. W odpowiedzi Archiwum Państwowe w S. wyjaśniło, że posiada akta stanu cywilnego gminy P. , powiat [...] z lat 1810-1825 oraz akty stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej w P. , powiat [...] z lat 1826-1912. Natomiast księgi stanu cywilnego wytworzone po 1945 r. przechowywane są w Urzędzie Stanu Cywilnego w P. .

Przedłożona przez H.S. uwierzytelniona kopia wydana 18 czerwca (brak roku), dla "celów szkolnych", zawierająca datę urodzenia: [...] 1947 r. jest tylko wyciągiem z aktu urodzenia Odpis aktu urodzenia nie może być podstawą do jego sprostowania. Mając powyższe na uwadze organ II instancji wskazał, że nie istnieją żadne dokumenty, które mogłyby podważyć datę urodzenia H.S. zawartą w akcie urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]).

Odnosząc się natomiast do kwestii wpisania w ww. akcie urodzenia imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka organ II instancji wskazał, że powyższe nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego - jeżeli w przenoszonym akcie stanu cywilnego nie można ustalić pełnego brzmienia danych, o których mowa w § 5 ust. 3 (imię i nazwisko osoby, która podpisała wzmiankę dodatkową), danych, o których mowa w § 11 (imię i nazwisko osoby sporządzającej akt), lub odczytać ich z przenoszonego aktu stanu cywilnego, w akcie stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego w polach przeznaczonych na zamieszczenie tych danych zamieszcza się informację: "Dane nieustalone".

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie ustalenie pełnego brzmienia danych nie jest możliwe z uwagi na fakt, że nie sposób odczytać imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]).

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca, zarzucając jej w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie :

1. naruszenia prawa procesowego, tj:

a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: K.p.a.) poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (w tym ustalenia miejsca przechowywania wtóropisu księgi urodzeń USC P. z 1947 r. oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego), co doprowadziło do naruszenia zasady ogólnej prawdy obiektywnej, nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w rezultacie - do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy;

b. art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieodniesienie się w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu odwoławczego do niektórych zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do kwestii nieprawidłowego sformułowania sentencji decyzji organu I instancji, co doprowadziło do naruszenia zasad ogólnych: pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania o zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy podejmując odmowne rozstrzygnięcie w sprawie;

c. art. 61 § 1 i 3 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zawiadomieniu przez organ I instancji jedynej strony postępowania o wszczęciu na jej wniosek postępowania, które ex lege zostało wszczęte z dniem doręczenia organowi podania, zawierającego wniosek o sprostowanie aktu urodzenia, przy czym uchybienie to, podniesione w odwołaniu, zostało zaaprobowane przez organ odwoławczy;

2. naruszenia prawa materialnego, tj:

a. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 2064 z późn. zm.) - przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oraz uznanie, że sprostowania mojego aktu urodzenia może dokonać jedynie sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym, o którym mowa w art. 36 ustawy;

b. § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego (Dz.U. poz. 204, zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1352; dalej: rozporządzenie MSW o migracji), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż "kierownik urzędu stanu cywilnego, nawet mając faktyczną wiedzę o danych kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego, biorąc pod uwagę ww. przepis, nie powinien ustalać tych danych osobowych";

W związku z powyższym wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. ,

2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o :

1) oddalenie skargi,

2) przeprowadzenie rozprawy

oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie taki wniosek został złożony przez organ, co uzasadnia rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Istota sprawy sprowadza się do tego, że strona skarżąca wystąpiła o sprostowanie w akcie urodzenia sporządzonym w rejestrze stanu cywilnego za numerem [...] (nr historyczny [...]) na imię i nazwisko H.S. daty urodzenia osoby, której akt dotyczy, tj. daty [...] 1947 r. na datę [...] 1947 r. oraz wpisania imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka i należy rozstrzygnąć czy organy zasadnie odmówiły dokonania żądanego przez stronę skarżącą sprostowania.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, akt stanu cywilnego zawierający dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Omawiany przepis dopuszcza zatem sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego.

Mając na uwadze brzmienie przepisu art. 35 omawianej ustawy, Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewody [...], że w badanym przypadku nie jest możliwe sprostowanie w akcie urodzenia nr [...] daty urodzenia H.S. Jak wynika z materiału dowodowego, w/w akt urodzenia został sporządzony w dniu [...] kwietnia 1947 r., na podstawie zgłoszenia urodzenia dziecka, dokonanego przez ojca wymienionej, tj. S.S. W księdze urodzeń za lata 1947-1948 pod nr [...] widnieje data urodzenia H.S.: [...] 1947 r. Jednocześnie z informacji przekazanych przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. wynika, że nie dysponuje on aktami zbiorowymi do ww. aktu urodzenia oraz wtóropisem księgi urodzeń z lat 1947-1948. Dodatkowo Wojewoda [...] pismem z dnia 9 maja 2017 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w S. o udzielenie informacji, czy w zasobach ww. archiwum przechowywany jest wtóropis z lat 1947-1948. W odpowiedzi Archiwum Państwowe w S. wyjaśniło, że księgi stanu cywilnego wytworzone po 1945 r. przechowywane są w Urzędzie Stanu Cywilnego w P. .

Przedłożona przez H.S. uwierzytelniona kopia wydana 18 czerwca (brak roku), dla "celów szkolnych" oraz odpis urodzenia z dnia [...] października 1963 r. zawierający datę urodzenia: [...] 1947 r. jest tylko wyciągiem z aktu urodzenia. Odpis aktu urodzenia nie może być podstawą do jego sprostowania więc organy słusznie wskazały więc, że nie istnieją żadne dokumenty, które mogłyby podważyć datę urodzenia H.S. zawartą w akcie urodzenia nr [...].

Sąd akceptuje również stanowisko morganu w kwestii wpisania w ww. akcie urodzenia imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka należy wskazać, że powyższe nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego - jeżeli w przenoszonym akcie stanu cywilnego nie można ustalić pełnego brzmienia danych, o których mowa w § 5 ust. 3 (imię i nazwisko osoby, która podpisała wzmiankę dodatkową), danych, o których mowa w § 11 (imię i nazwisko osoby sporządzającej akt), lub odczytać ich z przenoszonego aktu stanu cywilnego, w akcie stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego w polach przeznaczonych na zamieszczenie tych danych zamieszcza się informację: "Dane nieustalone".

Należy zgodzić się z organami, że w niniejszej sprawie ustalenie pełnego brzmienia danych nie jest możliwe z uwagi na fakt, że nie sposób odczytać imienia i nazwiska kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]). Słusznie zatem Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. w rubryce: imię i nazwisko kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka wpisał określenie: dane nieustalone. Kierownik urzędu stanu cywilnego, nawet mając faktyczną wiedzę o danych kierownika urzędu stanu cywilnego, biorąc pod uwagę ww. przepis, nie powinien ustalać tych danych osobowych.

Zdaniem Sądu właściwe było również pouczenie skarżącej, iż skoro uważa, że treść aktu urodzenia nr [...] jest niezgodna z prawdą, powinna w trybie art. 36 ustawy o aktach stanu cywilnego, złożyć do sądu powszechnego wniosek o jego sprostowanie. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:

1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze

1 dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o aktach stanu cywilnego;

2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w ww. pkt 1.

Odnosząc się do wskazanego w skardze zarzutu, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. błędnie zawiadomił ją o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, nie można go uznać za słuszne. Zgodnie z art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a na organie administracji ciąży obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o jego wszczęciu. Z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego organ administracji ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie tego postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i miała możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że kierując do strony pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. nie naruszył powyższego przepisu. Bez znaczenia bowiem pozostaje fakt, że w postępowaniu tym uczestniczy tylko jedna strona postępowania Podkreślenia wymaga, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronie realizację uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a. przez podejmowanie przez nią czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Z tego też względu, istotny jest fakt, czy strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie, a więc to, czy powzięła wiadomość o wszczęciu postępowania administracyjnego. Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia stronie podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2394/10).

Sąd nie znalazł również uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. , że Przepis ten nakazuje organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Natomiast przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 ust. 1 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a., który to obliguje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W ocenie Sądu nie zaszły żadne przesłanki ku temu, by uznać, że faktycznie do naruszenia powyższej zasady doszło. Jak zostało powyżej wskazane w niniejszej sprawie nie istnieją żadne dokumenty, które mogłyby podważyć datę urodzenia H.S. zawartą w akcie urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]).

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o słuszności stanowiska organów w niniejszej sprawie, co doprowadziło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.