Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1010/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 134 par.1,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 240 par.1 pkt 1, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par.1, art. 68, art. 70,
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2, art. 91, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 i 2, art. 4 ust.2, art. 6 ust.4
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 107 par. 1, art. 4, art. 1 par.3, art 107 par. 4,
journal: Dz.U. 2013 poz 186
law: Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...], powołując art. 207 § 1 i § 2, art. 245 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w związku ze wznowieniem na wniosek K.K., postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] r. – odmówił uchylenia opisanej powyżej decyzji ostatecznej z dnia [...] r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że K.K. zwróciła się w dniu [...] r. z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] r., którą organ podatkowy I instancji wymierzył jej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie do gier [...] nr [...] – poza kasynem gry, w wysokości [...] zł. Strona wskazała jako podstawę prawną swojego wniosku art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Do wniosku załączono postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. oraz wyrok tego Sądu z dnia [...] r.

Strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie przeciwko niej toczyło się postępowanie karnoskarbowe o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., które zostało umorzone przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...], z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Organ nie wziął pod uwagę ustaleń w tej materii sądu karnego, ani też wydanego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r., zgodnie z którym K.K. nie urządzała gier na automacie bez zezwolenia. Organ wydający przedmiotową decyzję błędnie ustalił, że to strona ustawiła i zainstalowała w prowadzonym przez siebie lokalu przedmiotowe urządzenie, z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Organ wydając decyzję nie dysponował wiedzą o istotnej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności – istniejącej w dniu jej wydania. Strona dodała, że osobą, która podpisała umowę o wspólnym przedsięwzięciu zawartą z właścicielem automatu, stanowiącą dowód w sprawie był ówczesny mąż wnioskodawczyni – A.K., który bez jej woli i wiedzy podpisał przedmiotową umowę jej imieniem i nazwiskiem, tym samym podrabiając jej podpis. Okoliczność powyższa potwierdzona została wyrokiem z dnia [...] r., wydanym przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Z powyższego wynika, że to nie wnioskodawczyni a A.K. ustawił i zainstalował przedmiotowy automat do gier, on też urządzał gry na automacie poza kasynem gry.

Jednocześnie, w ocenie strony, przedmiotowa decyzja została wydana

z rażącym naruszeniem prawa bowiem do poniesienia kary pieniężnej na podstawie

art. 89 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o grach hazardowych, może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 ustawy, urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia i urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Natomiast przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna, nie może ponosić sankcji administracyjnej za delikt, w sytuacji gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...], odnosząc się do przedstawionego przez stronę postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., wyjaśnił, że postępowanie w sprawie określonej w ustawie o grach hazardowych prowadzone było zgodnie z art. 8 tej ustawy na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Jego celem nie było udowodnienie winy za popełnione przestępstwo, lecz usankcjonowanie faktu urządzania gier hazardowych wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Postępowanie administracyjne oraz postępowanie karne, są postępowaniami całkowicie od siebie odrębnymi, różne są też ich cele. Dla wymierzenia kary pieniężnej istotny jest sam fakt urządzania gier hazardowych poza kasynem gry.

Organ I instancji podkreślił, że każdy kto urządzi grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, podlegać będzie karze pieniężnej. Wspomnianej karze za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje.

Na podstawie materiału dowodowego zebranego w trakcie przeprowadzonego

w niniejszej sprawie postępowania organ ustalił, że urządzającym gry na automacie do gier [...] nr [...] w lokalu "[...]" jest K.K. W trakcie przesłuchania w dniu [...] r. wyjaśniła ona, że zgodziła się na wstawienie automatu do lokalu oraz podpisała umowę ponieważ chciała uatrakcyjnić lokal. Dysponowała kluczami do automatu oraz obsługiwała urządzenie poprzez wyciąganie pieniędzy wrzuconych przez graczy. Strona podejmując czynności związane z włączeniem do eksploatacji automatu m.in. poprzez przeznaczenie na ten cel części lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą, zapewnienie energii elektrycznej w celu zasilenia urządzenia, codzienną obsługę automatu umożliwiła rozgrywanie przez klientów, w tymże lokalu, gier hazardowych, które zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych mogą być urządzane wyłącznie w kasynach.

W ocenie organu, to że urządzającym gry na przedmiotowym automacie była K.K. zostało wystarczająco stwierdzone zebranymi w trakcie przeprowadzonego postępowania dowodami, a sam fakt podrobienia podpisu na umowie przez A. K. nie maiłby wpływu na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, zaś w wyniku uchylenia decyzji mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.K. zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

1. prawa materialnego w postaci przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wadliwym ustaleniu, że przepis ten ma zastosowanie do skarżącej, podczas gdy w świetle przedstawionych w postępowaniu wznowieniowym nowych faktów i dowodów, skarżąca nie może być uznana za osobę urządzającą grę na automacie bez zezwolenia;

2. naruszenie prawa procesowego w postaci przepisu art. 122, art. 187 § 1 oraz

art. 191 w zw. z art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez:

- niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym związanych

z urządzeniem gier na przedmiotowym automacie,

- niedokonanie wszechstronnej oceny wszystkich zgromadzonych w tym zakresie dowodów,

- poczynienie istotnych ustaleń w oparciu nie o cały, lecz jedynie wybiórczy materiał dowodowy – skutkujące błędnym ustaleniem, że pomimo przedstawienia przez skarżącą nowych faktów i dowodów, fakt urządzania gier przez skarżącą ma wynikać z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją wydaną w dniu [...] r. [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podejmując czynności związane z włączeniem do eksploatacji przedmiotowego automatu, codzienną obsługą automatu (posiadanie kluczy do automatu, wciąganie pieniędzy

z automatu) strona umożliwiała rozgrywanie przez klientów, w tymże lokalu, gier hazardowych, które zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych mogą być urządzane wyłącznie w kasynach. Ponadto niezależnie od tego kto podpisał umowę o wspólnym przedsięwzięciu z dysponentem urządzenia Sp. z o.o. [...], uruchomienie działalności hazardowej w tym miejscu musiało odbyć się niewątpliwie za jej wiedzą i zgodą.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie nasuwał wątpliwości co do charakteru gier prowadzonych na przedmiotowym urządzeniu. W prowadzonym postępowaniu organ wykorzystał wszystkie zebrane dowody. Uczynił to nie w sposób wyrywkowy, lecz z uwzględnieniem wszystkich dokumentów mogących mieć znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, a następnie poddał je ocenie, według reguł swobodnej oceny dowodów.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w [...] K.K. powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że fakt kto podpisał przedmiotową umowę jest bez znaczenia bo "uruchomienie działalności hazardowej" musiało odbyć się za jej wiedzą. Podniosła, że po pierwsze, gdyby chciała uruchomić działalność hazardową to sama podpisałaby umowę, po drugie, jeżeli faktycznie rzeczoną umowę podpisała inna osoba, to fakt ten raczej wskazuje na sprawcę fałszerstwa jako osobę uruchamiającą tą działalność, a nie na osobę, która rzekomo ma być stroną takiej umowy. W jej ocenie, z urządzeniem gier na automacie w żadnym razie nie mogą być utożsamiane czynności techniczne takie jak posiadanie kluczy do automatu.

Strona podniosła, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, aczkolwiek prowadzone jest w trybie nadzwyczajnym, stanowiącym wyłom w zakresie zasady stabilności decyzji ostatecznych, podlega tym samym zasadom co każde postępowanie podatkowe.

W pełni zatem znajdują w nim zastosowanie reguły nakazujące organowi podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

W ocenie skarżącej, nie powinno budzić wątpliwości, że w toku postępowania wznowieniowego organ prowadzący postępowanie winien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy

w postępowaniu podatkowym, a nadto zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy a także ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Tymczasem organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął fakty stwierdzone w orzeczeniach sądowych tj. wyroku Sądu Rejonowego w [...] stwierdzającym, że A.K. podrobił w celu użycia za autentyczną umowę o wspólnym przedsięwzięciu zawartą z [...] Sp. z o.o. poprzez złożenie pod jej treścią podpisu o treści K.K., jak również w postanowieniu wskazanego powyżej Sądu, którym umorzono postępowanie karno-skarbowe przeciwko skarżącej, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.

Z tych też powodów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia – o czym będzie mowa poniżej - odpowiada prawu.

W myśl art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z kolei zgodnie z 240 § 1 pkt 5 tej ustawy, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przy czym zgodnie z art. 245 § 1 wspomnianej ustawy organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, w której albo uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie, albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1, albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa lub wydanie nowej decyzji orzekającej

co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych

w art. 68 lub art. 70 tej ustawy. Zatem warunkiem uchylenia decyzji ostatecznej, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, jest zaistnienie przesłanek wznowieniowych. Postępowanie to nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwyczajnego i - co należy podkreślić - nie stanowi instrumentu do wzruszenia każdej decyzji ostatecznej.

Podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r. (sygn. akt I GSK 251/15) należy wskazać, że rolą organu podatkowego jest w postępowaniu wznowieniowym, w pierwszej kolejności ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania, określone w sposób enumeratywny w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie wywołane wnioskiem o wznowienie postępowania, w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego, nie służy bowiem ponownemu rozpoznaniu na nowo sprawy.

W niniejszej sprawie organ odmówił uchylenia w trybie wznowieniowym ostatecznej decyzji wymierzającej – na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471) – karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, uznając,

że przytoczone przez skarżącą okoliczności w postaci wyroku sądu karnego stwierdzającego, że A.K. podrobił w celu użycia za autentyczna umowę o wspólnym przedsięwzięciu zawartą z [...] poprzez złożenie pod jej treścią podpisu o treści K.K., a nadto postanowienia tego sądu umarzającego postępowanie karno-skarbowe przeciwko skarżącej o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego – co prawda wypełniają przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, jednak nie miałyby one wpływu na wydanie decyzji w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się z organem, że w tym wypadku została spełniona przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Fakt wydania postanowienia umarzającego postępowanie o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego - nie stanowi nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, ani nowego istotnego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi, który wydał decyzję, a decyzja objęta wnioskiem o wznowienie nie została wydana na podstawie orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.

By dana okoliczność, czy dany dowód mógł stanowić przesłankę wznowienia postępowania muszą one: 1) cechować się nowością tzn. muszą być nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a więc chodzi o takie dowody, które nie były znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie, 2) istnieć w dniu wydania decyzji, 3) być istotne dla sprawy. Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1538/12). Brak cechy nowości, czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p. (por. wyroki NSA z dnia: 24 września 2015 r., sygn. akt I FSK 970/14; 25 września 2015 r. sygn. akt II FSK 1858/13).

Wskazywany przez stronę nowy dowód w postaci postanowienia umarzającego postępowanie karno-skarbowe wobec skarżącej, zdaniem Sądu, nie może być uznany za dowód istotny w rozumieniu wspomnianego wyżej przepisu.

Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.), podlega karze kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi grę losową, grę na automacie lub zakład wzajemny. Przy czym wskazać należy, że art. 1 § 1 k.k.s. określa, że odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Jednocześnie, zgodnie z art. 4 k.k.s. przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie, a także nieumyślnie, jeżeli kodeks tak stanowi. W myśl zaś art. 1 § 3 k.k.s. nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu. Zatem odpowiedzialność karno-skarbowa oparta jest o zasadę winy.

Z kolei art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe na automatach poza kasynem gry. Zgodnie z art. 90 ust. 1 i 2 tej ustawy kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Z kolei art. 91 stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Zatem kara wymierzona na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych nie jest odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy. Kara ta stosowana jest automatycznie, z mocy ustawy, w przypadku stwierdzenia przesłanek zawartych w powołanym przepisie, w oderwaniu od winy oraz okoliczności czynu. Przy czym bez względu na to w jaki sposób zakończy się postępowanie karnoskarbowe (np. umorzenie postępowania przygotowawczego, uniewinnienie) lub też kiedy w ogóle postępowanie karnoskarbowe nie zostanie wszczęte, osoby fizyczne wskazane w art. 89 ust. 1 wspomnianej ustawy podlegają karze pieniężnej. Jak bowiem wskazano w orzeczeniu w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008r. (sygn. akt SK 75/06, OTK-A 2008, nr 2, poz. 30) kara administracyjna nie stanowi odpłaty za popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji agregowanych przez pojęcie interesu publicznego.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2015 r., (sygn. akt

P 32/12; Dz.U. z dnia 29 października 2015 r., poz. 1742) Trybunał Konstytucyjny uznał, że odnośne sankcje prawne (w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu karno-skarbowym) są wymierzane przez różne organy państwowe w różnych, niepowiązanych ze sobą postępowaniach, a nadto zarówno postępowanie administracyjne, w którym organ administracji publicznej wymierza (administracyjną) karę pieniężną, jak i postępowanie sądowe, w którym sąd karny wymierza karę grzywny, toczą się niezależnie od siebie. Kara pieniężna jest wymierzana przez organ administracji publicznej na podstawie wykładni kwestionowanego przepisu ustawy o grach hazardowych, która nie uwzględnia podmiotowej strony deliktu administracyjnego i jest niezależna od kwalifikacji prawnej czynu skarżącej dokonywanej w postępowaniu karnym. W przypadku kary administracyjnej, której główną funkcją jest prewencja, nie zaś odpłata za popełniony czyn zabroniony, nie ma konieczności odwoływania się do zasady winy, ponieważ kara administracyjna jest wymierzana za naruszenie porządku prawnego. To właśnie naruszenie obowiązków ustawowych i ustanowionych w drodze aktu administracyjnego, niezależnie od okoliczności tego naruszenia oraz nieuchronność kary administracyjnej, stanowią o prewencyjnej funkcji tej kary. Trybunał w omawianym wyroku stwierdził także, że kara pieniężna określona w art. 89 ustawy o grach hazardowych ma wszystkie cechy charakteryzujące administracyjną karę pieniężną, w tym m.in. jest wymierzana za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a zatem za naruszenie nakazu ustawowego urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry, wystarczy więc stwierdzenie naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, podmiotowym warunkiem odpowiedzialności za naruszenie wskazanego obowiązku nie jest wina indywidualna, nie jest zatem konieczne ustalenie winy sprawcy.

Wbrew zatem twierdzeniu skarżącej fakt umorzenia postępowania karno-skarbowego nie ma wpływu na odpowiedzialność administracyjną. Jak wskazano bowiem wyżej, odpowiedzialność karna i odpowiedzialność administracyjna mają zupełnie odrębny, niezależny od siebie charakter. Z tych względów nie można podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącej dotyczącego związania organów administracji postanowieniem sądu karnego, skoro dotyczy ono wyłącznie odpowiedzialności karnej. W związku z tym nie można przyjąć, że postanowienie sądu karnego jest nową, istotną dla sprawy okolicznością faktyczną.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że - wbrew stanowisku organu - nie wystąpiła w tym wypadku podstawa wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W takim przypadku, w myśl art. 245 § 1 pkt 2 wspomnianej ustawy organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub

w części. Co prawda organ błędnie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia art. 245 § 1 pkt 3 lit. a cytowanej ustawy jednak, okoliczność ta niewątpliwie nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem w przypadku opisanym w tym ostatnim przepisie organ także odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części.

Natomiast należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że jeden z dowodów, na których podstawie ustalono, że osobą urządzającą gry na automacie do gier poza kasynem gry była K.K. okazał się fałszywy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umowa o wspólnym przedsięwzięciu zawarta z [...] Sp. z o.o. w [...] została podrobiona w celu użycia za autentyczną przez A.K., który złożył pod umową podpis o treści "K.K.". Potwierdzeniem powyższego jest wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., którym umorzono warunkowo postępowanie karne wobec A.K. o opisany wyżej czyn z art. 270 § 2a k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. na okres próby 2 lat.

Powyższe nie miało jednak ostatecznie znaczenia dla rozstrzygnięcia okoliczności czy skarżąca była osobą urządzającą gry hazardowe ponieważ takich osób może być więcej niż jedna, wobec czego stwierdzenie, że A.K. również był osobą urządzającą gry nie ma wpływu na sytuację skarżącej. Należy przy tym dodać, że w sprawie zgromadzone zostały stosowne dowody na tą okoliczność – o których będzie mowa poniżej. Po przeanalizowaniu tych dowodów – w tym w szczególności mając na uwadze twierdzenia samej skarżącej zawarte w protokole jej przesłuchania z dnia [...] r. organ I instancji ustalił, że urządzającym gry na automacie do gry [...] nr [...] w lokalu "[...]" była K.K. W trakcie wspomnianego przesłuchania skarżąca wyjaśniła m.in., że: "przedstawiciel firmy [...] wstawił automat do lokalu i na tą okoliczność podpisaliśmy umowę. Ten przedstawiciel okazał mi opinię biegłego i tym okazał się być wiarygodny. Ja się zgodziłam, bo chciałam uatrakcyjnić lokal." Dodatkowo skarżąca przyznała, że dysponowała kluczami do automatu oraz obsługiwała urządzenie poprzez wyciąganie pieniędzy wrzuconych przez graczy. Jednocześnie podała, że jej mąż pracuje w lokalu sporadycznie, kiedy ona sama nie może pracować.

W świetle takich wyjaśnień skarżącej, słusznie organ przyjął, że K.K. nie tylko podjęła czynności związane z włączeniem automatu do eksploatacji poprzez przeznaczenie na ten cel części lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą ale także zajmowała się codzienną obsługą automatu – posiadała klucze do automatu, wyciągała z niego pieniądze, umożliwiając w ten sposób rozgrywanie przez klientów, w tymże lokalu, gier hazardowych, które zgodnie

z przepisami ustawy o grach hazardowych mogą być urządzane wyłącznie w kasynach. Za trafne zatem należy uznać stanowisko organu, że to, iż urządzającym gry na automacie do gier była skarżąca zostało wystarczająco stwierdzone zebranymi w trakcie przeprowadzonego postępowania dowodami.

W ocenie Sądu, dla uznania podmiotu za osobę urządzającą gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, bądź też współurządzającą takie gry wraz z inną osobą czy osobami, konieczne jest ustalenie, że podmioty te działały wspólnie i w porozumieniu, tj. zawarły umowę o współdziałanie, zakładającą pomiędzy uczestnikami przedsięwzięcia podział ról, odnoszący się do istotnych elementów przedsięwzięcia, polegającego na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych, ewentualnie aby realizowały owo współdziałanie w sposób faktyczny, wskazujący na istnienie takiego porozumienia.

W niniejszej sprawie, ze zgromadzonego materiału dowodowego – w szczególności z wyjaśnień samej skarżącej - takie współdziałanie niewątpliwie wynika. Skarżąca nie tylko podjęła czynności związane z włączeniem automatu do eksploatacji poprzez przeznaczenie na ten cel części lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą ale także zajmowała się codzienną obsługą automatu – posiadała klucze do automatu, wyciągała z niego pieniądze. Z protokołu przesłuchania z dnia [...] r. - na który powołuje się organ, jednoznacznie wynika, że pieniądze z wrzuconych stawek przez graczy należały do skarżącej. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że także w przypadku braku umowy na piśmie, czynności podejmowane przez skarżącą oraz fakt partycypowania w zyskach z udostępniania automatu do gier klientom jej lokalu świadczą o tym, że była ona osobą urządzającą gry na automacie, które zgodnie z przepisami ustawy o grach mogą być urządzane wyłącznie w kasynach.

Poddawanie przez skarżącą w wątpliwość "w jaki sposób mogła ona ustawić

i zainstalować przedmiotowy automat" skoro nie podpisała umowy z dnia [...] r. nie może przynieść spodziewanego przez nią rezultatu bowiem okoliczność,

że automat został zainstalowany jest bezsporna, podobnie jak okoliczność, że skarżąca o wstawieniu do lokalu automatu nie tylko wiedziała ale także zajęła się jego obsługą i pobierała z automatu należące do niej pieniądze.

Prawidłowo zatem przyjął organ, że sam fakt podrobienia podpisu na umowie przez A.K. nie miałby wpływu na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, zaś w wyniku uchylenia decyzji mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa. Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 3 lit. a prawidłowo organy obu instancji uznały, że należało w tym wypadku odmówić uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r.

Nie sposób przy tym zgodzić się ze skarżącą, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dokonały oceny wszystkich zgormadzonych w tym zakresie dowodów. Jak już wskazano powyżej organy obu instancji wyjaśniły, w oparciu o jakie dowody dokonały omówionych powyżej ustaleń, zaś strona nie wskazała dowodów przeciwnych. Kluczowym dowodem w tym zakresie – o czym była już wcześniej mowa – okazały się wyjaśnienia samej skarżącej. Wbrew jej przekonaniu, fakt, że umowę z dnia [...] r. podpisał jej mąż nie zaś ona sama nie dyskwalifikuje jej wyjaśnień z dnia [...] r. Przede wszystkim należy podkreślić, że K.K. użyła wówczas zwrotu "podpisaliśmy umowę" a nie "podpisałam umowę". Z takiego stwierdzenia nie wynika, kogo konkretnie miała na myśli, zwłaszcza, że jej wyjaśnienia dotyczą także działań podejmowanych przez jej męża, zaś przedstawiona do podpisu umowa mogła być już wcześniej podpisana przez osobę reprezentującą [...] Sp. z o.o. (skarżąca nie pamiętała tej okoliczności). Okoliczność ta nie przy tym istotnego znaczenia bowiem także w wypadku braku umowy na piśmie – z przyczyn, o których była mowa powyżej, zachodzą dostateczne podstawy do przyjęcia, że była ona osobą urządzającą gry hazardowe.

W pozostałym zakresie, opisywane przez nią okoliczności współpracy z [...] Sp. z o.o. nie były dotychczas kwestionowane i nawet w skardze strona nie wskazała, która ich część miałaby być niewiarygodna, z jakich względów, jakie dowody o tym świadczą. Strona nie wskazała także jakie dowody (poza wyrokiem z dnia [...] r. i postanowieniem z dnia [...] r.) – na tę konkretną okoliczność – tj. ustalenia osoby urządzającej gry na przedmiotowym automacie – zostały przez organ pominięte.

Raz jeszcze należy wskazać, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwyczajnego, nie stanowi instrumentu do wzruszenia każdej decyzji ostatecznej i nie służy ponownemu rozpoznaniu na nowo sprawy. Strona w takim postępowaniu nie może zatem podnosić jakichkolwiek argumentów, lecz jedynie te, które są istotne z punktu wznowienia postępowania.

Z tych względów, nieuzasadnione jest powoływanie zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych poprzez błędne zastosowanie tego przepisu do skarżącej w sytuacji gdy do poniesienia kary pieniężnej na podstawie tych przepisów może być zobowiązany jednie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 tej ustawy, urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia i urządzający gry na automatach poza kasynem gry.

Na marginesie jedynie zauważyć należy, że podobne stanowisko (jak skarżącej) wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 845/12, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. (sygn. akt II GSK 2037/15) wyrok ten uchylił i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Z treści przywołanego przepisu wynika, że jako skierowany do "urządzających gry", odnosi się do wszystkich podmiotów, a więc zarówno do osób fizycznych, jak i osób prawnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianym zakresie nie sposób nie wziąć pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego dnia

21 października 2015 r., (sygn. akt P 32/12; Dz. U. z dnia 29 października 2015 r.,

poz. 1742), mimo że Trybunał we wskazanym orzeczeniu oceniał zgodność

z Konstytucją art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych ze względu na art. 107 § 4 k.k.s. i odpowiedzialność karną tym przepisem określoną. Nie dostrzegając naruszenia przepisów Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uregulowania zawarte w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s. są zgodne z zasadą proporcjonalności – proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, tj. urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Równocześnie TK zaaprobował, jako trafne, stanowisko sądów administracyjnych, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej.

Podzielając powyższy pogląd należy stwierdzić, że w wypadku skarżącej – będącej osobą fizyczną prowadzącą (w dacie przeprowadzenia kontroli) działalność gospodarczą - może mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, o ile zostanie wykazane, że jest ona podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry - a taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając w graniach skargi jak i poza tymi granicami nie stwierdził dostatecznych podstaw proceduralnych i materialnoprawnych do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.