Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1722/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 74 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 44 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 195/12 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., sygn. akt VIII SA/Wa 195/12 uwzględnił skargę "A." spółka z o.o. z siedzibą w B. (dalej A.) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej Dyrektor OR ARiMR) nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej Kierownik BP ARiMR) nr [...] z dnia [...] października 2011 r., którą odmówiono przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) na rok 2007 i uchylił decyzje organów obu instancji.

Sąd orzekał w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

II

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (Kierownik ARiMR, organ I instancji), po ponownym rozpoznaniu sprawy, odmówił "A." spółka z o.o. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r., w tym jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożył sankcję w kwocie 11 337,90 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) i nałożył sankcję w wysokości 6 054,50 zł. Jako podstawę prawną wskazał m.in. art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.; zwana dalej ustawą o płatnościach), art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa).

Decyzją [...] z [...] grudnia 2011 r. Dyrektor OR ARiMR nie uznał słuszności podniesionych przez spółkę zarzutów we wniesionym odwołaniu i orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że [...] maja 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2007 r. wraz z oświadczeniem o powierzchni upraw (traw) na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy. Wniosek obejmował deklarację gruntów na szeregu działkach rolnych położonych w kilku województwach. Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wynosiła 452,16 ha. Wniosek został zmodyfikowany [...] stycznia 2008 r. poprzez wycofanie żądania płatności uzupełniającej do upraw na produkcje suszu paszowego.

W dniu [...] czerwca 2008 r. do organu I instancji wpłynęły wnioski transferowe spółek cywilnych: "R. A.", "W. A.", "B. A.", " N. A.", "S. A.", "P. A.", "M. A.", "O. A." o przyznanie JPO lub UPO w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego oraz płatności ONW w związku z przeniesieniem posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części, w których spółki te wnioskowały o wstąpienie w miejsce skarżącej do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności na rok 2007. Na podstawie dołączonych do wniosków dokumentów, organ I instancji stwierdził, iż skarżąca z dniem [...] kwietnia 2008 r. przeniosła posiadanie części gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2007 r. o łącznej powierzchni 388,06 ha, która została wyłączona z powierzchni kwalifikowalnej do płatności. W użytkowaniu strony pozostały działki o pow. 64,10 ha. Do takiej powierzchni wniosek został rozpatrzony w odniesieniu do 452,16 ha działek zadeklarowanych.

W toku rozpoznania sprawy organu powziął informację o wygaśnięciu z dniem [...] września 2007 r. umów dzierżawy działek o łącznej powierzchni 37,60 ha, jakie wiązały spółkę z Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. (ANR). Zgodnie jednak z oświadczeniem skarżącej, grunty te mimo formalnego przekazania w dalszym ciągu pozostawały w jej użytkowaniu i były na nich wykonywane prace agrotechniczne. Zwożenie zbelowanego siana oraz ręczne dokaszanie działek na przełomie września i października 2007 r. potwierdzili wskazani przez spółkę świadkowie, a także przedstawione dokumenty w postaci delegacji, faktury za noclegi w hotelu i faktury za paliwo. Oceniając wskazane dowody Kierownik ARiMR uznał, że skarżąca miała obowiązek zawiadomienia organu I instancji o zmniejszeniu powierzchni użytkowanych gruntów, którego nie dopełniła.

W konsekwencji organ uznał, że obszar zadeklarowanych działek rolnych spełniający warunki do przyznania płatności wyniósł 26,50 ha (64,10 ha- 37,60 ha), a ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%, to organ zgodnie z regulacją art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach W i Wa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 1973/2004) odmówił skarżącej przyznania JPO i nałożył na skarżącą trzyletnie sankcje.

W przypadku UPO powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych na 2007 r. wynosiła 116,65 ha, ale wniosek z przyczyn wskazanych wyżej został rozpatrzony do powierzchni 20,53 ha (116,65- 96,12 ha). Dalej organ wykluczył z płatności działki o pow. 20,53 ha zwrócone Agencji i obszar zadeklarowanych działek rolnych spełniający warunki do przyznania płatności wyniósł 0 ha. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%, stąd organ zgodnie z regulacją art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141, 30/04/2004 P. 0018 – 0058, zwane dalej rozporządzeniem nr 796/2004) odmówił przyznania spółce wnioskowanej płatności i nałożył trzyletnie sankcje.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca przekazując gospodarstwo rolne w posiadanie innego producenta rolnego, przekazała na jego rzecz uprawnienia i obowiązki z nim związane i zrezygnowała z płatności do tych gruntów na rok 2007. Płatności bezpośrednie o przyznanie których ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu: jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności i na wniosek złożony do dnia wydania decyzji w tym przedmiocie. Jednocześnie skarżąca pomimo zobowiązania się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności, jak i o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, nie dopełniła tego obowiązku i w dniu wydania decyzji w sprawie nie była w posiadaniu części działek objętych wnioskiem, co uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanych do ich powierzchni płatności.

Spółka zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W uzasadnieniu skargi zarzuciła ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o ten sam materiał dowodowy, co uprzednio wydane decyzje, które zostały uchylone i brak podstawy faktycznej wyłączenia z płatności gruntów przekazanych innym podmiotom w 2008 r. oraz gruntów o powierzchni 37,60 ha, gdyż pomimo ich formalnego przekazania skarżąca po [...] października 2007 r. była nadal posiadaczem i faktycznym użytkownikiem tychże działek. Utraciła jedynie tytuł prawny do ich użytkowania. Organ pominął również wskazania zawarte w decyzjach kasacyjnych, że dla ustalenia prawa do przedmiotowych płatności istotne są nie tylko zmiany w następnym roku kalendarzowym, ale także zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach czynności przez producenta rolnego. Władając przedmiotowymi działkami po [...] października 2007 r. skarżąca dokonała wszelkich niezbędnych czynności charakterystycznych dla prowadzonych na nich upraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. skargę uznał za zasadną. Podkreślił, że istotę sporu w przedmiotowym postępowaniu stanowi ustalenie, czy skarżąca spełniła ustawowe warunki przyznania płatności bezpośrednich (JPO i UPO) na 2007 r., w szczególności, czy wpływ na prawo do przyznania pomocy finansowej miało przekazanie części działek innym producentom w roku 2008 oraz formalny zwrot w dniu [...] września 2007 r. do zasobów ANR gruntów będących przedmiotem dzierżawy.

Rozstrzygając powyższą kwestię Sąd I instancji przywołał treść art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 74 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 796/2004. Podkreślił, że jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca są przyznawane rolnikowi, jeżeli był w posiadaniu działek w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie tej płatności z zachowaniem terminu do jego złożenia w okresie od 15 marca do 15 maja, a przejmującemu jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności na wniosek złożony do dnia wydania decyzji.

Przypomniał, że płatności przyznane w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekazywane są na rzecz beneficjentów raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego (art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, str. 1-69, ze zm.; Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 1782/2003). Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że stan posiadania połączony z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności, a decyzja w sprawie płatności bezpośrednich powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy.

Również zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do przyznania płatności. Tym bardziej po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek producenta. Poza sporem pozostaje, że w przedmiotowej sprawie skarżąca była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2007 r. w dacie złożenia tego wniosku ([...] maja 2007 r.) oraz na koniec roku 2007. Posiadanie działek objętych wnioskiem transferowym przeniosła dopiero [...] kwietnia 2008 r. na rzecz innych podmiotów, a na działkach formalnie zwróconych Agencji zakończyła cykl produkcyjny. Tym samym, co do zasady spełniała przesłanki nabycie wnioskowanych płatności na rok 2007. Organ w tej kwestii czynił ustalenia dowodowe aby w konsekwencji pominąć je przy dokonanej ocenie bez wskazania przyczyny.

Zdaniem Sądu I instancji, z żadnego przepisu prawa nie wynika aby rolnik – producent rolny musiał być posiadaczem deklarowanych gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji o przyznaniu wnioskowanej płatności, tym bardziej jeżeli ma to miejsce po trzech latach. Inaczej mówiąc warunki przyznania płatności na dany rok muszą zostać spełnione w tym roku. Jednocześnie z racji doprecyzowania skargi na rozprawie uznał, że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, gdyż w dacie wydania pierwszej decyzji skarżąca posiadała tylko działkę o pow. 26,50 ha, a wniosek został rozpoznany do powierzchni 64,10 ha obejmującej działki zwrócone formalnie ANR w dniu [...] września 2007 r.

Skarżąca, nie zgodziła się z ustaleniem organu, że utraciła rzeczywiste władztwo na działkami ANR w dacie ich protokolarnego przekazania. Przedstawiła dowody, że we wrześniu i październiku 2007 r. zebrała i zwiozła siano oraz przeprowadziła ręczne dokaszanie samosiejek, kończące cykl deklarowanej produkcji rolnej. Uznanie dowodów przedstawionych przez skarżącą potwierdzało, że mimo braku prawnego władztwa nad uprzednio dzierżawionymi gruntami rolnymi spełniła warunek utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami). Tym samym spór ograniczył się do rozstrzygnięcia czy skarżąca ma prawo do płatności do tej powierzchni (37,60 ha).

Skoro płatności przyznawane są rolnikom w celu wsparcia produkcji rolnej, to decyzje administracyjne rozstrzygające o płatnościach mogą być wydawane po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a obowiązkowi temu organy wydające decyzje uchybiły. Nie ustaliły nawet czy skarżąca jest czy nie jest posiadaczem gruntów deklarowanych we wniosku lub kiedy faktycznie je utraciła. Różnica pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą wielkością obszaru posiadanych gruntów rolnych oraz ustalenia organu dotyczące właściwej powierzchni, jaką winien zgłosić producent rolny lub od jakiej uprawniony jest do uzyskania płatności mają istotne znaczenie z powodu przyznania samej płatności, jak i możliwości wymierzenia sankcji w postaci zmniejszenia (odebrania) kwoty płatności obszarowych. Ważne zatem był nie tylko ustalenie powierzchni użytkowanych działek ale rodzaju użytkowania tychże gruntów i właściwego dla nich cyklu produkcyjnego. Podporządkowanie się cyklom produkcyjnym służy wspieraniu użytkowników, którzy grunty te wykorzystywali rolniczo, ponosząc koszty i zbierając plony. Analiza stanu faktycznego wskazuje, że pomimo wygaśnięcia dzierżawy w dniu [...] września 2007 r. skarżąca zakończyła cykl produkcyjny na gruntach ANR (zebrała i zwiozła siano).

Zatem istotne było nie tylko zgromadzenie dowodów, ale szczegółowe odniesienie się do ich wiarygodności i znaczenia dla rozstrzygnięcia. W szczególności dowodów przedłożonych przez skarżącą, jak również przeprowadzonych na jej wniosek, czego organ nie uczynił.

Istotność takich ustaleń sąd I instancji upatrywał w aktualnym orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 11.01.2012 r., sygn. akt II GSK 1390/10 i nowelizacji art. 7 ustawy o płatnościach ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. nr 44, poz. 262 ze zm., ustawa nowelizująca), którą wprowadzono warunek uzyskania dopłat - posiadanie gruntów na dzień 31 maja roku złożenia wniosku. Łącznie określono wymóg posiadania gruntów nie wcześniej niż od 1 września roku poprzedzającego złożenie wniosku do 31 maja roku jego złożenia.

Sąd I instancji, z przyczyn wskazanych wyżej uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję uznając, że naruszały prawo w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uznał, ze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i poczynienia niezbędnych dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy ustaleń faktycznych. Tylko bowiem w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można odnosić przepisy materialne, co okazało się przedwczesne. Jako podstawę prawną wyroku wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 260, w skrócie p.p.s.a.).

III.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nie zgodził się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 czerwca 2012 r. i zaskarżył go wniesieniem skargi kasacyjnej opartej na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego:

1) art. 74 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz.UE l 141 z 30.04.2004 r.), poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędnym uznaniem, że prawa i obowiązki nie przeszły z przekazującej spółki A. na rzecz podmiotów przejmujących płatności, postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 145 § 1pkt 1 lit. c p.p.s.a:

2) art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6, art. 7, art. 8, związku z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie,

3) art. 44 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy Polska nie wprowadziła do swojego systemu prawnego daty, o jakiej mowa w tym przepisie, stad nie może mieć miejsce jego zastosowanie do oceny uprawnień z tytułu płatności obszarowych na terenie kraju,

4) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez niezasadne przyjęcie, że przepis ten uzależniał w 2007 r. otrzymanie przez rolników dopłat do gruntów rolnych od warunku pozostawania tych gruntów w dyspozycji rolników przez okres co najmniej 10 miesięcy, od daty, która miała być określona przez wewnętrzne przepisy prawa polskiego,

- naruszenie przepisów prawa procesowego:

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do naruszenia prawa materialnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie przejmujący złożyli wniosek o przejęcie płatności (wniosek transferowy) na podstawi, art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach i zgodnie z art. 21 ust. 5 tej ustawy oraz art. 74 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 przejmujący wstępuje w prawa przekazującego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zatem przekazujący sam pozbawił się prawa do uzyskania płatności do przekazanych gruntów za rok 2007.

Zdaniem organu, Sąd I instancji, w swoich rozważaniach pominął bezsporne ustalenie, że przejmujący od Spółki A. grunt rolny wchodzący w skład gospodarstwa rolnego złożyli wnioski transferowe do płatności na rok 2007 z zachowaniem wymogów art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach i wstąpiły w miejsce przekazującego

Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia cyklu produkcyjnego organ podkreślił, że Polska nie wprowadziła do ustawodawstwa krajowego odpowiednika art. 44 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1782/2003 i obowiązku posiadania gruntu przez 10 miesięcy licząc od września roku poprzedzającego złożenie wniosku o płatności, a z orzecznictwa sadów administracyjnych wynika, że dla uzyskania płatności niezbędne jest faktyczne użytkowanie rolnicze gospodarstwa rolnego przejawiające się w wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych (uprawie ziemi) przez cały rok kalendarzowy. Skoro płatności przyznawane są w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od 1 grudnia roku w którym złożono wniosek, to należy przyjąć, że stan posiadania połączony z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem. Nawet pełnienie warunków utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w sytuacji utraty ich posiadania w roku kalendarzowym wnioskowanej płatności nie uprawniają rolnika do otrzymania płatności. Błędnie zatem Sąd I instancji skupił się na rozstrzygnięciu merytorycznym, czy skarżącej przysługiwały płatności.

Na rozprawie spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej organu jako niezasadnej.

IV.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej determinuje zakres kontroli instancyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Dokonuje zatem kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych.

Ponieważ skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego konieczne jest przypomnienie, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Skarżący winien zatem wykazać, na czym polegało mylne rozumienie treści przepisu (błędna wykładnia) i niewłaściwe zastosowanie czyli wadliwość uznania, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją błędnej wykładni przepisu i obie te formy naruszenia prawa nie wykluczają się. Należy też pamiętać, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów prawa materialnego, a jedynie ocenia zastosowanie tych przepisów przez organy administracji publicznej. Również zarzut naruszenia prawa materialnego nie może skutecznie zakwestionować ustaleń faktycznych. Tylko prawidłowe ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę zastosowania normy prawa materialnego. Sformułowanie zarzutu nie może być ogólnikowe i pozostawać w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy, od tego bowiem zależy ocena wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naruszenie prawa procesowego musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i wskazanie tej podstawy jest niezbędne, jeżeli strona kwestionuje stan faktyczny przyjęty przez wojewódzki sąd administracyjny. Innymi słowy skarżący musi uzasadnić, że następstwa stwierdzonych wadliwości postepowania sądowego i regulujących go przepisów były na tyle istotne, że kształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Zarzut może dotyczyć błędnej wykładni jak i niewłaściwego zastosowania prawa procesowego. Jednakże konstrukcja skargi kasacyjnej wymaga ich powiazania z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego. Dla podniesienia błędu w ustaleniach faktycznych istotny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. czyli przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym. Błędne ustalenia faktyczne są najczęściej wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Podstawy kasacyjne mogą dotyczyć zarówno przepisów, które sąd wskazał, jako przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznawania sprawy, choć nie zostały przez sąd wskazane, tym bardziej, ze wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku.

Przenosząc te rozważania na rozpoznawaną skargę kasacyjną, należy stwierdzić, ze została ona wadliwie skonstruowana. Nie zawarto w niej uzasadnienia podstaw kasacyjnych ani też, jaki wpływ ma podniesione naruszenie prawa procesowego na wynik sprawy. Również wskazanych braków dowodowych wskazanych przez Sąd I instancji kasator nie oprotestował.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy ustawowe warunki przyznania płatności bezpośrednich (JPO i UPO) na rok 2007, w szczególności, czy wpływ na prawo do przyznania prawa pomocy finansowej miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu gruntów rolnych oraz formalny zwrot w dniu [...] września 2007 r. do zasobów ANR gruntów będących przedmiotem dzierżawy. Innymi słowy ustalenie czy producentowi, który w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności był posiadaczem wskazanych we wniosku gruntów, ale nie był posiadaczem w dacie wydania decyzji spełnia warunki uzyskania płatności. Zdaniem organu powinien być posiadaczem do dnia wydania decyzji, a co najmniej do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Zdaniem Sądu, bezsporne pozostaje, że do daty przeniesienia posiadania działek ([...] kwietnia 2008 r.) Spółka A., co do zasady spełniała przesłanki uprawniające do uzyskania płatności. Z tym, że organ do tego czasu nie wydał stosownej decyzji, gdyż uczynił to dopiero [...] października 2011 r. Stąd Sąd uznał, że zmiana stanu faktycznego po zakończeniu roku 2007, którego dotyczył wniosek o płatności nie może stanowić negatywnej przesłanki ich uzyskania. Rozstrzygając sprawę Sąd I instancji nie zajmował się zatem prawem skarżącej do uzyskania płatności po tej dacie, a w szczególności po dniu [...] czerwca 2008 r., kiedy nowi nabywcy części jego gruntów złożyli wnioski transferowe w zakresie płatności przyznanych Spółce A.. Nie zajmował się również badaniem prawidłowości twierdzenia organu o skutecznej cesji prawa do płatności za rok 2007 Spółki A. na rzecz nowego posiadacza przejętych gruntów, chociaż nie stanowiły one całego gospodarstwa rolnego, czego wymaga art. 21 ustawy o płatnościach. Sąd jedynie podkreślił, że z żadnego z powołanych przez organ przepisów nie wynika aby warunkiem uzyskania płatności było posiadanie przez producenta deklarowanych do płatności gruntów w dacie decyzji o nich rozstrzygającej.

Należy zgodzić się z kasatorem, że Sąd I instancji przywołał błędnie brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, które nie miało w sprawie zastosowania. Nie wskazał jednak jaki miało to wpływ na wydane rozstrzygniecie. Nowelizacja wskazanego wyżej przepisu nastąpiła mocą art. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262), która weszła w życie z dniem 15 marca 2008 r. Zgodnie jednak z art. 4 powyższej ustawy "Do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe." Tym samym w sprawie miał zastosowanie sporny przepis w pierwotnym brzmieniu "Rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny (..)." i ten miał zastosowanie w sprawie.

Od 15 marca 2008 r. przepis ten brzmiał: "Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny (...).

Błędne przywołanie treści art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, wbrew twierdzeniom kasatora nie miało znaczenia dla wydanego wyroku, bowiem w roku 2007 przepis ten nie zawierał jakiejkolwiek sugestii czy warunku, co do czasokresu posiadania przez wnioskodawcę deklarowanych do płatności gruntów. Jedynie z kontekstu regulacji prawnej wynikało, że musi to być data złożenia wniosku oraz czas niezbędny dla wykonania zabiegów agrotechnicznych właściwych dla deklarowanej uprawy czy produkcji rolnej wykonywanych celem utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej i zgodnie z ustalonymi normami. Tym samym wskazane jako obowiązkowe posiadanie gruntu na dzień 31 maja roku wnioskowanych dopłat nie skutkowało błędną konstatacją Sądu I instancji wskazaną wyżej. Płatność do gruntów rolnych przysługuje, temu kto faktycznie użytkuje grunty rolne. Cesja tych uprawnień, jest dopuszczona prawem na zasadzie wyjątku i ściśle określonych warunkach, które przejmujący musi spełnić. Sąd I instancji nie badał tej kwestii, przyjmując za organem, przy akceptacji skarżącego, że jego uprawnienia do płatności za rok 2007 przeszły na przejmującego. Nie dokonywał tym samym kontroli wykładni ani zastosowania art. 74 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz.UE l 141 z 30.04.2004 r.). Nie dokonywał też kontroli wykładni wskazanego przez organ art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach. Tym samym podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nr 1 i 2 należało uznać za nieusprawiedliwione. Sąd I instancji, nie uzależnił też prawa do płatności od posiadania gruntu przez 10 miesięcy liczonych od daty określonej przez krajowe przepisy, gdyż takowych nie wprowadzono. Odwołał się w tej kwestii do regulacji unijnych, w tym wskazanego art. 44 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, którego zapisami posiłkował się przy wykładni spornego art. 7 ustawy o płatnościach. Wręcz wskazał, ze wobec przedstawionych przez stronę dowodów potwierdzających zakończenie cyklu produkcyjnego dla danego rodzaju produkcji rolnej, na gruntach zwróconych ANR rozważenia wymagało czy fakt ten miał znaczenie dla pozbawienia producenta płatności. Sąd nie wprowadził żadnego limitu czasowego posiadania deklarowanych gruntów, poza cyklem produkcyjnym właściwym dla danego rodzaju uprawy. Uznał też, że stwierdzenie różnicy pomiędzy powierzchnią gruntów deklarowaną a będącą w posiadaniu producenta, które mógł zgłosić do płatności ma istotne znaczenie w związku z możliwością wymierzenia sankcji i wymaga szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Również z celów, jak i systematyki rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, że w przypadku braku innego zastrzeżenia, uprawnienia do płatności pozostają u dzierżawcy po wygaśnięciu umowy dzierżawy, tym bardziej, że nie zawsze wydzierżawiający jest rolnikiem (wyrok TS UE z 20.05.2010, sygn. akt C-434/08, LEX 577613, z dnia 21.01.2010 r. sygn.. akt C-470/08, LEX 550844).

Jak zauważa Naczelny Sąd Administracyjny, umknęło zarówno organowi, jak i Sądowi I instancji, że przedmiotem przekazania nie było całe gospodarstwo rolne i wszystkie grunty deklarowane we wniosku o płatności na rok 2007. Bezsporne jest, że Spółka A. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (również po [...] kwietnia 2008 r.) była posiadaczem gruntów o powierzchni 26,50 ha, wobec której został rozpatrzony wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, w połączeniu z gruntami dzierżawionymi od ANR (37,60 ha). Na podstawie tych ustaleń Sąd I instancji uznał, że Spółka w 2007 r. miała prawo, po spełnieniu ustawowych warunków przyznania płatności, złożyć stosowny wniosek o płatności na rok 2007. Zatem organ sam popada w swoich ustaleniach w sprzeczność, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, chociaż nie był związany zarzutami skargi, ani ich ograniczeniem przez spółkę A. na rozprawie (art. 134 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji i jest związany jedynie granicami sprawy, nie może też orzekać na niekorzyść strony skarżącej (art. 134 § 2 p.s.a.). Organ ustalił, że wnioskodawca przekazał gospodarstwo na rzecz innego producenta, a zatem przekazał na jego rzecz uprawnienia i obowiązki rezygnując z ubiegania się o płatności do tego gospodarstwa należne za rok 2007, mimo że przekazanie nastąpiło w roku 2008, ale przed przyznaniem płatności. Ustaleń tych, wbrew twierdzeniom kasatora Sąd I instancji nie negował, gdyż nie poddał ich nawet kontroli. Podobnie jak prawidłowości zastosowania art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach. Skoncentrował się na kontroli zastosowania art. 7 ustawy o płatnościach w stosunku do gruntów, które były w posiadaniu wnioskodawcy w roku 2007, czyli w dacie złożenia wniosku oraz badał czy formalne przekazanie gruntów ANR w dniu [...] września 2007 r. w związku z wygaśnięciem umowy dzierżawy pozbawiało wnioskodawcę prawa do płatności.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd uznał, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne są niewystarczające do prawidłowego zastosowania prawa materialnego. W szczególności nie zgodził się z organem, że rodzaje użytków rolnych, właściwy dla nich cykl produkcyjny, data jego zakończenia i zachowanie norm oraz utrzymanie w dobrej kulturze rolnej, w związku z utratą ich posiadania przed zakończeniem roku kalendarzowego nie mają znaczenia dla oceny uprawnień wnioskodawcy o przyznanie płatności JPO i UPO w danym roku. Tym bardziej, że zakwestionowane grunty rolne o powierzchni 37,60 ha stanowiły łąki.

Naczelny Sąd Administracyjny za nie znajdujący uzasadnienia uznał również zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 przyjętej przez Sąd I instancji a skutkujący koniecznością dodatkowych ustaleń dowodowych niezbędnych do jego prawidłowego zastosowania. Należy też wyjaśnić, że zarzut ten jest gołosłowny, gdyż art. 7 ustawy o płatnościach, którego brzmienie w roku 2007 było inne niż przyjął Sąd I instancji w czynionych rozważaniach również nie zawierał określenia niezbędnego czasokresu posiadania gruntów deklarowanych do płatności. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniu kasatora, nie wskazał konieczności spełnienia warunku pozostawania gruntów objętych wnioskiem o płatności w dyspozycji rolników przez okres co najmniej 10 miesięcy od daty, która miała być określona przez prawo krajowe. Uznał, że ponieważ prawo krajowe terminu takowego nie określiło, to posiadanie winno obejmować, co do zasady rok kalendarzowy, którego płatność dotyczy. Nie zgodził się także z poglądem, że nie ma znaczenia dla przyznania płatności, że zabiegi agrotechniczne i gwarantujące utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zostały wykonane w danym roku.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał posiłkowanie się przy wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach orzecznictwem sądów administracyjnych i prezentowanymi w nim poglądami, określającymi czasokres posiadania gruntu deklarowanego do płatności z zachowaniem cyklu produkcyjnego (np. wyrok NSA sygn. akt II GSK 1390/10, wydanie gruntu po zbiorach, nie pozbawia praw do płatności). Podziela także pogląd, że płatności za rok 2007 mogą być przyznane producentowi, który posiada grunty deklarowane do płatności w dacie złożenia wniosku i czasie niezbędnym dla utrzymania gruntów zgodnie z normami. Tym samym niezbędne było ustalenie czy wnioskodawca istotnie wykonał wszystkie zabiegi agrotechniczne na gruntach dzierżawionych od ANR właściwe dla deklarowanej produkcji oraz okoliczności wygaśnięcia dzierżawy. Na jaki czas była zawarta umowa i z jakiej przyczyny została rozwiązana czy też wygasła z racji upływu terminu. Dodatkowo konieczne jest ustalenie czy w dacie składania wniosku o płatność Spółka A. miała świadomość upływu terminu dzierżawy przed końcem roku 2007, czy przyczyniła się do rozwiązania/wypowiedzenia umowy. Istotne jest również ustalenie czy formalne przekazanie dzierżawionych gruntów było przekazaniem rzeczywistym i czy Spółka mogła później wykonywać na tych gruntach prace agrotechniczne, w szczególności koszenie traw, ich zwożenie czy wykaszanie samosiejek. Jaki był stan faktyczny działek w dacie przekazania i jakie były na nich prowadzone uprawy. W związku deklarowanym użytkowaniem jakie normy utrzymania dobrej kultury rolnej miały w ich przypadku zastosowanie i były wystarczające oraz czy mogły być dochowane do 30 września czy też zabiegi agrotechniczne mogły być wykonane po tej dacie. W tym zakresie organ winien posiłkować się rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 46, poz.306), jak również ocenić dowody przedstawione przez producenta, który na ich podstawie dowodzi swoich praw.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał ustalenia faktyczne poczynione przez organy za niewystarczające dla prawidłowego zastosowania prawa materialnego z racji częściowo błędnej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, a w szczególności sankcji wynikających ze wskazanych przepisów prawa unijnego. Nie bez znaczenia bowiem dla prawidłowości nałożenia sankcji mają okoliczności naruszenia wymogów uprawniających do uzyskania płatności, w tym zawinione przez wnioskodawcę. Podobnie jak działanie siły wyższej czy wystąpienie innych nadzwyczajnych okoliczności (art. 46 rozporządzenia nr 1782/2003). W tej kwestii zatem ustalenie przyczyny obowiązku zwrócenia dzierżawionych gruntów ANR mają istotne znaczenie dla oceny prawidłowości nałożonej sankcji i jej wysokości.

Sąd I instancji pominął ustalenia dotyczące płatności do powierzchni 388,06 ha objętej wnioskami transferowymi aktualnych posiadaczy. Z akt sprawy nie wynika czy zostały one przejmującym wypłacone, a jeżeli nie to z jakiej przyczyny. W świetle dominującej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni art. 21 ustawy o płatnościach łączącej cesję płatności z przekazaniem całego gospodarstwa, konieczne było poddanie kontroli sądowej tej kwestii. Tym bardziej, że stanowił wskazaną przez organ podstawę prawną wniosków transferowych do płatności za rok 2007, chociaż przekazanie gospodarstwa nastąpiło w roku 2008 i nie objęło wszystkich gruntów. Tym samym wnioski transferowe nie dotyczyły całej powierzchni deklarowanej we wniosku o płatność. Sąd nie dostrzegł również, że organ rozpatrując wniosek o płatność wnioskodawcy na rok 2007 nie dokonał ograniczenia deklarowanej do płatności powierzchni o powierzchnię objętą wnioskiem transferowym. Wskazywał na rozbieżności w powierzchni deklarowanej i będącej w posiadaniu skarżącego, z uwzględnieniem przeniesienia posiadania w roku 2008. W uzasadnieniu decyzji, jak i wyroku nie wystarczy zacytowanie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, niezbędne jest wykazanie, że mają one zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym z takich a nie innych przyczyn. Z akt sprawy nie wynika dlaczego organ uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekazania całego gospodarstwa rolnego objętego wnioskami transferowymi i dlaczego rozpatrywał przedmiotowy wniosek, skoro przejmujący weszli w prawa i obowiązki wnioskodawcy. Bezsporne jest, ze deklaracją objęto 452,16 ha, a przeniesiono posiadanie 388,06 ha, które organ wyłączył z powierzchni kwalifikowalnej do płatności, a nie wycofał z płatności mimo wpływu w dniu 2 czerwca 2008 r. wniosków transferowych i dopełnienia obowiązków informacyjnych w tym zakresie. Jak wskazano wyżej czynność prawna przekazania powinna obejmować całe gospodarstwo rolne, a zatem wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika i znajdujące się na terytorium polski. W przypadku, gdy nastąpi przekazanie jedynie części gospodarstwa rolnego, przejmującemu nie przysługują płatności w danym roku, gdyż brzmienie art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w związku z art. 74 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 wyklucza możliwość uzyskania przez przejmującego płatności przy przekazaniu jedynie części gospodarstwa. Przedmiotem umowy musi być całe gospodarstwo rolne (zob. J. Bieluk, D. Łobos- Kotowska Komentarz do art. 21 ustawy o płatnościach, LEX).

Bezsporne też pozostaje, że Sąd I instancji kontrolował przyznanie płatności JPO do gruntów o powierzchni 64,10 ha, a UPO do powierzchni 20,53 ha czyli z uwzględnieniem wniosków transferowych złożonych przez nowych posiadaczy części gruntów deklarowanych przez wnioskodawcę do płatności za rok 2007. Z akt sprawy nie wynika, aby spółka przekazała przejmującym grunty deklarowane do płatności za rok 2007 wraz z uprawnieniami do płatności. Nie wynika też aby przejmujący weszli w miejsce przekazującego w tym postepowaniu.

Z przyczyn wskazanych wyżej za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni i niezastosowania art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach. Naczelny Sąd Administracyjny za niepoddający się kontroli sądowej uznał także zarzut naruszenia prawa procesowego, bowiem nie wskazano w nim istotności wpływu na wynik sprawy.

Należy też podkreślić, że uzasadnienie rozstrzygnięcia winno być sporządzone w sposób jasny i zrozumiały dla adresata, koncentrując się na ocenie materiału dowodowego istotnego dla prawidłowości zastosowania prawa materialnego z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie zasad.

Ponieważ Sąd I instancji wskazał na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych, które są niezbędne dla prawidłowego zastosowania prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela, to zarzut błędnego zastosowania tego przepisu jest przedwczesny.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wynikiem oceny legalności decyzji organów obu instancji wyprowadzonym przez Sąd I instancji, aczkolwiek nie podziela w pełni argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, co wskazał wyżej. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie. Podstaw prawną uchylenia decyzji obu instancji uznanych jako przedwczesne był art. 135 p.p.s.a.

W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną oceną prawną niż sąd I instancji, ocena ta jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18.08. 2004 r., FSK 207/04).

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 in fine p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Małgorzata Jużków Janusz Drachal Tadeusz Cysek