Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1357/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 7 w zw. z art. 77  , art. 80, art.10 art. 138 par.1 pkt.1  w zw. z art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 67 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.c , art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z dnia 17 sierpnia 2015 r. znak [....] na podstawie:

- art.138 § 1 pkt 2 w związku z art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.);

- art. 67 ust. 1 oraz art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.);

po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - T.N. - kuratora spadku po M.P. , od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 3 lutego 2015r. znak: [....] , którą nakazano Kuratorowi Spadku T.N., dokonać rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. ul. [....] . Wymiary budynku mieszkalnego: 10,40m x 5,20m. Wyznaczono termin rozpoczęcia rozbiórki od dnia 31.03.2015 r. Wyznaczono termin zakończenia rozbiórki oraz uporządkowania terenu do dnia 29.05.2015 r.

uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł, na podstawie art. 67 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art.104 k.p.a. i nakazał T.N. kuratorowi spadku po M.P. , właścicielce budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [....] , na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. , powiat [....] , województwo [....] rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego wraz z gankiem zlokalizowanego przy ul. [....] , na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. , powiat [....] , województwo [....] , wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce.

Organ wyznaczył termin rozpoczęcia rozbiórki na dzień następny przypadający po upływie 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia niniejszej decyzji, natomiast termin zakończenia robót rozbiórkowych wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce do dnia 31 grudnia 2015 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 15 kwietnia 2013r. na dziennik podawczy PINB w B. wpłynęło pismo K.M. , w którym wyżej wymieniona zwróciła się o przeprowadzenie wizji lokalnej budynku mieszkalnego w M. przy ul. [....] i zajęcie stanowiska umożliwiającego usunięcie budynku właścicielowi. Dom ten jest nie zamieszkały od kilkunastu lat, znajduje się przy samej drodze dojazdowej do innych posesji. Obecny stan techniczny budynku zagraża bezpieczeństwu mieszkańców poruszających się po tej ulicy. Dachówki, rozbite szyby w oknach spadają na ulicę.

W związku z powyższym, w dniu 8 maja 2013r. uprawnieni inspektorzy organu I instancji przeprowadzili kontrolę w terenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [....] na działce nr [....] w M. stwierdzając, że przedmiotowy obiekt jest nieużytkowany, a jego stan techniczny jest bardzo zły, zagrażający użytkownikom przebiegającej obok budynku drogi. PINB stwierdził także, że budynek nie nadaje się do remontu, lecz do rozbiórki.

Po ustaleniu, że właścicielem w/w nieruchomości była zmarła 28 stycznia 1984r. M.P. , PINB w B. przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające w ramach którego ustalił, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej M.P. , a postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014r. sygn. akt I Ns 1965/13/N Sąd Rejonowy dla [....] w K. , Wydział I Cywilny ustanowił w osobie T.N., kuratora spadku po wyżej wymienionej.

Zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. znak: [....] organ I instancji poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr dz. [....] w miejscowości M. ul. [....] .

W dniu 18 grudnia 2014r. PINB w B. przeprowadził oględziny w terenie w w/w sprawie. Podczas przedmiotowych oględzin stwierdzono, iż na w/w działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny cyt. o konstrukcji drewnianej, dach dwuspadowy kryty dachówką cementową. Budynek nieużytkowany. Na dzień oględzin budynek znajduje się w złym stanie technicznym. W budynku zniszczona stolarka drzwiowa i okienna. Dach budynku uszkodzony, dachówki uszkodzone, budynek stanowi zagrożenie dla osób postronnych. Obok budynku przebiega droga. Stwierdzono że stan techniczny od czasu kontroli przeprowadzonej w dniu 9.05.2013 r. uległ pogorszeniu. Budynek nie nadaje się do remontu. Podczas w/w oględzin wykonany został szkic sytuacyjny oraz dokumentacja fotograficzna kontrolowanego obiektu.

Następnie zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2014 r. znak: [....] organ I instancji poinformował T.N. kuratora spadku po zmarłej M.P. o planowanej na dzień 9 stycznia 2015 r. rozprawie administracyjnej w sprawie dot. wydania nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. , ul. [....] ". Rozprawa z uwagi na niestawienie się T.N. nie odbyła się.

W dniu 9 stycznia 2015 r. organ I instancji wydał zawiadomienie znak: [....] , którym poinformował strony o przysługujących im prawach, a następnie w dniu 3 lutego 2015r. wydał skarżoną decyzję [....] .

Odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, w ustawowo przewidzianym terminie wniósł T.N.

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, iż zgodnie z treścią znajdującego się w aktach niniejszej sprawy wypisu z rejestru gruntów dla w/w nieruchomości, właścicielem w/w obiektu budowlanego jest M.P. PINB w B. ustalił jednak, że w/w osoba zmarła w roku 1984, a w związku z brakiem przeprowadzenia stosownego postępowania spadkowego, wyznaczony został w osobie T.N. kurator spadku po wyżej wymienionej.

Decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o art. 67 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane. Organ wskazał, iż dla zastosowania przepisu art. 67 Prawa budowlanego konieczne jest uprzednie stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony i że w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. Zatem artykuł ten będzie miał zastosowanie przede wszystkim w przypadkach, gdy stan obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do właściwego stanu technicznego albo też gdy właściciel lub zarządca obiektu nie ma zamiaru albo możliwości do przeprowadzenia działań związanych z wykonaniem jego odbudowy, remontu lub wykończenia.

Warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art.67 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z art.72 ust. 1 określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 "w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych" (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043). Paragraf 2 stanowi, co robi organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Organ podkreślił, iż jeżeli w trakcie oględzin organ nadzoru budowlanego poweźmie uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego, w oparciu o § 4 rozporządzenia i art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane może zlecić właścicielowi lub zarządcy obiektu wykonanie stosownej ekspertyzy stanu technicznego. W sytuacji natomiast, gdy z zebranego przez organ materiału dowodowego oraz ustaleń dokonanych podczas oględzin w sposób bezsporny wynika, iż w sprawie zaistniały przesłanki do rozbiórki obiektu, żądanie ekspertyzy będzie niecelowe.

Po przeprowadzeniu czynności, o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043), organ zobowiązany jest do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w trakcie której winny zostać wyjaśnione przesłanki dla zastosowania w sprawie art. 67 ustawy Prawo budowlane. Wskazać należy, że wraz z wezwaniem na w/w rozprawę, w świetle § 5 w/w rozporządzenia (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043) należy doręczyć wzywanym odpis protokołu oględzin.

Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu, zgodnie z § 6 rozporządzenia (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043), na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o nakazie jego rozbiórki, w oparciu o art.67 ust. 1 Prawa budowlanego. W decyzji tej organ nadzoru budowlanego wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni technicznie, uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu, przy czym termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki (§ 7 rozporządzenia Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043).

Biorąc pod uwagę powyższe, po dokładnej analizie akt niniejszego postępowania, MWINB w K. stwierdził, iż PINB w B. miał uzasadnione podstawy do zastosowania w niniejszym przypadku przepisów wynikających z art.67 Prawa budowlanego, a czynności podejmowane przez organ I instancji w trakcie toczącego się postępowania czynią zadość przepisom Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Prawa budowlanego oraz w/w Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r.

Organ wskazał, iż organ I instancji prawidłowo po ustaleniu, że właścicielem nieużytkowanego budynku mieszkalnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania była zmarła 28 stycznia 1984r. M.P. , przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, w ramach którego ustalił, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku po w/w zmarłej osobie. Mając na uwadze powyższe za prawidłowe uznać zatem także należy wystąpienie przez PINB do właściwego sądu o wyznaczenie kuratora spadku po M.P. , który sprawowałby zarząd nad nieobjętą masą spadkową po wyżej wymienionej. Po wyznaczeniu przez Sąd Rejonowy dla [....] w K. , Wydział I Cywilny T.N. na kuratora spadku po M.P. , PINB w B. słusznie uznał wyżej wymienionego za stronę niniejszego postępowania informując go o jego wszczęciu oraz zawiadamiając o planowanych na dzień 18 grudnia 2014 r. oględzinach.

Zdaniem organu odwoławczego, PINB w B. prawidłowo ocenił zaistniałą sytuację (obiekt nie nadaje się do remontu) i zasadnie podjął czynności zmierzające do rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego, a tym samym likwidacji istniejącego zagrożenia dla życia i zdrowia znajdujących się w jego otoczeniu ludzi. MWINB w K. wskazał, iż stoi na stanowisku, że nieobecność T.N. na w/w oględzinach przeprowadzonych przez PINB w dniu 18 grudnia 2014 r. nie może stanowić podstawy do uchylenia skarżonej decyzji. Zauważyć bowiem należy, że T.N. został powiadomiony o terminie przedmiotowych oględzin, nie zgłosił organowi chęci zmiany tego terminu, a zagrożenie związane z istniejącym stanem faktycznym w jakim znajduje się budynek mieszkalny na działce nr [....] w miejscowości M. obligował organ I instancji do podjęcia szybkich i skutecznych działań mających na celu likwidację przedmiotowego zagrożenia. Ponadto kopia protokołu przedmiotowych oględzin została dostarczona skarżącemu wraz z zawiadomieniem o rozprawie administracyjnej, co niewątpliwe umożliwiło T.N. zapoznanie się z dokonanymi podczas oględzin ustaleniami organu I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, iż PINB w B. słusznie w dniu 18 grudnia 2014r. wydał zawiadomienie znak: [....] , którym poinformował T.N. że w dniu 09.01.2015r. o godzinie 9:00 w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ul. [....] odbędzie się rozprawa administracyjna w sprawie dot. wydania nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. ul. [....] .

Jak wskazano powyżej wraz z zawiadomieniem o przedmiotowej rozprawie organ I instancji wysłał T.N. uwierzytelnioną kserokopię protokołu oględzin dokonanych w dniu [....] 2014r., czym uczynił zadość przepisowi wyrażonemu w § 5 w/w rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa rozprawa administracyjna z uwagi na niestawienie się T.N. nie odbyła się. Organ zauważył, iż w/w fakt nie stanowił podstawy dla PINB do wyznaczania kolejnych terminów przedmiotowej rozprawy, aż do momentu uczestnictwa w niej T.N. Gdyby bowiem uznać, że organ I instancji zobligowany był do takiego działania stwierdzić należy, że czas trwania prowadzonego przez PINB postępowania mógłby bardzo znacząco się przedłużać. T.N. nie stawiając się bowiem na kolejne wezwania PINB na rozprawę skutecznie sparaliżowałby dalsze działania organu nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, co przy istniejącym w niniejszym przypadku zagrożeniu związanym ze stanem technicznym budynku mieszkalnego przy ul. [....] w M. uznać należy za niedopuszczalne. Tutejszy organ zauważa także, iż z treści w/w zawiadomienia o rozprawie administracyjnej z dnia 18 grudnia 2014r. znak: [....] , T.N. dowiedział się, iż celem prowadzonego przez PINB postępowania jest rozbiórka nieużytkowanego budynku mieszkalnego. Będąc zatem przed wydaniem skarżonej decyzji poinformowanym o swoich prawami wynikających z treści art. 10 § 1 k.p.a. miał możliwość zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie całością materiału dowodowego i wniesienia swoich uwag i zastrzeżeni do prowadzonego postępowania, w tym także ewentualnie tych dotyczących przypuszczalnych spadkobierców po zmarłej M.P. czy też swoich zamiarów wobec obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że T.N. uwag w w/w zakresie nie wniósł.

Organ wskazał, iż ponieważ sformułowanie zawarte w sentencji skarżonej decyzji organu I instancji, dotyczące przedmiotu nakazanej rozbiórki może budzić pewne wątpliwości dla zobowiązanych (nakazano rozbiórkę budynku mieszkalnego o wymiarach 10,40x5,20m nie wskazując, iż dotyczy ona także stanowiącego część przedmiotowego obiektu ganku o wymiarach 2,50x1, 90m), tutejszy organ w oparciu o art.138 § 1pkt 2 k.p.a. dokonał reformacji skarżonej decyzji w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego reformacja skarżonej decyzji w w/w zakresie nie narusza wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z akt niniejszego postępowania przedmiotowy ganek stanowi integralną część budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania i nie może istnieć jako samodzielny obiekt budowlany po rozbiórce pozostałej części budynku. Niewątpliwie uznać zatem należy, że zamiarem organu I instancji było nakazanie w skarżonej decyzji rozbiórki całości przedmiotowego obiektu (budynek wraz z gankiem), co zdaniem tutejszego organu nie zostało jednak w sposób wystarczająco precyzyjny określone w sentencji skarżonego rozstrzygnięcia. Reformując skarżoną decyzję organu I instancji MWINB w K. wyznaczył także nowe terminy rozpoczęcia i zakończenia nakazanych robót rozbiórkowych. Termin rozpoczęcia przedmiotowych robót, uwzględniając treść § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043), tutejszy organ wyznaczył na dzień następny przypadający po upływie 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Natomiast biorąc pod uwagę stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego (elementy konstrukcyjne w dużej części uszkodzone), materiały z jakich został wykonany (głównie drewno) oraz jego niewielkie rozmiary, tutejszy organ uznał, że okres do dnia 31 grudnia 2015r. stanowi czas wystarczający do dokonania rozbiórki tego obiektu wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce (również w przypadku wystąpienia w okresie jesiennym niesprzyjającej pracom budowlanym pogodzie).

MWINB w K. nie podziela podnoszonego w odwołaniu od skarżonej decyzji zarzutu T.N. , że zakres czynności kuratora spadku obejmuje pieczę nad masą spadkową (ze środków pochodzących z tej masy) oraz ustalenie kręgu spadkobierców. Organ wskazał, iż T.N. jako kurator spadku nieobjętego po zmarłej M.P. zarządza masą spadkową po wyżej wymienionej, w tym także budynkiem mieszkalnym będącym przedmiotem niniejszego postępowania. Tym samym Skarżący niewątpliwie może zostać uznany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego za zarządcę w/w obiektu, a tym samym za zobowiązanego do wykonania nakazów skarżonej decyzji.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący T.N. domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo.

Skarżący wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, budynek mieszkalny położony w M. przy ul. [....] jest nieużytkowany, tak samo jak działka, na której jest położony. Grunt nie został oddany w dzierżawę ani też użytkowanie a to w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowy dla [....] w K. Wydział I Cywilny postępowaniem - z wniosku skarżącego - o stwierdzenie nabycia spadku po M.P. (sygn. akt I Ns 2806/14/N).

2 września 2015 r. zwrócił się skarżący do Sądu Rejonowego dla [....] w K. o wypłatę zaliczki, celem wykonania nakazanych prac. Do dzisiaj zgody takiej nie otrzymał. Jako kurator spadku nie dysponuje skarżący żadnymi środkami finansowymi, pozwalającymi na samodzielne przeprowadzenie nakazanych prac rozbiórkowych, co w ogóle nie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji z 17 sierpnia 2015 r.

Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , że kwestia zakresu kompetencji kuratora spadku nieobjętego jest poza przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem kwestię tę regulują przepisy KPC, a kompetencje kuratora spadku pozostają w gestii sądu powszechnego. Co też oznacza, w ocenie skarżącego, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawową zasadą polskiego sądownictwa administracyjnego jest zasada określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie, z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Legalność oznacza zgodność z powszechnie obowiązującym prawem. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest sprawa nakazu rozbiórki. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skarga jest uzasadniona, chociaż w zasadniczym zrębie nie z powodów wskazanych przez skarżącego. Zaskarżone decyzje naruszają bowiem przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 sierpnia 2015 r., którą wskazany organ, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego T.N. , kuratora spadku po M.P. , od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 3 lutego 2015 r. - uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i działając na podstawie art. 67 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. – nakazał T.N. , jako kuratorowi spadku po M.P. , właścicielce budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [....] , na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. , powiat [....] , województwo [....] - rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego wraz z gankiem zlokalizowanego przy ul. [....] , na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. , powiat [....] , województwo [....] , wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce. Zarazem wskazany organ wyznaczył termin rozpoczęcia rozbiórki na dzień następny przypadający po upływie 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia niniejszej decyzji, natomiast termin zakończenia robót rozbiórkowych wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce do dnia 31 grudnia 2015 r.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanej decyzji jest art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym " Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".

Skład orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 2013-07-08, sygn. akt. II SA/Kr 499/13, LEX nr 1447416, zgodnie z którym "Nie jest prawidłowa wykładania art. 67 ust. 1 p.b. polegająca na założeniu, że jedynym kryterium oceny, czy obiekt budowlany podlega rozbiórce, jest jego stan techniczny obiektu. Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 p.b., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie".

W tym miejscu, mając na uwadze powinność przeprowadzenia w kontrolowanej sprawie wszechstronnego, kompleksowego, szczegółowego postępowania administracyjnego, zgodnego z art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a., którego celem jest m.in. ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie, Sąd zwraca szczególną uwagę na postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004, Nr 198, poz. 2043), które określa: 1) tryb postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, zwanego dalej "obiektem budowlanym"; 2) czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego; 3) obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania.

Szczególnie istotne jest to, że w myśl § 2 omawianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury " Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ: 1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; 2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3) przeprowadza rozprawę.

Jednocześnie prawodawca w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury określił prawne wymogi stawiane protokołowi oględzin obiektu budowlanego, o których mowa w § 2 pkt 2, stanowiąc, że zawiera on:

1) opis stanu technicznego obiektu budowlanego;

2) przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego;

3) określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi;

4) opis stanu zaawansowania robót budowlanych - w przypadku obiektu niewykończonego.

W treści § 4 rozporządzenia prawodawca przewidział ekspertyzę techniczną wykonywaną, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Ekspertyzę techniczną wykonują osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa.

Dla kontroli przedmiotowej sprawy ważne jest, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury właściwy organ doręcza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin, wyznaczając jednocześnie termin rozprawy, o której mowa w § 2 pkt 3.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia 02.12.2014 r., PINB zawiadomił T.N. , z powołaniem się na treść art. 79 k.p.a., o wszczęciu postępowania i zarazem, że w dniu 18.12.2014 r. zostaną przeprowadzone oględziny przedmiotowego budynku. Jak wynika z akt sprawy T.N. odebrał zawiadomienie w dniu 16 grudnia 2014 r. a więc licząc od dnia 17 grudnia, na jeden dzień przez terminem oględzin wyznaczonych na dzień 18 grudnia 2014 r. Takie działanie organu, sprzeczne obowiązującym prawem, tj. konkretnie z art. 79 k.p.a. uniemożliwiło, przynajmniej w wymiarze formalnoprawnym, przez uchybienie treści wskazanej normy, skorzystanie skarżącemu z przysługującego jemu prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której - co szczególne istotne - są stosowane normy prawa administracyjnego stanowiące o rozbiórce budynku.

Zgodnie bowiem z art. 79 k.p.a. "§ 1. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. § 2. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia". W myśl art. 57 k.p.a. " § 1. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu".

Następnie pismem z dnia 18.12.2014 r. zawiadomiono skarżącego, że w dniu 09.01.2015 r. odbędzie się rozprawa administracyjna, na której winien stawić się osobiście lub przez pełnomocnika. Pismo to, jak wynika z podpisu odbiorcy na potwierdzeniu odbioru, skarżący odebrał w dniu drugiego styczna 2015 r. , a zatem licząc od dnia 3 styczna 2015 r. był powiadomiony na sześć dni przed terminem wyznaczonej rozprawy. W tym drugim przypadku uchybienie terminowi nie jest drastyczne, ale mając na uwadze pewną zaistniałą w sprawie "kumulację" naruszenia prawa w postaci treści art. 79 k.p.a., Sąd jest zdania, że organ I instancji nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, i w konsekwencji naruszył przepisy postępowania w sposób mający znaczenie dla sprawy, gdyż w aktach sprawy brak jest jednoznacznej wypowiedzi skarżącego, do której ma prawo na etapie postępowania administracyjnego, jakie są jego zamiary, jako zarządcy, w stosunku do przedmiotowego budynku z uwagi na jego stan faktyczny/techniczny.

Uchybienia te są tym bardziej istotne, gdyż jak wskazuje § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury: "Na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki".

Jak wynika z powyższych ustaleń Sądu, skarżący był pozbawiony prawa czynnego udziału zarówno w oględzinach jak i w rozprawie, czynności te powinny być powtórzone, a obawy organów administracyjnych, że skarżący przez fakt nie brania w nich udziału będzie "blokować" sprawny przebieg postępowania administracyjnego nie mogą stanowić argumentacji organu naruszającej zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu co doprowadziło w efekcie także do naruszenia zasady prawdy materialnej w stopniu mogącym mieć znaczenie dla rozpatrzenia sprawy.

Oceniając powyższe okoliczności faktyczne w świetle przepisów regulujących procedurę administracyjną, zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a., Sąd uznał, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów art. 79 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy, akceptując w pełni postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, które w rezultacie doprowadziło do istotnego naruszenia wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w czynnościach dowodowych, które w sprawie obligatoryjnie przewiduje wskazane rozporządzenie Ministra Infrastruktury.

Przepis art. 10 k.p.a. statuuje bowiem ogólną zasadę postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższej zasady wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją oraz na wszystkich jego etapach, w tym również w postępowaniach incydentalnych. W doktrynie przyjmuje się, iż czynny udział w postępowaniu przejawia się w prawie do inicjowania postępowania, przez złożenie żądania wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.), czy zgody na prowadzenie postępowania, w razie wszczęcia z urzędu postępowania ze względu na szczególnie ważny interes stron (art. 61 § 2 k.p.a.) oraz w prawie wypowiadania się co do treści żądania (Adamiak B., Borkowski J., Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2004, s. 81 i nast.). Organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić stronie możliwość realizacji tych uprawnień. W wyroku z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt II SA 2015/85, OSNA 1986/1/13, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że " (...) stosownie do art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów, umożliwić im udział w przeprowadzania tych dowodów, zadawać pytania, a okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzanych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu". W świetle ugruntowanego orzecznictwa administracyjnego załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1992 r., SA/Ka 963/91, niepubl.).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że jako kurator spadku nie dysponuje skarżący żadnymi środkami finansowymi, pozwalającymi na samodzielne przeprowadzenie nakazanych prac rozbiórkowych, co w ogóle nie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji z 17 sierpnia 2015 r. i że wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , że kwestia zakresu kompetencji kuratora spadku nieobjętego jest poza przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem kwestię tę regulują przepisy KPC, a kompetencje kuratora spadku pozostają w gestii sądu powszechnego, Sąd stwierdza po pierwsze, że tzw. rzeczowe obowiązki administracyjne podlegają w przypadku braku dobrowolnego wykonania, postępowaniu egzekucyjnemu prowadzonemu na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które przewiduje w art. 127 instytucję wykonania zastępczego. Wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt, a wierzytelność może być zabezpieczona m.in. na nieruchomości.

Po drugie, z treści art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, który ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej i wiąże w swej treści zarówno organ, jak i adresatów jego rozstrzygnięć, wynika, że obowiązki, o których stanowi ten przepis mogą być adresowane do zarządcy. Nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków o jakich stanowi art. 67 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust.1 powołanej ustawy. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Z art. 61 ust. 2 Prawa budowlanego wynika natomiast, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest także zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Bez wątpienia zarządcą, w powyższym rozumieniu Prawa budowlanego, jest także kurator spadku, do którego zgodnie z art. 667 § 2 kpc, stosuje się przepisy o zarządzie nieruchomością w toku egzekucji. Na tle tego przepisu Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 1 lutego 2011r. ( III CZP 78/10 OSNC 2011/6/61) wyjaśnił, że kuratora spadku należy traktować jako zastępcę pośredniego, dokonującego czynności prawnych we własnym imieniu lecz na cudzy rachunek. Argumentacja skargi jak i odwołania opiera się natomiast na wykazaniu, że zakres nakazu rozbiórki , do którego zobowiązano skarżącego przekracza zakres zwykłego zarządu, do którego sprawowania został wyznaczony jako kurator spadku. Pogląd ten nie zasługuje na aprobatę. Z treści art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że nakaz rozbiórki o jakim w nim mowa nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Ich wyegzekwowanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od konieczności badania zakresu przysługującego im prawa, a tym bardziej czy wykonanie robót budowlanych/nakazu rozbiórki przekracza zwykły zarząd, co odnosi się także do kuratora spadku, który z mocy art. 666 § 1 kpc jest ustanawiany dla czuwania nad całością nieobjętego spadku. Z treści art. 935 § 1 kpc wynika natomiast, że jego zadaniem jest zarządzanie majątkiem spadku zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki w celu jego zachowania w stanie możliwie nieuszczuplonym i niepogorszonym. A zatem z tego wynika, że do kiedy jest to możliwe - w świetle całości obiektywnego obowiązującego porządku prawnego - kurator spadku zarządza majątkiem spadku zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki w celu jego zachowania w stanie możliwie nieuszczuplonym i niepogorszonym. Jednak, gdy bezwzględnie wiążące prawo publiczne/administracyjne tego jasno wymaga od zarządcy we władczej formie przewidzianej prawem, uszczuplenie majątku jest możliwe. Prawo publiczne stanowi bowiem swoiste, dopuszczalne w systemie prawa, ograniczenie norm prawa cywilnego. Inny sposób rozumowania prowadziłby do wniosku, m.in. że zgodę na wykonanie ostatecznej wiążącej władczej decyzji administracyjnej wydaje sąd powszechny, co jest sprzeczne z mechanizmem działania prawa administracyjnego. W tym kontekście za całkowicie pozbawione podstaw jest przekonanie skarżącego, według którego jako kurator spadku nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, pozwalającymi na samodzielne przeprowadzenie nakazanych prac rozbiórkowych, co w ogóle nie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji z 17 sierpnia 2015 r. , co dodatkowo uzasadnia jego zdaniem fakt, że w dniu 2 września 2015 r. zwrócił się skarżący do Sądu Rejonowego dla [....] w K. o wypłatę zaliczki, celem wykonania nakazanych prac i do dzisiaj zgody takiej nie otrzymał.

Kwestia ta, jak to już było wstępnie sygnalizowane, pozostaje poza zakresem rozpoznania sprawy, podobnie jak i ewentualne rozliczenia pomiędzy kuratorem spadku i spadkobiercami, co do poniesionych kosztów związanych z wykonaniem kontrolowanej decyzji. Organy administracji publicznej nie dokonują bowiem wzajemnych rozliczeń pomiędzy zarządcą obiektu lub jego właścicielem w drodze władczej decyzji administracyjnej. Decyzja oparta na treści art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego nie przesądza też, kogo będą w ostatecznym rozliczeniu obciążały koszty doprowadzenia obiektu do należytego stanu ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 637/05 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Oczywiście powyższe rozważania Sądu w żaden nie determinują nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, wypowiadanie się w znaczeniu materialnoprawnym jest przedwczesne wobec wyżej opisanego uchybienia przez organy przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Organy w ramach ustaleń stanu faktycznego i prawnego, powinny mieć na uwadze stanowisko skarżącego, w tym podjęte w ewentualnej jego konsultacji z ustalonymi częściowo spadkobiercami. Organy powinny rozważyć jego propozycje, mieszczące się w ramach Prawa budowalnego, zabezpieczenia interesu społecznego i indywidualnego także w inny sposób niż przez nakaz rozbiórki, o którym stanowi art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Kwestie wątpliwe mogą być rozstrzygnięte w drodze sporządzenia ekspertyzy.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a postanowił jak w pkt I sentencji.