Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1170/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, ust. 4; art. 2a; art. 3; art. 6m ust.1; art. 6y ust. 1c
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 122; art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Anna Rotter, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.FP/41.4/181/2021/4723 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. (dalej: skarżąca, strona, Wspólnota Mieszkaniowa) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.FP/41.4/181/2021/4723 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 25 lutego 2021 r. nr [...] określającą stronie skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

2. Postępowanie przed organami podatkowymi.

2.1. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] organ pierwszej instancji określił Wspólnocie Mieszkaniowej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]:

- od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. w wysokości 1022,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. w wysokości 994,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 stycznia 2018 r. do 31 maja 2018 r. w wysokości 980,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 czerwca 2018 r. do 30 listopada 2018 r. w wysokości 994,00 zł miesięcznie.

2.2. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, SKO w Katowicach decyzją z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr SKO.FP/41.4/107/2019/2967 uchyliło ją w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

2.3. Decyzją z dnia 28 października 2019 r. nr [...] organ pierwszej instancji określił Wspólnocie Mieszkaniowej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]:

- od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. w wysokości 1022,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. w wysokości 994,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 stycznia 2018 r. do 31 maja 2018 r. w wysokości 980,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 czerwca 2018 r. do 30 listopada 2018 r. w wysokości 994,00 zł za każdy miesiąc;

- od 1 grudnia 2018 r. w wysokości 1036,00 zł miesięcznie.

2.4. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Kolegium decyzją z dnia 9 czerwca 2020 r. nr SKO.FP/41.4/592/2019/18019 uchyliło ją w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, zgodnie z którym decyzja nie powinna być wydana na Wspólnotę Mieszkaniową lecz wobec podmiotu, który włada faktycznie nieruchomością (wytwarza odpady), Kolegium zwróciło uwagę na pominięcie przez organ pierwszej instancji relacji własnościowych w sprawie i nieprzeprowadzenie w tym zakresie rzetelnego postępowania. Obowiązek uiszczania opłaty może spoczywać odrębnie na skarżącej, a odrębnie na osobach, które faktycznie posiadają wyodrębniony lokal mieszkalny.

2.5. Decyzją z dnia 25 lutego 2021 r. organ pierwszej instancji ponownie określił dla Wspólnoty mieszkaniowej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – jak w poprzedniej decyzji, przy czym za okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 1036,00 zł za każdy miesiąc.

Uzasadniając wydaną decyzję organ pierwszej instancji podnosił, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została określona po uzupełnieniu postępowania dowodowego zgodnie z zaleceniami SKO, zawartymi w decyzji z dnia 19 kwietnia 2019 r. Stwierdził, iż z informacji uzyskanych od osób zamieszkujących (sąsiadów) przy ul. [...] wynika, że lokal mieszkalny nr [...] jest zamieszkany przez 2 osoby. Z oświadczenia złożonego przez M.K. - byłego właściciela, aktualnie mieszkańca spornego lokalu wynika, że w sposób ciągły od 2016 r. zamieszkuje on pod powyższym adresem razem z córką. Nadto, z zestawienia zużycia wody przedstawionego przez zarządcę nieruchomości wynika, że nieruchomość przy ul. [...] w K. jest zamieszkiwana w sposób ciągły przez przynajmniej 1 osobę.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, adresatem decyzji winna być Wspólnota Mieszkaniowa a nie może być ona wydana względem określonego mieszkańca tej Wspólnoty. Powołał się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 905/16. Zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., dalej: u.c.p.g.), to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali, składają deklaracje dotyczące wysokości opłaty. Organ zaznaczył, że w treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie można doszukać się wątpliwości co do rozkładu obowiązków podatkowych w zakresie składania deklaracji i ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że zgodnie z zaleceniami SKO zwrócił się do mieszkańców nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] o złożenie wyjaśnień dotyczących liczby osób zamieszkujących lokal nr [...]. Zgodnie z oświadczeniem M.Z., lokal ten od grudnia 2016 r. zamieszkują dwie osoby. Analogiczne oświadczenia złożone zostały przez B.Z. i M.S. oraz H.S. i M.K. Organ przyjął te wyjaśnienia jako wiążące i potraktował je jako dowód w sprawie. Z kolei A.M., R.W., S.D. i J.D. oświadczyli, iż nie posiadają informacji o osobach zamieszkujących w lokalu. Ponadto odczyty wodomierzy pozwoliły na stwierdzenie, że lokal nr [...] zamieszkiwany był w sposób ciągły. Nadto zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej był w posiadaniu informacji, zgodnie z którymi w spornym lokalu zamieszkują dwie osoby.

Reasumując, organ pierwszej instancji stwierdził, że począwszy od grudnia 2016 r. na nieruchomości zamieszkują o dwie osoby więcej, aniżeli wynika to ze złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Od dnia 1 stycznia 2020 r. opłata naliczana jest zgodnie ze złożonymi deklaracjami.

2.6. W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o jej uchylenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy.

W ocenie strony organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie zbadał, kto jest podmiotem faktycznie władającym wyodrębnionym lokalem nr [...]. Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że zgodnie z ustaleniami organu odpady komunalne produkowane są przez obecnie władających lokalem – M.K. wraz z córką. Tymczasem, zdaniem odwołującej na moment wydania decyzji nie pozostawali oni i nadal nie pozostają w jakikolwiek sposób związani ze Wspólnotą Mieszkaniową, nie ponoszą też jakichkolwiek opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej oraz mediów wytwarzanych w jej obrębie.

Decyzja w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zostać wydana oddzielnie dla Wspólnoty Mieszkaniowej i odrębnie względem podmiotu, w którego posiadaniu lokal mieszkalny faktycznie się znajduje. Zdaniem strony, M.K. i jego córka są "osobnymi podmiotami" i powinni oni składać odrębne deklaracje oraz ponosić związane z wywozem odpadów opłaty.

2.7. Decyzją z dnia 2 czerwca 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, przywołując regulacje art. 2 ust. 3 u.c.p.g. oraz art. 6y ust. 1c i art. 6m ust. 1 u.c.p.g., uznał, że adresatem decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być Wspólnota Mieszkaniowa.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym brak jest możliwości wydania decyzji na określonego mieszkańca Wspólnoty. W przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych to wspólnota mieszkaniowa a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali czy też współwłaściciele części wspólnych składają deklaracje - zgodnie z art. 6m u.c.p.g. Z kolei przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wprowadzający zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów. Kolegium odwołało się przy tym do uchwały Rady Miasta Katowice Nr XXX/683/12 z dnia 9 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty, zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn sumy mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty.

W celu prawidłowego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi niezbędne jest określenie faktycznej liczby osób zamieszkujących nieruchomość, niezależnie od posiadanego czy też nie tytułu prawnego do nieruchomości (w rozpatrywanym przypadku - lokalu mieszkalnego). Bez znaczenia pozostaje to, że właściciele przedmiotowego lokalu zamieszkują w innej gminie, w której odprowadzają opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Przedmiotem badanej sprawy było bowiem ustalenie, czy lokal nr [...] przy ul. [...] w K. jest zamieszkały, w jakim okresie oraz przez ile osób. Organ pierwszej instancji zasadnie zwrócił się do mieszkańców nieruchomości o złożenie wyjaśnień odnośnie liczby osób zamieszkujących lokal nr [...].

Z informacji uzyskanych od mieszkańców wynika natomiast, iż sporny lokal jest zamieszkiwany przez dwie osoby, przy czym z oświadczenia M.K. wynika, że od 2016 r. lokal ten zamieszkiwany jest przez niego wraz z córką. Natomiast z zestawienia zużycia wody wynika, iż nieruchomość lokalowa (lokal nr [...]) jest zamieszkiwana w sposób ciągły przez co najmniej jedną osobę. Co istotne, zarządca nieruchomości był w posiadaniu informacji, wielokrotnie przedstawianej w kierowanych do organu pismach, zgodnie z którą w spornym lokalu zamieszkują dwie osoby. Brak wnoszenia przez właściciela bądź mieszkańca lokalu opłat nie stanowi podstawy do wykluczenia danego lokalu mieszkalnego ze wspólnoty mieszkaniowej, nie może więc być podstawą wydania odrębnej decyzji dla tego lokalu.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz "dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane", wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 2 ust. 4 w zw. z art. 2a w zw. art. 3 u.c.p.g. poprzez dokonanie błędnej interpretacji przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie dyspozycji powyżej wskazanej regulacji, podczas gdy osoby zajmujące lokal korzystają z niego w sposób bezprawny, jak również nie pozostają członkami wspólnoty mieszkaniowej;

2) art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm., dalej: O.p.) poprzez brak udzielenia stronie należytych i wyczerpujących informacji na temat przebiegu postępowania, brak poinformowania o możliwości zapoznania się z aktami toczącego się postępowania, a tym samym brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz pozbawienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań;

3) art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 O.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, podczas gdy skarżąca podnosiła liczne okoliczności, które winny zostać przez organ dogłębnie rozpatrzone;

4) art. 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie oraz rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść skarżącej pomimo licznych wątpliwości występujących w postępowaniu, nakreślonych w pismach złożonych przez skarżącą.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazywał, że pismem z dnia 5 lipca 2018 r. Wspólnota skierowała do organu pismo informujące o braku zadeklarowania przez dwie osoby zamieszkujące lokal przy ul. [...] w K. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W postępowania skarżąca wskazywała zaś, że przedmiotowy lokal mieszkalny zajmowany jest bez tytułu prawnego przez M.K. oraz K.K., niebędących jego właścicielami.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ słusznie zauważył, że w przypadku budynku wielolokalowego podmiotem zobowiązanym do uiszczania opłat oraz składania deklaracji z tytułu zagospodarowania odpadami jest wspólnota mieszkaniowa. Jednakże z pola widzenia organu umknął charakter władztwa nad przedmiotowym lokalem. Pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej podkreślił, iż osoby zajmujące lokal w obecnej chwili nie są członkami tej Wspólnoty, jak również właścicielami wskazanego lokalu, natomiast charakter władztwa można porównać do posiadania samoistnego. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika do rozważanego stanu faktycznego winien znaleźć zastosowanie art. 2 ust. 4 w zw. z art. 2a u.c.p.g. Pełnomocnik powołał się także na wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 28 marca 2018 r. akt I SA/Gl 1362/17 oraz z dnia 10 lipca 2018 r. I SA/Gl 333/18.

Pełnomocnik zaakcentował, że M. i K. K. zajmują obecnie sporny lokal mieszkalny, nie pozostają oni jednak właścicielami tej nieruchomości, uchylają się od partycypowania w opłatach, w tym za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sami zaś właściciele lokalu nie złożyli, pomimo wielokrotnych próśb, stosownych deklaracji a nadto oświadczyli, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszczają w innej gminie, na której obszarze faktycznie przebywają.

Dalej zaznaczył, że osoby zajmujące lokal dysponują nim jak właściciele, generujące odpady, stąd powinny ponosić opłaty z tytułu ich wywozu i utylizacji. Uchylanie się przez takie osoby od odpowiedzialności finansowej powoduje natomiast, że koszty ponoszone są w istocie przez pozostałych współwłaścicieli, wywiązujących się z nałożonych na nich obowiązków. Ustawodawca przyznał możliwość złożenia odrębnych deklaracji dla poszczególnych budynków lub ich części, ta zaś okoliczność została zupełnie pominięta przez organ odwoławczy.

W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik wskazywał, że strona nie była przez organ informowana o przebiegu postępowania, o możliwości składania wniosków dowodowych, organ nie przeprowadził też w sposób pełny postępowania dowodowego. W szczególności, całkowicie pominięto stanowisko strony dotyczące charakteru władztwa nad spornym lokalem, skupiając się jedynie na ilości mieszkańców i rzekomej odpowiedzialności skarżącej. Stronie nie udzielono jakichkolwiek informacji o wszczęciu postępowania, a także o jego przebiegu. Strona została pozbawiona możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania oraz przedstawienia stanowiska w sprawie.

Końcowo pełnomocnik stwierdził, że w sprawie niewątpliwie zachodziły wątpliwości dotyczące m.in. kwestii władztwa nad lokalem, które powinny być rozstrzygnięte zgodnie z art. 2a O.p. na korzyść strony. Działanie organu narusza też podstawowe zasady postępowania, przewidziane w art. 122 oraz 123 O.p.

3.2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Organ ten wskazał ponadto, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi a strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

4.3. Przedmiotem sporu jest stwierdzona zaskarżoną decyzją wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla skarżącej za okres w niej wskazany.

Zdaniem skarżącej, podmiotami zobowiązanymi do jej uiszczenia są lokatorzy zajmujący nielegalnie jej lokale przy ulicy [...] w K., a nie strona skarżąca. Stanowiska tego nie podzielają organy podatkowe.

4.4. Rozważając sporne zagadnienie Sąd przyznał rację organom podatkowym, które twierdzą, powołując się na treść art. 2 ust. 3 u.c.p.g. oraz art. 6y ust. 1c i art. 6m ust. 1 u.c.o.g., iż adresatem decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być Wspólnota Mieszkaniowa. Brak natomiast możliwości wydania decyzji na określonego mieszkańca Wspólnoty. Sąd podziela pogląd Kolegium, że w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych to wspólnota mieszkaniowa a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali czy też współwłaściciele części wspólnych składają deklaracje - zgodnie z art. 6m u.c.p.g. Z kolei przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wprowadzający zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów. Kolegium odwołało się przy tym do uchwały Rady Miasta Katowice Nr XXX/683/12 z dnia 9 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty, zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn sumy mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty.

4.5. Przypomnieć należy, że z akt sprawy wynika, iż nieruchomość na której zamieszkują mieszkańcy przy ul. [...] w K. zabudowana jest budynkiem wielolokalowym. Zgodnie z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i porządku w gminach właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położonej są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi Natomiast art. 2 ust. 3 u.c.p..g. stanowi, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębność własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową, co oznacza, że to wspólnota jest podatnikiem a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali czy współwłaściciele części wspólnych. To wspólnota składa deklarację zgodnie z art. 6m ucpg oraz jest obowiązana ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na gruncie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zobowiązanym do ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stroną w sprawie określenia opłaty jest właściciel nieruchomości definiowany zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy. Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 17 października 2019 r., II FSK 3271/17, iż w praktyce więc powołany przepis oznacza, że zarówno przed 1 lutego 2015 r. jak i po tej dacie w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych, to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali czy też współwłaściciele części wspólnych składają deklarację zgodnie z art. 6 m u.c.p.g. oraz są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie których położone są ich nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Podkreślić trzeba, że w obowiązującej od dnia 1 lutego 2015 r. treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie można doszukać się wątpliwości co do rozkładu obowiązków podatkowych tzn. w zakresie składania deklaracji i ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nowelizacja ustawy, jak wynika z uzasadnienia projektu była skutkiem m.in. tego typu wątpliwości istniejących przed dniem 1 lutego 2015 r. W ustawie o własności lokali, do której odsyła art. 2 ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym do 1 lutego 2015 r. kwestia zarządu nieruchomością wspólną uregulowana została w rozdziale 4. Unormowanie art. 2 ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu sprzed 1 lutego 2015 r. wprowadzający zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, w której wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co mogłoby spowodować stan niepewności, gdy idzie o zakres obowiązków poszczególnych podmiotów. Jeżeli wspólnota mocą podjętej uchwały powołała zarząd, to ona powinna być w świetle art. 2 ust. 3 u.c.p.g. traktowana jako właściciel nieruchomości ponieważ sprawowała ona bowiem zarząd w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Obowiązki właściciela nieruchomości obciążają zatem wspólnotę mieszkaniową, a nie mieszkańców, niezależnie od tego czy i na jakiej podstawie przysługuje im prawo do lokalu mieszkalnego. Zatem w zakresie spornego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] M.K. (były właściciel obecnie mieszkaniec) zamieszkujący lokal wraz z córką K.K. nie mógł być adresatem jakiegokolwiek aktu ustanawiającego obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Tym samym celem prawidłowego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi niezbędne było określenie faktycznej liczby osób zamieszkujących nieruchomość, niezależnie od posiadanego czy też nie tytułu prawnego do nieruchomości (w rozpatrywanym przypadku - lokalu mieszkalnego). Bez znaczenia pozostaje to, że właściciele przedmiotowego lokalu zamieszkują w innej gminie, w której odprowadzają opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Przedmiotem badanej sprawy było bowiem ustalenie, czy lokal nr [...] przy ul. [...] w K. jest zamieszkały, w jakim okresie oraz przez ile osób. Organ pierwszej instancji zasadnie zwrócił się do mieszkańców nieruchomości o złożenie wyjaśnień odnośnie liczby osób zamieszkujących lokal nr [...].

Z informacji uzyskanych od mieszkańców wynika, iż sporny lokal jest zamieszkiwany przez dwie osoby, przy czym z oświadczenia M.K. wynika, że od 2016 r. lokal ten zamieszkiwany jest przez niego wraz z córką. Natomiast z zestawienia zużycia wody wynika, iż nieruchomość lokalowa (lokal nr [...]) jest zamieszkiwana w sposób ciągły przez co najmniej jedną osobę. Ponadto zarządca nieruchomości był w posiadaniu informacji, wielokrotnie przedstawianej w kierowanych do organu pismach, zgodnie z którą w spornym lokalu zamieszkują dwie osoby. Brak wnoszenia przez właściciela bądź mieszkańca lokalu opłat nie stanowi podstawy do wykluczenia danego lokalu mieszkalnego ze wspólnoty mieszkaniowej, nie może więc być podstawą wydania odrębnej decyzji dla tego lokalu.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, iż obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości zamieszkałych za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkują mieszkańcy i obciąża stronę skarżącą.

Mając na uwadze powyższe podnoszone przez skarżącą okoliczności takie jak zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego przez M.K. oraz K.K., niebędących jego właścicielami, czy też fakt, iż osoby zajmujące lokal w obecnej chwili nie są członkami tej Wspólnoty, jak również właścicielami wskazanego lokalu, a charakter władztwa można porównać do posiadania samoistnego - pozostają bez znaczenia dla określenia podmiotu, albowiem podmiotem, na którym ciąży obowiązek uiszczenia opłat oraz składania deklaracji z tytułu zagospodarowania odpadami jest wspólnota mieszkaniowa. Jak podniesiono w wyroku z dnia 29 marca 2017 r. I SA/Ol 905/16 przy przyjętej przez gminę metodzie ustalania opłaty za zagospodarowanie odpadów nie ma znaczenia kwestia zamieszkiwania legalnego czy nielegalnego poszczególnych mieszkańców. Istotne jest przy tym ustalenie ilości osób faktycznie zamieszkujących w budynku w okresie objętym decyzjami. Tym samym brak podstaw do zastosowanie art. 2 ust. 4 w zw. z art. 2a u.c.p.g. Ustawodawca nie przyznał możliwości złożenia odrębnych deklaracji dla poszczególnych pojedynczych lokali mieszkalnych będących w zasobach spółdzielni bądź wspólnoty mieszkaniowej. Wobec powyższego zasadnie wskazano, iż tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem w określonej korporacji typu wspólnota mieszkaniowa będzie podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji.

Odnosząc do powołanych, na poparcie stanowiska skarżącej prawomocnych (nie będących przedmiotem kontroli instancyjnej) wyroków WSA w Gliwicach: z dnia 28 marca 2018 r. I SA/Gl 1362/17 oraz z dnia 10 lipca 2018 r. I SA/Gl 333/18, wskazać należy, że zapadły one w innych stanach faktycznych, a zatem wynikające z nich poglądy nie mogą znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przykładowo wskazać należy, że wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 marca 2018 r., I SA/Gl 1363/17 dotyczył nieruchomości zamieszkałej jednorodzinnej, zamieszkiwanej na podstawie umowy najmu.

Reasumując, strona skarżąca nie wykazała naruszenia art. 2 ust. 4 w zw. z art. 2a w zw. art. 3 u.c.p.g. poprzez dokonanie błędnej interpretacji przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie dyspozycji powyżej wskazanej regulacji, podczas gdy osoby zajmujące lokal korzystają z niego w sposób bezprawny, jak również nie pozostają członkami wspólnoty mieszkaniowej.

4.6. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego nakierowanych na nieprawidłowe prowadzenie postępowania podatkowego i pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie wskazać należy, że są one całkowicie bezzasadne, co oznacza, że nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania określonych w art. 122 oraz 123 O.p.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa i w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Z art. 123 O.p. wynika natomiast zasada czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym. § 1 powołanego przepisu stanowi, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl § 2 organ podatkowy może odstąpić od zasady przewidzianej w § 1, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2.

Z akt sprawy wynika, iż organy podatkowe mając na uwadze art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 O.p. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokonały swobodne, w ramach art. 191 o.p. oceny dowodów. Art. 180 stanowi: § 1. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. § 2. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia, organ podatkowy odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania; przepis art. 196 § 3 stosuje się odpowiednio. § 3. Jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że strona będąca osobą fizyczną nie ujawniła wszystkich obrotów lub przychodów mających znaczenie dla określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, organ podatkowy może zwrócić się do strony o złożenie oświadczenia o stanie majątkowym na określony dzień. Oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Organ podatkowy, zwracając się o złożenie oświadczenia, uprzedza stronę o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. § 4. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących wspólnikami spółki nieposiadającej osobowości prawnej będącej stroną postępowania.

Zgodnie natomiast z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 § 1 O.p.).

Zdaniem Sądu konfrontując treść powołanych przepisów z zarzutami skargi i aktami sprawy wskazać należy, że są one nie tylko całkowicie gołosłowne.

W tych ramach wskazać należy, że postanowieniem z dnia 5 października 2018r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie, o czym Wspólnota Mieszkaniowa została poinformowana (potwierdzenie odbioru przywołanym postanowieniu). Z akt sprawy wynika także, że skarżąca postanowieniem z dnia 28 listopada 2018r. została poinformowania o wyznaczeniu 7-dniowego terminu na podstawie art. 200 O.p. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Termin ten, z uwagi na brak podstaw prawnych – czekanie nie interpretację przepisów od instytucji, do których zwróciła się skarżąca - nie został przedłużony pismem z dnia 21 grudnia 2018r. na wniosek strony skarżącej z dnia 28 listopada 2018r. W ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 30 grudnia 2020r. została na podstawie art. 200 O.p. ponownie poinformowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym (postanowienie wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) Tym samym przyjąć należy, że została poinformowana wszczęciu postępowaniu podatkowego, i wszelkich czynnościach w sprawie.

Zasadnie zatem Kolegium podzieliło poczynione przez organ podatkowy ustalenia faktyczne stwierdzając, że dokonane one zostały zgodnie z regułami wynikającymi z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Odmienna od podnoszonej przez podatniczkę ocena materiału dowodowego oraz inne, niż oczekiwane rozstrzygnięcie nie oznaczają, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów prawa procesowego.

4.7. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania za bezzasadne uznać należało zarzuty skargi co do niewątpliwości dotyczących m.in. kwestii władztwa nad lokalem, które powinny być rozstrzygnięte zgodnie z art. 2a O.p. na korzyść strony. Nie doszło zatem do naruszenia art. 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie oraz rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść skarżącej pomimo licznych wątpliwości występujących w postępowaniu, nakreślonych w pismach złożonych przez skarżącą.

4.8. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.