Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 254/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...] podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne w niej zawarte.

Kierownik Urzędu powyższą decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 1 ust 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze zm.) odmówił przyznania uprawnień kombatanckich S. K. . W uzasadnieniu podał, że S. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, który stanowi, iż "Za działalność kombatancką uznaje się: pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945". Zaś strona w czasie wnioskowanej działalności kombatanckiej miała [...] lat. Wobec tego ze względu na swój wiek nie mogła pełnić służby w A.K. lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na jej rzecz czynności pomocnicze, a przymusowe zatrudnienie w kopalni podczas służby wojskowej w latach [...] nie jest przewidziany przepisami ustawy.

Od powyższej decyzji S. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o przyznanie uprawnień kombatanckich wskazując, że oczekuje zadośćuczynienia za strach i narażania utraty życia przy wykonywaniu poleceń swoich przełożonych. Dalej strona podała, że trudno jest zebrać materiały aby udokumentować tamte wydarzenia, kiedy nie żyją już świadkowie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu podał, że strona oświadczyła, iż w okresie okupacji (w [...] r.) była łącznikiem Armii Krajowej. Komendant Główny Armii Krajowej gen. S. R. G. wydał [...] r. rozkaz co do przyjmowania członków do PZP (Polski Związek Powstańczy - wewnętrzny kryptonim AK) zawierający następujące dyrektywy: (...) nakazują (...) 1) zachować przy przyjmowaniu pojedynczych ludzi jak najdalej posuniętą ostrożność. Przed wprowadzeniem kandydata do szeregów prowadzić skrupulatnie wywiad odnośnie jego osoby. Starannie zbadać jego dotychczasowe nastawienie do sprawy narodowej, jego dotychczasowe kontakty, środowisko, w którym się obraca i pracuje, stosunki rodzinne, itp. Ustalić, jakimi drogami szukał kontaktu z PZP.... Kierownik Urzędu uznał, że powyższy rozkaz dotyczy wyłącznie osób dorosłych chociaż nie określono w nim granicy wieku to konspiracyjna służba wojskowa dotyczy osób dorosłych.

Dalej Kierownik Urzędu powołał się na opinię Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej dla potrzeb innego postępowania, w której wskazano, "iż konieczne jest odróżnienie współdziałania ludności z polską konspiracją niepodległościową od rzeczywistego uczestnictwa w organizacji konspiracyjnej. Na znacznych obszarach ziem polskich organizacja cieszyła się szerokim poparciem ludności i znaczna jej część świadczyła ZWZ-AK przysługi. Zjawisko to świadczące o patriotyzmie i poświęceniu obywateli RP nie było jednak tożsame z faktyczną służbą w szeregach ZWZ –AK". Kierownik Urzędu uznał, że S. K. nie pełnił służby w Armii Krajowej, lecz co najwyżej mógł ewentualnie współpracować z organizacją. Współpraca z organizacją zgodnie z przepisami ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach.....jak również zgodnie z orzecznictwem tj. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w podobnej sprawie (sygnatura akt V SA 7967 94 z 12 kwietnia 1996r.), oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2002 r. (sygn. akt V SA 2157/01) nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. W ocenie Organu zainteresowany jako [...] -letnie dziecko nie mógł pełnić służby w Armii Krajowej. Osoba taka nie byłaby w stanie podporządkować się surowym regulaminom i rozkazom przełożonych, wykonywać odpowiedzialnych zadań, czy brać udziału w akcjach zbrojnych.

W tej sytuacji zaprzysięganie (strona o swojej przysiędze nie wspomina) małoletnich jako żołnierzy AK nie było praktykowane. Dotyczyło to zwłaszcza terenów wiejskich i małych miejscowości. Odmienna sytuacja panowała w dużych miastach. W praktyce w poszczególnych Okręgach zaprzysięgano młodych ludzi powyżej 16 roku życia. Wobec dużego napływu ochotników dorosłych oraz osób w wieku powyżej 16 roku życia nie było najmniejszej potrzeby wciągania do organizacji dzieci w wieku np. lat czternastu.

Przymusowe zatrudnienie w kopalni podczas służby wojskowej w latach [...] nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że istnieją dowody, które świadczą o represji jego rodziny w okresie zmian wojennych tj. przejścia z okupacji niemieckiej na okupację radziecką jak spalenie domu, postrzał ojca. Na potwierdzenie tego wskazał, że służbę wojskową odbywał nie w jednostce wojskowej lecz zastępczo skierowany został do przymusowej pracy w kopalni.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Skargę nie można uznać za zasadną.

Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że S. K. nie pełnił służby w Armii Krajowej, lecz co najwyżej mógł ewentualnie współpracować z organizacją. Na potwierdzenie przynależności do Armii Krajowej nie przedstawił żadnych dowodów. Sam skarżący w odwołaniu podał, "że trudno jest zebrać materiały aby udokumentować tamte wydarzenia, kiedy nie żyją już świadkowie". W złożonym wniosku do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich jak i innych pismach złożonych do akt sprawy skarżący ogranicza się tylko do podania, że pełnił funkcję posłańca – kuriera i brał udział w przekazywaniu meldunków w [...] r. nie podając komu przekazywał meldunki (nazwa pododdziału, nazwiska), gdzie przekazywał (nazwy miejscowości), sposób przekazywania.

Twierdzenie strony skarżącej nie poparte żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy do przyznania jej statusu kombatanta. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Kombatantami są osoby, które pełniły służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Trafnie Kierownik Urzędu przyjął, że skarżący jako [...] -letnie dziecko nie mógł pełnić służby w Armii Krajowej. Osoba taka nie byłaby w stanie podporządkować się surowym regulaminom i rozkazom przełożonych, wykonywać odpowiedzialnych zadań, czy brać udziału w akcjach zbrojnych. Pełnienie służby w podziemnych organizacjach i formacjach niepodległościowych było tożsame z prowadzeniem zorganizowanej i ciągłej działalności skierowanej przeciwko okupantowi i było utożsamiane z pełnieniem służby na wzór wojskowy.

Natomiast skarżący mógł jedynie współpracować z organizacją, która ograniczała się jedynie do pomocy formacją zbrojnym, a to nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

Przymusowe zatrudnienie w kopalni podczas służby wojskowej w latach [...] nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1- 4 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.