Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 9/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art 145 par. 1 pkt 1 lit a i c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 i 4, art. 3 pkt 2, 23, 24, art. 25 ust. 1 , art. 23 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 , art 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: par. 15 -18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/J. Zieliński /-/J. Szaniecka /-/W. Batorowicz


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...]Prezydent Miasta K. przyznał A.L. zasiłek rodzinny na dzieci M. L. (w kwocie 64,- zł miesięcznie) oraz I. L. (w kwocie 48 zł,- miesięcznie) na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r., a także dodatek do zasiłku rodzinnego - z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. L. w kwocie 100,- zł jednorazowo, we wrześniu 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przyznanie wymienionych świadczeń było efektem spełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r Nr z 139, poz. 992 z późn. zm - dalej u.ś.r.). Z dokumentów załączonych do złożonego w dniu 25 lipca 2008 r. wniosku wynikało, ze dochód na osobę w rodzinie A. L. w 2007 r. wyniósł 516,54 zł. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 u.ś.r. w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą (tj. 504,- zł w przedmiotowej sprawie) daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta K. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, iż w dniu 18 maja 2009 r. wpłynęło do organu zaświadczenie wystawione w dniu 12 maja 2009 r. przez Spółkę "A", z którego wynika, iż żona wnioskodawcy – J. L. jest zatrudniona w ww. spółce na czas określony od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2013 r. Uzyskanie przez J.L. wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w "A" Spółce. z .o.o miało wpływ na ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009 r. a fakt ten nie był znany organowi w dniu wydana decyzji z dnia [...] 2008r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 3 pkt 23 lit c, art. 3 pkt 24 lit. c, art. 8, art. 20, art. 32 ust. 1 u.ś.r., § 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz art. 104, art. 145 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił w całości swoją decyzję z dnia 14 sierpnia 2008 r. i odmówił A.L. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci M. L. oraz I. L. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. L.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 18 maja 2009 r., do Biura Świadczeń Rodzinnych w K. wpłynęło zaświadczenie wystawione w dniu 12 maja 2009 r. przez "A" Spółkę z o.o., z którego wynikało, że J. L. (żona A. L.) jest zatrudniona w ww. firmie na czas określony od 1 czerwca 2008 r do 31 sierpnia 2013 r. Następnie w dniu 1 września 2009 r. wpłynęło do Biura zaświadczenie "A" Spółki z o.o. o wysokości wynagrodzenia netto J. L., z pierwszego pełnego przepracowanego miesiąca, w wysokości 1.348,20 zł. Powołując się na wymienione dokumenty, a także informacje zawarte w zaświadczeniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 sierpnia 2009 r. nr [...] organ I instancji wyliczył, iż dochód rodziny skarżącego w okresie zasiłkowym 2008/2009 r. w przeliczeniu na jedną sobą wyniósł 634,09 zł.

Sposób dokonania powyższego obliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji w następujący sposób:. 9.813,22 zł (tj. dochód A. L. z 2007 r zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 sierpnia 2009 r.) + 13.824,76 zł (tj. dochód J. L. zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 sierpnia 2009 r.) = 23.637,98 zł. – 9.379,93 zł (tj. dochód utracony z tytułu zakończenia zatrudnienia J. L. w "A" Spółka z o.o. w okresie od 1 marca 2006r. do 30 września 2007r.) = 22.658,05 zł / 12 miesięcy = 1.188,17 zł. (miesięczny dochód rodziny w 2007 r). Do miesięcznego dochodu rodziny za 2007 r. doliczono dochód uzyskany J. L. kwocie 1348,20 zł za miesiąc czerwiec 2008 r., z tytułu podjęcia zatrudnienia w "A" Spółce z o.o. na czas określony od 1 czerwca 2008 r do 31 sierpnia 2013 r., tj. . 1.188,17 + 1348,20 zł = 2.536,37 zł / 4 (osoby w rodzinie) = 634,09 zł dochodu miesięcznego na osobę w rodzinie.

Prezydent Miasta K. stwierdził, iż obliczony miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania zasiłku rodzinnego tj. 504 zł na osobę, o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu tj. 48 zł na osobę w rodzinie przysługującemu w okresie, na który jest ustalany. Natomiast zgodnie z art. 8 u.ś.r. prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje pod warunkiem, że na dziecko przysługuje zasiłek rodzinny. Nie ma zatem możliwości ich przyznania w sytuacji, gdy wnioskującemu nie przysługuje zasiłek rodzinny.

Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, iż od dnia 1 września 2008 r. nie przysługiwało A. L. świadczenie rodzinne na dzieci M. i I. L., a pobrane po tej dacie świadczenia rodzinne na dzieci stanowią świadczenia nienależnie pobrane.

Pismem z dnia 6 listopada 2009 r. A. L. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2009 r. podnosząc, iż niewłaściwie przeliczono dochód jego rodziny. Sądził, że skoro żona od 2004 r. pracowała w spółce "A" i nadal tam pracuje to nie musiał zgłaszać dochodu utraconego i uzyskanego skoro to był ciągle ten sam zakład pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się, nie przekracza kwoty 504 zł. Natomiast prawo do świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. ustala się na podstawie dochodu rodziny uzyskanego w 2007 r. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. przy ustalaniu dochodu rodziny bierze się pod uwagę wszystkie przychody netto osiągnięte przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei art. 32 ust. 1 ww. ustawy przewiduje, iż organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzje administracyjną na mocy, której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Zmian decyzji może nastąpić również z datą wsteczną. Organ odwoławczy wskazał, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż dochód rodziny A. L. w 2007r wyniósł 23.637,98 zł. Tę kwotę należało pomniejszyć o dochód utracony w wysokości 9.379,93 zł z tytułu utraty zatrudnienia żony odwołującego się w spółce "A" co daje kwotę 22.658,05 zł,, która w przeliczeniu na 12 miesięcy daje miesięczny dochód rodziny wynoszący 1.188,17 zł. Dodatkowo Kolegium wskazało, iż zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) do miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę należy doliczyć miesięczny dochód w wysokości 1.348,20 zł uzyskiwany przez J.L. z tytułu ponownego zatrudnienia w spółce "A" od 1 czerwca 2008 r. Tym samym dochód na osobę w rodzinie wynosi 634,09 zł (1.188,17 zł. + 1.348,20 zł. = 2.536,37 zł. / 4 = 634,09 zł). Organ wskazał również, iż w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania również przepis art. 5 ust. 3 u.ś.r. Ponadto decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2008 r., nr [...] zawierała pouczenie, iż w przypadku uzyskania dochodu mającego wpływ na prawo do świadczeń, osoba uprawniona zobowiązana jest do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Nie ma przy tym znaczenia, że żona odwołującego uzyskała dochód w tym zakładzie pracy, w którym była zatrudniona poprzednio, bowiem znaczenie ma jedynie fakt uzyskania dochodu z tytułu podjęcia zatrudnienia.

Skargę na powyższą decyzje wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. L. powtarzając w niej, argumentację zwartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na początku należy zauważyć, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej; P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czy też poprawnością przywołanej w skardze argumentacji.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, faktycznemu opiekunowi dziecka oraz osobie uczącej się (art. 4 ust. 2 ustawy), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.

Ustalenie dochodu rodziny wymaga zastosowania reguł określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 z 2005 r. ze zm. - dalej rozporządzenie z 2 czerwca 2005 r.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzających okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu, na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy). Dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce w tym roku oraz później (do czasu złożenia wniosku). Zdarzenia te mogą powodować pomniejszenie albo powiększenie ustalonego dochodu rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód (art. 5 ust. 4a ustawy).

Utrata dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, następuje w przypadku utraty przez członka rodziny dotychczasowych, regularnych wpływów finansowych. Może być to spowodowane w szczególności utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 ustawy). Powiększenie ustalonego dochodu rodziny (uzyskanie dochodu) powoduje natomiast m.in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 24 ustawy).

Uregulowanie szczegółowych kwestii dotyczących ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych ustawodawca przekazał ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 23 ust. 5 ustawy). Określono je w § 15-18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r.

Zgodnie z § 17 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Jednakże nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (§ 17 ust. 2 rozporządzenia).

Natomiast w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia).

Nadto w § 15 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. określona została - w sposób specyficzny dla świadczeń rodzinnych - metoda obliczania pomniejszającej dochód członka rodziny składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Istotne dopełnienie przytoczonych przepisów prawnych stanowią normy zawarte w art. 25 ust. 1 ustawy: W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Ust. 3: Osoby otrzymujące świadczenia rodzinne, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

Z powyższych unormowań wynika obowiązek organów uwzględniania zmian w sytuacji dochodowej rodziny, powstałych na skutek utraty bądź uzyskania dochodu. Przy czym, także w związku z wcześniej przytoczonymi przepisami ustawy, uprawniony jest wniosek, iż dokonania korekt dochodu ustawodawca nie uzależnił od czasu wystąpienia utraty czy uzyskania dochodu. Skoro przesłanką przyznania określonego świadczenia jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to nie można wysokości tego parametru, stanowiącego kryterium uzyskania prawa podmiotowego do świadczenia, ustalać nie uwzględniając rzeczywistej (realnej) wysokości dochodu. Zatem, dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce do końca okresu zasiłkowego.

Przekładając powyższe rozważania na realia przedmiotowej sprawy należy wyciągnąć wniosek, iż ustalenie w toku postępowania dowodowego "utraty dochodu" oraz "uzyskania dochodu", w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przywołanego rozporządzenia ma znaczenie zasadnicze i dlatego ustalenia w tym zakresie powinny być przeprowadzone w sposób staranny i przejrzysty, ze wskazaniem, kiedy utrata i uzyskanie dochodu nastąpiły, na skutek jakich zdarzeń, w jakiej wysokości dochód utracono bądź uzyskano, wreszcie jaki miało to wpływ na dochód rodziny, a w konsekwencji na prawo do świadczenia. Uzasadnienie decyzji winno nadto zawierać szczegółowe przedstawienie obliczeń poczynionych przez organ wraz ze wskazaniem sposobu ich dokonania. Powyższe wymogi co do sposobu procedowania, jak i treści uzasadnienia decyzji wyprowadzić można wprost z art. 7, 8 i 11 k.p.a. i co za tym idzie tylko taki sposób postępowania organu uznać należy za prawidłowe stosowanie prawa.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy dotyczącej zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2008/2009, należy wskazać, iż z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] 2009 r., nr [...] wynika, iż organ ten procedował bez należytej znajomości sprawy i zapoznania się z jej aktami, na co wskazują chociażby zawarte w uzasadnieniu rozważania dotyczące zastosowania trybu zmiany i uchylenia ostatecznej decyzji przewidzianego w art. 32 ust. 1 u.ś.r. podczas gdy decyzja I instancji została wydana w wyniku wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz 151 § 1 K.p.a. - a więc w innym trybie. Ponadto organ odwoławczy powielał te same błędy co organ I instancji w prezentacji sposobu obliczenia miesięcznego dochodu rodziny.

Również utrzymaną w mocy decyzję organu I instancji uznać należy za wadliwą z przyczyn proceduralnych. Sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącego jest bowiem nieczytelny i sprzeczny z przepisami u.ś.r. oraz rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. zaś dane liczbowe wpisane w uzasadnieniu decyzji z powołaniem się na zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 sierpnia 2009 r. nie znajdują odzwierciedlenia w tym dokumencie.

W szczególności w decyzji z dnia [...] 2009 r., organ I instancji podaje finalne kwoty obliczeń, nie wskazując skąd się wzięły poszczególne wielkości, w tym przede wszystkim dochodu skarżącego z 2007 r., dochodu żony skarżącego w roku 2007 r., dochodu utraconego żony skarżącego z tytułu ustania zatrudnienia w Spółce z o.o. "A". Powyższe jest o tyle znamienne, dla sposobu procedowania w sprawie, iż przyjęte przez organ kwoty dochodów skarżącego i jego żony w roku 2007, nie przystają zarówno do zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 sierpnia 2009 r., jak również do znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń z 10 lipca 2008 r. (k. 63 i 64 akt organu I instancji). W aktach sprawy brak przy tym jakiegokolwiek wskazania, w jaki sposób wielkości te zostały obliczone - poza zupełnie nieczytelnymi i nie wiadomo przez kogo sporządzonymi adnotacjami na zaświadczeniu z dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz również nieczytelnymi, pełnymi skreśleń i poprawek zapiskami na k. 15 akt administracyjnych I instancji.

Analogicznie z akt sprawy nie wynika w jaki sposób obliczona została kwota 9379,93 zł dochodu utraconego z tytułu ustania zatrudnienia J. L. w "A" Sp. z o.o. Przyjęcie takiej kwoty jest przy tym o tyle niezrozumiałe, iż zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu.

Wszystko to powoduje, iż decyzja organu I instancji, jak i w pełni aprobująca ją decyzja organu odwoławczego nie są w zrozumiałe zarówno dla adresata, jak i Sądu, a co za tym idzie uniemożliwia kontrolę sądową decyzji.

Niezależnie od powyższych uwag dotyczących niejasnego sposobu ustalenia przez organ wielkości kwot stanowiących podstawę obliczeń za oczywiście wadliwy i sprzeczny z przepisami ww. rozporządzenia uznać należy zaprezentowany w uzasadnieniu sposób przeprowadzenia wyliczeń polegający na odjęciu od globalnej sumy dochodów członków rodziny w roku 2007 globalnej wielkości dochodu utraconego, podczas gdy prawodawca w sytuacji takowej nakazuje w przywołanym powyżej przepisie rozporządzenia (§ 17 rozporządzenia z 2 czerwca 2005 r.), czynić obliczenia w oparciu o dochód rodziny (czyli zgodnie z definicją ustawową przeciętny miesięczny dochód członków rodziny) i przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu.

W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż organ winien w pierwszym rzędzie poprawnie ustalić przeciętny miesięczny dochód członków rodziny w roku 2007 (z uwzględnieniem § 15 ust. 2 rozporządzenia z 2 czerwca 2005 r.), a następnie odjąć od niego przeciętny miesięczny dochód utracony, którą to wielkość należało obliczyć w oparciu o wysokość dochodów uzyskanych przez J.L. w roku 2007 z tytułu pracy w Spółce z o.o. "A" podzieloną przez ilość miesięcy zatrudnienia.

Dopiero do tak ustalonego dochodu rodziny uwzględniającego utratę dochodu przez J. L. należało dodać dochód uzyskany w za czerwiec 2008 r. i w oparciu o tak uzyskaną wartość obliczyć dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, celem zweryfikowania czy w lipcu 2008 r. w sytuacji dochodowej rodziny Skarżącego zaistniała sytuacja skutkująca odmową przyznania uprawnienia do uzyskiwania zasiłku rodzinnego.

Prawidłowe dokonanie obliczeń jest niezbędne do stwierdzenia czy okoliczność, podjęcia zatrudnienia przez J. L. w czerwcu 2008 r, w spółce "A" stanowi podstawę do uchylenia decyzji z Prezydenta Miasta K. z 30 października 2008 r. i wydania nowej decyzji

Obliczeń takowych nie może przeprowadzić Sąd, albowiem sądy administracyjne nie dokonują własnych ustaleń, a ich rolą jest kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem. Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest prawidłowe uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż w przypadku odkrycia okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, z uwagi na podanie przez stronę niepełnych lub nieprawdziwych informacji, organ będzie zobowiązany do wznowienia postępowania, a następnie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej i odmowy przyznania stronie świadczenia. Jednakże nie każda okoliczność uzasadniająca wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wzruszenie decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. będzie wystarczająca do sformułowania wniosku o pobraniu świadczenia nienależnego. Nadto organ właściwy w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane, powinien ustalić, czy nieprawidłowe uznanie na etapie przyznawania uprawnienia pewnych faktów za udowodnione, nastąpiło na skutek świadomego działania strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2008 r. II SA/Łd 1107/07)

Przy ocenie czy świadczenie rodzinne pobrane przez A.L.uznane być może w jakimkolwiek zakresie za świadczenie pobrane nienależnie, istotne znaczenie będą miały nie tylko elementy związane ze zmianą sytuacji dochodowej jego rodziny, lecz również elementy podmiotowe powiązane ze stanem jego świadomości odnośnie tych zmian i ich wpływu na prawo doświadczeń rodzinnych. Z treści art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika bowiem, że obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na to, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wpłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 826/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 K.p.a. Art. 107 K.p.a określa bowiem podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta K. winien - zgodnie z art. 153 P.p.s.a. zastosować się do wytycznych Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

O wykonalności zaskarżonej decyzji (punkt II sentencji wyroku) orzeczono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

/-/ J. Zieliński J. Szaniecka /-/ W. Batorowicz

Za nieobecnego sędziego korzystającego

z urlopu uzasadnienie podpisała sędzia

/-/ W. Batorowicz