Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1855/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i   art. 216
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E.Z. od decyzji Prezydent W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z nieruchomości "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² i jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu ww. części nieruchomości.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., orzekł o odmowie zwrotu opisanej wyżej części nieruchomości, ze względu na niedoręczenie przez wnioskodawczynię dokumentu stwierdzającego posiadanie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości w dacie przejęcia jej na własność Państwa i notarialnej umowy dotyczącej bezpłatnego przeniesienia przez właściciela własności tej części gruntu na rzecz Skarbu Państwa, pomimo kierowanych do niej kilkakrotnie pisemnych wezwań.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.Z. podnosząc, że przedłożyła organowi pierwszej instancji odpisy dokumentów, stwierdzających posiadanie praw do własności nieruchomości, natomiast żądanie przedłożenia umowy zawartej w formie aktu notarialnego w sprawie przeniesienia przez właściciela nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nie mogło być zrealizowane, ponieważ umowa taka nie była w ogóle zawarta.

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę wskazał, że ze znajdujących się w aktach odpisów dokumentów wynika, iż działka nr [...] o powierzchni [...] m² z nieruchomości pn. hip. "[...]", położona w W. przy ul. [...], o zwrot części, której ubiega się E.Z., stanowiła pierwotnie własność R.L..

Decyzją Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], znak [...] zatwierdzony został, na podstawie art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240), projekt podziału przedmiotowej działki, co zostało opisane w dniu [...] stycznia 1970 r. na mapie sytuacyjnej podziału tej działki, wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] stycznia 1970 r. za nr ewid. [...], nr arch. [...]. Wymieniona decyzja podziałowa zawierała informację, że właściciel nieruchomości obowiązany jest stosownie do art. 13 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. bezpłatnie odstąpić na własność Państwa część przedmiotowej działki pod ulicę o pow. [...] m². Bezpłatne przekazanie gruntu miało nastąpić w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji podziałowej. Organ zaznaczył, że przedmiotowej decyzji nie udało się odnaleźć.

W wyniku podziału utworzone natomiast zostały 3 działki, tj. działka nr [...] o pow. [...] m² i działka nr [...] o pow. [...] m², przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną oraz działka o pow. [...] m² (bez numeru), przeznaczona pod ulicę [...]. Po zatwierdzeniu podziału zawarta została w dniu [...] stycznia 1970 r. umowa zniesienia współwłasności. Dla działki nr [...] założona została księga wieczysta KW nr [...], w której dokonany został wpis prawa własności gruntu na imię E. L., zaś dla działki nr [...] założona została księga wieczysta KW nr [...], w której dokonano wpisu prawa własności gruntu na imię E.Z.. Obecnie w obu powołanych wyżej księgach wieczystych dokonany jest wpis prawa własności gruntów na imię E.Z., która nabyła w całości prawa do spadku po zmarłej E.L.. W aktach sprawy znajduje się też odpis postanowienia stwierdzającego nabycie przez E.L. praw do spadku po zmarłym R.L. w całości z mocy testamentu.

Wojewoda [...] zaznaczył, że dla działki o pow. [...] m² (bez numeru) odrębna księga wieczysta nie została urządzona, a więc pozostaje ona nadal uregulowana w księdze wieczystej "[...]" jako część działki nr [...]. Część wymienionego gruntu o pow. [...] m² nadal znajduje się w użytkowaniu E.Z. (organ nieprawidłowo wskazał S.Z.), a pozostała jego część wchodzi w skład ulicy [...].

Organ drugiej instancji podkreślił, że z pisemnej informacji Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta Urzędu W. z dnia [...] marca 2007 r. wynika, iż cała przedmiotowa działka o pow. [...] m² znajduje się w liniach rozgraniczających ulicy.

W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, że skoro dotychczas nie nastąpiło przeniesienie przez właścicieli umową notarialną praw własności wymienionej części gruntu o pow. [...] m² na rzecz Skarbu Państwa, sprawa zwrotu fragmentu tego gruntu o pow. [...] m² jest bezprzedmiotowa. W tym przypadku przepisy art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie mają zastosowania. Organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zatem zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E.Z. wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie niezgodności decyzji z prawem.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wniosek w przedmiotowej sprawie złożyła w dniu 4 grudnia 2004 r., a nie jak podano w uzasadnieniu decyzji w dniu 19 czerwca 2006 r. oraz zarzuciła naruszenie art. 35, 36 i 38 kpa.

Skarżąca wskazała, że możliwe do uzyskania dokumenty stwierdzające posiadanie prawa własności w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedstawione zostały organowi. Inne dokumenty nie mogły zostać przedstawione wobec zniszczenia II tomu Księgi Wieczystej "[...]".

E.Z. podkreśliła, że grunty o powierzchni [...] m² są niehipotekowane i w rejestrze gruntów stanowią one do chwili obecnej grunty NN, co uniemożliwia jej prawidłowe zarządzanie jej własnością. W końcowym akapicie zaskarżonej decyzji znajduje się zaś błąd dotyczący jej danych personalnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca wnioskiem z dnia 7 czerwca 2006 r., wystąpiła o zwrot nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w W. przy ul. [...]. Zaznaczyć trzeba, że treść wniosku jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca domaga się zwrotu przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów zawartych w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), regulujących kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające zwrotu wskazanej nieruchomości o pow. [...] m², pochodzącej z nieruchomości "[...]", stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² oraz część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² i umorzył postępowanie. Organ odwoławczy uznał bowiem, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, określające zasady zwrotu nieruchomości, a w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest prawidłowe.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzuje art. 137 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 216 wskazanej ustawy określa z kolei przypadki, w których nastąpiło przejęcie lub nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie w drodze decyzji o wywłaszczeniu, a co do których pomimo to mają zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, tj. przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W myśl art. 216 ust. 2 pkt 1 przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 ze zm.).

Z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji, znak [...], na podstawie art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, zatwierdzono projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] m² hip. "[...]". Wskazanej decyzji nie ma co prawda w aktach sprawy, jednakże okoliczność jej wydania potwierdza jednoznacznie analiza wykonanej w dniu [...] stycznia 1970 r. mapy sytuacyjnej działki nr [...] z nier. hip. "[...]" z projektowanym podziałem.

Z akt sprawy wynika jednocześnie, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość o pow. [...] m², położona w W. przy ul. [...], stanowi część działki ewidencyjnej o pow. [...] m² (bez numeru), która powstała w wyniku przedmiotowego podziału, z przeznaczeniem pod ulicę.

Jak wyżej wskazano, przepis art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przewiduje m.in. możliwość zwrotu nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (art. 216 ust. 2 pkt 1).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r., właściciel nieruchomości, podlegającej podziałowi, obowiązany jest odstąpić bezpłatnie na własność gminy grunty - przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod ulice, place, drogi – na cele użyteczności publicznej, jak również na cele przyszłej polityki terenowej osiedla w ilości, nie przekraczającej 20 % wartości wszystkich działek, obliczonej w myśl art. 16.

Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 tej ustawy, bezpłatne odstąpienie gruntów na własność gminy wolne jest od podatku od nabycia praw majątkowych, a koszty sporządzenia umów o przeniesienie własności obciążają gminę.

Z treści powołanego art. 13 ust. 2 wynika zatem, że przeniesienie prawa własności nieruchomości następowało w formie umowy notarialnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że sporządzenie stosownej umowy było warunkiem koniecznym przeniesienia prawa własności danej nieruchomości na rzecz gminy.

Tymczasem - jak wynika z analizy materiału dowodowego - w aktach rozpoznawanej sprawy nie ma nie tylko stosownej umowy, o której mowa w art. 13 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r., ale brak jest również jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że przedmiotowa umowa była zawarta. Innymi słowy w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość o pow. [...] m², przejęta została na rzecz Skarbu Państwa. Zaznaczyć trzeba, że okoliczność powyższą potwierdziła sama skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazując, iż stosowna umowa w sprawie przeniesienia przez właściciela nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości nie została zawarta.

Słusznie zatem Wojewoda [...] uznał, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu wskazanej nieruchomości. Oczywiste jest, że postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości może toczyć się jedynie w stosunku do nieruchomości, co do których wydano decyzję administracyjną o wywłaszczeniu, a także takich, o których mowa w art. 216 ustawy. Skoro więc nieruchomość, której zwrotu domaga się skarżąca, nie została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na warunkach określonych w art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani też nie została wywłaszczona na podstawie decyzji administracyjnej, to powołane wyżej przepisy określające zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, nie maja w przedmiotowej sprawie zastosowania.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. W ocenie Sądu błędne wskazanie przez organ imienia skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Dodatkowo wskazać trzeba, że ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów wynika, iż jako właściciel działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² i działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², wpisany jest N.N. Zdaniem Sądu skarżąca powinna zatem podjąć stosowne czynności celem uregulowania stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości, co może nastąpić jednakże w postępowaniu przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy w przedmiotowej kwestii.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji