Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 390/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] przekazał Prezydentowi Miasta [...] kserokopię pisma S. S. zam. w K. przy ul. [...] 1, w części dotyczącej umożliwienia bezkolizyjnego korzystania z wjazdu na posesję przy ul. [...] 1. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98. poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że przekazanie nastąpiło z uwagi na to, iż w myśl ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie S. S. zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niekompetencję, brak obiektywizmu, brak działań w zakresie respektowania Prawa budowlanego oraz unikanie rozpatrzenia jego skargi. Nawiązując do swojego wniosku żalący wyjaśnił, iż wszelkie czynności budowlane w obrębie dojazdu, ograniczające jego funkcje stanowią samowolę budowlaną. Wskazał, iż odgrodzenie wjazdu od ulicy płotem wykonane zostało zarówno bez jego zgody, jak i bez zgody właścicieli uzbrojenia terenu i Urzędu Miasta. Zakwestionował również stanowisko Powiatowego Inspektora, w którym organ ten stwierdził brak budowy oraz brak prowadzenia robót budowlanych.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji przyjął art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż S. S. pismem z dnia 3 marca 2005 r. wniósł o przywrócenie do pierwotnego stanu użytkowego wolnego wjazdu i dojścia pieszego od strony ulicy [...], zlikwidowanego w 1999 r. przez G. K.. Z treści wniesionego przez niego zażalenia oraz innych pism wynika, iż ogrodzenie działki [...] (droga - własność Gminy) zostało wykonane jako tzw. samowola budowlana. W oparciu o akta sprawy organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie przedmiotowych robót budowlanych stwierdził, iż na posesji przy ul. [...] 2 nie są prowadzone roboty budowlane, a między działką i drogą znajduje się wjazd brama o wymiarach 4x1,4 m. Ponadto z oświadczenia G. K. wynika że brama wjazdowa, którą wyremontował, istniała już w chwili zakupu przez niego domu wraz z działką w roku 1990. Wojewódzki Inspektor dodał, iż z wykonanego 15 listopada 1991 r. podkładu mapowego, wynika że ogrodzenie działki istniało już w 1991r. Brak jest jednak informacji wykazującej kiedy ogrodzenie zostało wykonane. Nie można w związku z tym, w postępowaniu odwoławczym ustalić, czy na realizację ogrodzenia wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, bowiem stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, w tym przypadku Staroście [...]. Odnośnie dalszych czynności wskazał, iż postępowanie należy wszcząć z urzędu i wyjaśnić w nim, z udziałem wszystkich stron, czy przedmiotowa brama stanowi samowolę budowlaną, a następnie wydać właściwą decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, S. S. przedstawił okoliczności związane z nabyciem przez G. K. nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością stanowiąca jego własność, postawieniem spornego ogrodzenia oraz okoliczności towarzyszące dotyczące zgłoszenia przez niego zagrodzenia wjazdu, przez dokonaną przez sąsiada opisaną samowolę budowlaną.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo, powołując się na orzeczenie WSA w Opolu (z dnia 11 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 3372/2001) wskazał, iż organ odwoławczy nie może prowadzić postępowania dowodowego w zastępstwie organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sądy administracyjne, oceniając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa, nie mogą zastępować organu administracyjnego i wydawać końcowego, merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to odpowiada wymogom prawa.

W niniejszej sprawie kwestia sporna sprowadza się do tego, czy organ II instancji prawidłowo wydał w postępowaniu zażaleniowym, postanowienie kasacyjne powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, czy też może powinien podjąć inne rozstrzygnięcie. Rozważania rozpocząć należy od wyjaśnienia, iż postępowanie zażaleniowe nie zostało w Kodeksie postępowania administracyjnego w całości uregulowane. Dlatego też, na mocy art. 144 kpa, do postępowania zażaleniowego odpowiednio należy stosować przepisy dotyczące odwołań. Wskazać jednakże przyjdzie, iż odpowiednie stosowanie oznacza, że nie wszystkie przepisy dotyczące odwołań będą miały zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym. Nie rozstrzygając kwestii, które z przepisów dotyczące odwołań mają zastosowanie do postępowania zażaleniowego, wskazać w tym miejscu jednak należy, iż bez wątpienia przepisami, które w postępowaniu tym należy odpowiednio stosować są przepisy art. 138 kpa, regulującego rodzaje rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu odwoławczym. Odpowiednie stosowanie art. 138 kpa do rozpatrzenia zażalenia oznacza, że organ odwoławczy może wydać postanowienie, w którym: utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie, uchyla zaskarżone postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty będącej przedmiotem postępowania, uchyla postanowienie i umarza postępowanie l instancji, umarza całe postępowanie, bądź też uchyla postanowienie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W tym miejscu powtórzyć należy, że zażalenie do II instancji dotyczyło postanowienia organu I instancji o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia innemu organowi, na zasadzie art. 65 § 1 kpa, który stanowił, że organ niewłaściwy, do którego podanie wniesiono, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. W przypadku wniesienia zażalenia na takie postanowienie, organ odwoławczy właściwy do jego rozpatrzenia posiada wyłącznie kompetencje do rozstrzygnięcia kwestii związanej z "przekazaniem sprawy", nie jest on natomiast właściwy do podejmowania rozstrzygnięć co do meritum sprawy objętej przekazaniem. Stąd w niniejszej sprawie ocenie podlega zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie art. 138 § 2 kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu l instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w przypadku istnienia wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem postępowania a ponadto przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy konieczności przeprowadzenia przez organ l instancji postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części.

Mając na względzie powyższe rozważania, uznać należało w pierwszej kolejności, iż w kwestii podnoszonej przez skarżącego tj. samowoli budowlanej, w myśl art. 83 Prawa budowlanego, organem właściwym w zakresie stwierdzenia samowoli budowlanej jest, jako organ I instancji, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Stąd organ odwoławczy nie naruszył przywołanego wyżej przepisu, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, który uznał się za niewłaściwy i na zasadzie art. 65§1 kpa przekazał sprawę innemu organowi. Również za uzasadnioną, należało uznać argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonym postanowieniu, bowiem w niniejszej sprawie, w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ l instancji nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności faktyczne, mające znaczenie dla sprawy. Nie rozstrzygając w przedmiocie zasadności wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, zauważyć należy, iż we wniosku tym podniesiony został zarzut naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz samowoli budowlanej przy budowie bramy. Skoro w postępowaniu organu l instancji nie ustalono czy sporna inwestycja narusza przepisy Prawa budowlanego i stanowi samowolę budowlaną, czy też zrealizowana została zgodnie z przepisami prawa, jak również nie wyjaśniono jakie przepisy znajdowały zastosowanie do procesu budowlanego, stąd organ odwoławczy nie miał także podstaw do rozstrzygania merytorycznego. Wyjaśnienie powyższych kwestii, związanych z zarzutami, będzie stanowiło podstawę dla organu I instancji przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

W związku z powyższymi wywodami, stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo nakazał organowi l instancji wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej i wydanie w tym zakresie stosownej decyzji.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości określił własne stanowisko w kwestii wadliwości postępowania przez organ I instancji. Również organ odwoławczy wykazał, dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego przed tym organem (art. 136 kpa). Skoro stwierdził, iż dla rozstrzygnięcia konieczne jest przeprowadzenie w znacznej części postępowania wyjaśniającego, nie mógł wydać postanowienia o innej treści. Reasumując, skoro w postępowaniu wyjaśniającym, prowadzonym przez organ I instancji nie zostały wyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, wszczynanej z urzędu w związku z interwencją skarżącego o samowoli budowlanej, uznać należało iż prawidłowo organ odwoławczy, wskazał właściwość organu do załatwienia sprawy, po uprzednim przeprowadzeniu przez ten organ postępowania wyjaśniającego z udziałem wszystkich stron. Tym samym uznać należało, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] w sprawie przekazania sprawy, wskazując jednocześnie okoliczności, które zadecydowały o zastosowaniu przepisu art. 138 § 2 kpa.

Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania, należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.