Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 372/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie WSA Monika Krzyżaniak WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...], a także postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącego S. A. kwotę 3.617,00 złotych (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 372/06

UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2003 roku Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A reprezentowane przez Agencję Celną B zgłosiło do procedury dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny sprowadzone z Turcji towary opisane w pozycjach od 1 do 28, w tym: towary włókiennicze klasyfikowane do sekcji XI Taryfy celnej oraz guziki z tworzyw sztucznych, półki metalowe, buty z tworzyw sztucznych i spinki do włosów. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi deklarację wartości celnej, fakturę [...] z dnia [...] oraz świadectwo przewozowe EUR.1 Nr [...] z dnia [...].

Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. przyjął zgłoszenie jako odpowiadające warunkom formalnym, a następnie decyzją z dnia [...], po weryfikacji zgłoszenia zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, uznał, że zgłoszenie to jest nieprawidłowe w zakresie deklarowanej wartości celnej towarów zgłoszonych w pozycjach 9, 15 i 26 oraz deklarowanej taryfikacji towaru zgłoszonego w poz. 25. Zmieniono zatem zapisy zgłoszenia dodając pozycje 29 i 30 dotyczące towarów ujawnionych podczas rewizji celnej. Zmieniono również zapisy pól 22 i 5. Kwota długu celnego dla wyżej wymienionych towarów została określona z zastosowaniem obniżonej stawki celnej równej 0% ich wartości celnej, przewidzianej dla towarów o preferencyjnym tureckim pochodzeniu. Stawkę tą zastosowano w oparciu o załączone do zgłoszenia SAD poprawne formalnie świadectwo przewozowe z dnia [...].

W celu upewnienia się o prawidłowości świadectwa EUR.1, skierowano je do władz celnych kraju eksportu z wnioskiem o weryfikację autentyczności, jak również rzetelności danych zawartych w tym dokumencie. Świadectwo wraz z innymi przedkładanymi przez stronę, wysłano do władz celnych Turcji pismem z dnia 16 grudnia 2003 roku.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wznowił z urzędu postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. W oczekiwaniu na wynik merytorycznego sprawdzenia dokumentu EUR.1, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] zawiesił z urzędu postępowanie celne w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na wniosek o weryfikację kwestionowanego świadectwa przewozowego EUR.1, Administracja Celna Turcji pismem z dnia 15 lipca 2005 roku poinformowała, że świadectwo to jest nieautentyczne, a objęte nim towary nie kwalifikują się jako towary traktowane na zasadach preferencyjnych. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie.

Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] w części dotyczącej stawek celnych oraz określenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie.

W odwołaniu od powyższej decyzji importer wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, zarzucając jej: niezasadne zakwestionowanie świadectwa przewozowego EUR.1, co zdaniem strony było błędem w ustaleniach faktycznych i naruszyło art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej; nie wskazanie przyczyn, dla których zakwestionowano w/w świadectwo, czym został naruszony

art. 191 Ordynacji podatkowej; zaniechanie przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, czym naruszono art. 210 § 1 pkt. 6 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto strona zakwestionowała postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] wznawiające postępowanie w przedmiotowej sprawie, jako niezgodne z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i art. 262 Kodeksu celnego.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podejrzenie braku autentyczności świadectw EUR.1 potwierdzających preferencyjne tureckie pochodzenie towarów importowanych przez stronę było konsekwencją analizy prawidłowości świadectw EUR.1 przeprowadzonej po zwolnieniu towarów. Prawo badania prawidłowości zgłoszeń celnych po zwolnieniu towarów daje organom celnym art. 83 Kodeksu celnego, zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem.

Czynności kontrolne dokonywane przez organ celny na podstawie art. 83 Kodeksu celnego nie są postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdyż procedura weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzana jest na zasadzie współpracy organów celnych państw stron, a konkretnie Umowy o wolnym handlu zawartej między Rzeczpospolitą Polską i Republiką Turecką (Dz.U. z 2000 r. Nr 57, poz. 680), a szczególnie jej Protokołu Nr 3, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.

W treści art. 32 Protokółu Nr 3, umawiające się państwa - strony powołanej umowy, ustanowiły możliwość sprawdzenia merytorycznej poprawności i autentyczności dowodów pochodzenia, przedkładanych w kraju importera w celu uzyskania preferencji. W myśl art. 32 pkt. 1 i 2 dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokółu. W punkcie 6 omawianego art. 32 umawiające się państwa - strony umowy przyjęły zasadę, że jeżeli udzielona odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów władze celne wnioskujące o weryfikację (tu władze celne Polski) odmawiają wszelkich preferencji.

W przedmiotowej sprawie władze celne kraju eksportera udzieliły zgodnie z

art. 32 pkt 5 powołanego Protokółu Nr 3 jednoznacznej odpowiedzi, że przedmiotowe świadectwo EUR.1 nie zostało wystawione przez tureckie władze celne i nie może być zaakceptowane jako prawomocny dowód pochodzenia, a objęte nim towary nie kwalifikują się jako towary traktowane na zasadach preferencyjnych. Stwierdzenie to jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dokument ten jest fałszywy.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej i art. 262 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu celnego I w Ł. z dnia [...], miało miejsce w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu, okolicznością taką było otrzymanie od władz celnych Turcji w dniu 13 grudnia 2004 roku negatywnego wyniku weryfikacji 23 świadectw przewozowych EUR.1, przekazanych do weryfikacji w zbliżonym czasie jak przedmiotowe świadectwo EUR1 i firmowanych przez tego samego kontrahenta eksportera, który był wskazany w przedmiotowym świadectwie oraz zgłoszeniu SAD, jak również dokumentach dołączonych do tego zgłoszenia .

W orzecznictwie przyjmuje się, iż postanowienie o wznowieniu postępowania jest tylko aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie natomiast, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie i muszą być zawarte w decyzji wydanej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania

Organ wyjaśnił nadto, że w toku postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez skierowanie do dodatkowej weryfikacji przedłożonego przez stronę dokumentu pochodzenia, w trybie przewidzianym cytowanymi wyżej przepisami prawa w tym umową międzynarodową oraz załatwił przedmiotową sprawę w postępowaniu celnym, co przeczy zarzutowi naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 187 Ordynacji podatkowej, zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony wyczerpująco, a o fakcie, iż przedłożone świadectwo przewozowe EUR.1 jest dokumentem fałszywym strona otrzymała informację w kwestionowanej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, powyższe przeczy zarzutom pełnomocnika strony, że świadectwo przewozowe EUR.1 zostało zakwestionowane niezasadnie oraz, że nie wskazano przyczyn dla których świadectwo to zakwestionowano.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., kwestionowana decyzja Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. zawiera wskazane przepisami uzasadnienie faktyczne i prawne.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy ponownym określeniu kwoty długu celnego należało przyjąć, iż omawiane towary, posiadają niepreferencyjne pochodzenie, a kryteria zastosowania dla nich właściwej stawki celnej, określa (wydane z delegacji art. 19 § 3 pkt. 2 Kodeksu celnego) rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 roku (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.), które wskazuje w § 11 ust.1, że pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 (zał. 3) musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

W wykazie tym są wymienione m. in. towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym - jako zaklasyfikowane do sekcji XI Taryfy celnej (dział 50 do działu 63)

tj. materiały i wyroby włókiennicze oraz obuwie (kod HS taryfy celnej 6401-6405). W myśl § 13 omawianego rozporządzenia świadectwo takie może być przyjęte jako właściwy dowód pochodzenia, o ile spełnia łącznie następujące warunki: zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia i który jednocześnie daje gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów; zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru nim objętego, w szczególności dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru, masę brutto lub netto towaru oraz liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy pochodzi z określonego kraju.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił: naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, mimo istnienia ustawowego obowiązku takiego skonstruowania uzasadnienia decyzji; brak przeprowadzenia wszystkich istotnych dowodów w sprawie w tym tych, które mogły świadczyć na korzyść skarżącego – czym naruszono art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej; naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wskazanej w art. 127 Ordynacji podatkowej, jak również dowolną oceną zebranego w sprawie niekompletnego materiału dowodowego, czym naruszono art. 191 Ordynacji Podatkowej. Powyższe uchybienia, są w ocenie skarżącego skutkiem braku przesłuchania w charakterze świadków kierowców, którzy mieli kontakt z tureckim kontrahentem strony, mimo iż wniosek o takie przesłuchanie był składany.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie procedury dokonywania weryfikacji zakwestionowanego świadectwa określonej w art. 32 Protokółu Nr 7 Umowy CEFTA, Skarżący wskazał jako naruszenie prawa odrzucenie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego przedmiotowego świadectwa przewozowego i bez podania szczegółowego uzasadnienia ze wskazaniem przyczyn odrzucenia przedmiotowego świadectwa z uwagi na niespełnienie wymogów wskazanych w § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i tryby ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.), czym zdaniem strony naruszono § 11 i § 13 tegoż rozporządzenia.

Sformułowano również zarzut braku ponownego rozpoznania i orzeczenia w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji oraz ograniczenie się jedynie do kontroli decyzji i rozpatrzenia zasadności argumentów organu I instancji, jak również ograniczenie decyzji jedynie do wskazania podstawy prawnej wydanej decyzji co ogranicza prawo skarżącego do skutecznego podnoszenia zarzutów wobec decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. m.in. na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W świetle art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jak zaś wynika z art. 243 § 1 cytowanej ustawy, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 pkt 1 ustawy, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie.

Instytucja wznowienia postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa. Wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w której wznowienie postępowania następuje z urzędu, w dodatku na niekorzyść strony. Wykładnia rozszerzająca nie dałaby się pogodzić w tym wypadku z zasadą praworządności. Uwzględniając przyjęte powyżej reguły interpretacyjne, należy dojść do wniosku, że w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 cytowanej ustawy, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, podstawą wznowienia postępowania muszą być tylko istotne w sprawie dowody lub okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Wyrazy "wyjdą na jaw" użyte w tym przepisie oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli moment udostępnienia ich organowi.

Wznowienie postępowania nie leży w sferze uznania administracyjnego, wystąpienie jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek obliguje organ administracji do wznowienia postępowania. Równocześnie zgodnie z art. 243 § 1 cytowanej ustawy, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania w razie dopuszczalności wznowienia postępowania. Oznacza to, że w przypadku, gdy organ podejmuje działania z urzędu winien w momencie wznowienia postępowania dysponować informacjami spełniającymi ustawowe przesłanki wznowienia.

Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest zaistnienie przesłanek z art. 240 § 1 tejże ustawy (w przedmiotowej sprawie określonych w pkt 5), a dopiero potem wyniki postępowania co do istoty sprawy.

Przenosząc powyższe rozważanie na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji wznawiając w dniu 3 stycznia 2005 roku postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], wskazał wprawdzie w podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy, nie wskazał jednak jakie to nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy wyszły na jaw i stały się podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdza, że również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Tymczasem ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy organ winien rozpocząć od analizy przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania rozstrzyganie ponowne o istocie sprawy może nastąpić dopiero wówczas, gdy w jego toku stwierdzone zostanie istnienie podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, określonych w art 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Aktualne w przedmiotowej sprawie pozostaje stanowisko NSA zaprezentowane na tle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego analogicznie normujących materię wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z tymże stanowiskiem stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 roku, sygn. akt I SA 1326/86, ONSA z 1987 roku, Nr 2, poz. 80). Brak stanowiska organu orzekającego w przedmiocie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania stanowi istotną wadę decyzji. Tym bardziej, że konstrukcja decyzji organu I instancji wskazuje na takie okoliczności, które są charakterystyczne dla decyzji wydawanych w trybie wszczęcia postępowania co do prawidłowości zgłoszenia celnego, a nie decyzji wydanych po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Świadczy o tym odniesienie w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji do określonych pól dokumentu JDA SAD (dodatkowo w znacznej części nie pokrywających się z tymi polami dokumentu JDA SAD, które organ zmienił w decyzji ostatecznej uchylonej mocą zaskarżonej decyzji w trybie wznowienia postępowania), jak również stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu tej decyzji odnoszące się do trybu weryfikacji zgłoszenia celnego, a nie do wykazania istnienia przyczyn wznowienia postępowania.

Jak natomiast wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie był negatywny wynik weryfikacji 23 świadectw przewozowych EUR.1 wystawionych dla importera S. A. Na rozprawie w dniu 21 marca

2007 roku pełnomocnik organu wyjaśnił, że przedmiotowe dwadzieścia trzy świadectwa przewozowe EUR.1 były wystawione przez tureckie władze celne i potwierdzały turecki pochodzenie sprowadzonego towaru. W opinii Sądu, a wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, powyższe dowody nie mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim dlatego, że negatywny wynik weryfikacji świadectw EUR.1 wystawionych w innych sprawach, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, nie dotyczył bowiem przedmiotu niniejszej sprawy. Dopiero negatywny wynik weryfikacji konkretnego świadectwa EUR.1 Nr [...] wystawionego przez tureckie władze celne, mógł stanowić ewentualną podstawę wznowienia postępowania. Informacja tureckich władz celnych z dnia 15 lipca 2005 roku (doręczona organom celnym w dniu 26 lipca 2005 roku) o wystawieniu świadectwa EUR.1 na podstawie sfałszowanych tureckich świadectw EUR.1, a tym samym brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru, dotyczyła bowiem przedmiotu sprawy i mogła mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Podkreślić należy, że organy administracji mają obowiązek działać zgodnie z zasadą praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) i prowadzić postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa (art. 121 § 1 cytowanej ustawy). Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa oraz w ustawach podatkowych (art. 128 ustawy). W kontekście powyższych zasad nie do pogodzenia jest postępowanie organów celnych, które wznawiają z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie wskazując i nie wyjaśniając stronie przyczyn wznowienia postępowania zakończonego w dodatku niekorzystną dla strony decyzją, tym bardziej, gdy analiza akt administracyjnych wskazuje na fakt wznowienia postępowania na podstawie dowodów, które jak wykazano wyżej nie dotyczyły sprawy zakończonej decyzją ostateczną i w konsekwencji w żaden sposób nie mogły wpłynąć na zmianę treści decyzji ostatecznej. Nie jest bowiem bez znaczenia na podstawie jakich dowodów lub okoliczności organ wznawia w dodatku z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustawodawca przewidział jednoznacznie, że mają to być dowody istotne, nowe, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest instytucją nadzwyczajną wzruszenia podlegających ochronie decyzji ostatecznych, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest niedopuszczalna. Organy administracji prowadzą bowiem postępowanie wyjaśniające, co do przyczyn wznowienia postępowania i oceny przesłanek wznowienia w kontekście ich wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Oznacza to, że przedmiotem prowadzonego postępowania i oceny przyczyn wznowienia mogą być te dowody, na podstawie których organ wznowił postępowanie. Zabiegi organów celnych polegające na wznowieniu postępowania na podstawie dowodów niespełniających przesłanek dowodów, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a następnie zawieszeniu wznowionego postępowania w oczekiwaniu na wyniki weryfikacji właściwych istotnych dokumentów, miały w ocenie Sądu na celu tylko przerwanie biegu terminu przedawnienia do wznowienia postępowania, co jest naruszeniem zarówno wskazanych wyżej zasad ogólnych postępowania jak i art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Powyższych wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, który również w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do przyczyn wznowienia postępowania. Brak uzasadnienia obu decyzji w tym przedmiocie powoduje, że decyzje w istocie nie poddają się kontroli w tym zakresie. Tymczasem Sąd sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji m.in. w zakresie sposobu interpretacji przepisów prawnych oraz jej wyników, stanowiących normatywną podstawę administracyjnej decyzji stosowania prawa. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywujący, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Reasumując, organy celne nie wskazały jakie to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję były podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Już na tym etapie organ celny naruszył przepis art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, obowiązującą organy celne, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W kontekście tej zasady nie do pogodzenia jest postępowanie organów celnych, które wznawiają z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie wskazując i nie wyjaśniając stronie przyczyn wznowienia postępowania zakończonego w dodatku niekorzystną dla strony decyzją.

Uzasadnienia decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie nie zawierają również analizy przeprowadzonego postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania ani oceny przesłanek wznowienia postępowania co wskazuje na istotne naruszenie art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Taki stan rzeczy zwalnia Sąd od obowiązku ustosunkowania się w pełnym zakresie do innych zarzutów skargi.

Zważywszy na podniesione wyżej okoliczności, Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego I w Ł. Mając na uwadze treść art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd orzekł również o uchyleniu postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ustawy.