Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1130/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

K. M. (zwana dalej "skarżącą", "stroną") wniosła skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (zwanego dalej: "Prezesem NFZ") z dnia [...] marca

2012 r. Nr [...], który po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą podleganie przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 27 lutego 2011 r.

Jako podstawę rozstrzygnięcia Prezes NFZ wskazał art. 102 ust. 5 pkt 24

w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164,

poz. 1027 ze zm.,) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "Kpa.".

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat

w G. pismem z [...] lutego 2011 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (zwanego dalej "Oddziałem Wojewódzkim NFZ") z wnioskiem o rozstrzygnięcie w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez K. M. z tytułu prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej. Do wniosku o wydanie decyzji nie dołączono żadnych dokumentów.

Na podstawie informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organ ewidencyjny, tj. Urząd Miejski w G. ustalono,

że skarżąca w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 27 lutego 2011 r. posiadała uprawnienie do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie

z wpisem figurującym w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta G. pod numerem [...]. Urząd Miasta G. pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował, że strona nie zgłaszała zawieszenia działalności. Ponadto powiadomił, że w złożonym w organie ewidencyjnym zawiadomieniu o zaprzestaniu wykonywania działalności skarżąca wskazała jako datę zaprzestania dzień 27 lutego 2011 r., w związku z czym wpis został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej decyzją z dnia 1 marca 2011 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] lutego 2011 r. poinformował, że skarżąca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

W związku z faktem, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych we wniosku

o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego nie przedstawił informacji z Urzędu Skarbowego odnośnie działalności prowadzonej przez stronę, a Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest uprawniony do pozyskiwania ich bezpośrednio z Urzędów Skarbowych, Oddział Wojewódzki NFZ pismem z dnia

[...] marca 2011 r. zwrócił się do ZUS z prośbą o udostępnienie powyższych informacji. W ocenie Oddziału Wojewódzkiego NFZ informacje z Urzędu Skarbowego mogłyby potwierdzić czy i w jakim okresie skarżąca faktycznie wykonywała pozarolniczą działalność gospodarczą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] marca 2011 r. odmówił udostępnienia tych danych powołując się na art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.).

[...] Oddział Wojewódzki NFZ pismem z [...] marca 2011 r. poinformował stronę o wszczętym postępowaniu oraz zwrócił się do niej z prośbą

o złożenie wyjaśnień oraz dokumentów mogących mieć wpływ na dalszy przebieg prowadzonego postępowania. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, skarżąca nie ustosunkowała się do ww. wezwania organu.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją

z [...] listopada 2011 r., nr [...] stwierdził objęcie strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 1 stycznia 1999 r., kiedy, jak wskazał, wszedł w życie system powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, do 27 lutego 2011 r., kiedy, zgodnie z informacją zgłoszoną w organie ewidencyjnym, skarżąca zaprzestała prowadzenia tej działalności.

Od powyższej decyzji K. M. wniosła w dniu 24 listopada 2011 r. odwołanie, w którym wskazała między innymi, że w okresie podanym przez organ I instancji, faktycznie prowadziła działalność gospodarczą tylko w 1998 r.,

z kolei od 1 stycznia 1999 r. do jej wykreślenia z ewidencji nie podejmowała żadnych czynności mających związek z prowadzeniem, czy zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej. Podała, że wykonywanie działalności to rzeczywista działalność o cechach określonych w ustawie, czyli działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem skarżącej, ocena czy wykonywana była działalność gospodarcza należy przede wszystkim do sfery ustaleń faktycznych, a w dalszej kolejności do ich kwalifikacji prawnej. Nadto skarżąca stwierdziła, że co prawda można twierdzić, że osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zaprzestania prowadzenia działalności, powinna być traktowana jako prowadząca taką działalność. W jej ocenie, ani ustawa o działalności gospodarczej, ani ustawa Prawo działalność gospodarczej, nie znają instytucji "zawieszenia" lub zgłoszenia przerw jej prowadzenia, dopiero obowiązująca obecnie ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje taką możliwość. Podkreśliła, że pozbawienie przedsiębiorcy prawa do zawieszenia działalności gospodarczej w okresach, w których jej faktycznie nie prowadzi, nie może skutkować przymusem w postaci obowiązkowego ubezpieczenia.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24

i art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. wydał w dniu [...] marca 2012 r. decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj. art. 8 pkt 1 lit. c) i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy

o świadczeniach, zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi".

Jak podał Prezes NFZ, przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie"

i "zakończenie wykonywania" działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie należy przyznać powyżej wymienionym aktom normatywnym. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e ustawy

o działalności, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę powoduje wykreślenie powyższego wpisu

z ewidencji działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Ewidencji Działalności Gospodarczej. Jednocześnie, jak podał Prezes NFZ, w myśl art. 33

ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek

o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 20 września 2008 r., kiedy nie istniała formalno – prawna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2007 r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że skoro ani Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują instytucji zawieszenia bądź przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, przeto zgłoszenie takiej przerwy w organie ewidencyjnym, a w szczególności tylko w organie rentowym, nie korzysta z domniemania prawnego, z którego wynikałoby czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy

w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Prezes NFZ, przytaczając przebieg pozyskiwania od skarżącej informacji mogących posłużyć w procesie ustalenia podlegania jej osoby obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej stwierdził, że zasadnie organ I instancji objął skarżącą powyższym obowiązkiem.

Nadto Prezes NFZ wskazał, że skarżąca została prawidłowo poinformowana przez Oddział Wojewódzki o toczącym się w jej sprawie postępowaniu, jednakże nie dostarczyła żadnych dowodów mogących obalić domniemanie prawne

o prowadzeniu działalności zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, K. M. (skarżąca), wskazała na naruszenie przez organ prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 8 pkt 1 lit. c) i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym,

art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 66

ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6

pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z uwagi na przyjęcie, iż skarżąca jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do 27 lutego 2011 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. W związku z przedstawionym zarzutami, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wskazując na charakter i cechy prowadzenia działalności gospodarczej podała, że zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego

w G. w latach 1999 – 2011 z tytułu prowadzonej działalności nie uzyskiwała żadnego przychodu, dlatego, jej zdaniem, w sposób ciągły nie prowadziła działalności zarobkowej. W ocenie skarżącej, prowadzenie działalności gospodarczej to stan faktyczny, a nie prawny i z faktu figurowania w ewidencji działalności gospodarczej i zgłoszenia obowiązku podatkowego nie wynika domniemanie prawne prowadzenia działalności. Przywołując stanowisko Sądu Najwyższego skarżąca podała, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny,

a więc "legalizujący" prowadzenie działalności gospodarczej, jednak jej niewykreślenie z ewidencji nie stwarza domniemania prowadzenia tej działalności. Jak wskazała, fakt niewyrejestrowania prowadzonej przez skarżącą działalności

z właściwej ewidencji pomimo zaprzestania jej prowadzenia, nie może wpływać na obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie za okres, w którym działalność ta faktycznie nie była prowadzona.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc

o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd

w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a." Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przechodząc do meritum Sąd zauważa, że przedmiotem jego kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był obowiązany do dokonania tego pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego.

Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:

1. do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;

2. do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

3. do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

4. z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2008 r., Nr 164, poz. 1027).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tę regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, Nr 205 poz. 1585 tekst jednolity).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, Nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.

Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego.

Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak zły stan zdrowia, nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej, powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez nią działalności gospodarczej i jak zauważył organ wejście w życie powszechnego sytemu ubezpieczenia społecznego

Jak wynika ze sprawy - co jest okolicznością niesporną, skarżąca od 1 stycznia 1998 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Działalność ta była prowadzona do 27 lutego 2011 r. Skarżąca nie zgłaszała zawieszenia tej działalności a jako datę jej zakończenia sama wskazała 27 lutego 2011 r.

Sąd mając to na uwadze zauważa, że zarówno przepisy obowiązujące w dacie ustalonej przez organ jako początek objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej – 1 stycznia 1999 r.: ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia 1 stycznia 1999 r. skarżąca zaczęła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Sporną kwestią w sprawie jest, czy w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bowiem jak twierdzi wnosząca skargę zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego

w G. w latach 1999 – 2011 z tytułu prowadzonej działalności nie uzyskiwała żadnego przychodu, dlatego, jej zdaniem, w sposób ciągły nie prowadziła działalności zarobkowej. W ocenie skarżącej, prowadzenie działalności gospodarczej to stan faktyczny, a nie prawny i z faktu figurowania w ewidencji działalności gospodarczej i zgłoszenia obowiązku podatkowego nie wynika domniemanie prawne prowadzenia działalności.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w rozpoznawanym przypadku, że obowiązek wykazania istnienia usprawiedliwionych ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej – zawieszenia, jak również jej nie prowadzenia obciążał skarżącą. Z akt sprawy wynika, że działalność została wpisana do ewidencji 1 stycznia 1998 r., nie wynika, aby została ona kiedykolwiek skutecznie zawieszona. Sąd zauważa, że w początkowym okresie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności pozarolniczej. Taka możliwość powstała dopiero po 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z 10 lipca 2008 r., a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z ustawą o swobodzie art.14a ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Oczywiście jest to możliwość – jak już wskazano, istniejąca od 20 września 2008 r. i nadal. Przy czym wykreślenie działalności skarżącej z ewidencji nastąpiło z dniem 27 lutego 2011r.

W tym miejscu należy zauważyć, że mimo prawidłowego poinformowania o toczącym się postępowaniu skarżąca nie przedłożyła organom żadnych dokumentów mogących świadczyć o nieprowadzeniu przez nią działalności gospodarczej, które to dowody mogłyby obalić domniemanie o prowadzeniu działalności gospodarczej zgodnie z wpisem. Przedłożone do skargi zaświadczenia z Urzędu Skarbowego zostały złożone na etapie skargi w związku z czym nie podlegają badaniu przy ocenie zaskarżonej decyzji.

Reasumując Sąd uznał, że skarżąca w latach 1999-2011 nie wykazała skutecznie, aby nie prowadziła działalności gospodarczej, wykazała tylko brak przychodów. Wobec tego organy zasadnie przyjęły – odnośnie tych okresów, domniemanie, polegające na przyjęciu, że działalność gospodarcza przez skarżącą była prowadzona od chwili wpisu do ewidencji. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i Dyrektor NFZ właściwie uznały, że skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od chwili wpisania działalności do ewidencji, aż do momentu wykreślenia jej z ewidencji.

Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organy przeprowadziły właściwe postępowanie dowodowe i odniosły się do wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącą, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza nadto, że posiadanie przez skarżącą innych tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, nie wyłączyło po jej stronie obowiązku podlegania przez nią ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym - również obowiązującym przed 20 września 2008 r. w tym samym brzmieniu, art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Podobnie kwestię tę regulowały wcześniejsze przepisy, odpowiednio: art. 22 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.