Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2530/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. C, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A.S. kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją dnia z [...] lipca 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; z 2018 r. poz. 149 i poz. 650) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], orzekającej o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W., Wojewoda [...] uchylił wskazaną decyzję Prezydenta w całości i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 21 grudnia 2016 r. na wniosek A. S. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2018 r. decyzję nr [...], orzekającą o odmowie wymeldowania. Odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...] wniosła A. S..

Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda stwierdził, że zasługuje ono na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w nim podniesione.

Przepisy prawa procesowego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie to przepisy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

Wojewoda wskazał, że kwestia przyczyn umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem I instancji nie została uregulowana w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, jednakże przyjąć należy, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji (art. 140 kpa), czyli art. 105 kpa. W tym kierunku zmierzają piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmują, że organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe, przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa. Przyjęło się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym przepisie to brak przedmiotu postępowania.

Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Art. 105 § 1 kpa ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych, np. brak przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i przedmiotowych, np. osoba sama się wymeldowała, wobec czego ustaje przedmiot postępowania.

Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Interes prawny bowiem powinien wynikać wprost z przepisów prawa materialnego, pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia organu I instancji. W sprawach meldunkowych stroną jest osoba mająca prawo do lokalu, czy też prawo dysponowania lokalem, czyli właściciel, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Wskazanie podmiotów mających uprawnienie do inicjowania postępowania o wymeldowanie ma dużą doniosłość procesową. Wyznacza pojęcie strony tego postępowania, co w konsekwencji przesądza o procesowej poprawności postępowania i decyzji o wymeldowaniu. Również obowiązek, tak samo jak interes prawny, jest stanowiony przepisami prawa materialnego. Należy go zatem rozumieć tak, jak w stosunkach cywilnoprawnych - jako powinność zachowania się określonego nakazem lub zakazem.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Interes faktyczny nie tworzy zatem legitymacji strony.

Prezydent m.st. Warszawy uznał, że A. S. legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości przy ul. N. [...] w W., a tym samym posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Na jej wniosek wszczął w dniu 21 grudnia 2016 r. postępowanie o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W. i wydał w dniu [...] kwietnia 2018 r. merytoryczne rozstrzygnięcie. Sama A. S. do protokołu w dniu 25 stycznia 2017 r. poinformowała organ I instancji, że "czuje się współwłaścicielką nieruchomości przy ul. N. [...] w W. na mocy dziedziczenia po zmarłym W. D., który jest spadkobiercą po S. D. i po F. D., S. D. jest spadkobiercą po J. O., a ona jest spadkobierczynią po J. O. (k. 25). Na potwierdzenie legitymowania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości A. S. przedłożyła do akt sprawy następujące dokumenty, tj.:

a) kopię zaświadczenia z Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., z którego wynika, że w archiwum ksiąg dawnych pod numerem inwentarzowym 2.178 znajduje się księga hipoteczna pod nazwą "[...]"; księga ta zachowała moc księgi wieczystej stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. i utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg; w dziale II wpisem jawnym z dnia 6 maja 1938 r. ujawniony jest pod punktem 1. J. O., co do działki 184b o powierzchni 663,557 m2 na mocy aktu z dnia [...] sierpnia 1931 r. na N [...], zatwierdzonego decyzją Wydziału Hipotecznego Ziemskiego Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] maja 1932 r.; w dziale I wykazu w łamie zastrzeżenia znajdują się wzmianki z wniosków:

- dz. kw. [...] o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości położonej przy ul. N. [...] o powierzchni 565 m2; postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 1998 r. zwieszono postępowanie w sprawie;

- dz. kw. [...] o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości położonej przy ul. N. 13; postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wniosek został oddalony (k. 9-10);

b) kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...], w sprawie z wniosku A. S. o stwierdzenie nabycia spadku po F. D., W. D. i D. B. (k.16);

c) kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 30 grudnia 1991 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po J. O. (k. 15), sprostowanego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] (k. 72 druga strona);

d) kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] maja 1992 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po J. O. i S. D., prawomocnego z dniem [...] lipca 1992 r. (k. 13-14);

e) potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię pisma z dnia 10 listopada 1992 r., z którego wynika, że z dniem 31 października 1992 r. budynek mieszkalny przy ul. N. [...] w W. został przekazany przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej [...] w W. w zarząd i administrowanie właścicielom: F. D., W. D., T. D. i J. O. wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym (k. 28-31);

f) potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2015 r., o zapłacie przez A. S. podatku od spadku po zmarłym W. D., w którym jako przedmiot spadku zgłoszono ¼ zabudowanej nieruchomości przy ul. N. [...] w W. (k. 32-33) wraz z potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopią zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2017 r., potwierdzającego powyższe (k. 64);

g) kopię odpisu postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po A. O. (k. 70);

h) kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...]. o stwierdzeniu praw do spadku po J. O. (k. 71).

Na podstawie wszystkich opisanych ww. dokumentów, a także pisemnych wyjaśnień A. S., organ I instancji uznał, że posiada ona tytuł prawny do nieruchomości nr [...] przy ul. N. w W., a oprócz niej współwłaścicielami tej nieruchomości na podstawie ww. postanowień sądowych wydanych w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, a zarazem stronami postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie wymeldowania M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W., są również: T. D., K. D., A. B., S. B. oraz Zgromadzenie Sióstr [...]. Pełnomocnik A. S. do protokołu w dniu [...] lipca 2017 r. oświadczył, że księga wieczysta dla nieruchomości przy ul. N. [...] w W. nie została założona, jednak przyczyny tego nie są mu znane (k. 82).

Wobec wątpliwości odnośnie stanu prawnego nieruchomości przy ul. N. [...] w W., dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda [...] wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] oraz do Sądu Rejonowego [...] w W.. W odpowiedzi Sąd Rejonowy przekazał odpis swego postanowienia Dz. Kw [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie z wniosku Zgromadzenia Sióstr [...] z siedzibą w W. o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej i wpis w dziale II. Sąd postanowił oddalić wniosek, wskazując w uzasadnieniu m.in., że do wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej powinny być dołączone dokumenty stwierdzające nabycie własności nieruchomości określonej we wniosku oraz dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości (§ 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów). Do ujawnienia właściciela wystarcza, aby następstwo prawne po osobie wpisanej jako właściciel zostało wykazane odpowiednimi dokumentami. Działka nr [...] (dawna działka [...]) stanowi część nieruchomości, dla której prowadzona była księga wieczysta [...] nr [...]. Zgodnie z działem II ww. księgi, właścicielem przedmiotowej działki był J. O.. Z dołączonego do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po J. O. nabyli J. O. i J. O. w udziałach po 1/2 części. Stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., sygn. akt I Ns [...], spadek po J. O. nabyła A. O., po której na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], spadek nabyło Zgromadzenie Sióstr [...] z siedzibą w W.. Wnioskodawca nie przedłożył jednak żadnego dokumentu, w oparciu o który Sąd mógłby stwierdzić, że J. O. i J. O. to ta sama osoba. Ponadto Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał współwłaścicieli, co do pozostałej 1/2 części spadku. Sąd orzekł zatem, że zachodzi przeszkoda do dokonania wpisu i oddalił wniosek. Przedmiotowe postanowienie stało się prawomocne z dniem [...] stycznia 2013 r..

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: ukwh), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Art. 3 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że domniemywa się, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Muszą więc one dawać pełny i wierny obraz stanu prawnego nieruchomości, odzwierciedlać rzeczywisty stan prawny, przez który należy rozumieć stan zgodny z prawem materialnym. Natomiast art. 35 ust. 1 przytoczonej ustawy stanowi, że właściciel nieruchomości ma obowiązek niezwłocznie złożyć wniosek o ujawnienie swojego prawa w księdze wieczystej. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2100/14 (LEX nr 2106421) zostało wskazane: "domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 ukwh mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna. O tym, czy doszło do nabycia prawa własności, czy też nie doszło, rozstrzygać może jedynie sąd cywilny. Organ administracyjny nie jest bowiem uprawniony do dokonywania własnej oceny, czy w danym przypadku działała, czy też nie działała rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych".

Ponowna analiza dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawczynię, znajdującej się w aktach sprawy oraz ustalenia dokonane w toku postępowania odwoławczego doprowadziły Wojewodę [...] do wniosku, że występując do Prezydenta [...] z wnioskiem o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W., A. S. nie była osobą uprawnioną do dokonania tej czynności. Nie jest ona w posiadaniu stosownego dokumentu powyższe potwierdzającego, tj. jej dane nie zostały wpisane w księdze wieczystej dotyczącej przedmiotowego budynku. Figurują w niej natomiast dane nieżyjącego już J. O., jako właściciela tej nieruchomości. Ponadto na uwagę w niniejszej sprawie zasługuje fakt, że prawomocnym postanowieniem sądu został oddalony wniosek o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości gruntowej. Natomiast orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego). Odnosząc się natomiast do przedłożonych przez A. S. postanowień spadkowych organ wyjaśnił, że nie wynika z nich, czy nieruchomość przy ul. N. [...] w W. wchodziła w skład spadku i była dziedziczona przez spadkobierców J. O.. Biorąc pod uwagę to, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest podstawą do m.in. zmian w księgach wieczystych, wątpliwości organu odwoławczego wzbudził fakt, że do chwili obecnej taki wpis nie został dokonany. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby osoby uznające się za właścicieli nieruchomości przy ul. N. [...] w W., tj. A. S., T. D., K. D., A. B. i S. B. - dążyły do tego, aby ustanowić aktualną księgę wieczystą dla omawianej nieruchomości. Natomiast wniosek Zgromadzenia Sióstr [...] o ustanowienie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości został prawomocnie oddalony. Organ odwoławczy nie uwzględnił informacji pochodzących z Urzędu Skarbowego [...], że A. S. zapłaciła podatek od spadku po zmarłym W. D. za część ww. nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że sama wymieniona wskazała, co wchodzi w skład spadku, który nabyła (powyższe nie podlegało weryfikacji urzędu skarbowego).

Ponadto tytułu prawnego A. S. do przedmiotowej nieruchomości nie potwierdzają kopie deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2016 r. (k. 3-8) ani kopia pisma Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej [...] z dnia [...] listopada 1992 r. (k. 28-31), ani potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia decyzji Nr [...] z dnia 16 października 1992 r., orzekająca o zwróceniu współwłaścicielom - F. D., W. D., T. D. i J. O. w zarząd i administrację budynku położonego w W. przy ul. N. [...], ani też informacje z Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] Delegatura w [...] przekazane pismem z dnia 13 stycznia 2017 r.. Z ww. pisma wynika, że jako właściciel nieruchomości przy ul. N. [...] w W. figuruje J. O.. Przedmiotowa Delegatura nie posiada żadnych informacji aby dla ww. nieruchomości została założona księga wieczysta (k. 21-22).

Umorzenie postępowania administracyjnego następuje na skutek bezprzedmiotowości jego dalszego prowadzenia. W sytuacji zatem, gdy A. S. w dniu złożenia wniosku o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w W. nie była w stanie w sposób bezsporny udokumentować, że legitymuje się tytułem prawnym do budynku przy ul. N. [...] w W., to prowadzenie postępowania z jej wniosku należało uznać za bezprzedmiotowe. Z wyżej wymienionych względów, zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie w I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na powyższą decyzję, A. S., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła jej naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie:

1. art. 7 i art. 77 kpa, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności oraz błędną, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że wnioskodawczyni nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości przy ul. N. [...] w W.;

2. art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 w związku z art. 28 kpa, przez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, gdyż wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa. Sąd nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania, bowiem nie wykazała swego interesu prawnego w tej sprawie, tj. w tym przypadku faktu współwłasności nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w W..

Podzielić należy stanowisko skarżącej, iż organ administracji niewłaściwie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść dokumentów urzędowych przez nią przedstawionych, w tym zaświadczenia sądu wieczystoksięgowego z dnia 12 czerwca 2013 r. oraz postanowień o stwierdzeniu nabycia spadków, z których wynika krąg spadkobierców po J. O.. Organ dokonał analizy tych dokumentów z naruszeniem zasad logicznego rozumowania, w wyniku czego błędnie przyjął, że skarżąca nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie ma uprawnienia do zainicjowania postępowania o wymeldowanie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] czerwca 2013 roku, z którego jednoznacznie wynika, że w archiwum ksiąg dawnych pod numerem inwentaryzacyjnym [...] znajduje się księga hipoteczna pod nazwą "[...]". Co istotne, księga ta zachowała moc księgi wieczystej stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przez dniem 1 stycznia 1947 r. i utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141).

Wynika z tego, że ww. księga wieczysta jako dokument urzędowy nadal korzysta z domniemania prawdziwości oraz autentyczności, stanowiąc w ten sposób wiarygodny i mający pełną moc dowodową dokument potwierdzający prawo własności nieruchomości J. O..

Zauważyć przy tym należy, że w ogóle fakt istnienia księgi wieczystej, nawet założonej na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018 r. poz. 1916) – nie ma znaczenia dla oceny stanu prawnego nieruchomości, w szczególności dla ustalenia jej właściciela lub współwłaścicieli. Niewątpliwie księga wieczysta stanowi ułatwienie dla badania kwestii własności danej nieruchomości, lecz jej brak wcale tego nie wyłącza. Można bowiem wyobrazić sobie szereg sytuacji, gdy dla nieruchomości takiej nie było i ma urządzonej księgi wieczystej, ale jej stan prawny wynika np. z aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) lub z orzeczenia sądu powszechnego o stwierdzeniu zasiedzenia jej własności na podstawie art. 172 z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.).

Całkowicie nieuzasadnione w tej sytuacji są rozważania dotyczące tego, że do chwili obecnej nie doszło do założenia księgi wieczystej, w szczególności, że wnioskodawczyni nie złożyła takiego wniosku, a wniosek Zgromadzenia Sióstr [...] o jej założenie został oddalony.

Pomijając okoliczność, że przyczyną oddalenia ww. wniosku było m.in. niewykazanie współwłaścicieli co do pozostałej 1/2 części spadku wskazać należy, że oddalenie tego wniosku nie zmienia faktu, że księga wieczysta założona przez 1947 r. zachowała moc, a tym samym zachował moc wpis J. O. jako właściciela nieruchomości. Poza tym, oddalenie wniosku o założenie księgi wieczystej spowodowane było konkretnymi przyczynami, wskazanymi w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2012 r., Dz.Kw [...], które odnoszą się wyłącznie do Zgromadzenia Sióstr [...], nie zaś do skarżącej. Stąd też organ błędnie zinterpretował kwestię związania tym orzeczeniem, zwłaszcza że wniosek taki może być ponawiany, a w przypadku ustania przesłanek, które legły u podstaw oddalenia – może skutkować założeniem księgi wieczystej.

W toku niniejszego postępowania wnioskodawczyni wykazała postanowieniami sądów następstwo prawne po J. O., wykazując krąg wszystkich spadkobierców. Skoro więc istnieje dokument, z którego wynika, że nieruchomość przy ul. N. [...] w W. należała do niego, a z innych dokumentów wynika następstwo prawne po nim m.in. na rzecz skarżącej, to nie są potrzebne inne dokumenty, by uznać jej interes prawny, a w konsekwencji przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z tej nieruchomości.

W tej sytuacji uznanie, że wnioskodawczyni nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości przy ul. N. [...] w W., gdyż do chwili obecnej nie doszło do założenia księgi wieczystej - uznać należy za całkowicie bezpodstawne. Podobnie za bezpodstawne uznać należy twierdzenie, jakoby oddalenie wniosku o założenie księgi wieczystej przesądzało o tym, że spadkobiercom po osobie ujawnionej w księdze wieczystej założonej przed 1947 r., która co istotne zachowała moc księgi wieczystej - nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości objętą tą księgą.

W związku z tym uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania było całkowicie nieuzasadnione, gdyż wnioskodawczyni wykazała dokumentami urzędowymi, że J. O. był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, jak również, to że jest ona jedną ze spadkobierczyń po byłym właścicielu, a zatem niewątpliwie przysługuje jej tytuł prawny do ww. nieruchomości.

Na marginesie zauważyć trzeba, że z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie może wynika, co wchodzi w skład danego spadku (np. czy w jego skład wchodzi określona nieruchomość lub jakiekolwiek prawo majątkowe – z wyjątkiem gospodarstwa rolnego w przypadku niektórych spadków, co jednak nie dotyczy niniejszej sprawy). Orzeczenie takie określa bowiem jedynie kto jest spadkobiercą danego spadkodawcy oraz na jakiej podstawie i w jakiej części dziedziczy spadek. Kwestia składu spadku ustalana jest z kolei w postępowaniu o dział spadku, które zwykle prowadzone jest w następnej kolejności, tj. po prawomocnym stwierdzeniu nabycia spadku, jednak może, ale musi być ono przeprowadzone.

Na zakończenie podnieść należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia rozbieżności w brzmieniu nazwisk części spadkobierców J. O. (tj. O. i O.). Dotyczy to innej linii jego spadkobierców niż ta, do której należy skarżąca (w jej przypadku nastąpiło sprostowania stosownego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku). Rozbieżność ta odnosi się do linii, w której ostatnim spadkobiercą jest Zgromadzenie Sióstr [...] i okoliczność ta stanowiła jedną z przyczyn oddalenia wniosku tego podmiotu o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności.

W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni przedstawione okoliczności i merytorycznie rozstrzygnie odwołanie skarżącej.

Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji.

O kosztach postępowania w punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ppsa. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł, ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł), stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictw (34 zł).