Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1616/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 4 lit. f, art. 18 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5.884 (pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] - utrzymał powyższą decyzję Wojewody w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], częściowo zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ulicy [...], drogi krajowej nr [...] - Etap 2, na odcinku od km 331 +944,85 do skrzyżowania z ulicą [...] w km 339+359,37 wraz z budową, rozbudową i przebudową obiektów inżynierskich, infrastruktury (odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej) oraz kolidującego uzbrojenia (kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, sieci elektroenergetycznych, teletechnicznych oraz sieci przemysłowych związanych z sąsiedztwem kombinatu hutniczego) w K. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność T. D. z dniem [...] lipca 2015 r. przeszła na własność Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] Wojewoda [...] orzekł natomiast:

- w pkt. 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł. z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]ha,

- w pkt. 2 o przyznaniu odszkodowania na rzecz T. D., za prawo własności nieruchomości w wysokości [...] zł; i na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. w wysokości [...] zł; z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego na przedmiotowej nieruchomości, przeznaczonej pod rozbudowę ulicy [...], drogi krajowej nr [...] - Etap 2, na odcinku od km 331+944,85 do skrzyżowania z ulicą [...] w km 339+359,37 wraz z budową, rozbudową i przebudową obiektów inżynierskich oraz infrastruktury (odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej) oraz kolidującego uzbrojenia: (kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, sieci elektroenergetycznych, teletechnicznej oraz sieci przemysłowych z wiązany cli z sąsiedztwem kombinatu hutniczego) w K.;

- w pkt. 3 zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.

Wojewoda [...] prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww nieruchomość ustalił, że wg stanu na dzień [...] lipca 2015 r,, tj. na datę ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność T. D. zaś w dziale III księgi wieczystej nr [...] dla niej prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych, ujawnione było ograniczone prawo rzeczowe polegające na nieograniczonej w czasie służebności gruntowej na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość nie była obciążona innymi prawami.

Wojewoda ustalając odszkodowanie oparł się o przepisy art. 130 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jak i § 36 ust. i rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Mając na uwadze powołaną regulacje prawną, organ I instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu Z. K. sporządzenie operatu szacunkowego ustalającego wartość rynkową ww nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy według jej stanu na [...] września 2014 r., tj. na dzień wydania przez Wojewodę [...] decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Rzeczoznawca majątkowy Z. K. sporządził w dniu [...] lutego 2015 r. operat szacunkowy określając w nim wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł; w tym wartość gruntu na kwotę [...] zł; wartość składnika budowlanego na kwotę [...] zł; i oddzielnie wartość ograniczonego prawa rzeczowego na kwotę [...] zł. W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy podał, że wartość gruntu określił podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej natomiast wartość składnika budowlanego podejściem kosztowym, metodą kosztów odtworzenia. Przedmiotowa nieruchomość położona jest we wschodniej części K., w obrębie [...], jedn. ewid. [...] przy ul. [...]. W najbliższym otoczeniu nieruchomości znajdują się tereny zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi średniej intensywności, tereny niezabudowane, zielone i użytkowane rolniczo oraz tereny usługowe. Działka stanowi fragment stacji paliw. Nieruchomość zbliżona kształtem do prostokąta ma regularne granice i jest niezabudowana bez składników roślinnych. Na nieruchomości znajduje się nawierzchnia z kostki betonowej o powierzchni 161,4 m2 oraz nawierzchnia asfaltowa o powierzchni 63,8 m2. Działka jest uzbrojona i posiada dostęp do drogi publicznej asfaltowej z oświetleniem ulicznym ul. [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przyjętym Uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2009 r., nieruchomość ta położona jest na terenach oznaczonych jako KDG - tereny dróg publicznych - klasa główna.

Dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego analiza rynku lokalnego wykazała, że zawarto transakcje gruntami o przeznaczeniu drogowym w cenach od ok. 130 zł. za 1 m2 gruntu do ok. 230 zł. za 1 m2. Do obliczeń przyjęto bazę danych obejmującą 11 transakcji, gdzie zróżnicowanie cen transakcyjnych wynika z indywidualnych cech poszczególnych nieruchomości. Ostatecznie wartość 1 m2 przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca ustalił na kwotę 210,10 zł, co łącznie za wywłaszczony grunt stanowi kwotę [...] zł; wartość poniesionych na nieruchomość nakładów oszacował na kwotę [...] zł; uznając poczynione na nakłady za część składową nieruchomości. Całkowita kwota odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wyniosła [...] zł. Szacując natomiast wartość powołanego ograniczonego prawa rzeczowego, polegającego na nieograniczonej w czasie służebności gruntowej na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiącej własność spółki [...], biegły ustalił jego wartość na kwotę [...] zł.

Na skutek wniesionego przez byłą właścicielkę T. D. wniosku o uzupełnienie wyceny przez uwzględnienie znajdujących się na nieruchomości dwóch reklam, a także studzienki wodnej z licznikiem i licznych innych znaków, rzeczoznawca majątkowy przedłożył nowy operat szacunkowy uwzględniający faktyczny stan nieruchomości na dzień wydania przez Wojewodę [...] decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia [...] maja 2015 r., określając w nim wartość rynkową nieruchomości na kwotę [...] zł; w tym wartość gruntu na kwotę [...] zł; wartość składnika budowlanego na kwotę [...] zł; i wartość ograniczonego prawa rzeczowego na kwotę [...] zł. Zdaniem organu rozstrzygającego w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości został sporządzony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, jak również zgodnie ze Standardami Zawodowymi Rzeczoznawców Majątkowych (art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. pełnomocnik [...] sp. z o.o. – B. G., wniósł o uwzględnienie w ramach odszkodowania, przysługującego [...] z tytułu wygaśnięcia służebności gruntowej oprócz kwoty [...] zł. również kwotę stanowiącą wartość składników budowlanych znajdujących się przedmiotowej nieruchomość, które zostały posadowione staraniem i na koszt firmy. Wskazał, iż stacja paliw [...] nie posiadała bezpośredniego dostępu do drogi publicznej ul. [...], stąd została ustanowiona służebność gruntowa na przedmiotowej nieruchomości min. umożliwiająca [...] budowę na jej terenie układu komunikacyjnego oraz części infrastruktury stacji paliw. W związku z powyższym w ramach przedmiotowej służebności, została wybudowana infrastruktura przez stację paliw [...]. Okoliczność naniesienia powyższych nakładów na ww nieruchomość przez skarżącą spółkę [...] za zgodą właścicielki, została przez nią potwierdzona w akcie notarialnym sporządzonym w dniu [...] maja 2013 roku Rep. A nr [...] przez K. W. - Notariusza w K. (§ 2 ust. 3a przedmiotowej umowy). Analizując powyższy wniosek Wojewoda uznał, iż naniesienie składników budowlanych było zarówno uprawnieniem, jak i obowiązkiem [...] sp. o.o., która potrzebowała uzyskać bezpośredni dostęp do drogi publicznej, zaś ustanowienie takiej służebności gruntowej stanowiło dla T. D. trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z jej nieruchomości jako obciążonej.

Wojewoda wskazał, że przy ustalaniu odszkodowania organ jest zobligowany uwzględnić wszystkie składniki, które są częściami składowymi gruntu, a zatem zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego, które są trwale z gruntem związane i nie stanowią odrębnego przedmiotu własności. Wojewoda podniósł również, iż ustawodawca regulując kwestię ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność gruntowa, nie przewidział w stosunku do niej wyjątku od zasady superficies solo credit (ustanowionej w art. 48 Kc). Powyższe prowadzi zatem do konstatacji, że składniki budowlane trwale związane z gruntem stanowią własność właściciela tej nieruchomości, pomimo że nakłady poniósł inny podmiot. Wobec powyższego organ wskazał, że kwota [...] zł. stanowi odpowiedni ekwiwalent za wygaśnięcie ograniczonego prawa rzeczowego przyznanego w trybie postępowania administracyjnego, ewentualne natomiast rozliczenia między właścicielami obu nieruchomości obciążonej i władnej w zakresie poczynionych nakładów budowlanych można dochodzić jedynie w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Niezależnie organ I instancji powiększył wartość ustalonego odszkodowania o 5 % jego wysokości tj. o kwotę [...] zł. wskazując na terminowe złożenie przez właścicielkę oświadczenia o wydaniu nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1e cyt. ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent Miasta [...], zarzucając nieprawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego, a w szczególności błędne oparcie się wyłącznie na złożonym operacie szacunkowym bez jego weryfikacji, jak również w ocenie Prezydenta uzasadnioną wątpliwość budzi prawidłowość ustalenia wysokości odszkodowania w tym jego powiększenie o 5% a nadto fakt, że w przedmiotowym postępowaniu organ dokonywał doręczenia wszelkiej korespondencji kierowanej do skarżącego drogą elektroniczną, pomimo, iż nie zaszła żadna z okoliczności wskazanych w art. 39 Kpa, która by upoważniała organ do stosowania takiej formy doręczania korespondencji.

W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z dnia [...] października 2015 r. [...] sp. z o.o., przedstawiła swoje stanowisko w sprawie ustalenia kwoty odszkodowania podtrzymując stanowisko, że w przyznanym odszkodowaniu błędnie nie uwzględniono wartości nakładów budowlanych poniesionych na przedmiotowej nieruchomości staraniem i na koszt spółki [...].

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy wydał zaskarżoną do Sądu decyzję podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody. Organ wskazał, że strona nie przedstawiła ani żadnych argumentów na poparcie swoich tez ani alternatywnego operatu szacunkowego dla przedmiotowej działki, a także nie skorzystała z możliwości oceny kwestionowanego operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ugn.). Również, zarzut dotyczący powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości nie znajduje uzasadnienia, gdyż z notatki służbowej, sporządzonej w [...] Urzędzie Wojewódzkim wynika, że postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności właścicielka odebrała w dniu [...] grudnia 2014 r., natomiast oświadczenie o wydaniu ww nieruchomości zostało przez nią złożone w dniu [...] stycznia 2015 r. (przesyłka pocztowa). A zatem zostało złożone z zachowaniem terminu wskazanym w art. 18 ust. 1e pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Podobnie organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 391 Kpa., wskazując na brak informacji aby Prezydent Miasta [...] nie wyrażał zgody na elektroniczną formę doręczania mu korespondencji. Powyższe zatem należało uznać za spełnienie przesłanki dotyczącej wyrażenia zgody na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą środków elektronicznych. Nadto powyższy sposób dołączania nie uniemożliwił Prezydentowi dokonania przez niego czynności procesowych.

Odnosząc się natomiast do podniesionej przez [...] sp. z o.o. kwestii braku uwzględnienia w kwocie odszkodowania ustalonego na jej rzecz wartości budowli znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...], wskazujące jako jedyną drogę cywilną w uregulowaniu kwestii rozliczenia nakładów budowlanych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1, 80, 140 w zw. z art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] maja 2015 roku, sporządzony na zlecenie Organu i instancji, podczas gdy operat zawiera rażące braki, w tym nie uwzględnia w szczególności uzasadnienia metody przyjętej za podstawę obliczenia wartości ograniczonego prawa rzeczowego oraz przeprowadzonej analizy rynku;

2) art. 7, 77 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i uznanie, że w zakres odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego nie wchodzi wartość nakładów wykonanych w następstwie ustanowienia służebności przez skarżącego oraz uznanie, że skarżący może dochodzić rozliczenia z tytułu nakładów w toku postępowania cywilnego, podczas gdy rozliczenie tych nakładów powinno nastąpić w ramach ustalenia ww odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego a nie jak błędnie przyjęto cywilnego;

3) art. 12 ust. 4f), art. 18 ust. 1, 1a), 1b), 1d) Ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez uznanie, że nakłady wykonane przez skarżącego w następstwie ustanowienia służebności nie wpływają na wartość służebności i nie wchodzą w zakres odszkodowania należnego skarżącemu z powyższego tytułu, a w następstwie tego przyznanie w tej części odszkodowania osobie nieuprawnionej;

4) § 38 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez uznanie, iż odszkodowanie za nieruchomość, przysługujące właścicielowi obejmuje również wartość nakładów wykonanych przez skarżącego w następstwie ustanowienia służebności, podczas gdy zgodnie z przytoczonym przepisem przy określaniu wartości nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym jej wartość pomniejsza się o kwotę odpowiadającą wartości tego prawa, równej zmianie wartości nieruchomości, spowodowanej następstwami ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego; a w konsekwencji powyższego:

5) art. 138 § 1 ust.1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku.

Mając na uwadze wyżej wymienione zarzuty, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

2. zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez skarżącą, reprezentowaną przez radcę prawnego w tym zwrotu opłaty skarbowej na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała stan sprawy, rozwijając szczegółowo wskazane zarzuty. W szczególności podkreśliła, że w kwocie odszkodowania błędnie organ nie uwzględnił wartości nakładów budowlanych poniesionych na nieruchomość, staraniem i na koszt skarżącej. Zgodnie z art. 12 ust. 4 a) i 4 f) ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych odszkodowanie za wywłaszczane nieruchomości, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Natomiast zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, przy określaniu wartości nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym jej wartość pomniejsza się o kwotę odpowiadającą wartości tego prawa, równej zmianie wartości nieruchomości, spowodowanej następstwami ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego. Kompetencje w zakresie przyznania odpowiedniego wynagrodzenia za wygaśnięcie służebności gruntowej w wyniku wywłaszczenia nieruchomości, ustawodawcza przekazał organom administracji, w konsekwencji czego droga postępowania cywilnego w tym zakresie jest niedopuszczalna.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest usprawiedliwiona z powodów w niej wskazanych.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga wyjaśnienia sposobu orzekania przez organ administracji o odszkodowaniu należnym podmiotom, które utraciły prawo własności nieruchomości oraz ograniczone prawo rzeczowe na tej samej nieruchomości, wskutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.).

Przepisy art. 18 ust. 1 i 1 a ustawy stanowią, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli na nieruchomościach lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Powyższe regulacje jednoznacznie przesądzają o nierozerwalnym związaniu odszkodowania należnego właścicielowi nieruchomości, który swe prawo własności utracił wskutek decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i odszkodowania należnego podmiotowi, którego ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości wygasło wskutek takiej decyzji. Odszkodowania te powinny być ustalone w toku jednego postępowania administracyjnego, którego stronami są zarówno były właściciel nieruchomości jak i podmiot, któremu przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości. Odszkodowanie to przysługuje w stosownych częściach dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości oraz osobie, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (art. 12 ust. 4 lit. f ustawy). Odszkodowanie należne właścicielowi umniejsza się o kwotę odszkodowania przyznanego podmiotowi, którego ograniczone prawo rzeczowe wygasło i które powinno zostać zakończone rozliczeniem wszelkich wartości w jednej decyzji odszkodowawczej. W tym miejscu należy powołać się na uchwałę wyroku Sądu Najwyższego wydanego w składzie 7 sędziów z dnia 11 października 2007 roku o sygn. akt III CZP 46/07, w myśl którego poza przypadkami decyzji wydanych przez organ niewłaściwy lub z pominięciem wszelkiej procedury, sąd powszechny jest związany ostateczną decyzją administracyjną niezależnie od charakteru sprawy, w której decyzja zapadła oraz od charakteru samej decyzji (deklaratywnego czy też konstytucyjnego). Wynika to z istniejącego pomiędzy drogą sądową i drogą administracyjną rozgraniczenia. Jeśli zatem określona kwestia cywilna została przekazana do rozstrzygnięcia w drodze postępowania administracyjnego, to sąd powszechny nie może tej samej kwestii rozstrzygać a pozew wniesiony w tej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. A zatem powyższe prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż niemożliwym byłoby dochodzenie przez skarżącą spółkę rozliczenia przedmiotowych nakładów przed sądem powszechnym, gdyż wszelkie elementy składowe odszkodowania winny być ustalone decyzją administracyjną. Rozliczenie nakładów budowlanych pomiędzy właścicielem a podmiotem uprawnionym z tytułu służebności gruntowych powinno nastąpić w ramach ustalenia odszkodowania za wygaśniecie służebności gruntowej - przepisy nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących zasad rozliczenia nakładów budowlanych dokonanych w ramach służebności gruntowej - zgodnie zaś z art. 294. kodeksu cywilnego, w przypadku zniesienia służebności gruntowej, uprawnionemu z tytułu służebności gruntowej przysługuje wynagrodzenie, które obejmuje także wartość nakładów budowlanych.

W ocenie Sądu niezbędnym jest zatem ustalenie odszkodowania należnego skarżącej spółce w kwocie obejmującej wartość poczynionych przez nią nakładów budowlanych; organ powinien bowiem, ustalając kwotę odszkodowania należnego właścicielowi nieruchomości, ustalić realną jego wartość, tj. odpowiadającą wysokości utraconej przez niego wartości nieruchomości nie zaś obejmującego przysporzenie, do którego powstania się nie przyczynił. A zatem w powyższej części, obejmującej wartość nakładów budowlanych na nieruchomość, odszkodowanie powinno być przyznane skarżącej spółce, tytułem poniesionych przez nią nakładów. Należy mieć na uwadze, że okoliczność dokonania ww nakładów na przedmiotową nieruchomość przez [...] sp. z o.o. jest bezsporna, potwierdzona została przez T. D. w powołanym wyżej akcie notarialnym sporządzonym w dniu [...] maja 2013 roku Rep. A nr [...] przez K. W. - notariusza w K.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w z w. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy w punkcie drugim sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji weźmie pod uwagę powyższe wywody i zleci sporządzenie nowego operatu szacunkowego, ustalającego wartość odszkodowania na rzecz byłej właścicielki T. D. oraz skarżącej spółki. Przy czym, mając na uwadze podniesione okoliczności, konieczne będzie uwzględnienie wartości naniesionych na przedmiotową nieruchomość nakładów (nawierzchni z kostki betonowej i nawierzchni asfaltowej) jako części składowej ustalonego na rzecz skarżącej spółki odszkodowania za ww ograniczone praworzeczowe.