Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 571/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 2 i 2a
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. prowadzi w S. Sp. z o.o. w A. (dalej powoływana jako Spółka), kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2016 roku. Kontrola została wszczęta na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z [...] stycznia 2018 r. numer [...]. W toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej Spółkę reprezentuje Pan E. F. - prezes zarządu (dalej powoływany także jako Skarżący).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a, § 1a i § 5 oraz art. 263 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej powoływana jako o.p.), nałożył na Skarżącego karę porządkową w kwocie 2 000,00 zł.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Skarżący działając jako prezes zarządu Spółki, pomimo wielokrotnego wzywania nie przedłożył całej dokumentacji szczegółowo wymienionej w wezwaniach oraz nie udzielił pełnych wyjaśnień w zakresie prowadzonej kontroli celno-skarbowej. W szczególności Skarżący nie dostarczył następujących dokumentów Spółki:

- inwentaryzacji zapasów (aktywa obrotowe) na początek i koniec 2016 r.,

- zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej i kont ksiąg pomocniczych na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych za 2016 rok,

- zapisów na kontach księgowych za 2016 rok,

- dowodów księgowych PK "polecenia księgowania" za 2016 rok,

- planu kont i polityki rachunkowości obowiązujących w 2016 roku.

Ponadto w ocenie organu Skarżący, działając w imieniu Spółki nie udzielił wyjaśnień dotyczących zmniejszenia wartości środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) w Spółce w roku 2016, nie przedłożył faktur i innych dowodów dokumentujących wartość środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) na początek i koniec 2016 r. oraz nie udokumentował związku przyczynowo skutkowego w zakresie dokonanego zmniejszenia przez Spółkę wyceny wartości środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) na koniec 2016 r.

W ocenie organu żądane dokumenty i wyjaśnienia nie wykraczają poza zakres kontroli celno-skarbowej prowadzonej w Spółce. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego szczegółowo wskazał przesłanki uzasadniające potrzebę żądania w toku przedmiotowej kontroli spornych dokumentów Spółki. Powyższe dokumenty Spółki i wyjaśnienia są w ocenie organu niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, a tym samym ich brak uniemożliwia realizację kontroli celno-skarbowej w zakresie określonym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący, wnosząc o jego uchylenie, wskazał na naruszenie:

- art. 262 § 1 pkt 2a w związku z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 508 ze zm.) poprzez nałożenie kary porządkowej za nie przedłożenie dokumentów i nie złożenie wyjaśnień dotyczących kwestii wykraczających poza zakres kontroli,

- art. 262 § 1 pkt 2a w związku z art. 124 o.p. poprzez niewykazanie przesłanek ustalenia wysokości kary,

- art. 262 § 1 pkt 2 i 2a w związku z art. 121 o.p. poprzez stwierdzenie, że są przesłanki do ukarania karą porządkową w sytuacji, gdy organ podatkowy przekroczył swoje kompetencji i zażądał dokumentów i złożenia wyjaśnień bez uprzedniego załatwienia skargi, a tym samym nie zareagował na uzasadnione wątpliwości wzywanego, prowadząc postępowanie wbrew zasadzie budzenia zaufania do organu podatkowego,

- art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. poprzez błędnie skonstruowane uzasadnienie, którego prawidłowa redakcja pod względem merytorycznym i prawnym ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania określonej w art. 124 o.p.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., Nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał na uprawnienia i obowiązki naczelnika urzędu celno-skarbowego w toku kontroli celno – skarbowej oraz obowiązki kontrolowanego. Zaznaczył, że w sprawie bezsporne jest, że Skarżący, reprezentując kontrolowaną Spółkę, nie zastosował się w pełni do skutecznie doręczonych wezwań kierowanych przez Naczelnika, które dotyczyły dostarczenia dokumentów i ksiąg podatkowych prowadzonych przez Spółkę dotyczących okresu objętego kontrolą oraz do udzielenia wyjaśnień w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Zdaniem organu, Skarżący w powyższym zakresie działał bezzasadnie i bezpodstawnie.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący, reprezentujący kontrolowaną Spółkę, był wielokrotnie wzywany do przekazania dokumentów i złożenia wyjaśnień. Wyjaśnienia i dokumentacja, do której przedłożenia został zobowiązany Skarżący, stanowiła materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wezwania wskazywały, czego Naczelnik od Spółki, za pośrednictwem Skarżącego, domaga się, w jakim terminie i jakie są konsekwencje niezastosowania się do wezwania. Kolejne wezwania kierowane przez Naczelnika wynikały z analizy już złożonych wyjaśnień i dokumentów, a ponadto Naczelnik ponawiał w kolejnych wezwaniach, żądania dostarczenia dokumentów lub wyjaśnień dotąd niedostarczonych przez Skarżącego. Do momentu wydania przez Naczelnika zaskarżonego postanowienia Skarżący nie dostarczył części żądanych dokumentów oraz nie udzielił wyjaśnień w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej za całkowicie nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia przez Naczelnika zasad ogólnych postępowania zawartych w art. 121 i art. 124 o.p.. W kierowanych do Skarżącego wezwaniach Naczelnik precyzyjnie wskazał zakres żądanych dokumentów i wyjaśnień, a w kolejnych wezwaniach na bieżąco reagował m.in. na niepełną realizację wezwań przez Skarżącego. Ponadto w ramach rozpatrzenia złożonej skargi na działania pracownika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. prowadzącego czynności kontrolne w sprawie, Naczelnik szczegółowo wyjaśnił powody żądania określonych dokumentów i wskazał ich związek z zakresem prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Kontrolowany w żadnym piśmie nie odniósł się do tego, jedynie w odpowiedziach na wezwania twierdził, iż żądania Naczelnika wykraczają poza zakres kontroli nie przedstawiając na to żadnych argumentów. Organ odwoławczy zaznaczył też, że nie jest prawdą, jakoby skarga Skarżącego na nienależyte wykonywanie czynności kontrolnych nie została dotąd załatwiona we właściwym trybie.

Organ za niezasadne uznał również zarzuty naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Skoro Naczelnik miał prawo żądać od Spółki określonych dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w toku prowadzonej kontroli, to miał także prawo zastosować środek dyscyplinujący w postaci kary porządkowej za niezastosowanie się do wezwań. Organ podkreślił, że Skarżący, nie wskazał powodów, dla których odmówił przedłożenia żądanych dokumentów, za każdym razem twierdząc jedynie, że żądania Naczelnika wykraczają poza zakres kontroli. Zauważył, że Naczelnik w odpowiedzi na skargę wyraźnie wskazał dlaczego i w jakim zakresie wzywa do okazania spornych dokumentów i ksiąg rachunkowych. Zatem wyraźnie określił cel procesowy wezwania, natomiast Skarżący nie odniósł się do przedstawionych argumentów gołosłownie twierdząc, że niektóre żądania organu wykraczają poza zakres kontroli.

W ocenie organu odwoławczego, zastosowanie środka dyscyplinującego w postaci kary porządkowej miało obiektywne uzasadnienie i wbrew gołosłownym twierdzeniom Skarżącego postanowienie Naczelnika o nałożeniu kary porządkowej zawierało uzasadnienie faktyczne i prawne. Podkreślił, że odmowy przekazania dokumentów przez Skarżącego nie były poparte żadnym merytorycznym uzasadnieniem. Od pierwszego wezwania skierowanego w toku kontroli (data doręczenia [...] stycznia 2018 r.), które zawierało m.in. żądanie dostarczenia spornych dokumentów, do wydania przez Naczelnika zaskarżonego postanowienia (data wydania [...] maja2018 r.) upłynęły ponad 3 miesiące, a samo wydanie postanowienia poprzedziło 6 następnych wezwań. W ocenie Dyrektora, Naczelnik dał Skarżącemu wystarczająco dużą ilość czasu na dostarczenie żądanych dokumentów i wyjaśnień, a zachowanie Skarżącego konsekwentnie odrzucającego żądania Naczelnika stanowiło wysoki stopień zawinienia Skarżącego i wymagało kary adekwatnej do zachowania.

Na powyższe postanowienie, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając je w całości. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 262 § 1 pkt 2a o.p. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez nałożenie kary porządkowej za nie przedłożenie dokumentów i nie złożenie wyjaśnień, dotyczących kwestii wykraczających poza zakres kontroli,

- art. 262 § 1 pkt 2a w zw. z art. 124 o.p. poprzez niewykazanie przesłanek ustalenia wysokości kary,

- art. 262 § 1 pkt 2 i 2a w zw. z art. 121 § 2 i 2 o.p. poprzez stwierdzenie, że są przesłanki do ukarania karą porządkową w sytuacji gdy organ podatkowy przekroczył swoje kompetencje i zażądał dokumentów i złożenia wyjaśnień bez uprzedniego załatwienia skargi, a tym samym nie zareagował na uzasadnione wątpliwości wzywanego, a tym samym prowadził postępowanie wbrew zasadzie budzenia zaufania do organu podatkowego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że przedłożył wszystkie dokumenty wskazane w księgach rachunkowych, które umożliwiały określenie obowiązku podatkowego w podatku VAT oraz prawidłowe sporządzenie deklaracji VAT – 7. Zaznaczył również, że ustawa o rachunkowości ma zastosowanie wyłącznie do kontroli w zakresie podatku dochodowego.

Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wydane w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary porządkowej w wysokości 2 000,00 zł.

Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy w szczególności mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł. Jeżeli stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę, która według przepisów dotyczących ustroju danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest jej ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniona do prowadzenia jej spraw - przepis § 1 stosuje się odpowiednio (art. 262 § 1a o.p.). Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 262 § 5 o.p.). O nałożeniu kary porządkowej oraz o jej uchyleniu rozstrzyga organ podatkowy, przed którym toczy się postępowanie (art. 263 § 1 o.p.).

Okolicznością uzasadniającą nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. jest bezzasadna odmowa przekazania dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów będących podstawą zapisu w tych księgach, a także niezłożenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Ustawodawca w tych regulacjach wyposażył organy podatkowe w środek dyscyplinujący, pozwalający wyegzekwować zachowania zgodne z prawem. W sytuacji, gdy dany podmiot nie stosuje się do wezwania organu podatkowego, organ ten ma możliwość podjęcia dopuszczalnych prawem kroków zmierzających do uzyskania od tegoż podmiotu takiego zachowania, do jakiego go na podstawie przepisów prawa zobowiązał. Takim dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym jest właśnie kara porządkowa przewidziana przez powołane wyżej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3071/13 oraz wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., I GSK 2103/15). W literaturze przedmiotu wskazuje się, że danie możliwości organom podatkowym stosowania kar porządkowych, ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu (zob. S. Presnarowicz (w:) C. Kosikowski oraz L. Etel (red.), J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz LEX, Warszawa 2013, s. 1331.). Odnotować też należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w kontekście oceny, czy dana czynność strony polega na bezzasadnej odmowie dokonania czynności dowodowej, stwierdził m.in., że bezzasadna odmowa strony, to odmowa nieznajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach (por. wyrok z 21 października 2011 r., sygn. akt II FSK 775/10).

W niniejszej sprawie z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że w trakcie prowadzonej kontroli celno-skarbowej Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., na podstawie art. 64 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kilkukrotnie wzywał Spółkę, za pośrednictwem Skarżącego, do udzielenia wyjaśnień oraz do przedłożenia ksiąg podatkowych i dokumentów księgowych Spółki - wezwania z [...] stycznia 2018 r., [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r., [...] marca 2018 r., [...] kwietnia 2018 r. i [...] maja 2018 r. Powyższe wezwania zostały prawidłowo i skutecznie doręczone. Pierwsze wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do wezwania może skutkować nałożeniem kary porządkowej wynikającej z art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p., a kolejne wezwania, oprócz powyższego przepisu, zawierają dodatkowo w pouczeniu, że niezastosowanie się do wezwania może skutkować nałożeniem kary porządkowej wynikającej art. 262 § 1a o.p. Powyższe przepisy ustawy Ordynacja podatkowa znajdują zastosowanie w toku kontroli celno-skarbowej na mocy art. 94 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Skarżący, działając w imieniu kontrolowanej Spółki, odmawiał udostępnienia części żądanych dokumentów twierdząc, że wykraczają one poza zakres upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej.

W konsekwencji postanowieniem z [...] maja 2018 r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a, § 1a i § 5 oraz arf 263 § 1 o.p., nałożył na Skarżącego karę porządkową w kwocie 2 000,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący działając jako Prezes Zarządu S. Sp. z o.o., pomimo wielokrotnego wzywania nie przedłożył całej dokumentacji szczegółowo wymienionej w wezwaniach oraz nie udzielił pełnych wyjaśnień w zakresie prowadzonej kontroli celno-skarbowej. W szczególności Skarżący nie dostarczył następujących dokumentów Spółki: inwentaryzacji zapasów (aktywa obrotowe) na początek i koniec 2016 r.; zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej i kont ksiąg pomocniczych na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych za 2016 rok; zapisów na kontach księgowych za 2016 rok; dowodów księgowych PK "polecenia księgowania" za 2016 rok; planu kont i polityki rachunkowości obowiązujących w 2016 roku. Ponadto w ocenie Naczelnika Skarżący, działając w imieniu Spółki: nie udzielił wyjaśnień dotyczących zmniejszenia wartości środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) w Spółce w roku 2016 oraz nie przedłożył faktur i innych dowodów dokumentujących wartość środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) na początek i koniec 2016 r.; nie wyjaśnił, nie wskazał oraz nie udokumentował związku przyczynowo skutkowego w zakresie dokonanego zmniejszenia przez Spółkę wyceny wartości środków trwałych w budowie (zaliczek na środki trwałe w budowie) na koniec 2016 r.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W toku kontroli celno-skarbowej, zgodnie z art. 64 ust. 1 ww. ustawy, naczelnikowi urzędu celno-skarbowego przysługuje m.in. uprawnienie do:

- żądania udostępniania akt, ewidencji, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli celno-skarbowej oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej (art. 64 ust. 1 pkt 1),

- zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową (art. 64 ust. 1 pkt 11),

- żądania złożenia wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej (art. 64 ust. 1 pkt 17).

Z kolei podstawowe obowiązki kontrolowanego w toku kontroli celno-skarbowej określają przepisy art. 72 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Kontrolowany i inne osoby i podmioty tam wymienione) są obowiązani m.in.:

- umożliwić wgląd w dokumenty i ewidencje objęte zakresem kontroli celno-skarbowej w tym dokumenty handlowe, księgowe i finansowe, nawet jeżeli mają charakter poufny, w tym dokumenty elektroniczne (art. 72 ust. 1 pkt 1),

- wydawać za pokwitowaniem towary lub dokumenty na czas trwania kontroli celno-skarbowej, jeżeli jest to niezbędne na potrzeby kontroli (art. 72 ust. 1 pkt 5),

- udzielać wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej (art. 72 ust. 1 pkt 11).

W świetle powyższych przepisów organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień lub udostępnienia określonych dokumentów związanych z przedmiotem kontroli celno-skarbowej. Ocena, czy żądanie złożenia wyjaśnień lub udostepnienia dokumentów może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w gestii organu, na podmiocie kontrolowanym ciąży obowiązek udzielenia wyjaśnień, udostępnienia bądź wydania dokumentów. Prawo odmowy wykonania polecenia organu w powyższym zakresie musi wynikać wprost z treści przepisu prawa. W tym kontekście należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 122 o.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a z art. 187 § 1 o.p. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Jak wynika z treści art. 181 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z treścią art. 181 o.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zgromadzone w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest realizowany przez organ podatkowy w szczególności poprzez wezwanie strony, czy innej osoby do określonego zachowania. W sytuacji, gdy podatnik nie stosuje się do wezwania, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu.

Jak wskazano powyżej, Skarżący, reprezentujący kontrolowaną Spółkę, był wielokrotnie wzywany do przekazania dokumentów i złożenia wyjaśnień. Wyjaśnienia i dokumentacja, do której przedłożenia został zobowiązany Skarżący, stanowiły materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wezwania wskazywały precyzyjnie, czego organ domaga się od Spółki, w jakim terminie i jakie są konsekwencje niezastosowania się do wezwania. Kolejne wezwania kierowane przez Naczelnika wynikały z analizy już złożonych wyjaśnień i dokumentów, a ponadto organ ponawiał w kolejnych wezwaniach żądania dostarczenia dokumentów lub wyjaśnień dotąd niedostarczonych przez Skarżącego. Do wydania postanowienia nakładającego grzywnę Skarżący nie dostarczył części żądanych dokumentów oraz nie udzielił wyjaśnień w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej.

Biorąc pod uwagę zarzuty skargi należy wskazać, że w ocenie Sądu czynności podejmowane w toku kontroli celno-skarbowej przez Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. mieściły się w granicach wyznaczonych przez art. 64 ust. 1 pkt 1 i art. 72 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz wypełniały ogólne zasady postępowania podatkowego i zasady zbierania dowodów określone w ustawie Ordynacja podatkowa.

Podejmowane czynności były związane z weryfikacją rzetelności ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług i rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług. Obejmowały one m.in. żądanie dostarczenia ściśle określonych dokumentów i informacji, które w ocenie organu były niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. zażądał m.in. ksiąg rachunkowych, które mogą być dowodem również w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług na okoliczność, czy wszystkie przychody zostały zaewidencjonowane w ewidencji sprzedaży, czy wydatki są związane z działalnością opodatkowaną. W piśmie z [...] lutego 2018 r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. wyjaśnił Spółce m.in., że inwentaryzacja zapasów (aktywa obrotowe) na początek i koniec 2016 roku pozwala na ustalenie, czy zmniejszone stany zapasów wykazane w bilansie sporządzonym na 31 grudnia 2016 r. zostały zaewidencjonowane jako dostawa podlegająca opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Z kolei elementy ksiąg rachunkowych, w tym zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej i ksiąg pomocniczych umożliwiają m.in. sprawdzenie zgodności kwot ujętych w deklaracjach VAT-7 i ewidencji prowadzonej na potrzeby podatku VAT z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych. Dowody księgowe PK "polecenia księgowania" pozwalają na stwierdzenie, czy zapisy w nich widniejące mają odzwierciedlenie w czynnościach podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zaś plan kont i polityka rachunkowości są niezbędne przy analizie zapisów księgowych bowiem opisują zasady prowadzenia rachunkowości w podmiocie.

Niewątpliwie samo przekonanie Skarżącego, że przekazana dokumentacja jest wystarczająca, nie daje mu uprawnienia do odmowy wydania żądanych przez organ dokumentów. Konsekwencją bezpodstawnego niezastosowania się przez Skarżącego do prawidłowo doręczonych wezwań, jest uprawnienie do skorzystania przez organ z narzędzia dyscyplinującego określonego w art. 262 § 1 w związku z § 1a o.p. w postaci nałożenia kary porządkowej na Skarżącego.

Wbrew stanowisku Skarżącego organ wskazał podstawę prawną nałożonej kary porządkowej oraz uzasadnił konieczność wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uzasadniając wysokość wymierzonej kary porządkowej wskazał na okoliczności związane z jej nałożeniem, w tym rodzaj i stopień zawinienia Skarżącego oraz skutki niewykonania wezwań. Podkreślono bezzasadność odmowy przekazania dokumentów (odmowy nie były poparte żadnym merytorycznym uzasadnieniem) oraz uporczywość działań Skarżącego. Od pierwszego wezwania skierowanego w toku kontroli (data doręczenia [...] stycznia 2018 r.), do wydania postanowienia o nałożeniu kary porządkowej na Skarżącego ([...] maja 2018 r.) upłynęły ponad 3 miesiące, a samo wydanie postanowienia poprzedziło 6 następnych wezwań. Skarżący nie przedstawił żadnych faktycznych przeszkód do dostarczenia żądanych dokumentów i złożenia wyjaśnień. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wziął również pod uwagę wysokość dochodów uzyskanych przez Skarżącego w 2017 roku. Przedstawiona analiza przekonuje, że wymiar kary porządkowej jest sprawiedliwy i w pełni adekwatny do stwierdzonych nieprawidłowości.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut Skarżącego dotyczący braku załatwienia przez organ we właściwym trybie skargi na nienależyte wykonywanie czynności kontrolnych. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. pismem z [...] marca 2018 r. powiadomił Skarżącego o uznaniu skargi za nieuzasadnioną. W piśmie szczegółowo wyjaśniono powody żądania określonych dokumentów i wskazano ich związek z zakresem prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Powyższa kwestia była następnie rozpatrywana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. w ramach ponaglenia złożonego przez Spółkę. W postanowieniu z [...] marca 2018 r. Dyrektor uznał za niezasadne ponaglenie Spółki w przedmiocie niezałatwienia w terminie przez Naczelnika skargi.

Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 121 § 2 i 2, art. 124, art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.