Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 451/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisaniu aktu małżeństwa do księgi małżeństw 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 roku; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego K. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w wyniku rozpoznania zażalenia K. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o wpisaniu do księgi małżeństw w roku 2006 małżeństwa S. S. i K. P.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w dniu 13 października 2006 r. S. S. złożyła w USC w K. wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego nigeryjskiego aktu małżeństwa nr [...], potwierdzającego zawarcie małżeństwa z K. P. w N. w 1989 r. Do wniosku dołączono oryginalny odpis wyżej wskazanego aktu z tłumaczeniem dokonanym przez przysięgłego tłumacza. Kierownik USC decyzją z dnia [...] października 2006 r. wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego orzekł o wpisaniu przedmiotowego aktu małżeństwa i na tej podstawie sporządził akt małżeństwa nr [...]. W tym samym dniu na wniosek S. S. odrębną decyzją organ dokonał sprostowania i uzupełnienia aktu małżeństwa nr [...].

W dniu 14 lutego 2008 r. K. P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji o wpisaniu do ksiąg małżeństw aktu małżeństwa, jak również decyzji o sprostowaniu i uzupełnieniu tego aktu.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o wpisaniu aktu małżeństwa, jednakże decyzja ta została uchylona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzorczy.

W związku z powzięciem wiadomości o toczącym się przed sądem cywilnym postępowaniu o unieważnienie przedmiotowego aktu małżeństwa Wojewoda

1

[...] uznał za konieczne zawieszenie postępowania nieważnościowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k. p. a.

W ocenie Ministra zawieszenie postępowania jest uzasadnione, bowiem materia postępowania cywilnego, dotycząca unieważnienia aktu małżeństwa K. P. i S. S. ma związek z przedmiotem postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu cywilnym będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Orzeczenie sądu będzie maiło zatem znaczenie prejudycjalne dla sprawy administracyjnej, gdyż rozstrzygnie ono kwestię bytu prawnego małżeństwa między K. P. i S. S. Minister podkreślił, że skutkiem orzeczenia sądu będzie, stosownie do przyjętej oceny prawidłowości wpisu zagranicznego aktu małżeństwa do polskich ksiąg stanu cywilnego, rozstrzygnięcie w przedmiocie stosunku małżeństwa między K. P. i S. S. Orzeczenie sądu w powyższym przedmiocie każdy organ administracji publicznej musi przyjąć za podstawę swojego rozstrzygnięcia bez możliwości badania jego słuszności.

K. P. wniósł skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ naruszył art.. 97 § 1 pkt 4 k. p. a., ponieważ toczące się postępowanie przed sądem cywilnym o unieważnienie aktu małżeństwa nr [...] nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do toczącego się postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika USC z dnia [...] października 2006 r. o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2006 aktu małżeństwa nr [...]. Celem postępowania cywilnego jest bowiem unieważnienie aktu małżeństwa nr [...], natomiast administracyjne postępowanie nieważnościowe dotyczy prawidłowości postępowania Kierownika USC przy wydaniu decyzji z dnia [...] października 2006 r. Orzeczenie, które zapadnie przed sądem cywilnym rozstrzygnie tylko o tym, czy akt małżeństwa jest ważny czy nieważny. Nie unieważni natomiast decyzji Kierownika USC z dnia [...] października 2006 r., co do której toczy się - obecnie niezasadnie zawieszone - postępowanie nieważnościowe. Dla istnienia tej decyzji postępowanie cywilne jest obojętne, ponieważ niezależnie od jego wyniku decyzja z dnia [...] października 2006 r. będzie pozostawała w obrocie prawnym.

2

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu pod względem zgodności z prawem jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, a mianowicie postanowienie zawieszające postępowanie nieważnościowe prowadzone przez organ nadzoru -Wojewodę [...]- w toku, którego organ ma za zadanie ocenić, czy poddana kontroli decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. o wpisaniu do polskiej księgi stanu cywilnego sporządzonego za granicą aktu małżeństwa S. S. i K. P. jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa.

Organy administracyjne obu instancji uznając, iż wystąpiła przesłanka uzasadniająca konieczność zawieszenia postępowania nieważnościowego wskazały, iż przed Sądem Rejonowym Wydział Cywilny w P. zawisła sprawa o sygn. akt [...] o ustalenie nieważności aktu stanu cywilnego, tj. aktu małżeństwa nr [...] z dnia [...] października 2006r. wydanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. na podstawie decyzji tegoż Kierownika, która to decyzja stanowi przedmiot oceny w prowadzonym nadzorczym postępowaniu administracyjnym.

Wskazano, iż stosownie do art. 30 w związku z art. 33 ustawy z dnia 9 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (j.t. Dz. U. z 2004r. Nr 161, poz. 1688), zwanej dalej ustawą a.s.c, o unieważnieniu aktu z powodu niezgodnego z prawdą i uchybień powstałych przy sporządzaniu aktu zmniejszających jego moc dowodową, orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji bez uprzedniego orzeczenia przez sąd cywilny w przedmiocie unieważnienia aktu małżeństwa, nie jest możliwe prowadzenie postępowania administracyjnego, bowiem podstawą rozstrzygnięcia co do istoty sprawy będzie orzeczenie Sądu.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie podzielił powyższego stanowiska organu.

3

Wskazać należy, iż podstawą materialnoprawną kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2006 aktu małżeństwa Nr [...], sporządzonego w N., był art. 73 ust.1 ustawy a.s.c. Przepis ten stanowi, iż akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Przepis ten zatem reguluje transkrypcję aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. W postępowaniu, określonym wskazanym przepisem kierownik urzędu stanu cywilnego bada, czy złożony wypis aktu stanu cywilnego jest w świetle przepisów obcego prawa aktem stanu cywilnego. Transkrybowany bowiem może być tylko wypis, który powinien być wydany przez organ powołany do wydawania odpisów z aktów stanu cywilnego i mieć w państwie jego wystawienia moc dokumentu publicznego.

Wobec powyższego w postępowaniu administracyjnym kierownik urzędu stanu cywilnego ustala, czy przedstawiony dokument ma charakter aktu stanu cywilnego i rozstrzyga decyzją o wpisaniu go do polskich ksiąg stanu cywilnego. W następnej kolejności , na podstawie takiej decyzji kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza polski akt stanu cywilnego. W wyniku transkrypcji bowiem powstaje polski akt stanu cywilnego, który nie różni się pod względem formy, mocy dowodowej od aktów rejestrujących zdarzenia krajowe.

Należy zatem podkreślić ,iż na podstawie art. 73 ust.1 ustawy a. s. c. kierownik urzędu stanu cywilnego rozstrzyga wyłącznie o wpisaniu bądź odmowie wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego.

Jak wynika z powyższego, należy rozróżnić decyzję o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego od następującego po jej wydaniu sporządzenia aktu transkrybowanego. Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 września 1986 r. czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w formie aktu stanu cywilnego, decyzji, postanowień w sprawach określonych w art. 24, 25 i 89, chyba że z przepisów ustawy wynika inna forma załatwienia sprawy. Wobec tego kierownik urzędu stanu cywilnego, rozstrzygając w przedmiocie transkrypcji aktu sporządzonego za granicą, rozstrzyga o wpisaniu tego aktu w formie decyzji. Następnie, po pozytywnym rozstrzygnięciu co do możliwości dokonania transkrypcji, kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza polski akt stanu cywilnego, a zatem działa w formie aktu stanu cywilnego.

4

Należy zwrócić uwagę, iż sporządzony w tym trybie akt od chwili wpisania go do księgi ma samodzielny niezależny od decyzji będącej podstawą jego sporządzenia byt prawny i tak jak każdy akt stanu cywilnego sporządzony w trybie zwykłym może być sprostowany, unieważniony w drodze postępowania nieprocesowego przewidzianego w art. 30 i art. 31 ustawy a.s.c. Oznacza to, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nieważnościowe w zakresie kontroli powyżej opisanej decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] października 2006r. nie ma wpływu na istniejący w polskiej księdze akt stanu cywilnego nr [...]. Bez znaczenia prawnego dla aktu tego jest decyzja organu nadzoru o stwierdzeniu nieważności decyzji o dokonaniu transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa. W takim przypadku kolejna decyzja administracyjna, np. o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności nie ma wpływu na treść lub ważność aktu stanu cywilnego, w tym przypadku aktu małżeństwa nr [...]. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia [...] września 1964r., [...], ONSCP, [...]).

W ocenie Sądu w warunkach niniejszej sprawy nie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie rozstrzygnięcia o nieważności aktu stanu cywilnego ( małżeństwa ) nie ma wpływu na ocenę prawidłowości decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006r. w trybie postępowania nadzorczego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. Ustawy.