Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 909/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 42 poz 386
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą od stosowanej oraz zobowiązania do jej zapłaty; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez “E." Sp. z o.o. w W. (dalej: spółka lub skarżąca spółka) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lutego 2010 r. nr ... (...), którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z ... listopada 2009 r. nr ... o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą od stosowanej.

Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Prezes Agencji Rynku Rolnego (ARR) na wniosek WPR1 nr ... (... z ... sierpnia 2004 r.) przyznał skarżącej spółce płatności zaliczkowe w kwocie ... zł na poczet refundacji wywozowej towaru o kodzie ERN 1701 99 10 9950 w ilości ... kg, które wypłacono ... września 2004 r.

W celu wykazania nabycia uprawnienia do refundacji stanowiącego podstawę do zwolnienia zabezpieczenia, skarżąca spółka ... listopada 2004 r. złożyła w Agencji Rynku Rolnego k. deklarację celną nr ... z ... września 2004 r. wystawioną na ... kg. Deklaracja ta w polu nr 1 zawierała kod "IM-40", a w polu nr 37 kod procedury celnej "7100 50" oznaczający dopuszczenie towaru do wolnego obszaru celnego. W związku z niespójnością pomiędzy ww. zapisami powodującymi brak możliwości rozliczenia refundacji, ARR zwróciła przedsiębiorcy deklarację celem wyjaśnienia.

Dnia ... kwietnia 2005 r. do ARR wpłynęła ta sama deklaracja celna, ze skorygowanym kodem procedury celnej w polu 37, tj. zapisem o treści "4000 50". Korekta poświadczona została właściwą pieczęcią k. służby celnej.

Przedstawiony dokument został złożony w terminie, o którym mowa w art. 46 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/200, tj. w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego i spełniał wymogi formalne przewidziane w art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009.

W związku z tym Prezes ARR decyzją z ... czerwca 2005 r. orzekł o przepadku zabezpieczenia zaliczki na poczet refundacji wywozowej w kwocie ... zł odpowiadającej ... kg, który nie został przywieziony do K., ze złożonej wcześniej kaucji, zaś do pozostałej części towaru, tj. ... kg przyznał spółce prawo do refundacji wywozowej w kwocie ... zł oraz zwolnił zabezpieczenie wniesione na poczet zaliczki refundacji.

Następnie Prezes ARR wszczął postępowanie w celu ustalenia, czy refundacja została wypłacona nienależnie i czy podlega zwrotowi.

W następstwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezes ARR decyzją z ... września 2008 r. nr ... ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej w kwocie ... zł do wniosku WPR1 nr ... z ... sierpnia 2004 r. oraz zobowiązał spółkę do zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Po rozpatrzeniu złożonego w sprawie odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z ... lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR.

W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, że refundacja wywozowa do cukru wywiezionego w ... sierpnia 2004 r. została wypłacona spółce przez ARR w 2005 r. na podstawie k. deklaracji celnej importowej nr ... z... września 2004 r. i deklaracja ta została złożona jako dowód potwierdzający dokonanie przywozowych formalności celnych w rozumieniu art. 15 ust. 3. Z zapisów tej deklaracji (po korekcie) zawartych w polu nr 1 "IM-40" i w polu nr 37 "4000 50" wynikało, że dokument ten potwierdza spełnienie wymogu warunkującego nabycie prawa do refundacji wywozowej określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 800/1999. Dopiero kontrola dokumentów dotyczących wypłaconej refundacji, przeprowadzona przez Izbę Celną w W., wykazała że k. deklaracja celna złożona w ARR w terminie określonym w art. 49 ust. 2 nie jest autentyczna, co potwierdziła weryfikacja tego dokumentu przeprowadzona w K. na wniosek Izby Celnej w W. W takim przypadku art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 nie daje, w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podstawy do wnioskowania do organu administracji o uznanie i złożenie innych dokumentów jako równoważny dowód dokonania przywozowych formalności celnych. Podkreślono ponadto, że pole Nr 1 (typ deklaracji) i pole nr 37 (kod procedury) pozostają ze sobą w ścisłym związku. Kod procedury "4000" oznacza dopuszczenie towaru do obrotu, a kod procedury "7100" oznacza objęcie towaru procedurą składu celnego i w przypadku tej procedury towar nie zostaje dopuszczony do obrotu.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzono, że przedstawiona deklaracja celna nr ... złożona przez spółkę w ARR nie była autentyczna, dokonano w niej nieuprawnionej zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z "IM-71" na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na "4000". Minister stwierdził, że nieautentyczna deklaracja celna nie może stanowić podstawy do rozliczonej wcześniej wypłaty refundacji wywozowej, a składając w ARR nieautentyczną deklarację celną importową naruszono przepisy art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. Tymczasem zgodnie z faktyczną deklaracją celną, towar został jedynie wprowadzony do składu celnego (typ deklaracji "IM-71"). Minister wyjaśnił tym samym, że wprowadzenie towaru do składu celnego nie wypełnia warunków określonych w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

Rekapitulując Minister, że wypłatę refundacji wywozowej regulują postanowienia art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, tzn. wypłata refundacji jest uzależniona od spełnienia warunków dodatkowych ustanowionych na mocy art. 15 i 16 ww. rozporządzenia. Spółka dla potwierdzenia spełnienia tych warunków wybrała jako dowód i przedstawiła w ARR w wymaganym terminie określonym w art. 49 ust. 2, k. deklarację celną. Deklaracja ta w wyniku wyżej przedstawionych działań i na podstawie wyżej wymienionych środków dowodowych, w tym w związku z brakiem potwierdzenia autentyczności pisma, które spółka złożyła w ARR w celu wyjaśnienia nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Izbę Celną w W., została uznana za nieautentyczną i jako taka nie może stanowić podstawy wypłaty refundacji wywozowej. W udowodnionym stanie faktycznym całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie spółki, że spełniła ona przesłankę uzyskania refundacji dotyczącą przywozu towaru do kraju przeznaczenia, skoro złożony przez nią w ARR dowód (k. deklaracja importowa) mający potwierdzać dokonanie przywozu zgodnie z definicją pojęcia przywozu wskazaną w art. 15 ust. 3 okazał się nieautentyczny.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lutego 2009 r., spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 548/09 oddalił skargę.

Następnie postanowieniem z ... października 2009 r., Prezes ARR wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na skarżącą spółkę.

Prezes ARR decyzją z ... listopada 2009 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.), art. 11 ust. 1 pkt 5 lit e) ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 ze zm.), art. 48 ust. 1 lit. a) i art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 186 z 17.07.2009, str. 1) nałożył na skarżącą spółkę karę w kwocie ... EUR, tj. ... PLN z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana do wniosku WPR1 o numerze ... z ... sierpnia 2004 r. Jednocześnie organ zobowiązał spółkę do zapłaty powyższej kwoty w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARR opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Następnie stwierdził, na podstawie zgromadzonych dokumentów dotyczących wniosku ..., że zweryfikowana k. deklaracja celna o nr ... (druk nr ....) nie potwierdziła pobrania należności celnych przywozowych w kraju przeznaczenia. W celu rozliczenia wypłaty refundacji wywozowej dokonano zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z ‘’IM-71’’ na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 zapis z ‘’7100’’ na "4000". Ustaleń tych dokonano w oparciu o protokół z kontroli przeprowadzonej przez Izbą Celną w W. w siedzibie skarżącej spółki, odpowiedzi k. administracji celnej z ... maja 2006 r. do Ministerstwa Finansów oraz kopii deklaracji celnej o nr ... uzyskanej z administracji celnej Republiki K. za pośrednictwem Ambasady RP w Kazachstanie, jak również w oparciu o notę MSZ Republiki K. nr ...z ... maja 2008 r.

Wobec powyższego nie została wypełniona dyspozycja art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 stanowiącego, że wypłata refundacji może nastąpić po spełnieniu warunków określonych w art. 16 i 17 tegoż rozporządzenia. Nie został udowodniony fakt przywiezienia towaru do państwa trzeciego, w sposób o którym mowa w art. 16 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, stanowiącego iż produkt uważa się za przywieziony, jeśli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w państwie trzecim zostały dokonane. Tym samym wypłacona refundacja została uznana za nienależnie pobraną, a stwierdzona nieprawidłowość wiąże się z koniecznością poniesienia sankcji. Kara nałożona na podstawie art. 48 ust. 1 RK (WE) 612/2009 jest traktowana jako autonomiczny akt stosowania prawa, który ma na celu ukaranie sprzecznego z prawem zachowania, niezależnie od tego czy dopuszczono się go przez zaniedbanie czy celowo. Organ uznał za zasadne nałożenie na przedsiębiorcę kary odpowiadającej połowie różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą refundacji a kwotą stosowaną (art. 48 ust. 1 a) RK (WE) nr 612/2009).

Zaskarżoną decyzją, wydaną w następstwie rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR.

W uzasadnieniu decyzji podzielił stanowisko Prezesa ARR podkreślając, że wypłaconą skarżącej spółce refundację należało uznać za nienależnie pobraną, a stwierdzone nieprawidłowości wiążą się z koniecznością poniesienia sankcji.

Minister nie zgodził się z zarzutem, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w związku z art. 3 i art. 5 ust. 2 oraz art. 4 ustawy o administrowaniu towarowym z zagranicą, poprzez błędne, zdaniem skarżącej przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zarówno przepisu tej ustawy jak i cała ustawa mają w ogóle zastosowanie. Zdaniem organu nie ma miejsca sytuacja wydania decyzji bez podstawy prawnej. Zaskarżona decyzja prawidłowo zawiera wskazanie art. 48 ust. 1 lit a) i art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009. Nie nastąpiło również rażące naruszenie prawa, gdyż zaskarżona decyzja wydana została przez Prezesa ARR, tj. organ do tego uprawniony, którego kompetencje w zakresie wydawania decyzji administracyjnych określono zarówno w ustawie o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą jak również w ustawie o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Wskazany przez skarżącą spółkę art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków nie stanowi podstawy materialno – prawnej do wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorcę kary. Upoważnia on Prezesa ARR jedynie do wydania decyzji określającej kwotę nienależnie zwolnionego przez ARR zabezpieczenia i nie może być interpretowany rozszerzająco.

Minister za nieuzasadnione zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 239 f § 1 pkt 2 w związku z art. 41 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 49 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 – dotyczy innej decyzji administracyjnej. Wskazał, że przedmiotem odwołania jest decyzja nakładająca karę z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana, a nie decyzja ustalająca wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej. Z tych samych względów w ocenie organu odwoławczego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia § 7 rozporządzenia z 12 czerwca 2007 r. Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach wspólnej polityki rolnej (Dz. U., Nr 107, poz. 733) w związku z art. 239 f § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009.

Zdaniem Ministra nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia prawnego w związku z zastosowaniem art. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Organ I instancji właściwie wskazał mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisy prawne, a podstawa prawna decyzji pozostaje w pełnej zgodności z jej rozstrzygnięciem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego wskazania podstawy prawnej do zaskarżenia decyzji nakładającej karę poprzez wskazanie przepisów art. 127 k.p.a. i art. 129 k.p.a. oraz art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą oraz rażącego naruszenia zasad państwa prawa Minister stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniu spółki przepisy k.p.a. nie zostały wyłączone na mocy art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, zaś sama ustawa ma zastosowanie w sprawach dotyczących refundacji wywozowych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Przepisy działu II ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, w tym art. 4 określają, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zasady obrotu towarami z krajami trzecimi dokonywanego na podstawie przepisów tego prawa. Decyzja nakładająca karę niewątpliwie dotyczy, w związku z czym ma zastosowanie przy jej rozstrzyganiu, z zastrzeżeniami z niej wynikającymi, ma m. in. ustawa o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącym spraw z zakresu refundacji wywozowych (wyroki z 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2724/05, V SA/Wa 2597/05). Organ odwoławczy nie zgodził się, że prawa spółki zostały naruszone w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Spółka poinformowana została o wszczęciu postępowania, miała możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, a ostatecznie skorzystała z prawa zaskarżenia decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez rażące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 3 pkt 2) ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego (Dz. U. Nr 42, poz. 386 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie m. in. w zakresie prawa krajowego podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przytoczone wyżej przepisy ustawy o ARR, przy jednoczesnym uznaniu jako zgodnej z prawem diametralnie innej podstawy prawnej wskazanej w decyzji organu I instancji w postaci art. 3 i art. 5 ust. 2 oraz art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i wskazaniu na str. 7, 8 i 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że zarówno przepisy wymienione wyżej, jak i art. 4 ustawy o administrowaniu mają zastosowanie, w sytuacji gdy obydwie wskazane podstawy prawne wzajemnie się wykluczają;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

• art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozbawionej wyczerpującego uzasadnienia prawnego, w zakresie przyczyn niezastosowania jako podstawy swego działania art. 3 i art. 5 ust. 2 oraz art. 4 ustawy o administrowaniu, mimo utrzymania zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy i wskazania w uzasadnieniu decyzji, że przepisy te mają w pełni zastosowanie, a jednocześnie oparcie swojej decyzji na podstawie ustawy o ARR (art. 7 ust. 3 pkt 2), to jest o inny system przepisów k.p.a. wynikających z uregulowania art. 7 ust. 1 ustawy o administrowaniu;

• rażące naruszenie zasad państwa prawa zawartych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie reguł postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 k.p.a., w związku z art. 58-60, 77 § 2 – 4 k.p.a., art. 78 – 88, 97 – 103 i innymi artykułami k.p.a., poprzez zastosowanie przez organ do rozpoznania niniejszej sprawy niewłaściwej ustawy, tj. ustawy o administrowaniu, co zostało szeroko omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a jednocześnie jako podstawę swego działania (jeśli chodzi o przepisy krajowe) wskazanie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o ARR, co czyni decyzję oraz jej podstawę prawną niezrozumiałą, a w rzeczywistości rażąco naruszającą podstawowe zasady państwa prawa;

• naruszenie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym faktycznym uznaniu za trafne zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, - w odniesieniu do błędnej, a więc rażąco naruszającej prawo wykładni wskazującej na art. 3 w zbiegu z art. 5 ust. 2 oraz art. 4 ustawy o administrowaniu, - i świadomą zmianę podstaw swojego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o ARR, to jest całkowicie innej ustawy;

• naruszenie art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez złamanie obowiązku zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania wobec występowania w sprawie zagadnienia wstępnego, w postaci zawisłej przed NSA sprawy w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji, skutkiem to którego prawomocnego ustalenia może być wydanie decyzji o nałożeniu kary związanej z nienależnie pobranymi środkami lub stwierdzenie braku podstaw (causa) do wymierzenia takiej kary, a więc bezprzedmiotowości niniejszego postępowania;

• naruszenie art. 239 f § 1 pkt 2 w związku z art. 41 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 49 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia 612/2009 ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych, w związku z ustawowym obowiązkiem organu I instancji (a również II instancji), działania z urzędu celem wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej – stanowiącej causa zaskarżonej decyzji w sytuacji wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sadu Administracyjnego – do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego; mając na względzie istniejącą zawiłość postępowania przed NSA sygn. akt I GSK 51/10, w sprawie ze skargi kasacyjnej skarżącej, w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji, które to dopiero prawomocne orzeczenie może stanowić podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary, co czyni zaskarżoną decyzję przedwczesną, która nie powinna występować w obrocie;

• naruszenie art. 77 k.p.a. w związku z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadającym agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej z 12 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 733) w związku z art. 239 f § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia 612/2009, ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych w związku ze złożeniem przez odwołującego się wniosku (po konsultacjach z ARR) o rozłożenie na raty istniejącej wobec niego jako dłużnika, wierzytelności, ustalonej w decyzji ostatecznej w sytuacjo gdy organ pozorował działania rzekomego rozpoznawania tegoż wniosku, a w rzeczywistości zmierzał do zablokowania odwołującemu się prawa skorzystania z instytucji żądania zawieszenia wykonalności decyzji ostatecznej, bowiem nie dopuścił do wskazania przez odwołującego zabezpieczenia będącego w gestii i posiadaniu organu dokonując niezgodnego z prawem i przedwczesnego potrącenia wierzytelności odwołującego się.

• naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zamierzone nie wskazanie podstawy prawnej do wniesienia skargi na decyzję, z uwzględnieniem faktu, że uregulowania zawarte w art. 4 ustawy o administrowaniu, na które powołał się organ Im instancji w pouczeniu swojej decyzji różnią się diametralnie od uregulowań dopuszczonych w ustawie ARR chociażby w zakresie sposobu składania skarg (osobiście a nie za pośrednictwem poczty) czym organ II instancji manipuluje sytuacja prawna skarżącej uniemożliwiając jej określenie swojego statusu odnośnie do właściwych przepisów k.p.a.

W motywach skargi skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy w ogóle nie rozpoznał istoty sprawy. Jak wiadomo ustawa o administrowaniu w treści art. 4 wyłącza z praw przysługujących skarżącej, a określonych w k.p.a. konkretnie enumeratywnie wymienionych praw. Wskazanie tej podstawy przez organ I instancji oznacza, że właśnie ta ustawa reguluje status skarżącej. W odwołaniu skarżąca podniosła, że właściwą podstawą działania organu II instancji jest art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o ARR. Konsekwencja wyboru ustawy o ARR jest określony wybór praw przysługujących skarżącej w k.p.a., wyłączonych przez art. 7 ust. 1 ustawy o ARR. Skarżąca ze zdumieniem stwierdza, że w zaskarżonej decyzji organ nie wywodzi swoich praw z art. 5 ust. 2 ustawy o administrowaniu ale wskazuje na podstawę wskazaną przez skarżącego zawartą w odwołaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ po raz kolejny w kontaktach ze skarżącą uchyla się od wskazania prawa krajowego regulującego prawa i obowiązki skarżącego. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryną niewskazanie prawa regulującego prawa i obowiązki strony stanowi o nierozpoznaniu istoty sprawy.

Organ II instancji uznał, że w toku postępowania przed organem I instancji bezspornie stwierdzono zaistnienie nieprawidłowości polegających na złożeniu przez przedsiębiorcę nieautentycznej deklaracji celnej. Wobec zawisłości przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o ustalenie kwot nienależnie pobranych środków oraz charakteru tej sprawy jako nowej sprawy administracyjnej mylne jest stanowisko organu, jakoby organ I w niniejszej sprawie bezspornie mógł stwierdzić zaistnienie nieprawidłowości polegającej na złożeniu przez przedsiębiorcę nieautentycznej deklaracji celnej. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie przez NSA skutkować może przyjęciem konkretnego stanowiska jako bezspornego.

Zdaniem skarżącej wskazane w odwołaniu od decyzji I instancji zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie uległy zmianie. Skarżąca stoi na stanowisku, że prawomocne rozstrzygnięcie NSA kwestii ustalenia kwot nienależnie pobranych lub uchylenia wyroku WSA do ponownego rozpoznania stanowi przesłankę prejudycjalną do wszczęcia postępowania w zakresie wymierzenia ewentualnej kary. Nic nie wyjaśnia powoływanie się przez organ na zasadę autonomiczności przepisów art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 jako samodzielnej podstawy do wymierzenia kary w niniejszej sprawie. Autonomiczność tego przepisu w ocenie skarżącej związana jest z możliwością oparcia wydanej decyzji bezpośrednio na tym przepisie. Wydaje się, że organ inaczej rozumie zasadę autonomiczności i uważa, że mógłby zastosować przepis na każdym etapie sprawy.

Skarżąca podała, że ... marca 2009 r. złożyła wniosek do Prezesa ARR o rozłożenie na raty kwot tzw. nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji określonych ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lutego 2009 r. Na przestrzeni ... miesięcy od marca do maja 2009 r. skarżąca kilkakrotnie była wzywana do uzupełnienia wniosku i zawsze ten wniosek uzupełniała. Mimo to ... maja 2009 r. zostało przesłane na adres skarżącej oświadczenie o dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności stron wynikających z ostatecznej decyzji, wraz z wierzytelnościami przysługującymi skarżącej od ARR wynikającymi z przyznanych refundacji. Zgodnie z art. 239 f § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej Prezes ARR jako organ I instancji miał obowiązek wstrzymać wykonanie wskazanej wyżej decyzji ostatecznej w związku z wniesiona skargą do sądu administracyjnego, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego. Prezes ARR miał obowiązek z urzędu zabezpieczyć wierzytelność przysługującą mu z decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji, a po uprawomocnieniu się zastawu wstrzymać wykonanie decyzji ostatecznej. Ponieważ organ zamiast zabezpieczyć wykonanie ostatecznej decyzji w postaci zajęcia ww. wierzytelności skarżącej przeprowadził egzekucję tych kwot. Skarżąca stoi na stanowisku, że z mocy ustawy wykonalność ostatecznej decyzji jest wstrzymana. Obowiązek ustanowienia zastawu skarbowego, a następnie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji uzasadnia stanowisko skarżącej, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło przedwcześnie i potwierdza jej nielegalność i obowiązek organu usunięcia decyzji z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Stosownie do treści art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej kolejności należało wskazać, że przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lutego 2010 r., mająca za przedmiot nałożenie kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą od stosowanej. Granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej określone zostały w postanowieniu Prezesa ARR z ... października 2009 r., o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary na skarżącą spółkę z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana do wniosku WPR1 o numerze ... (...) z ... sierpnia 2004 r. Zakres przedmiotowy przeprowadzonego postępowania zgodny jest z zakresem przedmiotowym wydanych w sprawie decyzji, tj. decyzji Prezesa ARR z ... listopada 2009 r. oraz zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że orzekanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej należy traktować jako autonomiczny akt stosowania prawa, który ma na celu zastosowanie dolegliwości finansowej za sprzeczne z prawem zachowania.

Uwzględniając powyższe jak i związanie Sądu przy wdawaniu rozstrzygnięć granicami rozpoznawanej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) wskazać należy, że ocena zarzutów podnoszonych przez skarżącą spółkę, dotyczących postępowania i decyzji wydanych w przedmiocie ustalenia skarżącej spółce nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej (decyzja ostateczna Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lutego 2009 r.) jest prawnie niedopuszczalna, ponieważ stanowiłaby wykroczenie poza granice rozpoznawanej sprawy, dotyczącej nałożenia kary pieniężnej. Oznacza to, że zarzuty skarżącej odnoszące się do decyzji w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych środków nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi.

Zasady dotyczące wymierzania kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą od stosowanej zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/1999 z 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. UE. L 99.102.22 ze zm.). Rozporządzenie to uchylone zostało z dniem 6 sierpnia 2009 r. na mocy art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. UE. L 09.186.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 612/2009). Zatem zarówno w dacie wydawania decyzji I instancji, jak i II instancji obowiązywało zastosowane przez organy obu instancji rozporządzenie nr 612/2009.

Z przepisów krajowych do rozpatrywanej sprawy, dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana zastosowanie ma ustawia z 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.; dalej: ustawa o administrowaniu). Zastosowanie w sprawie mają także przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. Nr 42, poz. 386 ze zm.; dalej: ustawa o ARR). W postępowaniu dotyczącym nałożenia kary z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana mają zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o administrowaniu obrotem.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ARR – jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem – z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103.

Przepis art. 7 ustawy o ARR stanowi, że do postępowań nie stosuje się wymienionych przepisów Kodeksów postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepisem "stanowiącym inaczej" jest przepis art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem, tzn. z wyłączeniem przepisów art.: 10, art. 57 §5, art. 58-60, art. 75, art. 76 §2 i §3, art. 77§2-§4, art. 78-88, art. 97-103.

W związku z powyższymi ustaleniami, podnoszone przez skarżącą spółkę w skardze i obszernie uzasadnione zarzuty dotyczące braku możliwości równoczesnego stosowaniu w jednym postępowaniu dwóch porządków prawnych wynikających z dwóch ustaw krajowych: ustawy o ARR i ustawy o administrowaniu obrotem Sąd uznał za nieuzasadnione i w konsekwencji nie dające podstawy do uwzględnienia skargi.

W świetle ustaleń Sądu co do zakresu zastosowania przepisów za uwzględnieniem skargi nie może przemawiać zarzut naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przejawiający się według skarżącej – naruszeniem przepisów k.p.a. – poprzez zastosowanie przez organ do rozpoznania sprawy ustawy o administrowaniu. Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie znajduje m. in. ustawa o administrowaniu obrotem w tym jej art. 4, na mocy którego wyłączone jest stosowanie enumeratywnie wymienionych w nim artykułów k.p.a. Zatem w sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej jak również art. 7 Konstytucji zgodnie z którym: organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, że w rozpoznawanej sprawie nastąpiło naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przewidziano w nim obligatoryjne zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego, gdy zaistnieje przewidziane w nim zdarzenie o charakterze prejudycjalnym. Stosowanie tego przepisu do postępowania dotyczącego nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą od stosowanej wyłączone jednak zostało na mocy art. 4 ustawy o administrowaniu. Brak było zatem podstaw do zastosowania przez organ orzekający powyższego przepisu, a tym samym do uwzględnienia omawianego zarzutu. Oznacza to, że wydanie zaskarżonej w sprawie decyzji nie nastąpiło przedwcześnie jak podnosi to skarżąca. Nie wystąpiły żadne przesłanki, które czasowo ograniczałyby prawnie możliwość, zarówno wszczęcia postępowania w zakresie nałożenia kary pieniężnej jak i merytoryczne zakończenie takiego postępowania. Organ wydający zaskarżoną decyzję (tak jak organ orzekający w I instancji) w sposób prawidłowy uwzględnił ustalenia poczynione w odrębnym postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej, które to postępowanie zakończyło się wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji ostatecznej z ... lutego 2009 r. Decyzja ta zarówno w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak i w dacie wydawania wyroku w rozpoznawanej sprawie, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z domniemania prawidłowości.

Nieuzasadnione są także zarzuty skarżącej wskazujące na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ w istocie odnoszą się one do innej decyzji administracyjnej niż będącej przedmiotem rozpoznawanej skargi. Zarzuty te skierowane są wobec decyzji ostatecznej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej. Poza sporem jest to, że w niniejszej sprawie rozpatrywana jest skarga na decyzję nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą od stosowanej.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 obok obowiązku zwrotu kwot nienależnie otrzymanych, beneficjent obowiązany jest ponieść karę stosowaną na podstawie art. 48 ust. 1 ww. rozporządzenia. W myśl art. 48 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 – w przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną o kwotę odpowiadającą połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego. Przy czym – jak trafnie wskazują organy – sformułowanie "eksporter złożył wniosek o refundację wyższą niż refundacji stosowanej", należy interpretować w ten sposób, że przyjmuje się, iż eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej nie tylko w przypadku, gdy taka nieuzasadniona różnica wynika z podanych przez niego informacji, ale również, gdy okaże się, że refundacja mu nie przysługuje, to jest gdy kwota refundacja wynosi zero (por. wyrok ETS z 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-27 Efering Export).

W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił – na podstawie zgromadzonych dokumentów dotyczących wniosku WPR ... – że zweryfikowana k. deklaracja celna o nr ... nie potwierdziła pobrania należności celnych przywozowych w kraju przeznaczenia. W celu rozliczenia wypłaty refundacji wywozowej dokonano zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z ‘’IM-71’’ na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 zapis z ‘’7100’’ na "4000", co ustalono w oparciu o protokół z kontroli przeprowadzonej przez Izbą Celną w W. w siedzibie skarżącej spółki, odpowiedzi k. administracji celnej z... maja 2006 r. do Ministerstwa Finansów oraz kopii deklaracji celnej o nr ... uzyskanej z administracji celnej Republiki K. za pośrednictwem Ambasady RP w K., jak również w oparciu o notę MSZ Republiki K. nr ... z ... maja 2008 r. Wobec tego nie została wypełniona dyspozycja art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 stanowiącego, że wypłata refundacji może nastąpić po spełnieniu warunków określonych w art. 16 i 17 tegoż rozporządzenia. Nie został udowodniony fakt przywiezienia towaru do państwa trzeciego, w sposób o którym mowa w art. 16 ust. 3, stanowiącego iż produkt uważa się za przywieziony, jeśli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w państwie trzecim zostały dokonane. Tym samym wypłacona refundacja została uznana za nienależnie pobraną, a stwierdzona nieprawidłowość wiązała się z koniecznością poniesienia sankcji, która została wyliczona prawidłowo zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 619/2009.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu, który w rozpoznawanej sprawie mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, nie stwierdził tym samym naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy nie przywołanie w petitum decyzji przepisów mającej zastosowanie w sprawie ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.