Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 834/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2, art. 15, art. 18, art. 121, art. 122
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 20 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda- Lenczewska (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wyłączenia z użytkowania części budynku oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 3, art. 15, art. 20, art. 32, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2 i § 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej jako: ustawa), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) nałożył na

- Gminę Miasto Ł. grzywnę w wysokości 10 000 zł,

- A. M. grzywnę w wysokości 2 000 zł,

- A. M. grzywnę w wysokości 2 000 zł,

- A. K. grzywnę w wysokości 2 000 zł,

- R. K. grzywnę w wysokości 2 000 zł,

w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji z dnia [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującej Gminie Miasto Ł. reprezentowanej przez Administrację Nieruchomościami Ł. - Ś. "A", A. M., A. M., A. K. i R. K., na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 10 § 2 i art. 108 § 1 k.p.a., wyłączenie z użytkowania części wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. A 41 w Ł., to jest: piwnic lewej, poprzecznej i prawej oficyny, podpiwniczonej części zaplecza sklepu spożywczego i pralni na parterze lewej oficyny, lokali mieszkalnych numer 35 i numer 36 oraz komórek i pomieszczenia WC na parterze poprzecznej oficyny, lokalu mieszkalnego numer 44 na parterze prawej oficyny oraz zarządzającej wykonanie doraźnych zabezpieczeń, odłączenie wyłączonych z użytkowania części od sieci infrastruktury technicznej, zabezpieczenie części budynku przed dostępem osób postronnych i umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia, pod rygorem natychmiastowej wykonalności.

Organ wyjaśnił, iż po ustaleniu, że nałożone ww. decyzją z dnia [...] 2011 r. obowiązki nie zostały wykonane w całości, w dniu 6 czerwca 2012 r. przesłano do zobowiązanych upomnienie, a następnie w dniu 15 stycznia 2014 r. z uwagi na dalsze niewykonanie obowiązków, wystawiono tytuły wykonawcze. Postanowieniem z dnia [...], organ na podstawie art. 17, art. 33, art. 34 § 1 i 4 ustawy oddalił zarzuty zgłoszone przez R. K. Innym postanowieniem z dnia [...], oddalił zarzuty zgłoszone przez A. M. Postanowieniami z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne postanowienia w przedmiocie oddalenia zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. (sygn. akt II SA/Łd 688/14) oddalił skargę A. M. i R. K. na postanowienie z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Nadto w drodze postanowienia z dnia [...] organ I instancji nałożył solidarnie na zobowiązanych: Gminę Miasto Ł. reprezentowaną przez Administrację Nieruchomościami Ł. - Ś. "A", A. M., A. M., A. K. i R. K. grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku oraz zobowiązał do wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Postanowieniem z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W następstwie ponownej analizy organ wydał ww opisane postanowienie z dnia [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.

Zażalenia wnieśli A. M., A. M., A. K., R. K. oraz Miasto Ł.

Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 121 § 3 i § 4 k.p.a. ustawy uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części nakładającej grzywnę na A. M., A. M., A. K. i R. K. i wzywającej ww. osoby do wpłacenia grzywny oraz wykonania obowiązku i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji. W pozostałej części utrzymał postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy szeroko opisał charakter postępowania egzekucyjnego oraz zasady jakimi winien kierować się organ prowadzący takie postępowanie, wyjaśnił także charakter grzywny nakładanej w celu przymuszenia jako ostatecznego środka egzekucyjnego, podnosząc jednak, że w przypadku egzekucji obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane organ dysponuje w zasadzie tylko dwoma środkami – grzywną i wykonaniem zastępczym, przy czym organ egzekucyjny, co wynika z art. 122 § 2 pkt 2 in fine ustawy, zobligowany jest w pierwszej kolejności do nałożenia grzywny, a następnie dopiero może zastosować wykonanie zastępcze. Wyjaśnił dalej, iż organ egzekucyjny, choćby to był ten sam organ, który decyzję zobowiązaniową wydał, nie może badać czy obowiązki, które nie zostały wykonane stanowią mniej czy bardziej istotną ich część. Organ egzekucyjny, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, nawet jeśli, jak to wskazano wyżej, byłby to ten sam organ, który egzekwowany obowiązek nałożył. Nie znajdują tym samym żadnego uzasadnienia, co do dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszone w zażaleniu okoliczności mające świadczyć o tym, że niewykonane prace nie wpływają na bezpieczeństwo i sposób użytkowania budynku. Organ podkreślił, iż bezspornym w sprawie jest, że na skarżących spoczywa obowiązek o charakterze niepieniężnym, polegający przede wszystkim na wyłączeniu z użytkowania części wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. A 41 w Ł. Źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja administracyjna. Jak wynika z ustaleń organu egzekucyjnego I instancji, w szczególności z protokołu z kontroli sporządzonego w dniu 16 października 2013 r., część obowiązków wynikających z ww. decyzji nie została wykonana, a mianowicie nie wyłączono z użytkowania: lokalu mieszkalnego numer 35 i lokalu mieszkalnego numer 44 oraz zaplecza sklepowego w lewej oficynie. Piwnice oficyn: lewej, prawej i poprzecznej wyłączono z użytkowania, zabezpieczono i oznakowano. Pozostałe części parteru nieużytkowane. Stemplowanie wykonane i na dzień oględzin znajdowało się w dobrym stanie. W dniu 6 marca 2015 r. przeprowadzono kolejne oględziny, w czasie których ustalono, że "zaplecze sklepu" oraz lokal mieszkalny numer 44 w prawej oficynie wyłączono z użytkowania. Nie wyłączono jedynie lokalu mieszkalnego numer 35 w oficynie poprzecznej.

Dalej organ przypomniał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym sprowadzające się do kwestionowania osób zobowiązanych i osób, na które powinna być nałożona grzywna w celu przymuszenia były już rozpoznawane. Niesporne jest, że właścicielami nieruchomości budynkowej aktualnie są: Gmina Miasto Ł., A. M., A. M., A. K. i R. K.i i te podmioty są zobowiązane do wykonania obowiązku solidarnie. Organ zgodził się z tezą i uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1571/11 gdzie wskazano, że w przypadku egzekucji obowiązku w drodze nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku stanowiącego współwłasność, zobowiązanymi do realizacji tego obowiązku są (wszyscy) współwłaściciele budynku. Współwłasnością według normy wynikającej z art. 195 Kodeksu cywilnego jest stosunek prawnorzeczowy, w którym własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom, a charakteryzują ten stosunek takie cechy jak: jedność przedmiotu, wielość podmiotów oraz niepodzielność wspólnego prawa. Niepodzielne prawo do rzeczy przysługujące kilku osobom oznacza, że żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy, każdy zaś ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli. Zasada ta nie znajduje jednakże pełnego odzwierciedlenia w przypadku ustalania wysokości grzywny zwłaszcza, gdy jednym ze współwłaścicieli jest osoba prawna. Istotny jest także przy ustalaniu wysokości grzywny podział quoad usum nieruchomości, a tym bardziej wyodrębnienie własności lokali. Innymi słowy, jedynie gdy nie ma między współwłaścicielami porozumienia (choćby ustnego czy nawet dorozumianego, ale nie budzącego wątpliwości i sporów między współwłaścicielami), co do korzystania ze współwłasności i nie wyodrębniono własności poszczególnych części budynku lub obowiązek dotyczy wyłącznie części wspólnych, możliwe jest wymierzenie grzywny w oparciu o tzw. solidarność zobowiązania. W innym przypadku, na przykład, gdy z poszczególnych lokali czy pomieszczeń objętych obowiązkiem korzysta wyłącznie jeden ze współwłaścicieli (zwłaszcza oddając ten lokal w najem), to jakkolwiek zgodnie z regułą wynikającą przede wszystkim z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do wykonania obowiązku zobowiązani są wszyscy współwłaściciele, to organ egzekucyjny wymierzając grzywnę winien wziąć pod uwagę faktyczne możliwości, jakimi dysponują pozostali współwłaściciele w wykonaniu obowiązku. Nie można zatem pominąć przy wymierzaniu grzywny, podnoszonego przez skarżących braku wpływu na nieruchomość, jak też tego, że ich udział w nieruchomości wynosi mniej niż 50%.

Jak wskazał organ I instancji, nie wyłączono z użytkowania lokalu mieszalnego nr 35 (wynajmującym jest Gmina Miasto Ł.) i wyłączną odpowiedzialność za niewyłączenie tego lokalu z użytkowania ponosi Gmina Miasto Ł. Dlatego też ten podmiot winien był zostać obciążony grzywną w największej wysokości. Ustalenie wymiaru grzywny przez organ stopnia powiatowego, w wysokości 10 000 zł nie budzi wątpliwości, co do zgodności z prawem. Wątpliwości budzi natomiast nałożenie grzywny w wysokości

2 000 zł na każdego z pozostałych współwłaścicieli skoro jak stwierdził organ I instancji, z podziału quod usum wynika, że wyłącznie Gmina Miasto Ł. jest wynajmującym lokal, którego jeszcze nie wyłączono z użytkowania. Zdaniem organu odwoławczego nie można w taki sam sposób dokonywać próby przymuszenia podmiotu, który faktycznie włada lokalem lub pomieszczeniami, które objęte są obowiązkiem, jak pozostałych współwłaścicieli, którzy de facto wpływu na wykonanie obowiązku nie mają, a zobowiązanymi są jedynie z uwagi na prawo własności. Z tego względu wymierzenie grzywny na osoby fizyczne będące współwłaścicielami nieruchomości i jednocześnie nie będący wynajmującymi lokal mieszkalny numer 35 jest nieuzasadnione.

Organ nie podzielił zarzutu podniesionego w zażaleniu wniesionym przez Administrację Zasobów Komunalnych Ł.-Ś., że "dopełniono wszelkich możliwych czynności zmierzających do wykonania obowiązków", to jest wypowiedziano umowę najmu i zaproponowano lokale zamienne, a w końcu wystąpiono z powództwem eksmisyjnym. Organ, który obowiązek nałożył winien zmierzać do jego wykonania, a w razie zwłoki podejmować działania przymuszające. Nie można zatem mówić, dopóki lokal nie zostanie opróżniony, że wykonano wszystkie możliwe i prawem dopuszczalne czynności. Niewątpliwie Gmina Miasto Ł. może w drodze mediacji porozumieć się z najemcą, co do opuszczenia lokalu, a zatem w dalszym ciągu ma do dyspozycji zgodne z prawem środki umożliwiające wykonanie obowiązku. Organ nadzoru budowlanego takich możliwości nie ma, a jednocześnie musi dążyć do wykonania wszystkich nałożonych obowiązków zwłaszcza, że mają one istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi. Organ podkreślił, iż fakt braku woli najemcy na opuszczenie lokalu nie może stanowić o braku niewykonalności obowiązku zakazu użytkowania obiektu budowlanego. Toczące się postępowanie o eksmisję osób zamieszkujących jest obiektywną przeszkodą nie mogącą jednakże stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem jakkolwiek zgodnie z art. 33 § 1 pkt 5 w związku z art. 59 § 1 pkt 5 ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i umorzenia postępowania jest niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, to ustawodawca wskazując, że okoliczność ta stanowi podstawę do umorzenia postępowania miał na uwadze niewykonalność o charakterze trwałym, nie zaś niewykonalność przemijającą, czasową, która może stanowić jedynie, w uzasadnionych przypadkach podstawę do wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Gmina Miasto Ł. Strona zarzuciła naruszenie art. 7 § 2 ustawy poprzez błędną wykładnię prowadzącą do nałożenia na stronę grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, którego wykonania aż do chwili prawomocnego zakończenia innego postępowania nie jest prawnie możliwe. Strona wyjaśniła, iż przed sądem powszechnym prowadzone jest postępowanie z powództwa Miasta Ł. przeciwko byłym najemcom o eksmisję z lokalu. Do czasu zakończenia tej sprawy nie jest prawnie możliwe przymusowe usunięcie tych osób oraz ich mienia z lokalu. Miasto Ł. nie dysponuje bowiem żadnymi środkami prawnymi, z których mogłoby obecnie skorzystać i wymusić na byłych najemcach opróżnienie lokalu jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Strona dodała, iż mediacje z byłymi najemcami nie odniosły żadnego skutku, żaden z proponowanych lokali nie został zaakceptowany.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i oświadczył, że w dniu 16 września 2015 r. został wydany wyrok eksmisyjny. W stosunku do jednej osoby jest to wyrok zaoczny, przy czym Sąd Rejonowy nie stwierdził prawomocności do dnia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] uchylającemu postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w części nakładającej grzywnę na A. M., A. M., A. K. i R. K. i wzywającej ww. osoby do wpłacenia grzywny oraz wykonania obowiązku i w tej części umarzającemu postępowanie pierwszej instancji. W pozostałej części organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy, co oznacza, iż grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji została nałożona na stronę skarżącą – Gminę Miasto Ł.

Merytoryczną ocenę zaskarżonych aktów poprzedzić należy uwagą, iż poza kontrolą sądowoadministracyjną pozostaje prawidłowość ostatecznej decyzji z dnia [...] 2011 r., którą to Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w Ł. nakazał współwłaścicielom – w tym stronie skarżącej – wyłączenie z użytkowania części wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. A 41 w Ł.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1822/10 (dostępny, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który tutejszy Sąd w pełni akceptuje, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (podobnie por. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09; z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1642/06).

Dodać należy, iż w sprawach z zakresu egzekucji obowiązków mających źródło w prawie budowlanym, w orzecznictwie sądów administracyjnych brak jest jednolitego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn.akt II OSK 706/08 wyraził pogląd, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego organy egzekucyjne mają wybór między dwoma środkami i pierwszy winien co do zasady być wybierany środek wykonania zastępczego jako bezpośrednio prowadzący do wykonania obowiązku. W orzecznictwie NSA wyrażane są także poglądy odmienne, dające pierwszeństwo grzywnie w celu przymuszenia (przed wykonaniem zastępczym) w hierarchii stosowania środków egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 767/08; z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 463/05). Istotne jest, iż organ egzekucyjny zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy, ma obowiązek każdorazowo rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy i zastosować taki środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jednocześnie jest dla zobowiązanego najmniej uciążliwy.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wyczerpująco ustalił stan faktyczny, a następnie poddał go wnikliwej analizie w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Prawidłowo organ stwierdził, iż wobec niekwestionowanego przez strony ustalenia, iż współwłaściciele nie wywiązali się z obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z dnia [...] 2011 r. zasadne jest podjęcie kroków zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Co za tym prawidłowo doręczył zobowiązanym upomnienia, które zawierały między innymi wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niezastosowania się przez zobowiązanych do upomnienia i niewykonania obowiązku – organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, poprzez wystawienie i doręczenie tytułów wykonawczych a następnie – wobec ustalenia, iż obowiązek nadal nie został wykonany – nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu zostało przeprowadzone z uwzględnieniem obwiązujących w tej mierze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei samo postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera elementy, przewidziane w art. 122 § 1 i § 2 ustawy

Podkreślić trzeba, iż celem postępowania egzekucyjnego jest skuteczne zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności, której istnienie i wymagalność zostały uprzednio ustalone w stosownych procedurach postępowania. Nadto co istotne, w sytuacji, gdy decyzja administracyjna nakłada na współwłaścicieli obowiązek opróżnienia budynku, to obowiązek ten może być egzekwowany od każdego z zobowiązanych indywidualnie, tzn. tylko w takim zakresie, w jakim dana strona sama może ten obowiązek wykonać, tj. opróżnić tę część budynku, którą z tytułem prawnym zajmuje. Żaden ze współwłaścicieli nie dysponuje bowiem środkami prawnymi, którymi mógłby przymusić innego współwłaściciela do wykonania obowiązku opuszczenia nieruchomości, do której ma tytuł prawny (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 968/11). Stanowisko powyższe wraz z wyczerpującą, lecz przede wszystkim prawidłową argumentacją organu II instancji, uzasadnia uchylenie postanowienia organu I instancji i utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu jedynie w części odnoszącej się do Gminy Miasta Ł. Jak wykazał organ odwoławczy, a czego strona skarżąca nie kwestionuje, spośród części budynku mieszkalnego w stosunku do której wydana została ostateczna decyzja o wyłączeniu z użytkowania, nie wyłączono jedynie lokalu mieszkalnego numer 35 w oficynie poprzecznej. I co istotne, to strona skarżąca jest wynajmującym ten lokal i ponosi wyłączną odpowiedzialność za niewyłączenie tego lokalu z użytkowania. To prawidłowe ustalenie prowadziło jednocześnie do prawidłowego rozstrzygnięcia w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia na stronę skarżącą.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż rozważając przede wszystkim, który spośród kilku dostępnych środków egzekucyjnych będzie najmniej uciążliwy dla zobowiązanego a jednocześnie będzie prowadził do osiągnięcia celu w postaci dokonania wyłączenia lokalu z użytkowania, organ rozważył i dokładnie wyjaśnił stronie zalety i wady, dla sytuacji prawnej strony, zastosowania każdego ze środków. Ostatecznie zasadnie ocenił, iż nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku będzie najmniej uciążliwe i biorąc pod uwagę specyfikę obowiązku realnie mobilizujące do jego wykonania, co pozwala na unikniecie konieczności zapłaty. Nie sposób jednocześnie podzielić argumentacji strony skarżącej, iż nałożenie na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia nie może odnieść skutku dyscyplinującego, gdyż dotychczas prowadzone mediacje z byłymi najemcami nie przyniosły efektów, strona była zmuszona do złożenia powództwa w sądzie powszechnym o eksmisję. Zdaniem strony skarżącej do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed sądem powszechnym wykonanie ostatecznej decyzji z dnia [...] 2011 r. nie jest wykonalne. Niemniej jednak godzi się przypomnieć, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 ustawy). Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem skuteczne zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności, której istnienie i wymagalność nie są kwestionowane. Rolą i powinnością organu egzekucyjnego jest wyegzekwowanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji, rolą zobowiązanego podjęcie wszelkich czynności, skutkiem których z tego obowiązku wywiąże się, gdyż do tego czasu organ egzekucyjny uprawniony a wręcz zobowiązany jest do podejmowania kolejnych kroków, zważywszy na ewentualne zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Grzywna w celu przymuszenia jest natomiast co do zasady mniej uciążliwym środkiem niż wykonanie zastępcze, którego koszty ponosi zobowiązany. Nadto o czym nie można zapominać, ewentualna kwestia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym mogła być jedynie podstawą zarzutu – art. 33 § 1 pkt 5 ustawy, i nawet jeżeli, to taka niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji (wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2094/14).

W ocenie Sądu, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, czemu dał wyraz w obszernej, ale przede wszystkim prawidłowej i znajdującej potwierdzenie w materiale sprawy, argumentacji uzasadnienia. Wyczerpująco również uzasadnił wysokość orzeczonej grzywny, uwzględniając istotne okoliczności sprawy, osobę zobowiązanego i zakres obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

LS