Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2243/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze w W., dalej jako SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. K. z dnia [...] sierpnia 2016 r. od decyzji Prezydenta [...], z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], znak: [...], orzekającej o zatrzymaniu M. K. prawa jazdy kategorii B oraz zobowiązującej do bezzwłocznego zwrotu w/w prawa jazdy- utrzymał w mocy w/w decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż pismem z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent [...] zawiadomił o wszczęciu na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie skierowania M. K. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, a ponadto w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Następnie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] znak: [...] Prezydent [...] orzekł o zatrzymaniu M. K. prawa jazdy kat. B z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz zobowiązał M. K. do bezzwłocznego zwrotu w/w prawa jazdy. Organ wskazał, że w związku z wnioskiem Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne M. K., powziął wiadomość, że skarżący wielokrotnie naruszył przepisy i zasady ruchu drogowego. Powyższe było skutkiem wszczęcia w/w postępowania, w wyniku którego Prezydent [...] orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy.

Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 25 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw który stanowi, iż do dnia [...] grudnia 2016 r. uprawniony organ wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4.

Organ podkreślił, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "wydaje" oznacza, że sprawa nie została pozostawiona uznaniu administracyjnego, lecz że po otrzymaniu informacji o przekroczeniu przez kierującego pojazdem 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta musi zatrzymać prawo jazdy.

Organ odniósł się również do podniesionych przez M. K. argumentów dotyczących okoliczności przekroczenia prędkości ze względu na chorobę żony i wskazał, że nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ Prezydent [...] ani Kolegium nie mogą kwestionować wskazanych przez Komendanta [...] Policji danych. Powołując się na orzecznictwo SKO podzielił stanowisko Prezydenta [...] i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze na powyższą decyzję SKO w W. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący – M. K. wskazał, że decyzje zapadłe w jego sprawie są krzywdzące i prowadzą do zadłużenia. Skarżący wskazał, że posiadanie dokumentu prawa jazdy jest niezbędne do zapewnienia środków utrzymania jego oraz żony. M. K. podniósł, że w momencie uzyskania 20 punktów karnych udał się na stosowne szkolenie, pozwalające na redukcję ilości punktów karnych. Po jego zaliczeniu skarżący miałby na swoim koncie 22 punkty, zamiast 28. Co do ostatniego przekroczenia prędkości skutkującego doliczeniem 10 punktów karnych, skarżący podniósł, że było spowodowane koniecznością szybkiego przetransportowania żony do szpitala. Ponadto M. K. powołał się na fakt, że pracując na stanowisku handlowca posiadanie prawa jazdy jest konieczne, z kolei ze względu na wiek skarżącego znalezienie innej pracy jest niezwykle utrudnione.

W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], znak: [...], orzekającą o zatrzymaniu M. K. prawa jazdy kategorii B oraz zobowiązującą do bezzwłocznego zwrotu w/w prawa jazdy.

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.)).

Regulacja ta wpisuje się w system sankcji, jakie ustawodawca przewidział wobec kierowców, którzy wielokrotnie dopuszczają się naruszeń przepisów ruchu drogowego. Stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast w przypadku, gdy kierowca w przeciągu roku dopuści się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczy liczbę 24 (por. art. 130 ust. 2 powołanej ustawy), kierowca ten m.in. podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b prawa o ruchu drogowym), czy też kierowany jest na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu (art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w okresie od [...] maja 2014 r. do sierpnia 2014 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i w skutek tego łącznie otrzymał 28 punktów karnych. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2016 r. Skarżący przekroczył zatem określony ustawowo limit 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Zawarty w przepisie art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Zatem do warunkiem koniecznym do wystąpienia przez komendanta ze stosownym wnioskiem jest fakt przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, natomiast nie jest już wymagane, aby taka ilość punktów istniała na koncie kierowcy w dniu wystąpienia przez komendanta z wnioskiem.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż w toku prowadzonego postępowania organ administracji nie jest uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi bowiem stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja.

Z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wynika (rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego), że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (§ 4 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego).

Zatem z zestawienia powołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym podlega w całości wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji, który w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, występuje z wnioskiem do właściwego organu o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, bądź też na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wpisy do ewidencji punktów muszą być przy tym ostateczne. Skoro zatem wpisy punktów za naruszenia przepisów o ruchu drogowym są dokonywane przez właściwe organy Policji w odrębnym trybie niż mający zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. sprawie zatrzymania prawa jazdy, to prawidłowość dokonanych przez organy Policji czynności związanych z naliczeniem i wpisem punktów nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w tym postępowaniu, co wyraźnie należy podkreślić .

Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oznacza, że kwestia zmian wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym liczby przypisanych punktów, nie może być rozpatrywana w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, na etapie postępowania przed organami administracji publicznej w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Prawidłowość tych wpisów kierowca może kwestionować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, a następnie sądem administracyjnym. Czynności związane z prowadzeniem ewidencji kierowców, tj. wpisy do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji, stanowią bowiem czynność materialno-prawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlegają one kontroli zgodności z prawem przez sądy administracyjne, jednakże dopiero na skutek wniesionej do sądu administracyjnego skargi na te czynności. Kontrola ta jest zatem przeprowadzana w postępowaniu odrębnym od postępowania, o którym mowa w powołanym wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, wszczynanym na wniosek zainteresowanego kierowcy. W przypadkach spornych, nieprawidłowość dokonanego wpisu może zatem stwierdzić sąd administracyjny. Takich kompetencji nie posiada natomiast organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej.

Reasumując, skoro punkty nie zostały usunięte z ewidencji organ, wobec związania wnioskiem, nie prowadzi się w tym zakresie odrębnego postępowania. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez samorządowe kolegium odwoławcze (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 11/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. I OSK 413/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Jednocześnie należy zaznaczyć, że skarżący do czasu orzekania przez organy nie podważył ostateczności przypisania mu punktów karnych, których suma przekroczyła 24.

W niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze, że skarżący wielokrotnie w okresie od [...] maja 2014r. do [...] sierpnia 2014r. naruszył przepisy ruchu drogowego , otrzymując łącznie 28 punktów karnych, zaś wpis 8 punktów karnych za wykroczenie z dnia [...] czerwca 2014r. stał się wpisem ostatecznym z dniem [...] kwietnia 2016r. tj. z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego dla [...]w sprawie [...] , a więc po wejściu w życie art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej.

Należy także jednoznacznie stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu ani Prezydent m.st Warszawy, ani organ odwoławczy, a także Sąd, nie mógł odnieść się do podnoszonej przez skarżącego kwestii odbycia kursu w celu zmniejszenia liczby punktów karnych jak również okoliczności w których doszło do ostatniego wykroczenia i nałożenia kolejnych 10 punktów .

Jak wynika z akt postępowania szkolenie w celu zmniejszenia liczby punktów odbył skarżący w dniu [...] września 2014r.w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego , jednak nie spowodowało ono skasowania liczby punktów , gdyż naruszeń w wyniku których skarżących uzyskał ponad 24 punkty dokonał w okresie poprzedzający szkolenie, zaś zgodnie z § 8 ust 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła 24.

Dlatego też, zatrzymanie prawa jazdy należało uznać za w pełni uprawnione i prawidłowe. W tym też kontekście Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.