Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 600/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 110, 70 zł ( sto dziesięć złotych 70/100 ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy S. ustalił skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości na 2015r. od budynków i gruntów w łącznej kwocie[...] zł.

W złożonym odwołaniu podatnik podniósł, że nie jest możliwe zamieszkanie

w budynku, z uwagi na jego stan. Ponadto wskazał, że sprawa stwierdzenia nabycia spadku (w skład którego wchodzi przedmiotowa nieruchomość zabudowana) nie jest zgodna z orzeczeniem wydanym w innej sprawie, ponieważ zostali pominięci spadkobiercy. Sprawa ta jest nadal w toku wskutek złożenia przez prokuraturę wniosku o wznowienie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ powołując się na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.

z 2014r. poz. 849 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.l." oraz ustawy z dnia 17 maja 1987r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r. poz. 520) dalej: "u.p.g.k.", a także orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że organ podatkowy jest zobowiązany, prowadząc postępowanie, uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów

i budynków. Zatem nie ma znaczenia, co na danym gruncie w rzeczywistości się znajduje albo w jakim charakterze jest on wykorzystywany, czy też inne okoliczności, dopóki nie znajdą one odzwierciedlenia w ewidencji. Organ podkreślił, że bezspornie

w niniejszej sprawie z ewidencji gruntów i budynków znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości po 1/2 części są skarżący

i Z. M.. Organ zauważył, że jeżeli w postępowaniu spadkowym Sąd stwierdzi nabycie przedmiotowej nieruchomości przez jeszcze inne osoby i na tej podstawie dokonana zostanie zmiana w danych ewidencyjnych, wówczas będzie możliwa zmiana decyzji ustalającej wymiar podatku.

W złożonej do tut. Sądu skardze podatnik wskazał, że podatkiem od przedmiotowej nieruchomości został obciążony tylko on, pomimo iż nabył ją w drodze spadku w 1/2 części. Zaznaczył, że wskutek wniosku prokuratora o wznowienie postępowania Sąd w N. nad N. w dniu [...]. w sprawie sygn. akt [...] wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez łącznie pięciu spadkobierców. Zatem, zdaniem skarżącego, wszyscy spadkobiercy są zobowiązani do uiszczenia podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia [...]. pełnomocnik skarżącego potrzymał skargę i zarzucił jej:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 2 w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.u. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p." poprzez nie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której Wójt Gminy S. nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 2 w związku z art. 187 § 1 O.p. poprzez nie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której Wójt Gminy S. nie zebrał i nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 299 O.p. poprzez nie przeprowadzenie przez SKO dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów

w sprawie, ani nie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

W oparciu o tak postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...]. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, błędne jest założenie organów podatkowych, że do ustalenia podmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości wystarczające było ustalenie kto jest właścicielem nieruchomości w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Pełnomocnik podkreślił, że w doktrynie wskazuje się, iż dane z ewidencji gruntów

i budynków mogą stanowić podstawę do ustalenia wymiaru podatku, ale nie do ustalenia podmiotu tego podatku. Zatem w zakresie ustalenia podatnika ewidencja nie może wiązać organu podatkowego, może być jedynie traktowana pomocniczo.

W powyższym zakresie to organ podatkowy jest zobligowany do prawidłowego ustalenia osoby podatnika w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wymierza podatek na podstawie posiadanych i uzyskanych w wyniku postępowania informacji o osobie podatnika. Za dowód powinny przede wszystkim służyć dane z ksiąg wieczystych lub odpowiednie rozstrzygnięcia sądów (np. postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a." – ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podać należy, że spór dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, przy czym strona skarżąca podnosi, iż obowiązek podatkowy ciąży nie tylko na niej, lecz również na innych osobach. W ocenie natomiast organu, zasadnie skarżący został obciążony podatkiem od nieruchomości, ponieważ on i Z. M. są jedynymi osobami wymienionymi w ewidencji gruntów i budynków, której zapisy są dla organu podatkowego wiążące.

II. W pierwszej kolejności podać należy, że regulacja art. 3 u.p.o.l. określa kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Stosownie do wskazanego przepisu podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące:

1) właścicielami gruntów z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, o ile posiadanie spełnia warunki wymienione w pkt 4 lit. a oraz lit. b. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie,

z zastrzeżeniem ust. 5, na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy podać, że

z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż Z. M. i Ł. M. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym D..

Zgodne z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy od całej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 O.p.). Jednoznaczne brzmienie przepisu nie pozwala ustalić obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do każdego ze współwłaścicieli, proporcjonalnie do posiadanych udziałów w nieruchomości, jak również pomijanie któregokolwiek ze współwłaścicieli.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 91 O.p. do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.). Natomiast rozliczenia między współwłaścicielami należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (por. art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 § 1 kodeksu cywilnego oraz zob. L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, Wyd. Prawn. C.H.Beck Warszawa 2005, str. 185). Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 1748/06, zgodnie z którym do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością.

Tym samym, skoro w takiej sytuacji po stronie podatników (współwłaścicieli) powstaje solidarna odpowiedzialność podatkowa, to obowiązkiem organu podatkowego było prowadzenie postępowania wobec wszystkich mogących taką odpowiedzialność ponosić. W konsekwencji organy podatkowe zobligowane były do skierowania

i adresowania decyzji podatkowych do wszystkich zobowiązanych osób (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2012r., sygn. akt I SA/Bd 398/12). Odrębną natomiast kwestią jest zagadnienie zapłaty podatku, a zatem egzekwowanie decyzji wydanej dla wszystkich współwłaścicieli.

Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków nieruchomość jest przedmiotem współwłasności dwóch osób, tj. skarżącego i Z. M.W związku z tym postępowanie podatkowe powinno być wszczęte i prowadzone z zapewnieniem udziału wszystkim współwłaścicielom. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że organy prowadziły postępowania podatkowe wyłącznie z udziałem skarżącego. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe wyłącznie w stosunku do niego, tylko jego zawiadomił o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na postawie art. 200 § 1 O.p. Decyzja organu pierwszej instancji wprawdzie wymienia zarówno skarżącego oraz Z. M., jednakże została doręczona wyłącznie skarżącemu.

W piśmie z dnia [...]. skierowanym do SKO w B. stanowiącym stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie odwołania skarżącego podniesiono m.in., że "Z uwagi na brak jakichkolwiek danych osobowych, braku jakiegokolwiek adresu nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe wobec Pani Z.M.."

W tym kontekście tut. Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych brak dowodów, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie mające na celu ustalenie adresu zamieszkania/zameldowania Z. M.. Wobec tego, że w piśmie z dnia

1 lipca 2015r. skierowanym do tut. Sądu skarżący podał adres Z. M.

(k. 10-11 akt sądowych), tut. Sąd niezależnie od skierowania korespondencji na adres Dębionek 43 m.2 gm. S., wystosował też korespondencję na adres: J. 3/3, [...] W.. W odpowiedzi na zawiadomienie o rozprawie Z. M. wskazując ten ostatni adres wystosowała pismo procesowe do tut. Sądu. Twierdzenie zatem o niemożności prowadzenia postępowania z udziałem tego współwłaściciela jest wątpliwe, skoro organ nie zasięgał informacji choćby od skarżącego (który okazuje się taką wiedzę posiada), jak również z ewidencji ludności. Sąd zwraca uwagę, że nawet brak danych adresowych pobytu podatnika nie powoduje prawa organu do jego pomijania. Zgodnie bowiem z art. 154 § 2 O.p. "Pisma skierowane do osób fizycznych nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi wyznaczonemu na podstawie art. 138 § 2." W myśl natomiast art. 138 § 1 O.p. organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został już wyznaczony. Stosownie do § 2 tego artykułu w przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiących zwłoki organ podatkowy wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela, za jego zgodą, uprawnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora dla osoby nieobecnej przez sąd. Przepisy prawa przewidują zatem tryb postępowania w przypadku braku możliwości ustalenia miejsca pobytu strony.

Prowadzone zatem postępowanie z udziałem wyłącznie skarżącego, pomimo że

w ewidencji gruntów i budynków wymieniony jest jeszcze jeden współwłaściciel, już stanowiło pominięcie przez organy podatkowe w postępowaniu jednej ze stron.

Prowadząc postępowania podatkowe bez udziału wszystkich stron, organy podatkowe naruszyły art. 123 § 1 O.p., który stanowi, że obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Udział strony "w każdym stadium postępowania" dotyczy zarówno postępowania podatkowego w pierwszej instancji i w drugiej instancji. Należy go rozumieć jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy

i w których udział przewiduje Ordynacja podatkowa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2007r., sygn. akt I SA/Kr 1009/07).

Ponownie rozpatrując sprawę organy podatkowe obowiązane są przeprowadzić postępowanie przy udziale wszystkich stron postępowania.

III. Odnośnie do argumentów podniesionych w skardze, a przede wszystkim

w piśmie procesowym z dnia [...]. przez pełnomocnika skarżącego

i domagania się, aby podatkiem od nieruchomości organ obciążył nie tyko skarżącego, lecz także innych współwłaścicieli, należy zauważyć, iż co do zasady ewidencja gruntów i budynków ma charakter wiążący dla organów podatkowych. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. Posiadając walor dokumentu urzędowego wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak

i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte

w ewidencji gruntów i budynków. W tej materii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt II FSK 2565/12 wskazując, że użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów

i budynków. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów

i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna: j.w.), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie

o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zdania, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą

z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice

i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze,

a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych

i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).

W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym

z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów

i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy – jak w rozpatrywanej sprawie - nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości

w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawa o księgach wieczystych

i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego.

W drugiej grupie znajdą się z kolei: dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczących właśnie opisu nieruchomości.

Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie

art. 194 § 3 Op., że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem.

Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że jeżeli

w przedmiotowej sprawie z prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (wydanego – jak twierdzi strona skarżąca – po wznowieniu postępowania) wynika, iż właścicielami nieruchomości są poza osobami ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków także inne osoby, a które nie zostały jeszcze wpisane w tej ewidencji, wówczas należy dać prymat temu postanowieniu i prowadzić postępowanie podatkowe z udziałem współwłaścicieli wymienionych w tym prawomocnym postanowieniu Sądu stwierdzającym nabycie spadku. Jeżeli natomiast brak prawomocnego postanowienia Sądu uchylającego postanowienie z dnia [...]. Sądu Rejonowego w Sz., wówczas organ będzie prowadził postępowanie wyłącznie z udziałem osób wymienionych w ewidencji gruntów i budynków, czyli nie tyko skarżącego, ale również Z. M.. Wobec tego, że podatnik w odwołaniu podał sygnaturę sprawy toczącej się w Sądzie Rejonowym w Nakle nad Notecią oraz termin rozprawy (25 marca 2015r.), to nie ma też przeszkód, aby organ ustalił czy prawdziwe są twierdzenia skarżącego co do wzruszenia poprzednio wydanego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] i czy osoby wymienione w odwołaniu są spadkobiercami, a których adresy podał w piśmie procesowym skierowanym do tut. Sądu (k. 10-11 akt sądowych). Jeżeli bowiem wydane już zostało postanowienie stwierdzające nabycie spadku (po uprzednim uchyleniu pierwotnego postanowienia) także przez inne osoby niż wymienione w ewidencji gruntów, a postanowienie to jest prawomocne, tym samym brak jest podstaw do pomijania ich jako współwłaścicieli nieruchomości, pomimo że jeszcze nie zostali uwidocznieni w tej ewidencji. Źródłem bowiem wpisu do ewidencji w zakresie właścicieli nieruchomości jest prawomocne postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie odwrotnie. Nieaktualny wpis w ewidencji gruntów w zakresie właścicieli nieruchomości w stosunku do treści prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie może mieć wiążącego charakteru.

Organ podatkowy w takiej sytuacji, w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości, nie ma uprawnień do pomijania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, które to postanowienie wyprzedza wpis do ewidencji gruntów. Jest to wyjątek od związania organu ewidencją gruntów, a zatem w zakresie ustalenia właścicieli nieruchomości.

W konsekwencji należy stwierdzić, że doszło do naruszenia art.133 § 1 i art. 200 § 1 O.p. oraz art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Ponadto zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej mającymi zastosowanie w sprawie:

- organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120);

- w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 );

- postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 §).

W ocenie tut. Sądu, organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z ww. przepisów prawa, a tym samym doszło do ich naruszenia.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O przyznaniu radcy prawnemu z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a)

i § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

(Dz. U. z 2013r., poz. 490).