Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1262/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: [...] P. S.A. (dalej: "Wierzyciel") wystawił na P. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2014 r. o numerach od [...] do [...], obejmujące należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za lata 2009-2013 i styczeń-lipiec 2014 r. na łączną kwotę 1.195,90 zł należności głównej i przekazał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. (dalej: "organ egzekucyjny") celem podjęcia działań egzekucyjnych.

2. W celu wyegzekwowania dochodzonych należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] podjął próbę zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącego u pracodawcy, tj. P. B.. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez pracodawcę 24 listopada 2014 r. i doręczone Stronie wraz z odpisami tytułów wykonawczych 20 listopada 2014 r. Pismem z 24 listopada 2014 r. P. B. poinformował, że umowa o pracę ze Skarżącym została rozwiązana 31 grudnia 2013 r.

3. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: "u.p.e.a.") tj. częściowe wykonanie obowiązku przez uiszczenie kwoty 302,40 zł z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r., a zatem w zakresie objętym tytułami wykonawczymi oraz nieistnienie względnie wygaśnięcie obowiązku z uwagi na naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie), uchylonego z dniem 1 stycznia 2014 r. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutu.

4. Organ egzekucyjny przy piśmie z 28 listopada 2014 r. wystąpił do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. znak [...] Wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] z [...] września 2014 r., uznał za uzasadniony zarzut dotyczący wykonania obowiązku za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2014 r. ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...]z [...] września 2014 r. oraz utrzymał w mocy tytuły wykonawcze obejmujące zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. ujęte w tytułach wykonawczych o numeracji [...] z dnia [...] września 2014 r.

5. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. znak [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] z uwagi na brak wymagalności zaległości objętych tymi tytułami.

6. W wyniku wniesionego zażalenia, Wierzyciel postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] stycznia 2016 r.

7. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. znak [...]organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz umorzył postępowania w przedmiocie rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz [...] i [...] jako bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z [...] lipca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

8. W wyniku powyższego organ egzekucyjny wydał [...] stycznia 2018 r. postanowienie znak [...], którym uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie nieistnienia obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych o nr od [...] do [...], obejmujących opłaty za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2014 r.; uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych od nr [...] do [...], obejmujących opłaty za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. oraz uznał za uzasadniony zarzut dotyczący wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących opłaty za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2014 r.

9. Skarżący złożył zażalenie wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz przedłożenie przez operatora dowodu powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyż załączony do zaskarżonego postanowienia duplikat zawiadomienia z 18 sierpnia 2008 r. jest jedynie dowodem wygenerowania takowego zawiadomienia, a nie wypełnienia obowiązku powiadomienia zobowiązanego. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 8, art. 11 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz podniósł zarzut przedawnienia roszczeń objętych tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] (za lata 2009-2011) z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania.

10. Po rozpoznaniu sprawy DIAS postanowieniem z [...] marca 2018 r. znak [...] uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z [...] stycznia 2018 r. w części odnoszącej się do uznania za uzasadniony zarzut dotyczący wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących opłaty za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2014 r. i orzekając co do istoty umorzył postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] jako bezprzedmiotowe, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. DIAS wskazał, że dla organu egzekucyjnego wiążąca jest sentencja ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Zatem rola organu egzekucyjnego w zakresie rozpatrzenia zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. sprowadza się w istocie do roli czysto formalnej, ponieważ jest całkowicie związany stanowiskiem wierzyciela. Organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Stąd też stanowisko Wierzyciela wyrażone w ostatecznym postanowieniu z [...] czerwca 2017 r., jest w tym zakresie wiążące również dla organu nadzorującego, co zdaniem DIAS przesądza o sposobie rozpatrzenia sprawy. Zarzuty oparte na twierdzeniu, że obowiązek został wykonany, albo też obowiązek nie istnieje nie mogą być uwzględnione przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy Wierzyciel nie potwierdził tych zarzutów. Zdaniem DIAS, organ egzekucyjny prawidłowo za Wierzycielem uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie nieistnienia obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych o nr od [...] do [...], obejmujących opłaty za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2014r. oraz uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych od nr [...] do [...], obejmujących opłaty za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. DIAS wskazał, że w postanowieniu z [...] czerwca 2017 r. Wierzyciel, w związku z zakwestionowaniem faktu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wyjaśnił, że Skarżący został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego [...] nigdy nie została przekazana jako zwrotna do Wierzyciela, a tym samym zasadnie przyjęto, że zawiadomienie zostało skutecznie przesłane. Wierzyciel wskazał również, że zgodnie z § 5 ust. 2 był zobowiązany wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przez przesłanie zawiadomienia, którego wzór stanowił załącznik nr 2 do rozporządzenia. Skoro zatem przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Wierzyciela, który wobec Strony w sposób prawidłowy wykonał ciążące na nim obowiązki. P. przechowuje w swoim systemie informatycznym dane pozwalające na wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, będącego użytkownikiem odbiorników zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej. Duplikat w/w zawiadomienia dołączony został do pisma z 12 marca 2015 r. oraz do postanowienia z [...] stycznia 2016 r. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego w tej kwestii, organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku ze związaniem organu stanowiskiem wierzyciela, nie jest on władny do oceny, czy i w jakim zakresie podnoszone przez Skarżącego kwestie związane zarówno z istnieniem, jak i wykonaniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych rtv są zasadne. Organ odwoławczy nie ma również uprawnień do wyrażania opinii na temat zajętego przez wierzyciela stanowiska. Odnosząc się do zakwestionowania przez Skarżącego wydania merytorycznej decyzji w przedmiocie zarzutów dotyczących wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych o nr od [...] do [...], wskazując na to, że postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. postępowanie egzekucyjne w ich przedmiocie zostało już umorzone, DIAS wskazał, że faktycznie zostało wydane takie postanowienie z uwagi na brak wymagalności zaległości objętych tymi tytułami. Skoro postanowienie to funkcjonuje w obrocie prawnym, to niewłaściwym ze strony organu egzekucyjnego było jego pominięcie przy rozpatrywaniu zarzutów. Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego dalsze postępowanie w sprawie zarzutów w części obejmującej umorzenie, jest bezprzedmiotowe. DIAS zobligowany był uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za uzasadniony zarzut wykonania obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych o nr [...] i [...] i orzekając co do istoty umorzyć postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] jako bezprzedmiotowe. W kwestii podniesionego w zażaleniu zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że na tym etapie postępowania nie można podnosić nowych zarzutów. Zarzut ten nie może być przedmiotem rozważań przez organ II instancji w sytuacji, gdy nie podlegał wcześniej analizie przez organ egzekucyjny.

11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie w całości poprzedzającego zaskarżone postanowienie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Strona wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 8, 11 i 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie stronie przesłanek jakimi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie, w tym nierozważenie kwestii dowodowych w postaci niedopełnienia przez P. S.A. obowiązku powiadomienia zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zgodnie z wymogiem zawartym w Rozporządzeniu, a w konsekwencji nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty objętej ww. tytułami egzekucyjnymi i tym samym działanie w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej,

2) art. 81a k.p.a. przez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony.

Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia roszczeń objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...] do [...] (za lata 2009-2011) z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania.

12. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

13. Przedmiot sporu ogranicza się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego, który w badanej sprawie związany był stanowiskiem wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. Jednak w pierwszej kolejności koniecznym jest zajęcie stanowiska w kwestii ostateczności postanowienia wierzyciela w przedmiocie przedstawionego przez skarżącego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Przed przeprowadzeniem rozważań odnośnie wspomnianego zagadnienia ostateczności postanowienia wierzyciela wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania). To oznacza, że sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, jeśli dany zarzut nie został podniesiony w skardze, ale jednocześnie musi mieć na uwadze, że skarżący może uczynić przedmiotem skargi określony akt nie tylko w całości, ale również w części. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem swojego rozpoznania decyzji albo postanowienia w części, w jakiej nie zostały one zaskarżone; w tym niezaskarżonym zakresie nie doszło bowiem w ogóle do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 346). Sąd stwierdza, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela (w tej sprawie P. S.A. [...]) daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując oceny postanowień wierzyciela stwierdzić należy, że zagadnieniem bezspornym jest, że w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał on postanowienie, którym uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione odnośnie nieistnienia obowiązku w części dotyczącej tytułów wykonawczych z 2014, oraz opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 do grudnia 2013 r. oraz zasadne za należności dotyczące 2014 r.

14. Przed odniesieniem się do zasadniczego przedmiotu sporu, Sąd w pierwszej kolejności wskaże na te uregulowania ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014, poz. 1204 z póżn. zm. – dalej u.o.a.), które przesądzają o określonych obowiązkach związanych z korzystaniem z odbiorników RTV. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemuje się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a. odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Istotna w badanej sprawie jest także treść art. 7 ust. 5 u.o.a., zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Powyższe regulacje przesądzają o tym, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Ponoszenie wszelkich opłat wiąże się zawsze bądź z określonymi zdarzeniami bądź okolicznościami, z którymi przepisy wiążą uiszczanie opłat. W badanej sprawie wszczynając postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułu wykonawczego wierzyciel – D. uznał, że na skarżącym ciążył obowiązek ponoszenia opłat a to z tej przyczyny, że na imię i nazwisko skarżącego "(...) została zgłoszona rejestracja odbiornika telewizyjnego Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. W momencie wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) został Panu przyporządkowany indywidulany numer identyfikacyjny abonenta (postanowienie wierzyciela z dnia 9 czerwca 2017 r.).

15. Sąd stwierdza, że powyższa konstatacja, nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przede wszystkim wobec zakwestionowania przez skarżącego faktu rejestracji odbiorników RTV obowiązkiem wierzyciela było wykazanie, że zobowiązany dokonał tej rejestracji. Trzeba bowiem zaakcentować, że fakt rejestracji – w świetle zacytowanych powyżej uregulowań – rodzi obowiązek ponoszenia opłat. A contrario w przypadku braku rejestracji odbiorników RTV obowiązek taki nie powstaje, a skoro tak, to wierzyciel nie posiada też tytułu prawnego do ich przymusowego dochodzenia. Istotną uwagą w sprawie jest to, że D. nie dołączył do materiału dowodowego dokumentu, który potwierdzałby fakt rejestracji przez skarżącego odbiorników RTV.

16. Przechodząc do meritum problemu, tj. do naruszenia przez D. przepisów art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Jednym z zarzutów określonym w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest podnoszony przez zobowiązanego zarzut: wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Rację ma organ egzekucyjny i odwoławczy, że stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z powyższego wynika, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009r. sygn. akt I SA/Bd 458/09, Lex nr 958873). Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie, że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa, a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stanowisko wierzyciela wyrażone w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., co do zasadności zgłoszonych zarzutów winno – na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach k.p.a. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim zaś zobowiązany jest do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zgłaszanych zarzutów. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosząc się do zgłoszonych zarzutów, nie przedstawia dowodów na potwierdzenie przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego. W badanej sprawie – przy zgłoszeniu zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku – obowiązkiem wierzyciela było wykazanie faktu rejestracji przez skarżącego odbiorników RTV, gdyż ta okoliczność przesądzała o powstaniu z mocy prawa obowiązku ponoszenia opłat RTV. Zaakcentować należy, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 92/12: "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli" (Lex nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28). Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to wykazanie tego faktu ciążyło na wierzycielu, czego w tej sprawie P. S.A. nie wykazała. W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia/wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiorników, gdyż to ona przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

17. W ocenie Sądu, zakończenie postępowania egzekucyjnego z powodu uzyskania przez wierzyciela części dochodzonej kwoty nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego w sprawie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Strona zobowiązana nie może być w tej sytuacji pozbawiona prawa do poddania kontroli sądowej rozstrzygnięcia załatwiającego merytorycznie sprawę, dotyczącą środka ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Nadmienić należy, że uwzględnienie zarzutów prowadzi do umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo do zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

18. Warto także zauważyć, że wobec niejasności co do wymagalności obowiązku za okres od 2009 do 2013 r. organ egzekucyjny powinien w ramach wykonywania czynności na zlecenie wierzyciela wyjaśnić przy udziale wierzyciela czy obowiązek za powyższy okres może być nadal egzekwowany. Niespójność wyjaśnienia tej kwestii powoduje powstanie stanu niepewności prawnej oraz braku zaufania obywatela do organów administracyjnych. Wobec braków dowodowych oraz wyjaśnienia istotnych dla wyniku sprawy kwestii Sąd uznał, że ponownie rozpatrując sprawę przede wszystkim należy zgromadzić pełny materiał dowodowy, z których wynikałaby wymagalność obowiązków a także inne dokumenty w tym potwierdzający fakt rejestracji przez Skarżącego odbiorników RTV. Bez wykazania bowiem tej okoliczności nie można zasadnie twierdzić, że obowiązek taki powstał, a co się z tym wiąże, że na skarżącym ciążył ustawowy obowiązek ponoszenia opłat RTV.

19. W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.