Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 184/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Orzeczeniem z dnia [...] listopada 1965 r., wydanym w oparciu o art. 9 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37 ze zm.), w związku z art. 17 pkt 2 lit. b tej ustawy, Minister Obrony Narodowej postanowił o przejściu na własność Państwa nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], o łącznej powierzchni [...] m², składającej się z działek o nr [...].

Następcy prawni byłych właścicieli ww. nieruchomości zwrócili się o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia z dnia [...] listopada 1965 r.

Rozpatrując złożony wniosek decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003 r., nr [...], odmawiającą, stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Uzasadnił, że sporne parcele stanowią część nieruchomości, która w czasie wojny zajęta była przez władze okupacyjne. Po wyzwoleniu w 1945 r. została przekazana na rzecz Wojska Polskiego, tj. [...]. Do dnia dzisiejszego nieruchomość pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, tj. [...], Wojskowego [...]. Stanowi ona część [...], kompleksu biurowo-magazynowego, niezbędnego na cele [...]. Zdaniem Ministra powyższy stan faktyczny wypełnia przesłanki określone w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

Rozpoznając skargę T. R. na powyższe orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA 4866/03 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 r. Sąd wskazał, że w sprawie nie jest wystarczające stwierdzenie samego faktycznego władania państwowych jednostek organizacyjnych, gdyż "to" władanie zrelatywizowane jest do "tytułu prawnego" i musi mieć w ściśle określonym "tytule prawnym" swe źródło. Przez "tytuł prawny" należy rozumieć podpadanie przedsiębiorstwa, czy mienia pod zakres wskazanych przez ustawodawcę norm, mimo braku wydania we wcześniejszym okresie orzeczenia o ich zastosowaniu przez właściwe organy (gdyby takie orzeczenie było wydane wchodziłyby w rachubę przepisy art. 2 lub 17 pkt 1 omawianej ustawy, a nie jej art. 17 pkt 2). Tak rozumiany "tytuł prawny" odnosi się do jednoznacznie określonych przez ustawodawcę przepisów, dotyczących ustanowienia zarządu (tzn. dekrecie z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego i art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej), a nie na innych aktach prawnych (np. ustawie nacjonalizacyjnej czy też przepisach wykonawczych do niej). Użyty przez ustawodawcę zwrot "chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub w pkt 1 niniejszego artykułu" jest kategoryczne i zdecydowanie wyklucza branie pod uwagę innych uregulowań, niż wskazane przez ustawodawcę. Tymczasem objęte postępowaniem nadzorczym orzeczenie z dnia [...] listopada 1965 r. nie wskazuje na jakikolwiek związek faktycznego władania z uregulowaniami wymienionymi w art. 1 czy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., co stanowi już wystarczający powód do jego zdyskredytowania, jako obciążonego kwalifikowaną wadą, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto Sąd zauważył, że Minister nie wykazał w sposób niewątpliwy, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej, w związku z tymi uregulowaniami. Sąd podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny eksponował konsekwentnie potrzebę dostrzegania związku pojęcia "innego mienia" z zarządem państwowym, opartym na wskazanych przez ustawodawcę przepisach (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. IV S.A. 2222/96 Lex 48640 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1992 r. sygn. IV S.A. 1054/92 ONSA 1994/1/30). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] września 2003 r. zostały wydane bez dokonania wyczerpujących ustaleń i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Po raz kolejny rozpatrując sprawę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia, a następnie orzeczeniem z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. własną decyzję. Organ wskazał, że sporna nieruchomość mogła podpadać pod przepisy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), jako że jej współwłaściciele utracili jej posiadanie w związku z II wojną światową, a następnie go nie odzyskali. [..] objęło w faktycznie władanie przedmiotową nieruchomość, która miała szczególne znaczenie dla [...].

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akty IV SA/Wa 1805/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2006 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd zwrócił uwagę na treść art. 153 p.p.s.a. i stwierdził, że organ administracyjny, a następnie Sąd, był związany stanowiskiem przedstawionym w uprzednio zapadłym w sprawie wyroku.

Podniósł, że przejęcie mienia na podstawie art. 17 pkt. 2 lit. b. przepisu mogło mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy państwowa jednostka organizacyjna władała mieniem na podstawie innego tytułu prawnego niż dekret z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego lub z dnia 4 lipca 1947 r. o planowanej gospodarce energetycznej. Przez ten "inny tytuł prawny" należy rozumieć podpadanie przedsiębiorstwa lub mienia pod zakres wskazanych przez ustawodawcę norm, mimo braku wydania we wcześniejszym okresie orzeczenia o ich zastosowaniu przez właściwe organy (gdyby takie orzeczenie było wydane wchodziłyby w rachubę przepisy art. 2 lub 17 pkt. 1 a nie pkt 2 art. 17). Jednocześnie Sąd podniósł, że objęte postępowaniem nadzorczym orzeczenie nie wskazuje na jakikolwiek związek faktycznego władania z uregulowaniami wymienionymi w art. 1 czy 17, co stanowi już wystarczający powód do jego zdyskredytowania, jako obciążonego wadą kwalifikowaną, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

Sąd wskazał, iż art. 1 pkt. 3 dekretu z 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego stwierdził, że zarządem państwowym mogą być objęte posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leży w interesie państwa. Organ w żaden sposób nie wykazał, iż nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa - oprócz tego, że znajdowały się na niej magazyny, które zostały zaadaptowane na magazyny żywnościowe, była niezbędna z punktu widzenia interesów Państwa. Oceniając prawidłowość przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa, zwrócił uwagę na dwa elementy przepisu art. 1 ust. 3 dekretu z 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Po pierwsze, zwrot "mogą być objęte" oznaczał, że nie było obowiązku ustanowienia zarządu państwowego, ani nie wynikał on z mocy prawa, lecz istniała prawna możliwość objęcia pewnych przedsiębiorstw tym zarządem. Po drugie, przepis ten mógł mieć zastosowanie tylko do przedsiębiorstw, których funkcjonowanie, działanie leżało w interesie państwa. Głównym wyznacznikiem było więc istnienie interesu państwa, co niewątpliwie zawężało kategorię podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla Państwa (tak orzeczenie NSA z dnia 1.12.1999 r., sygn. akt IV SA 1126/98 LEX nr 48638). Przejęcie przedmiotowej nieruchomości jedynie z tego względu, że wybudowane przez okupanta magazyny zostały przeznaczone na magazyny żywnościowe dla wojska nie można uznać za działanie w interesie państwa.

Rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1965 r. Minister stwierdził, że art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym ma zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki pozostawały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego, aż do dnia wejścia w życie ustawy. Aby określone mienie można było uznać za "inne mienie" w rozumieniu art. 17 pkt 2 lit. b przedmiotowej ustawy koniecznym jest wystąpienie łącznie następujących przesłanek: utraty władania mieniem przez osoby uprawnione w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., pozostawanie mienia w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych oraz władanie mieniem przez państwowe jednostki organizacyjne bez tytułu prawnego. Wskazane uwarunkowania występują w rozpatrywanej sprawie. Ponadto organ wskazał na możliwość przejęcia nieruchomości w oparciu o regulacje prawne powołane w orzeczeniu, na co wskazuje zasada prawna wyrażona w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1959 r., sygn. akt I CO 32/58 (OSNCK 1960/3/61), zgodnie z którą, przepis art. 17 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, ma zastosowanie również do mienia będącego mieniem opuszczonym w rozumieniu dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.).

Rozpatrując kolejną skargę T. R. na powyższe orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/wa 1155/10 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]. Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie, czy zasadny jest zarzut o charakterze procesowym, że orzeczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1965 r. zostało skierowane do osoby nieżyjącej. Z uwagi na fakt, że w toku postępowania administracyjnego zostały zagubione akta administracyjne, sąd nie miał możliwości poczynienia własnych ustaleń, czy zarzut ten jest prawdziwy, czy przypadkiem orzeczenie nie zostało jednak doręczone następcom prawnym zmarłego A. G.. Za przedwczesne uznał zatem uwzględnienie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...].

Minister po raz kolejny uznał za bezsporne ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości oraz wskazał na spełnienie przesłanek wynikających z zapisów art. 17 pkt 2 lit b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Ponadto podniósł, że nieruchomość znajdowała się w faktycznym, wydaniu [...] co najmniej od 1945 r., zaś objęcie jej zarządem państwowym leżało w interesie państwa, ponieważ zabezpieczała prawidłowe działanie wojska.

Odnosząc się do zarzutu uznania za adresata decyzji osoby zmarłej, tj. A. G. Minister stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny, gdyż decyzja ta jedynie stwierdzała, iż nieruchomość przechodzi z mocy prawa na własność Państwa, w określonym dniu, tj. za życia ww. osoby oraz wskazywała na istnienie prawa do odszkodowania dla byłych właścicieli. Kwestia braku dowodu doręczenia decyzji nie pozostaje w związku z przedmiotem postępowania, bowiem zaistnienie skutków w zakresie przejścia nieruchomości na własność Państwa nie było uzależnione od doręczenia przedmiotowej decyzji.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję T. R. wniósł o jej uchylenie w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zarzucając wymienionej decyzji naruszenie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. oraz art. 153 p.p.s.a. względnie o stwierdzenie jej nieważności w całości na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. ze względu na naruszenie przy jej wydawaniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na niezastosowaniu tego przepisu, w sytuacji gdy objęta postępowaniem nadzorczym decyzja Ministra Obrony Narodowej z 1965 r. była dotknięta ciężkimi wadami prawnymi, pozostając w sprzeczności z wymaganiami ówczesnego art. 99 § 1 kpa.

Odpowiadając na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa.

Oceniając zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia zgodności z prawem w pierwszej kolejności należy wskazać, że zostało ono wydane w sprawie, która jest zawisła przed organem administracji już od kilkunastu lat. Ponadto w sprawie tej orzekały uprzednio sądy administracyjne. Z tego względu na plan pierwszy wysuwa się regulacja art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wcześniej rozpoznającego sprawę wiążą organy, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do wyrażonej przez Sąd oceny prawnej. Takie samo związanie dotyczy sądu administracyjnego ponownie kontrolującego zapadłe w sprawie decyzje. Zobowiązany jest on poza tym do dokonania kontroli zastosowania się przez organy do wykładni przepisu, wyłożonej uprzednio przez sąd administracyjny.

Istotne jest ponadto, iż odstąpienie od wykładni wynikającej z omawianego związania jest możliwe jedynie w przypadku wyeliminowania wiążącego orzeczenia z obrotu prawnego, bądź też zmiany okoliczności faktycznych lub przepisów prawnych, przyjętych za podstawę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Zdarzenia te czynią bowiem nieaktualną uprzednią ocenę sądu administracyjnego.

Po wtóre, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie można też pominąć, iż stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może być wykładnią rozszerzająca. W odniesieniu do wady wymienionej w § 1 pkt 2 tego przepisu, nie można utożsamiać pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem przepisów, lecz z obrazą oczywistą i niewątpliwie istotną dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Taką cechę ma więc jedynie takie naruszenie, które dotyczy przepisu mającego zastosowanie w bezpośrednim jego znaczeniu i które powoduje, że wywoływanych przez decyzję skutków nie można pogodzić z wymaganiami praworządności. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 156 § 2 kpa ustawodawca nie przewidział żadnego ograniczenia czasowego w stwierdzeniu nieważności decyzji opartej na przesłance "rażącego naruszenia prawa".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Minister Obrony Narodowej w wydanych uprzednio w sprawie orzeczeniach, jak i w obecnie kontrolowanym nie zastosował się kilkukrotnie do oceny, dokonanej uprzednio przez sądy administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA 4866/03 stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest wystarczające stwierdzenie samego faktycznego władania państwowych jednostek organizacyjnych, gdyż wskazane władanie zrelatywizowane jest do "tytułu prawnego" i musi mieć w ściśle określonym "tytule prawnym" swe źródło. Zdefiniował, że przez "tytuł prawny" należy rozumieć podpadanie przedsiębiorstwa, czy mienia pod zakres wskazanych przez ustawodawcę norm, mimo braku wydania we wcześniejszym okresie orzeczenia o ich zastosowaniu przez właściwe organy (gdyby takie orzeczenie było wydane wchodziłyby w rachubę przepisy art. 2 lub 17 pkt 1 omawianej ustawy, a nie jej art. 17 pkt 2). Tak rozumiany "tytuł prawny" odnosi się do jednoznacznie określonych przez ustawodawcę przepisów, dotyczących ustanowienia zarządu (tzn. dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego i art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej), a nie innych aktów prawnych (np. ustawy nacjonalizacyjnej, czy też przepisów wykonawczych do niej). Użyty przez ustawodawcę zwrot "chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub w pkt 1 niniejszego artykułu" jest kategoryczne i zdecydowanie wyklucza branie pod uwagę innych uregulowań, niż wskazane przez ustawodawcę. Sąd wówczas orzekający stwierdził w sposób nie budzący wątpliwości, że orzeczenie z dnia [...] listopada 1965 r. nie wskazuje na jakikolwiek związek faktycznego władania z uregulowaniami wymienionymi w art. 1 czy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., co stanowi już wystarczający powód do jego zdyskredytowania, jako obciążonego kwalifikowaną wadą, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tego względu zarzucił, że organ nie wykazał w sposób niewątpliwy, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej w związku z powyższymi uregulowaniami. Sąd podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny eksponował konsekwentnie potrzebę dostrzegania związku pojęcia "innego mienia" z zarządem państwowym, opartym na wskazanych przez ustawodawcę przepisach (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. IV SA 2222/96, Lex 48640 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1992 r. sygn. IV SA 1054/92, ONSA 1994/1/30).

Kontrolując kolejne wydane w sprawie przez Ministra orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1805/06 ponownie wskazał, że nie jest wystarczające stwierdzenie samego faktycznego władania państwowych jednostek organizacyjnych, gdyż zrelatywizowane jest ono do "tytułu prawnego" i musi mieć w ściśle określonym "tytule prawnym" swe źródło. Przez "tytuł prawny" należy rozumieć podpadanie przedsiębiorstwa, czy mienia pod zakres wskazanych przez ustawodawcę norm, mimo braku wydania we wcześniejszym okresie orzeczenia o ich zastosowaniu przez właściwe organy (gdyby takie orzeczenie było wydane wchodziłyby w rachubę przepisy art. 2 lub 17 pkt 1 omawianej ustawy, a nie jej art. 17 pkt 2). Tak rozumiany "tytuł prawny" odnosi się do jednoznacznie określonych przez ustawodawcę przepisów, dotyczących ustanowienia zarządu (tzn. dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego i art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej), a nie do innych aktów prawnych. Z tego też względu ponownie zarzucił brak wykazania w sposób niewątpliwy, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej, w związku z powyższymi uregulowaniami.

Powyższa interpretacja powołanego przepisu, stanowiącego materialnoprawną podstawę orzeczenia z 1965 r., nie została jednak - jak wskazano powyżej - zastosowana w niniejszej sprawie przez Ministra. Organ, wbrew wyrażonemu poglądowi Sądu, w obecnie kontrolowanym rozstrzygnięciu nadal przedstawia inną niż wyrażona przez Sąd interpretacja przedmiotowej regulacji, pomijając całkowicie opinię wyrażoną w przytoczonych orzeczeniach, które są dla niego wiążące. Sąd administracyjny w sposób jasny wskazał, że faktyczne władanie przedmiotową nieruchomością musi mieć związek z tytułem prawnym związanym z dekretem z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego i art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej – a w niniejszej sprawie takiego związku Sądy nie dostrzegły.

Organ, orzekając w sprawie powinien zatem podjąć próbę wyjaśnienia istnienia wskazanego związku, a w przypadku jego braku dokonać odpowiedniej oceny, opartej na powołanych wytycznych Sądu. Tymczasem Minister nawet nie starał się wyjaśnić w uzasadnieniu orzeczenia, dlaczego ignoruje w tym względzie ocenę Sądu, jak też nie wskazał na żadne okoliczności, które zwalniałyby go ze związania dokonaną oceną. Z tych właśnie przyczyn całkowicie zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Sąd zdaje sobie sprawę, że od daty utraty faktycznego władania nieruchomością przez jej właścicieli minęło już ponad 70 lat, jednak jak wskazano, w przypadku zaistnienia rażącego naruszenia prawa, ustawodawca nie przewidział żadnego ograniczenia czasowego odnośnie możliwości stwierdzenia nieważność orzeczenia z tej przyczyny. Przy czym, mimo istnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 46/13, wskazującego na konstytucyjną niezbędność dokonania takiej regulacji, jak dotąd nie wprowadzono takiego ograniczenia czasowego do kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym Sąd nie mógł uwzględnić w swoim rozstrzygnięciu powołanego wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność art. 156 § 2 kpa, bowiem ma on charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej.

Powyższe powoduje, że w obecnym stanie prawnym organ zobligowany jest treścią art. 153 ppsa do dokonania oceny prawnej kwestionowanego nadzorczo aktu, mając na względzie ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, którą to oceną związany jest także Sąd obecnie rozpoznający sprawę.

Reasumując, organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany zatem będzie do rozważenia, czy zaskarżone nadzorczo orzeczenie narusza w sposób rażący prawo, z uwzględnieniem wytycznych zawartych we wskazanych wyrokach sądu administracyjnego i dotyczących rozumienia normatywnej treści przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Ponownie należy podkreślić, iż Minister nie może odstąpić od zaprezentowanej tam wykładni, chyba że wykaże, iż w sprawie niniejszej zaszły takie okoliczności, które czynią dokonaną ocenę Sądu nieaktualną. Zgodnie z omówionym związaniem organ nie może również pominąć oceny kwestii braku potwierdzenia doręczenia stronie kwestionowanego nadzorczo orzeczenia z 1965r.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1c p.p.s.a orzekł jak w wyroku.