Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 427/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25, art. 58 § 1 poz. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 60
journal: Dz.U. 2007 nr 14 poz 89
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 o zakładach opieki zdrowotnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] w likwidacji, dalej również jako ZOZ.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. likwidator ZOZ złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Zobowiązany zgłosił zarzuty na podstawie art.33 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201), dalej jako u.p.e.a., wskazując na błąd co do osoby zobowiązanego oraz kwestionując dopuszczalność egzekucji z uwagi na jej nieuprawnione prowadzenie wobec utraty osobowości prawnej przez ZOZ, na skutek prawomocnego wykreślenia go z Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...].

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., likwidator złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu nie dokonano rozpoznania stanu faktycznego sprawy, w kontekście istnienia zarzucanych uchybień przy podjęciu prowadzonej egzekucji, a organ I instancji nie wypowiedział się wyczerpująco co do podniesionych przez zobowiązanego okoliczności, z których wywodzi wadliwość prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2017 r. uznał za niezasadne zgłoszone zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...].

Nie godząc się z otrzymanym rozstrzygnięciem likwidator złożył zażalenie, w którym wniósł o umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany powołał się orzeczenie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt [...].

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odnosząc się do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy oraz biorąc pod uwagę powołane w zażaleniu postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt [...] organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały poddane merytorycznej ocenie wszystkie okoliczności, które mogą decydować o sposobie rozpatrzenia wniosku o umorzenie.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponownie odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że chwałą z dnia 25 lipca 2007 r. nr 59/lX/2007 Rada Powiatu [...] postawiła jednostkę ZOZ w stan likwidacji. Likwidacja otwarta została w dniu [...] lipca 2007 r., natomiast termin jej zakończenia został pierwotnie ustalony na dzień [...] grudnia 2010 r., ale uchwałą z dnia 11 kwietnia 2011 r. nr 34/V/2011 Rada Powiatu zmieniła termin zakończenia likwidacji na dzień [...] grudnia 2013 r, a następnie uchwałą z dnia 3 czerwca 2011 r. nr 38/VII/2011 Rada Powiatu przesunęła termin zakończenia likwidacji na dzień [...] grudnia 2017 r.

Organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2008 r. ZOZ został wykreślony z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę [...], a w dniu [...] czerwca 2014 r. z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.), dalej u.z.o.z., co było przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym (postanowienie z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II CSK 48/13).

W dniu 5 lipca 2017 r. Rada Powiatu podjęła uchwałę nr 148/XXV/2017 w sprawie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 z dnia 25 lipca 2007 r. przedłużając postępowanie likwidacyjne do dnia 31 grudnia 2042 r. Ww. uchwała została zaskarżona przez wierzyciela do WSA w Gorzowie Wlkp. (sygn. akt II SA/Go 896/17), ale wobec uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego znak: [...] Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący cofnął skargę.

Organ I instancji wskazał, iż w dniu 13 września 2017 r. Rada Powiatu podjęła uchwałę nr 152/XXVII/2017 z dnia 13 września 2017 r. w sprawie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 z dnia 25 lipca 2007 r. ponownie przedłużając postępowanie likwidacyjne do 31 grudnia 2042 r., przy czym postępowanie przed sądami administracyjnymi dotyczące uchwały pozostaje w toku.

Odnosząc się do zarzutów ZOZ Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zauważył, że postępowanie likwidacyjne ZOZ miałoby trwać do 31 grudnia 2042 r. Gdyby zatem uznać twierdzenia ZOZ za słuszne, to co najmniej do 31 grudnia 2042 r. wierzyciel nie mógłby prowadzić postępowania egzekucyjnego, a jego wierzytelność uległaby przedawnieniu. Zdaniem organu I instancji, nie taki cel przyświeca art. 35b ust. 9 u.z.o.z.

Organ I instancji jest zdania, że do czasu zakończenia likwidacji dłużnika, posiada on podmiotowość prawną. Powyższe potwierdza przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że ZOZ , pomimo prawomocnego wykreślenia z KRS, tj. po dniu 3 grudnia 2014 r., kontynuował i wykonywał zawartą z [...] umowę o prowadzenie rachunku bankowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Ww. umowa obowiązywała do [...] lipca 2017 r. Przedmiotowy rachunek i bankowy został zajęty przez organ I instancji w czerwcu 2015 r. Ponadto, ZOZ, pomimo wykreślenia z KRS, nadal zgłaszał do ubezpieczeń społecznych osoby, z którymi zawiera umowy. Poza tym, Urząd Skarbowy w [...] w piśmie z dnia

[...] lutego 2018 r. podał, że ZOZ składał deklaracje VAT-7 za 01-12/2015-2016 oraz 01-09/2017, zeznania roczne CIT-8 za lata 2015-2016 oraz informacje roczne PIT-4R za lata 2015-2017.

Zdaniem organu I instancji, art. 35b ust. 9, art. 60 ust. 6 u.z.o.z. w związku

z art. 204 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638, ze zm.) są przepisami szczególnymi, które dają dłużnikowi podmiotowość prawną do czasu zakończenia postępowania likwidacyjnego.

W przeciwnym razie zdaniem organu należałoby stwierdzić, że istnieje luka prawna

w wyniku której, po wykreśleniu dłużnika z rejestru administracyjnego,

a w konsekwencji z KRS, nie można by prowadzić przeciwko niemu żadnego postępowania, co byłoby absurdalne i nielogiczne. Organ I instancji przychylił się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym wolno odstąpić od sensu językowego wykładni, mimo że przepis jest jasny i oczywisty, gdy prowadzi to do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególne ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne.

Organ I instancji przychylił się do stanowiska Sądu Najwyższego prezentowanego w uchwale z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt III CZP 96/17 (LEX nr 2433058), w której tezie stwierdzono, że: "Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie art. 35b ust 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 403 z późn. zm.) zachowuje zdolność sądową w postępowaniu likwidacyjnym."

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zakład Opieki Zdrowotnej w likwidacji reprezentowany przez likwidatora złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I inst.

W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

ustalił, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 205/18, uchylającego rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu nr 152/XXVII/2017 z dnia 13 września 2017 r. w sprawie zmiany uchwały Rady Powiatu

nr 59/IX/2007 z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Zakład Opieki Zdrowotnej.

W związku z powyższym organ odwoławczy ocenił, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przewidziana przez ustawodawcę w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

przesłanka zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., organ zawiesił prowadzone postępowanie odwoławcze w przedmiocie zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. do dnia otrzymania prawomocnego orzeczenia w.w. sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2148/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 205/18 w sprawie ze skargi Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] października 2017 r.

Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podjął zawieszone postępowanie.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 59 § 5 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym i jednocześnie wierzycielem egzekwowanej należności. W ocenie organu odwoławczego zbędne było uzyskanie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, natomiast obowiązek merytorycznego rozpatrzenia tych zarzutów ciążył na Dyrektorze Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organie egzekucyjnym.

Zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych w przypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. jest nieuzasadnione, w takim przypadku zbędne jest uzyskiwanie - w drodze postanowienia zaskarżalnego zażaleniem - stanowiska wierzyciela ze skutkiem w postaci obowiązku merytorycznego rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu przez organ egzekucyjny.

Ponadto organ II instancji zauważył, że zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, brak jest przepisu, który uprawniałby dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska.

W rozważanej sprawie pismem z dnia [...] lipca 2017 r., likwidator złożył zarzuty w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 6 u.p.e.a., wskazując na błąd co do osoby zobowiązanego oraz kwestionując dopuszczalność egzekucji, wobec utraty osobowości prawnej przez ZOZ, na skutek prawomocnego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, ujmując generalnie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, wskazuje się, że zachodzi ona wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. Ponadto niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty.

Argumentację strony dotyczącą niedopuszczalności prowadzonej egzekucji oraz błędu co do osoby zobowiązanego Dyrektor IAS uznał za nieuzasadnioną. Organ wyjaśnił, iż przepisy u.z.o.z. w związku z art. 204 ust 4 i 5 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2190 ze zm.) są przepisami szczególnymi, które dają dłużnikowi podmiotowość prawną do czasu zakończenia postępowania likwidacyjnego.

W świetle okoliczności ustalonych w toku postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że w przypadku uwzględnienia wniesionych zarzutów, nie można byłoby prowadzić postępowania egzekucyjnego co najmniej do 31 grudnia 2042 r., a dochodzone należności uległyby przedawnieniu.

Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadniona jest argumentacja żalącego skoro, jak podkreślił Sąd Najwyższy w ww. uchwale z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt III CZP 96/17, samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wykreślony

z Krajowego Rejestru Sądowego zachowuje zdolność sądową w postępowaniu likwidacyjnym. Ponadto SN podkreślił, że "analiza przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej dotyczących procesu likwidacyjnego wskazuje, że ustawodawca dzieląc ten proces na etap wykreślenia zakładu z Krajowego Rejestru Sądowego

i dalszy etap likwidacji przedmiotowej pozostawił, mimo wykreślenia, zobowiązania

i należności w sferze prawnej zakładu podlegającego likwidacji. Wynika to wprost

z art. 60 ust. 6 u.z.o.z., w którym postanowiono, że zobowiązania i należności zakładu stają się należnościami Skarbu Państwa i innych wymienionych jednostek dopiero z chwilą zakończenia likwidacji w sensie przedmiotowym."

Mając powyższe na uwadze Dyrektor IAS podzielił stanowisko organu I instancji, że w przypadku uwzględnienia wniosku żalącego, nie można byłoby prowadzić postępowania egzekucyjnego co najmniej do 31 grudnia 2042 r., a dochodzone należności uległyby przedawnieniu. Organ odwoławczy stwierdził, iż zobowiązania ZOZ nie zostały przejęte przez Starostwo Powiatowe w związku z trwającym postępowaniem likwidacyjnym.

Wobec powyższego, zdaniem organu, zobowiązanym do uregulowania zaległych składek na ubezpieczenia zdrowotne i ubezpieczenia społeczne pozostaje w niniejszej sprawie podmiot wskazany w tytułach wykonawczych z dnia [...] czerwca 2017 r. o numerach: [...]. Tym samym - wbrew argumentacji likwidatora - organ II instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia zarówno błędu co do osoby zobowiązanego, jak i niedopuszczalności egzekucji, czyli zarzutów o których mowa w 33 § 1 pkt 4 i pkt 6 u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie likwidator ZOZ złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji przeciwko podmiotowi nieistniejącemu,

2) art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec podmiotu nieistniejącego, co czyni egzekucję niedopuszczalną,

3) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji przeciwko podmiotowi nieistniejącemu,

4) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji, która jest niedopuszczalna,

5) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji pomimo niemożliwości uzyskania z egzekucji kwoty przewyższającej nawet wydatki egzekucyjne,

6) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 60 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji przeciwko podmiotowi nieistniejącemu w celu umknięcia skutków w postaci uchylenia skutków dokonanych czynności egzekucyjnych,

7) art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 61 u.p.e.a. poprzez ponowne wszczęcie egzekucji pomimo nieujawnienia nowego majątku lub dochodów ZOZ, z których organ mógłby uzyskać środki przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych,

8) art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 59 § 2 i art. 60 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niezgodne z prawem wszczynanie z góry bezskutecznej egzekucji (ze względu na niemożliwość uzyskania środków przewyższających nawet wydatki egzekucyjne) w celu uniknięcia umorzenia postępowania i związanego z tym przedawnienia zobowiązań,

9) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4, art. 59 § 1 pkt 7, art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo, iż postępowanie to winno być umorzone,

10) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez błędne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niewyeliminowaniu z obiegu prawnego błędnej decyzji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. oraz wydanie kolejnej decyzji sprzecznej ze wskazanymi powyżej przepisami prawa,

11) art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 k.c. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji przeciwko podmiotowi nieistniejącemu.

Zdaniem strony skarżącej w świetle przepisów u.p.e.a., postępowanie organów jest nieprawidłowe, ponieważ tytuły wykonawcze zostały wystawione przeciwko podmiotowi nieistniejącemu, gdyż ZOZ został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] czerwca 2014 r., tracąc z tą chwilą osobowość prawną. W tej sytuacji zdaniem skarżącej likwidacja ZOZ kontynuowana jest w sensie przedmiotowym, co nie implikuje jednak istnienia jakiejkolwiek podmiotowości po stronie ZOZ. Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi IAS pominięcie treści orzeczeń Sądu Najwyższego oraz sądu administracyjnego, które zapadły w sprawach z udziałem ZOZ, podając, iż w postanowieniu z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II CSK 48/13 SN uznał, że ,,wykreślenie z KRS, które skutkowało utratą bytu prawnego przez ZOZ nie wypływało na tok likwidacji, która toczyła się dalej aż do jej ukończenia w sensie przedmiotowym z dniem wskazanym w uchwale o likwidacji." Skarżąca wskazała także na postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 155/16, w którym orzeczono, że utrata bytu prawnego przez publiczny zakład opieki zdrowotnej następuje z chwilą wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego, od tego momentu postępowanie likwidacyjne toczy się w sensie przedmiotowym (tzn. w odniesieniu do ewentualnie pozostałych po ZOZ składników majątkowych tego podmiotu), aż do jego ukończenia, co nastąpi z dniem określonym w uchwale o likwidacji.

Według strony skarżącej, mając na uwadze, że zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych na gruncie prawa administracyjnego oceniana jest, na skutek odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. oraz art. 30 § 1 k.p.a., w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, powyższa argumentacja wskazująca na brak zdolności ZOZ do bycia stroną postępowania egzekucyjnego powinna być w sprawie przesądzająca.

Zdaniem strony skarżącej argumentacja organu I i II instancji zasadza się na przyjęciu, że w związku z tym, iż przedłużenie procesu likwidacji może doprowadzić do przedawnienia należności ZUS w sytuacji niemożliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, to należy bez względu na wszystko, z pominięciem przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczynać i prowadzić pozorne postępowanie egzekucyjne nawet przeciwko podmiotowi nieistniejącemu. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne od chwili wszczęcia w ocenie strony skarżącej nie miało podstaw prawnych, jak i faktycznych, nie istniał bowiem żaden nowy majątek ujawniony przez organ egzekucyjny, który uzasadniałby wszczęcie ponownej egzekucji, z której uzyska się środki przewyższające wydatki egzekucyjne. W chwili wszczęcia tego postępowania egzekucyjnego ZOZ już nie istniał, co zdaniem strony skarżącej dodatkowo przemawia za brakiem podstaw prawnych tej egzekucji.

Odnosząc się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt III CZP 96/17, skarżąca zauważyła, że pogląd zaprezentowany w przedmiotowej uchwale kłóci się ze stanowiskiem prezentowanym wcześniej przez sądy administracyjne oraz sądy powszechne. Ponadto stwierdziła, że uchwała ta zapadła na skutek pytania prawnego postawionego przez Sąd Apelacyjny w konkretnej sprawie i nie wywiera bezpośrednich skutków w innych postępowaniach sądowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej przez podmiot nieposiadający zdolności sądowej, o której mowa w art. 25 p.p.s.a. Organ zwrócił uwagę, iż brak zdolności sądowej ZOZ stwierdził tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 155/16. Jednocześnie organ z ostrożności procesowej wniósł o jej oddalenie skargi. Ponadto organ uznał zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. likwidator ZOZ podtrzymał skargę, ponadto wyjaśnił że skarżąca nie posiada żadnego majątku i jedynym wierzycielem dochodzącym zaspokojenia wierzytelności jest ZUS. Ponadto wskazał, iż sprawa zadośćuczynienia i odszkodowania za błąd w sztuce lekarskiej wytoczona przeciwko skarżącej zakończyła się przed sądem I instancji oddaleniem powództwa, następnie Sąd Apelacyjny w [...] w sprawie sygn. akt [...] oddalił i częściowo odrzucił apelację powodów od ww. wyroku. Następnie na tle tej sprawy zapadła uchwała SN z 30 stycznia 2018 r., III CZP 96/17, w sprawie tej nie wniesiono kasacji. Pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na brak majątku umorzone zostało prowadzone przeciwko skarżącej przez urząd skarbowy postępowanie egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302, dalej p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała odrzuceniu, albowiem strona skarżąca - Zakład Opieki Zdrowotnej w likwidacji, nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 p.p.s.a., czyli zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Zgodnie z § 1 tego przepisu osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Pojęcie osoby prawnej zostało zdefiniowane w art. 33 k.c., stosownie do którego osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

Zakład Opieki Zdrowotnej od momentu zarejestrowania w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej prowadzonym przez Wojewodę oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym funkcjonował w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U.2007.14.89, dalej u.z.o.z.). Nie budzi wątpliwości, że wykreślenie publicznego zakładu opieki zdrowotnej z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 35b ust. 9 oraz art. 60 ust. 5u.z.o.z.) powoduje skutek w postaci utraty osobowości prawnej, a więc utratę bytu prawnego tego zakładu. Przyjmuje się konstytutywny charakter zarówno wpisu zakładu do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 35b ust. 3 u.z.o.z.) jak i jego wykreślenia. Niesporne jest także, że wykreślenie jest elementem procedury likwidacyjnej prowadzącej do zakończenia etapu likwidacji w sensie podmiotowym i nie wpływa na tok likwidacji w sensie przedmiotowym. Odrębne unormowanie wykreślenia z rejestru oraz zakończenia postępowania likwidacyjnego wyłącza możliwość utożsamiania skutków określenia daty utraty osobowości prawnej z jego likwidacją w rozumieniu art. 60 u.z.o.z. (por. uchwała SN z dnia 14 lipca 2005 r., III CZP 34/05, wyrok SN z dnia 2 grudnia 2004 r., V CK 110/04). W okresie po wykreśleniu zakładu z KRS postępowanie likwidacyjne toczy się w sensie przedmiotowym z udziałem likwidatora. Natomiast do sukcesji podmiotowej dochodzi dopiero po zakończeniu likwidacji takiego zakładu w sensie przedmiotowym. Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 6 u.z.o.z. zobowiązania i należności samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej stają się zobowiązaniami i należnościami jego organu założycielskiego z dniem zakończenia czynności likwidacyjnych, określonych w uchwale o likwidacji.

Z uwagi na powyższe, skoro Zakład Opieki Zdrowotnej został prawomocnie wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] czerwca 2014r., to z tą datą utracił osobowość prawną, a tym samym zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a. Nie można przy tym przyjąć, że po dokonaniu wykreślenia z KRS, zakład przekształcił się w jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a. albowiem brak jest przepisów dopuszczających możliwość nałożenia na tego rodzaju jednostkę obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Stanowisko, że po wykreśleniu z KRS zakład opieki zdrowotnej nie ma zdolności sądowej, zostało wyrażone w prawomocnym postanowieniu tut. Sądu z dnia 16.06.2016r., II SA/Go 155/16, co skutkowało odrzuceniem skargi złożonej w tamtej sprawie przez Zakład Opieki Zdrowotnej w likwidacji, a więc tę samą stronę, która wniosła skargę w niniejszej sprawie. Sąd w składzie obecnym w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu tamtego postanowienia. Co szczególnie istotne, jak wynika z uzasadnienia skargi złożonej w niniejszej sprawie, także wnoszący skargę likwidator Zakładu Opieki Zdrowotnej podziela to stanowisko, podobnie jak i organ, który wniósł o odrzucenie skargi.

Wskazać należy, że zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego stanowi bezwzględną przesłankę procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania ma zdolność sądową oraz czy nie doszło do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ( por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 2035/15). W analizowanej sprawie na etapie badania legitymacji skargowej Sąd ustalił, że wnoszący skargę - Zakład Opieki Zdrowotnej w likwidacji nie ma osobowości prawnej, a zatem nie posiada zdolności do dokonywania czynności prawnych.

Sądowi znany jest pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2018 r., III CZP 96/17, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie art. 35b ust.9 u.z.o.z. zachowuje zdolność sądową w postępowaniu likwidacyjnym. Należy jednak zauważyć, że Sąd Najwyższy nie prowadził w tamtej sprawie jakiejkolwiek analizy zdolności sądowej takiego podmiotu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w świetle regulacji zawartej w art. 25 p.p.s.a., a uchwała wiąże tylko w danej sprawie (art. 390 § 2 k.p.c.). Ponadto należy zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do podobnej regulacji prawnej dotyczącej stowarzyszeń jednolicie przyjmowano, że podmiot znajdujący się w likwidacji, mimo pozostawionych wierzytelności i roszczeń wobec niego, nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a brak ten ma charakter nieusuwalny (por. postanowienia NSA z 4 grudnia 2012 r., II OZ 1067/12, 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12, 12 marca 2013 r., II OZ 156/13, 9 kwietnia 2013 r., II OZ 256/13, 16 maja 2013 r., II OZ 367/13).

Podzielając z powyższych względów stanowisko, iż chwila wykreślenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z Krajowego Rejestru Sądowego jest chwilą utraty osobowości prawnej, a w konsekwencji utraty zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.