Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 88/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. jako przedstawiciela ustawowego J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) decyzją z dnia [...] października 2013 r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku M.S. o rentę rodzinną

w drodze wyjątku dla małoletniej córki J. S. (poprzednie decyzje organu zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r.) postanowił na podstawie art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej jako "ustawa o emeryturach i rentach z FUS") odmówić przyznania ww. świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 83 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym oraz pozostającym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej wysokości odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Warunki określone w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia.

Organ wyjaśnił, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. Jak wynika z akt sprawy, w przypadku zmarłego ojca dziecka udokumentowano zamiast 2 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym jedynie [...] miesiące i [...] dni okresów składkowych. Przyznanie zaś świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności.

Organ podniósł, że nie kwestionuje, iż zgon ojca dziecka nastąpił w czasie ubezpieczenia, a na terenie zamieszkania ww. wskaźnik bezrobocia był wyższy niż

w Polsce. Niskie kwalifikacje zawodowe ojca dziecka wynikały z przerwania nauki

w zasadniczej szkole zawodowej. Zatem rezygnacja z dalszego kształcenia była decyzją zależną od samego ubezpieczonego. W okresie od [...] sierpnia 2010 r., tj. rezygnacji z nauki w szkole w trybie dziennym do [...] marca 2012 r. ojciec dziecka nie wykonywał pracy ani innej działalności podlegającej opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zgodnie z dyspozycją zawartą w uzasadnieniu wyroku Sądu, ponownie przeanalizowano aktywność zawodową ojca dziecka

w wykazanej przerwie w ubezpieczeniu. Nadal nie dopatrzono się jednak wystąpienia zbiegu szczególnych okoliczności uniemożliwiających nabycie przez ojca dziecka prawa do świadczenia w trybie zwykłym w ww. okresie. Fakt, że ojciec dziecka pracował dorywczo bez ubezpieczenia nie stanowi szczególnej okoliczności w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła M. S.. Podniosła, że organ przeanalizował jedynie aktywność zawodową ojca dziecka w wykazanej przerwie w ubezpieczeniu, zupełnie zaś pominął pozostałe rozważania zawarte

w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 178/13 uchylającym poprzednie decyzje organu.

Prezes ZUS decyzją z [...] grudnia 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a") utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] października 2013 r.

Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że nie może budzić najmniejszej wątpliwości przyjęta w oparciu o zasady systemowe reguła, aby na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznać świadczenia w zupełnym oderwaniu od przepracowania przez osobę zainteresowaną dostatecznie długiego okresu pracy (chociaż nie wystarczającego dla uzyskania świadczenia na ogólnych zasadach). Po ponownej wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego organ nadal nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których ojciec dziecka nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Wnioskująca

o przyznanie świadczenia nie wykazała bowiem, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które ubezpieczony nie miał wpływu.

Organ podniósł, że zostało udowodnione na przestrzeni [...] lat życia ojca dziecka na wymagane 2 lata okresów składkowych i nieskładkowych jedynie [...] miesiące i [...] dni okresów składkowych. Zatrudnienie brane pod uwagę przy przyznawaniu świadczenia w drodze wyjątku na podstawie powołanego przepisu powinno zaś obejmować znaczący okres. Niedostrzeganie okresu zatrudnienia prowadziłoby w prosty sposób do przyznawania świadczeń, niewiele różniących się co do wysokości, osobom powołującym się na nieporównywalne okresy zatrudnienia, co w ostatecznym rachunku naruszałoby interes społeczny, a także zasady sprawiedliwości.

Organ zauważył, że w okresie od [...] sierpnia 2010 r. do [...] marca 2012 r., tj. przez okres wynoszący ponad [...] roku nie został udokumentowany jakikolwiek okres zatrudnienia poparty opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W sprawie nie zostały więc wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w kontynuowaniu ubezpieczenia oraz nabyciu uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W wykazanej przerwie wobec ojca dziecka nie była orzeczona przez lekarza orzecznika ZUS całkowita niezdolność do pracy. Zatem nie istniały przeciwwskazania, ze względu na stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności, które uniemożliwiały kontynuowanie zatrudnienia, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym.

Odnosząc się do braku kwalifikacji zmarłego ojca dziecka i związanych z tym trudności w znalezieniu pracy, organ wyjaśnił, że samo występowanie braków w wykształceniu (kwalifikacjach) nie przesądza jeszcze o tym, że przerwy w zatrudnieniu ojca dzieci były spowodowane brakiem pracy występującym na rynku pracy. Ponadto ojciec dzieci mógł poszukiwać pracy w innych miejscowościach na terenie Polski, a nawet zagranicą. Przyczyny, dla których osoba, od której wnioskodawca wywodzi swoje uprawnienia, nie nabyła uprawnień do renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych (wyjątkowych). Nie są takimi okolicznościami ani brak ofert pracy dla bezrobotnych w danej miejscowości, czy też dłuższe przerwy w zatrudnieniu bez jednoczesnego wykazania przyczyn ustania poszczególnych okresów zatrudnienia. O wyjątkowości podnoszonych przez stronę okoliczności nie może przesądzać również subiektywne przekonanie strony, lecz muszą to być takie okoliczności, które ze względów obiektywnych mogą być traktowane jako szczególne (wyjątkowe). Z pewnością do tych okoliczności nie można zaliczyć trudności w znalezieniu pracy (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 1328/05). Również fakt kontynuowania nauki w systemie zaocznym w okresie od [...] września 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej zatrudnienie. Z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynika, że przeszkodą uniemożliwiającą zatrudnienie nie jest pobieranie nauki, lecz taki wiek, który uniemożliwia w ogóle podjęcie pracy, tj. wiek poniżej 18 roku życia. W związku z powyższym, po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ww. ustawy organ nie mógł uznać, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków przez ojca dziecka do świadczenia na zasadach ogólnych.

W konkluzji organ wskazał, że wprawdzie przedstawiona przez wnioskującą sytuacja materialna jest niewątpliwie trudna, jednakże nie stanowi ona wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenia na podstawie przepisu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie są bowiem świadczeniami socjalnymi, przyznawanymi jedynie według potrzeb, lecz są świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, za czym przemawia sam fakt zamieszczenia powyższego przepisu właśnie we wspomnianej ustawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.S. jako przedstawiciel ustawowy małoletniej córki J. S. (dalej jako "skarżąca") wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS polegające na jego nieprawidłowej wykładni poprzez przyjęcie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do renty;

- art. 153 p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu przy ponownym rozpoznaniu wniosku rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 178/13, podczas gdy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu ww. sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ojciec dziecka po podjęciu pracy uległ tragicznemu w skutkach wypadkowi, który uniemożliwił uzyskanie przez niego wymaganego 2-letniego okresu zatrudnienia. Przed śmiercią świadczył zaś pracę na podstawie umowy na czas nieokreślony. Organ zupełnie pominął stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 11 lipca 2013 roku. sygn. akt VIII SA/Wa 178/13. Sąd ten stanął na stanowisku, że poprzednio zaskarżona decyzja została podjęta przy błędnej ocenie stanu taktycznego, czego zdaniem skarżącej organ dopuścił się ponownie wydając przedmiotową decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2013 r. Jak bowiem zauważył Sąd w ww. wyroku, w chwili śmierci ojciec dziecka był zdrowym, zaledwie [...]-letnim mężczyzną w początkowym okresie aktywności zawodowej. Ukończył szkołę [...] sierpnia 2010 r., a więc gdyby nawet następnego dnia po zaprzestaniu nauki podjął pracę, to i tak do chwili śmierci nie upłynęłoby 2 lata umożliwiające J. S. nabycie prawa do renty rodzinnej. Zmarły mając [...] lat mógł przypuszczać, że sytuacja zawodowa się stabilizuje i na przestrzeni kolejnych 40 lat wypracuje wymagany okres do uzyskania świadczenia emerytalnego. Jak podkreślono w uzasadnieniu do wyroku, nie można nie zauważyć, że J. S. nie ukończył szkoły średniej rezygnując z nauki w wieku [...] lat, zatem jako osoba o niskich kwalifikacjach zawodowych, miał szczególne trudności ze znalezieniem legalnego rynku pracy na jednym z obszarów największego bezrobocia w Polsce. Zauważono także, że podejmowanie pracy w szarej strefie nie może być oczywiście w świetle obowiązujących przepisów prawa akceptowane, lecz jako zjawisko społeczne często występujące w realiach polskiego rynku pracy winno być brane pod uwagę przy ocenie całokształtu przyczyn nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Organ przy ponownym rozpatrywaniu wniosku zupełnie pominął powyższe zapatrywania Sądu, ograniczając się jedynie do ustalenia przyczyn braku ubezpieczenia w okresie przerw w zatrudnieniu ojca dziecka. Nie wziął w ogóle pod uwagę tego, że z uwagi na młody wiek i nagłą śmierć ojciec dziecka nie miał faktycznie możliwości, po zakończeniu edukacji w systemie dziennym, uzyskania 2 lat okresów składkowych wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty. W świetle powyższych ustaleń okoliczność, na którą powołuje się organ w uzasadnieniu do decyzji, że ojciec dziecka [...] września 2010 r. podjął naukę w systemie zaocznym, a więc mógł podjąć pracę podlegającą opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jest zupełnie drugorzędna, gdyż nawet podjęcie wówczas legalnego zatrudnienia nie pozwoliłoby mu na uzyskanie wymaganego prawem okresu umożliwiającego jego córce nabycie prawa do renty rodzinnej.

Konkludując skarżąca zaznaczyła, że organ administracji publicznej rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie renty rodzinnej w trybie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie uwzględnił zapatrywań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do kwestii zaistnienia szczególnych okoliczności, wskutek których ojciec dziecka nie spełnił warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty. Tym samym organ niewątpliwie naruszył dyspozycję przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W uzasadnieniu decyzji organ powoływał się na orzeczenia innych sądów administracyjnych, podczas gdy był związany wykładnią dokonaną przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał, że organ wziął pod uwagę okoliczność młodego wieku ojca dziecka w chwili jego śmierci oraz fakt, że w chwili śmierci było on osobą ubezpieczoną. Organ uznał jednak, że sama w sobie okoliczność ta nie uzasadnia jeszcze pominięcia pozostałych okoliczności odnoszących się do przebiegu ubezpieczenia zmarłego i przyznania świadczenia.

Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo z [...] kwietnia 2013 r. w formie załącznika do protokołu rozprawy. Podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w skardze dodał, że ojciec dziecka w okresie pozostawania bezrobotnym podnosił swoje kwalifikacje zawodowe, co potwierdza uzyskanie przez niego w dniu [...] sierpnia 2011 r. prawa jazdy kat. B. Zawarcie zaś przez niego umowy o pracę na czas nieokreślony wskazuje, że miał on prawo do tego, aby uznać swoją sytuację za ustabilizowaną, a przede wszystkim będzie miał on realne szanse na wypracowanie okresu potrzebnego do uzyskania świadczeń z ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając poprzedni wyrok w sprawie zobowiązał organ do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie umożliwiającym ustalenie przyczyn braku ubezpieczenia w okresie przerw w zatrudnieniu, czego jednak nie uczyniono. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kserokopii składanych przez niego dokumentów: umowy o pracę zawartej przez J. S. oraz z prawa jazdy J.S. na potwierdzenie, że ojciec dziecka podnosił kwalifikacje zawodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami.

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona nią decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Istotnym w niniejszej sprawie jest, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 178/13 poprzednich decyzji organu.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast stosownie do art. 170 ustawy p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., II GSK 240/06, publ. zbiór Lex 325365).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego, co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805). Sąd orzekający

w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności skarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu.

Badając decyzję w tym zakresie Sąd w sprawie niniejszej uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dokonał bowiem oceny szczególnych okoliczności pod kątem wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 178/13. Przede wszystkim organ zupełnie pominął zapatrywania ww. sądu, dotyczące tego, że w chwili śmierci ojciec dziecka był zdrowym, zaledwie [...]-letnim mężczyzną w początkowym okresie aktywności zawodowej. Sąd w poprzednim wyroku wskazał również, że zmarły mając [...] lat mógł przypuszczać, że sytuacja zawodowa się stabilizuje i na przestrzeni kolejnych 40 lat wypracuje wymagany okres do uzyskania świadczenia emerytalnego. Biorąc pod uwagę wiek ubezpieczonego, jego dążenie do uzyskania stabilizacji zawodowej, oczywistym jest, że gdyby nie nagłe zdarzenie losowe, ojciec dziecka pozostawałby prawdopodobnie nadal w zatrudnieniu. Powyższe okoliczności są zaś o tyle istotne, że śmierć [...] - letniego ojca dziecka nastąpiła, podczas gdy pozostawał on w ubezpieczeniu. Ojciec dziecka zmarł bowiem po podjęciu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Zauważyć również należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 178/13 wyraźnie stwierdził, iż nagły zgon młodego człowieka pozostającego w zatrudnieniu można zakwalifikować jako szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Tymczasem organ w swoich decyzjach w ogóle nie odniósł się do powyższego ww. stwierdzenia sądu. Próbę taką podjął zaś dopiero w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnić jednak należy, że kontrolą Sądu objęte są decyzje organu, a nie odpowiedź na skargę. Tym samym, organ ograniczając się w swoich decyzjach po raz kolejny jedynie do ustalenia przyczyn braku ubezpieczenia w okresie przerw w zatrudnieniu ojca dziecka nie wypełnił wszystkich wskazań zawartych w ww. wyroku, czym niewątpliwie naruszył art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Organ naruszył tym samym również art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania), jak również art. 107 § 3 K.p.a. (uzasadnienie decyzji).

W dalszym postępowaniu organ winien wypełnić wszystkie zalecenia zawarte zarówno w wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 lipca 2013 r., jak i w niniejszym orzeczeniu, a następnie rozstrzygnąć sprawę po wszechstronnym zbadaniu, czy w sprawie zaistniała przesłanka szczególnej okoliczności o której mowa w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ winien prowadzić postępowanie dowodowe z poszanowaniem dla przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero po dokonaniu ustaleń dowodowych i ocenie mocy dowodowej oraz wiarygodności zgromadzonych dowodów będzie uprawniony do wydania decyzji uznaniowej z uwzględnieniem zasad sformułowanych w art. 7 K.p.a., z ewentualnymi modyfikacjami wynikającymi z ustawy. Zgodnie z art. 7 K.p.a. organ administracji publicznej stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien również pamiętać, że wydając uznaniową decyzję na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może przekroczyć granic uznania administracyjnego. Organ winien więc przestrzegać reguł procesowych o których mowa w art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

O uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata, o czym orzeczono jak w punkcie trzecim wyroku.