Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1825/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 25 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2015 r. nr [...] wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a.") i w związku z art. 3a ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686 ze zm.), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. URz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., dalej również "rozporządzenie Nr 1013/2016 w sprawie przemieszczania odpadów"), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2013 r. poz. 1162 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J.M. (dalej również "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2014 r. nr [...] zobowiązujące skarżącego do zagospodarowania odpadu o kodzie 16 01 04* w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, uchylające postanowienie z [...] grudnia 2014 r. w zakresie terminu do zagospodarowaniu odpadu i określające nowy termin oraz utrzymujące to postanowienie w mocy w pozostałym zakresie.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej również "GIOŚ") [...] października 2014 r. – na skutek zawiadomienia Izby Celnej w S. o nielegalnym międzynarodowym obrocie odpadami - wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu marki [...], o numerze identyfikacji nadwozia [...] (dalej również "pojazd"), przez J.M., będącego odbiorcą odpadu odpowiedzialnego za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczanie z terytorium USA na terytorium Polski.

W toku postępowania organ zgromadził materiał dowodowy w postaci:

(-) deklaracji AKC-U z [...] października 2014 r.,

(-) wniosku z 2 października 2014 r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy,

(-) umowy "kupna-sprzedaży" pojazdu z [...] lipca 2014 r.,

(-) dokumentu "Certificate of Destruction" wydanego dla pojazdu z [...] lipca 2014 r.,

(-) dokumentu "INVOICE No: [...]" z [...] sierpnia 2014 r.,

(-) niemieckiego dokumentu "Końcowa decyzja podatkowa w sprawie opłat importowych [...]" dla pojazdu z [...] września 2014 r.

(-) niemieckiego dokumentu pokwitowania zapłaty do [...] dla pojazdu z [...] września 2014 r.,

(-) niemieckiego dokumentu "Zaświadczenie o braku zastrzeżeń do rejestracji pojazdu lub przyczepy" dla pojazdu z [...] września 2014 r.,

(-) opinii rzeczoznawcy samochodowego Nr [...] z [...] września 2014 r.

(-) pisemnego oświadczenia J.M. z datą wpływu [...] października 2014 r. do Urzędu Celnego w S.

W toku postępowania skarżący pismem z 3 listopada 2014 r. wyjaśnił, że:

(-) pojazd nie stanowi odpadu, ponieważ poprzedni właściciel tego pojazdu (firma ubezpieczeniowa) wystawiła go na sprzedaż. Na potwierdzenie tego, skarżący załączył zrzut strony internetowej zawierającej ofertę sprzedaży pojazdu,

(-) dokument "Certificate of Destruction" nie uniemożliwia jego rejestracji na terenie USA, ponieważ po przeprowadzeniu naprawy oraz specjalnego postępowania (potwierdzenie, że naprawa została przeprowadzona w sposób należyty, pojazd spełnia wymagania bezpieczeństwa, i do jego naprawy nie użyto części pochodzących z kradzieży) rejestracja pojazdu byłaby możliwa w stanie Kentucky, gdzie rejestracji podlegają pojazdy posiadające tytułu pojazdu powypadkowego. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący dołączył tłumaczenie przysięgłe fragmentu ze strony [...],

(-) pojazdy uszkodzone w USA stanowią przedmiot obrotu i bez względu na rodzaj uszkodzeń, po dokonaniu niezbędnej naprawy i rekonstrukcji mogą być dopuszczone do ruchu drogowego i podlegać rejestracji urzędowej, a zapisy w towarzyszących im dokumentach rejestracyjnych służą zabezpieczeniu potencjalnego nabywcy przed niepożądanym nabyciem pojazdu z historią wypadkową,

(-) dokument "Certificate of Destruction" jest "Świadectwem rozbicia" i potwierdza, że przedmiotem własności jest samochód zniszczony, rozbity, ale nie zawiera żadnego zapisu, że pojazd nie nadaje się do naprawy i dalszego użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem.

(-) zgodnie z opinią rzeczoznawcy samochodowego Nr [...] z [...] września 2014 r. różnica wartości pojazdu przed i po szkodzie wynosi ok. 40%, co z uwagi na markę pojazdu i rodzaj uszkodzeń (głównie elementów nadwozia) naprawę pojazdu czyni ekonomicznie uzasadnioną; dodał, że naprawa będzie dotyczyć jedynie powłok zewnętrznych, a nie zasadniczych części konstrukcyjnych czy mechanicznych,

(-) niemieckie organy celne dopuścił pojazd do obrotu na terenie UE, co potwierdzają dokumenty: "Zaświadczenie o braku zastrzeżeń do dopuszczenia pojazdu lub przyczepy" oraz "Końcowe postanowienie nt. podatku [...]", nie zakwestionowały również wwiezienia pojazdu na teren UE i określiły pojazd jako "samochód używany, na benzynę (...), szkody powypadkowe, Salvage Title"; skarżący dodał, że organy te "Certificate of Destruction" określiły jako "Salvage Titlle" co oznacza, że jest to dokument potwierdzający własność pojazdu.

Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. GIOŚ zobowiązał J.M. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie pojazdu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty otrzymania postanowienia.

Na skutek zażalenia J.M. na powyższe postanowienie, GIOŚ postanowieniem z [...] marca 2015 r. uchylił postanowienie w części określającej termin zagospodarowania pojazdu i określił nowy termin, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z treści tłumaczenia umowy "kupna-sprzedaży" z [...] lipca 2014 r. wynikało, że przedmiotem umowy był ww. pojazd, a stronami umowy: [...] CO, [...], (dalej również "firma ubezpieczeniowa") oraz J.M., zamieszkały w S. ([...]) przy ul. [...]. Do pojazdu został dołączony dokument "CERTIFICATE OF DESTRUCTION" z [...] lipca 2014 r., który zgodnie z tłumaczeniem stanowi "Świadectwo złomowania". Dokument ten zawierał uwagę, że "po wydaniu świadectwa złomowania Departament nie wydaje żadnych tytułów własności pojazdów".

GIOŚ kierując się treścią tłumaczenia dokumentu "Certificate of Destruction" stanął na stanowisku, że niemożliwe jest dalsze użytkowanie pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, ponieważ ww. dokument wyklucza prawną możliwość ponownego dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego. Organ wywiódł, że na terytorium Polski rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, bądź - stosownie do treści art. 72 ust. 2a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) - innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, w przypadku sprowadzenia pojazdu z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie.

Dalej organ wskazał, że na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki podstawowym dokumentem uprawniającym właściciela pojazdu do jego zarejestrowania jest certyfikat tytułu własności "Certificate of Title of Vehicle". Natomiast dokument "Certificate of Destruction" nie stanowi dokumentu odpowiadającego treści art. 72 ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym i w oparciu o ten dokument niemożliwe jest ponowne zarejestrowanie pojazdu.

Zdaniem organu dokument towarzyszący przedmiotowi pojazdowi stanowi potwierdzenie, że pojazd ten był zarejestrowany, a następnie w wyniku zdarzenia losowego uległ uszkodzeniu i przez Departament ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i Pojazdów Stanu Floryda w USA został przeznaczony do zniszczenia (złomowania). Tym samym pojazd jeszcze na terytorium USA uzyskał statusu pojazdu wycofanego z eksploatacji i w takim stanie został sprowadzony na terytorium Polski. W ocenie organu, takie stanowisko potwierdza analiza obowiązujących w stanie Floryda w USA przepisów dotyczących pojazdów w odniesieniu do dokumentu "Certificate of Destruction".

Zdaniem organu bez znaczenia w sprawie pozostaje kwestia innych tytułów własności dla pojazdów, wystawianych w innych stanach USA, jak również możliwość naprawy pojazdu na terenie innego stanu w USA. Organ podkreślił, że w dacie międzynarodowego przemieszczania pojazd stanowił odpad i okoliczność tę potwierdza towarzyszący pojazdowi dokument.

Organ wskazał, że w sprawie nie mają również znaczenia różnice w zasadach rejestracji pojazdów w zależności od prawa stanowego w USA, jak również realia społeczno-ekonomiczne w stanie Floryda w USA, bowiem niniejsze rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem obowiązującym na terenie Polski oraz Unii Europejskiej.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego odnośnie niemieckich dokumentów z odprawy celnej, GIOŚ wskazał, że z całokształtu materiału zebranego w sprawie wynika, że omyłkowo niemieckie organy celne określiły dokument towarzyszący pojazdowi jako "Salvage title". GIOŚ podkreślił, że analiza przepisów prawa obowiązujących na terenie Florydy w USA jednoznacznie wskazuje, że dokument "Salvage title" oraz "Certificate of Destruction" wydawane są w ściśle określonych, odrębnych od siebie przypadkach i nie są to dokumenty tożsame.

Ponadto GIOŚ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że niemieckie organy celne nie zakwalifikowały pojazdu jako odpad czy nie odpad. Organ podkreślił, że organy celne poświadczyły jedynie, że nie mają zastrzeżeń co do rejestracji pojazdu. Okoliczność ta nie przekłada się na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ zaświadczenie z Urzędu Celnego w [...] nie zawiera żadnej informacji odnośnie weryfikacji dokumentacji dołączonej do pojazdu.

W konsekwencji organ uznał, że w powyższych okolicznościach sprawy miało miejsce pozbycie się odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i odpadem stanowi pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Odpad należało zaklasyfikować pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, posiadające właściwości niebezpieczne z uwagi na zawartość płynów eksploatacyjnych. Przedmiotowy odpad został sprowadzony bez zachowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwego organu, tj. wbrew postanowieniom rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Przemieszczenie tego odpadu, wobec braku zgłoszenia o tym fakcie wszystkim zainteresowanym właściwym organom, nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego. Organ uznał, że osobą odpowiedzialną za nielegalne międzynarodowe przemieszczenia odpadu był J.M. i to jego zobowiązał do zagospodarowania odpadu w sposób określony w art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2015 r. wywiódł J.M.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 144 i art. 105 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 77 § 2 i § 4 k.p.a.

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 6 ustawy o odpadach oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżący podniósł, że organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób z góry zamierzający do wykazania, iż sprowadzony przez skarżącego pojazd stanowi odpad. Zdaniem skarżącego organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił w żaden sposób tezy, że brak przekazania dowodu rejestracyjnego świadczy jednoznacznie o intencji poprzedniego posiadacza w zakresie pozbycia się pojazdu. Jednocześnie skarżący wyraził przekonanie, że o zamiarze poprzedniego posiadacza nie przesądza fakt przekazania pojazdu z dowodem rejestracyjnym, a istnienie takiego dokumentu jest kwestią wtórną wobec zamysłu posiadacza w zakresie sposobu postępowania z pojazdem. Istnienie lub brak dokumentu rejestracyjnego wynika bowiem z działania jakie wobec pojazdu podjął jego właściciel, a które odniosły skutek w postaci dalszego istnienia lub braku tego dokumentu.

Skarżący podniósł również, że organ nie przeprowadził żadnego dowodu, ani też nie wyjaśnił w treści zaskarżonego postanowienia, z jakiej przyczyny przyjął, iż intencją poprzedniego posiadacza pojazdu była chęć pozbycia się go. Brak dokumentu rejestracyjnego uznać należy za konsekwencję, a nie przyczynę (intencję) działania posiadacza zmierzającego do pozbycia się pojazdu.

W ocenie skarżącego takiego stanowiska organu nie wyjaśnia przytoczony przez GIOŚ fragment zbioru przepisów Stanu Floryda, 2014, które zostały wprowadzone do postępowania w sposób uniemożliwiający skarżącemu wypowiedzenie się w zakresie jego treści. Skarżący podkreślił, że organ nie wydał postanowienia o przeprowadzeniu tego dowodu, ani nie powiadomił skarżącego o fakcie wynikającym z przytaczanych przepisów amerykańskich znanych mu z urzędu. Tym samym nie miał on możliwości zapoznania się z tym dowodem, gdyż przysięgłe tłumaczenie tego dokumentu zostało sporządzone 21 stycznia 2015 r., a już pismem z 26 stycznia 2015 r. organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania.

Zdaniem skarżącego organ przeprowadzając dowód z przepisów prawa amerykańskiego uznał, że amerykański ustawodawca przyjmuje tzw. fikcję prawną polegającą na uznaniu pojazdu za całkowicie zniszczony w przypadku stosownego uzgodnienia pomiędzy właścicielem pojazdu o firmą ubezpieczeniową. Tymczasem – wbrew takiemu stanowisku organu – przepisy te nie ustanawiają obowiązku zachowania właściciela pojazdu, lecz zakładają wskazaną fikcję prawną w związku z wcześniejszymi ustaleniami posiadacza pojazdu i ubezpieczyciela. W sytuacji, gdy ubezpieczyciel proponuje właścicielowi uszkodzonego w wyniku zdarzenia losowego samochodu wypłatę korzystnej kwoty ubezpieczenia w zamian za przekazanie pojazdu na rzecz ubezpieczyciela, to intencja właściciela pojazdu wynika z jego oceny zachowania podyktowanej jego osobistymi potrzebami.

Dalej skarżący podniósł, że GIOŚ pominął złożony przez niego wniosek dowodowy, tj. dowód z oświadczenia poprzedniego posiadacza pojazdu oraz, jeżeli jest mu znany, pierwotnego właściciela pojazdu na okoliczność posiadania przez niego woli wyzbycia się pojazdu w związku z jego bezużytecznością.

Nieuzasadniona zdaniem skarżącego była odmowa przyznania znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dowodom z informacji internetowych pochodzących z poszczególnych stanów USA oraz dowodowi z oceny rzeczoznawcy samochodowego w zakresie jego zdatności do ruchu drogowego. Skoro celem postępowania było wyjaśnienie stanu pojazdu w dacie jego sprowadzenia na terytorium Polski, to niezrozumiałe było uznanie przez organy, że dowody przedstawione na tę okoliczność pozostają bez znaczenia dla wyniku postępowania.

Skarżący stanął na stanowisku, że organ nie doprowadził do ustalenia jaki był w istocie zamiar poprzedniego posiadacza pojazdu w zakresie jego wyzbycia się na rzecz ubezpieczyciela. Tymczasem czynność tę należy uznać za rodzaj transakcji handlowej, na mocy której właściciel w zamian za uzyskanie pełnej sumy ubezpieczenia przekazuje pojazd ubezpieczycielowi do dalszej odsprzedaży. Wbrew twierdzeniom organu, nawet pojazd posiadający wydany w stanie Floryda dokument "Certificate of Destruction" może być ponownie zarejestrowany na terytorium USA i okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie. Sam dokument "Certificate of Destruction" nie pozwala przyjąć, że pojazd nie jest zdatny do użytku z uwagi na niemożliwość dopuszczenia do ruchu gdziekolwiek na świecie. Tymczasem z opinii rzeczoznawcy samochodowego oraz zdjęć pojazdu niezbicie wynika, że pojazd nadaje się do normalnego używania po przeprowadzeniu nieistotnych konstrukcyjnie elementów nadwozia.

Nieuzasadniona zdaniem skarżącego była również odmowa przyznania znaczenia dowodowi z niemieckich dokumentów odprawy celnej. Organ w zakresie ustalenia stanu pojazdu w chwili jego sprowadzenia spoza terytorium Unii Europejskiej wykazał się niekonsekwencją, albowiem raz twierdził, że brak możliwości zarejestrowania pojazdu w Polsce pociąga za sobą konieczność uznania, że pojazd nie może zostać dopuszczony do ruchu drogowego (użytkowany zgodnie z przeznaczeniem) i winien być uznany za pojazd wycofany z eksploatacji (odpad). Z kolei w innej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organ, dokonując oceny dokumentu niemieckiego organu celnego w którym stwierdzono brak zastrzeżeń do rejestracji pojazdu, wskazał, że zaświadczenie tego organu nie zawiera żadnej informacji odnośnie weryfikacji dokumentacji pojazdu. Zdaniem skarżącego niemiecki funkcjonariusz celny dokonał oględzin pojazdu oraz wglądu w jego wszystkie dokumenty dotyczące zakupu i transportu z terytorium USA. Nieuzasadnione jest więc stwierdzenie GIOŚ, że sformułowanie "salvage" znalazło się w dokumentach celnych omyłkowo.

Skarżący stwierdził, że nie jest jego zamiarem twierdzenie, że zawsze wadliwe są zapisy formalne dokumentów, lecz to, że mając na względzie cel nadrzędny gałęzi prawa ochrony środowiska, jaki jest dbałość o stan środowiska, nie można oprzeć się wyłącznie na formalnych zapisach jednego dokumentu odmawiając znaczenia dowodom zmierzającym do ustalenia faktów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego je postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie zobowiązania J.M. do zagospodarowania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy uszkodzony pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], sprowadzony do Polski jest odpadem, czy też nie.

Sąd podzielił w sprawie stanowisko organu, uznającego ww. uszkodzony pojazd za odpad.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, jako odsunąć coś od siebie, uwolnić się od czegoś. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (dostępnym w bazie orzeczeń NSA) wskazał, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Analizy wymaga, czy w warunkach przedmiotowej sprawy, uszkodzony pojazd marki [...], może być zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], został uszkodzony na terytorium Stanów Zjednoczonych. W wyniku realizacji umowy ubezpieczenia, ubezpieczyciel przejął uszkodzony pojazd marki [...]. W tej sytuacji amerykańska instytucja ubezpieczeniowa [...] stała się właścicielem uszkodzonego pojazdu. Z woli właściciela, ww. instytucji ubezpieczeniowej, w dniu [...] lipca 2014 r. Departament Dróg, Bezpieczeństwa i Pojazdów Silnikowych Dział Usług Samochodowych Stanu Floryda wydał dokument o nazwie "Certificate of Destruction", który został przetłumaczony jako "Świadectwo Złomowania" pojazdu marki [...] o numerach identyfikacyjnych pojazdu (VIN) [...]. W świadectwie tym zapisano, że po wydaniu świadectwa złomowania, Departament nie wydaje żadnych "Certificate of Title for that vehicle", co zostało przetłumaczone jako "tytułów własności pojazdu". Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że "Certificate of Title for Vehicle" jest podstawowym dokumentem uprawniającym jego właściciela do zarejestrowania pojazdu na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Z powyższego wynika, że z chwilą wydania "Świadectwa Złomowania" pojazd ten nie będzie mógł być zarejestrowany na terytorium Stanów Zjednoczonych, gdyż nie będzie dla niego wydany dokument "Tytuł Własności Pojazdu". Uzyskanie dokumentu "Świadectwo Złomowania" nastąpiło z woli właściciela uszkodzonego pojazdu, jakim w danej chwili była instytucja ubezpieczeniowa. Otrzymując "Świadectwo Złomowania", instytucja ubezpieczeniowa miała świadomość braku prawnej możliwości rejestracji pojazdu, a tym samym wykorzystywania go zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Instytucja ubezpieczeniowa, [...], pozbyła się uszkodzonego pojazdu marki [...], bo nie mógł być on w jej ocenie użytkowany w dotychczasowy sposób, jako pojazd poruszający się po drogach, i stał się dla niej nienadającym się do użytkowania pojazdem. Stan faktyczny tego pojazdu został odzwierciedlony w stanie prawnym poprzez wydanie dokumentu "Świadectwo Złomowania". Po wydaniu dokumentu "Świadectwo Złomowania" uszkodzony pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] stał się odpadem w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W tym stanie prawnym instytucja ubezpieczeniowa [...], zbyła w dniu [...] lipca 2014 r. (datę tę potwierdza dowód sprzedaży) uszkodzony pojazd marki [....] na rzecz J.M. J.M. w wyniku tej transakcji nabył pojazd wycofany z eksploatacji, gdyż sprzedający w momencie zawierania umowy kupna-sprzedaży nie posiadał więcej praw do tego pojazdu co wynika z dokumentu "Świadectwo Złomowania". W tym stanie faktycznym i prawnym, obiektywnie skarżący mógł nabyć tylko odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji. Więcej praw do niego nie mógł nabyć.

Dodatkowo należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym już wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2008 r. zostały wydane na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 Porozumienia z dnia 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów nowe wskazówki metodyczne w przedmiocie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z nowymi wskazówkami, transgranicznie przemieszczany pojazd wypełnia definicję "odpadu", w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251) - jeżeli przedmiotowe "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany", jeśli m.in. poprzedni właściciel dokonał wyzbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument własności pojazdu, z którego wynika, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji ("Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable".

Oznacza to, że w świetle wykładni art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zastosowanego w stanie faktycznym sprawy, przedmiotowy pojazd z certyfikatem "Certificate of Destruction", zasadnie został uznany przez organ za odpad.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206) uszkodzony pojazd marki [...] prawidłowo został zakwalifikowany przez organ jako odpad o kodzie 16 01 04*, czyli zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Skoro z uwagi na stan prawny, wydanie "Świadectwa Złomowania", pojazd ten nie może być dopuszczony do ruchu kwalifikuje się jako pojazd nienadający się do użytkowania. Ponieważ w momencie zgłoszenia, pojazd ten posiadał elementy, w których znajdowały się płyny eksploatacyjne wykazujące właściwości niebezpieczne, tj. substancje ropopochodne, należało pojazd ten zakwalifikować jako odpad niebezpieczny.

Wobec powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że sprowadzony przez niego pojazd nie jest odpadem. Należy wziąć pod uwagę to, że ocena, czy sprowadzony pojazd jest odpadem dokonywana jest na dzień sprowadzenia pojazdu do Polski.

W sprawie nie ma znaczenia, że niemiecki organ celny w decyzji podatkowej z dnia [...] września 2014 r. opisując towar, tj. przedmiotowy uszkodzony samochód wskazał na dokument "salvage title" skoro dokument taki nie został przedstawiony przez skarżącego w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 – Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów).

Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...].

Za prawidłowy uznać należy sposób zagospodarowania odpadu, gdyż zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (j.t. Dz. U. Z 2013 r., poz. 1162) właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, szczegółowo odniósł się do wszelkich twierdzeń i wniosków podnoszonych przez skarżącego, w sposób wyczerpujący uzasadnił dlaczego sprowadzony pojazd uznał za odpad i w sposób prawidłowy zastosował normy prawa materialnego.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach pochodzących od strony. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność treści dokumentów w przedmiotowej sprawie nie było celowe.

Przed wydaniem postanowienia z dnia [...] marca 2015 r., organ pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. poinformował skarżącego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Zatem, wbrew zarzutowi skargi, skarżący miał możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowy zgromadzonym przez organ w toku postępowania administracyjnego.

Stanowisko skarżącego co do możliwości ponownej rejestracji pojazdu z dokumentem "Certificate of Destruction" na terytorium USA nie ma znaczenia w sprawie, skoro stan prawny przedmiotowego pojazdu nie został zmieniony przed jego przemieszczeniem do Polski.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając że w sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.