Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 554/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie złożonego wniosku A. K. (dalej także Skarżący) ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 69,60 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).

W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w I. wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Organ I instancji przyznał producentowi rolnemu jednolitą płatność obszarową (JPO) do powierzchni zatwierdzonej, tj. 61,7000 ha, płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenianie) do powierzchni stwierdzonej dla JPO tj. 66,44 ha oraz płatność dodatkową (redystrybucyjna) do powierzchni maksymalnej tj. 27,00 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej (JPO) zastosował art. 19a ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 181 z [...].06.2014 r., str. 48 z późn. zm.) zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Na mocy przedmiotowej decyzji organ przyznał także producentowi rolnemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. Wszystkie przyznane rolnikowi płatności zostały pomniejszone ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. P. stwierdzone zawyżenie przekraczało 3% (4,76%), organ I instancji zastosował przywołany powyżej przepis art. 19a ust. 1 rozporządzenia 640/2014 i przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej w wyniku przeprowadzonego postępowania pomniejszonej o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy tj. do areału 61,700 ha.

W złożonym odwołaniu strona nie zgodziła się z ustaleniami zawartymi w decyzji odnośnie do zmniejszenia powierzchni deklarowanych działek rolnych - powierzchnia deklarowana to 69,60 ha, powierzchnia stwierdzona to areał 66,44 ha. W związku z zaistniałą niezgodnością strona wniosła o przeprowadzenie pomiaru spornych działek na wszystkich deklarowanych powierzchniach tj.: na działkach rolna A, AB, C, D, E, F, S, W, X, Y.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podał, że w związku z odwołaniem strony i podważeniem powierzchni stwierdzonej dla działek rolnych A, AB, C, D, E, F, S, W, X i Y, położonych na działkach ewidencyjnych w stosunku co do których wskazano rozbieżności w zakresie powierzchni deklarowanych tj. działki ewidencyjnych nr [...] i 49, w postępowaniu odwoławczym dokonano ponownej weryfikacji powierzchni MKO na w/w działkach ewidencyjnych , w oparciu o deklarację skarżącego wskazaną we wniosku oraz w oparciu o załącznik graficzny, a także przy uwzględnieniu stanu faktycznego zobrazowanego na ortofotomapie. Organ wskazał, że załącznik graficzny stanowi zawsze integralną część wniosku o przyznanie pomocy i deklaracja wyrysu działki rolnej jest równie wiążąca, jak powierzchnia wskazana we wniosku o przyznanie płatności. Następnie stwierdził, że w ramach poprawnie wyznaczonej powierzchni referencyjnej, którą stanowi maksymalny kwalifikowalny obszar, powierzchnia ta, wyznaczona została zgodnie ze stanem zobrazowanym na ortofotomapie. W ramach pomiaru powierzchni ewidencyjnej uwzględniono maksymalny kwalifikowalny obszar, jaki według ortofotomapy jest uprawniony do płatności. Z rozbieżności stwierdzonych przez organy ARiMR między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynika jednoznacznie, że nie została w pełni potwierdzona zadeklarowana powierzchnia na podniesionej w odwołaniu działce ewidencyjnej.

W ocenie organu, przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie kontrola administracyjna przez organ I instancji i ponowna weryfikacja sprawy przez organ II instancji, wykazały zawyżenie powierzchni deklarowanej dla podniesionych w odwołaniu działek rolnych o areał 3,16 ha, co stanowi 4,76% powierzchni kwalifikującej się do płatności. Wobec czego, zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., płatność obszarowa przyznana została stronie do powierzchni stwierdzonej pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy.

W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonego przez organy ARiMR materiału dowodowego, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, a która takich dowodów nie przedstawiła.

W odniesieniu do płatności za zazielenienie, jej naliczenie uzależnione jest ściśle od powierzchni stwierdzonej w ramach JPO W przypadku płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), przysługującej do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będącym w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha (maksymalnie do powierzchni 27 ha), beneficjent uzyskał przedmiotową płatność do powierzchni maksymalnej.

W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1,2,3 i 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r, poz. 1341, zwana dalej: "ustawą o płatnościach") poprzez naruszenie zasady praworządności, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i możliwości wypowiedzenia się w sprawie pomimo zgłoszonego żądania w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

2) naruszenie przepisów proceduralnych wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: "k.p.a." – mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez:

- naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zasady praworządności, wymagającej od organów władzy publicznej działania na podstawie i w granicach prawa, podczas gdy decyzja, od której składana jest skarga, narusza szereg istotnych przepisów prawa;

- naruszenie przepisów art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie i możliwości wypowiedzenia się w sprawie pomimo zgłoszonego żądania w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

- naruszenie przepisów art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu i bez kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania uzupełniającego i zaniechanie dokonania wizji lokalnej i odebrania wyjaśnień od strony oraz poprzestanie na samej tylko analizie materiału graficznego tzw. ortofotomapy, co w sposób rażący rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji;

- naruszenie przepisu art. 78 § 1 i art. 80 oraz art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy zawnioskowanych przez stronę dowodów, których przedmiotem miały być okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy w postaci dowodu z obmiarów spornych działek w terenie i wyjaśnień strony, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także poprzez nieprawidłowości w ustaleniach stanu faktycznego,

- naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia nieuwzględnienia przez organ wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z obmiaru działek oraz braku zebrania wyjaśnień od strony w toku postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) – dalej: "ustawa COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 7 października 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. (por. k. 31 akt sądowych). Jednocześnie Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu jest rozbieżność powierzchni deklarowanej przez Skarżącego działek rolnych kwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej.

Rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Warunki przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy o płatnościach. Na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Jednocześnie w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono przedeklarowanie powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działek rolnych: A, AB, C, D, E, F, S, W, X, Y wynoszącej 69,60 ha, wobec powierzchni działek rolnych stwierdzonej w toku prowadzonego przez organy ARiMR postępowania - wynoszącej 66,44 ha, czyli w sumie o 3,16 ha – przy uwzględnieniu art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia 640/2014.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono zawyżenie MKO przekraczające 3% (4,76%), zatem organ zasadnie zastosował przepis art. 19a ust. 1 rozporządzenia 640/2014 i przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej w wyniku przeprowadzonego postępowania pomniejszonej o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy tj. do areału 61,700 ha.

Weryfikacja informacji podanych przez producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności odbywa się w ramach kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) oraz w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).

Obowiązek określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w odniesieniu do każdej działki referencyjnej do celów systemów wsparcia obciąża państwa członkowskie. Zgodnie bowiem z art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej (art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014).

Zatem państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zostały zobowiązane do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności.

Wobec powyższego, przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikujących się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak kolejne orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia). Kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 4956/16).

W niniejszej sprawie zadeklarowane przez skarżącego we wniosku powierzchnie zgłoszonych do płatności działek zostały zweryfikowane w toku kontroli administracyjnej właśnie w oparciu o dane wynikające z opisanego wyżej systemu LPIS, którego element stanowi ortofotomapa. Na tej podstawie ustalono, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 69,60 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 66,44 ha. W procesie kontroli administracyjnej wykryto zawyżenie deklaracji powierzchni na przedmiotowych działkach rolnych w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. W systemie informatycznym IACSplus dokonano pomiaru ww. działek w oparciu o aktualną powierzchnię MKO. W związku z powyższym nie było przesłanek do przyjęcia innej powierzchni kwalifikującej się do płatności wynikająca z ustalonej powierzchni MKO. Wobec opisanych wcześniej cech systemu LPIS oraz dokładności ortofotomapy cyfrowej w zakresie odtworzenia zagospodarowania terenu nie było podstaw do ponownego przeprowadzenia pomiaru spornych działek na wszystkich deklarowanych powierzchniach tj.: na działkach rolna A, AB, C, D, E, F, S, W, X, Y. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku np. poprzez kontrolę na miejscu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18 oraz z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 721/18).

Należy zauważyć, że Skarżący poza ogólnym stwierdzeniem, że nie zgadza się z ustaleniami organu nie przedstawił na poparcie swojego stanowiska żadnych dowodów. Nie można za takowe przy tym uznać jego deklaracji co do wyjaśnienia wynikłych wątpliwości.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Ponadto zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Przepisy art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach określają obowiązki organu, zastępując zasady ogólne zawarte w art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) oraz art. 9 (zasada informowania stron i innych uczestników postępowania) i art. 10 k.p.a. (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), których zastosowanie zostało wyraźnie ograniczone. Regulacja przyjęta w art. 3 ust. 2 pkt 2 (organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy) wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej samej przyczyny (wykluczenie zasady prawdy obiektywnej) w sprawach dotyczących płatności nie obowiązuje zasada zawarta w art. 77 k.p.a. (obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. albo działanie w tym zakresie z urzędu, gdy jest to istotne dla rozstrzygnięcia, albo gromadzenie dowodów zaoferowanych przez stronę, gdy są to dowody istotne dla sprawy). Z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach wynika, że organ ma jedynie obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego we wniosku lub innych przedłożonych przez stronę dokumentach, nie jest natomiast zobowiązany do aktywnego gromadzenia dowodów w zakresie uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności, gdyż jest to wyłączny obowiązek strony postępowania. Wynika to jednoznacznie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, który stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może więc sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK1402/19).

Z uwagi na powyższe uznać należy, że wobec zgromadzonego przez organy ARiMR materiału dowodowego, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na Skarżącym, który powinien wskazać dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, czego jak wyżej wskazano w istocie rzeczy nie uczynił. W świetle powyższego nie znajdują zatem uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty skargi. Skarżący akcentuje kwestię nieprzeprowadzenia dowodu z obmiarów działek w terenie oraz jego wyjaśnień, co miało prowadzić do naruszenia szeregu przepisów postępowania, tj. art. 78 § 1, art. 80, art. 86 k.p.a., czy też art. 7, art. 77 i art. 15 k.p.a. Przede wszystkim przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie odmiennie ukształtowano model postępowania administracyjnego, co wynika z art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach. Odnosząc się do wniosków dowodowych, o których mowa w skardze, należy zauważyć, że Skarżący w odwołaniu wniósł o ponowne przeprowadzenie obmiaru spornych działek, nie wskazując jednakże, że oczekuje dokonania pomiarów w terenie w ramach wizji lokalnej. Organ odwoławczy zważywszy na dokonanie pomiarów w oparciu o system LPIS nie był zobligowany do ich weryfikacji na miejscu, co wynika także z przytoczonych poglądów prezentowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można także uznać za wniosek dowodowy swoistej oferty udzielenia wyjaśnień w sytuacji, gdyby organ powziął wątpliwości w toku rozpoznania sprawy. Dodać należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie rodził wątpliwości organu odwoławczego w toku prowadzonego postępowania. Trudno także doszukać się w rozpoznawanej sprawie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a. Poza przytoczeniem tego przepisu w zarzucie skargi brak w dalszej jej części wskazania na czym uchybienie tej zasadzie miałoby polegać.

W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że ustalenia dokonane zostały prawidłowo, zaś ich ocena nie jest dowolna. W decyzjach organy obu instancji przywołały prawidłowe przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w przypadku zmniejszenia płatności bezpośrednich wynikającego z weryfikacji zgłoszonej powierzchni. Na ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wpływu nie mogły mieć podnoszone w skardze okoliczności o charakterze wyłącznie proceduralnym.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

T. Wójcik U. Wiśniewska H. Adamczewska-Wasilewicz