Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2736/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Rady Gminy I. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia 3 sierpnia 2005 r. nr 136/K/2005 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy I. z dnia 14 czerwca 2005r. w części dotyczącej zwiększenia planu wydatków budżetowych w dziale Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr 186/XXXVI/2005 z dnia 14 czerwca 2005 roku Rada Gminy I. rozdysponowując pozostałości środków na rachunku budżetu gminy na dzień 31 grudnia 2004 roku, zwiększyła plan wydatków budżetowych na rok 2005. Badając powyższą uchwałę w trybie nadzoru Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. uchwałą nr 136/K/2005 z dnia 3 sierpnia 2005 roku stwierdziło nieważność w/w uchwały Rady Gminy I. w części dotyczącej zwiększenia w § 1 (dział 754, rozdział 75412 - Ochotnicze straże pożarne) wydatków o kwotę 10.000 zł na bezpieczeństwo publiczne i ochronę przeciwpożarową .

W uzasadnieniu uchwały Kolegium RIO w W. wskazało, że zgodnie z art. 32 ust 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (t. jedn. Dz.U. z 2002 roku, nr 147, poz. 1229, ze zm.; dalej przytaczana jako uppoż) gminy są obowiązane ponosić koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej. Zdaniem Kolegium RIO, Rada Gminy I., przyjmując w przedmiotowej uchwale decyzję o przeznaczeniu kwoty 10.000,- złotych na budowę garażu Ochotniczej straże pożarnej (OSP) w B., tj. kierując środki finansowe z budżetu gminy na inwestycje OSP, naruszyła przepis art. 32 ust. 2 uppoż. Kolegium zwróciło uwagę, że budowa garażu na gruncie stanowiącym własność OSP powinna być - zgodnie z art. 30 i art. 44 uppoż - finansowana ze środków własnych OSP oraz jej członków. Ponieważ Rada Gminy nie usunęła wskazanego naruszenia prawa w terminie określonym uchwałą Kolegium RIO z dnia 6 lipca 2005 roku, Kolegium było obowiązane orzec o nieważności uchwały Rady Gminy I. we wskazanej powyżej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rada Gminy I., wnosząc o uchylenie uchwały Kolegium RIO w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania, podniosła, że zgodnie z art. 29 uppoż koszty funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej pokrywane są m.in. z budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 29 pkt 2), przy czym przepis ten nie zawiera ograniczeń co do przedmiotu finansowania. Oznacza to, że skierowanie środków finansowych na inwestycje OSP było zdaniem Rady uzasadnione. Przepis art. 32 ust. 2 uppoż, na który powołuje się Kolegium RIO w uzasadnieniu swojej uchwały, wskazując jedynie przykładowe cele, które mogą być finansowane ze środków jednostek samorządu terytorialnego, nie tylko w żaden sposób nie wyczerpuje obowiązków gminy, lecz także nie ogranicza gmin w dofinansowaniu innych zadań jednostek ochotniczych straży pożarnych. Potwierdza to analiza przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych (t. jedn. Dz.U. z 2003 roku, nr 15, poz..148, ze zm.; dalej przytaczana jako ufp), która w art. 118 przewiduje, że podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki. Udzielenie dotacji następuje na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z dotowanym podmiotem. Tym samym - zdaniem Rady - w świetle tak art. 118 ufp, jak i art. 29 uppoż zakwestionowana przez Kolegium RIO w W. cześć uchwały Rady była prawnie dopuszczalna.

W odpowiedzi na skargę Kolegium RIO w W., wnosząc o oddalenie skargi, podniosło, że tak art. 29 uppoż, jak i art. 32 ust. 2 tej ustawy formułują zasadę, iż jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane finansować koszty działalności jednostek ochrony przeciwpożarowej. Oznacza to, że gmina jest obowiązana finansować np. budowę remizy strażackiej stanowiącej własność gminy albo zakup sprzętu strażackiego, który jest przekazywany jednostkom ochotniczej straży pożarnej. Co prawda gmina może, jak podniesiono w skardze, udzielać dotacji zgodnie z art. 118 ust. 1 ufp, lecz warunkiem udzielenia takiej dotacji jest uchwalenie przez radę gminy rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U., nr 96, poz. 873, ze zm.), zaplanowanie dotacji w budżecie gminy oraz, co najważniejsze, przeprowadzenie przez organ wykonawczy gminy konkursu ofert zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy. Tylko w ten sposób gmina mogłaby przekazać środki ze swojego budżetu na cele OSP, które nie są przewidziane w przepisach art. 29 i art. 32 uppoż

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżoną uchwałę w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu.

Zgodnie z art. 29 uppoż jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane pokrywać koszty funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej, w szczególności zaś zgodnie z art. 32 ust. 2 tej ustawy koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej. Nadto gminy mają obowiązek bezpłatnego umundurowania członków ochotniczej straży pożarnej, ubezpieczenia w instytucji ubezpieczeniowej członków ochotniczej straży pożarnej i młodzieżowej drużyny pożarniczej, jak również ponoszenia kosztów okresowych badań lekarskich.

Niezależnie od powyższego przepis art.. 32 ust. 4 uppoż zobowiązuje gminy do ponoszenia kosztów utrzymania i wyposażenia budynku, obiektu lub terenu, zajmowanego przez jednostkę ochotniczej straży pożarnej, jeśli tylko obiekt taki nie jest własnością gminy albo nie jest przez nią użytkowany lub zarządzany.

Z powołanych przepisów zdaniem Sądu jednoznacznie wynika, że gmina byłaby zobowiązana do ponoszenia kosztów utrzymania budynku stanowiącego własność OSP. Regulacja ta mieści się w ogólnej zasadzie wyrażonej w ustawie o ochronie przeciwpożarowej, zobowiązującej jednostki samorządu terytorialnego do finansowania kosztów szeroko rozumianej działalności jednostek ochotniczych straży pożarnych. Jednocześnie w świetle przytoczonych przepisów uzasadniona jest teza, że gminy nie mogą - a przynajmniej nie w trybie art. 29 i art. 32 uppoż - przekazywać środków na inwestycje OSP. Rozwiązanie to pozostaje, zdaniem Sądu, w zgodzie z art. 19 ust. 1 uppoż, który stanowi, że ochotnicza straż pożarna i związek ochotniczych straży pożarnych funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. W warunkach badanej sprawy oznacza to, iż budynek garażu jest wznoszony na gruncie stanowiącym własność OSP w B., a zatem nie może stanowić ani własności, ani współwłasności gminy. Tym samym uzasadnione jest twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że przekazanie środków budżetowych przez gminę na ten cel stanowiłoby transfer środków gminnych poza sferę finansów publicznych bez odpowiedniej podstawy prawnej.

Zaznaczyć również należy, że nie ma racji skarżąca gmina, gdy twierdzi, że z przepisami uppoż korelują postanowienia ufp, nie jest bowiem możliwe, aby gmina finansowała zadania przewidziane w art. 29 i 32 uppoż w trybie określonym w art. 118 ufp. Z drugiej strony nie jest także możliwe finansowanie w oparciu o przepisy art. 29 i 32 uppoż celów innych niż w tych przepisach wskazane, tj. wykraczających poza koszty funkcjonowania jednostek ochotniczych straży pożarnych. Cele te mogą być z kolei finansowane w trybie art. 118 ufp, oczywiście z zachowaniem wszystkich przewidzianych prawem warunków.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o przepis art. 151 ppsa - orzekł jak w sentencji wyroku.