Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1903/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) czerwca 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust, 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 890 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j,, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2149), po rozpoznaniu wniosku J. I. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) lutego 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w dniu (...) sierpnia 2019 r. zarejestrowano przejazdy pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym (...) przez:

- urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym (...) pod numerem ewidencyjnym (...), o godzinie (...), na odcinku drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - M. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...)),

- urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym (...) pod numerem ewidencyjnym (...), o godzinie (...), na odcinku drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - granica m. P.

Przejazdy zostały udokumentowane zdjęciami z urządzeń kontrolnych zainstalowanych na bramownicach zbudowanych w pasie drogowym.

Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu w dniu powstania naruszenia był J. I.

Odcinek drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - M. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...)), po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu (...) sierpnia 2019 r., został wyszczególniony w zał. 2 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Odcinek drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - granica m. P., został wyszczególniony w zał. 2 pkt 13 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G. nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. organ ustalił, że www. dniu odcinek drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - M.(skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...)) był oznakowany tabliczkami T-34.

W oparciu o pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. nr (...) z dnia (...) lipca 2018 r. organ ustalił, że w ww. dniu odcinek drogi krajowej nr (...) skrzyżowanie z drogą powiatową nr (...) - granica m. P.był oznakowany tabliczkami T-34.

Organ przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uznając je za bezzasadne.

Stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Kontrolowany pojazd poruszał się w ww. dniu po płatnym odcinku drogi publicznej i nie był niewyposażony w urządzenie viabox służące do poboru opłaty elektronicznej. Korzystający nie zawarł umowy z pobierającym opłatę elektroniczną na poddany kontroli pojazd. Zawarcie umowy powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych.

Organ podkreślił, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Skoro zaś strona postępowania takowej umowy nie zawarła, czego następstwem było niewyposażenie pojazdu w wymagane urządzenie viabox, to powyższe w konsekwencji skutkowało nieuiszczeniem opłaty elektronicznej.

Organ nie znalazł także podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których w art. 189e kpa i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa.

Wyjaśnił, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny.

Brak zainstalowania w pojeździe urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drodze publicznej wymienionej w załączniku nr 1 lub nr 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkowało tym, iż opłata elektroniczna nie została uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany był do wymierzenia kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Strona nie posiadając urządzenia viabox w pojeździe, nie powinna dopuścić do poruszania się pojazdu po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. I. wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. ewentualnie -uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wydania decyzji w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1. art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tj. Dz.U. z 2018r., poz. 2068 ze zm. ) przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegającą na przyjęciu, iż:

- jedynym warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej jest wykonanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, w sytuacji, gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu winna być dokonana w oparciu o wykładnię systemową, w tym z uwzględnieniem art. 2 Konstytucji, a ta prowadzi do wniosku, iż istotnym warunkiem nałożenia kary jest wykluczenie, że nieuiszczenie stosownej opłaty wynika z okoliczności leżących po stronie organu realizującego program poboru opłat: '

- ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. I3k ust. 1 u.d.p i okolicznością taką w szczególności nie jest brak możliwości rejestracji pojazdu w systemie ViatToll w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, iż niedopełnienia obowiązku należytego zabezpieczenia systemu poboru opłat przez organ realizujący program rządowy ViaToll wyłącza odpowiedzialność karnoadministracyjną użytkownika;

2. art. 13k ust. I pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., poprzez ustalenie naruszenia przez stronę obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a w konsekwencji wymierzenie kary za naruszenie tego obowiązku, podczas gdy strona takiego naruszenia się nie dopuściła, a jeżeli się dopuściła, to na skutek przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu odpowiedzialnego za obsługę systemu poboru opłat ViaToll;

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a.. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w skutek niedokonania wszelkich istotnych w sprawie czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy oraz dokonanie dowolnych, nie znajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, ustaleń i oceny co do możliwości wykonania przez skarżącą przejazdu do O. drogami bezpłatnymi co z kolei stanowiło podstawę do nieuzasadnionej odmowy odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej:

4. art. 6, art. 7, i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dochodzenia prawdy materialnej oraz dowolną ocenę dowodów zmierzającą do wydania niesłusznej decyzji w sprawie, i przyjęcie, że zaistniały podstawy do zastosowania względem strony sankcji w postaci kary pieniężnej.

5. art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji błędne niezastosowanie, na skutek uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie ma on zastosowania bowiem organ nie miał żadnych wątpliwości co do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p ;

6. art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a w skutek ich niewłaściwego zastosowania ( niezastosowania) poprzez przyjęcie, że okoliczności faktyczne sprawy nie dawały podstawy do odstąpienia od ukarania:

7. art. 2 Konstytucji RP. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w rozumieniu u.d.p., w sytuacji, gdy naruszenie tego obowiązku wynikało wyłącznie z działania organu odpowiedzialnego za

obsługę systemu poboru opłat;

8. art. 52 w zw. z art. 31 Konstytucji RP poprzez ograniczenia prawa strony do poruszania się po drogach publicznych na terytorium RP w sytuacji, gdy nie działa system obsługi poboru opłat, poprzez uznanie, iż skarżący winien w przypadku przerwy technicznej sytemu ViaToll poruszać się jedynie po drogach bezpłatnych

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął oraz szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej. Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 udp.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy udp, obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13 ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że w dniu kontroli przejazd odbywał się bez uiszczenia opłaty elektronicznej a skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym albowiem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaboxu, a co za tym idzie brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej. Tak więc, nie posiadający opłaty elektronicznej nie może korzystać z sieci dróg objętej w/w. rozporządzeniem. W przeciwnym razie nie uiszczenie opłaty powoduje obowiązek organu administracji publicznej nałożenia na kierującego kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości:

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3.5 tony oraz przyczepy:

2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.

Organ odwoławczy miał również podstawy do ustalenia niewystępowania szczególnych sytuacji z art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 kpa.

Zgodnie z art. 189a § 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Zgodnie z art. 189e kpa w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu.

Zgodnie z art. 189f § 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § I, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Jak już wyżej wskazano kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 udp jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. Organ administracji publicznej nie może w takim wypadku ani odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ani też nie może jej miarkować. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 205/18, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w k.p.a. nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężne.

Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżący dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Istotą kary administracyjnej jest bowiem przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. P 19/06 proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Sad podziela stwierdzenie organu, że waga stwierdzonego naruszenia nie była znikoma Dotyczyła ona bowiem podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych, który to obowiązek jest jasno sprecyzowany w obowiązujących przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony). Przewidziana kary administracyjna nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu, jednorazowość, czy wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość, czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia.

Prawidłowo organ stwierdził także, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność o której mowa w art. 189e kpa. Przepis ten wyłącza możliwość ukarania strony jedynie w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Przepisy prawa nie regulują tego pojęcia, wykształciło się ono w doktrynie i orzecznictwie. I tak, według komentarza Kodeks pracy (Iwulski Józef, Sanetra Walerian, wyd. III, LexisNexis 2013, stan prawny: 15 marca 2013 r. "Za siłę wyższą należy rozumieć zdarzenie pochodzące z zewnątrz, które ma charakter nadzwyczajny, nie da się przewidzieć i któremu nie można zapobiec nawet przy dołożeniu najwyższego stopnia staranności".

Za siłę wyższą jest uznawane wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom. Siła wyższa wyznacza granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego "opanowania" i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki. Zwykle przejawem tak rozumianej vis maior są katastrofy żywiołowe - trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany. Za siłę wyższą mogą być także uznane zdarzenia wywołane przez człowieka, jak działania wojenne lub gwałtowne rozruchy, a także akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji." (wyrok z dnia 31 maja 2019 r. IV CSK 129/18, LEX nr 2690186).

Organ nie negował faktu wystąpienia przerwy technicznej w dniach 2/3 sierpnia 2019 r. (godz. 20:00-8:00), która uniemożliwiała użytkownikom rejestrację pojazdów w systemie Viatoll. Skarżący jednakże nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności podnosząc okoliczność braku możliwości rejestracji pojazdu w systemie Viatoll w dniu powstania naruszenia. Taka argumentacja może co najwyżej świadczyć o braku należytej staranności w przygotowaniu przejazdu, która powinna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Skarżący miał możliwość wykonania przejazdu drogą bezpłatną a jak wynika ze złożonych przez niego wyjaśnień miał świadomość podlegania obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej. Stacja benzynowa, na której znajdował się autoryzowany punkt sprzedaży nie znajdowała się przy drodze płatnej. Zatem skarżący, przed wjazdem na drogę na której istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej otrzymał informację, że nie ma możliwości zarejestrowania pojazdu w systemie a jednak podjął decyzję o wjechaniu na drogę płatną pojazdem bez urządzenia viabox. Tym samym świadomie naraził się na sankcję administracyjną.

Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pracowników stacji paliw (...) w Ś. oraz pracownika skarżącego, a także billingu z telefonu nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie prowadzą do zakwestionowania faktu wykonania przejazdu po drodze płatnej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Jak wynika bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej spowodowane było brakiem wyposażenia pojazdu w urządzenie viabox, skarżący nie zawarł stosownej umowy z operatorem systemu viaToll.

Sąd nie znajduje podstaw, by zakwestionować czynności organu administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Sąd uznał, że zostały zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Zapis ewidencyjny utrwalony w systemie elektronicznego poboru opłat oraz zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści zaskarżonej decyzji. Stanowisko wyrażone w obu wydanych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.