Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 686/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: aer. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 §1 i art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021r. poz. 735 – dalej: "k.p.a."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej określany również jako "PINB") umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w związku z podaniem A. J. z dnia [...] czerwca 2019 r. o zbadanie legalności budowy budynku gospodarczo-garażowego w S. , ul. [...] - L., dz. nr [...] (44/7). Organ zaznaczył, że rozpatrywał sprawę ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...].

W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. A. J., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił o przeprowadzenie kontroli i wszczęcie postępowania w sprawie budowy budynku gospodarczo- garażowego w S. , ul. [...] - L., dz. nr [...] (44/7) - adekwatnego do stwierdzonych nieprawidłowości. Wezwaniem z [...] czerwca 2019 r. wnioskodawcę zobowiązano do pisemnego wyjaśnienia i udowodnienia, jakiego indywidualnego interesu prawnego dotyczy jego żądanie. W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawcy podał, że jego interes prawny w przedmiotowej sprawie wynika z własności nieruchomości usytuowanej w obszarze potencjalnego oddziaływania obiektu. Podniósł, że stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Ponadto, skoro interes prawny występuje w postępowaniu w stosunku do inwestycji prowadzonej zgodnie z prawem, to tym bardziej interes prawny sąsiadów powinien być uwzględniony w postępowaniach naprawczych i nadzwyczajnych. Skarżący ma bowiem prawo wiedzieć, jaką zabudowę zmuszony będzie znosić. W sytuacji, gdy istnieje nie tylko uzasadnione podejrzenie, ale pewność, że został w istocie wybudowany nie budynek gospodarczo-garażowy, a zakład tapicerski, to w takim wypadku przysługuje A. J. - właścicielowi nieruchomości (działki nr [...]) status strony i powinien mieć możliwość wznoszenia prawnie skutecznych wniosków (podań), które zmierzać będą do wyegzekwowania zabudowy zgodnej z prawem.

W oparciu o powyższe, postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], PINB w K. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego uznając, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia postępowania w sprawie zabudowy na działce nr [...] (44/7) w S.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") po rozpatrzeniu zażalenia A. J., postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę A. J. i wyrokiem z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił oba postanowienia przyjmując, że organ winien był wszcząć postępowanie i dopiero we wszczętym postępowaniu badać legitymację skarżącego.

Uwzględniając wyrok Sądu, PINB w K. zawiadomieniem z dnia [...] maja 2020 r. wszczął na wniosek A. J. postępowanie administracyjne dotyczące budowy budynku gospodarczo - garażowego w S. ul. [...] - L. na działce nr [...] (44/7). Następnie organ ponownie wezwał A. J. do pisemnego wyjaśnienia i udowodnienia jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy żądanie z dnia [...] czerwca 2019 r. W odpowiedzi, wnioskodawca podtrzymał dotychczasowe stanowisko, dodatkowo dla wykazania interesu prawnego powołał się na wyrok NSA sygn. akt IIOSK [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.

Następnie, PINB w K. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. umorzył w całości prowadzone postępowanie administracyjne nie znajdując potwierdzenia dla bycia stroną postępowania dla A. J.. [...]WINB po rozpatrzeniu odwołania A. J. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W związku ze skargą złożoną przez A. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z uwagi na pominięcie i nie poczynienie przez organy orzekające niezbędnych ustaleń co do zarzutu A. J., że na działce nr [...] zrealizowano samowolnie obiekt usługowy, a więc odmienny od tego, dla którego przeprowadzono proces inwestycyjny. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego powinny zinterpretować podanie A. J. z dnia [...] czerwca 2019 r. tak oto, że dotyczy ono zgłoszenia przez właściciela pobliskiej nieruchomości inwestycji w postaci zakładu usługowego - zakładu tapicerskiego. W konsekwencji należało zbadać, czy zarzuty skarżącego dotyczące finalnego kształtu i przeznaczenia inwestycji (mających odbiegać od projektu) są zasadne, a jeżeli tak, to następnie interes prawny skarżącego powinno się ocenić przez pryzmat zrealizowania na działce [...] zabudowy usługowej i oddziaływań związanych z taką funkcją.

PINB w K. wyjaśnił, że mając na uwadze ocenę Sądu w dniu [...] maja 2021 r. przeprowadził kontrolę dotyczącą przestrzegania przepisów ustawy Prawo budowlane (dalej: Pr.bud.) na przedmiotowej nieruchomości - w zakresie wskazanym w wyroku.

Organ wyjaśnił, że określenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie zrealizowanej budowy budynku gospodarczo- garażowego w S. , ul. [...] - L., dz. nr [...] (44/7), powinno odbyć się na podstawie art. 28 k.p.a. A. J. jest współwłaścicielem nieruchomości o nr [...] położonej w S. przy ul. [...]. Działka inwestycyjna nr [...] zlokalizowana jest w niedalekim sąsiedztwie działki wnioskującego, jednakże nie graniczy z tą działką. W trakcie kontroli ustalono, że dla budynku gospodarczo-garażowego przeprowadzono proces inwestycyjny, została z wniosku inwestora przeprowadzona procedura naprawcza i obiekt uzyskał decyzję organu nadzoru budowlanego pozwolenia na użytkowanie. Budynek jest obiektem dwukondygnacyjnym, nie jest podpiwniczony.

Organ wyjaśnił, że zweryfikował obiekt pod względem funkcji i parametrów określonych w dokumentacji projektowej. Stwierdzono, że w obiekcie znajdują się na parterze jak i na piętrze pomieszczenia takie jak: pomieszczenia gospodarcze, higieniczno-sanitarne, komunikacyjne (klatka schodowa, korytarz). Budynek jest wykończony, tj. stolarka drzwiowa wewnętrzna osadzona, posadzki betonowe częściowo wyłożone różnymi płytami, wewnątrz pomieszczeń tynki gładkie malowane farbą emulsyjną. W pomieszczeniach sanitarnych posadzki terakota i okładziny ceramiczne, biały montaż. W budynku znajdują się (przede wszystkim w części parteru) różnego typu i rodzaju sprzęty i materiały, tj. m. in. materiały budowlane (np. styropian), elementy drewniane (płyty, deski, ramy, stelaże, itp.), opał (drewno, ekogorszek), stare meble (krzesła, kanapy), materace, pianki, płody rolne (słoma, siano), sprzęt ogrodniczy, sprzęt agd, samochód, itp. Zdaniem PINB ustalono, że budynek pełni funkcję gospodarczą, zgodnie z definicją budynku gospodarczego zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 1065; dalej rozporządzenie o warunkach tech. Zgodnie z tą definicją przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. PINB uznał, że przedstawiona definicja nie odnosi się do cech budynku gospodarczego takich jak jego rozmiar, planowana liczba kondygnacji, elementów dodatkowych oraz wizji inwestora dotyczącego samego wyglądu budynku, jego bryły. Wynika więc z niej, że kategoria obiektu gospodarczego została wyróżniona tylko w oparciu o pełnioną przez niego funkcję gospodarczą. Dopuszczalne jest zaprojektowanie i wykonanie w takim budynku pomieszczenia łazienki czy wc, chociażby z uwagi na prawną możliwość wykonywania w budynku gospodarczym prac warsztatowych. Wyposażenie budynku gospodarczego w pomieszczenie higieniczno-sanitarnego stanowi pewne udogodnienie, co jednak nie zmienia samej funkcji budynku. Funkcja gospodarcza w obiekcie jest dominująca i podstawowa. Wobec powyższego nie znaleziono potwierdzenia, aby kwestionowany budynek gospodarczo-garażowy pełnił funkcję inną, niż określona w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

PINB następnie wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych inwestor odniósł się do zarzutów A. J. i oświadczył, że zakład tapicerski prowadzi w innej lokalizacji - w K.. Wszystkie wcześniejsze oznaczenia spornego obiektu miały na celu wskazanie właściwego adresu prowadzonej działalności, tj. pod innym adresem. Obecnie wszystkie napisy zostały zlikwidowane. Budynek pełni funkcję gospodarczą, w budynku przechowywane są różnego rodzaju sprzęty i materiały. Jednocześnie wskazał, że w sąsiedztwie przedmiotowego budynku, tj. na działce nr [...] mieszka jego syn, który również korzysta z przedmiotowego budynku gospodarczego.

Organ wyjaśnił, że w trakcie kontroli nie dostrzegł możliwości wystąpienia ponadstandardowych oddziaływań przedmiotowego budynku. Fakt lokalizacji działki A. J. w niedalekim sąsiedztwie nie uzasadnia okoliczności przyznania statusu strony w przedmiotowym postępowaniu w sprawie dot. budynku gospodarczo -garażowego. Ochrona uzasadnionego interesu sąsiada powinna bowiem opierać się na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno- budowlanych oraz norm dotyczących budowy obiektu budowlanego. Właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli takie zagospodarowanie koliduje z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Wnoszący podanie jest właścicielem działki, która nie graniczy nawet bezpośrednio z działką nr [...], co oznacza, że nie może być on stroną postępowania w przedmiotowej sprawie - z uwagi na swoją lokalizację, w znacznej odległość od działki o nr [...].

Organ zaznaczył, że nawet sąsiednie usytuowanie działek nie jest równoznaczne z oddziaływaniem ewentualnych obiektów usytuowanych na jednej działce na nieruchomość sąsiednią. A. J. nie wykazał, aby przez budowę budynku gospodarczo - garażowego na wskazanej działce doznawał jakiś ograniczeń lub aby ten obiekt spowodował naruszenie przez niego warunków korzystania z jego nieruchomości. Brak podstaw aby stwierdzić, że ta inwestycja w jakikolwiek sposób ogranicza możliwość korzystania przez wnioskującego z posiadanej nieruchomości. A. J. nie wykazał, że nastąpiło bezpośrednie i trwałe naruszenie jego interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ ustalił że obiekt nie odbiega (funkcją, parametrami) od projektu i przez nadaną mu funkcję gospodarczo-garażową nie jawi się jako taki, który może oddziaływać na działkę nr [...]. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 3 pkt 20 ustawy Pr.bud. teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane, z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy tego terenu. Należąca do A. J. nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który stanowił przedmiot wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r., tj. budynku gospodarczo- garażowego. W konsekwencji organ przyjął, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony. W oparciu o zebrany materiał organ nie stwierdził przesłanek do prowadzenia dalszego postępowania, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Kończąc organ wyjaśnił, że umożliwił stronom postępowania wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji PINB wniósł pełnomocnik A. J. podnosząc, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, gdyż organ nie przeprowadził procedury naprawczej w zgodzie z przepisami prawa - z art. 48 Prawa budowlanego. Wskazano, że A. J. wystąpił z podaniem z dnia [...] czerwca 2019 r. po tym, jak Burmistrz K. bezprawnie wydał w dniu [...].10.2018 r. decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej "na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na budynek usługowy (zakład tapicerski) z częścią mieszkalną i garażową". Decyzja o warunkach zabudowy dotyczyła w istocie nie inwestycji planowanej, a już zrealizowanej. PINB w K. stwierdził, że obiekt nie odbiega od projektu, a prowadził postępowanie naprawcze. Podniesiono, że organ nie chce ujawnić parametrów budynku wynikających z warunków zabudowy i projektu oraz parametrów faktycznie wybudowanego budynku.

Zdaniem skarżącego nie jest możliwa zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na budynek usługowy (zakład tapicerski) z częścią mieszkalną i garażową bez przebudowy budynku dla którego wydano takie, a nie inne warunki zabudowy i pozwolenie na budowę. Brak zatem zamiaru przebudowy świadczyło o tym, że inwestor od samego początku planował budowę zakładu tapicerskiego i taki zakład wybudował. Uzyskanie pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy na budynek gospodarczo - garażowy było tylko kamuflażem dla prawdziwych intencji inwestora, a wydanie decyzji o warunkach zabudowy na zmianę sposobu użytkowania było próbą obejścia prawa. NSA nie mając wątpliwości co do legitymacji procesowej A. J., wyrokiem sygn. akt II OSK [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję o warunkach zabudowy. Skarżący podniósł, że wybudowanie budynku zupełnie innego niż ten, dla którego wydano warunki zabudowy, nie jest istotnym odstępstwem (art. 50-51), a ewidentną samowolą budowlaną (art. 48).

Zdaniem skarżącego PINB w K. po raz kolejny popełnił błąd subsumpcji niewłaściwie uznając, że stan faktyczny upoważnia do umorzenia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak legitymacji procesowej strony) w sytuacji, gdy jest akurat odwrotnie. W istocie został wybudowany budynek inny niż ten, którego warunki zabudowy ustalono w decyzji o warunkach zabudowy, oraz inny niż ten, na który Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę od Starosty [...]. O żadnych istotnych odstępstwach w przedmiotowej sprawie nie noże być mowy. Inwestor od samego początku miał zamiar wbudować budynek usługowo - produkcyjny (zakład tapicerski) i taki budynek wybudował w istocie w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego).

Skarżący podniósł, że organ odmawiając wszczęcia postępowania jednocześnie prowadził w tajemnicy przed A. J. postępowanie naprawcze. W dniu [...] lipca 2019 r. zatwierdził projekt zamienny, a w dniu [...] stycznia 2020 r. wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast o wszczęciu postępowania na żądanie skarżącego organ zawiadomił dopiero pismem z dnia [...] maja 2020 r., tj. dopiero po tym, jak wymienione decyzje PINB w K. stały się prawomocne.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie można byłoby mówić o braku interesu prawnego skarżącego, gdyby rzeczywiście w sprawie chodziło o budowę niewielkiego budynku gospodarczego (kat. obiektu III - tak zdecydował organ w pozwoleniu na użytkowanie), ale tak w przedmiotowej sprawie nie jest, co potwierdza załączona dokumentacja fotograficzna oraz mapa z zinwentaryzowanym budynkiem - załączona do decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z [...] października 2018 r. Wybudowany w rzeczywistości budynek jest warsztatem rzemieślniczym (tapicerskim), tj. budynkiem kat. XVII (zgodnie z załącznikiem do ustawy Pr.bud.). Nazwę obiektu budowlanego zmieniono w celu ukrycia rzeczywistych intencji inwestora i braku możliwości realizacji budynku usługowego na tym terenie. Wybudowany budynek nie spełnia wymagań (warunków) stawianych tak zdefiniowanemu budynkowi gospodarczemu. Organ nadzoru budowlanego w tej kwestii nie zajął żadnego stanowiska.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy budynek powstał na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2010 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. i T. K. pozwolenie na budowę budynku gospodarczo- garażowego w S. , ul. [...], dz. nr [...], zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. (znak: [...]). Następnie w stosunku do przedmiotowego budynku PINB przeprowadził postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Pr. bud., ponieważ w przedmiotowym budynku miały miejsce istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (dokonano zmiany wysokości kondygnacji: zmniejszono wysokość przyziemia i zwiększono wysokość poddasza co spowodowało zmianę wysokości budynku). Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. ([...]) PINB nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, związanych z budowa budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego w S. na dz. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. ([...]) PINB zatwierdził inwestorom przedmiotowego budynku, projekt budowlany zamienny i wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Ostatnim etapem postępowania naprawczego było wydanie przez PINB decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. (znak: [...]) udzielającej Państwu K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego w S. przy ul. [...] - L. (dz. nr [...]).

[...]WINB następnie podniósł, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia [...] lutego 2020 r. (sygn. II SA/Po [...]) wskazał, iż konieczne jest zbadanie, jaki obiekt w rzeczywistości został zrealizowany na dz. [...] w S. i czy odpowiada on projektowi budowlanemu, czy od niego odbiega. W wyroku z dnia [...] lutego 2020 r. Sąd wskazał, że ustalenie rzeczywistego użytkowania przedmiotowego budynku będzie miało wpływ na ustalenie obszaru oddziaływania budynku na dz. [...] w S. i tym samym wpłynie na ocenę zasadności żądania A. J..

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Kpa Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na interes prawny w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z zakresu prawa budowlanego, wpływ ma obszar oddziaływania obiektu, którego dotyczy dane postępowanie. Zgodnie z art. 3 pkt 20 pr. bud. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego bada się na etapie wydawania pozwolenia na budowę, przy czym nie chodzi o oddziaływania faktyczne, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem danego obiektu, ale o ograniczenia prawne, które mogą dotknąć właścicieli innych działek, zwykłe sąsiednich, realizacją obiektu. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizacje jakiegoś obiektu, posiadają interes prawny i są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co wynika z art. 28 ust. 2 pr.bud.

Interes prawny jest oparty na przepisach prawa materialnego. Dana osoba ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy sytuacją prawną tej osoby a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie.

[...]WINB wyjaśnił, że w sprawie konieczne było ustalenie, czy przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczo-garażowym, tj. odpowiada funkcji określonej w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym, czy też przedmiotowy budynek funkcjonuje jako budynek usługowy - zakład tapicerski. Organ odwołał się do przywołanej przez PINB definicji budynku gospodarczego z § 3 pkt 8 rozporządzenia o warunkach tech.

Zgodnie z wyjaśnieniami właściciela budynku T. K. przedmiotowy budynek służy jako magazyn rzeczy wskazanych w protokole z kontroli z dnia [...] maja 2021 r., a także jest wykorzystywany przez syna inwestora, który zamieszkuje działkę sąsiednią. Definicja budynku gospodarczego nie wskazuje jaką ma mieć on powierzchnię zabudowy i inne wymiary. Przepisy prawa nie zabraniają również by w budynku gospodarczym znajdowały się pomieszczenia higieniczno-sanitarne. Zgodnie z poglądem sądów administracyjnych kategoria obiektu gospodarczego zostaje wyróżniona wyłącznie w oparciu o pełnioną przez niego funkcję gospodarczą. Jak wynika z ustaleń PINB, podstawową funkcją przedmiotowego budynku, określoną m.in. w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym, jest funkcja gospodarczo- garażowa, która zgodnie z ustaleniami organu I instancji jest także dominująca funkcją przedmiotowego budynku. Analizując protokół z kontroli organ stwierdził, że w przedmiotowym budynku brak jest znamion prowadzenia w nim działalności gospodarczej - zakładu tapicerskiego. Zatem należy stwierdzić, że przedmiotowy budynek jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem oraz został wykonany zgodnie z projektem budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. (znak: [...]). Zgodnie z ustaleniami organu I instancji, funkcją dominującą i podstawową w przedmiotowym budynku jest funkcja gospodarcza co potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna. Ponadto napis na jednej ze ścian budynku, który mógł budzić wątpliwości, został zdemontowany.

Zdaniem [...]WINB w przedmiotowej sprawie nie widać związku pomiędzy budynkiem znajdującym się na nieruchomości [...] a nieruchomością A. J.. [...]WINB podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Zgodnie z ustaleniami PINB spełniana przez przedmiotowy budynek funkcja gospodarczo-garażowa nie powoduje znaczących oddziaływań, a obszar jego oddziaływania nie ogranicza korzystania przez A. J. z jego nieruchomości. Wnioskodawca w swym podaniu z [...] czerwca 2019 r. nie wskazał na przepisy prawa materialnego, na których oparł swoje żądanie. Uwzględniając to wszystko [...]WINB uznał, że zasadnie PINB umorzył przedmiotowe postępowanie.

Ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik A. J. zaskarżył opisaną powyżej decyzję [...]WINB, podnosząc zarzuty naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów prawa:

- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), polegające na nie wykonaniu zaleceń i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku sygn. akt II SA/Po [...] z dnia [...] lutego 2021 r.;

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nie ustaleniu stanu rzeczywistego (wielkości - kubatury rzekomego budynku garażowego);

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wyjaśnieniu zarzutów podniesionych w odwołaniu;

- art. 105 § 1 .k.p.a w zw. z art. 28 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie; organy nadzoru budowlanego obu instancji popełniły błąd subsumcji niewłaściwie uznając, że stan faktyczny upoważnia do umorzenia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak legitymacji procesowej strony) w sytuacji, gdy jest akurat odwrotnie. W istocie został wybudowany budynek inny niż ten, którego warunki zabudowy ustalono w decyzji o warunkach zabudowy, oraz inny niż ten na który inwestor uzyskał pozwolenie na budowę od Starosty [...]. O żadnych istotnych odstępstwach w przedmiotowej sprawie nie może być mowy. Inwestor od samego początku miał zamiar wbudować budynek usługowo - produkcyjny i taki budynek wybudował w istocie w warunkach samowoli budowlanej.

W odwołaniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy powinien przedstawić analizę porównawczą parametrów budynku zaprojektowanego i rzeczywiście wybudowanego (najlepiej w formie tabeli). Z jednej strony organ winien wskazać jaka, zgodnie z projektem, powinna być długość, szerokość i wysokość budynku (kubatura i powierzchnia zabudowy), a z drugiej, jakie te parametry ma budynek wybudowany.

Również w uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać, jakie pomieszczenia zostały zaprojektowane, a jakie zostały ostatecznie wybudowane. W szczególności organ winien ustalić, czy zaprojektowano pomieszczenia higieniczno sanitarne (jeśli tak, to jakie i ile), a ile wykonano i w jakim celu. Organ winien też ustalić i wskazać ile stanowisk garażowych jest w wybudowanym budynku (niewielki budynek nie powinien mieć więcej niż dwa stanowiska włącznie - patrz załącznik do Pr.bud. - kat. III). Takich ustaleń brak.

WWINB w żaden sposób nie odniósł się do dowodu załączonego do odwołania - decyzji o warunkach zabudowy na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego na budynek usługowy (zakład tapicerski) z częścią mieszkalną i garażową. Żądanie skarżącego bycia strony postępowania wynika z obiektywnych okoliczności. To nie skarżący, ale inwestorzy w dniu [...] października 2015 r. zwrócili się z wnioskiem do Burmistrza K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego na budynek usługowy (zakład tapicerski). Taki był zamiar inwestorów od samego początku i taki cel, wbrew prawu, został osiągnięty. To, że obecnie jakieś napisy usunięto nie oznacza, że mamy do czynienia z innym budynkiem.

Organy przyjęły za wiarygodne wyjaśnienia inwestora, że rzekomy niewielki budynek gospodarczo - garażowy służy do obsługi budynku mieszkalnego ich syna. To prawda, że co do zasady budynki gospodarcze towarzyszą zabudowie mieszkaniowej, organy jednak w żaden sposób nie wyjaśniły, dlaczego działka nr [...] na której miały być usytuowane oba budynki funkcjonalnie ze sobą powiązane (budynek mieszkalny i gospodarczo - garażowy) została podzielona i dla budynku gospodarczo - garażowego wyodrębniono działkę nr [...], znacznie większą niż dla budynku podstawowego, tj. budynku mieszkalnego. Nie wyjaśniono w jakim celu to uczyniono. Rzekomy budynek gospodarczo - garażowy jest zdecydowanie większy od budynku mieszkalnego. Poczynione ustalenia i rozważania są niewystarczające dla prawidłowego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu do właściwej kategorii i tym samym legitymacji procesowej skarżącego. Umorzenie postępowania jest zatem całkowicie nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne.

WWINB w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie rozważań Sąd zwraca uwagę, że w sprawie inwestycji na dz. nr [...] w S. dotyczącej realizacji obiektu budowlanego, określanego przez inwestorów "budynkiem gospodarczo - garażowym" zapadło już szereg decyzji organów administracji, a także wyroków tutejszego Sądu. Postępowanie w sprawie tego budynku trwa od 2016 r., a przed organami nadzoru budowlanego od 2018 r., kiedy inwestorzy wystąpili do PINB w K. o przeprowadzenie kontroli budowy ww. obiektu. Stan sprawy został już wielokrotnie opisany m.in. w sprawach o sygn. II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] (pełne uzasadnienia wyroków dostępne w bazie orzeczeń CBOSA) wobec czego z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy zasadnym jest przytoczenie tylko najważniejszych aspektów dotyczących inwestycji zrealizowanej na działce ewid. nr [...] (zgodnie ze stanem w ewid. gruntów po przeprowadzonym podziale działki nr [...]).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wszystkie z wymienionych spraw dotyczą, tak jak i w rozpatrywanym przypadku, spornej kwestii interesu prawnego skarżącego A. J. w kwestionowaniu na gruncie Prawa budowlanego inwestycji zrealizowanej przez B. i T. małżonków K. na działce nr [...] w S. . Uchylając decyzje wydane na skutek wniosków A. J. wniesionych do wszystkich postępowań, w wyniku których zalegalizowano sporny budynek oraz udzielono pozwolenia na jego użytkowanie, składy orzekające w wymienionych sprawach przyjęły, że konieczne jest przeprowadzenie ponownej oceny interesu prawnego A. J. uznając, że w tym zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia oraz, że konieczne jest przeprowadzenie tej oceny w aspekcie zarzutów podniesionych przez skarżącego. Jednocześnie, w żadnej z tych spraw składy orzekające nie przesądziły, że A. J. ma interes prawny w zbadaniu legalności inwestycji na działce nr [...] w S. . Co przy tym istotne, składy orzekające w ww. sprawach nie miały wiedzy o wydaniu decyzji, które stanowią przedmiot skargi w niniejszej sprawie, a które wydane zostały w wykonaniu wyroku tut. Sądu wydanego w sprawie II SA/Po [...].

Wskazać zatem należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB w K. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] zostały wydane w następstwie uchylenia wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], wcześniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego jakie wydane zostały w postępowaniu wszczętym w związku z wnioskiem A. J. z dnia [...] czerwca 2019 r. "o zbadanie legalności budowy budynku gospodarczo-garażowego w S. , ul. [...] - L., dz. nr [...]". Nie budzi wątpliwości o jakim budynku wniosek ten stanowi, jak również i to, że skarżący konsekwentnie wskazuje, że budynek ten należy postrzegać odmiennie od tego, w jaki sposób został nazwany przez inwestorów. Z tego skarżący wywodzi konieczność oceny jego własnego interesu prawnego w kwestionowaniu spornej zabudowy.

W związku z wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Po [...], w rozpatrywanej obecnie sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Mając na uwadze opisane wyżej związanie zauważyć należy, że w wyroku tut. Sądu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] nie przesądzono, że skarżący ma interes prawny do żądania zbadania legalności zabudowy na działce nr [...]. Sąd wypowiedział się wyłącznie co do tego, co należy ustalić w celu weryfikacji statusu skarżącego. Sąd w pierwszej kolejności zaznaczył, że organy nadzoru budowlanego powinny zinterpretować podanie A. J. z dnia [...] czerwca 2019 r. jako dotyczące zgłoszonej przez właściciela pobliskiej nieruchomości inwestycji w postaci zakładu usługowego – zakładu tapicerskiego. W konsekwencji należało zbadać, czy zarzuty skarżącego dotyczące finalnego kształtu i przeznaczenia inwestycji (mających odbiegać od projektu) są zasadne, a jeżeli tak, to następnie interes prawny skarżącego powinno się ocenić przez pryzmat zrealizowania na działce [...] zabudowy usługowej i jej oddziaływań związanych z taką funkcją. Dalej Sąd przyjął, że gdyby przeznaczenie spornego budynku pod zakład tapicerski potwierdziło się, to wówczas legitymację skarżącego do żądania przeprowadzenia postępowania administracyjnego w odniesieniu do tego budynku należałoby ustalać z uwzględnieniem przede wszystkim funkcji i charakterystyki obiektu w postaci rzeczywiście zrealizowanej (usługowej), w tym z uwzględnieniem oddziaływań związanych z docelowym przeznaczeniem. Jeżeli natomiast organ dojdzie do przekonania, że budynek obecnie (mimo oznaczeń "Tapicerstwo" na fotografiach) zaprowadzono trwale jako budynek o funkcji tylko gospodarczo-garażowej, to wówczas stosownie do tego ustali zakres przestrzenny jego oddziaływania.

Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji rozpatrujące sprawę organy obu instancji oceniły interes prawny skarżącego uznając, że sporny budynek jest budynkiem garażowo – gospodarczym, jako taki został wybudowany i taką pełni funkcję. Ustalenia te poczyniono na podstawie przeprowadzonej w dniu [...] maja 2021 r. kontroli na nieruchomości, oświadczeń inwestora oraz analizy dokumentacji projektowej. Organy przyjęły, przytaczając prawną definicję budynku gospodarczego, że podstawowe znaczenia dla zakwalifikowania budynku jako gospodarczego ma jego funkcja/przeznaczenie, żadnego znaczenia nie mają natomiast jego gabaryty oraz sposób zagospodarowania jego powierzchni, jak i jego zewnętrzny wygląd. W konsekwencji organy przyjęły, że skoro inwestor usunął oznaczenia na budynku świadczące o jego usługowym charakterze i zadeklarował wolę jego zagospodarowania i wykorzystywania jako budynek garażowo-gospodarczy, to ocenę interesu prawnego skarżącego należy przeprowadzić w odniesieniu do budynku garażowo-gospodarczego. Stanowiska tego Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.

W opinii Sądu z dokumentacji, jaką PINB dysponuje, jednoznacznie wynika, że zamiarem inwestorów było przeznaczenie spornego budynku pod zakład tapicerski. Z uzasadnienie wyroku tut. Sądu wydanego w sprawie II SA/Po [...] wynika, że inwestorzy wybudowali na działce [...] budynek mieszkalny oraz sporny budynek o powierzchni zabudowy wynoszącej 610,84 m2, powierzchni całkowitej 1221,68 m2 i użytkowej 1088,48 m2. Budynek ma trzy bramy wjazdowe na elewacji tylnej, dwie witryny na elewacji frontowej i 32 okna. W środku ma 3 klatki schodowe, na parterze 7 pomieszczeń gospodarczych, w tym jedno o powierzchni 277,91 m2, a na piętrze kolejne 7 pomieszczeń, w tym jedno o powierzchni 277,91 m2. Wybudowany budynek jest znacząco większy od sąsiadującego budynku mieszkalnego, któremu teoretycznie ma służyć. A należy przy tym pamiętać, że zgodnie § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) przez budynek gospodarczy należy rozmieć między innymi "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego".

Podczas kontroli dokonanej w dniu [...] marca 2018 r. organ I instancji ustalił m.in., że inwestor zmienił usytuowanie i wielkość otworów okiennych, otworów bramowych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych. Zamiast dwóch bram garażowych inwestor wstawił dwie szklane witryny wraz z drzwiami wejściowymi. Po drugiej stronie budynku wykłuł natomiast dodatkową bramę garażową. Z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu wynika przy tym, że budynek został posadowiony przy znacznie mniejszym obiekcie, a na całej szerokości elewacji zamieszczono napis "tapicerstwo".

Na obecnym etapie napisy dotyczące produkcyjno-usługowego charakteru budynku zostały wcześniej usunięte, co jednak nie zmienia faktu, że budynek nadal ma wiele cech mogących świadczyć o jego co najmniej usługowym charakterze.

Należy mieć na uwadze, że w pismach z dnia 14 i [...] czerwca 2019 r. skarżący domagał się prowadzenia postępowania dotyczącego budynku na działce [...] i wyraźnie podkreślał, że budynek kwalifikować należy jako produkcyjny, a nie gospodarczo-garażowy. PINB sprawę z wniosku A. J. umorzył, natomiast mimo to równoległe, zdublowane niejako postępowanie naprawcze bez jego udziału zakończył, zatwierdzając projekt budowlany zamienny przedłożony przez inwestorów, a następnie wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Wszystkie działania organów nadzoru budowlanego prowadzone w latach 2018-2020 miały jeden tylko przedmiot – niezgodnie z zatwierdzonym wcześniej projektem wybudowany budynek na działce [...]. Działań dotyczących tego budynku domagali się sami inwestorzy w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. Natomiast weryfikacji budowy domagał się A. J. w pismach z dnia 14 i [...] czerwca 2019 r.

W opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie legitymację skarżącego do żądania przeprowadzenia postępowania administracyjnego w odniesieniu do spornego budynku należy ustalać z uwzględnieniem funkcji i charakterystyki obiektu w postaci rzeczywiście zrealizowanej (usługowej), w tym z uwzględnieniem oddziaływań związanych z takim przeznaczeniem. Przedmiotem sprawy jest bowiem obiektywnie istniejący budynek wymagający postrzegania go wedle takiej kwalifikacji, w jakiej go wybudowano, czyli obiektu usługowego (zakładu tapicerskiego).

Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że status A. J. jako strony postępowania powinien być postrzegany jednolicie dla całego postępowania naprawczego, a nie odrębnie dla każdego z jego poszczególnych etapów. Stąd też Sąd w całości zgodził się z rozważaniami tut. Sądu zawartymi w wyroku z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] oraz w wyroku z dnia [...] lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...]– a dotyczącymi statusu A. J. na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku "gospodarczo-garażowego" na działce nr [...] oraz odmowy uchylenia decyzji o udzieleniu B. i T. K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego w S. , ul. [...] – L., dz. nr [...].

Mając na uwadze istnienie obiektu o gabarytach nieprzystających do budynku gospodarczo-garażowego (który zgodnie z definicją ma i powinien spełniać funkcję służebną względem budynku mieszkalnego), intencje inwestorów, którzy od samego początku realizowali obiekt o planowanym końcowym jego przeznaczeniu innym, aniżeli deklarowali na etapie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę, potwierdzone w zamieszczonych na budynku szyldach kategoryzujących budynek jako usługowy (usuniętych dopiero w wyniku wyroków wydanych przez tut. Sąd) oraz w ich woli uzyskania decyzji na zmianę sposobu użytkowania tego budynku z uwzględnieniem profilu prowadzonej działalności gospodarczej, to nie można w opinii Sądu uznać, że na ocenę sytuacji prawnej A. J., jako właściciela działki [...], wymienione okoliczności nie mają wpływu. Istotnym jest również to, że sporny budynek powstał na dawnej działce nr [...], bezpośrednio graniczącej z działką skarżącego nr [...], a dopiero w wyniku dokonanego przez inwestorów podziału działki nr [...] na działki [...] i [...], działka skarżącego przestała graniczyć bezpośrednio z działką nr [...], na której posadowiony jest sporny budynek.

Uwzględniając to wszystko nie można zaakceptować stanowiska organów nadzoru budowlanego, iż ocena interesu prawnego skarżącego A. J. powinna zostać przeprowadzona wyłącznie z uwzględnieniem oddziaływania budynku gospodarczo-garażowego. Co istotne, takie stanowisko nie wynika z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Po [...], zgodnie z którym rzeczą organów było dokonanie ustaleń w zakresie wskazanym przez Sąd, a następnie przeprowadzenie oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym odniesienie się do zarzutów podnoszonych konsekwentnie przez skarżącego co do rzeczywistych intencji inwestorów oraz nieprawidłowej kategoryzacji budynku.

O ile zatem można uznać, że organ I instancji zastosował się do wskazań wynikających z wyroku wydanego w sprawie II SA/Po [...] i poczynił ustalenia co do aktualnego stanu faktycznego i prawnego na działce nr [...], to przyjęta następnie na tej podstawie argumentacja powinna uwzględniać wszystkie wyżej przytoczone okoliczności.

W postępowaniu, które dotyczy prawidłowości robót budowlanych wykonanych w związku ze wzniesieniem budynku, wyznaczenie kręgu stron postępowania następuje na zasadach ogólnych przy zastosowaniu art. 28 k.p.a., bowiem art. 28 ust. 2 Pr. bud., zawężający krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie ma zastosowania w prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego innych postępowaniach, np. samowoli budowlanej. Stroną postępowania w takich sprawach powinien być zatem, zgodnie z art. 28 k.p.a., podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo ten podmiot, który ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. W opinii Sądu w sytuacji, gdy skarżącemu A. J. przysługiwałby interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i o pozwolenie na budowę dla inwestycji realizowanej na sąsiedniej działce nr [...] (przed podziałem) - gdyby została ona prawidłowo i zgodnie z rzeczywistym planowanym przeznaczeniem zakwalifikowana i oznaczona przez inwestorów, to skarżący powinien mieć interes prawny w sprawie również po dokonanym podziale działki nr [...] na działki nr [...] i [...].

Należy ponadto wskazać, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 k.p.a., nie jest uzależnione od tego, czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie norm, lecz od tego, czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na konkretne nieruchomości sąsiednie.

Sąd w pełni akceptuje stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt II OSK [...] (CBOSA), że nie można przepisu art. 3 pkt 20 ustawy Pr. bud. rozumieć wąsko, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. Dla właścicieli tych nieruchomości nie jest obojętne to, czy nowy obiekt budowlany będzie na ich nieruchomości oddziaływał negatywnie, czy też nie, tym bardziej jeżeli to jest obiekt nietypowy dla tego terenu, mogący potencjalnie oddziaływać na otoczenie w szerszym zakresie niż to wynika z założeń projektowych i wykonanych w oparciu o te założenia analizach. Obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. To czy tak będzie w rzeczywistości podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Pr.bud., powinny mieć możliwość sprawdzenia poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku, ustalenie jako granicy, który z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy Pr.bud. może być stroną postępowania, stanu faktycznego wymagającego wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych, jest zbyt restrykcyjne, w praktyce ograniczające prawa wynikające z Konstytucji RP (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1). Stroną postępowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Pr.bud. powinien być każdy podmiot, który ma w tym interes prawny, a nie dopiero wtedy, kiedy ten interes prawny zostanie naruszony, tak jak by mogła na to wskazywać wykładnia zawężająca art. 3 pkt 20 Pr.bud. Konsekwentnie, jedynym wyznacznikiem obszaru oddziaływania obiektu nie może być wyłącznie dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta. Materiały te powinny podlegać szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji organu administracji, do którego należy wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji tego ustalenie kręgu stron postępowania.

W opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie powyższe stanowisko, aczkolwiek wyrażone w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (rozbudowa, nadbudowa i przebudowa budynku remizy OSP), można odnieść do realiów niniejszej sprawy i wprost należy je zastosować. Zatem o ile z przedstawionej przez inwestora dokumentacji oraz jego deklaracji może wynikać, że sporny obiekt nie będzie w żaden sposób oddziaływał na tereny położone w otoczeniu, gdyż obszar oddziaływania obiektu jak organy uznały zamyka się w granicach działki nr [...], to postępowanie administracyjne w sprawie zbadania legalności zabudowy tej działki powinno jednak dać możliwość szerszemu kręgowi podmiotów - w niniejszej sprawie skarżącemu - uczestniczenia w charakterze strony w tym postępowaniu, nie ograniczając tak hermetycznie rozumienia pojęcia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 ustawy Pr. bud.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd uwzględnił skargę i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."), w punkcie I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w K. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 28 K.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organy nadzoru budowlanego zastosują się do wskazówek i zaleceń zawartych w treści niniejszego uzasadnienia. Ich rolą będzie uznanie interesu prawnego A. J. w odniesieniu do spornej inwestycji na działce nr [...]. Jednocześnie rozważenia wymaga przez organ I instancji, czy możliwe jest prowadzenie postępowania legalizacyjnego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku (zob. wyrok NSA z [...] maja 2020 r. sygn. akt II OSK [...] – dostępny w CBOSA).

W opinii Sądu w granicach niniejszej sprawy nie można natomiast odnosić się tych zarzutów skargi, w których kwestionowany jest przyjęty przez organy nadzoru budowlanego tryb legalizacji spornego budynku (art. 50-51 Pr.bud.)

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na które została skierowana zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącego oraz brakiem zażądania przez pozostałe strony rozpoznania sprawy na rozprawie.