Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1989/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 202
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art 151
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 67 a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2018 r., Nr [...], orzekającą o odmowie umorzenia zaległości podatkowej – administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 500,00 zł, wymierzonej M. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A. decyzją z [...] czerwca 2017 r. Nr [...] za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 rok.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 202 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wojewódzki inspektor ochrony środowiska działający jako organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska po rozważeniu opisanych we wniosku okoliczności nie stwierdził zaistnienia przesłanki "uzasadnionego ważnego interesu podatnika" jak również przesłanki "interesu publicznego". Organ I instancji wskazał, że przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów z nią związanych, w tym również podatków. Jeśli prowadząc działalność gospodarczą narusza przepisy prawa to wiąże się to z ryzykiem odpowiedzialności za popełniony delikt administracyjny, co w konsekwencji prowadzi do ukarania podmiotu karą administracyjną. Kara ma charakter zobowiązania podatkowego w związku z czym przedsiębiorca ma obowiązek jego zapłaty. Zastosowanie instytucji umorzenia jest tylko wyjątkiem od tej reguły i zachodzi tylko w sytuacji zaistnienia przesłanek ..uzasadnionego ważnego interesu podatnika" jak również przesłanki "interesu publicznego". Z ważnym interesem podatnika możemy mieć do czynienia gdy podatnik znalazł się w trudnej sytuacji, której nie mógł przewidzieć lub nie mógł jej zapobiec. Ważny interes podatnika, to także sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Ponadto rozpatrując ważny interes podatnika, należy mieć na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne (losowe), ale także sytuację ekonomiczną podatnika. Organ I instancji W przedstawionym stanie faktycznym Strona nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby zapłatę kary w wysokości 500 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji co do braku przesłanek zastosowania ulgi w spłacie administracyjnej kary pieniężnej, gdyż strona nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej uiszczenie wymierzonej kary. Przedstawione przez stronę dokumenty finansowe wg oceny GIOŚ wykazują, że w I półroczu 2018 r. strona nie odnotowała w prowadzonej działalności straty, a przeciwnie zysk, pozwalający na uiszczenie wymierzonej kary bez zagrożenia jej normalnej egzystencji. GIOŚ zwrócił uwagę, że strona w postępowaniu zakończonym wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska decyzji z [...] czerwca 2017 r., Nr [...], jak też w postępowaniach dotyczących umorzenia wymierzonej powyższą decyzją kary nie podnosiła, że jej sytuacja materialna jest trudna albo że ponosi np. znaczne wydatki w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia), które w pokaźnym stopniu uszczuplałyby jej dochód, co z kolei mogło by mieć wpływ na faktyczne pogorszenie jej sytuacji materialnej. Ponadto strona wskazała, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi ważny interes publiczny, gdyż chodzi nie o samą karę. lecz o zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, który w starciu z organami administracji jest bez szans. Stwierdzenie strony, że chodzi nie o samą karę uprawnia do oceny, że jej uiszczenie nie stanowi dla strony szczególnego obciążenia.

Organ wyjaśnił także, że zastosowanie w sprawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika z art. 202 ustawy z 14 grudnia 2012 r. Postulowany przez stronę, jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, art. 200 ustawy z 14 grudnia 2012 r., nie ma zastosowania w sprawach dotyczących umorzenia administracyjnej kary pieniężnej, ale w sprawach nieterminowego przekazania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - za lata 2012-2014.

Odnosząc się natomiast do podniesionego przez stronę przedawnienia sprawy dotyczącej 2013 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wymierzająca stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieterminowe złożenie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r., wydana została [...] czerwca 2017 r., a doręczona stronie 3 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 68 Ordynacji podatkowej "zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". W powyższej sprawie obowiązek podatkowy powstał w roku złożenia zbiorczego zestawienia za 2013 r., tj. w roku 2014, zatem doręczenie stronie decyzji musiało nastąpić do 31 grudnia 2017 r., co – zostało wskazane wyżej – nastąpiło.

Skargę na ww. decyzję wniósł M. S.. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu złożenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2018 r. sygnatura akt [...].

Formułując zarzuty skarżący wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego i również prawa procesowego przez:

powołanie się na art.67a § 1 i pkt.3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art.202 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz przez pominięcie art. 59 § 1 i pkt. 9 Ordynacji podatkowej oraz niesłuszne pominięcie zastosowania art. 189f K.p.a.,

pominięcie dowodu w postaci prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2018 roku o sygnaturze akt IV SA/Wa 1878/18 w identycznej sprawie.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości ora o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa nie są regulacją kompletną w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Zdaniem Skarżącego jest to kluczowe, gdyż sprawa powinna być rozpatrywana, na wniosek Skarżącego, z art. 59 § 1 i pkt.9 ustawy Ordynacja podatkowa, jako przedawniona.

Wskazał, że w sprawie identycznej zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2018 r. o sygnaturze akt IV SA/Wa 1878/18, w którym Sąd orzekł na korzyść Skarżącego. Organ jednak nie wziął pod uwagę przywołanego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie wszelkich rozważań należy podkreślić że kontrolą Sądu w niniejszym postępowaniu objęta została decyzja orzekająca o odmowie umorzenia zaległości podatkowej – administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 500,00 zł, wymierzonej M. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A. decyzją z [...] czerwca 2017 r. Nr [...] za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 rok.

Jest to uwaga o tyle istotna, że część zarzutów skargi skierowana została wobec decyzji wymierzającej tę karę. Z uwagi jednak na to, że decyzja wymiarowa nie stanowi przedmiotu oceny w tym postępowaniu, Sąd nie mógł odnieść się do tej części zarzutów. Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega wyłącznie kwestia czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie wymierzonej kary w wysokości 500 zł, czy też skarżący takich okoliczności nie wykazał. Nie bada natomiast Sąd zasadności wymierzenia kary, czy była ku temu podstawa prawna, czy uległa ona przedawnieniu, ani czy przy jej wymiarze należało zastosować art. 189f kpa. Te okoliczności mogą być bowiem badane w razie złożenia skargi na decyzję wymierzającą karę, a nie na decyzję orzekającą o umorzeniu należności. Sąd jednak wyjaśnia – wobec zarzutów i wniosków skargi w zakresie decyzji wymierzającej karę pieniężną – sprawa ze skargi na decyzję wymiarową prowadzona jest pod odrębną sygnaturą.

Przechodząc zaś do oceny zasadności decyzji odmawiającej umorzenia kary pieniężnej, należy wyjaśnić iż – jak prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji – stosownie do treści art. 202 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (jedn. tekst Dz. U z 2020, poz. 797), w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wojewódzki inspektor ochrony środowiska działający jako organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z przepisu tego wynika zatem, że dla jego zastosowania konieczne jest stwierdzenie, że wystąpiła co najmniej jedna z dwóch wymienionych tam okoliczności: uzasadniony ważny interes podatnika (w tym przypadku zobowiązanego do zapłaty kary) lub interes publiczny. Przy tym nawet w razie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek, właściwy w sprawie organ nie jest zobowiązany do zastosowania przewidzianej ulgi, a jedynie może z tego uprawnienia skorzystać. Z całą jednak pewnością, w razie gdy żadna z przesłanek nie wystąpi, nie może być mowy o zastosowaniu ulgi.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Organy bowiem analizując oświadczenia i dokumenty złożone przez M. S. doszły do przekonania, że nie można mówić ani o ważnym interesie zobowiązanego, ani o interesie publicznym. Sąd tę ocenę w pełni podziela.

Jak zasadnie wywiódł organ I instancji, a za nim organ odwoławczy, z ważnym interesem podatnika możemy mieć do czynienia gdy podatnik znalazł się w trudnej sytuacji, której nie mógł przewidzieć lub nie mógł jej zapobiec. Ważny interes podatnika, to także sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Ponadto rozpatrując ważny interes podatnika, należy mieć na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne (losowe), ale także sytuację ekonomiczną podatnika. W rozpoznanej sprawie takiego ważnego interesu podatnika nie dostrzeżono. Przedstawione bowiem przez stronę dokumenty finansowe wykazują, że w I półroczu 2018 r. strona nie odnotowała w prowadzonej działalności straty. Wręcz przeciwnie dokumenty wskazują na osiągnięcie zysku, pozwalającego na uiszczenie wymierzonej kary bez zagrożenia normalnej egzystencji skarżącego. Sąd tę ocenę w pełni podziela. Tym bardziej, że skarżący nie utrzymuje, że jego sytuacja materialna jest trudna. Nie podnosi także, aby ponosił jakiekolwiek znaczne wydatki, które uszczuplałyby jego dochód, co z kolei mogło by mieć wpływ na faktyczne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Jedynie kwestionuje słuszność wymierzonej mu kary. Fakt jednak braku zgody na ponoszenie kary, która w ocenie zobowiązanego jest nienależna, nie stanowi przesłanki do jej umorzenia.

Zasadnie także organ ocenił, że w sprawie nie zachodzi ważny interes publiczny. Co do zasady bowiem w interesie publicznym jest wykonywanie obowiązków nałożonych ustawą i to w terminie przewidzianym do ich wykonania. Tak samo jak w interesie publicznym jest wyegzekwowanie kary za nie wykonanie ww. obowiązków, co stanowi pewną gwarancję praworządnego działania na przyszłość.

Na marginesie Sąd wskazuje, że przywołany w skardze wyrok o sygn. IV SA/Wa 1878/18 nie dotyczy sprawy identycznej, albowiem dotyczy on właśnie wymiaru kary a nie decyzji o jej umorzeniu. Stąd zasadnie organy uznały, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2019, poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.