Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 487/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienia

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 487/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007r., sprawy ze skargi Firmy "A" Sp. z o.o. w Z., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 marca 2004r Nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...].2003r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. po rozpatrzeniu wniosku "A." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. z dnia [...].2000r. postanowił umorzyć odsetki od zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października 1999r. do września 2000r., a odmówić umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 1999r. do września 1999r. oraz odmówić umorzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 1999r. do września 2000r. Decyzja została doręczona na ręce pełnomocnika - doradcy podatkowego G. P. 14 listopada 2003r (pocztowy dowód potwierdzenia odbioru). Decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W dniu 15 grudnia 2003r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomienie G. P. z dnia 12 grudnia 2003r. (nadane w polskim urzędzie pocztowym również 12 grudnia 2003r. - data stempla pocztowego), w którym G. P. informował, że wypowiedział udzielone mu pełnomocnictwo Spółki "A" do działania przed właściwymi miejscowo i rzeczowo organami podatkowymi.

Pismem z dnia 15 grudnia 2003r. występujący jako pełnomocnik "A" doradca podatkowy E. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że nie brał udziału w postępowaniu, a sama decyzja nie została mu w ogóle doręczona. Do odwołania dołączona została kserokopia pełnomocnictwa z dnia 20 stycznia 2003r. Z treści pełnomocnictwa wynikało, że członkowie Zarządu "A" Sp.z o.o udzielili pełnomocnictwa ogólnego E. G. - doradcy podatkowemu do reprezentowania we wszelkich sprawach toczących się przed organami podatkowymi - aż do odwołania. Pełnomocnictwo posiadało naniesioną prezentatę Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 27 stycznia 2003r.

Postanowieniem nr [...] z dnia 3 marca 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że powyższe odwołanie wniesione zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 223§2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami), pozostawiając z tego powodu wniesione odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik G. P. brał czynny udział w postępowaniu, jemu też została doręczona decyzja. Odwołanie złożone przez drugiego pełnomocnika 18 dni po upływie terminu do wniesienia odwołania było więc, zdaniem organu odwoławczego, nieskuteczne. W dalszej części uzasadnienia, Dyrektor Izby Skarbowej nadmienił również, że zgodnie z art. 145§3 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa, strona ustanawiająca kilku pełnomocników powinna wskazać jednego z nich jako właściwego do doręczeń, w przeciwnym razie organ doręczy pisma jednemu z nich, nie będąc zobowiązanym do doręczania pism wszystkim pełnomocnikom.

Na powyższe postanowienie działając w imieniu "A." Sp. z o.o zwanej dalej Skarżącą pełnomocnik - doradca podatkowy E. G. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego i podnosząc przy tym, że udzielone mu pełnomocnictwo o charakterze ogólnym zostało złożone do Urzędu Skarbowego w Z. później niż pełnomocnictwo udzielone G. P.- co powodowało, że wszystkie pisma powinny być kierowane do pełnomocnika umocowanego w terminie późniejszym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas, że decyzja organu pierwszej instancji w sposób prawidłowy została doręczona G. P. działającemu na podstawie pełnomocnictwa z dnia 16 stycznia 2002r. i podając, że przedmiotowe pełnomocnictwo znajduje się w dołączonych aktach podatkowych karta 8.

Na rozprawie w dniu 15 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odczytał m.in. pismo i akta całości sprawy zakończonej decyzją nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Strony podtrzymały swoje stanowisko, przy czym pełnomocnik Skarżącej wskazał, że G. P. działał bez prawidłowego pełnomocnictwa, a pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej potwierdził, że w aktach sprawy znajduje się jedynie pełnomocnictwo z dnia 3 grudnia 2001r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Należy przede wszystkim zauważyć, że z akt podatkowych (karta 8) wynika, że pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu - G. P. przez Skarżącą upoważniało go do enumeratywnie wymienionych postępowań a to: sprawy wszczętej złożonymi do Izby Skarbowej wnioskami z dnia 22 czerwca 2001r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych wydanymi dnia [...].2001r. decyzjami ostatecznymi Izby Skarbowej; sprawy wszczętej złożonym do Ministerstwa Finansów RP wnioskiem z dnia [...].2001r. w trybie art. 253§1 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczącym zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w Krakowie umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę oraz dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 1999 do września 2000r.

Powyższe pełnomocnictwo zostało udzielone dnia 3 grudnia 2001r., przy czym zostało złożone do Izby Skarbowej dnia 16 stycznia 2002r.

W aktach postępowania brak jest innego pełnomocnictwa udzielonego G. P. Brak jest również dokumentu, z którego wynikałoby rozszerzenie pełnomocnictwa z dnia 3 grudnia 2001r. na sprawy objęte pierwotnym wnioskiem Skarżącej z dnia 27 listopada 2000r.

Porównując zakres pełnomocnictwa z dnia 3 grudnia 2001r. z przedmiotem postępowania wszczętym wnioskiem Skarżącej z dnia 27 listopada 2000r. należało zdaniem Sądu stwierdzić, że postępowanie podatkowe wywołane wnioskiem Skarżącej z dnia 27 listopada 2000r. nie było żadnym z postępowań wymienionych w treści pełnomocnictwa udzielonego G. P. w dniu 3 grudnia 2001r. W konsekwencji, Sąd uznał za zasadny jedynie zarzut działania G. P. w oparciu o nieprawidłowe pełnomocnictwo, nie uznając za zasadny zarzutu, iż późniejsze pełnomocnictwo udzielone 20 stycznia 2003r. doradcy podatkowemu E. G. automatycznie wyłącza działanie wcześniej udzielonego pełnomocnictwa.

Zdaniem Sądu, prawidłowość reprezentacji strony w postępowaniu jest kwestią fundamentalną, którą organ administracyjny powinien badać z urzędu. Realizując przesłankę art. 123 §1 tj. przesłankę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu organ podatkowy powinien z urzędu wyjaśniać wszelkie wątpliwości co do zakresu umocowania, nawet jeśli sam pełnomocnik działając w imieniu swoich mocodawców, nie podnosi zarzutów co do prawidłowości swojego umocowania.

Zakres pełnomocnictwa powinien wynikać z jego pisemnej treści tj. z dokumentu pełnomocnictwa lub z treści protokołu, o ile pełnomocnictwa udzielono ustnie w trybie art. 137 §2 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. W żadnym przypadku w oparciu o czynności konkludentne pełnomocnika, nie można domniemywać zakresu jego pełnomocnictwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004r. sygn. III SA 1165/03 LEX nr 175312). LEX nr 175312

Należy bowiem zauważyć, że powołana wyżej ustawa - Ordynacja podatkowa w art. 137 § 4 odsyła co prawda do przepisów prawa cywilnego, ale w zakresie nieuregulowanym przepisami art. 137 § 1-3a. A zatem, skoro materia dotycząca trybu ustanawiania pełnomocnika została w sposób wyczerpujący uregulowana w przepisie art. 137 § 1-3a Ordynacji podatkowej, nie ma możliwości odwoływania się w tym zakresie uregulowań prawa cywilnego. Nie ma więc możliwości dowodzenia treści pełnomocnictwa w oparciu o domniemania oparte na działaniach stron lub jej pełnomocników. W każdym przypadku, zdaniem Sądu, wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa powinny być wyjaśniane w drodze pisemnej. W takim przypadku, organ podatkowy winien w piśmie kierowanym do strony wskazać jakie powstają wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa ( jak rozumie treść doręczonego pełnomocnictwa), a następnie powinien w zakreślonym terminie wezwać stronę do wyraźnego pisemnego sprecyzowania treści pełnomocnictwa.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe dopuszczając do udziału w sprawie doradcę podatkowego G. P. powołującego się na pisemne pełnomocnictwo dotyczące innych postępowań, nie wyjaśniły w sposób prawidłowy treści i zakresu udzielonego umocowania.

W oparciu o powyższe przesłanki Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oparte na założeniu, że ww. decyzja nr [...] z dnia [...].2003r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. została prawidłowo doręczona, narusza przepisy art. 123§1 oraz art. 136 i art. 137 §1 i §2 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Natomiast nie są zasadne twierdzenia skargi, iż udzielone pełnomocnictwo w terminie późniejszym powoduje, że organ podatkowy powinien doręczać pisma później udzielonemu pełnomocnikowi. Brak jest takiej zasady z przepisach cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 145 §3 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa to Strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń. Wyznaczenie pełnomocnika do doręczeń musi więc wynikać z wyraźnego oświadczenia strony w tym zakresie, a nie z faktu późniejszego ustanowienia kolejnych pełnomocników w sprawie. W przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników, samodzielnie decydując o wyborze pełnomocnika do doręczeń do czasu, gdy strona nie powiadomi organu o swoim wyborze w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i badając sprawę zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jednocześnie o kosztach postępowania na zasadach art. 200 powołanej ustawy.