Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1090/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 1, 2 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust.5
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) z [...] czerwca 2018 r. nr [...] nakazującą E. S.:

- rozbiórkę części budynku – ściany osłonowej zlokalizowanej między działkami [...] i [...] i fragmentu połaci dachowej - od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...] stanowiącej własność M. M.,

- w miejscu rozebranej części budynku wykonanie niezależnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką nr [...] oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi o odporności ogniowej REI 60 i współczynniku przenikania ciepła U=0,23 W/m2K na osobnym fundamencie; ścianę należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu a wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przykrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia; technologię wykonania ściany należy dobrać tak aby grubość ściany nie ograniczała szerokości klatki schodowej, której szerokość użytkowa powinna wynosić mi. 0,8 m.

Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 29 sierpnia 2013 r. PINB w wyniku kontroli rozbudowy budynku mieszkalnego dokonanej przez E. S. w B. ustalił, że rozbudowę tę przeprowadzono na podstawie pozwolenia na budowę Starosty [...] z [...] 2006 r. nr [...], lecz z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego pierwotnego oraz zamiennego z 19 września 2007 r. Dobudowano bowiem jeden pokój mieszkalny od strony posesji M. M., wykonano dodatkowe wystawki od strony południowej i adaptację strychu na pomieszczenia mieszkalne. Nie wykonano przy tym oddzielnej ściany w granicy z sąsiednią posesją w [...] [...], wykonano zaś ścianę wystawki w ścianie granicznej budynku sąsiedniego.

Po wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, PINB postanowieniem z [...] 2013 r. wstrzymał roboty budowlane przy realizacji tej inwestycji oraz zobowiązał inwestora do zabezpieczenia obiektu przed udziałem osób trzecich. WWINB postanowieniem z [...] 2014 r. umorzył postępowanie z zażalenia na ww. postanowienie.

Na wniosek inwestorski, PINB postanowieniem z [...] 2014 r. zawiesił postępowanie, lecz na skutek zażalenia M. M. WWINB ww. postanowienie uchylił.

Decyzją z [...] 2014 r. PINB nakazał E. S. (akt. S. ) pozostawić wstrzymane roboty budowlane oraz przedłożyć projekt budowlany zamienny oraz wniosek o wydanie pozwolenia o wznowienie robót. Wskutek odwołania inwestorki WWINB uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji wskazując, że utraciło ważność postanowienie o wstrzymaniu robót, co spowodowało niemożność wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: p.b.).

W wyniku ponownej kontroli (5.03.2015r.) PINB po ustaleniu, że rozbudowę wykonano z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę z [...] 2006 r. polegającymi na rozbudowie o wym. ok. 3m x 4,5m, nadbudowie przez podniesienie części połaci dachu o ok. 1m x 2,5m w celu wykonania klatki schodowej, przesunięciu ściany zewnętrznej od strony zachodniej o ok. 25 cm, stwierdzono, że roboty budowlane zakończono. PINB po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, zawiesił z urzędu postępowanie. WWINB w wyniku zażalenia M. M. uchylił powyższe postanowienie.

Decyzją z [...] 2015 r. PINB nakazał E. S. przedłożyć projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczasowych robót oraz wniosek o wydanie pozwolenia na wznowienie robót. WWINB decyzją z [...] 2015 r. uchylił ww. decyzję w części, w której wskazano termin przedłożenia dokumentów oraz wskazał nowy termin, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

Następnie Starosta K. uchylił własną decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] 2006 r.

PINB postanowieniem z [...] 2017 r. zobowiązał E. S. do usunięcia nieprawidłowości w projekcie. Następnie 30 marca 2017 r. przeprowadził kontrolę działki nr [...] i [...]. Uzyskał też ze Starostwa Powiatowego w K. informację, że na mapie do celów projektowych błędnie nie ujęto granicy między ww. działkami, pomimo jej ujawnienia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.

Dnia 18 kwietnia 2016 r. przedłożono projekt budowlany zamienny.

Decyzją z [...] 2017 r. PINB odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wskazując, że budynek został wybudowany z przekroczeniem granicy dzielącej działki nr [...] i [...], a E. S. nie posiada prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.

W konsekwencji decyzją z [...] 2017 r. PINB nakazał E. S. rozbiórkę części budynku od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...] i wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką nr [...] oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi. WWINB decyzją z [...] 2017 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku tego organ I instancji wezwał autora projektu budowlanego zamiennego do złożenia wyjaśnień w sprawie obciążeń przenoszonych przez ścianę zlokalizowaną między działkami [...] i [...] oraz jakie parametry posiada ściana zaprojektowana między tymi działkami. Ten wyjaśnił, że ściana między działkami jest ścianą osłonową i przenosi tylko obciążenia ciężarem własnym i jest też ścianą oddzielenia przeciwpożarowego wykonaną z materiałów o klasie odporności ogniowej REI 60.

M. M. przedłożyła organowi decyzję Wójta Gminy T. z [...] 2018 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, którą stwierdzono, że decyzja tego organu o warunkach zabudowy z 30 grudnia 2001 r., na wniosek E. S. (akt. S.), została wydana z naruszeniem prawa.

Następnie PINB decyzją z [...] 2018 r. PINB - jak wskazano na wstępie - na podstawie 51 ust 5 w zw. z art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.) nakazał wykonanie inwestorowi określonych robót budowlanych. Organ wskazał, że obszar prowadzenia robót budowlanych został oznaczony na załącznikach graficznych do decyzji nr [...]

W odwołaniu M. M. zarzuciła, że decyzja organu I instancji narusza jej prawo własności i sprzeczna jest z decyzją o warunkach zabudowy z [...] 2001 r. Podniosła, iż od początku postępowania inwestorka posługiwała się sfałszowanym oświadczeniem zgody na inwestycję J. M. (już zmarłej) z 28 grudnia 2001 r. Zdaniem odwołującej PINB za wszelką cenę stara się zalegalizować inwestycję. Dopuszcza przedłożoną do celów projektowych mapę, która jest sprzeczna z zapisem w księgach wieczystych oraz z wypisem i wyrysem z rejestru gruntów. Organ dopuszcza, by do terenu o pow. 69m2 + 19m2 inwestor nie przedstawiła prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opierając się na wadliwej mapie do celów projektowych. Nadto odwołująca wskazała, że zaskarżoną decyzję wydano pomimo posiadania prawomocnej decyzji Wójta T. z [...] 2018 r. stwierdzającej wydanie decyzji z [...] 2001 r. z naruszeniem prawa. W tej też sprawie WSA w Poznaniu w wyroku z 17 sierpnia 2017 r. sygn. II SA/Po 452/17 stwierdził, że ".. decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w oparciu o decyzję z [...] 2001 r., stała się ostateczna dopiero 28 kwietnia 2006 r. Tymczasem powołany plan miejscowy wszedł w życie w dniu 1 lipca 2006 r. Przepisy tego aktu prawa miejscowego nie powinny być zatem brane obecnie pod uwagę." W świetle tego decyzja Wójta T. z [...] 2001 r. znajduje się w obrocie prawnym i przywraca warunki zabudowy dla tego terenu, a plan miejscowy dla tego terenu nie ma do tej inwestycji zastosowania. Stosuje się go wyłącznie do nowych inwestycji. Zarzuciła też PINB uniemożliwienie stronom ustosunkowania się do przyjętego projektu budowlanego zamiennego. Wskazała, że zawiadomieniem z 17 maja 2018 r. wyznaczono stronom 14-dniowy termin na wypowiedzenie się, a odwołująca odebrała zawiadomienie 22 maja 2018 r. i w zakreślonym terminie 5 czerwca 2018 r. (doręczone do PINB 11.06.2018r.) wypowiedziała się. Tymczasem decyzję wydano wcześniej - [...] 2018 r. Odwołująca podała też, że na rysunkach (zał. nr 1 i 2 do decyzji) nie wykazano precyzyjnie miejsca wykonania prac budowlanych, a jedynie wskazano kolorem czerwonym obszar prowadzenia robót bez przeprojektowania rysunku z zachowaniem wymiarów z poprzednich projektów. Wynika z nich, że wymiary główne budynku pozostają bez zmian. Wskazała, że przed rozbudową ściana południowa jej przybudówki idąca w kierunku pomieszczenia 1.4.HALL i 1.3.POKÓJ inwestycji E. S. miała długość 433 cm, a po nielegalnej rozbudowie jest tylko 400 cm. Kończąc odwołująca wskazała, że przedmiotowa część budynku powinna być w całości rozebrana ze względu na naruszenie prawa własności.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję WWINB wyjaśnił, że z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na przebudowę przedmiotowego budynku należy przyjąć, że roboty budowlane przy jego rozbudowie zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od pierwotnego projektu budowlanego. Z protokołu kontroli PINB z 5 marca 2015 r. wynika, że roboty te zakończono, a odstąpienie polega na wykonaniu dodatkowego pomieszczenia o wy. 3,00m x 4,5 m, podniesieniu części połaci dachu w celu wykonania klatki schodowej oraz przesunięciu ściany wewnętrznej o ok. 25 cm. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z [...] 2006 r. wskazano, że planowana jest rozbudowa budynku znajdującego się na działce o część o nieregularnym kształcie. Z projektu zamiennego z II 2016 r. wynika zaś, że w wyniku wykonania przedmiotowych robót oraz dodatkowego pomieszczenia o wym. 3,00m x 4,5m (pow. ok. 13,5 m2) zmienił się obrys budynku, a dodatkowe pomieszczenia wykonano z naruszeniem granicy sąsiedniej działki.

WWINB zważył, że PINB w decyzji z [...] 2015 r. stwierdził, że przedmiotowe roboty wykonano z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 36a ust. 5 p.b. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). Organ wskazał, że ww. przepis został zmieniony ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255). Zgodnie z art. 26 ust. 2 tej ustawy nakazał w sprawach, o których mowa m.in. w art. 36a ustawy zmienianej (p.b.), wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosować art. 36a p.b. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. WWINB stwierdził, że konieczne jest ustalenie, czy przedmiotowe roboty wykonano z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego w świetle aktualnie obowiązujących przepisów p.b. Powołano aktualne brzmienie art. 36a ust. 1 i 5 p.b. i wskazano, że skoro w niniejszej sprawie wykonano roboty, w wyniku których zmienił się obrys budynku (a w tym projekt zagospodarowania działki), a wymiary dodatkowe pomieszczenia przekraczają wskazane w ww. przepisie 2% szerokości i długości pierwotnej planowanej zabudowy, to odstępstwa są istotne. WWINB uwzględnił też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] zmieniającej własną decyzję w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku.

Organ II instancji powołał art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 p.b. i wyjaśnił, że niewykonanie projektu budowlanego zamiennego należy rozumieć szeroko, które obejmuje zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W świetle tego WWINB wskazał, że PINB decyzją z [...] 2015 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, lecz po dokonaniu analizy tego przedłożonego projektu, decyzją z [...] 2017 r. na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. odmówił jego zatwierdzenia. Od tej zaś decyzji nie wniesiono odwołania.

WWINB miał na uwadze, że rozbudowę częściowo wykonano na działce M. M. o nr [...]. a inwestycja znajduje się na terenie objętym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego obejmującego wieś L. (uchwała Rady Gminy T. z [...].2006 r. nr [...]), którego § 4 pkt 6 dopuszcza rozbudowę, nadbudowę, odbudowę i przebudowę istniejących budynków usytuowanych w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej lub bezpośrednio na granicy działki, przy zachowaniu ustaleń zawartych w pkt 1 (dot. nieprzekraczalnych linii zabudowy). Brak obowiązującej linii zabudowy oznacza, że lokalizacja obiektów jest dowolna z zachowaniem przepisów odrębnych (§ 4 pkt 5 planu). WWINB zważył, że ani przepisy planu miejscowego ani rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., dalej: rozporządzenie) nie przewidują możliwości lokalizacji obiektów z naruszeniem granic działki. Skoro zaś przedmiotowa rozbudowa częściowo narusza granicę działki i obowiązujące przepisy zasadne było nakazanie rozbiórki części obiektu naruszającej granicę. Zdaniem WWINB, organ I instancji precyzyjnie wskazał, jakie parametry powinna mieć ściana graniczna i w jaki sposób powinna być rozebrana ściana graniczna przedmiotowej rozbudowy oraz jaka powinna być wykonana nowa ściana rozbudowy.

Co do zarzutów odwołującej, WWINB podzielił twierdzenie PINB, że nakaz rozbiórki całości rozbudowy byłby zbyt restrykcyjny dla inwestora. Obowiązki nałożone przez PINB decyzją z 7 czerwca 2018 r. zostały określone prawidłowo. Organy zobowiązane były do orzekania na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego i planu miejscowego. Organy nadzoru budowlanego nie są zaś właściwe do rozstrzygania spraw dotyczących przebiegu granicy między działkami. W ocenie WWINB organ I instancji wyznaczył stronom wystarczający termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, a decyzję wydał po tym terminie. Z treści art. 51 ust. 5 p.b. nie wynika, by organ miał wskazywać termin na wykonanie robót.

M. M. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję W. Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego powtórzyła stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Nadto podniosła, że fakt, iż plan miejscowy w § 4 pkt 6 stwierdza, że "dopuszcza się" zabudowę w granicy nie oznacza, że się na to zezwala. Organ nadzoru budowlanego nie może bezwzględnie nakazać stronie zaakceptować usytuowanie nielegalnej rozbudowy w linii działek. Inwestycję należy bowiem dostosować do rozmiarów działki, a nie odwrotnie. Dopiero, gdy wielkość działki uniemożliwia jakąkolwiek jej zabudowę z zachowaniem prawem przewidzianych odległości od jej granic, możliwe jest odstąpienie od odległości wskazanych w § 12 ust. 1 i zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż rozmiary działki wynoszą 18,15 x 20,05 m.

Skarżąca wskazała też, że w zał. nr 1 Rzut parteru wskazuje na grubość ściany 24 cm, a w rzeczywistości wynosi 33 cm, co wynika z opinii sądowej w sprawie zasiedzenia. Nadto WWINB nie ujawnił długości wybudowanej ściany zewnętrznej budynku (498 cm) – zał. nr 1 Rzut parteru, która również oddziałuje na działkę sąsiednią.

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę jako niezasadną należało oddalić.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WWINB z 11 października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z 7 czerwca 2018 r., którą nakazano inwestorce E. S. :

- rozbiórkę części budynku – ściany osłonowej zlokalizowanej między działkami [...] i [...] i fragmentu połaci dachowej - od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...] stanowiącej własność M. M.,

- w miejscu rozebranej części budynku wykonanie niezależnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką nr [...] oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi o odporności ogniowej REI 60 i współczynniku przenikania ciepła U=0,23 W/m2K na osobnym fundamencie; ścianę należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu a wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przykrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia; technologię wykonania ściany należy dobrać tak aby grubość ściany nie ograniczała szerokości klatki schodowej, której szerokość użytkowa powinna wynosić mi. 0,8 m.

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 51 ust. 5 p.b. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.). Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego zmienione nowelizacją z 16 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255). Przepis art. 26 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej wskazał bowiem, że w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5 (tj. p.b.), wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Bezsporne jest, że E. S. (poprzednio S. ) legitymując się decyzją Starosty [...] z [...] 2006 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...], istotnie odstąpiła od zatwierdzonego pierwotnego projektu budowlanego. Jak stwierdzono w trakcie kontroli 5 marca 2015 r. ukończone roboty budowlane na przedmiotowym terenie polegały na wykonaniu dodatkowego, nieujętego w pierwotnym projekcie budowlanym, pomieszczenia o wym. ok. 3m x 4,5m, podniesieniu części połaci dachu w celu wykonania klatki schodowej oraz przesunięciu ściany wewnętrznej o 25 cm. Zgodnie zaś z art. 36a ust. 1 p.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Decyzja Starosty [...] z [...] 2007 r. o zmianie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z [...] 2006 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z [...] 2011 r., po uchyleniu decyzji Wojewody W. z [...] 2017 r., stwierdził jej nieważność.

W myśl art. 36a ust. 5 p.b. za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę uznaje się m.in. odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1), charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a (pkt 2). Niewątpliwie zaś przedmiotowa rozbudowa, wbrew pierwotnemu pozwoleniu na budowę, doprowadziła do wybudowania nowego pomieszczenia budynku (o wym. ok. 3 na 4,5m), tym samym zmiany obrysu budynku i zmiany w zagospodarowaniu działki nr [...] i [...], a także do nadbudowy budynku, czyli zmiany charakterystycznych parametrów obiektu. Trafnie stwierdzono więc, że powyższe roboty budowlane wykonano z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.

Zważywszy, że w dacie wejścia w życie nowelizacji (1.01.2017 r.) postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się (dopiero decyzją z [...].2017r. PINB odmówił inwestorce zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego), powołany przepis znajdował w sprawie zastosowanie. W konsekwencji zastosowanie znalazły przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 5 p.b. po nowelizacji. W myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W myśl zaś art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W okolicznościach niniejszej sprawą kluczowym uchybieniem, którego dopuściła się inwestorka, a przez które niedopuszczalna stała się legalizacja wykonanych z istotnym odstępstwem robót, była rozbudowa budynku poza terenem działki [...], w części na działce nr [...] należącej do skarżącej. Faktycznie inwestycja w tym zakresie naruszyła prawo własności M. M.. Co istotne organy nadzoru budowlanego, z uwagi na ostateczność decyzji PINB z [...] 2017 r. o odmowie E. S. zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego przedmiotowej rozbudowy z uwagi na przekroczenie granicy działki nr [...], zobowiązane były zastosować art. 51 ust. 5 p.b.

W ocenie Sądu organy orzekające w stanie faktycznym niniejszej sprawy prawidłowo nakazały częściową rozbiórkę przedmiotowego budynku, z jednej strony uwzględniając zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z drugiej zaś niedopuszczalną ingerencję rozbudowanej części obiektu w teren działki nr [...].

Po pierwsze Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, która twierdzi, że obowiązujący plan miejscowy (uchwała Rady Gminy T. z [...].2006 r. nr [...]) nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy ze względu na fakt dokonania przedmiotowej rozbudowy na podstawie pozwolenia na budowę Starosty [...] z [...] 2006 r., którego wydanie poprzedzała decyzja Wójta Gminy T. z [...] 2001 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Zdaniem skarżącej to ustalenia tej decyzji o warunkach zabudowy powinny być dla organów nadzoru budowlanego wiążące.

Wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 36a ust. 2 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. W niniejszej sprawie po wydaniu przez PINB decyzji z [...] 2015 r. i decyzji WWINB z [...] 2015 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., Starosta K. decyzją z [...] 2016 r. na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. uchylił własną decyzję z [...] 2006 r. o pozwoleniu na budowę.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. II OSK 2686/16 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wskazano w nim, że sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 p.b. Doprowadzenie zaś obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którym zgodny być musi obiekt budowlany, należą także przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy czym postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr 6 poz. 89) wskazał, że przepisy regulujące sposób likwidacji samowoli budowlanej mają charakter restytucyjny, a nie represyjny. Celem tych przepisów jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, a nie ukaranie sprawcy samowoli. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma więc na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem doprowadzać nielegalnie wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje. W uchwale tej Sąd wskazał także, że stosowanie w przypadku legalizacji samowoli budowlanej przepisów planu miejscowego obowiązujących w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 71, podobnie wyrok TK z dnia 18 października 2006 r., P 27/05, OTK-A 2006, Nr 9, poz. 124). Samowola budowlana (w niniejszym przypadku pod postacią istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego) jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy też w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do chwili jej likwidacji, a więc do chwili wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu. Skoro samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym, to stosowanie do likwidacji skutków tej samowoli przepisów o planowaniu przestrzennym, które weszły w życie w czasie jej trwania nie jest retroaktywnym działaniem prawa, lecz jego działaniem retrospektywnym (bezpośrednim działaniem nowego prawa), które uznaje się za dopuszczalne.

W związku z powyższym słusznie organy orzekające podjęły się ustaleń, czy przedmiotowa rozbudowa zgodna jest z aktualnie obowiązującym na tym terenie planem miejscowym. Prawidłowo przyjęto, że skoro § 4 pkt 6 planu dopuszcza rozbudowę i nadbudowę istniejących budynków usytuowanych bezpośrednio na granicy działki, to dopuszczalna jest zabudowa na działce inwestorki nr [...] w tej części, w której nie przekracza granicy działki nr [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w załącznikach do decyzji PINB z [...] 2018 r., które stanowią jej integralną część. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że zwrot "dopuszcza" użyty w powołanym przepisie nie oznacza, że plan zezwala na taką lokalizację rozbudowy i nadbudowy budynku. Skoro plan miejscowy "dopuszcza" takie rozwiązanie urbanistyczne, to znaczy, że go nie zabrania właścicielowi działki, a zatem zezwala i nakazuje respektować właścicielowi działki sąsiedniej. Zgodnie zaś z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

Zdaniem Sądu organ I instancji w sposób wystarczająco precyzyjny, zważywszy na dołączone do decyzji z 7 czerwca 2018 r. załączniki (mapy), określił obowiązek rozbiórki ciążący na inwestorce E. S.. Z sentencji decyzji czytanej łącznie z załączonymi do decyzji mapami jasno wynika, że rozbiórki wymaga część budynku – ściany osłonowej i fragment połaci dachu zlokalizowane po stronie działki nr [...] i wykonanie przy granicy, lecz po stronie działki nr [...], w miejscu rozebranej części budynku, niezależnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60 i współczynniku przenikania ciepła U=0,23 W/m2K na osobnym fundamencie. Dodatkowo wskazano, że ścianę tę należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szer. co najmniej 1 mi klasie odporności ogniowej EI 60, bezpośrednio pod pokryciem. Zastrzeżono też, że technologię wykonania tej ściany należy dobrać tak, aby grubość ściany pozwalała na zachowanie ww. warunków i nie ograniczała szerokości klatki schodowej, której szerokość użytkowa powinna wynosić min. 0,8 m.

Podkreślenia wymaga, że z samej treści rozstrzygnięcia i powołanej podstawy prawnej wynika już, że niedopuszczalne jest pozostawienie po stronie działki skarżącej (dz. nr [...]) jakichkolwiek elementów, fragmentów przedmiotowego rozbudowanego budynku inwestorki. Nie sposób zatem uznać, że wydane rozstrzygnięcia naruszają prawo własności skarżącej.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu skarżącej naruszenia przez PINB art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się nt. zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd zgadza się z WWINB, że strona nie została pozbawiona prawa czynnego udziału w postępowaniu. Organ I instancji pismem z 17 maja 2018 r. zawiadomił skarżącą w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się i złożenia ewentualnych wniosków, przed wydaniem decyzji. Zawiadomienie doręczono stronie 22 maja 2018 r., zatem 5 czerwca 2018 r. mijał 14-dniowy termin na skorzystania z prawa określonego ww. przepisem. Skarżąca nadając pismo tego dnia, które doręczone zostało PINB dnia 11 czerwca 2018 r., sama wykluczyła się z udziału w tym ostatnim etapie postępowania przed organem I instancji. Trudno zaś uznać za zasadny zarzut, że organ po upływie owych 14 dni, nie czekając na wyjaśnienia strony, dnia [...] 2018 r. wydał decyzję. Ów zarzut jest też bym bardziej niezasadny, że strona na każdym etapie postępowania była aktywna i korzystała z prawa udziału.

Reasumując, Sąd uznawszy, że decyzje organu I i II instancji są zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.