Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 513/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi G. Ch. firma "[...]" G. Ch. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i umorzył prowadzone postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz nałożył na przedsiębiorcę G. Ch., karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli wykonywanego w dniu 26.07.2011r. przewozu drogowego wykazało, że kontrolowany przewóz był przewozem na potrzeby własne przedsiębiorcy i był wykonywany bez wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym po przeprowadzonym postępowaniu w dniu [...].02.2012r. została wydana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] umarzająca prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i umarzająca prowadzone postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz nakładająca na przedsiębiorcę: G. Ch., ul. Ch., karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł (słownie: osiem tysięcy złotych) z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Pismem z dnia 26.03.2012r. strona złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B., w którym wniosła o:

- uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych z tytułu wykonania przewozu na potrzeby własne bez ważnego zaświadczenia i umorzenie postępowania w tym zakresie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez ważnego zaświadczenia i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu odwołania przedsiębiorca poinformował, że prowadzi działalność gospodarczą od 26 października 2006 roku. Z uwagi na podpisaną z Nadleśnictwem W. w maju 2008 roku umową na budowę drogi w leśnictwie K. do której to potrzebne były przewozy ciężarówkami wystąpił do Starostwa Powiatowego o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. W dniu 12 maja 2008 roku wydane zostało zaświadczenie nr [...] ważne do 23 maja 2010r. Od 2010 roku do lipca 2011 roku odwołujący się nie wykonywał przewozów ciężarówkami, dlatego też nie ubiegał się o wydanie nowego zaświadczenia przez Starostwo Powiatowe. W dniu 20 czerwca 2011 r. strona podpisała umowę na budowę drogi leśnej z Nadleśnictwem W., w ramach realizacji której wykonywany miał być pomocniczo przewóz drogowy ciężarówkami na podstawie zaświadczenia Starosty Powiatu B. Realizacja umowy miała nastąpić od dnia 1 lipca 2011 roku, ale przekazanie nastąpiło w dniu 21 lipca 2011 roku i od dnia następnego zaczął być wykonywany przewóz. Odwołujący się informuje, że w związku z powyższym udał się do Starostwa Powiatowego w B., gdzie w dniu 20 lipca 2011 roku został poinformowany, iż w związku z wejściem w życie nowej ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców zmieniony został z dniem 1 lipca 2011 roku art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym i wydane zaświadczenia są ważne na czas nieokreślony i nic musi ubiegać się o nowe zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne. Strona podnosi, że pracownik administracyjny działający w zastępstwie specjalisty do spraw zaświadczeń argumentował bezzasadność składania wniosku o wydanie nowego zaświadczenia powołując się na art. 33 ust. 8 w nowym brzmieniu, pomimo iż odwołujący się okazał mu posiadane zaświadczenie z dnia 12 maja 2008 roku. W związku z powyższym przedsiębiorca informuje, iż działając w zaufaniu do organu administracyjnego nie złożył w tym dniu wniosku o wydanie nowego zaświadczenia.

W efekcie kontroli przeprowadzonej w dniu 26 lipca 2011 roku przez funkcjonariuszy Izby Celnej strona dowiedziała się, iż właściwym byłoby posiadanie nowego zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego. W tej sytuacji w dniu 27 lipca 2011 roku przedsiębiorca udał się do Starostwa Powiatowego, gdzie dowiedział się, że istotnie zaświadczenie wydawane jest na czas nieokreślony i jest ważne bezterminowo, ale jeżeli upłynęła ważność zaświadczenia przed datą wejście w życie zmienionej ustawy to musi ubiegać się o wydanie nowego zaświadczenia. Pracownica Wydziału Starostwa w B. odmówiła jednak przyjęcia wniosku o wydanie zaświadczenia w tym dniu wskazując, iż zmieniła się ustawa o opłatach od wydania takiego zaświadczenia, a ona ostatecznie jeszcze nie wie jakiej wysokości opłaty będą pobierane od wydania odpisu zaświadczenia i wypisów, bowiem w dacie wydania zaświadczenia będą obowiązywały nowe stawki. W przypadku gdy wniosek zostanie złożony bez opłaty lub z opłatą w niewłaściwej wysokości zostanie rozpatrzony negatywnie. Odwołujący się poinformował również, że pracownica Starostwa podkreśliła, iż ma zgłosić się za dwa tygodnie jak ostatecznie będzie wiadomo jakie stawki stosować w sprawach wydania zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne. W dniu 12 sierpnia 2012 roku Starostwo wydało stronie stosowne zaświadczenie nr [...], ważne bezterminowo, znajdujące się w aktach sprawy.

Zdaniem przedsiębiorcy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że wykonując przewóz w dniu 26 lipca 2011 roku nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, został błędnie pouczony przez pracownika Starostwa Powiatowego, iż wydane w 2008 roku zaświadczenie na przewóz drogowy na potrzeby własne jest ważne z uwagi na zmieniony z dniem 1 lipca 2011 roku przepis art. 33 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym (przedsiębiorca dowiedział się, że w dniu 27 lipca 2011 roku pracownica ta jedynie zastępowała osobę zajmującą się wydawaniem zaświadczeń, która była na urlopie i źle interpretowała zmieniony przepis art. 33 pkl 8 ustawy o transporcie drogowym).

Odnosząc się natomiast do wymierzonej kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez ważnego zaświadczenia, strona odwołująca się wskazała, powołując się na liczne wywody orzecznictwa i doktryny, iż organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował treść art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym regulującym kwestie intertemporalne obowiązywania przepisów, przy uwzględnieniu zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, zasadami kreowanymi Konstytucją RP i rozporządzeniami wspólnotowymi.

Zgodnie ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie funkcjonariusze Izby Celnej dokonali w dniu 26 lipca 2011 roku kontroli pojazdu marki MAN o numerze rejestracyjnym [...]. W tej dacie obowiązywały przepisy ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany z dnia 01.01.2012 roku. Zgodnie z obowiązującym w dniu 26 lipca 2011 roku przepisem art. 92 pkt. 4 wykaz naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych określał załącznik do ustawy. Zgodnie z pkt. 1.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia kara wynosiła 2.000 złotych. W opinii strony odwołującej się powyższa kwestia ma w rozpatrywanej sprawie szczególne znaczenie nie tylko ze względu na obowiązywanie innych przepisów prawnych -w dacie zdarzenia i w dacie rozstrzygania, ale przede wszystkim ze względu na fakt, że zdarzenie prawne będące przedmiotem oceny, tj. przewóz na potrzeby własne bez ważnego zaświadczenia ma charakter deliktu administracyjnego, za który ustawodawca przewiduje (tak w nowym prawie jak i poprzednio obowiązującym) określone kary pieniężne.

Strona podniosła również, iż w odniesieniu do wymierzania przez organy administracji publicznej sankcji administracyjnych obowiązuje zasada lex retro non agit, co wielokrotnie podnosił w swoich wywodach Sąd Wojewódzki (w sprawie II SA/Kr 680/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 04.06.2009r., sygn. akt IV SA/Wa 517/09, Lex nr 564040). Zasada niedziałania prawa wstecz wypływa z art. 2 Konstytucji RP i wiąże się wprost z obowiązującą w prawie karnym zasadą nullum crimen sine lege, sformułowaną w art. 42 ust. l Konstytucji RP, która jest szczególnym ujęciem zasady niedziałania prawa wstecz (wyrok NSA z 12 marca 2010r., sygn. II OSK 543/09). Zasada ta zapewnia, że jeżeli określone działanie jest karane, to jest zagrożone dokładnie określoną karą obowiązującą w chwili dokonania czynu. W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że "zaistniałe zmiany w stosunku administracyjnym, które wynikają ze zmiany regulacji pomiędzy chwilą zdarzenia, a momentem wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie mogą szkodzić jednostce, zwłaszcza w sprawach dotyczących wymierzania sankcji administracyjnych".

Mając powyższe na uwadze odwołujący się podniósł, iż organ pierwszej instancji nałożył niewłaściwą sankcję prawną w kwocie 8.000 złotych w sytuacji, gdy w dacie zdarzenia obowiązywała sankcja karna w wysokości 2.000 złotych zgodnie z pkt. l .4 załącznika do ustawy.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 4 pk 1 6a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

Natomiast zgodnie z art. 4 lit a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Art. 33 ust. 1 przedmiotowej ustawy stanowi, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Na postawie art. 33 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ww. ustawy zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na czas nieokreślony.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców.

Natomiast zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. l, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 - zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W myśl art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do kontroli dokumentów, o których mowa wyżej, uprawniony jest organ celny.

Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 6 ww. ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W myśl art. 93 ust. 1 przedmiotowej ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1. nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6. Na podstawie lp. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że zostały spełnione warunki do uznania kontrolowanego w dniu 26.07.2011 r. przewozu wykonywanego przez środek transportowy marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] jako przewozu wykonywanego przez przedsiębiorcę: G. Ch. ul. Ch., na potrzeby własne w myśl art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Kontrolowany pojazd samochodowy był bowiem prowadzony przez kierowcę M. N., który w dniu kontroli był pracownikiem przedsiębiorcy wykonującego przewóz, przedsiębiorca legitymował się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym i był to przewóz drogowy wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, bez ładunku, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

Zatem wykonywany był niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, a kierowca kontrolowanego pojazdu był obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W trakcie kontroli kierowca pojazdu nie posiadał i nie okazał wymaganego zaświadczenia. Również w trakcie prowadzonego postępowania strona nie przedłożyła i nie okazała wymaganego, ważnego na dzień przeprowadzonej kontroli, zaświadczenia.

W związku z powyższym bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest to, iż w dniu 26.07.2011 r. wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują żadnych odstępstw od obowiązku posiadania przez przedsiębiorcę wymaganego zaświadczenia. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, konstytuuje regułę, zgodnie z którą przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Dokumentem tym organ administracji publicznej zaświadcza, że dany przedsiębiorca zgłosił wykonywanie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia dotyczy zatem sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą o określonym profilu i aby wykonywać ten podstawowy rodzaj działalności gospodarczej prowadzi również przewozy drogowe.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów podkreślono, że zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne obok głównej działalności gospodarczej wydawane jest wyłącznie dla potrzeb przedsiębiorcy wnioskującego o jego wydanie. W aktach niniejszej sprawy widnieje kopia skierowanego do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w B. wniosku strony z dnia 4 sierpnia 2011 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne. Zatem w rozpatrywanej sprawie przedsiębiorca wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia dopiero 9 dni po przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej w B. kontroli pojazdu marki MAN o numerze rejestracyjnym [...].

Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu uzyskania błędnej informacji o obowiązujących przepisach od urzędnika Starostwa Powiatowego w B. organ zauważył, iż nie zostało to poparte przez odwołującego się żadnymi dowodami, które potwierdziłyby, że fakt taki miał miejsce. W aktach sprawy widnieje jedynie kopia wniosku o wydanie zaświadczenia. Zatem w tej sytuacji odpowiedzialność za zastosowanie się do ewentualnej błędnej informacji o stosowaniu przepisów spoczywa na przedsiębiorcy.

Z dniem 1 stycznia 2012r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, póz. 1454). W związku z powyższym strona odwołująca się podnosi, że organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował treść art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym regulującym kwestie intertemporalne obowiązywania przepisów.

Organ wskazał, że w ustawie z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym ustawodawca jednoznacznie rozstrzygnął kwestie międzyczasowe. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 ww. ustawy, przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r., stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

Zatem w rozpatrywanej sprawie, wbrew stanowisku strony odwołującej się, organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował treść art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym regulującego kwestie intertemporalne obowiązywania przepisów, stosując na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. dzień 29.02.2012r. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym tym przepisom przez przepisy ww. ustawy z dnia 16 września 2011 r.

Zdaniem organu w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ okoliczności sprawy i dowody nie wskazały, że podmiot wykonujący przewóz nic miał wpływu na powstanie naruszenia, stwierdzone naruszenie przepisów nie było także następstwem zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć.

W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, zarzucając organom naruszenie prawa polegające na zastosowaniu nowych przepisów ustawy podczas gdy obowiązujące w dacie kontroli przepisy były dla niego względniejszej. Stwierdził, że w odniesieniu do wymierzenia przez organy administracji sankcji administracyjnych obowiązuje zasada lex retro non agit.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co zobowiązywało organy prowadzące postępowanie do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie przepisu art. 92 "a" ust. 1 i 6 ustawy z 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) w związku z l.p.1.3. załącznika nr 3 do tej ustawy w brzmieniu obowiązującym na datę orzekania zgodnie z art. 10 ustawy z 16.09.2011 r. w sprawie zmiany ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454).

Niewątpliwie w dacie kontroli wysokość kary za powyżej opisane przewinienie wynosiła 2.000 zł według brzmienia załącznika nr 3 do ustawy transportowej. Organy orzekały już po wejściu w życie nowego brzmienia tego załącznika podwyższającego karę do 8.000 zł. Zmiana przepisów nastąpiła zatem w trakcie postępowania. Zauważyć jednak należy, że organ nie miał wyboru i nie mógł zastosować zasady lex severior retro non agit (ustawa surowsza nie działa wstecz, czyli nie ma zastosowania do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie) – o co, jak wynika z treści skargi, wnioskuje skarżący - bowiem można się do niej odwołać wyłącznie w sytuacji nieuregulowania przez ustawodawcę zagadnień intertemporalnych związanych z wejściem w życie regulacji surowszych dla strony jeszcze przed orzeczeniem co do jej praw i obowiązków. Inaczej natomiast rzecz się przedstawia w sytuacji, gdy ustawodawca reguluje kwestie intertemporalne. Odnośnie zagadnień spornych w niniejszej sprawie nastąpiło to w art. 10 ustawy zmieniającej regulacje transportowe z dniem 01.01.2012 r., zgodnie z którym przepisy ustawy transportowej w brzmieniu nadanym nowelizacją stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie (co nastąpiło 01.01.2012 r.). Zdaniem składu orzekającego przepis ten jest jednoznaczny, a organy zastosowały go prawidłowo. Postępowanie w sprawie wykonywania transportu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia zostało wszczęte dnia 14.12.2011 r. (karta 65 akt administracyjnych), a więc niewątpliwie w trakcie obowiązywania wersji ustawy transportowej i jej załącznika nr 3 sprzed nowelizacji oraz nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie nowelizacji tj. do dnia 01.01.2012 r. Do takich przypadków przedmiotowy przepis ma zastosowanie.

Odnośnie wniosku o dokonanie prokonstytucyjnej wykładni wskazanego art. 10 ustawy nowelizującej z 16.09.2011 r. to wskazać należy, że sąd nie widzi podstaw, aby była ona konieczna celem nadania mu innego brzmienia niż obowiązujące, które jest, zdaniem Skarżacego, niezgodne z Konstytucją. Przede wszystkim dlatego, że gramatyczna wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości, także z punktu widzenia regulacji konstytucyjnych. Niewątpliwie w jednym można skarżącemu przyznać rację, a mianowicie w tym, że dopuszczając się przewozu bez wymaganego zaświadczenia nabył w pewnym sensie "prawo do ukarania karą w wymiarze obowiązującym w dacie czynu", czyli w kwocie 2.000 zł. Zauważyć jednak należy, że nawet Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę, że nakaz ochrony niewadliwie nabytych praw obywateli nie ma charakteru absolutnego i dopuszcza – w określonych sytuacjach – odstępstwa od tej reguły w praktyce ustawodawczej. Konieczne jest wówczas zachowanie warunku, aby zmiana prawa dotychczas obowiązującego, pociągająca za sobą skutki niekorzystne dla sytuacji prawnej podmiotów, dokonywana była zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, czyli z wprowadzeniem przepisów przejściowych lub vacatio legis (vide orzeczenia TK z 24.05.1994 r., K 1/94, OTK 1994/1/10 oraz z 02.03.1993 r., K 9/92, OTK 1993/1/6). Zgodnie natomiast z § 30 ust. 1 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 20.06.2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w przepisach przejściowych rozstrzyga się w szczególności sposób zakończenia postępowań będących w toku (wszczętych w czasie obowiązywania dotychczasowych przepisów i niezakończonych ostatecznie do dnia ich uchylenia), skuteczność dokonanych czynności procesowych oraz organy właściwe do zakończenia postępowania i terminy przekazania im spraw.

Zdaniem sądu takim przepisem przejściowym jest właśnie art. 10 ustawy nowelizującej z 16.09.2011 r., który normatywnie rozstrzyga kwestie związane z wejściem w życie nowych regulacji w trakcie postępowania o wymierzenie kary pieniężnej, wszczętego na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących i łagodniejszych dla skarżącego. Ten zastosowany w sprawie niniejszej, normatywny sposób rozwiązania przez prawodawcę kwestii związanych z wejściem w życie ustawy surowszej jest zatem, jak to Trybunał Konstytucyjny wskazał, dopuszczalny w praktyce prawodawczej. Nie budzi on również wątpliwości konstytucyjnych i nie wymaga prokonstytucyjnej wykładni nadającej mu inne brzmienie niż to, które wynika z jego wykładni gramatycznej.

Powyższe nie jest sprzeczne z zaleceniami dotyczącymi stosowania sankcji administracyjnych zawartymi we wskazanej w skardze rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R (91) z 13.02.1991 r. w sprawie sankcji administracyjnych. Co prawda zawarte w niej zasady należy uznać za istotne wskazówki, jednak akt ten stanowi tzw. soft law, czyli akt niewiążący powszechnie. Nadto, jak wyżej wskazano, sporny przepis art. 10 ustawy nowelizującej posiada jednoznaczne brzmienie i nie wymaga dodatkowych metod wykładni, w tym sięgania do przedmiotowej rekomendacji.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że wynik wykładni, której domaga się skarżący, musiałby prowadzić do zakwestionowania aktualnego i jednoznacznego brzmienia przepisu art. 10 ustawy nowelizującej, bowiem aby mogła być mu wymierzona kara 2.000 zł - przepis ten należałoby rozumieć jako mający zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po dniu 01.01.2012 r. Takiej wykładni sąd dokonać nie może, bowiem byłaby to wykładnia prawotwórcza, do której nie jest uprawniony. Analogiczny pogląd odnośnie przepisu art. 10 ustawy nowelizującej wyraził tut. Sąd w wyroku z 09.08.2012 r. II S.A./Bk 405/12 cbosa.

Zważyć też należy, iż przepisy zmieniające ustawę o transporcie drogowym oprócz zaostrzenia kar pieniężnych uchyliły część zachowań wcześniej zagrożonych karą pieniężną. Przykładem tego jest umorzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji w sprawie wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i umorzenie prowadzonego postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Prawem ustawodawcy jest określanie czynów prawem nakazanych lub zakazanych. Posłużenie się przez prawodawcę regulacją pewnych stosunków społecznych metodą administracyjnoprawną i zwiększenie kary za jedno określone zachowanie przy jednoczesnym uchyleniu odpowiedzialności za inne zachowania nie może być uznane za działanie niekonstytucyjne prawodawcy, gdyż kary wymierzane przez organy celne nie są sankcjami karnymi sensu stricto (tak. M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierza, Warszawa 2008, passim). Zatem reguła stosowania prawa względniejszego względem sprawcy, wyrażona wprost w Kodeksie karnym, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Dodać też należy, że z analizy czynności organu podejmowanych w trakcie postępowania administracyjnego wynika, że organy nie mogły zakończyć postępowania przed 01.01.2012 r. decyzją ostateczną. W sprawie przeprowadzono szereg czynności procesowych. Następnie zawiadomiono stronę w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszenia uwag.

Reasumując stwierdzić należy zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, co zobowiązywało sąd do oddalenia skargi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.