Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1284/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. P. i M. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie 1) cofnięcia koncesji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa udzielonych firmie A. Sp. z o.o. na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego 2) wymierzenia kar administracyjnych dla firm A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o. 3) wypłaty odszkodowania w związku z naruszeniem prywatnej własności Państwa H. i M. P. poprzez wejście na teren wnioskodawców i wykonywanie pomiarów sejsmicznych bez uzyskania ich zgody.

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i argumentację prawną.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Państwo H. i M. P. zwrócili się do Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w Warszawie z żądaniem cofnięcia wszystkich koncesji A. Sp. z o.o. oraz wymierzenia kar administracyjnych dla A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o.

Żądanie swoje wnioskodawcy uzasadnili prowadzeniem przez przedsiębiorcę prac geologicznych na obszarze bloku [...] niezgodnie z warunkami koncesji z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...], w szczególności poprzez wejście pracowników G. Sp. z o.o. na teren nieruchomości Państwa H. i M. P. bez ich zgody.

Pismami z dnia [...] i [...] stycznia 2006 r. wnioskodawcy rozszerzyli złożony wniosek o żądanie odszkodowania za szkody spowodowane prowadzeniem prac sejsmicznych na terenie ich nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Minister Środowiska umorzył postępowanie w przedmiocie zgłoszonych przez Państwo H. i M. P. wniosków.

W uzasadnieniu decyzji organ koncesyjny stwierdził, że wszystkie koncesje udzielone A. Sp. z o.o. w wyjątkiem koncesji nr [...] zostały wygaszone. Koncesja z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] (blok koncesyjny nr [...]) została przeniesiona zgodnie z art. 26 a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.) za zgodą A. Sp. z o.o. na rzecz F. Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...].

Poza tym spółka A.Sp. z o.o. z dniem [...] marca 2005 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. W tej sytuacji organ uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia koncesji jest bezprzedmiotowe i jako takie powinno być umorzone.

Odnośnie drugiego żądania z wniosku, organ wyjaśnił, iż w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie ma obecnie przepisu prawa, który przewidywałby kary pieniężne. Przepis ten nie obowiązuje od 1 stycznia 2002 r. (art. 128 Prawa geologicznego i górniczego). W tym stanie rzeczy Minister Środowiska odnośnie żądania wymierzenia kar postępowanie w sprawie umorzył. Identycznie organ postąpił w sprawie żądania o odszkodowanie, albowiem ewentualne szkody poniesione przez wnioskodawców mogą być dochodzone na drodze cywilno-prawnej na zasadach określonych w ustawie Prawo geologiczne i górnicze i prawie cywilnym.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. Państwo H. i M. P. zwrócili się do Ministra Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2006 r.

We wniosku skarżący wywodzili, że wbrew twierdzeniom organu koncesje A. Sp. z o.o. nadal obowiązują, poza tym była podstawa do wymierzenia kary pieniężnej spółce A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o., gdyż strona występowała o ukaranie spółek jeszcze w czasie, gdy przepis o karze obowiązywał. Poza tym organ koncesyjny nie zajął stanowiska w sprawie nielegalnego zastosowania przez G. Sp. z o.o. sejsmiki 3D na polskim obszarze geologicznym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2006 r., powtarzając argumenty w niej zawarte.

Na decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. H. P. i M. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą z dnia [...] marca 2006 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, że:

I. Naczelny organ administracji państwowej w osobie Ministra Środowiska wbrew przepisom k.p.a. nie zawiadomił strony przeciwnej G. Sp. z o.o. oraz pełnomocnika procesowego zlikwidowanej spółki tj. likwidatora A. Sp. z o.o. o złożeniu przez skarżących wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i arbitralnie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję wcześniejszą.

II. Naczelny organ administracji państwowej w osobie Ministra Środowiska nie rozpoznał w ogóle argumentów skarżących podniesionych w pięciu punktach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwłaszcza tych dotyczących naruszenia prawa i ważnego interesu społecznego przez podmioty nielegalnie stosujące sejsmikę 3D na polskim obszarze geologicznych od roku 1993, a jedynie arbitralnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją swoją decyzję wcześniejszą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn dotychczas podnoszonych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Minister podał, że w związku ze zlikwidowaniem i wykreśleniem z dniem [...] marca 2005 r. firmy A. Sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego oraz brakiem następcy prawnego, organ koncesyjny nie miał możliwości powiadomienia przedsiębiorcy o wszczętym postępowaniu.

Poza tym wyjaśnił, że G. Sp. z o.o. jako wykonawca prac i robót geologicznych był związany z przedsiębiorcą umową cywilnoprawną. Nie ponosi ona jednak samodzielnie odpowiedzialności wobec osób trzecich z tytułu wykonywania koncesji przez przedsiębiorcę. Odpowiedzialność tę ponosi przedsiębiorca a po jego likwidacji Skarb Państwa.

Wątek nielegalności badań sejsmicznych prowadzonych przez G. Sp. z o.o. został potraktowany przez organ koncesyjny jako argumentacja uzasadniająca możliwość wystąpienia skarżących o odszkodowanie z tytułu domniemanych szkód, spowodowanych badaniami sejsmicznymi. Z uwagi na to, że orzekanie o naprawie szkód spowodowanych działalnością górniczą nie należy do właściwości organu koncesyjnego lecz do sądów powszechnych, postępowanie w tej sprawie należało umorzyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej kierując się kryterium prawnym a nie słusznościowym tj. badają czy zaskarżona decyzja bądź też inny akt lub czynności są zgodne z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów podlega oddaleniu z przyczyn następujących.

Organ prawidłowo umorzył postępowanie na mocy art. 105 § 1 k.p.a. w stosunku do zgłoszonego przez wnioskodawców żądania w przedmiocie cofnięcia spółce A. Sp. z o.o. koncesji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w przedmiocie nałożenia na ww. spółkę oraz G. Sp. z o.o. kar pieniężnych.

Organ wykazał w sposób szczegółowy i wyczerpujący, zwłaszcza w decyzji z dnia [...] marca 2006 r., że wszystkie koncesje udzielone A. Sp. z o.o. z wyjątkiem koncesji nr [...] zostały wygaszone. Nastąpiło to w związku z ich zrzeczeniem się przez spółkę pismem z dnia [...] czerwca 2001 r. Stwierdzenie wygaśnięcia koncesji nastąpiło w drodze decyzji ostatecznych. Tylko koncesja z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] (blok koncesyjny nr [...]) została przeniesiona zgodnie z art. 26 a Prawa geologicznego i górniczego za zgodą A. Sp. z o.o. na rzecz F. Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...].

Wszelkie zatem odmienne twierdzenia skarżących w powyższym przedmiocie należy uznać za gołosłowne i nieuzasadnione.

Brak było również podstaw do wymierzenia kar pieniężnych spółce A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o., albowiem w dacie wydania zaskarżonych decyzji przepis art. 128 Prawa geologicznego i górniczego (Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.) nie obowiązywał.

Organy administracji zobowiązane są uwzględniać stan prawny na datę wydawanej decyzji a nie na datę zgłoszonego wniosku.

W tym stanie rzeczy nie mogło w sprawie zapaść inne rozstrzygnięcie niż umorzenie postępowania.

Nieprawidłowo natomiast organ umorzył postępowanie w przedmiocie zgłoszonego żądania o odszkodowanie.

W myśl art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest Sąd, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Zwrot następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W tym stanie rzeczy wniosek skarżących w części dotyczącej odszkodowania powinien być im zwrócony z pouczeniem, że w sprawie odszkodowania właściwy jest sąd powszechny. Jednakże to uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżący nie zostali pozbawieni prawa do dochodzenia tego odszkodowania przed właściwym sądem powszechnym.

Inne wykazywane przez skarżących wadliwości decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Poza wykazanym wyżej uchybieniem Minister Środowiska, wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował do jego oceny przepisy prawa.

Organ obszernie wyjaśnił przesłanki rozstrzygnięcia. Sąd zgadza się z argumentacją organu, iż nie był władny podejmować decyzje przeciwko G. Sp. z o.o., która nie była podmiotem uprawnionym z udzielonych koncesji. Spółka ta była związana z koncesjonariuszem tj. spółką A. Sp. z o.o. umową cywilnoprawną.

Wszelkie kwestie związane z domniemaniem nielegalnego prowadzenia prac sejsmicznych przez tę firmę winny być podnoszone przed sądem powszechnym w toczącej się między stronami sprawie odszkodowawczej, która do chwili obecnej, zgodnie z twierdzeniami skarżących, nie została prawomocnie zakończona.

Nieuzasadniony jest również zarzut skarżących odnośnie braku powiadamiania przez organ w niniejszej sprawie spółki A. Sp. z o.o. Spółka ta postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W., XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2005 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie sygn. akt [...].

Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] kwietnia 2005 r., zaś skarżący zgłosili swoje żądania w grudniu 2005 r., kiedy spółka już nie istniała, a więc nie mogła brać udziału w toczącym się postępowaniu.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.