Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2492/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Protokolant: asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3046/14 w sprawie ze skargi F.F. S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od F.F. S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3046/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi F. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku); stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 2 wyroku); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącej F. S.A. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3 wyroku).

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, działając na wniosek z dnia 27 sierpnia 1948 r., odmówiło dawnemu właścicielowi – F. S.A. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., iż teren przedmiotowej nieruchomości został objęty przez gminę m.st. Warszawy w dniu [...] i zachodzi konieczność przejęcia jej na rzecz Skarbu Państwa w celu ustanowienia administracji państwowej. W związku z tym, nie może być przyznane dotychczasowym właścicielom prawo własności czasowej.

W dniu 4 października 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął wniosek spółki pod firmą "F. S.A." o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności ww. orzeczenia administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono zarzut, że przedmiotowe orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa i tym samym uzasadnione jest stwierdzenie jego nieważności. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie - wbrew postanowieniom art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - nie dokonało oceny, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu przez dotychczasowych jego właścicieli da się pogodzić z jego przeznaczeniem według obowiązującego planu zabudowania. Odmowa zaś przyznania prawa własności czasowej została oparta na dodatkowej, pozadekretowej przesłance, a mianowicie na konieczności przejęcia posesji na rzecz Skarbu Państwa w celu ustanowienia administracji państwowej. Natomiast przesłanka określona w art. 7 ust. 2 ww. dekretu w ogóle nie została uwzględniona w zaskarżonym orzeczeniu. We wniosku wskazano także, że wnioskodawca, tj. spółka pod firmą "F. S.A." została założona w 1923 r. W dawnym Rejestrze Handlowym B (RHB) wpisana była pod nr [...], a następnie [...]. Obecnie wpisana jest w Rejestrze Przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (do wniosku załączono odpis z KRS z dnia 8 lipca 2011 r., nr KRS: 0000373745).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...], w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu związanego z prawem własności lokalu nr 3 znajdującego się w budynku usytuowanym na przedmiotowym gruncie zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jego nieważności w tej części z powodu wywołania przez to orzeczenie nieodwracalnych skutków prawnych; w pozostałej części - na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło nieważność ww. orzeczenia.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie własności czasowej przedmiotowej nieruchomości został złożony przez F. w dniu 27 sierpnia 1948 r. Objęcie zaś w posiadanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. Wniosek został zatem złożony w terminie (w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez m.st. Warszawę). Spełniony został tym samym wymóg określony w art. 7 ust. 1 dekretu.

Kolegium wskazało, że z brzmienia art. 7 ust. 2 dekretu wynika w sposób jednoznaczny, że jedynym kryterium oceny, czy zachodzi przesłanka przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), jest ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie, wbrew brzmieniu tego przepisu, organ odmawiając przyznania prawa własności czasowej, w ogóle nie odwołał się do ustaleń obowiązującego w dniu wydania orzeczenia planu zagospodarowania przestrzennego; nie powołał się także na art. 7 ust. 2 dekretu. Powołał się natomiast na okoliczność, która nie jest wymieniona w art. 7 ust. 2 dekretu, a mianowicie na konieczność przejęcia posesji na rzecz Skarbu Państwa w celu ustanowienia administracji państwowej. W związku z tym, zdaniem Kolegium, przedmiotowe orzeczenie obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co musi skutkować stwierdzeniem nieważności ww. decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Kolegium wskazało, że obowiązkiem organu orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest również zbadanie zaistnienia okoliczności określonych w art. 156 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość w części dotyczącej udziałów w prawie użytkowania wieczystego związanego z własnością lokalu nr 3 została oddana w użytkowanie wieczyste jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej (zawartej w formie aktu notarialnego nr [...] z dnia 29 stycznia 1997 r.), bez poprzedzającej ją decyzji administracyjnej w sprawie sprzedaży lokalu, tak jak to ma miejsce w przypadku pozostałych lokali oddanych na własność w przedmiotowym budynku, tj. lokali nr [...]. Zdaniem Kolegium, z uwagi na brak decyzji administracyjnej w sprawie sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego należy przyjąć, iż badane orzeczenie wywołało w ww. części nieodwracalne skutki prawne. Zachodzi zatem przesłanka negatywna określona w art. 156 § 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia w ww. części.

Kolegium wskazało również, że w niniejszym postępowaniu nie dokonywało oceny zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych dotyczących oddania w użytkowanie wieczyste części przedmiotowej nieruchomości gruntowej związanego z prawem własności lokali, które to użytkowanie wieczyste (i sprzedaż lokali) poprzedzone było wydaniem decyzji administracyjnych. Ocena taka może być bowiem dokonana dopiero w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji (w przedmiocie sprzedaży lokali i oddania związanego z własnością lokalu części ułamkowej prawa użytkowania wieczystego).

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka pod nazwą "F. S.A.", wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że ww. Spółka kwestionuje dokonaną przez Kolegium w zaskarżonej decyzji wykładnię "odwracalnych" i "nieodwracalnych" skutków prawnych przez pryzmat decyzji wywołujących skutki "pośrednie" bądź "bezpośrednie", powołując się na orzeczenia sądów i zawarte w nich tezy.

Kolegium wskazało, że w odniesieniu do pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" decyzji administracyjnej, brak jest definicji ustawowej. Orzecznictwo administracyjne prezentuje pogląd, że jedynie dalsze cywilnoprawnie rozporządzenie prawem dokonane na rzecz osób trzecich może stanowić podstawę do oceny, że decyzja wywołała nieodwracalny skutek. W szczególności chodzi o przypadki sprzedaży nieruchomości albo ustanowienia na niej użytkowania wieczystego, w których doszło do zawarcia umowy z osobą trzecią oraz wpisania prawa w księdze wieczystej. Z takimi zdarzeniami łączona jest nieodwracalność skutków prawnych decyzji, w efekcie czego organ nadzoru zobligowany jest do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 158 § 2 k.p.a. Przy czym aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych i doktryny wiąże nieodwracalne skutki prawne z decyzją, w wykonaniu której nastąpił cywilnoprawny obrót praw.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość, w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego związanego z własnością lokalu nr [...], została oddana w użytkowanie wieczyste jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej (zawartej w formie aktu notarialnego nr [...]), bez poprzedzającej ją decyzji administracyjnej w sprawie sprzedaży lokalu, tak jak to ma miejsce w przypadku pozostałych lokali oddanych na własność w przedmiotowym budynku, tj. lokali nr [...]. Wobec powyższego Kolegium wskazało, że z uwagi na brak decyzji administracyjnej w sprawie sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego należało przyjąć, iż badane orzeczenie wywołało w ww. części nieodwracalne skutki prawne. Zasadne jest zatem stanowisko organu I instancji, że w analizowanej sprawie zachodzi przesłanka negatywna (określona w art. 156 § 2 k.p.a.) do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia w ww. części.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka pod nazwą "F. S.A." wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 11, 8, 107 § 3 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu prawnego, brak należytego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, brak należytego sporządzenia uzasadnienia w jego części prawnej; art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 2 k.p.a., poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej w całości nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] i ograniczenia się do wydania decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu związanego z prawem własności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku usytuowanym na gruncie, pomimo braku zaistnienia przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności w tej części; art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ograniczenie się do wydania decyzji z naruszeniem prawa w części i błędną wykładnię pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" w szczególności przez przyjęcie że: cywilnoprawne rozporządzenie prawem dokonane na rzecz osób trzecich (np. sprzedaż nieruchomości albo ustanowienie użytkowania wieczystego) oznacza wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych; nieodwracalne skutki prawne mogą wynikać z późniejszych decyzji i zdarzeń niż wadliwa decyzja; skorzystanie z możliwości jaką "otwiera" decyzja wadliwa (np. możliwość rozporządzenia) jest równoznaczne z koniecznością zajścia takiego zdarzenia prawnego i że jest ono skutkiem tej decyzji oraz pominięcie kwestii, że usunięcie skutków prawnych decyzji możliwe jest w ramach całego systemu prawnego i nie należy wyłącznie do organu administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie w pełni z przyczyn w niej podniesionych.

Sąd ten, przytaczając art. 15 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podał, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Od strony teoretycznej można by przyjąć, że pierwsze rozstrzygnięcie przestaje obowiązywać z chwilą, gdy zdecydowano się na powtórzenie postępowania w sprawie, która musi i tak zakończyć się nowym rozstrzygnięciem.

Sąd ten wskazał, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. W pierwszej kolejności organ odwoławczy ponownie rozpatrujący sprawę powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy; następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski stwierdzić, ustalenie jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji winno zawierać tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie - odnosząc się do szczegółowo przeanalizowanego stanu faktycznego w danej sprawie i winny być to odniesienia indywidualne - w każdej rozpoznanej sprawie - a nie tylko ogólnikowe odniesienia do tego typu spraw.

Reasumując Sąd I instancji podkreślił, że zadaniem organu II instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji.

Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy nie zastosował się do zasad przedstawionych powyżej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ograniczyło się do przedstawienia jedynie konkluzji przebiegu postępowania przed organem I instancji i zacytowania treści wniesionego w sprawie wniosku o jej ponowne rozpoznanie. Kolegium ani nie ustaliło stanu faktycznego sprawy, ani też nie wskazało dowodów, na podstawie których ustalono kluczowe zagadnienia rozstrzygnięcia ze wskazaniem przepisów prawa, które miały w niej zastosowanie.

Organ II instancji ograniczył się do niepełnej polemiki ze stanowiskiem skarżącej spółki w odniesieniu do zagadnienia "nieodwracalnych skutków prawnych" i na tym zakończył analizę przekazanej mu do rozpoznania sprawy.

Nadto Kolegium zaniechało nawet wskazania, czy podziela ustalenia faktyczne organu I instancji i zaprezentowaną przez ten organ ocenę. Z literalnej treści uzasadnienia organu II instancji wynika, że nie dokonywał on ponownego rozpoznania sprawy, a jedynie w wąskim zakresie ograniczył się do skontrolowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy nie odniósł się w pełni do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.

W ocenie Sądu I instancji powyższe uchybienia determinują wniosek, że ocena pozostałych zarzutów skargi jest na tym etapie postępowania przedwczesna.

W tej sytuacji Sąd ten na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w zaskarżonym wyroku.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 i 127 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wadliwe przedstawienie stanu sprawy, zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, polegające na niewykazaniu, jaki wpływ, na wynik sprawy mogło mieć stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenie art. 15 k.p.a., a także poprzez zaniechanie sformułowania wskazań co do dalszego postępowania;

3) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów skargi.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w uzasadnieniu wyroku brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie (w ocenie Sądu) zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd I instancji uchylił jedynie decyzję Kolegium wydaną na skutek rozpatrzenia wniosku ponowne rozpoznanie sprawy, tj. decyzję "drugoinstancyjną", a zatem decyzja pierwszoinstancyjna została uznana przez ten Sąd za zgodną z prawem. Jaki zatem wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nierozpoznanie sprawy "w jej całokształcie", skoro Kolegium utrzymało w mocy decyzję uznaną przez Sąd I instancji za prawidłową.

Zdaniem organu, wbrew wymogom wynikającym z art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd I instancji nie sformułował żadnych wskazań co do dalszego postępowania w sprawie. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, na czym miałoby polegać "rozstrzygnięcie sprawy niejako od nowa". Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania co do dalszego postępowania powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz w następstwie tego, doprowadzenie w sprawie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną F. S.A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz spółki, kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Za trafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 15 i 127 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Zauważyć bowiem należy, że wydaną w sprawie w pierwszej instancji decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpoznając wniosek spółki "F. S.A." o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie o odmowie przyznania dawnemu właścicielowi – F. S.A. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...], obecnie dz. ew. nr [...]:

- na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...], w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu związanego z prawem własności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku usytuowanym na przedmiotowym gruncie zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jego nieważności w tej części z powodu wywołania przez to orzeczenie nieodwracalnych skutków prawnych;

- w pozostałej części - na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło nieważność ww. orzeczenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "F. S.A." z siedzibą w Warszawie wskazała, że zaskarża ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w części dotyczącej orzeczenia o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i odmowy stwierdzenia nieważności, co uszło uwagi Sądu I instancji. W pozostałym zakresie wydana w pierwszej instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stała się ostateczna. Wbrew zatem stanowisku Sądu I instancji, prawidłowo, rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie rozpatrywało sprawy w jej całokształcie, lecz swoje rozważania skupiło, w związku z zakresem zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji, wokół wykładni pojęcia "odwracalnych" i "nieodwracalnych" skutków prawnych decyzji administracyjnej. Nie było zatem w tej sytuacji żadnej podstawy, by organowi rozpatrującemu ponownie sprawę w trybie odwoławczym stawiać zarzut braku ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie "tak, jakby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji". Wbrew zatem stanowisku Sądu I instancji, prawidłowo organ odwoławczy w okolicznościach faktycznych sprawy ograniczył się do oceny podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego dokonanej przez organ I instancji wykładni pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych. Co prawda w sentencji wydanej w trybie odwoławczym decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazało, że utrzymuje w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2013 r., co mogłoby wskazywać, że w postępowaniu drugoinstncyjnym organ odwoławczy rozpoznawał sprawę ponownie w jej całokształcie, jednak z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stanowiącej z sentencją decyzji integralną całość, wynika, że przedmiotem orzekania w trybie odwoławczym była w istocie sprawa w granicach zakreślonych wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Za trafny także w świetle tego, co powiedziano wyżej, uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarówno zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez wadliwe przedstawienie stanu sprawy, jak i w konsekwencji zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów skargi.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wadliwie przedstawia stan sprawy, co wyżej wykazano. Powyższe uchybienie spowodowało, że Sąd I instancji nie ocenił istoty sprawy, to jest wystąpienia w stosunku do części orzeczenia dekretowego nieodwracalnych skutków prawnych.

Zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów skutkowała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, co orzeczono na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.

Rozpoznając ponownie skargę Sąd I instancji będzie musiał ocenić, czy orzeczenie dekretowe w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...] związanego z prawem własności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku usytuowanym na przedmiotowym gruncie zostało wydane z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł rozstrzygać powyższego zagadnienia samodzielnie w postępowaniu kasacyjnym z tego względu, że naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.