Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 135/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 10 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska- Ziołek ( spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] listopada 2020r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Burmistrz K. odmówił skarżącej P. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią B. O., wskazując na nieziszczenie się w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "u.ś.r."). Jak wskazał organ, w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności, którym legitymuje się babcia skarżącej, nie uwzględniono bowiem od kiedy istnieje jej niepełnosprawność, w związku z czym w ocenie organu niespełniony został ustawowy warunek dotyczący momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia, warunkujący możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i podnosząc, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt 38/13, art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę na osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazała ponadto, że nie podejmuje pracy zawodowej, ponieważ nie ma nikogo kto mógłby zajmować się babcią, która wymaga całodobowej opieki.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., na którym to swoją decyzję oparł Burmistrz, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz stosowne regulacje Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w ocenie SKO w niniejszej sprawie nie ma podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r., bowiem, babcia skarżącej ma dzieci na których w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – jak wskazał organ - nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności, które przesądzałyby o całkowitej niemożności sprawowania opieki nad niepełnosprawną B. O. przez jej dzieci. Organ zaznaczył przy tym, że brak jest w aktach sprawy orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności dzieci B. O., które mogłyby stanowić podstawę do uzyskania przez skarżącą wnioskowanego świadczenia. Podniósł również, że brak kontaktu, ani praca zawodowa nie zwalniają dzieci niepełnosprawnej B. O. z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, że może ona podjąć odpowiednią drogę prawną, jeśli uważa, że dzieci nie wywiązują się z obowiązku jej alimentowania oraz że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę.

Powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, że od wielu lat zajmuje się niepełnosprawną i całkowicie ubezwłasnowolnioną babcią, której jest opiekunem prawnym oraz że nie może podjąć stałego zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z powyższym z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie – na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

W następnej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność wydanych w sprawie rozstrzygnięć stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane w warunkach uzasadniających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego z uwagi na istotne naruszenie przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. I tak, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak stanowi zaś ust. 1a tego samego artykułu, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym jak wskazano w art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji był fakt, że niepełnosprawność wymagającej opieki B. O. nie powstała przed 18 rokiem życia lub przed 25 rokiem życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, co zakwestionowane zostało jednak przez SKO. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał bowiem, że brak daty powstania niepełnosprawności nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej, organ odwoławczy wskazał jednocześnie na inną przyczynę odmowy świadczenia i podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej - która jako wnuczka jest osobą niespokrewnioną z podopieczną w pierwszym stopniu - z uwagi na to, że niepełnosprawna B. O. ma dzieci, na których w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny, a w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które przesądzałyby o całkowitej niemożności sprawowania przez dzieci opieki nad niepełnosprawną matką, w szczególności nie posiadają one orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przechodząc zatem do oceny zasadności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w pierwszej kolejności za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium w zakresie dotyczącym braku możliwości odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niewskazania daty powstania niepełnosprawności. Należy bowiem wyjaśnić, że w związku z wydanym dnia 21 października 2014 r. wyrokiem TK o sygn. akt K 38/13, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związanego z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności. Wniosek taki wyprowadza się zaś z brzmienia art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodząc w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego - co w przypadku istotnej w sprawie regulacji nie miało miejsca. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017r., I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017r. I OSK 1600/16 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). W związku z tym za wadliwą uznać należało podstawę odmowy wnioskowanego świadczenia, na której oparł się Burmistrz K., a tym samym również wydane przez niego rozstrzygnięcie.

Jeżeli zaś chodzi o wskazaną w decyzji II-instancyjnej podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z brakiem zaktualizowania się obowiązku alimentacyjnego skarżącej względem jej babci, zdaniem Sądu jest ona nieuzasadniona, bowiem ocena Kolegium co do braku okoliczności, uniemożliwiających dzieciom podopiecznej sprawowanie nad nią opieki jawi się w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych – jako przedwczesna.

Organy obu instancji – jak wynika z akt - ustalenia w sprawie poczyniły bowiem jedynie na podstawie wniosku skarżącej wraz z załączonymi do niego dokumentami (w tym: orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności B. O. oraz oświadczeniem skarżącej z dnia [...].10.2020 r.) oraz kwestionariuszy rodzinnych wywiadów środowiskowych z dnia [...] października 2020 r., przeprowadzonych z P. J. (k. 19-27 akt adm.) oraz z jej babcią – B. O. (k. 9-17 akt adm.). Na tej podstawie SKO stwierdziło w szczególności, że skoro babcia skarżącej posiada trzy córki – M. A., R. J. oraz C. O., na co wskazano w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z B. O. – które nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, albowiem orzeczeń tych nie przedłożono do akt sprawy, to tym samym nie ma w sprawie podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Organ II instancji powołał się zatem wyłącznie na okoliczność posiadania dzieci przez wymagającą opieki B. O., nie czyniąc jakichkolwiek ustaleń własnych w zakresie ich aktualnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej i zakładając jednocześnie, że nie legitymują się one orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności i są w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką. Podkreślić należy w tym miejscu, że wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") zasadę prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań. Organ przed rozstrzygnięciem sprawy winien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Zasada ta jest wzmacniania przez treść przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organy obu instancji uchybiły ww. przepisom postępowania i nie wyjaśniły należycie wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w szczególności aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej córek B. O., a w konsekwencji SKO w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie przyjęło, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., co uniemożliwia przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia. Dopiero należyte wyjaśnienie sytuacji życiowej córek B. O. mogłoby stanowić podstawę do oceny czy faktycznie są one w stanie sprawować opiekę nad matką i wywiązywać się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego. Kwestię tę organy powinny były wyjaśnić w sposób niebudzący wątpliwości, chociażby poprzez wezwanie ich do złożenia wyjaśnień co do swojej sytuacji osobistej i majątkowej. Tego jednak w niniejszej sprawie zabrakło. Zarówno organ I, jak i II instancji w ogóle nie zweryfikowały sytuacji życiowych córek podopiecznej i tego czy wykluczają one opiekę nad matką, przy uwzględnieniu ich wieku, stanu zdrowia oraz czynności opiekuńczych, koniecznych do wykonania przy podopiecznej. Przy czym podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do jednej z córek – C. O., która, jak wskazano w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną – materiał dowodowy już na etapie orzekania przez SKO sugerował, że mogą w jej przypadku zachodzić obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki nad matką. Jak stwierdzono bowiem w ww. kwestionariuszu "nie jest ona w stanie zająć się matką". Ponadto skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazała, że nie ma nikogo, kto mógłby zajmować się babcią i wykonywać przy niej wszystkie czynności. Jednak organ nie potraktował tych informacji jako asumptu do pogłębionej weryfikacji aktualnej sytuacji życiowej córek B. O. i nie podjął w tym zakresie jakichkolwiek działań. Powyższe świadczy zatem o tym większej nieprawidłowości działania organów w sprawie, które pomimo zaistniałych w sprawie niewyjaśnionych okoliczności, nie podjęły stosownych czynności.

Za przedwczesną i nieuzasadnioną, z uwagi na niezweryfikowanie szczegółowych warunków życiowych i dochodowych córek, uznać należy również argumentację organu o możliwości podjęcia odpowiedniej drogi prawnej w celu wyegzekwowania wywiązywania się przez córki B. O. z obowiązku jej alimentowania oraz o możliwości dostarczania osobie uprawnionej środków pieniężnych w sytuacji niemożności sprawowania opieki osobiście. Bez jakiegokolwiek pojęcia na temat aktualnej sytuacji życiowej i finansowej córek niepełnosprawnej B. O., niezasadnym było bowiem formułowanie ewentualnych rozwiązań, które w zderzeniu z rzeczywistością mogłyby jednak okazać się nieadekwatne.

Jednocześnie z uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i przedstawioną w nim argumentację SKO odnieść należy się również do wykładni przepisu art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. Wskazać należy przede wszystkim, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie - oprócz sytuacji wprost wymienionych w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., w tym również wielokrotnie podkreślanej przez SKO okoliczności legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, także obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez te osoby, mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie z dalszym stopniem pokrewieństwa, sprawującej faktyczną opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności. Przyjmuje się bowiem, że pozbawienie krewnych wyższego stopnia świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy z udokumentowanych i obiektywnych powodów opieki takiej nie mogą sprawować osoby bliżej spokrewnione, nawet jeśli nie mają ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności, naruszałoby konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji)(zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, z 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 oraz z 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Należy bowiem zauważyć, że w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Nie można zatem pominąć treści art. 132 wskazanej ustawy, zgodnie z którym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy zatem, że argumentacja wyrażona przez SKO na gruncie zaskarżonej decyzji wskazuje na nieuprawnione ograniczenie się organu do literalnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 4 u.ś.r. Organ uzależnił bowiem – podkreślając to kilkukrotnie na gruncie uzasadnienia zaskarżonej decyzji – możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej od przedłożenia orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności córek jej babci. Natomiast prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie obowiązek alimentacyjny P. J. mógł powstać nie tylko w przypadku przedłożenia ww. orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale również wtedy gdyby okazało się, że córki babci skarżącej nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu z innych obiektywnych przyczyn, których ustalenie jest rolą organu.

Dopiero zatem stan faktyczny, ustalony w zgodzie z zasadami, wyznaczającymi sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego może stanowić podstawę do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z jednoczesnym uwzględnieniem przedstawionej powyżej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 4 u.ś.r.

Z powyższych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz, że z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nie zostały wyjaśnione i właściwie ocenione wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Z tych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Rozstrzygając sprawę ponownie, organy zastosują się do oceny prawnej, wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.