Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1898/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymuje ona w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w zakresie: pkt I ppkt. 6, 7, 8 oraz pkt II ppkt. 4 w części dotyczącej nie przyznania dodatków na każde z małoletnich dzieci; 2. uchyla decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w zakresie: pkt I ppkt. 6, 7, 8 oraz pkt II ppkt. 4 w części dotyczącej nie przyznania dodatków na każde z małoletnich dzieci; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 i 2 wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. L., w punkcie I decyzji odmówił następujących świadczeń:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko: G. L. w okresie od 2012-03-[...]

do 2012-03-[...],

2. zasiłku rodzinnego na dziecko: K. L. w okresie od 2012-03-[...]

do 2012-03-[...],

3. zasiłku rodzinnego na dziecko: A. L. w okresie od 2012-03-[...]

do 2012-03-[...],

4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na dzieci: G. L., K. L., A. L. w okresie od 2012-03-[...] do 2012-03-[...],

5. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na dziecko: A. L. w okresie od 2012-03-[...]

do 2012-03-[...].

6. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na dziecko: G. L.

7. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na dziecko: K.L.

8. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na dziecko: A.L.

W punkcie II decyzji organ przyznał:

1. zasiłek rodzinny na dziecko: G. L., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 2012-04-[...] do 2012-10-[...],

2. zasiłek rodzinny na dziecko: K. L., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 2012-04-[...] do 2012-10-[...],

3. zasiłek rodzinny na dziecko: A. L., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 2012-04-[...] do 2012-10-[...],

4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na dzieci: G. L., K. L., A. L., w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 2012-04-[...] do 2012-10-[...],

5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na dziecko: A. L., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 2012-04-[...] do 2012-10-[...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. L. w dniu 2012-03-[...] złożyła wniosek o ustalenie prawa do następujących świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2011/2012: zasiłek rodzinny na dzieci: G. L., K. L., A. L.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na dzieci: G. L., K. L., A. L.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: G. L., K. L., A. L.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko: A. L.. Wnioskodawczyni przedłożyła zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego na dzieci: G. L., K. L, A. L.

na okres od [...] do [...]. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika,

iż w składzie rodziny A. L. jest [...] osób. P. L. [...]. Ustalając dochód Zainteresowanego, nie uwzględniono w/w dochodu utraconego. W 2010 r. P. L. osiągnął jedynie dochód ze stosunku pracy

w w/w firmie. Z deklaracji PIT-[...] za 2010r. wynika, iż kwota dochodu utraconego wyniosła [...] zł. Organ ustalił, że wnioskodawczyni w 2010 r. osiągnęła [...] miesięczny dochód w wysokości [...] zł (tj. [...] zł minus dochód utracony przez P. L. tj. [...] zł / 12 miesięcy). Dochód rodziny

w przeliczeniu na osobę w rodzinie na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń wyniósł [...] zł. Natomiast od kwietnia 2012 r., w związku

z utratą dochodu A. L., dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego w marcu 2012 r., prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci organ ustalił od kwietnia 2012 r., natomiast

w marcu 2012 r. organ odmówił prawa do zasiłku. Z uwagi na fakt, iż dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują łącznie z zasiłkiem rodzinnym, dodatki te nie przysługują

w marcu 2012 r., prawo do dodatków ustalono od kwietnia 2012 r.

Organ wskazał, że z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przyznał dodatek na dzieci: G. L., K. L., A. L. w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Zgodnie bowiem z art. 12 a ustawy dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego. Natomiast według

art. 10 ustawy dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu: 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie organu, ustawa nie wskazuje, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko, na które udzielono urlopu wychowawczego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy przedmiotowy dodatek przysługuje w wysokości 400.00 zł miesięcznie. W przypadku np. dodatku tytułu urodzenia dziecka istnieje jednoznaczna dyspozycja, iż dodatek ten należy się na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu (art. 9 ust. 4 Ustawy). Ustawodawca, w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, wydłużył natomiast łączny okres, w jakim przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego do 36 miesięcy. Dlatego dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przyznano na dzieci: G. L., K. L., A. L. w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie.

Odmawiając przyznania dodatków z tytułu urodzenia trójki dzieci organ podał,

że w marcu 2012 r. wnioskodawczyni nie posiada uprawnień do zasiłku rodzinnego,

a dzieci pierwszy rok życia ukończyły w dniu 2012-03-[...], w kwietniu 2012 r. przedmiotowy dodatek nie przysługuje. Z samej nazwy wynika bowiem, że prawo

do dodatków uzależnione jest od posiadania prawa do zasiłku rodzinnego. Wobec tego, że dzieci ukończyły pierwszy rok życia w miesiącu, w którym wnioskodawczyni nie była uprawniona do zasiłku rodzinnego, dodatek nie należy się.

W odwołaniu A. L. wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że wniosek o zasiłki mogła złożyć najwcześniej od [...] marca 2012 r., kiedy uzyskała prawo do urlopu wychowawczego. Podała, że po porodzie przebywała na urlopie macierzyńskim, następnie zobowiązana była przez pracodawcę do wykorzystania wszystkich urlopów wypoczynkowych przed pójściem na urlop wychowawczy. Wskazała, że przed pójściem na urlop wychowawczy miała [...] dni zaległego urlopu wypoczynkowego, który wykorzystała do [...] marca 2012 r. Dzieci ukończyły roczek [...] marca 2012 r. Zasiłki zostały przyznane od 1 kwietnia. Odwołująca się nie zgodziła się z przyznaniem wyłącznie jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie [...] zł. Zakwestionowała również wyliczenie dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca

2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, Kolegium wskazało, że odwołująca się złożyła wniosek o przyznanie jej świadczeń rodzinnych

w okresie 2011/2012, wobec czego należało uwzględnić dochody rodziny uzyskane

w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w tej sprawie w roku 2010 (art. 3 pkt. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

Po przywołaniu treści art. 8 ustawy, który wskazuje rodzaje dodatków przysługujących do zasiłku rodzinnego, Kolegium wskazało, że z treści przytoczonego przepisu ustawy wynika, że jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia dziecka jest dodatkiem do zasiłku rodzinnego. Odwołującej się z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie nie przysługiwał w marcu 2012 r. zasiłek rodzinny, wobec czego nie mogła też otrzymać [...] zł dodatku do tego świadczenia. Przekroczenie kryterium dochodowego określonego obowiązującymi przepisami prawa jest w tej sprawie bezsporne co ustalono na podstawie przedłożonych przez stronę dowodów. Taki stan faktyczny sprawy musiał poskutkować odmową przyznania wnioskowanych świadczeń w marcu 2012 r. Prawo do świadczeń w formie zasiłków rodzinnych

i dodatków do zasiłków przysługuje A. L. od 1 kwietnia br., kiedy dochód na osobę w jej rodzinie wyniósł po [...] zł z powodu tego, że w związku

z rozpoczęciem biegu urlopu wychowawczego jej dochód należało potraktować jako utracony.

Art. 10 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że dodatek z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie bez określania liczby dzieci nad którymi ta opieka jest sprawowana.

W ocenie organu, z treści tego przepisu nie wynika, że kwota 400 zł powinna być przyznana na każde dziecko jakie urodziło się z ciąży mnogiej. Ustawodawca przewidział w takim przypadku przedłużenie okresu wypłacania dodatku w w/w kwocie

z 24 miesięcy do 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli matka, ojciec lub faktyczny opiekun dziecka sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu" - art. 10 ust. 1 pkt. 2 ustawy.

Decyzja SKO w W. z dnia [...] lipca 2012 r. stała się przedmiotem skargi A. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia łącznie do jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł na wszystkie dzieci. W ocenie skarżącej przepisy ustawy nie przewidują możliwości przyznania jednego dodatku do trzech zasiłków rodzinnych. Podkreśliła, że wysokość świadczenia nie została uzależniona od innych zdarzeń, w tym ilości urodzonych podczas jednego porodu dzieci, ilości wychowywanych dzieci, stanu ich zdrowia,

w każdym przypadku kształtuje się na poziomie 400 zł. Skarżąca powołała się przy tym na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 848/07

w podobnej sprawie. Skarżąca zakwestionowała również ustalenia w zakresie dochodu, podając, że w marcu 2012 r. otrzymała wynagrodzenie za [...] dni w kwocie [...] zł, zaś mąż w kwocie [...] zł, co zsumowane i podzielone daje kwotę [..] zł za ten miesiąc, a nie kwotę wyliczoną przez organy. Strona przywołała argumenty podniesione już w odwołaniu, że w związku z koniecznością wykorzystania urlopu wypoczynkowego, nie mogła wniosku złożyć wcześniej niż [...] marca 2012 r., a uczyniła to zanim dzieci skończyły roczek. Podała, że gdyby nie miała zaległych [...] dni urlopu wypoczynkowego, to mogłaby o te [...] dni wcześniej złożyć wniosek i miałaby prawo do zasiłków już od marca 2012 r. W związku z koniecznością wykorzystania urlopu wypoczynkowego, rodzina poniosła znaczną stratę w zakresie prawa do zasiłków i dodatków. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. W ocenie skarżącej interpretacja przepisów dokonana została z naruszeniem art. 2, 18 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP

i prowadzi do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych, w których dzieci

nie urodziły się podczas jednego porodu, w stosunku do takich, w których takie zdarzenie miało miejsce.

W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo wskazało, że zarzut przewlekłości postępowania nie jest zasadny, albowiem w okresie letnim, z uwagi na okres urlopowy, liczba orzekających członków SKO jest znacząco mniejsza przy zwiększonym wpływie spraw. Z tego względu, nawet zawiadomienie

o nieznacznym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie jest możliwe

do zrealizowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga w części jest zasadna. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był do jej uwzględnienia w tym zakresie.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, naruszone zostały przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepis art. 8 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 9, art. 10 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie,

że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku z tytułu opieki nad trojgiem dzieci w łącznej wysokości 400 zł oraz błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw

do przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu urodzenia trojga dzieci.

Sąd za prawidłowe uznał natomiast ustalenia organu w zakresie wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, a tym samym Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi w tym zakresie. Organy prawidłowo zastosowały bowiem w sprawie przepis art. 5 ust. 1, ust. 4, ust. 4b w zw. z art. 3 pkt 2, 2a, 10, 23 lit. a, lit. c ustawy

o świadczeniach rodzinnych i zasadnie wskazały, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego w marcu 2012 r. prawo do zasiłków rodzinnych na każde z dzieci ustalone zostało od kwietnia 2012 r.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art.

14-17. Stosownie zaś do ust. 2, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. W świetle powyższego, odmowa przyznania przez organ I instancji zasiłków rodzinnych na każde z trojga dzieci okres od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r. była zasadna, tak jak

i odmowa przyznania na okres od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r. dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz dodatku w okresie od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r. z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Prawidłowa tym samym, była w ocenie Sądu, decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy – w tym zakresie – decyzję Prezydenta W.

Prawidłowo organ I instancji orzekł również, wobec spełnienia przesłanek ustawowych, o przyznaniu trzech zasiłków rodzinnych na każde z dzieci, tj. na G. L., K. L. i A. L. na okres od

[...] kwietnia 2012 r. do [...] października 2012 r. w kwocie po [...] zł., jak też o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na A. L. w kwocie [..] zł na okres od [...] kwietnia 2012 r. do [...] października 2012 r. Zgodnie bowiem z art. 12a ustawy, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego. Trafnie zatem organ II instancji utrzymał – w tym zakresie – w mocy decyzję organu I instancji.

Sąd za błędną uznał natomiast wykładnię przepisu art. 10 ustawy

o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że przepis ten nie został właściwie zastosowany w niniejszej sprawie. W ocenie organów, ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wskazuje, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko, na które udzielono urlopu wychowawczego. Organy powołały się w tym zakresie na treść przepisu art. 10 ust. 2, zgodnie z którym dodatek przysługuje w wysokości 400 zł. Podniosły,

że w odniesieniu np. do dodatku z tytułu urodzenia dziecka istnieje jednoznaczna dyspozycja, że dodatek należy się na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu (art. 9 ust. 4). W przypadku zaś tego dodatku, takiego zapisu nie ma, a wydłużony został jedynie okres, na jaki dodatek może być przyznany.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do ust. 2, dodatek przysługuje w wysokości 400 zł.

W ocenie Sądu, w sytuacji gdy językowa wykładnia art. 10 ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, nie usuwa wszystkich wątpliwości interpretacyjnych, należy odwołać się do wykładni systemowej i funkcjonalnej. Pamiętać należy bowiem, iż, jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 maja 2004 r. sygn. akt OSK 55/04, Wokanda 2004/7-8/56), żaden akt prawa powszechnie obowiązującego

nie jest luźnym zbiorem przepisów, których znaczenia w każdym przypadku można doszukać się w oderwaniu od całokształtu rozwiązań prawnych w danej dziedzinie. Pamiętać należy przy tym, że spójność systemu prawa przejawia się między innymi

w tym, iż system prawny opiera się na pewnych wspólnych wartościach, które dotyczą podstaw ustroju społecznego, politycznego i ekonomicznego. Szczególną rolę wśród zasad systemu prawa odgrywają zaś zasady konstytucyjne, a konsekwencją tego jest nakaz interpretacji prawa zgodnie z Konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/05 wskazał, że " (...) Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest konsekwencją istnienia ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Obie ustawy wchodzą do systemu pomocy społecznej (zabezpieczenia społecznego). Realizują one ten sam cel: "wspierają osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Obie ustawy wykonują w pewnym zakresie pozytywne obowiązki nałożone na władze publiczne przez art. 67, art. 69, art. 71 i art. 72 Konstytucji. Służą zatem realizacji konstytucyjnych zadań państwa i dlatego ich treść musi być oceniana z punktu widzenia udatności realizacji tego celu. Wyraźnie zresztą tak właśnie sprawę ujmowały motywy ustawodawcze projektu ustawy o zasiłkach rodzinnych. (...)".

W tym miejscu wskazania wymaga, że zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej

i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Stosownie zaś do ust. 2, matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa.

Pamiętać należy przy tym, że minimalny standard ochrony i pomocy rodzinie znajduje swoje zakotwiczenie wprost w rozdziale I Konstytucji, poświęconym podstawowym zasadom ustroju. Jak podkreślił to w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny, "istotniejsze jeszcze znaczenie dla ustalenia standardu ma art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, który precyzuje, że pomoc dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, ma mieć charakter "szczególny", a więc wykraczający poza zwykłą pomoc dla osób utrzymujących dzieci albo pomoc świadczoną innym osobom".

Celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest wspieranie rodzin o stosunkowo niskich dochodach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i art. 8 zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i wraz z nim mogą być przyznane dodatki, m.in. z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Istotą i celem urlopu wychowawczego jest stworzenie pracownikowi warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności

z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że opieka nad trojgiem dzieci, urodzonych w tym przypadku podczas jednego porodu, uniemożliwia wykonywanie jakichkolwiek obowiązków zawodowych, co w niniejszej sprawie skutkowało pogorszeniem sytuacji materialnej wielodzietnej rodziny. W ocenie Sądu, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko wtedy spełniać będzie funkcję zaopatrzeniową, umożliwiając choćby częściowe zaspokojenie potrzeb każdego

z wychowywanych przez osobę uprawnioną dzieci, gdy ustalony zostanie na każde dziecko, nad którym sprawowana jest opieka i na które udzielony został urlop wychowawczy. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że urlop wychowawczy udzielony został A. L. na trzech synów: A., G. i K. urodzonych

[..] marca 2011 r., na okres od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2014 r. Przyznanie jednego dodatku w kwocie [...] zł, na wszystkie troje dzieci, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie spełni swej funkcji zaopatrzeniowej i nie będzie stanowić realizacji konstytucyjnego prawa do ochrony i pomocy rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd wyrażony w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 848/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Samo określenie przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, okresu na jaki dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje, w tym określenie, że dodatek przysługuje nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opieka sprawowana jest nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, nie wyklucza zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom organów – możliwości ustalenia tego dodatku odrębnie na każde dziecko, do każdego z trzech przyznanych zasiłków rodzinnych.

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że rodzina wnioskodawczyni jest rodziną wielodzietną. Dzieci mają prawo do zasiłków rodzinnych, na gruncie ustawy

o świadczeniach rodzinnych, co potwierdza, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Właśnie w odniesieniu do takich rodzin Konstytucja nakazuje władzom publicznym udzielenie szczególnej pomocy. Wykładnia przepisu art. 10 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organy, w oderwaniu od postanowień konstytucyjnych, nie jest wykładnią możliwą do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony

w powołanym już wyżej wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 848/07,

iż taka interpretacja art. 10 ust. 2 ustawy, jak dokonana przez organy w niniejszej sprawie, prowadzi do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych (art. 71 ust. 1), w których dzieci nie urodziły się podczas jednego porodu, w stosunku do takich, w których takie zdarzenie miało miejsce.

Wynikający z art. 7 Konstytucji RP (powtórzony w art. 6 k.p.a.), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w sprawie niniejszej istniały podstawy do przyznania wnioskodawczyni trzech dodatków, a nie wyłącznie jednego, z tytułu urodzenia trojga dzieci, każdy po [...] zł.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie do art. 9 ust. 4, w przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko. Zasadą jest, iż prawo do świadczeń ustala

się na okres zasiłkowy. Ustawodawca przewidział jednakże wyjątek od tej zasady, wskazując w art. 24 ust. 1, że nie odnosi się ona do świadczeń, o których mowa m.in.

w art. 9, a zatem do dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Dodatek ten przysługuje bowiem jednorazowo w wysokości 1.000 zł (art. 9 ust. 3 ustawy) i nie jest przyznawany na okres zasiłkowy. Ustawodawca wskazał jednocześnie, że wniosek o ten dodatek składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia (art. 26 ust. 5).

W sprawie jest bezsporne, że matka trojaczków wniosek o dodatek z tytułu urodzenia dzieci złożyła w terminie przewidzianym prawem, albowiem dzieci pierwszy rok życia ukończyły [...] marca 2012 r. W sprawie jest bezsporne, że wnioskodawczyni ustalono prawo do zasiłków rodzinnych na każde z trojga dzieci od dnia [...] kwietnia

2012 r. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że spełnione zostały przesłanki

z art. 9 w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy, warunkujące przyznanie dodatków z tytułu urodzenia dzieci. W ocenie Sądu, okoliczność, że zasiłki rodzinne nie przysługiwały

w marcu 2012 r., nie wykluczało - w stanie faktycznym niniejszej sprawy – w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] kwietnia 2012 r. – przyznania dodatków

z tytułu urodzenia dzieci. Strona miała już ustalone prawo do zasiłków rodzinnych, spełnione zostały przesłanki z art. 9 ustawy, wniosek złożony został w przewidzianym prawem terminie, a dodatek jest świadczeniem jednorazowym. Szczególne okoliczności tej sprawy, tj. fakt, iż matka dzieci po urlopie macierzyńskim, a przed urlopem wychowawczym, co wynika z odwołania, obowiązana była przez pracodawcę do wykorzystania [...] dni zaległego urlopu wypoczynkowego, sprawiły, że wniosek o zasiłki rodzinne nie mógł zostać złożony wcześniej niż w marcu 2012 r. W sprawie jest bezsporne, że rodzina wnioskodawczyni jest rodziną wielodzietną, w związku

z urodzeniem się trojga dzieci w trakcie jednego porodu, jest też rodziną, która ma –

z uwagi na trudną sytuację materialną, co wyraża się m.in. w przyznanym prawie do zasiłku rodzinnego – prawo do szczególnej pomocy władz publicznych. Sytuacji materialnej strony w tym zakresie nie zmieniło uzyskanie nieznacznego wynagrodzenia za [...] dni w miesiącu poprzedzającym ustalenie prawa do zasiłków. W ocenie Sądu,

w sprawie niniejszej, w świetle przepisu art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz powołanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która służy realizacji wymienionych wyżej konstytucyjnych zadań państwa, wnioskodawczyni należało przyznać dodatki do zasiłków z tytułu urodzenia trojga dzieci. Trybunał Konstytucyjny

w powołanym już wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/05 podkreślił,

że Konstytucja nakazuje władzom publicznym uwzględnianie dobra rodziny oraz określa minimalny standard ochrony i pomocy. Dla ustalenia standardu ochrony

i pomocy szczególne znaczenie ma art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, który precyzuje,

że pomoc dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, ma mieć charakter "szczególny", a więc wykraczający poza zwykłą pomoc dla osób utrzymujących dzieci albo pomoc świadczoną innym osobom.

Dodatkowo jedynie Sąd wskazuje, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić stronę, stosownie do art. 36 k.p.a. Usprawiedliwienia braku dopełnienia tego obowiązku przez organ nie stanowią, podniesione w odpowiedzi na skargę, argumenty dotyczące organizacji pracy. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 151 powołanej ustawy. W punkcie 4 wyroku orzeczono na podstawie przepisu art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.