Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1278/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] S.A. w K. na decyzję Wojewody z dnia 2 kwietnia 1996 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 stycznia 1996 r., znak: [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w K., działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r. - tekst jednolity, z późniejszymi zmianami), § 3, § 6 i § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu rozliczeń w razie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (Dz. U. Nr 72 poz. 315 z 1991 r. zmiana Dz. U. Nr 46 póz. 205 z 1992 r.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu wniosku M. W., T. R., H. T. J. B. i K. S. orzekł o zwrocie działek: nr [...] o pow. 0,0856 ha i nr [...] o pow. 0,0159 ha obr. [...], położonych w K. obj. Kw [...] na rzecz M. W. w 1/6 cz. R. R. w 1/6 cz. T. R. w 1/6 cz. K. S. w 1/6 cz. H. T. w 1/6 cz., J. B. w 1/6 cz. W punkcie drugim decyzji zobowiązano wymienione osoby do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 9339 zł, odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w dniu 10 kwietnia 1995 r. R. R. działający przez pełnomocnika T. M. oraz w imieniu M. W., T. R., H. T., J. B. i K. S. wystąpił z wnioskiem o zwrot działek: nr [...] o pow. 0,0856 ha i nr [...] o pow. 0,0159 ha obr. [...] położonych w K.. W oparciu o decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] wydaną dnia 10 sierpnia 1987 r. Nr: [...] ustalono, że na rzecz Skarbu Państwa zostały wywłaszczone między innymi działki nr [...] o pow. 0,0856 ha i nr [...] o pow. 0,0159 ha obr. [...] położone w K. obj. Iwh 62, Iwh 181 i Iwh 182 stanowiące własność W. R. w 1/2 cz. i W. B. w 1/2 cz. Wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy dworca P.K.S. w [...] dla Krajowej Państwowej Komunikacji Samochodowej Dyrekcji Okręgowej w K.. Aktualnie działki te zgodnie z wpisami w Księdze wieczystej nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa bez ustanowionych na nich praw na rzecz osób trzecich. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, dla [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Sygn. akt [...] prawa do spadku po W. R. nabyli: M. W. w 1/3 cz., R. R. w 1/3 cz. i T. R. w 1/3 cz. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. sygn. akt [...] prawa do spadku po W. B. nabyli. J. B. w 1/3 cz., H. T. w 1/3 cz. i K. S. w 1/3 cz. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowe nieruchomości są położone pomiędzy al. [...] i ul. [...], a ul. [...] w K.. Teren od ulicy [...] jest porośnięty wysokimi chwastami z porozrzucanymi elementami betonowymi, natomiast od strony ulicy [...] teren w dniu przeprowadzenia oględzin ([...] maja 1995 r.) był częściowo zajęty pod prowizoryczny skład materiałów budowlanych bez stałych obiektów. W terminie późniejszym stwierdzono, że powyższy skład uległ likwidacji. Obszar między innymi przedmiotowych działek jest ogrodzony częściowo siatką drucianą, a częściowo słupkami metalowymi połączonymi pojedynczym drutem. Nie stwierdzono, aby na zwracanych działkach zostały przeprowadzone jakiekolwiek prace inwestycyjne.

Wobec powyższych ustaleń faktycznych oraz braku aktualnych dokumentów architektoniczno-urbanistycznych pozwalających na realizację inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia należało uznać działki nr [...] i nr [...] obr. [...] położone w [...] za zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowisko takie jest zgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 12 czerwca 1995 r. Sygn. akt: SA/Kr 1964/94, który dotyczył zwrotu sąsiednich nieruchomości. Działając w myśl § 3 cytowanego na wstępie rozporządzenia ustalono, że powołaną wyżej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 10 sierpnia 1987 r. byłym właścicielom zostało przyznane odszkodowanie: za grunt -477 050 zł., za składniki roślinne - 949 097 zł. oraz za składniki budowlane - 249 867 zł. Z uwagi na fakt, iż na zwracanych działkach nie istnieją żadne składniki roślinne i budowlane dokonano waloryzacji odszkodowania otrzymanego za wywłaszczony grunt i ustalono, że należność z tego tytułu wynosi 9339 zł. Jednocześnie wobec braku na tych działkach żadnych nakładów uznano, że ich wartość po dacie wywłaszczenia nie uległa zmianie. Zgodnie z § 9 powołanego na wstępie rozporządzenia ustalono jednorazowy sposób spłaty należności.

W dniu 7 lutego 1996 r. Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej złożyło odwołanie od powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. wnosząc o jej uchylenie jako bezpodstawnej i nie odpowiadającej stanowi faktycznemu i prawnemu.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja uniemożliwia rozpoczętą budowę dworca autobusowego PKS w [...]. Przedsiębiorstwo PKS uzyskało decyzję nr [...] z dnia 22.03.1986 r. Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicowego [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji budowlanej - dworzec PKS i MPK w [...], na wniosek [...] Dyrekcji Inwestycji Oddział l z dnia 14 czerwca 1985 r. zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Narodowej Miasta Krakowa oraz pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 26.10.1988 r. na wniosek [...] Dyrekcji Inwestycji Oddział l z dnia 9.09.1988 r. Po wytyczeniu geodezyjnym dróg i placów zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym wykonano drogi z płyt prefabrykowanych, place żużlowe oraz wykop, płytę fundamentową żelbetową, stopy żelbetowe pod budynek główny dworca a także ogrodzenie terenu. Ponadto po uprzednim opracowaniu ekspertyz konstrukcyjnych dokonano wyburzeń budynków i budowli uprzednio wykupionych, które miały uregulowany stan prawny. [...] Dyrekcja inwestycji nr l będąca inwestorem zastępczym budowy dworca, do chwili zakończenia swojej działalności dokonała czynności wywłaszczeniowych pod całość terenu przeznaczonego pod dworzec autobusowy. W odpowiedzi na zapytanie odnośnie stanu zaawansowania przekazania terenu pod dalsze roboty inwestycyjne budowy dworca autobusowego, Dyrekcja pismem z dnia 15.11.1990 r. poinformowała, że przeszkodą do wydania decyzji przekazującej teren (w skład którego wchodzą obie działki będące przedmiotem odwołania) w zarząd Przedsiębiorstwa PKS na cele budowy dworca jest nieujawnienie decyzji wywłaszczeniowych w księgach wieczystych. Wobec likwidacji [...] Dyrekcji Inwestycji jako inwestora zastępczego dla budowy dworca, Przedsiębiorstwo PKS przejęło kopię decyzji i równocześnie zwróciło się o uregulowanie stanu prawnego działek przeznaczonych pod budowę do Urzędu Rejonowego w K. Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami pismem z dnia 14.06.1994 r. nr [...]. Od roku 1994 w przedmiotowej sprawie trwała korespondencja pomiędzy Urzędem Rejonowym a PKS na temat dostarczenia przez PKS dodatkowych opracowań geodezyjnych. Żądane opracowania geodezyjne, zostały przez PKS zlecone i po ich wykonaniu dostarczone do Urzędu Rejonowego przy piśmie z dnia 15.05.1995 r., nr [...]. Wobec braku odpowiedzi Urzędu Rejonowego, PKS wystąpił ponownie z pismem z dnia 14.11.1995 r. znak [...] z prośbą o przyspieszenie uregulowania stanu prawnego. PKS w dalszym ciągu podtrzymuje konieczność pozyskania przedmiotowych działek, ponieważ są one położone w środku terenu przeznaczonego pod budowę dworca i ich brak w praktyce uniemożliwia dalsze prowadzenie rozpoczętej realizacji dworca. Nieprawdą jest, że na terenie działek będących przedmiotem odwołania znajdował się prowizoryczny skład materiałów budowlanych. Znajdował się on na części działek nr [...] oraz [...] będących w dzierżawie wieczystej Przedsiębiorstwa PKS. Konieczność budowy dworca PKS w tym rejonie, przewiduje aktualny na dzień dzisiejszy plan zagospodarowania Miasta. Zgodnie z w/w planem PKS przystąpił do realizacji budowy dworca i w latach 90/92 poniósł koszty w wysokości miliarda starych złotych.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...], decyzją z dnia 2 kwietnia 1996 r., znak: Nr [...], na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dn.29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz.127 z późn. zm.), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu rozliczeń w razie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (Dz. U. Nr 72, póz. 315, zm. Dz. U. z 1992 r. Nr 46, póz. 205) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zobowiązuje do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli nieruchomość ta lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przedmiotowe działki nr [...] o pow. 856 m2 i [...] o pow.159 m2 stanowiące własność W. R. i W. B. zostały wywłaszczone decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 10.08.1987 r. Nr [...] pod budowę dworca PKS w [...]. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z protokołu z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowych działek, porośnięte są one wysokimi chwastami, na części znajdują się zniszczone elementy budowlane, metalowe słupki połączone pojedynczym drutem i nie przeprowadzono na nich żadnych działań inwestycyjnych.

Przedstawione przez Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej -następcę prawnego Krajowej Państwowej Komunikacji Samochodowej wymienionej w w/w decyzji wywłaszczeniowej, w trakcie postępowania przed organem odwoławczym: decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z dnia 25.02.1985 r., Nr [...], decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia 22.03.1986 r. Nr [...] i decyzja o pozwoleniu na budowę z dn.26.10.1988 r., Nr [...] utraciły ważność z mocy prawa. Przedsiębiorstwo nie przedstawiło aktualnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dworca PKS.

Wyjaśnienia zawarte w korespondencji z dnia 23.02.1996 r. nr [...], na które powołuje się Przedsiębiorstwo w piśmie z dnia 21.03.1996 r. nr [...] dotyczą dokumentów, które straciły ważność. Kłopoty z uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości, nie przybliżają natomiast realizacji samej inwestycji. Ponadto opisywany w odwołaniu i w wymienionych wyżej pismach stan zagospodarowania działek, zdaje się dotyczyć innych działek, ponieważ pozostaje w sprzeczności z protokołem z ich oględzin przeprowadzonych z udziałem wszystkich stron. Według odpisu z księgi wieczystej nr [...], przedmiotowe działki nr [...] i [...] są własnością Skarbu Państwa. Powołany w odwołaniu fakt o złożeniu w Urzędzie Rejonowym dokumentów pozwalających na uregulowanie stanu prawnego działek, wchodzących pod budowę dworca PKS nie ma wpływu na decyzję w sprawie zwrotu, bowiem w dacie orzekania o zwrocie działka jest własnością Skarbu Państwa. W świetle zebranego materiału dowodowego, ustalono ponad wszelką wątpliwość, że roszczenie o zwrot przedmiotowych działek zgłoszone przez następców prawnych byłych właścicieli, jest zasadne ponieważ spełnione zostały materialno-prawne przesłanki wynikające z art. 69 ustawy cytowanej na wstępie.

Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożyło w dniu 29 kwietnia 1996 r. Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżące przedsiębiorstwo poniosło, że wydanie decyzji uniemożliwiło kontynuację rozpoczętej już budowy dworca autobusowego, prowadzonej na podstawie decyzji z dnia 22 marca 1986 r. o zatwierdzeniu projektu planu realizacyjnego inwestycji budowlanej "Dworzec PKS i MPK w [...]", zgodnej z planem zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta Krakowa oraz na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 26 października 1988 r., znak: [...].

Po wytyczeniu geodezyjnym dróg i placów zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym wykonano drogi z płyt prefabrykowanych, place żużlowe oraz wykop, płytę fundamentową żelbetową, stopy żelbetowe pod budynek główny dworca a także ogrodzenie terenu. Ponadto po uprzednim opracowaniu ekspertyz konstrukcyjnych dokonano wyburzeń budynków i budowli uprzednio wykupionych od właścicieli. [...] Dyrekcja Inwestycji - będąca inwestorem zastępczym budowy dworca, do chwili zakończenia swojej działalności dokonała czynności wywłaszczeniowych pod całość terenu przeznaczonego pod dworzec. W piśmie z dnia 15 listopada 1990 r. Dyrekcja poinformowała, że przeszkodą do wydania decyzji przekazującej teren inwestycji (w skład którego wchodzą obie działki objęte zaskarżoną decyzją) jest nieujawnienie decyzji wywłaszczeniowych w księgach wieczystych. Wobec likwidacji [...] Dyrekcji Inwestycji Przedsiębiorstwo PKS przejęło kopię decyzji i zwróciło się do Urzędu Rejonowego pismem z dnia 14 czerwca 1994 r. o uregulowanie stanu prawnego działek przeznaczonych pod budowę dworca. Od 1994 r. trwała korespondencja z urzędem w przedmiotowej sprawie, głównie na temat dostarczenia przez PKS dodatkowych opracowań geodezyjnych. Żądane opracowania zostały zlecone a po ich wykonaniu dostarczone Urzędowi. Skarżące przedsiębiorstwo podało, że nadal istnieje konieczność pozyskania przedmiotowych gruntów, ponieważ znajdują się one w środku terenu przeznaczonego pod budowę dworca.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podał, że w sprawie bezspornym jest, że w dacie orzekania strona skarżąca nie posiadała ważnego pozwolenia na budowę, co wynika z treści pisma z dnia 19 lutego 1996 r./k. 57 akt/. Ustalono ponadto, że przedmiotowe nieruchomości nie zostały wykorzystane na cle wskazane w decyzji o wywłaszczeniu z dnia 18 sierpnia 1987 r.

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć zainteresowanego R. R. oraz konieczność ustalenia jego następców prawnych. Wobec ustalenia - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie, Wydział l Cywilny z dnia [...] marca 1997 r., sygn. akt: [...] – następców prawnych zmarłego R. R., Sąd podjął z ich udziałem zawieszone postępowanie sądowe. Z uwagi na śmierć w toku postępowania sądowego uczestników tego postępowania, to jest M. W., T. R., J. B. oraz H. T. niezbędne było ponowne zawieszenie postępowania sądowego (art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) oraz jego podjęcie z udziałem następów zmarłych uczestników (postanowienie z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt: II Sa/Kr 1196/11, k. 228).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., póz. 1270, powoływana dalej jako: "P.p.s.a."). Właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o przepisy ostatnio powołanej ustawy.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji - tekst jednolity z 1991 r., Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 10 sierpnia 1987 r., Nr [...], działki nr [...] o pow 856 m21 [...] o pcw 159 m2 stanowiące własność W. R. i W. B. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę dworca autobusowego PKS

Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony przez podmioty legitymowane do tego Jak to już wyżej wskazano, w chwili wydania decyzji o wywłaszczeniu, właścicielami podlegających wywłaszczeniu działek byli W. R. i W. B. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie z dnia 22 grudnia 1994 r., sygn akt [...] (k 28 akt organu administracji) następcami prawnymi W. R. są M. W., R. R. i T. R. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. sygn akt [...] (k 30 akt organu administracji) ustalono, ze prawa do spadku po W. B. nabyli J. B., H. T. i K. S. Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpił W. B. i R. R. (k 10 akt organu administracji) R. R. został upoważniony do występowania w imieniu i na rzecz wszystkich pozostałych spadkobierców właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, co w sposób me budzący wątpliwości wynika z pełnomocnictwa znajdującego się na k 31 akt organu administracji, pod którym widnieją podpisy M. W., T. R., H. T., J. B. oraz K. S. Treść pełnomocnictwa wskazuje jednoznacznie na wyrażany przez wszystkich uprawnionych zamiar żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości

Przytoczone ustalenia pozwalają także na przyjęcie spełnienia kolejnej przesłanki warunkującej zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to jest zbędności obu wywłaszczonych działek z punktu widzenia celu wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu Działki nr [...] oraz [...], wedle stanu na chwilę orzekania przez organy administracji, porośnięte były wysokimi chwastami Na nieruchomościach tych znajdowały się liczne, porozrzucane betonowe elementy Działki nie były zabudowane i me stwierdzono na nich żadnych innych przejawów działalności inwestycyjnej, w tym w szczególności prac budowlanych lub robót przygotowawczych Ustalenia powyższe znajdują jednoznaczne oparcie w przeprowadzonych w toku postępowania czynności dowodowych, w tym zwłaszcza w wynikach protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami, która została przeprowadzona na spornych działkach w dniu [...] maja 1995 r (k 25 akt organu administracji u dołu strony oraz k 24 wers 1 - 8 od góry strony) Brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia odmiennych w tym zakresie twierdzeń skarżącego, w myśl których na objętych wnioskiem o zwrot nieruchomościach wykonano szereg działań inwestycyjnych, zmierzających bezpośrednio do zrealizowania celu wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu Wyniki przeprowadzonych w sprawie czynności nie potwierdzają, by na działkach dokonano wyburzeń, wytyczeń geodezyjnych lub tez by wykonano na nich drogi z płyt prefabrykowanych, place żużlowe czy wykopy Taki zakres przeprowadzonych na działce prac nie został potwierdzony w protokole wspomnianej już wyżej rozprawy, w której wziął udział przedstawiciel skarżącego i której przebieg i rezultaty nie były przez skarżącego kwestionowane W świetle powyższego jako prawidłowe ocenić należy przyjęcie przez organy administracji, iż wywłaszczone decyzją z dnia 10 sierpnia 1987 r. działki stały się zbędne na cel wskazany w tej decyzji Przypomnieć należy ze cel ten określono jako "budowę dworca PKS" (k 7 akt organu administracji) Dokonywana wedle stanu na chwilę orzekania ocena realizacji tak charakteryzowanego celu wywłaszczenia wskazuje, ze na spornych nieruchomościach nie podjęto jakichkolwiek czynności inwestycyjnych związanych z planowanym przedsięwzięciem Za uprawniony uznać należy także wniosek dalej idący wyrażający się w stwierdzeniu, ze w stosunku do wywłaszczonych działek nie podjęto żadnych czynności, które pozwalałyby przyjąć, ze zgodne z celem wywłaszczenia zagospodarowanie nieruchomości nastąpi w najbliższej przyszłości Oceny tej nie zmienia akcentowany przez skarżącą spółkę fakt sygnalizowania właściwym organom "chęci i konieczności pozyskania działek dla kontynuowania budowy dworca" (k 41 akt organu administracji) Podkreślenia wymaga, ze na działkach nr [...] oraz [...] nie podjęto żadnych prac, w tym w szczególności zmierzających do realizacji planowanego przedsięwzięcia, pomimo upływu blisko dziewięciu lat od wywłaszczenia Wskazać tez należy, ze Państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej nie wykazało, by dysponowało orzeczeniem, które mogłoby stanowić podstawę prawną realizacji ewentualnych robot budowlanych, związanych z realizacją planowanej inwestycji Jak wynika z pisma Urzędu Miasta z dnia 19 lutego 1996 r (k 57 akt postępowania administracyjnego) pozwolenie na budowę dworca PKS z dnia 26 października 1988 r, Nr [...], straciło ważność w związku z nierozpoczęciem budowy w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu (art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane). Brak realnej perspektywy zagospodarowania działek zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu potwierdzają także przyznawane przez inwestora problemy finansowe, a oceny w tym zakresie nie modyfikuje samo tylko zapewnienie o zabezpieczeniu w najbliższej przyszłości stosownych środków na realizację inwestycji (k. 56 akt organu administracji). Z oświadczeń inwestora wynika nadto, że w ciągu blisko dziewięcioletniego okresu, jaki minął od wywłaszczenia, nie nastąpiła regulacja stanu prawnego objętych wnioskiem o zwrot działek. W pierwszej kolejności wskazać należy, że twierdzenia skarżącego o podejmowaniu szeregu działań na rzecz uregulowania stanu prawnego działek nr [...] oraz [...] nie zostały w sposób należyty wykazane. Prócz oświadczeń o tym, że Przedsiębiorstwo PKS "pragnie pozyskać działki" oraz że "złożono w tym zakresie stosowny wniosek do Urzędu Rejonowego" (k. 55 akt organu administracji) oraz że przeszkodą do wydania decyzji przekazującej teren inwestycji jest nieujawnienie decyzji wywłaszczeniowych w księgach wieczystych, brak jest w aktach sprawy potwierdzenia, jakie konkretnie czynności oraz w jakim czasie podejmowane były przez inwestora w celu umożliwienia realizacji planowanej inwestycji na działkach nr [...] oraz [...]. Istotniejsze jest jednak zwrócenie uwagi, że ocena zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest uzależniona od ustalenia charakteru przyczyn wskazanych wyżej trudności inwestora w uregulowaniu sytuacji prawnej działek. Brak jest w szczególności w tym zakresie takiej zależności, która nakazywałaby odmówić zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w każdym przypadku stwierdzenia niezawinionych, czy też niezależnych od inwestora przyczyn niemożności uregulowania stanu prawnego przejętych działek. Co więcej, trwała przeszkoda, uniemożliwiająca zgodne z celem wywłaszczenia zagospodarowanie wywłaszczonych działek lub przesuwająca perspektywę takiego zgodnego z decyzją wywłaszczeniową zagospodarowania w bliżej nieokreśloną przyszłość, stanowić może właśnie o zasadności żądania zwrotu. Pozwala bowiem przyjąć zaistnienie podstawowej przesłanki tego roszczenia to jest zbędności nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu.

Powyższe przekonuje, że perspektywa wykorzystania działek nr [...] oraz [...] zgodnie z celem wskazanym w decyzji o wywłaszczeniu, oceniana być musi jako niesprecyzowana. Hipotetyczne jedynie i plasujące się w sferze bliżej nieokreślonych zamierzeń i planów zagospodarowanie nieruchomości wywłaszczonej, któremu nie towarzyszy podejmowanie efektywnych działań, nie może zaś uzasadniać odmowy zwrotu. Skoro bowiem nieruchomość taka nie jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia i to pomimo upływu znacznego czasu od wywłaszczenia, a brak jest - faktycznych lub prawnych - możliwości zgodnego z celem wywłaszczenia jej zagospodarowania, zasadnie ocenić można decyzję o wywłaszczeniu jako przedwczesną. Taki stan rzeczy uzasadnia twierdzenie, że nieruchomość stała się zbędna na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, co przesądza o prawidłowości ocen dokonanych przez organy administracji w rozpoznawanej sprawie.

Ustalenie zbędności nieruchomości wywłaszczonych na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu znajduje nadto potwierdzenie w ocenie stanu zaawansowania inwestycji polegającej na budowie dworca PKS na innych objętych decyzją z dnia 10 sierpnia 1987 r. o wywłaszczeniu działkach. Z akt postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie wynika, że również na pozostałych działkach objętych decyzją wywłaszczeniową z dnia 10 sierpnia 1987 r. nie był realizowany cel wskazany w ostatnio powołanej decyzji. Z pisma Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w K. z dnia 23 lutego 1996 r. (k. 41 akt postępowania administracyjnego) wynika, że także w odniesieniu do działki nr [...] – stanowiącej nieruchomość sąsiednią wobec objętych złożonym w niniejszej sprawie (póz. 3 decyzji z dnia 10 sierpnia 1987 r.) - stwierdzono zbędność na cel w postaci budowy dworca autobusowego. Zaniechanie wykorzystania działek nr [...] ora [...], widziane w tej szerszej perspektywie nie może być zatem oceniane jako rezultat planowych działań inwestora, podyktowanych kolejnością poszczególnych etapów inwestycyjnych. Jest raczej przejawem rezygnacji, choćby nawet tylko czasowej, lub istotnych trudności inwestora z wykorzystaniem wywłaszczonych gruntów zgodnie z celem ich wywłaszczenia. Także i ta ostatnio wskazana okoliczność jako prawidłowe pozwala ocenić poczynione przez orzekające w niniejszej w sprawie organy ustalenia i oceny w zakresie zbędności nieruchomości nr [...] oraz [...] na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu (art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Niezależnie od powyższego wskazać jeszcze należy, że o braku zasadności rozpatrywanej skargi przemawiały nadto uzasadnione i istotne wątpliwości co do legitymacji prawnej skarżącego przedsiębiorstwa.

Podmiotem wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 10 sierpnia 1987 r., na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie działek nr [...] oraz [...] był Skarb Państwa. We wnoszonych w niniejszej sprawie pismach Państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej kilkukrotnie wskazywało na podejmowane próby uzyskania tytułu prawnego do objętych postępowaniem działek. Okoliczność ta było akcentowana jako jeden z elementów mających uzasadniać zwłokę w rozpoczęciu realizacji planowanej inwestycji. W tym też kontekście inwestor oświadczał, że prace zostały już zapoczątkowane na tych działkach, które zostały wykupione przez PKS i jednocześnie podawał, że w miarę pozyskiwania kolejnych działek, możliwe będzie rozpoczęcie na nich robót budowlanych (k. 56 akt organu administracji). Także w piśmie z dnia 23 lutego 1996 r. (k. 41 akt organu administracji) powołano się na konieczność pozyskania przez PPKS działek wskazanych w decyzji o wywłaszczeniu. W piśmie, o którym mowa inwestor właśnie koniecznością uzyskania tytułu prawnego do tych nieruchomości tłumaczył opóźnienie w realizacji celu wywłaszczenia. Wskazywał, że: "kontynuacja budowy, bez pozyskania wnioskowanych działek była ryzykowna" (k. 40). Podobne stanowisko w omawianej tu kwestii zajął w trakcie rozprawy sądowej w dniu 29 listopada 2012 r. pełnomocnik następcy prawnego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej - skarżącej spółki PKS S.A. Podał on, że strona skarżąca nigdy nie uzyskała żadnych uprawnień do spornych działek (k. 269 akt sądowych). W dziale II księgi wieczystej Lwh Kw [...] (wypis znajdujący się na k. 21 akt organu administracji) jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa, zaś w dziale III tej księgi nie widnieją żadne wpisy. W świetle powyższego oraz wobec nieprzedstawienia przez skarżącego innych dokumentów pozwalających w sposób jednoznaczny i precyzyjny ustalić, że skarżącemu przysługuje wobec spornych działek określone prawo, wątpliwa jest legitymacja skarżącego do występowania ze skargą w niniejszej sprawie. Przyjąć bowiem należy, że skarżąca spółka nie wykazała, by w dniu złożenia wniosku o zwrot lub też w chwili wydania zaskarżonej decyzji przysługiwały jej prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt: l SA/Wa 2189/10 oraz oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt: l OSK 1335/11). W zestawieniu z powołanymi wyżej oświadczeniami oraz dokumentami, wątpliwości budzić musi wiązanie legitymacji skarżącego do udziału w niniejszym postępowaniu jedynie z ujawnionym w wypisie z rejestru gruntów z sierpnia 1995 r. prawem zarządu działkami nr [...] oraz [...] wpisanym tam na rzecz Dyrekcji Okręgowej Państwowej Komunikacji Samochodowej w K., tym bardziej, że nie jest znana podstawa tego wpisu.

Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.