Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3115/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 12 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2022/17 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. R. kwotę 727 (siedemset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2022/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia budowę i rozbiórkę.

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lipca 2015 r. E. E. zwróciła się do do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenie na budowę dla inwestycji określonej jako "częściowa rozbiórka, przebudowa, nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórka budynku gospodarczego", na działce ew. nr [...], obręb [...] w jednostce ewidencyjnej K.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi, E. E., pozwolenia na budowę i rozbiórkę, obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową oraz rozbiórkę budynku gospodarczego, przy ul. W. w K., na działce nr [...], obręb [...] w jednostce ewidencyjnej K.

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał w szczególności, że projektowane usytuowanie budynku przy granicy sąsiedniej działki jest dopuszczalne, gdyż wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka, na której planowana jest inwestycja, znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 64MNp/MN i ma szerokość krótszego boku mniejszą niż 18 m, a zatem lokalizacja planowanego budynku jest zgodna z planem miejscowym, co zostało potwierdzone w decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. R. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Wojewoda uznał, że projekt budowlany jest kompletny i sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, wniosek o pozwolenie na budowę zawierał wymagane prawem oświadczenia i zezwolenia. Przedłożony projekt budowlany nie naruszał ponadto ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał w szczególności, że w odniesieniu do działek o szerokości krótszego boku mniejszej niż 18 m, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają lokalizację budynku przy granicy działki, zgodnie z przepisami odrębnymi - prawo budowlane. Usytuowanie planowanej inwestycji odpowiadało zaś warunkom przewidzianym w § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które stanowi część ogólnie pojmowanego prawa budowlanego, do którego odsyłał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ uznał zatem, że decyzja organu I instancji została wydana bez naruszenia przepisów prawa, a zarzuty zawarte w odwołaniu nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. sygn akt VII SA/Wa 2022/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. R. na ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2017 r. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016.290 ze zm.; zwanej dalej: p.b.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wskazał na obowiązki organów administracji techniczno-budowlanej wynikające z art. 35 ust. 1 p.b. Wskazał ponadto, że organ miał obowiązek zbadać, czy przedłożony przez inwestora projekt budowlany odpowiada wymogom przewidzianym w art. 32, art. 33, art. 34 ust. 1 - 3 p.b., a w razie stwierdzenia, że jest on kompletny i zgodny z prawem, obowiązany był zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji.

W ocenie Sądu I instancji organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przeanalizowały przedstawione przez inwestora dokumenty i zasadnie przyjęły, że są one kompletne i umożliwiają pozytywne dla inwestorów załatwienie sprawy. Do wniosku o pozwolenie na budowę załączono: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na prawidłowym wzorze i prawidłowo wypełnione, projekt budowlany w 4 egzemplarzach wraz z wszystkimi wymaganymi z uwagi na charakter inwestycji opiniami i uzgodnieniami, w tym decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z 1 października 2015. Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, iż zamiar inwestycyjny dotyczy budynku jednorodzinnego. Budynek zaprojektowano w ostrej granicy z działką należącą do skarżącej, ścianą nie posiadającą otworów okiennych lub drzwiowych. Nadto działka inwestycyjna położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwała Nr 95A/I/11/2011 Rady Miejskiej Konstancin Jeziorna z dnia 14 czerwca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strefy "A" uzdrowiska i terenów przyległych - etap I (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2011r., Nr 157, poz. 4980 ze zm.), zgodnie z którym część działki objętej pozwoleniem na budowę budynku jest położona na obszarze oznaczonym w planie zagospodarowania symbolem 64 MNp/MN (tereny zabudowy pensjonatowej i mieszkaniowej jednorodzinnej). Stosownie do § 37 pkt 8 lit. a ww. planu, dla symbolu 64 MNp/MN ustalono następujące zasady i warunki kształtowania zabudowy: "budynki pensjonatowe lub mieszkalne na działce należy lokalizować wyłącznie jako wolnostojące; na istniejących przed dniem wejścia w życie planu działkach o szerokości krótszego boku mniejszej niż 18 m dopuszcza się lokalizację budynku przy granicy działki, zgodnie z przepisami odrębnymi - prawo budowlane".

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów co do zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zabudowa jednorodzinna na działce inwestorki mogła być projektowana przy granicy z działką sąsiednią z uwagi na to, że szerokość krótszego boku działki nie przekracza 18m. Obiekt zaprojektowano z zachowaniem ustaleń szczegółowych planu. Budynek zaprojektowano jako dwukondygnacyjny (plan dopuszcza dwie kondygnacje nad ziemią), wysokości 7,15 m (wg. planu: maksymalna 9 m), pow. biologiczne czynna stanowi 70,20% terenu działki (wg. planu: min. pow. 70%), Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji wskazał, że sposób posadowienia budynku jest zgodny z planem miejscowym. Plan miejscowy uzależnia możliwość posadowienia budynku przy granicy działki od spełnienia wymagań określonych przepisami Prawa budowlanego, w tym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U z 2015 r. poz. 1422 ze zm. zwanego dalej: r.w.t.). Możliwość ta jest niezależna od ukształtowanego w § 12 ust. 3 r.w.t. prawa do zabudowy w granicy na zasadzie wzajemności. Rozłączność obu przesłanek wskazuje na to, że organy administracji prawidłowo odczytały normę zawartą w przepisie § 12 ust. 2 r.w.t.. Zatwierdzony projekt budowlany nie narusza § 13 i 60 powyższego rozporządzenia.

W sprawie nie doszło do naruszenia § 271 ust. 1 r.w.t., który wyznacza minimalne odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Wskazane tam odległości nie dotyczą lokalizacji obiektów, z których przynajmniej jeden posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Jeżeli więc, jeden z budynków posiada zewnętrzną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, to odległości o jakich mowa w tej regulacji nie muszą być zachowane dla uznania prawidłowości projektu budowlanego. Z projektu wynika, że ściana przewidziany w granicy została zaprojektowana jako ściana oddzielenia pożarowego, a zatem w przypadku tej inwestycji odległości określone w § 271 r.w.t. nie mają zastosowania.

W skardze kasacyjnej J. R. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1, 2 i 3 r.w.t. w związku z § 37 pkt 8 lit a uchwały nr 95/VI/l 1/2011 Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna z dnia 14 czerwca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania strefy "A" uzdrowiska i terenów przyległych - etap I (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 30 sierpnia 2011 r. Nr 157, poz. 4980) przez błędną ich wykładnię, polegającą na uznaniu, że w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej wskazany przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchyla wynikającą z § 12 ust. 1 wymienionego rozporządzenia normę nakazującą sytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy - również w sytuacjach nieobjętych ust. 3 tego przepisu, który przewiduje wyjątek od tej normy;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy wyrokowaniu stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 27 lutego 2017 roku (sygn. akt I OPS 3/16);

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że organy administracji publicznej wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, gdy tymczasem nie podjęły one wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wbrew wskazanym przepisom k.p.a.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci zdjęcia przedmiotowego terenu na okoliczność nieistnienia budynku, który poprzednio znajdował się na przedmiotowej działce.

Skarżąca kasacyjnie wskazała, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. Dz.U. z 2017 r., poz. 2285) dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego - stosuje się przepisy dotychczasowe.

Szerokość działki, na której znajduje się projektowany budynek jest większa niż 16m i wynosi 17,37m. Zatem nie wolno sytuować projektowanego budynku w odległości dozwolonej w § 12 ust. 3 pkt 1 r.w.t., bo wyjątek ten dotyczy wyłącznie działek budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m dla zabudowy jednorodzinnej. A contrario sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości większej lub równej 16 m jest zakazane.

Projektowany budynek jednorodzinny został usytuowany na sąsiedniej działce w sposób sprzeczny z prawem, bezpośrednio przy granicy działki bez zachowania odległości zgodnej z § 12 ust. 1 r.w.t. Organy administracji publicznej powołały się na zapisy planu miejscowego oraz wybiórczo tylko na § 12 ust. 2 r.w.t. pomijając pozostałe przepisy normy, a w konsekwencji dokonały błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania normy. W tym zakresie skarżąca kasacyjnie powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 roku sygn. akt I OPS 3/16. Aby usytuować projektowany budynek bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 r.w.t. Tym warunkiem jest w zabudowie jednorodzinnej szerokość działki budowlanej mniejsza niż 16 m. Warunku tego nie spełnia przedmiotowa działka budowlana, na której zaprojektowany został budynek jednorodzinny, gdyż ma szerokość większą niż 16 m. W związku z niespełnieniem warunków określonych w § 12 ust. 3 t.w.t. projektowany budynek należy sytuować zgodnie z § 12 ust. 1, w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m.

NSA rozstrzygnął w uchwale, że gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy znalazły się zapisy pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy lub 1,5 metra od niej, to określenia dopuszczalnego usytuowania budynku względem granic działki budowlanej dokonuje się nie tylko w oparciu o regulację § 12 ust. 2 r.w.t. ale też w przypadku takiej lokalizacji w zabudowie jednorodzinnej niezbędne jest spełnienie przesłanek określonych w § 12 ust. 3 r.w.t..

Ponadto Starosta [...] poczynił błędne ustalenia faktyczne. Działka, na której projektowana jest inwestycja jest pusta w miejscu planowanej inwestycji. Poprzedni budynek nie istnieje i był usytuowany w odległości ok. 4m od granicy działki. Mapa do celów projektowych służąca do przygotowania projektu zagospodarowania terenu przedstawia nieaktualne dane. Twierdzenie, że jest to częściowa rozbiórka, przebudowa, nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest nieprawdziwe. W związku z czym niezbędne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 1 r.w.t. nakazu sytuowania budynku na działce budowlanej w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. E. o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Stwierdziła, że naruszenie przepisów prawa materialnego, jego błędna wykładnia może być skutecznie uznana za podstawę skargi kasacyjnej przy bezspornym stanie faktycznym sprawy pozwalającym na zastosowanie do niego odpowiedniej normy prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie, wadliwą interpretację nie może więc odnieść zamierzonego skutku, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego co czyni skarżąca kasacyjnie.

Przedmiotowa decyzja udzielająca pozwolenia na budowę określa sposób posadowienia budynku zgodnie z Planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami odrębnymi - prawo budowlane, w tym, w szczególności przepisami § 12 r.w.t.. Postanowienia szczegółowe obowiązującego planu, mają znaczenie pierwszorzędne i to one powinny decydować o wykładni i kontroli decyzji o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę z ustaleniami planu.

Aby budynek mógł być sytuowany w odległości 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy tej granicy, taka możliwość musi wynikać z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca kasacyjnie neguje ważność i moc obowiązującą planu zagospodarowania przestrzennego, co w żadnej mierze nie może mieć miejsca w przedmiotowej sprawie.

Zaznaczyła, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r. nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy. Przedmiotowa uchwała odnosi się do innego stanu faktycznego i prawnego. Uchwała ta została wydana w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych co do zakresu wymogu przewidzianego dla ścian pozbawionych otworów okiennych i drzwiowych - przylegania ściany budynku planowanego przy granicy działki do istniejącej ściany innego budynku znajdującego się po drugiej stronie tej granicy, o których mowa w § 12 ust. 3 r.w.t. Uchwała dodatkowo dotyczy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. W sprawie, której dotyczy przedmiotowe postępowanie budynek mieszkalny objęty pozwoleniem na budowę zwrócony jest ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działki skarżącej, gdzie na działce skarżącej znajduje się budynek mieszkalny oddalony od granicy działki inwestora o ok. 4 m., nie zachodzi tu przypadek przylegania do ściany budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, którego dotyczy ww. uchwała.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów wskazała, że czarno białe zdjęcie przedstawiające bliżej nieokreślony teren porośnięty krzewami i trawą, bez daty dokonania tego zdjęcia nie spełnia przesłanek uznania załączonego skanu zdjęcia za dowód z dokumentu w sprawie. Art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być podstawą kwestionowania ustaleń przyjętych przez organy i nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym z uwagi na treść art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej sprowadzają się do zakwestionowania dokonanej przez Sądu I instancji wykładni § 12 ust. 2 r.w.t. oraz wzajemnej relacji między § 12 ust. 2 i § 12 ust. 3 r.w.t. Sąd I instancji przyjął, że § 12 ust. 2 r.w.t. należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszczono sytuowanie budynku w granicy z sąsiednią działką budowlaną, nie jest konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 r.w.t. Skarżący kasacyjnie trafnie zakwestionował to stanowisko powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r. sygn akt II OPS 3/16.

W uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Sposoby przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalenie zasad ich zagospodarowania i zabudowy określa ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenów następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy). Natomiast projektowanie i budowę obiektów budowlanych reguluje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która nakazuje projektować i budować obiekty budowlane w sposób określony w przepisach, w tym w przepisach techniczno-budowlanych (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego). Do przepisów techniczno-budowalnych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Z art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynika wprost, że warunki techniczne dotyczą samych obiektów budowlanych, ale także usytuowania tych obiektów na działce inwestora. Ocena, czy obiekt budowlany spełnia wymagania określone w warunkach technicznych, w tym także wymagania co do usytuowania obiektu w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę należy do organu architektoniczno-budowlanego. Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych jest dopuszczalne jedynie w trybie określonym w art. 9 Prawa budowlanego. Oznacza to, że jakkolwiek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa zasady kształtowania zabudowy (także linie zabudowy i gabaryty obiektów) i może określać sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do granic przyległych nieruchomości (art. 15 ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), zaś decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, to jednak nie odnosi się to do warunków technicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego.

Na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym albo decyzji o warunkach zabudowy, można dopuścić sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale jest to tylko dopuszczalna możliwość usytuowania budynku, jeżeli budynek zostanie zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym przepisach techniczno-budowlanych. W tym znaczeniu decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 55 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Oznacza to, że dopuszczenie sytuowania takiego budynku bezpośrednio przy granicy, nie zwalnia inwestora z zachowania innych wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych, z uwagi na ochronę praw właściciela sąsiedniej działki budowlanej."

Uchwała ta odnosiła się wprawdzie do ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy, ale nie budzi wątpliwości, że – co do zasady – ma w pełni zastosowanie również w sytuacji, gdy możliwość zabudowy w granicy wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., II OSK 3125/20, z dnia 4 listopada 2020 r., II OSK 154/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższych uwag w pełni zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną, w sytuacji gdy postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują możliwości sytuowania budynku w granicy z nieruchomością sąsiednią, organ architektoniczno-budowlany, powinien przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę sprawdzić, czy takie usytuowanie budynku jest zgodne z warunkami określonymi w ust. 3 § 12 r.s.t. Organ architektoniczno-budowlany jest bowiem w takiej sytuacji władny ostatecznie rozstrzygać, czy w świetle obowiązujących warunków technicznych możliwe jest wzniesienie takiego budynku w granicy z działką sąsiednią. Należy bowiem podkreślić, że samo dopuszczenie w planie miejscowym możliwości sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki, nie zwalnia inwestora z zachowania innych wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych, z uwagi na ochronę praw właściciela sąsiedniej działki budowlanej.

Z uwagi na dokonanie błędnej wykładni § 12 ust. 2 r.s.t. Sąd I instancji nie ocenił, omawianej kwestii, mającej istotne znaczenie dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i z tego powodu zaskarżony wyrok należało uchylić.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.