Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2588/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 3, art. 99
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Teza: Sformułowanie użyte w przepisie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ "dostęp do drogi publicznej" nie jest synonimem "położenia działki bezpośrednio przy drodze publicznej". Dostęp do drogi oznacza gwarantowaną możliwość korzystania z tej drogi. Tymczasem położenie działki bezpośrednio przy projektowanej autostradzie wcale możliwości takiej nie stwarza. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1997 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych /Dz.U. nr 62 poz. 392/ wprowadzają bowiem istotne ograniczenia dostępności do autostrady.

Projekt podziału nieruchomości winien określać przebieg niezbędnej, dla zapewnienia nowo powstałym działkom dostępu do drogi publicznej, służebności drogowej, a w decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny należy zamieścić warunek, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe, zapewniające dostęp wydzielonych działek do drogi publicznej.

TEZY

Sformułowanie użyte w przepisie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ "dostęp do drogi publicznej" nie jest synonimem "położenia działki bezpośrednio przy drodze publicznej". Dostęp do drogi oznacza gwarantowaną możliwość korzystania z tej drogi. Tymczasem położenie działki bezpośrednio przy projektowanej autostradzie wcale możliwości takiej nie stwarza. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1997 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych /Dz.U. nr 62 poz. 392/ wprowadzają bowiem istotne ograniczenia dostępności do autostrady.

Projekt podziału nieruchomości winien określać przebieg niezbędnej, dla zapewnienia nowo powstałym działkom dostępu do drogi publicznej, służebności drogowej, a w decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny należy zamieścić warunek, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe, zapewniające dostęp wydzielonych działek do drogi publicznej.


SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2588/00

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9.11.1999r strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania dotyczącego podziału nieruchomości położonej w obrębie T. gmina K. obj. Kw [...] składającej się z działki nr [...] , o pow. 0,83 ha , stanowiącej własność J.i M. K. , mające na celu wydzielenie działek pod budowę autostrady A-4 , zgodnie z decyzją Wojewody z dnia [...] .12.1998r o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4. Zawiadomienie , adresowane łącznie do J. i M.K. podpisała M.K. 1.12.1999r.

Decyzją z dnia [...].03.2000r , wydaną na podstawie art.95 pkt 6 , art.96 i art.97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. Nr 115 poz.741/ Wójt Gminy K. zatwierdził projekt podziału wyżej opisanej nieruchomości na działki : [...] o powierzchni 0,33 ha /pod inwestycję/ oraz [...] o powierzchni 0,50 ha.

W uzasadnieniu decyzji wskazano , że projekt podziału został sporządzony przez uprawnionego geodetę i przyjęty został państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17.03.2000r.

Projekt podziału jest zgodny z decyzją Wojewody z dnia [...]12.1998r o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4 dla odcinka od km [...] do km [...] na obszarze miasta K. oraz gmin W. , K. , N. i zgodny z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14.05.1999r.

Podział działki nastąpił z urzędu , niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Decyzja została wysłana jedną przesyłką adresowaną na J. i M. K. . Odbiór pokwitowała M.K. w dniu 6.04.2000r.

W odwołaniu /nadanym listem poleconym z dnia 20.04.2000r/ od tej decyzji J.K. zarzucił, że decyzja narusza przepis art.93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż powstała w wyniku podziału działka nr [...] nie ma zagwarantowanego jakiegokolwiek dostępu do drogi publicznej. Odwołujący się wniósł o dopuszczenie dowodu z map będących składnikiem dokumentacji do decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady A.-4 , z których jednoznacznie wynika , że działka nr [...] zostanie pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Zdaniem odwołującego się dojazd ten mógł być ustanowiony przez działkę nr [...] stanowiącą własność gminy K.

Nadto podniósł naruszenie art. 7 , 9 i 10 oraz 97 § l pkt 4 kpa , poprzez zaniechanie przez organ zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez NSA skargi na decyzję o lokalizacji autostrady A-4.

Wskazał również, że wykonanie decyzji lokalizacyjnej uległo wstrzymaniu z mocy samego prawa, gdyż w sprawie ze skargi J.K. na tę decyzję , strona przeciwna nie przedłożyła odpowiedzi na skargę i akt sprawy w ustawowym terminie.

Zarzucił także , że rażącym naruszeniem art.10 kpa i § 6 rozporządzenia RM z dnia 17.02.1998r w sprawie trybu dokonywania podziału nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu w .związku z art.32 ust. 1 i ust.4 prawa geodezyjnego i kartograficznego było odstąpienie przez organ I instancji od wymaganego przepisami okazania w toku postępowania nowych granic działek wydzielanych przez podział.

Decyzją z dnia [....].08.2000r znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zarzut wstrzymania wykonania decyzji lokalizacyjnej nie potwierdził się / pismo NSA z dnia 18.08.2000r/. Decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Ustalenia decyzji o lokalizacji autostrady organu zatwierdzającego projekt podziału wiążące. Decyzja Wojewody K. z dnia [...].1998r objęła działkę oznaczoną w projekcie podziału nr [...] jako przeznaczoną pod budowę autostrady. Przebieg granicy pomiędzy nowopowstałymi działkami nr [...] i [...] jest odzwierciedleniem linii rozgraniczających tereny objęte ustaleniami decyzji z dnia [...]1998r. Stąd też wyznaczenie innej granicy pomiędzy tymi działkami jest niemożliwe.

Obie wydzielone działki są położone bezpośrednio przy projektowanej autostradzie, która jest drogą publiczną , więc zarzut o braku dostępu do drogi publicznej , nie jest zasadny.

Sprawa wykonania zjazdu z nieruchomości do drogi publicznej pozostaje poza zakresem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości.

Nadto Kolegium stwierdziło , że tryb przyjęty przez organ I instancji jest zgodny z § 6 cytowanego rozporządzenia.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję J.K. podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , powtarzając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.

Jak wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 27 października 1994r o autostradach płatnych /Dz.U. z 1994r Nr 127 poz.627/, ustawa określa warunki przygotowania budowy, zasady koncesjonowania i umów o budowę oraz eksploatację autostrad płatnych, zwanych dalej "autostradami". W rozdziale 4 tej ustawy uregulowano kwestie związane z lokalizacją autostrady.

Z przepisu art.22 ustawy, zawartego w rozdziale piątym "Lokalizacja autostrad,, wynika , że decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady, wydana zgodnie ze wskazaniami lokalizacyjnymi, powinna zawierać w szczególności linie rozgraniczające teren.

W myśl art.3 7 ustawy w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 5 , poświęconym nabywaniu nieruchomości pod autostrady stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Nie oznacza to jednak, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą być stosowane jedynie w sprawach dotyczących nabywania nieruchomości pod autostrady.

Jak wynika bowiem z przepisu art. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity Dz.U.00.46.543/ , ustawa ta określa m.in. zasady podziału nieruchomości.

Skoro w jej art.2 stwierdzono, że ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym w szczególności ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych , a w ustawie o autostradach płatnych nie zawarto odmiennych uregulowań co do podziału nieruchomości na cele związane z budową autostrady , to skonstatować należy , że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące podziału nieruchomości stosuje się również do podziału nieruchomości na cele związane z budową autostrady.

Sprawy związane z zatwierdzeniem podziału nieruchomości zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzenia i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu /Dz.U. z 1998r. Nr 25 poz. 1307.

W myśl generalnej zasady zawartej w przepisie art.93 ust. l cytowanej ustawy , podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu

Stosownie do ustępu 3 tego przepisu podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Z projektu podziału działki nr [...] ewidentnie wynika , że działka [...] powstała w wyniku podziału /działka nr [...] planowa na pod inwestycję/ nie będzie miała dostępu do drogi publicznej.

Twierdzenie organu odwoławczego . że "obie wydzielone działki są położone bezpośrednio przy projektowanej autostradzie, która jest drogą publiczną, więc zarzut o braku dostępu do drogi publicznej , nie jest zasadny" Jest chybione.

Sformułowanie użyte w przepisie art.93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami : "dostęp do drogi publicznej " nie jest synonimem "położenia działki bezpośrednio przy drodze publicznej". Dostęp do drogi oznacza gwarantowaną możliwość korzystania z tej drogi. Tymczasem położenie działki bezpośrednio przy projektowanej autostradzie wcale możliwości takiej nie stwarza. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1997r w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych wprowadzają bowiem istotne ograniczenia dostępności do autostrady.

Z kolei w przepisie art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami statuowano zasadę , że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione.

Jak się powszechnie przyjmuje , w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości organ jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Oznacza to , że linia rozgraniczająca teren jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek , wydzielonych pod budowę autostrady.

Jak wynika z § 6 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzenia i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu , do opracowania projektu podziału granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego, a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić - według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości. O przyjęciu granic, o którym mowa w ust. l, osoba sporządzająca projekt podziału nieruchomości zawiadamia zainteresowane strony oraz sporządza protokół z' czynności przyjęcia przebiegu granic. Do zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 ust. 1-4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ten ostatni przepis stanowi z kolei , że wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody.

W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest powyższych dokumentów, nie wiadomo zatem , co było podstawą ustalenia przez organ odwoławczy, że tryb wynikający z przepisu § 6 cytowanego rozporządzenia został zachowany.

Przepis § 7 rozporządzenia wymienia jakie dane powinien zawierać projekt podziału , o którym mowa w art. 96 ust. l, w tym propozycję ustanowienia służebności drogowych. W przypadku konieczności ustanowienia służebności drogowych, w decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości zamieszcza się warunek, o którym mowa w art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami /§8/.

Projekt podziału nieruchomości winien określać przebieg niezbędnej , dla zapewnienia nowo powstałym działkom dostępu do drogi publicznej , służebności drogowej , a w decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny należy zamieścić warunek , że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe , zapewniające dostęp wydzielonych działek do drogi publicznej.

Wobec powyższego uznać należy, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy prawa materialnego, a to art.93 ust.3 i art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do treści art. 145 § l pkt a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy .

Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.