Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 257/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 10 i 11
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1231
law: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Teza: Cofnięcie zezwolenia uregulowane w ust. 10 art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie służy usuwaniu wad decyzji

udzielającej zezwolenia lecz stanowi sankcję za naruszenie określonych zasad sprzedaży alkoholu, które miało miejsce po wydaniu decyzji udzielającej

zezwolenia  na sprzedaż napojów alkoholowych.

TEZY

Cofnięcie zezwolenia uregulowane w ust. 10 art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie służy usuwaniu wad decyzji

udzielającej zezwolenia lecz stanowi sankcję za naruszenie określonych zasad sprzedaży alkoholu, które miało miejsce po wydaniu decyzji udzielającej

zezwolenia  na sprzedaż napojów alkoholowych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) WSA Felicja Kajut Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2007 r. sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego w B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 lutego 2007 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w B. wnioskiem z dnia 18 października 2006 r. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu oznaczonych numerami [...], [...], [...] wydanych z dniu 5 grudnia 2006 r. T. P., prowadzącej działalność gospodarczą w postaci sklepu spożywczo-przemysłowego przy ul. [...] w B.

W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że decyzje zezwalające na sprzedaż alkoholu należy uznać za wydane wbrew wyraźnej dyspozycji art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gdyż wystąpienie z wnioskiem przez podmiot któremu cofnięto zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w okresie krótszym niż trzy lata od dnia wydania decyzji cofającej, powinno spotkać się z decyzją o odmowie wydania zezwoleń.

Burmistrz Miasta [...] w dniu 21 grudnia 2006 r. wydał następujące decyzje:

1) nr [...] o odmowie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia 5.12.2005 r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wydanego dla T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] i zam. w B. przy ul. [...], uprawniającego do sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie w B. przy ul. [...];

2) nr [...] o odmowie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia 5.12.2005 r. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wydanego dla T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] i zam. w B. przy ul. [...], uprawniającego do sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie w B. przy ul. [...];

3) nr [...] o odmowie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia 5.12.2005 r. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wydanego dla T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] i zam. w B. przy ul. [...], uprawniającego do sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie w B. przy ul. [...];

W podstawie prawnej wskazanych wyżej decyzji organ powołał ar. 18 ust. 10 pkt 1a i art. 18 ust. 11 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm. ) oraz art. 104 k.p.a. Analogiczne było uzasadnienie wskazanych decyzji.

Burmistrz Miasta [...] wskazał, iż Prokurator Rejonowy w B. wnioskiem z dnia 30 czerwca 2005 r. wniósł o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż alkoholu wydanych dla T. P. i A. P. "A" spółki cywilnej uprawniających do sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie przy ul. [...] w B. w związku ze sprzedażą napojów alkoholowy w postaci piwa osobie nieletniej. Fakt tej sprzedaży został potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt VK 27/05.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ I instancji cofnął zezwolenie dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa, a w przypadku dwóch pozostałych pozwoleń dotyczących alkoholu o zwartości od 4,5 % do 18% oraz powyżej 18 % alkoholu odmówił cofnięcia. Rozstrzygnięcia odmawiające cofnięcia zezwoleń zostały podtrzymane przez organ odwoławczy. Prokurator Rejonowy w B. zaskarżył decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokami z dnia 15 marca 2006 r. (sygn. akt III SA/GD 38/06 i 39/06) uchylił decyzje organu odwoławczego jak również decyzje organu I instancji.

Przed wydaniem w/w wyroków Burmistrz Miasta [...], na wniosek "A" s.c. T. P. i A. P., wygasił z dniem 31 grudnia 2005 r. wydane dla nich zezwolenia na sprzedaż alkoholu o zawartości od 4,5 % do 18 % oraz o zawartości powyżej 18 %.

Na wniosek T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] w B. Burmistrz Miasta [...] wydał w dniu 5 grudnia 2005 r. trzy zezwolenia na sprzedaż alkoholu o zawartości do 4,5 % oraz piwa, o zwartości powyżej 4,5 % do 18 % i o zawartości powyżej 18 % alkoholu sklepie przy ul. [...] w B. Prokurator Rejonowy w B. złożył wniosek w sprawie cofnięcia tych zezwoleń argumentując, iż zostały wydane wbrew dyspozycji art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Oczywistym bowiem jest, iż wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na sprzedaż alkoholu przez podmiot, któremu cofnięto zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w okresie krótszym niż trzy lata od dnia cofnięcia, powinno spotkać się z decyzją o odmowie wydania zezwolenia. Dla Prokuratora T. P. była tym samym podmiotem jedynie występującym pod inną nazwą.

W toku postępowania wyjaśniającego T. P. twierdziła, iż Prokurator niesłusznie utożsamia jej działalności gospodarczą prowadzoną pod nazwą [...] z podmiotem gospodarczym "A" s.c. T. P., A. P. Wymienione firmy różni forma organizacyjna, siedziba, zakres rzeczowy oraz stan zatrudnienia. Obie firmy mają inny numer identyfikacji podatkowej, jak również numer Regon.

Burmistrz Miasta [...] stwierdził, że z wnioskiem w niniejszych sprawach wystąpił inny przedsiębiorca, niż ten któremu cofnięto zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Zezwolenie cofnięto przedsiębiorcy działającemu jako spółka cywilna, a o wydanie kolejnych zezwoleń wystąpiła osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

W odwołaniu od wyżej opisanych decyzji Prokurator Rejonowy w B. podniósł, że zawarta pomiędzy T. P. i A. P. umowa spółki cywilnej, nie stworzyła odrębnego podmiotu i bez względu na nazwę T. P. jest tym samym przedsiębiorcą. Podmiotem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie może być spółka cywilna, a jedynie wspólnicy takiej spółki. Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] powołując się na art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w dniu 12 lutego 2007 r. wydało trzy decyzje o nr: [...], [...], [...] utrzymujące w mocy decyzje organu niższej instancji.

W jednobrzmiących uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie na sprzedaż alkoholu organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim. Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat o dnia wydanie decyzji o jego cofnięciu.

Według art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność sądową – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (ust. 1). Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2).

Zdaniem organu decydujące znaczenie dla sprawy ma kwestia czy T. P. występując w obrocie gospodarczym jako wspólnik spółki cywilnej "A" w B. jest tożsama z przedsiębiorcą działającym pod firmą [...]. Wyżej cytowana regulacja zawarta w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej przesądza, iż ustawa uznaje wspólników spółki cywilnej, tj. osoby fizycznej wspólnie prowadzące działalność gospodarczą, za kategorię przedsiębiorców odrębnych od osób fizycznych czy prawnych. Organ zauważył nadto, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się przedsiębiorcy, a zatem wspólnikom spółki cywilnej łącznie, co oznacza, że żaden z nich samodzielnie nie może otrzymać zezwolenia, jeśli działają w oparciu o umowę spółki cywilnej. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości ani ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidują również zakazu prowadzenia przez wspólnika spółki cywilnej samodzielnej działalności gospodarczej.

W świetle cytowanych przepisów oraz mając na uwadze odrębność organizacyjną, siedzibę, zakres rzeczowy, a także stan zatrudnienia organ odwoławczy uznał, że należy podzielić ocenę dokonaną przez Burmistrza Miasta [...], iż brak jest tożsamości wskazanych wyżej podmiotów. Tym samym nie zaistniała podstawa do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...].

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Rejonowy w B. wniósł o uchylenie opisanych decyzji organu odwoławczego zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na niesłusznym zastosowaniu art. 18 ust. 10 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do ustalonego stanu faktycznego.

Prokurator powtórzył swoje argumenty zawarte w odwołaniu, że decyzje wydane w przedmiocie odmowy cofnięcia zezwolenia o podanych oznaczeniach wydanych na rzecz T. P. są błędne wobec bezspornego faktu, iż wobec tego samego przedsiębiorcy wydana została uprzednio decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Bezspornym jest fakt, że nie upłynął jeszcze okres 3 lat od decyzji wydanej w dniu 24 sierpnia 2005 r.

Zdaniem Prokuratora Rejonowego w B. organ I instancji dokonał błędnej wykładnia art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zawarta pomiędzy T. P. i A. P. umowa spółki cywilnej, jak każda tego rodzaju umowa, nie stworzyła odrębnego podmiotu.

T. P. jako osoba fizyczna, zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarcze prowadzi działalność gospodarczą od dnia 6 października 1986 r. Jako przedsiębiorca działa pod firmą, która zgodnie z art. 434 kodeksu cywilnego, obok jej imienia i nazwiska może składać się z określeń dowolnie obranych. Zdaniem skarżącego T. P. jest tym samym przedsiębiorcą używającym obok swego imienia i nazwiska oznaczeń "A" s.c. oraz [...]. Jest to ten sam przedsiębiorca w rozumieniu art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Podmiotem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie może być bowiem spółka cywilna, która nie posiada osobowości prawnej; zezwolenie mogą otrzymać jedynie wspólnicy takiej spółki.

W sprawie nie ulega wątpliwości, iż wobec przedsiębiorców T. P. i A. P. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A" zostało cofnięte zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa. Identyczne rozstrzygnięcia w świetle wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r. winny zapaść odnośnie pozostałych zezwoleń wydanych dla tych przedsiębiorców (nr [....] oraz [...]). Mimo, że wskutek wcześniejszych działań tych przedsiębiorców stwierdzono ich wygaśnięcie.

Skarżący podkreślił, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, jako decyzja o charakterze przedmiotowo-podmiotowym, wydawana jest dla indywidualnie oznaczonego przedsiębiorcy i dla konkretnie określonego punktu sprzedaży. Identyczny charakter ma decyzja cofająca zezwolenie.

Przyjęta przez organy interpretacja przepisów prowadziłaby do faktycznego obejścia skutków materialno prawnych, jakie powinna wywołać decyzja ostateczna o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu, zwłaszcza jest sprzeczna z celem w/w ustawy.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2007 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach IIIISA/Gd 257/07, IIISA/Gd 258/07 i IIISA/Gd 259/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie administracyjne w rozpatrywanych sprawach zainicjował wniosek Prokuratora Rejonowego w B., który domagał się cofnięcia wydanych w dniu 5 grudnia 2005 r. dla T. P. zezwoleń na sprzedaż:

1) napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa,

2) napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),

3) napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu.

Zdaniem Prokuratora decyzje te zostały wydane wbrew art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gdyż decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. zostało cofnięte T. P. i A. P. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa w związku ze stwierdzoną sprzedażą napojów alkoholowych osobom nieletnim.

Przesłanki obligujące do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uregulowane zostały w sposób enumeratywny w art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Enumeratywne wyliczenie przyczyn, które powodują cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oznacza, iż tylko i wyłącznie one mogą skutkować negatywną decyzję dla przedsiębiorcy – prowadzącego sprzedaż alkoholu - w postaci utraty, przed upływem terminu określonego w zezwoleniu, możliwości prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.

Utrata powyższych uprawnień, wynikających z posiadanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez organ, który zezwolenie wydał. Decyzje niniejsze są wydawane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek, skutkujących cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wobec tego należy stwierdzić, że przyczyny uzasadniające cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych muszą wystąpić po udzieleniu tego zezwolenia. Zatem nie można uzasadniać cofnięcia tego typu zezwolenia przyczyną, która zaistniała przed jego wydaniem. Skoro zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych następuje w drodze decyzji administracyjnej, która kończy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zezwolenia na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych, to w tym postępowaniu winny zostać wzięte pod uwagę wszelkie okoliczności przemawiające za odmową udzielenia takiego zezwolenia, które wystąpiły przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji. Jedną z takich okoliczności przewiduje ust. 11 art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W oparci o ten przepis można stwierdzić, że wystąpienie z wnioskiem przez podmiot, któremu cofnięto zezwolenie w okresie krótszym niż trzy lata od dnia wydania decyzji cofającej, powinno spotkać się z decyzją o odmowie wydania zezwolenia. Jednakże wydanie decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych mimo zaistnienia okoliczności uzasadniającej odmowę wydania takiego zezwolenia, w tym okoliczności, o której mowa w ust. 11 art. 18 cytowanej ustawy, nie stanowi przyczyny powodującej cofnięcie zezwolenia na sprzedaż tych napojów. Do wzruszenia takiej decyzji może dojść w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji), gdyż skoro zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych udzielone zostało decyzją ostateczną to do jej wzruszenia z uwagi na określonego rodzaju wadliwość może dojść wyłącznie w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych. Cofnięcie zezwolenia, uregulowane w ust. 10 art. 18 cytowanej wyżej ustawy, nie służy usuwaniu wad decyzji udzielającej zezwolenie, lecz stanowi sankcję za naruszenie określonych zasad sprzedaży alkoholu, które miało miejsce po wydaniu decyzji udzielającej zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji słusznie odmówiły cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wydanych w dniu 5 grudnia 2005 r. dla T. P. Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa nastąpiło decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dna 6 października 2005 r. Zatem sam fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, jak i wydanie ostatecznej decyzji cofającej zezwolenie na sprzedaż wskazanych wyżej napojów alkoholowych miało miejsce przed wydaniem decyzji zezwalających na sprzedaż poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, których cofnięcia w rozpatrywanej sprawie domagał się Prokurator. Wprawdzie rozważania organów obu instancji dotyczą kwestii nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w zaistniałym stanie faktycznym, jednakże nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięć. Zasadna bowiem jest odmowa cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych skoro wniosek oparty był na zdarzeniach, które nastąpiły przed wydaniem poszczególnych zezwoleń. Jednocześnie skoro w ocenie Sądu o zasadności rozstrzygnięć administracyjnych decydują inne okoliczności niż wskazane przez organ, to brak jest podstaw do dokonywania oceny zasadności motywów rozstrzygnięć zaprezentowanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.