Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 658/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49b
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu zażalenia E. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak : PINB [...]/2014, - wydane na podstawie art. 49b ust. 4 i ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" - ustalające na rzecz A. i E. S., za samowolną budowę ogrodzenia działek nr ewid. [...] i nr ewid. [...], położonych w obrębie 10 P. [...], jednostka ewid. P., przy granicy działki nr ewid. [...], opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, w związku z wnioskiem E. W., właścicielki działki nr ewid. [...], która domagała się rozbiórki "budowli ziemnej wraz z murem oporowym" na działkach nr ewid. [...] i nr ewid. [...] w granicy z jej działką oraz przywrócenia pierwotnego układu stosunków wodnych.

Organ I instancji ustalił podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2015 r., że w granicy powyższych działek wykonane zostało trwałe ogrodzenie o długości 75,09 m, składające się z pełnego muru z bloczków betonowych o grubości 25 cm, zmiennej wysokości wynoszącej od 0,30 m do 1,40 m ponad poziomem działki nr ewid. [...], w którym są zakotwione słupki stalowe o wysokości 1,63 m i mocowane panele z siatki o wysokości 1,50 m oraz w postaci muru pełnego o długości 5,28 m na początkowym odcinku od strony drogi, który to odcinek ogrodzenia nie przekracza wysokości 2,20 m. Natomiast maksymalna wysokość ogrodzenia od strony działki nr ewid. [...] wynosi 2,90 m, zaś od strony działek nr ewid. [...] i [...] wysokość nie przekracza 2,0 m.

Organ I instancji ustalił ponadto, że wody opadowe z działek o nr ewid. [...] i nr ewid. [...] nie są odprowadzane na działkę sąsiednią nr ewid. [...], lecz są kierowane na pas zieleni znajdujący się wzdłuż ogrodzenia na działkach nr [...] i [...].

Ogrodzenie "jako całość" wykonane zostało w 2013 r. przez A. S. i E. S..

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w obrębie działek nr ewid. [...], [...] i [...] nie ma kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, umożliwiającej odprowadzenie wód opadowych z tych działek.

W toku postępowania inwestorzy wyjaśniali, że przedmiotowy obiekt pełni funkcję ogrodzenia i z takim zamiarem był wznoszony. Stanowi część ogrodzenia całej posesji o długości 230 m, tj. 30 % ogrodzenia stanowiącego jedną spójną całość. Ogrodzenie składa się z podmurówki, słupków stalowych oraz paneli ogrodzeniowych. Z uwagi na różne poziomy sąsiadujących działek (istniejące naturalnie), podmurówka ogrodzenia od strony działki, będącej własnością E. W., jest tylko w pewnej części wyższa i widoczna na tyle, że pozwoliło to nazwać ją przez sąsiadkę murem oporowym. Od strony drogi powiatowej nie występuje praktycznie różnica poziomu działek, więc podmurówka ta jest proporcjonalnie do różnicy poziomów działek niższa. Wysokość podmurówki zmienia się z różnicą poziomu położenia obu działek. W celu zachowania właściwych stosunków wodnoprawnych pomiędzy sąsiadującymi działkami, a w szczególności zatrzymania na własnej posesji wód opadowych i nie odprowadzania ich na sąsiadujące działki, "zalecane" było wykonanie ogrodzenia z fundamentem, którego poziom, powinien być odpowiednio minimalnie wyższy od poziomu gruntu. Zdaniem inwestorów, biorąc pod uwagę technologię i materiały użyte do wykonania ogrodzenia od strony działki E. W., nie mogą one stanowić konstrukcji oporowej. Podmurówka ta nie ma za zadanie przejęcia naporu ziemi, a stanowi część konstrukcji ogrodzenia.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa budowla, stanowiąca konstrukcję oporową, zabezpieczającą przed osuwaniem się ziemi z terenu działek nr ewid. [...] i nr ewid. [...], chociaż jednocześnie pełni funkcję ogrodzenia, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, którego inwestorzy nie posiadali.

Organ wszczął więc procedurę legalizacyjną - postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, a wobec niewykonania nałożonych obowiązków decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowej budowli.

Po rozpatrzeniu odwołania i przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] października 2015 r. organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, jednak decyzją z dnia [...] października 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem bezspornego ustalenia charakteru obiektu, w szczególności ustalenia, czy dominującą funkcją spornej konstrukcji jest zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi (konieczność powstrzymania naporu mas ziemnych), czy też oddzielenie działek nr ewid. [...] i nr ewid. [...] od innych terenów, stanowiąc barierę komunikacyjną.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji stwierdził, że ze względu na funkcję jaką ona pełni (oddzielenie działki od innych terenów, stanowiące barierę komunikacyjną), stanowi ona ogrodzenie, a nie mur oporowy, którego funkcją jest zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi (konieczność powstrzymania naporu mas ziemnych). Wykonanie tego ogrodzenia wymagało zatem zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie dokonali.

W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, organ ponownie nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia określonych dokumentów:

1. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego

2. rysunków obiektu budowlanego - ogrodzenia wraz ze szkicem jego lokalizacji

3. oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestorzy obowiązki te wykonali w zakreślonym terminie, w szczególności przedłożyli "Projekt architektoniczno - budowlany ogrodzenia".

Następnie organ I instancji stwierdził, że realizacja spornego ogrodzenia nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. (Dz. Urz. Woj. L. . z dnia [...] grudnia 2003 r., Nr [...], poz. 379) zmienionego uchwalą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] września 2015 r. (Dz. Urz. Woj. L. . z dnia [...] listopada 2015 r. poz. 3437), gdyż w świetle tego planu działki nr ewid. [...] i [...] leżą na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem MR, stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej.

Ocenił również, że projekt architektoniczno-budowlany ogrodzenia został sporządzony przez uprawnionego architekta, legitymującego się aktualnym zaświadczeniem o wpisie do Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Projekt budowlany jest kompletny, zawiera plan zagospodarowania terenu, sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, z naniesioną lokalizacją ogrodzenia, opis techniczny, opinię ekologiczną oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dla w/w ogrodzenia – nie ma więc podstaw do zakwestionowania przyjętych w nim rozwiązań.

W konsekwencji, wskazanym na wstępie postanowieniem organ nałożył na inwestorów na podstawie art. 49 b ust. 4 Prawa budowlanego opłatę legalizacyjną, w wysokości ustalonej zgodnie z art. 49 b ust. 5 i art. 59g, mając na uwadze, że sprawa dotyczy budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9-11, 14, 15, 17 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego tj. w wysokości 2.500 zł.

W odwołaniu od tej decyzji E. W. zarzuciła błędną kwalifikację przedmiotowego obiektu, co doprowadziło do zastosowania wadliwej podstawy prawnej wydanego postanowienia (jej zdaniem, sporny obiekt jest murem oporowym, a nie ogrodzeniem) i podnosiła, że wniesienie opłaty legalizacyjnej spowoduje, iż organ I instancji zalegalizuje samowolnie wykonane ogrodzenie, nie rozstrzygając sprawy związanej ze zmianą ukształtowania terenu.

Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zarzutów odwołania i podzielając ustalenia oraz stanowisko organu I instancji – wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie tego organu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. W. domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji.

Zaskarżonym postanowieniom zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 , art. 80 i art. 107 § 3 kpa polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego zakwalifikowania spornej budowli jako ogrodzenia, a nie muru oporowego i wadliwego wydania postanowienia na podstawie art. 49 b Prawa budowlanego.

Wykonanie nasypu ziemnego na działkach nr ewid. [...] i [...] spowodowało bowiem różnicę poziomu gruntu w stosunku do istniejącego terenu działki nr ewid. [...] o około 0,82 do 1,42 m, w zależności od odległości od linii rozgraniczającej pas drogowy, co potwierdza materiał dowodowy przekazany organowi I instancji w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Wykonany od strony jej działki nr ewid. [...] obiekt nie może więc być uznany wyłącznie za ogrodzenie, gdyż – wbrew stanowisku organów – jego celem jest zabezpieczenie przed osuwaniem się gruntu z terenu wyżej położonego na teren niżej położony; obiekt ten tylko dodatkowo pełni funkcję ogrodzenia. W świetle Polskiej Normy PN-83 /B-03010 - przez ścianę oporową należy rozumieć budowlę utrzymującą w stanie statecznym uskok naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych albo innych materiałów rozdrobnionych, które można charakteryzować parametrami geotechnicznymi. Definicja konstrukcji oporowej zawarta jest również w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiektu inżynierskie i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 63, poz. 735/ , która w zapisie par.3 pkt 4 określa, że jest to budowla przeznaczona do utrzymywania stateczności uskoku naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych. W tej sytuacji, realizacja przedmiotowego obiektu – muru oporowego, była możliwa wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadali. Organ powinien więc prowadzić postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 49 b, dotyczącego prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia.

Skarżąca podniosła, że organ powinien odnieść się do zgłoszonych przez nią dowodów (pismo z dnia [...] listopada 2015 r.) tj. kopii map zasadniczych do celów projektowych wchodzących w skład projektu budowlanego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] wraz z projektem zagospodarowania, projektu budowlanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] wraz z projektem zagospodarowania oraz mapy zasadniczej do celów projektowych działki o nr ewidencyjnym [...] wraz ze szkicem zewnętrznej krawędzi muru oporowego. Z dokumentów tych wynika, że aktualny teren działek nr ewid. [...] i [...] nie jest ukształtowany naturalnie, lecz powstał w wyniku wykonania nasypu ziemnego. Sporny obiekt pełni więc przede wszystkim funkcję użytkową zabezpieczającą działkę nr ewid. [...] przed osuwaniem się gruntu z działek nr ewid. [...] i [...].

Skarżąca podkreśliła, że jej wniosek dotyczył rozbiórki muru oporowego, a nie ogrodzenia, gdyż legalizacja ogrodzenia oznacza również legalizację muru oporowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów.

Wbrew zarzutom skargi organ zasadnie prowadził postępowanie w trybie art. 49 b Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem:

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1.

4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

5. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:

1) art. 29 ust. 1 pkt 9-11, 14, 15, 17 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2500 zł;

2) art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 2a, 3, 3a, 6, 12, 13, 16, 19, 20b oraz 28 - wynosi 5000 zł.

6. Właściwy organ, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy.

7. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2.

Prawidłowo organ uznał, że przedmiotowa budowla to ogrodzenie, którego budowa wymagała dokonania zgłoszenia (zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3), a nie mur oporowy, wymagający pozwolenia na budowę (zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23).

Wynika to z przedstawionego przez inwestorów projektu budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., którego przedmiotem jest "Ogrodzenie" pomiędzy działkami inwestorów (nr ewid. [...] i [...]) a działką skarżącej (nr ewid. [...]). Stanowi ono część ogrodzenia całej posesji inwestorów, zabudowanej budynkami mieszkalnym i gospodarczym. Otoczenie posesji jednym ciągłym ogrodzeniem ma niewątpliwie na celu jej wyodrębnienie od działek sąsiednich, z tego względu rację ma organ, że trudno w tej sytuacji przyjąć, że jest to mur oporowy.

Kwalifikacji przedmiotowego urządzenia jako ogrodzenia nie zmienia więc to, że zostało ono zaprojektowane i wykonane na ławach fundamentowych i na podmurówce z bloczków betonowych. Wprawdzie inwestorzy przyznają, że rozwiązanie takie wynikało z konieczności zabezpieczenia działki skarżącej przed przedostawaniem się na jej działkę z ich posesji wód opadowych, ze względu na różne poziomy terenów działek, jednak nie świadczy to o tym, że sporne ogrodzenie jest murem oporowym. Podstawową funkcją spornego obiektu jest bowiem oddzielenie posesji inwestorów od działek sąsiednich, natomiast zabezpieczenie przed przemieszczaniem się wód opadowych jest funkcją dodatkową.

Zasadnie więc organ przyjął w niniejszej sprawie, że sporne urządzenie, stanowiące część jednolitej konstrukcji otaczającej ze wszystkich stron działki inwestorów, pełni funkcję ogrodzenia, a nie muru oporowego.

W konsekwencji organ prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne w trybie art. 49 b Prawa budowlanego, a wobec przedłożenia przez inwestorów wymaganych i kompletnych dokumentów, stwierdzając, że inwestycja zgodna jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ zasadnie wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nakładające na inwestorów obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Nałożenie takiej opłaty jest kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego, który organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzić, jeśli inwestor wykona nałożone wcześniej przez organ obowiązki, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe.

Zarzuty skarżącej w istocie dotyczą naruszenia przez inwestorów stosunków wodnych, co nie podlega rozstrzygnięciu w niniejszym postępowaniu legalizacyjnym, prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, lecz w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez organ właściwy w zakresie stosunków wodnych.

Skarżąca podnosi bowiem, że wykonanie podmurówki było konieczne ze względu na to, że inwestorzy nawieźli wcześniej na swoją działką ziemię, tworząc nasyp, dlatego doszło do podwyższenia terenu ich posesji. Wskazują na to przedstawione przez skarżącą dowody, do których organ się nie odniósł, tj. decyzje o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego na posesji inwestorów. Skarżąca obawia się, że na skutek zalegalizowania przedmiotowego obiektu, po uiszczeniu przez inwestorów opłaty legalizacyjnej, nie będzie możliwe przywrócenie stosunków wodnych na gruncie.

Obawy skarżącej nie są uzasadnione.

Dopuszczalne jest bowiem prowadzenie odrębnego postępowania w zakresie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, w trybie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz.145 ze zm.), zwanej dalej " Prawo wodne", pomimo zalegalizowania budowy przedmiotowego ogrodzenia, obejmującego również ławy fundamentowe i podmurówkę - podobnie jak udzielenie pozwolenia na budowę nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania w zakresie zmiany stosunków wodnych spowodowanej robotami budowlanymi prowadzonymi na podstawie tego pozwolenia.

Wprawdzie organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym jest uprawniony do oceny zgodności inwestycji z Prawem wodnym – co wynika z art. 48 ust. 2 pkt 2 i 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, w których mowa jest o obowiązku badania przez ten organ zgodności inwestycji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to jednak nie ma on uprawnień, jakie przysługują organowi właściwemu w zakresie stosunków wodnych, wynikających z art. 29 ust. 1 - 3 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem - właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2)odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust.2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust.3).

Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym bada wyłącznie to czy inwestycja nie powoduje kierowania wód na działki sąsiednie, a więc czy zgodna z jest w wymogiem § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz.1422). Przepis ten stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Podkreślić należy, że w razie ustalenia, że podlegająca ocenie organu nadzoru budowlanego konkretna inwestycja takiej dolegliwości dla działek sąsiednich nie powoduje, organ ten nie może odmówić legalizacji inwestycji. Legalizacja jest bowiem prawem inwestora, a organ nadzoru ma obowiązek zapewnić mu realizację tego prawa. W postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego podejmuje więc wyłącznie czynności zmierzające do legalizacji inwestycji, a tylko w razie gdy inwestycja jednoznacznie narusza obowiązujące przepisy – organ może odmówić legalizacji i nakazać rozbiórkę.

Taka sytuacja nie zachodzi natomiast, gdy w toku postępowania legalizacyjnego zostanie wprawdzie stwierdzone naruszenie stosunków wodnych na gruncie, ale nie da się jednoznacznie stwierdzić, że przyczyną tego jest podlegająca ocenie organu nadzoru budowlanego w tym postępowaniu – inwestycja. W takim przypadku, organ nadzoru nie ma podstaw do odmowy legalizacji, a jednocześnie nie ma uprawnień wynikających z art. 29 Prawa wodnego – uzasadnione jest wówczas wszczęcie odrębnego postępowania przez organ właściwy w zakresie stosunków wodnych.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Zarówno skarżąca, jak i inwestorzy wskazują, że nastąpiło podwyższenie terenu na posesji inwestorów w związku z nawiezieniem ziemi w toku robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego i gospodarczego, co prawdopodobnie spowodowało zmianę stosunków wodnych na gruncie. Ponadto, jak ustalił organ (czego nie kwestionują strony), zarówno na działce skarżącej, jak i na posesji inwestorów nie ma urządzeń odprowadzających wodę. Okoliczności te nie pozwalają więc na przyjęcie, że przyczyną zmiany stosunków wodnych jest wyłącznie przedmiotowe ogrodzenie wykonane na podmurówce, bowiem przyczyna ta jest złożona. Przywrócenie stanu poprzedniego może więc wymagać kompleksowych rozwiązań, do których organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony.

W tej sytuacji organ nie miał podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej i " przywrócenia pierwotnego układu stosunków wodnych". Jednocześnie – jak wskazano wyżej – organ ten nie miał również podstaw do odmowy legalizacji, przy czym wątpliwe jest, czy w świetle okoliczności występujących w sprawie, odmowa ta (skutkująca rozbiórką ogrodzenia wraz z podmurówką) spowodowałaby przywrócenie poprzedniego stanu wód na gruncie i zapobiegłaby zalewaniu działki skarżącej.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.).