Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 792/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J.D.M na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

W decyzją z dnia [...] nr[...] , Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.),

po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku J.D.M. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, utrzymał

w mocy decyzję z [...] r. nr[..] , którą odmówiono umorzenia ww. należności.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że 18 stycznia 2011 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek J.D.M.

o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Zobowiązana wskazała,

że działalność gospodarczą prowadziła do [...] r. Podała, że nie posiada regularnych dochodów, jakiegokolwiek majątku, oszczędności, samochodu. Do lipca 2010 r. pozostawała na utrzymaniu męża, a od lipca 2010 r. samotnie wychowuje trójkę dzieci. Zobowiązana wskazała, że źródłem utrzymania jest praca dorywcza (umowy o dzieło), z których otrzymuje dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Oświadczyła też, że otrzymuje alimenty (ok. [...] zł miesięcznie), zasiłek rodzinny ([...]zł miesięcznie) oraz pomoc rodziny i przyjaciół. Do wniosku zobowiązana dołączyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej oraz szereg innych dokumentów dotyczących jej sytuacji rodzinnej i finansowej (tj. m.in.: decyzje w sprawie pomocy społecznej, pozew o rozwód, wyrok rozwodowy, historię operacji z rachunku bankowego, umowę najmu mieszkania, zaświadczenia urzędu skarbowego o wysokości dochodów zobowiązanej za 2008 i 2009 r., faktury za energię, gaz).

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją

z [...] r., odmówiono wnioskodawczyni umorzenia zaległości z tytułu składek wskazując na treść art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a także § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

tj. całkowita nieściągalność, a wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią przesłanki uzasadniającej umorzenie przedmiotowych składek. W dalszym ciągu swoich rozważań organ wskazał też, że dłużniczka otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło, a jej trudna sytuacja finansowa, czy niskie dochody nie mogą samoistnie stanowić o konieczności umorzenia, tym bardziej, że podejmuje ona prace zarobkowe i otrzymuje nowe zlecenia. Uzyskiwanie dochodów, ustalony ogólny poziom życia zainteresowanej (stałe łącze internetowe, telefon, telewizja kablowa, wynajem mieszkania o powierzchni [...] dobry zawód umożliwiający uzyskiwanie większych dochodów), jak następnie podkreślił organ, pozwalają uznać, że wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować w swoim budżecie domowym środki na regulowanie zaległości w ratach.

Składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, J.D.M. zwróciła się z prośbą o ponowną analizę jej dochodów, gdyż dokonane obliczenia, na podstawie których odmówiono umorzenia, nie odpowiadają jej rzeczywistym możliwościom. Strona przestawiła też wysokość otrzymywanych dochodów, zasiłków

i sposób wyliczenia przeciętnego dochodu na osobę w jej rodzinie. Zarzuciła przy tym, że przy obliczaniu średniego dochodu jej rodziny organ nie uwzględnił ponoszonych kosztów uzyskania przychodu.

Wnioskodawczyni wyjaśniła też, że jej praca polega na wykonywaniu projektów graficznych, do czego potrzebuje komputera, drogich programów graficznych, internetu, telefonu, odpowiedniego miejsca do pracy (wygospodarowanego w wynajmowanym mieszkaniu). Zobowiązana wyjaśniła również zasadność wynajmu mieszkania oraz wskazała na trudności ze znalezieniem kolejnych zleceń oraz stałego etatu, gdyż rynek należy w dużej mierze do młodych projektantów.

W dalszym ciągu uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazał na wstępie na ciążące na stronie zaległości z tytułu odsetek od niezapłaconych składek i podał, że stanowią one kwotę łącznie [...] zł. Organ wskazał też, że zobowiązana uzyskuje dochody z umowy o dzieło i z tego tytułu, za okres od stycznia do marca 2011 r., otrzymała średnie miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...]zł brutto. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił też, że wnioskodawczyni nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, a z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu PIT-37 za 2010 r. wynika, że zobowiązana osiągnęła przychód w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...]zł, posiada na utrzymaniu troje dzieci, na które otrzymuje alimenty w łącznej kwocie [...]zł, zasiłek rodzinny w łącznej kwocie [...]zł oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie [...]zł. Organ ustalił również, że dochód na jednego członka rodziny wnioskodawczyni wynosi [...]zł.

W uzasadnieniu omawianej decyzji organ wskazał także, że wnioskodawczyni ponosi opłaty za wynajem mieszkania oraz opłaty za media w kwocie ok. [...]zł miesięcznie, a ponadto posiada zobowiązania z tytułu kredytu odnawialnego oraz karty kredytowej w wysokości ok. [...]zł.

Następnie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przytoczył treść art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a także § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz wyjaśnił istotę uznaniowego charakteru umorzenia należności ZUS z tytułu składek, wskazując jednocześnie, że nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości.

Organ podkreślił także, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. całkowita nieściągalność, a następnie wyjaśnił, że nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej zobowiązanej, która z pewnością uniemożliwia jej aktualnie uregulowanie jednorazowo zaległości z tytułu składek bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Jednocześnie, w uzasadnieniu omawianej decyzji podkreślono, że takie okoliczności jak nieregularne dochody, trudności ze zdobyciem kolejnych zleceń, rozpad małżeństwa, a następnie rozwód, czy zmiana mieszkania nie mogą stanowić uzasadnionego przypadku stanowiącego o konieczności umorzenia należności składkowych. Uzyskiwanie bowiem dochodów, ustalony, ogólny poziom życia zainteresowanej umorzeniem (stałe łącze internetowe, telefon, telewizja kablowa, wynajem mieszkania o powierzchni [...]m², dobry zawód, umożliwiający uzyskiwanie dochodów, komputer, drogie programy graficzne) pozwala stwierdzić,

że wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować w swoim budżecie domowym środki finansowe na regulowanie zaległości np. w ratach. Organ podniósł też, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja zobowiązanej nie ulegnie zmianie (poprawie) i zwrócił uwagę na to, że znajduje się ona w okresie aktywności zawodowej i podejmuje prace zarobkowe.

Reasumując, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał przy tym na obowiązek płacenia składek oraz na ryzyko ponoszenia strat związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organu, nie można dopuścić, by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych płatników.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, J. D. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo.

Strona zarzuciła organowi naruszenie zasady praworządności (art. 6 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.), zasady udzielania informacji (art. 9 K.p.a.) oraz przepisu art. 77, 80 i 107 K.p.a. w związku z art. 180 § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącej, naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg postępowania w sprawie oraz zarzuciła, że organ nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez nią argumentów i zarzutów. Zdaniem skarżącej, organ nie uwzględnił faktu, że w momencie separacji z mężem znalazła się sama z trójką dzieci bez dachu nad głową, a "wytknął" jej dużą powierzchnię znalezionego na wynajem mieszkania i wysokich kosztów jego utrzymania. W ocenie wnioskodawczyni, organ nie wziął pod uwagę trudności ze znalezieniem na rynku mieszkania w jej sytuacji rodzinnej i finansowej oraz tego, że musi korzystać z doraźnej pomocy rodziny i przyjaciół, a kredyt odnawialny, którego nie może od lat spłacić, jest dla niej dodatkowym obciążeniem. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych (wyrok z dnia 17 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2985/07 oraz z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06), skarżąca podniosła, że okoliczności sprawy powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, zwłaszcza, że decyzja w sprawie nie dotyczy kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb – posiadania środków niezbędnych do przeżycia. Skarżąca podniosła też, że organ winien przekonać wnioskującą stronę, że nieuzasadnione jest jej twierdzenie o braku możliwości spłaty należności i jednocześnie wskazać, jakie możliwości w tym zakresie strona realnie posiada.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych;

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,

że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a."). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić,

że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – zwanej dalej: u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ust. 3b omawianego artykułu ustawy, upoważniono ministra właściwego

do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Z kolei zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności".

Wyjaśnić należy, że Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając stan faktyczny istniejący w dacie wydawania tej decyzji.

W zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, że w sytuacji skarżącej nie wystąpiła żadna ww. okoliczność, oznaczająca całkowitą nieściągalność należności ZUS wymienionych w art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Słusznie też organ wskazał, że przywołane okoliczności, dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącej, nie mogą stanowić uzasadnienia dla umorzenia przedmiotowych należności z tytułu składek w łącznej wysokości [..]zł (stan na dzień wydania zaskarżonej decyzji).

Wskazać dalej należy, że decyzja o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek może być podjęta tylko w wypadkach określonych przepisami prawa, bowiem umorzenie składek stanowi wyjątek od zasady opłacania ich przez płatnika. Decyzja o umorzeniu zaległych składek ma charakter uznaniowy ("Zakład może umorzyć należności..."), co oznacza, że rozstrzygnięcie takie zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat przesłanek koniecznych do umorzenia, przy czym ZUS musi również uwzględniać stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Decyzja taka oparta jest zatem na uznaniu administracyjnym, a ponadto użycie przez ustawodawcę klauzuli generalnej (pojęcia nieostrego) w postaci odwołania się do "uzasadnionych przypadków" wskazuje na to, że instytucja umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o przytoczony przepis musi być taktowana jako rozwiązanie zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których egzekwowanie należności zagrażałoby egzystencji zobowiązanego. Takie intencje prawodawcy potwierdza również treść § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, dalej: rozporządzenie). Sformułowany w tym przepisie niezamknięty katalog sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę skrajnych, takich jak groźba pozbawienia zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, przewlekła choroby zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Dokonana w niniejszej sprawie przez organ analiza sytuacji majątkowej skarżącej, nie pozwala na postawienie zarzutu błędnej konkluzji, albowiem, także

w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie zachodziły wyżej wspomniane nadzwyczajne okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem należności, a zatem odstąpieniem od podstawowej zasady regulowania należności z tytułu składek ZUS.Regulowanie należności rozłożonych na raty, co proponuje organ, stanowić będzie niewątpliwie obciążenie dla budżetu domowego skarżącej jednak nie można przyjąć, aby było ono, w obecnej sytuacji wnioskodawczyni, nadmierne lub zagrażało egzystencji jej i jej rodziny.

Wskazać jeszcze należy, na co zwracał uwagę organ, że wobec faktu, iż decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest obowiązany do umorzenia zaległości. Odmowie umorzenia przedmiotowych zaległości skarżącej, opartej o ustalenie organu, że pomimo trudności nie tylko natury finansowej nadal prowadzi działalność zarobkową, realizuje zawierane umowy o dzieło, otrzymuje wynagrodzenie i jest w stanie utrzymać czteroosobową rodzinę na określonym poziomie, nie można zarzucić dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bądź naruszenia przepisów prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wbrew twierdzeniom skargi, wskazać należy, że organ działał w granicach i na podstawie przepisów prawa, zgodnie z wyrażoną w przepisie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) zasadą praworządności.

Organ prowadził postępowanie w granicach i na podstawie przepisów prawa. Podjęte rozstrzygniecie zostało oparte o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Sąd uznał, że postępowanie organu nie uchybiło zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Działania organu pozostają również w zgodzie z przepisem art. 77 K.p.a. zobowiązującym organ do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dotyczący zarówno sytuacji rodzinnej, jak i sytuacji majątkowej skarżącej, uprawniał organ do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Według Sądu, organ nie naruszył także zasady wyrażonej w przepisie art. 8 K.p.a., zobowiązującej organy do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną.

Nadto, wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje wyraźnie

na przepisy prawa oraz zaistniałe zdarzenia, wskazano też na uznaniowy charakter decyzji umarzającej zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych, status i sytuację majątkową i finansową strony oraz obowiązek opłacania składek i brak możliwości przeniesienia tego obowiązku, w okolicznościach wskazanych przez skarżącą,

na instytucje państwowe i innych płatników.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisu art. 107 § 3 K,p.a. wskazującego,

że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ wyjaśnił podstawę prawną decyzji wraz z przytoczeniem brzmienia przepisów prawa, określił na czym polega na uznaniowy charakter wydanej decyzji

w sprawie, wskazał na okoliczności mające wpływ na powstanie zaległości oraz podał jakie okoliczności uzasadniają odmowę umorzenia odsetek od zaległości.

Odnosząc się do podnoszonego zarzutu braku udzielania informacji

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw

i obowiązków strony (art. 9 K.p.a.), Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ ww. przepisu bowiem, jak juz wskazano powyżej zaskarżona decyzja zawiera właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne.

Reasumując powyższe rozważania, jeszcze raz podkreślić należy, że decyzja

o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a zatem nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest obowiązany do umorzenia zaległości.

A ustaleniom organu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka nieściągalności, o której mowa w, przywołanym wyżej przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (skarżąca nadal prowadzi działalność zarobkową, uzyskuje środki do utrzymania czteroosobowej rodziny), nie można zarzucić dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bądź niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Sąd podziela stanowisko skarżącej, że jej sytuacja jest niewątpliwie trudna bowiem obowiązek zapewnienia środków utrzymania dla czteroosobowej rodziny i wychowania trójki dzieci, niezależnie od pomocy finansowej byłego męża skarżącej (alimenty) oraz pomocy społecznej (zasiłki), ze świadomością konieczności spłaty powstałego zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także wspomnianego zadłużenia w banku, jest dużym ciężarem, któremu aktualnie nie może podołać. Jednak, z drugiej strony, podkreślić należy, jak słusznie wskazał organ, że sytuacja ta może ulec zmianie skoro skarżąca posiada zawód pozwalający

na uzyskiwanie dochodów umożliwiających utrzymanie rodziny, wynajęcie i opłacenie mieszkania dochodów, a nadto niewątpliwie znajduje się w okresie aktywności zawodowej.

Wskazać nadto należy, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie jest tożsama z sytuacją, w której zostanie wszczęta egzekucja tych należności prowadzona w sposób zagrażający bytowym interesom skarżącej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w trybie której prowadzona byłaby ewentualna egzekucja należności, zawiera szereg ograniczeń mających na celu ochronę zobowiązanego przed egzekwowaniem świadczeń w sposób zagrażający zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych.

Tym niemniej, skarżąca musi być świadoma, że ciążył na niej obowiązek opłacania składek ZUS, a wzgląd na zasadę sprawiedliwości społecznej wymaga ponoszenia odpowiedzialności za powstałe z tego tytułu zadłużenie. Jak już wskazano powyżej od odpowiedzialności tej mogą zwolnić ją jedynie nadzwyczajne okoliczności, które, jak prawidłowo wykazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w aktualnej sytuacji skarżącej nie zachodzą.

Ewentualna zmiana sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej może stanowić podstawę odmiennego orzeczenia w sprawie umorzenia należności. Skarżąca może zatem składać kolejne wnioski o umorzenie należności, pod warunkiem, że będą one uzasadnione zmianami jej sytuacji osobistej czy też majątkowej.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że, w rozpoznawanej sprawie, rozstrzygnięciu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie można postawić zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego czy też procesowego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie wady mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się jeszcze do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu

o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach postępowania przed ZUS, wyjaśnić należy, że, wobec orzekania przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, wniosek ten należało uznać za bezprzedmiotowy.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.