Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2311/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 1920 nr 7 poz 44
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego.
article: art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 1938 nr 25 poz 220
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym.
article: art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz del. WSA Stanisław Nitecki Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 641/12 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. D. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 641/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Pismem z dnia 12 września 2011 r. D. D. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. W dniu [...] grudnia 2011 r. Wojewoda wydał decyzję odmowną. Po rozpatrzeniu odwołania D. D., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Minister ustalił, iż wnioskodawca urodził się jako D. G., syn Z. i P. z domu N., w dniu [...] czerwca 1956 r. w H. Z dniem urodzenia nabył obywatelstwo izraelskie. W 1980 r. dokonał zmiany nazwiska z G. na D., natomiast jego ojciec w dniu [...] października 1964 r. dokonał zmiany imienia z Z. na Z..

Minister wskazał, że dla stwierdzenia czy wnioskodawca posiada obywatelstwo polskie, zgodnie z wyrażoną w art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49), zasadą ciągłości obywatelstwa polskiego niezbędne było ustalenie, czy nabył on obywatelstwo polskie i nie utracił go do dnia wydania decyzji. W dacie urodzenia wnioskodawcy obowiązywała ustawa z dnia 19 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25). Zatem warunkiem nabycia obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę było posiadanie tego obywatelstwa w dacie jego urodzenia co najmniej przez jednego z rodziców (art. 8 w zw. z art. 9 ustawy o obywatelstwie z 1951 r.).

Minister ustalił, że ojciec wnioskodawcy urodził się w dniu [...] lutego 1922 r. w S. jako syn S. i F. L. W., jako dziecko "ślubne". Zatem skoro dziadek wnioskodawcy zamieszkiwał na terenie, które następnie na podstawie traktatu wersalskiego został przyznany Polsce, to nabył on obywatelstwo polskie na podstawie art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R.P. Nr 7, poz.44), zwanej dalej "ustawą o obywatelstwie z 1920 r." i posiadał je w dacie narodzin syna Z. G., który także nabył obywatelstwo polskie.

Minister przeanalizował konsekwencje nabycia obywatelstwa izraelskiego przez ojca wnioskodawcy z datą powstania niepodległego państwa Izrael, tj. 15 maja 1948 r., stwierdzając, że nie utracił on obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. gdyż w chwili nabycia obywatelstwa izraelskiego miał 26 lat i podlegał obowiązkowi wojskowemu w Polsce na podstawie przepisów ustawy z 1938 r., a więc przepis art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. nie miał do niego zastosowania.

Minister wskazał, że w myśl art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r., utrata obywatelstwa polskiego następowała z mocy prawa przez przyjęcie urzędu publicznego lub wstąpienie do służby wojskowej w państwie obcym bez zgody właściwego wojewody, wyrażonej, w przypadkach zamiaru wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym, w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu. W toku postępowania przedłożono zaświadczenie wydane przez Siły Obronne Izraela (dalej jako "SOI") w dniu [...] września 2011 r. o "nieodbyciu służby wojskowej w okresie 15 maja 1948 r. - 19 stycznia 1951 r. przez Z. G. o nr tożsamości [...])", i dalej, iż "w zautomatyzowanych oraz tradycyjnych wykazach SOI nie odnaleziono informacji dotyczącej ww. Zgodnie z najlepszą wiedzą SOI nie został zmobilizowany do służby w SOI i nie odbywał w tym okresie służby zasadniczej, zawodowej rezerwowej, ani żadnej innej". Organy administracji ustaliły jednak w toku postępowania, że ojciec wnioskodawcy w latach 1946-1949 służył w Palyam (Kompani Morskiej) w Czwartym Batalionie "Haportzim", którą zakończył jako dowódca plutonu. Organ wskazał, że Palmach (pol. Siły Uderzeniowe) był żydowskim elitarnym związkiem taktycznym stanowiącym siły specjalne paramilitarnej organizacji Hagana podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny i wojny o niepodległość w latach 1947-1948. Hagana po utworzeniu państwa Izrael stała się podstawą SOI. Jednostki Palmach zostały zorganizowane w sześć kompanii szturmowych oraz dodatkowe jednostki specjalne w tym Palyam (Kompania Morska). Przypomniano, że w dniu 28 maja 1948 r. rząd nowopowstałego państwa Izrael wydał rozkaz powołujący do życia SOI, do których miały przystąpić wszystkie żydowskie grupy zbrojne walczące w Palestynie. W odniesieniu do zarzutów dotyczących niewiadomego pochodzenia informacji, że ojciec wnioskodawcy służył w latach 1946-49 w Palyam wskazano, iż została ona pozyskana z oficjalnej strony muzeum Palmach. Muzeum to poświęcone jest opisaniu historii żydowskich oddziałów wojskowych Palmach i ich wkładu w utworzenie niepodległego Państwa Izraela. W ocenie Ministra, fakt wpisania ojca wnioskodawcy na listę członków Palmach, który w 1948 r. wszedł w skład SOI stoi w sprzeczności z zaświadczeniem SOI na okoliczność przebiegu służby wojskowej tegoż w wojsku izraelskim.

Reasumując, Minister stwierdził, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że ojciec wnioskodawcy utracił obywatelstwo przed dniem 19 stycznia 1951 r. i nie posiadał go w dacie narodzin syna. Zatem nie było możliwe wydanie decyzji potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. D. zarzucił organom administracji naruszenie art. 7, art. 76 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdził, że kluczową kwestią dla stwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego było ustalenie czy nabył on obywatelstwo polskie i czy następnie nie doszło do zdarzenia powodującego jego utratę.

Sąd wskazał, że skarżący urodził się dnia [...] czerwca 1956 r. w H. jako syn Z. i P. W tej dacie kwestię obywatelstwa polskiego regulowała ustawa o obywatelstwie z 1951 r. Zgodnie z jej zapisami dziecko urodzone za granicą nabywało obywatelstwo polskie gdy choćby jedno z rodziców było obywatelem polskim, a drugie obywatelem innego państwa, jeżeli prawo tego państwa stosowało te same zasady do obywatelstwa dzieci urodzonych w Polsce z rodziców różnego obywatelstwa (art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9). Zatem skarżący mógł nabyć obywatelstwo polskie, jeżeli w dniu jej narodzin obywatelstwo to posiadało przynajmniej jedno z jego rodziców. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie złożył oświadczeń co do obywatelstwa matki, natomiast konsekwentnie twierdził, że jego ojciec Z. (Z.) G. posiadał obywatelstwo polskie. Zatem zadaniem organów administracji było ustalenie czy faktycznie ojciec zainteresowanego posiadał obywatelstwo polskie oraz czy następnie tego obywatelstwa nie utracił. Sąd stwierdził, że bezspornym jest, że ojciec skarżącego nabył obywatelstwo na podstawie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. przez urodzenie. Nie utracił tego obywatelstwa w związku z faktem nabycia w dniu 15 maja 1948 r. obywatelstwa izraelskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1920 r.

Sąd wskazał, że przepis art. 11 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. stanowił w szczególności, że utrata obywatelstwa polskiego następuje przez wstąpienie do służby wojskowej w państwie obcym bez zgody właściwego wojewody (Komisarza Rządu m. st. Warszawy), wyrażonej, w przypadkach zamiaru wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym, w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu. Skarżący celem wykazania, że jego ojciec nie pełnił służby wojskowej w wojsku izraelskim przedłożył zaświadczenie z SOI wskazujące, na "nieodbywanie służby wojskowej w okresie 15 maja 1948 r. - 19 stycznia 1951 r. przez Z. G. o nr tożsamości [...]". Z zaświadczenia wynika również, że na temat w/w brak jest informacji zarówno w zautomatyzowanych oraz tradycyjnych wykazach SOI, że nie został zmobilizowany do służby w SOI, i nie odbywał w tym okresie służby zasadniczej, zawodowej, rezerwowej, ani żadnej innej.

Sąd wskazał, że jednak kwerenda zasobów Muzeum Palmach ujawniła, iż Z. G. (w toku postępowania administracyjnego nie podnoszono, by z różnicą w pisowni nazwiska "G." - "G. wiązały się określone skutki, że nie jest to tylko inny zapis fonetyczny tego samego nazwiska), s. S., urodzony w 1922 r. w Polsce, został powołany do służby w 1946 r. i zwolniony w 1949 r. w stopniu dowódcy plutonu. Sąd I instancji stwierdził, że dokonanie własnych ustaleń przez organ administracji, pomimo posiadania wystawionego przez SOI zaświadczenia w przedmiocie służby wojskowej ojca skarżącego, było uzasadnione. W związku z odrodzeniem państwa Izrael powszechnym był obowiązek służby wojskowej w celu obrony granic nowoutworzonego państwa. Tylko w przypadkach wyjątkowych zwalniano z tego obywatelskiego obowiązku. Przedstawiane przez zainteresowanych zaświadczenia o nieodbywaniu służby wojskowej w początkowym okresie funkcjonowania odrodzonego państwa izraelskiego, powinny być zatem oceniane z uwzględnieniem uwarunkowań historycznych tamtego okresu. Bez wątpienia pomocne dla organów administracji przy dokonywaniu tej oceny może być doświadczenie zdobyte przy rozpoznawaniu innych tego typu spraw o podobnych stanach faktycznych, w szczególności dokonane tam spostrzeżenia w przedmiocie kompletności danych ujętych w zaświadczeniach SOI. Dlatego też organy administracji, analizując zaświadczenia SOI, mogą uwzględniać w szczególności jakiego okresu one dotyczą, czy zawierają tylko numer tożsamości czy też numer osobisty danej osoby, jakiej służby wojskowej dotyczą (czynnej, rezerwowej bądź uzupełniającej). Organy administracji powinny być świadome uwarunkowań w jakich wydawane są zaświadczenia SOI, dokonywać oceny ich mocy dowodowej z dużą ostrożnością. Dodatkowo mogą się starać w sytuacji ograniczonego dostępu do baz danych innego państwa, dokonywać własnych ustaleń w ramach przyznanych kompetencji działania. Ocena przedłożonego w niniejszej sprawie zaświadczenia SOI z uwzględnieniem wniosków wynikających z analizy innych tego typu zaświadczeń w podobnych sprawach o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego mogła zatem przemawiać za koniecznością przeprowadzenia czynności mających zweryfikować dowodzone przez stronę fakty. Poszukiwanie przez organ administracji innych dowodów odnośnie ewentualnej służby wojskowej ojca skarżącego było zatem konieczne i uzasadnione.

Sąd zauważył, że dane ujawnione na oficjalnej stronie Muzeum Palmach są niewątpliwie skąpe (zawierają imię i nazwisko, imię ojca, kraj i rok urodzenia, datę powołania i zwolnienia ze służby, miejsce służby, ostatnie stanowisko) jednakże są na tyle szczegółowe, iż w oparciu o nie można stwierdzić, że wpis dotyczy ojca skarżącego. Stwierdzenie tych faktów wiązało się z koniecznością poinformowania o tym strony w celu umożliwienia zajęcia stanowiska oraz z uwagi na faktyczną możliwość uzyskania stosownego zaświadczenia właściwego organu izraelskiego, weryfikującego powyższe, tylko przez stronę postępowania. Zdaniem Sądu, wystąpienie do strony o dodatkowe dowody, w sytuacji gdy przedłożyła ona już zaświadczenia SOI, nie narusza mocy dowodowej tego zaświadczenia wynikającej z art. 76 § 1 k.p.a., skoro inne zgromadzone dowody wskazują na jego niezupełny charakter. Zauważyć bowiem należy, że z treści tego dokumentu nie wynika, o jakie informacje wystąpił skarżący do SOI, w szczególności nie można ustalić w oparciu o nie, czy tradycyjne oraz komputerowe wykazy SOI uwzględniają służbę w organizacjach bojowych lub zbrojnych formacjach samoobrony, które po utworzeniu państwa Izrael weszły w skład jego armii (np. Haganie) i czy o informacje w tym zakresie występowano. Sąd zaznaczył, że dane ujawnione na oficjalnej stronie Muzeum Palmach wskazują na służbę Z. G. w Palyam także po maju 1948 r. (po utworzeniu państwa Izrael) - wpis o zwolnieniu ze służby z datą 1949 r. Powyższe prowadzi do konstatacji, że po odrodzeniu państwa i po przekształceniu organizacji paramilitarnych (w tym Hagany) w SOI, osoba ta pełniła służbę w legalnych siłach zbrojnych nowoutworzonego państwa.

Sąd wskazał, że nawet gdyby uznać, że po 1948 r. organizacji paramilitarnej w której służył ojciec skarżącego formalnie nie wcielono do SOI, to nie zmienia to faktu pozostawania Z. G. w szeregach tej organizacji do 1949 r. Przyjęcie zaś obowiązków w organizacji o charakterze wojskowym oznaczało utratę obywatelstwa polskiego. Przepis art. 115 ust. 1 ustawy z 1938 r. stanowił, że obywatel polski, podlegający obowiązkowi wojskowemu z mocy ustawy niniejszej lub przepisu szczególnego, traci obywatelstwo polskie, jeżeli przyjmuje obowiązki w wojsku obcym lub obcej organizacji wojskowej bez zgody polskiej władzy. Regulacja ta, jako późniejsza w stosunku do zawartych w ustawie o obywatelstwie z 1920 r., poszerzała jednoznacznie przesłanki utraty obywatelstwa, obejmując nimi właśnie przypadki przyjęcia obowiązków w obcej organizacji wojskowej. Ojciec skarżącego w chwili nabycia obywatelstwa izraelskiego podlegał powszechnemu obowiązkowi wojskowemu wynikającemu z polskiego prawa (art. 8 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 i art. 16 ustawy z 1938 r.). Nie ulega zaś wątpliwości, że Hagana była organizacją paramilitarną. Ustawa z 1938 r. nie zawiera definicji pojęcia obca organizacja wojskowa. Natomiast w piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się że obce wojsko lub obca organizacja wojskowa to zarówno regularne siły zbrojne obcego państwa, siły zbrojne międzypaństwowe, siły uznawane za równoważne siłom zbrojnym, wszelkie ugrupowania militarne, także o charakterze powstańczym, jak również organizacje paramilitarne, powołane samozwańczo i ukształtowane na wzór jednostek wojskowych. Przez uzupełnienie znamion typu czynu określeniem "obca organizacja wojskowa" ustawodawca chciał wskazać na jak najszerszy krąg penalizacji. (Z. Ćwiąkalski [w:] A. Zoll (red.) Kodeks Karny Część szczególna, Komentarz, Tom II, Zakamycze 2006, s. 170).

Sąd I instancji stwierdził, że skoro w tej sprawie ujawniono dane wskazujące na służbę ojca skarżącego w Palyam, w interesie strony leżało uchylenie się od skutków, jakie przepis prawa wiązał z przyjęciem obowiązków w obcej organizacji wojskowej przez polskiego obywatela. Możliwe to było chociażby w drodze przedłożenia zaświadczenia o zgodzie polskiej władzy na taką służbę, czy też skutecznego zakwestionowania, że wpis w rejestrach Muzeum Palmach nie dotyczy ojca skarżącego. Strona jednak takiej możliwości nie wykorzystała. W ocenie Sądu I instancji, dla wyjaśnienia tych okoliczności nie ma znaczenia zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2012 r., z którego wyłącznie wynika, że ojciec skarżącego nie otrzymał jakichkolwiek odznaczeń za walkę podziemną. Nie wynika przecież z niego, że takiej walki dana osoba nie prowadziła. Organ wydający to zaświadczenie zauważył w nim również, że nie jest kompetentny do orzekania o członkostwie w organizacjach podziemnych.

Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji zasadnie przeprowadziły własne ustalenia (po tym jak przedłożono im zaświadczenie SOI), a następnie wezwały stronę do przedłożenia kompletnych informacji o przebiegu służby wojskowej ojca skarżącego. Brak innych niż zgromadzone dowody o przebiegu służby uzasadniał wydanie odmownej decyzji w przedmiocie wniosku strony. Łączący się z ojcem skarżącego wpis w bazach Palyam oraz brak dowodu istnienia zezwolenia właściwego wojewody wydanego w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu na służbę w obcej armii czy też organizacji wojskowej (art. 115 ust. 2 ustawy z 1938 r.), nie pozwalał organom administracji ustalić posiadania obywatelstwa polskiego przez ojca skarżącego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł D. D., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

- art. 17 ust. 4 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.) poprzez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego z powodu niedostatecznego wyjaśnienia kwestii pełnienia przez jego ojca służby wojskowej w Izraelu,

- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim poprzez uznanie, że skarżący nie nabył z chwilą urodzenia obywatelstwa polskiego po ojcu,

- art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego poprzez uznanie, że przyjęcie obowiązków w organizacji o charakterze wojskowym (paramilitarnym) Hagana oznaczało utratę obywatelstwa polskiego,

- art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art., 76, art. 77, art. 80 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez Sąd I instancji, że Z. G. służył w latach 1946-1949 w Palyam (Kompanii Morskiej) przy jednoczesnym podważeniu wiarygodności przedłożonego oficjalnego zaświadczenia z Wojska Obrony Izraela, z którego wynikało, że ojciec skarżącego nie odbywał żadnego rodzaju służby wojskowej w Izraelu w latach 1948-1951 i w konsekwencji przyjęcie, że odbywał on służbę wojskową w państwie obcym w rozumieniu art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie ustalił, że Z. G. służył w latach 1946-1949 w Palyam (Kompanii Morskiej). Informacja ta, pochodząca ze strony internetowej Muzeum Palmach stoi w sprzeczności z oficjalnym zaświadczeniem z Wojska Obrony Izraela, które stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Nawet w przypadku uznania, że ojciec skarżącego służył w Palyam będącym częścią Palmach, tj. żydowskiego elitarnego związku taktycznego stanowiącego siły specjalne paramilitarnej organizacji Hagana, która stała się po utworzeniu państwa Izrael podstawą Sił Obronnych Izraela, a informacja ta pochodziła z wiarygodnego źródła, to Z. G. musiałby figurować w komputerowych bądź tradycyjnych wykazach administracji Wojska Obrony Izraela.

Skarżący podniósł ponadto, że organizacja paramilitarna Hagana, działająca w latach 1920-1948 w Mandacie Palestyny, nie byłą formacją wojskową podporządkowaną władzom obcego państwa w rozumieniu art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r. Palestyna nie miała bowiem własnego wojska, a jej militarne zaplecze stanowiło wojsko brytyjskie. Przynależność do Hagany była dobrowolna. Stanowiąc grupę zbrojną, stała się ona zalążkiem Sił Obrony Izraela, a nie jego następcą prawnym. Stąd też ewentualna przynależność ojca skarżącego do tej organizacji nie mogła oznaczać "wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym" w rozumieniu art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj.: art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art., 76, art. 77, art. 80 i art. 138 § 2 k.p.a., które dotyczą błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcia przez Sąd I instancji, że ojciec skarżącego Z. G. służył w latach 1946-1949 w Palyam (Kompanii Morskiej), przy jednoczesnym podważeniu wiarygodności przedłożonego oficjalnego zaświadczenia z Wojska Obrony Izraela, z którego wynikało, że ojciec skarżącego nie odbywał żadnego rodzaju służby wojskowej w Izraelu w latach 1948-1951.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W tej sprawie ustalenia faktyczne dotyczące pełnienia przez ojca skarżącego służby wojskowej w organizacji paramilitarnej Hagana (w oddziałach Palmach) oparte zostały na informacji opublikowanej na stronie internetowej Muzeum Palmach, z której wynika, że Z. G. syn S., urodzony w Polsce w 1922 r. w latach 1946-49 odbywał służbę wojskową w Palyam (Kompani Morskiej) w Czwartym Batalionie "Haportzim", którą zakończył w stopniu dowódcy plutonu. Do tej notki informacyjnej dołączone zostało zdjęcie Z. G. Sporządzony przez organ wydruk tej notatki informacyjnej z oficjalnej strony Muzeum Palmach należy uznać za dowód w sprawie, potwierdzający przedstawione na tej stronie internetowej fakty o charakterze historycznym.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dowód ten nie stoi w sprzeczności z przedstawionymi przez skarżącego zaświadczeniami urzędowymi wydanymi przez Wojsko Obrony Izraela. Z zaświadczenia z dnia [...] września 2011 r. wynika, że Z. G. w okresie 15 maja 1948 r. - 19 stycznia 1951 r. nie został zmobilizowany do służby w Siłach Obrony Izraela i nie odbywał w tym okresie służby zasadniczej, zawodowej rezerwowej, ani żadnej innej. Zaświadczenie to dotyczy więc generalnie innego okresu i jego treść nie zaprzecza ustaleniom organów, że w okresie od 1946 r. ojciec skarżącego pełnił służbę wojskową w organizacji Hagana. Natomiast z zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanego przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Izraela wynika, że Z. G. nie otrzymał żadnego odznaczenia za walkę podziemną. Jednocześnie w tym dokumencie wskazano, że Ministerstwo to nie jest uprawnione do orzekania o członkostwie w organizacjach podziemnych. Oceniając treść tego zaświadczenia, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że fakt, iż ojciec skarżącego nie otrzymał żadnych odznaczeń za walkę podziemną nie oznacza, że nie był on członkiem organizacji wojskowej Hagana. Kolejne zaświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r. wydane przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Muzeum Imigracji i Marynarki Wojennej (złożone przez pełnomocnika skarżącego w toku postępowania kasacyjnego w dniu 4 grudnia 2012 r.) stanowi, że Z. G. nie pojawia się jako osoba, która służyła w organizacji Palyam. Z treści tego zaświadczenia nie wynika, że ojciec skarżącego nie był członkiem organizacji Palyam, lecz, że w instytucja, która wydała to zaświadczenie (Muzeum Imigracji i Marynarki Wojennej) w swoich rejestrach nie posiada informacji dotyczących Z. G. Strona skarżąca nie zakwestionowała więc skutecznie, że wpis w rejestrach Muzeum Palmach nie dotyczy ojca skarżącego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, zgodnie z regułami postępowania dowodowego określonymi w k.p.a. Zatem niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj.: art. 7, art., 76, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz powiązane z nimi zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 135 p.p.s.a. oraz zarzut naruszenia art. 17 ust. 4 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim poprzez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego z powodu niedostatecznego wyjaśnienia kwestii pełnienia przez jego ojca służby wojskowej w Izraelu.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R.P. Nr 7, poz.44, ze zm.) poprzez uznanie, że przyjęcie obowiązków w organizacji o charakterze wojskowym (paramilitarnym) Hagana skutkowało utratą obywatelstwa polskiego. Zgodnie z tym przepisem utrata obywatelstwa polskiego następowała przez przyjęcie urzędu publicznego lub wstąpienie do służby wojskowej w państwie obcym bez zgody właściwego wojewody (Komisarza Rządu m. st. Warszawy), wyrażonej, w przypadkach zamiaru wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym, w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu. Przesłanki utraty obywatelstwa polskiego uzupełniająco wskazano również w art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 25, poz. 220 ze zm.), który obowiązywał w okresie od dnia 1 września 1938 r. do dnia 28 maja 1950 r. Z przepisu tego wynika, że obywatel polski, podlegający obowiązkowi wojskowemu z mocy ustawy niniejszej lub przepisu szczególnego, traci obywatelstwo polskie, jeżeli przyjmuje obowiązki w wojsku obcym lub obcej organizacji wojskowej bez zgody polskiej władzy.

Nie budzi wątpliwości (potwierdził to również pełnomocnik skarżącego w skardze kasacyjnej), że Hagana była organizacją paramilitarną działającą w latach 1920-1948 w Mandacie Palestyny. Natomiast Palmach był żydowskim elitarnym związkiem taktycznym stanowiącym siły specjalne paramilitarnej organizacji Hagana podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny i wojny o niepodległość w latach 1947-1948. Jednostki Palmach zostały zorganizowane w sześć kompanii szturmowych oraz dodatkowe jednostki specjalne w tym Palyam (Kompania Morska). W 1948 r. Hagana została przekształcona w Siły Obronne Izraela. Rację ma pełnomocnik skarżącego, że wstąpienie Z. G. do organizacji wojskowej Hagana w 1946 r. nie oznaczało spełnienia przez niego przesłanki "wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym" w rozumieniu art. 11 pkt 2 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego, gdyż w tym czasie nie była to formacja wojskowa podporządkowana hierarchicznie żadnemu państwu. Jednak w 1946 r. obowiązywał również art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku obrony, który jako przesłankę utraty obywatelstwa polskiego przez obywateli polskich podlegających obowiązkowi wojskowemu przewidywał również przyjęcie obowiązków w obcej organizacji wojskowej bez zgody polskiej władzy. Ojciec skarżącego w 1946 r. miał 24 lata, zatem podlegał obowiązkowi wojskowemu w Polsce na podstawie art. 12 ustawy z 1938 r. W związku ze wstąpieniem w 1946 r. do służby wojskowej w Palyam (Kompani Morskiej), stanowiącej jednostkę specjalną Palmach utracił więc obywatelstwo polskie na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku obrony.

Sąd I instancji prawidłowo zatem przyjął, że skarżący nie nabył z chwilą urodzenia w dniu 18 czerwca 1956 r. obywatelstwa polskiego po ojcu, gdyż w tym dniu jego ojciec już takiego obywatelstwa nie posiadał. W związku z tym niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.