Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 592/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 72
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/427/2022/2159/AKD w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 20 stycznia 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. P. K. (dalej: skarżący) zwrócił się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz L. K. (ur.[...] r.), nad którym, wraz z G. K., sprawuje bieżącą pieczę na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...].

Decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr [...]; Prezydent Miasta R. , działając na podstawie art. 4, art. 5, art. 18, art. 10 oraz art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz.2407) orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że świadczenie nie przysługuje, gdyż skarżący nie jest ojcem dziecka, opiekunem prawnym ani opiekunem faktycznym dziecka, tj. nie wystąpił do Sądu o jego przysposobienie.

W odwołaniu skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego - tj. art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i uznanie, że osobie sprawującej bieżącą pieczę nad małoletnim nie przysługuje prawo do otrzymania świadczenia wychowawczego, podczas gdy z celowościowej wykładni wskazanych przepisów wynika, że świadczenie to przysługuje osobom sprawującym pieczę na małoletnimi na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego, a także naruszenie art. 72 ust.1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie oraz art. 3 ust. 1 i art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z przepisów tych wynika szczególna ochrona praw dziecka oraz prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy oraz to, że dziecko pozbawione czasowo lub na stale swego środowiska rodzinnego lub ze względu na swoje dobro, nie może pozostawać w tym środowisku i ma prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że mocą postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. z dnia [...] r. została ograniczona władza rodzicielska nad małoletnim L. jego matce K. K. i powierzono ją małżonkom K. Zatem na mocy tego postanowienia bieżąca piecza nad małoletnim powierzona została m.in. skarżącemu. Istota sporu sprowadza się do tego, czy pomimo, iż osobom takim, które nie zostały wprost wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy, przysługuje świadczenie wychowawcze. Odwołując się do celu i charakteru tego świadczenia - częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb życiowych, podkreślił, iż służy ono zaspokajaniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę, a skierowane jest do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem sprawują. Wykładnia językowa art. 4 ust. 2 i art. 2 ust. 10 tej ustawy nie daje się pogodzić z celem świadczenia wychowawczego określonym wart. 4 ust.1 ustawy. Literalne odczytywanie powyższych przepisów i wyciągnięcie z nich wniosków, że osobom sprawującym bieżącą pieczę nad małoletnim nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego jest niezgodne także z przepisami ustawy zasadniczej - Konstytucji oraz niezgodne z Konwencją o Prawach Dziecka.

Odwołując się do wyroków tut. podkreślił niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony prawa dziecka zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymywania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jednocześnie wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) decyzją z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/427/2022/2159/AKD utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołało treść art. 4 ustawy, wskazując komu przysługuje świadczenie wychowawcze, a następnie stwierdziło, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i została oparta na obowiązującej normie prawa powszechnie obowiązującego. Kolegium podkreśliło, że Skarżącemu została powierzona piecza nad małoletnim, czyli nie jest on opiekunem faktycznym tego dziecka w rozumieniu ustawy. Zgodnie bowiem z definicją legalną - opiekunem faktycznym dziecka jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.

Dalej Kolegium stwierdziło, że co do zasady bieżącą pieczę nad dzieckiem sprawują rodzice. W realiach niniejszej sprawy zasada ta nie ma zastosowania, bowiem władza rodzicielska matki małoletniego została ograniczona, a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] dziecko umieszczone zostało pod bieżącą pieczą G. i P. K. Zdaniem Kolegium powierzenie pieczy nad dzieckiem tym postanowieniem nie jest podstawą, aby uznać skarżącego za opiekuna prawnego. Nie został on bowiem ustanowiony rodziną zastępczą, a stąd nie mogły mieć zastosowania przepisy dotyczące pieczy zastępczej określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Powyżej wymienione postanowienie nie upoważnia strony skarżącej do otrzymania świadczenia wychowawczego, nie zostały bowiem spełnione przesłanki wskazane w art. 2 ust. 10 i art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy. Tylko bowiem w przypadku spełnienia wszystkich wymagań ustawowych następuje przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium stwierdziło iż z uwagi na brzmienie przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonał ustaleń, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i brak jest podstaw do jego wzruszenia. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Pismem z dnia 24 marca 2022 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i uznanie, że osobom sprawującym bieżącą pieczę nad małoletnim nie przysługuje prawo do otrzymania świadczenia wychowawczego,

- przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, nierozpoznanie całości materiału dowodowego, brak należytej oceny wydanego postanowienia Sądu Rejonowego w K.

- a także naruszenia art. 72 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 ust. 1, art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy z przepisów tych wynika szczególna ochrona prawa dziecka oraz prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. W oparciu o tak postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady argumentację przedstawioną w odwołaniu, prowadzącą do wykazania, że wśród kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie wychowawcze ustawa wymienia wprawdzie tylko opiekunów faktycznych dziecka, którzy wystąpili do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, niemniej nie ulega wątpliwości, iż podmiotem uprawnionym do otrzymania świadczenia jest również osoba, która sprawuje bieżącą, faktyczną opiekę (pieczę) nad dzieckiem z mocy orzeczenia sądu rodzinnego (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie). Na poparcie swego stanowiska odwołała się do orzeczeń sądów administracyjnych, m.in. tut Sądu - sygn. akt II SA/Gl 700/21 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 grudnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 833/16.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tjedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) na wniosek organu, przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą .

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.). Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady jego przyznawania i wypłacania. Zgodnie z jej art. 4 ust. 2 świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy, opiekunem faktycznym dziecka, jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Cel świadczenia wychowawczego określony został a w art. 4 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym świadczenie to ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Charakter i cel tego świadczenia winny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu prawa do niego. Świadczenie to służy zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę. Skierowane jest do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem rzeczywiście sprawują. Zauważyć należy, że co do zasady bieżącą pieczę nad osobą dziecka sprawują rodzice, co wynika z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.jedn Dz. U. z 2020 r. poz. 1359). W myśl tego przepisu rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.

W niniejszej sprawie zasada ta nie ma zastosowania, bowiem matce dziecka została ograniczona władza rodzicielska na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Jednocześnie postanowieniem tym powierzono pieczę na małoletnim skarżącemu i jego żonie, ustalając miejsce zamieszkania małoletniego u małżonków K. W powyższej sytuacji brak jest podstaw, aby uznawać skarżącego za opiekuna prawnego, którego sąd opiekuńczy ustanawia na podstawie przepisów art. 145-153 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Wyjaśnić przyjdzie, że obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej, lub osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka albo kierującej placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym.

Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka (art. 112¹ § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, Skarżący wraz z małżonką nie zostali ustanowieni rodziną zastępczą, ale faktycznie opiekuje się małoletnim. Sprawowanie bieżącej pieczy nie zostało też objęte przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 447), które przewidują umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej (rodzinnej lub instytucjonalnej), na podstawie orzeczenia sądu (art. 35 ust. 1), w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców (art. 32 ust. 1).

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie realizuje żadnej z przewidzianych tą ustawą form pieczy zastępczej, gdyż sąd rodzinny powierzył mu pieczę bieżącą i z tego powodu, co nie jest kwestionowane, faktycznie opiekuje się małoletnim.

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że wśród uprawnionych do ubiegania się o świadczenia wychowawcze ustawa nie uwzględniła osoby faktycznie opiekującej się dzieckiem, czyli takiej, która sprawuje pieczę bieżącą nad dzieckiem z mocy orzeczenia sądu, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Ustawa ograniczyła krąg opiekunów faktycznych do osób, które wystąpiły z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art. 2 pkt 10 ustawy). Tym samym pozbawiła opiekuna dziecka, nad którym jest sprawowana piecza bieżąca, możliwości uzyskania przynajmniej częściowego pokrycia wydatków na jego utrzymanie. Uznać więc należy, że przepisy ustawy w sposób niedostateczny chronią prawa jednostki, jaką jest rzeczywisty opiekun dziecka sprawujący nad nim bieżącą pieczę i to na mocy rozstrzygnięcia sądu rodzinnego, a przede wszystkim nie chronią praw dzieci, na rzecz których świadczenie jest przewidziane. W tej sytuacji, poszukując lepszej ochrony interesów dzieci, a przy tym i ich opiekuna sprawującego pieczę bieżącą, należy odnieść się bezpośrednio do zasad konstytucyjnych i przepisów Konwencji o Prawach Dziecka. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 203/19 Sąd ten uzupełniająco dodał, że sam fakt, że ustawa posługuje się autonomiczną definicją, a sama wykładnia językowa pozwala na ustalenie jej treści, nie wyłącza potrzeby i konieczności zastosowania innych zasad wykładni w sytuacji, gdy wynik wykładni językowej jest sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi.

Konstytucję Rzeczpospolitej Polskiej, jako najwyższe prawo w strukturze źródeł prawa, należy stosować bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (na co wskazuje jej art. 8), także w sferze praw i wolności jednostki (prof. Janusz Trzciński, "Bezpośrednie stosowanie zasad naczelnych Konstytucji przez sądy administracyjne", wykład). W art. 72 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji zapisano, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Ustawa zasadnicza nie ogranicza się więc do zapewnienia dziecku ochrony, ale wprowadza też prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd art. 72 ust. 2 nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (patrz: Wiesław Skrzydło, Komentarz do art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której Państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tegoż Państwa pomocy w sprawowaniu tej opieki, w tym również pomocy materialnej, a więc przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Formą sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem, nad którym nie sprawują pieczy jego rodzice, jest tzw. piecza alternatywna wobec rodzicielskiej, a Państwo zgodnie ze swym prawem wewnętrznym, powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. W takiej sytuacji prawo do świadczenia wychowawczego nie wynika bezpośrednio z art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast prawo do świadczenia wychowawczego wywodzone jest w tym przypadku ze współstosowania omawianej ustawy i Konstytucji, czyli polega na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej.

Zgodnie z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 kwietnia 1991 r., dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony Państwa. Regulacja ta oznacza, że uchwalone przez Sejm i Senat ustawy muszą być z nią zgodne. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji).

Ze wskazanych przepisów Konwencji nie można bezpośrednio wywieść prawa do świadczenia wychowawczego. Natomiast odwołanie się do przepisów Konwencji o Prawach Dziecka ma znaczenie przy ocenie przepisów ustawowych, a więc czy przepisy omawianej ustawy wprowadzając ustawowe ograniczenie w dostępności do świadczenia wychowawczego przez osoby, którym sąd w drodze orzeczenia powierzył wykonywanie bieżącej pieczy nad dzieckiem, nie naruszają przepisów Konwencji. Osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której Państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tegoż Państwa pomocy w sprawowaniu tej opieki, w tym również pomocy materialnej, a więc przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka, jeżeli dochód rodziny uprawnia do jej otrzymania, a Państwo, zgodnie ze swym prawem wewnętrznym, powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Pogląd taki wyrażony został w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 14 września 2017 r. - sygn. akt II SA/Łd 567/17 i z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 96/19; w Warszawie z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 421/14; w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 695/13 (wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, przyjmuje zamieszczony w nich pogląd jako własny, podzielając jednocześnie analogiczne wywody przedstawione w rozpatrywanej skardze.

Sąd, uwzględniając skargę, przyjął jako materialnoprawny wzorzec kontroli legalności zaskarżonych decyzji przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72 ust. 1 zd. 1 i ust. 2) oraz Konwencji o Prawach Dziecka (art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27) i uznał za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań. Ograniczenia w dostępności do świadczenia wychowawczego na podstawie omawianej ustawy dla osoby sprawującej pieczę bieżącą i faktyczną opiekę nad dzieckiem na mocy prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego godzą bowiem w interes osoby dziecka, chroniony ustawą zasadniczą i umową międzynarodową, co pozwala na wywiedzenie owego uprawnienia wprost z postanowień Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i Konwencji o Prawach Dziecka.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji uwzględni zaprezentowaną rozszerzającą i prokonstytucyjną wykładnię art. 2 pkt 10 ustawy.

W tym stanie rzeczy, skargę należało uwzględnić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , o czym orzeczono w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w osobie radcy prawnego, tj. kwoty 480 zł rozstrzygnięto na wniosek strony skarżącej zgodnie z art. 200, art. 205 i art. 206 omawianej z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. z 2018 r. poz. 265)