Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 158/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2021 r. sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Kurator Oświaty z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenie szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] L. Kurator Oświaty (dalej jako: organ drugiej instancji lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej jako: organ pierwszej instancji) z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w części dotyczącej wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych miasta L. szkoły o nazwie: L. L. i uchylił decyzję w części co do wskazanej daty wykreślenia z ewidencji oraz ustalił datę wykreślenia na [...] sierpnia 2021 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Pismem z [...] grudnia 2019 r. L. Kurator Oświaty złożył wniosek o wykreślenie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta L. szkoły o nazwie L. L. prowadzonej przez C. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. . W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że do L. Kuratora Oświaty wpłynęło pismo Wydziału Audytu i Kontroli Urzędu Miasta L. dotyczące nieprawidłowości organizacji w procesie kształcenia oraz skarga słuchaczy wymienionej szkoły dotycząca organizacji przebiegu nauczania i braku realizacji podstawy programowej, szczególnie w semestrach letnich roku szkolnego 2018/2019. W trakcie kilku kontroli przeprowadzonych w tej szkole w 2019 r. ujawnione zostały w trybie nadzoru pedagogicznego liczne uchybienia świadczące o niezgodności działalności szkoły z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń.

W dniach [...] maja 2019 r. oraz [...] i [...] czerwca 2019 r. W przedmiotowym liceum przeprowadzono kontrole doraźne. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, wydano zalecenia, jednakże nie zostały one wykonane. Następnie L. Kurator Oświaty w dniu [...] lipca 2019 r. wydał polecenie usunięcia stwierdzonych uchybień.

Ponowna kontrola doraźna została przeprowadzona w dniach [...],[...], [...] i [...] października 2019 r. Celem kontroli było sprawdzenie, czy uchybienia zawarte w poleceniu z [...] lipca 2019 r. zostały usunięte. Kontrolujący wizytatorzy ustalili, że uchybienia nie zostały usunięte i szkoła nadal prowadzi działalność z naruszeniem ustawy Prawo oświatowe. Wobec powyższego L. Kurator Oświaty w dniu [...] listopada 2019 r. wydał polecenie usunięcia uchybień. Uchybienia dotyczyły następujących spraw:

1. Niesystematycznego prowadzenia księgi słuchaczy (brak dat ukończenia szkoły, dat i przyczyn opuszczenia szkoły przez słuchacza, brak wpisów słuchaczy, którzy rozpoczęli naukę i uczęszczają na zajęcia edukacyjne).

2. Braku w arkuszach ocen słuchaczy przechodzących z innych szkół, którzy rozpoczęli naukę na semestrze wyższym niż pierwszy, kopii arkuszy ocen z poprzedniej szkoły poświadczonych za zgodność z oryginałem przez dyrektora szkoły.

3. Braku ksiąg arkuszy ocen z lat 2017/2018, 2018/2019.

4. Braku wpisów w dziennikach lekcyjnych potwierdzających przeprowadzenie zajęć niektórych lekcji w semestrze I w dniach: [...], [...] i [...] września 2019 r.; w semestrze III w dniach: [...] , [...], [...] i [...] września 2019 r., w semestrze IV w dniach: [...], [...] i [...] września 2019 r., w semestrze V w dniach: [...], [...], 28 i [...] września 2019 r.

5. Braku przestrzegania przepisów bhp w zakresie planowania zajęć zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r., poz. 69 ze zm.).

6. Prowadzenia zajęć w semestrze V z języka angielskiego w grupie liczącej 40 osób bez podziału na grupy.

7. Niezgodności liczby zestawów egzaminacyjnych dołączonych do protokołów egzaminów ustnych z zapisami w prawie oświatowym (np. semestr III – język polski – brak zestawów pytań egzaminacyjnych, semestr IV – język polski – brak zestawów pytań, matematyka – 26 zdających – 2 zestawy pytań, geografia - 24 zdających – 15 zestawów pytań).

8. Braku w dokumentacji szkolnej dokumentów potwierdzających kwalifikacje nauczycieli, którym przydzielono nauczanie języka polskiego, historii, wiedzy o społeczeństwie.

W dniu [...] listopada 2019 r. w szkole przeprowadzono ponownie kontrolę doraźną, mającą na celu sprawdzenie, czy wskazane w poleceniu z [...] listopada 2019 r. uchybienia zostały usunięte. W wyniku kontroli ustalono, że nadal istnieją następujące nieprawidłowości:

1. Szkoła posiada księgę słuchaczy dla osób, które rozpoczęły naukę od [...] września 2019 r., natomiast brak jest ksiąg z wcześniejszych lat.

2. W arkuszach ocen słuchaczy przechodzących z innych szkół, którzy rozpoczęli naukę na semestrze wyższym niż pierwszy, kopii arkuszy ocen z poprzedniej szkoły poświadczonych za zgodność z oryginałem przez dyrektora szkoły.

3. Szkoła posiada księgę arkuszy ocen słuchaczy za rok 2018/2019, natomiast brak księgi arkuszy ocen słuchaczy za rok 2017/2018.

4. W dziennikach lekcyjnych brak podpisów nauczycieli świadczących o przeprowadzeniu zajęć.

5. Brak nowego planu zajęć, z którego wynikałoby, że wyeliminowano blokową realizację przedmiotów w danym dniu.

6. Brak planu zajęć w semestrze V, z podziałem na grupy na zajęciach z języka angielskiego.

7. Protokoły egzaminów semestralnych, które nie zawierają zestawów pytań egzaminacyjnych lub liczba zestawów pytań jest mniejsza od liczby osób zdających.

8. Zajęcia z wiedzy o społeczeństwie prowadzi nauczyciel bez kwalifikacji.

Wymienione kontrole wykazały, że Liceum Ogólnokształcące ". w L. nie przestrzega wymagań zawartych w art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe oraz przepisów ustawy o systemie oświaty oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń. Szkoła nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Prezydent Miasta L. wykreślił przedmiotową szkołę z ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dniem [...] sierpnia 2020 r.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. strona skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia co do wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji, tj. wskazanie na podstawie której litery art. 169 ust. 2 pkt 3 wydana została decyzja oraz wskazania terminu wykreślenia szkoły w przypadku, gdy do dnia [...] sierpnia 2020 r. decyzja nie uprawomocni się. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Prezydent Miasta L. odmówił uzupełnienia decyzji.

Następnie pismem z [...] lipca 2020 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z [...] lipca 2020 r. zarzucając, że organ nie przeprowadził zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych i niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji uchylił decyzję w części dotyczącej daty wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych i w tym zakresie ustalił termin wykreślenia szkoły na [...] sierpnia 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 78 1 i § 2 k.p.a. nie znajdują oparcia w stanie faktycznym sprawy, bowiem organ pierwszej instancji poddał rzetelnej i całościowej analizie akta sprawy, w szczególności wyciągnął logicznie poprawne i uzasadnione wnioski ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z protokołów kontroli przeprowadzonych przez wizytatorów Kuratorium Oświaty w L. w okresie od maja do listopada 2019 r., a także wydanych zaleceń i poleceń. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko wyrażone w decyzji, że przeprowadzenie dowodów z zeznań wnioskowanych przez stronę świadków nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem organu do przeprowadzenia kontroli w szkole właściwym organem jest nadzór pedagogiczny, a w sytuacji rzetelnie przeprowadzonych kontroli, nie było podstaw do kwestionowania protokołów kontroli, które stanowią dowód w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zaskarżona decyzja spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż organ pierwszej instancji w sposób pełny i wyczerpujący uzasadnił wydaną decyzję, wskazał wszystkie okoliczności, które uznał za udowodnione, jak również wyjaśnił podstawę prawną przytaczając przepisy prawa. W ocenie organu nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. Organ odwoławczy podniósł, że art. 169 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo oświatowe dotyczy szkół eksperymentalnych, a taką szkołą nie jest Liceum Ogólnokształcące ". " w L.. Natomiast art. 56 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe dotyczy wyłącznie szkół publicznych i nie ma zastosowania do szkół niepublicznych. Ponadto stronie zostało zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, doręczanie zawiadomień o wszczęciu i zakończeniu postępowania, udostępnienie akt pełnomocnikowi strony.

Odnosząc się w uzasadnieniu do uchylenia w części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo ustalony termin wykreślenia szkoły z ewidencji winien uwzględniać przynajmniej czas potrzebny na doręczenie decyzji ostatecznej stronie postępowania oraz czas na dokonanie czynności technicznych i organizacyjnych związanych z likwidacją szkoły. Ponadto w zakresie daty wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych należało uwzględnić odpowiednie zastosowanie przepisu art. 172 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe regulującego, że wykreślenie szkoły niepublicznej może nastąpić tylko z końcem roku szkolnego. Mając te względy na uwadze organ odwoławczy ustalił w tym zakresie datę wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych na dzień [...] sierpnia 2021 r.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez [...] Spółkę z o. o. z siedzibą [...]. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:

I. Naruszenie art. 124 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 i art. 111 k.p.a. poprzez niepodpisanie dokumentu elektronicznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji z [...] lipca 2020 r., które jest integralną częścią zaskarżonej decyzji. Wskazany dokument zawiera w miejscu podpisu wzmiankę "Prezydent Miasta L. dr K. Ż.", ale weryfikacja pliku licencjonowanym oprogramowaniem Szafir autoryzowanym przez Krajową Izbę Rozliczeniową dała wynik negatywny. Stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

II. Naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie weryfikacji, czy wniosek o dokonanie uzupełnienia decyzji został złożony przez osobę umocowaną, w sytuacji gdy w aktach sprawy nie znajdowało się pełnomocnictwo substytucyjne udzielone pełnomocnikowi radcy prawnemu A. W., co uniemożliwiało dalsze merytoryczne procedowanie w sprawie;

2. art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę udzielania informacji, zasadę wysłuchania strony oraz zasadę wyjaśniania z uwagi na:

a) wydanie decyzji przez organ odwoławczy przed zawiadomieniem strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, w sytuacji gdy strona zgłosiła, że otrzymała uszkodzoną przesyłkę, w której, co wynikało z decyzji, było przedmiotowe zawiadomienie oraz postanowienie o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i wniosła o jej ponowne prawidłowe doręczenie, czego organ nie uczynił;

b) uchybienia w tym zakresie w toku postępowania przed organem pierwszej instancji podnoszone w odwołaniu, tj.:

-niewskazanie stronie czy przedstawiona przez nią dokumentacja jest kompletna, czy wymaga uzupełnienia, czy zachodzi konieczność przedstawienia dodatkowych wyjaśnień lub dowodów;

-uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

3. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 136 § 1 k.p.a., tj.:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań wnioskowanych przez stronę świadków oraz dokumentów dostarczonych przez pełnomocnika strony, w sytuacji gdy zostały powołane na okoliczność zastosowania się do zaleceń Kuratora Oświaty w L., a więc okoliczności istotnych dla wyjaśnienia przedmiotowej sprawy;

b) brak przeprowadzenia rekontroli w szkole pomimo złożonego przez stronę wniosku z [...] listopada 2020 r., celem weryfikacji, w jaki sposób wdrożono w szkole program naprawczy;

c) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego informatyka w celu weryfikacji podpisu złożonego na postanowieniu o odmowie uzupełnienia decyzji, co doprowadziło do wadliwości w zakresie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, a także jego niewłaściwej oceny.

III. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 169 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że szkoła nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

2. art. 169 ust. 1 pkt 3 lit.b, ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji, mimo że organ prowadzący nie został powiadomiony o tym, że dyrektor szkoły nie usunął w wyznaczonym terminie uchybień, o których mowa w art. 56 ust. 1, nie opracował lub nie wdrożył w określonych w harmonogramie terminach programu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania. Ponadto organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie wystąpił do organu prowadzącego szkołę z wnioskiem o odwołanie dyrektora szkoły, co uniemożliwiło organowi prowadzącemu wcześniejsze wdrożenie procedur naprawczych.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj.:

a) raportu z weryfikacji podpisu w pliku "DecyzjaPostanowienie(1).pdf" zawierającego postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. K. Ż. z programu Szafir 2.0. celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości i wykazania, że podpis ten został negatywnie zweryfikowany, a w konsekwencji postanowienie doręczone stronie w formie dokumentu elektronicznego nie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym;

b) przeprowadzenie dowodu z weryfikacji przez sąd prawidłowości podpisu elektronicznego pliku DecyzjaPostanowienie.pdf" zawierającego postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. K. Ż.

c) wydruku z rejestru Narodowego Centrum Certyfikacji prowadzonego przez NBP (https://www.nccert.pl/uslugi.htm) zawierającego wykaz certyfikowanego oprogramowania umożliwiającego składanie i weryfikację podpisu kwalifikowanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., bądź stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 ze zm.).

Stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:

a) nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo

b) nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4 - jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 Prawo oświatowe.

Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki (art. 169 ust. 2). Wszczęcie postępowania w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji na skutek informacji organów nadzoru pedagogicznego, należy do zadań organów prowadzących ewidencję, które w pierwszej instancji rozstrzygają sprawę. Natomiast odwołanie od decyzji, zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo oświatowe, przysługuje do właściwego miejscowo kuratora oświaty.

W myśl art. 55 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe nadzór pedagogiczny polega m.in. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli. Zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami niepublicznymi sprawują właściwi kuratorzy oświaty. Z treści art. 55 ust. 8 wynika, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny może wydawać organowi prowadzącemu szkołę lub placówkę zalecenia wynikające z czynności nadzoru. Od obu rodzajów zaleceń dyrektor szkoły bądź organ prowadzący mogą wnieść do organu sprawującego nadzór pedagogiczny zastrzeżenia (art. 55 ust. 5-6). Kompetencja kuratora oświaty do inicjowania postępowania w zakresie nadzoru pedagogicznego nad szkołami, w tym także niepublicznymi, wynika z faktu, że pełni on rolę organu administracji rządowej, odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na terenie właściwego województwa oraz realizuje regionalną i lokalną politykę oświatową, która ma pozostawać w zgodzie z polityką oświatową państwa (art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe).

Stwierdzenie uchybień, o których mowa w art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe może nastąpić w trybie polecenia usunięcia uchybień uregulowanym w art. 180 ust. 2 ustawy.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że polecenie usunięcia uchybień w tym trybie zostało wskazane w piśmie L. Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] Kolejne polecenie usunięcia uchybień w tym trybie zostało sformułowane w piśmie organu nadzoru pedagogicznego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] W piśmie tym wskazano, że w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi podczas kontroli przeprowadzonych w szkole w dniach: [...] i [...] października 2019 r., skarżąca jest zobowiązana do usunięcia ośmiu uchybień dotyczących: niesystematycznego prowadzenia księgi słuchaczy (brak dat ukończenia szkoły, dat i przyczyn opuszczenia szkoły przez słuchacza, brak wpisów słuchaczy, którzy rozpoczęli naukę i uczęszczają na zajęcia edukacyjne); braku w arkuszach ocen słuchaczy przechodzących z innych szkół, którzy rozpoczęli naukę na semestrze wyższym niż pierwszy, kopii arkuszy ocen z poprzedniej szkoły poświadczonych za zgodność z oryginałem przez dyrektora szkoły; braku ksiąg arkuszy ocen z lat 2017/2018, 2018/2019; braku wpisów w dziennikach lekcyjnych potwierdzających przeprowadzenie zajęć niektórych lekcji w semestrze I w dniach: [...], [...] i [...] września 2019 r.; w semestrze III w dniach: [...] , [...], [...] i [...] września 2019 r., w semestrze IV w dniach: [...] [...] i [...] września 2019 r., w semestrze V w dniach: [...], [...], [...] i [...] września 2019 r.; braku przestrzegania przepisów bhp w zakresie planowania zajęć zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach; prowadzenia zajęć w semestrze V z języka angielskiego w grupie liczącej 40 osób bez podziału na grupy; niezgodności liczby zestawów egzaminacyjnych dołączonych do protokołów egzaminów ustnych z zapisami w prawie oświatowym (np. semestr III – język polski – brak zestawów pytań egzaminacyjnych, semestr IV – język polski – brak zestawów pytań, matematyka – 26 zdających – 2 zestawy pytań, geografia - 24 zdających – 15 zestawów pytań); braku w dokumentacji szkolnej dokumentów potwierdzających kwalifikacje nauczycieli, którym przydzielono nauczanie języka polskiego, historii, wiedzy o społeczeństwie.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że podczas kontroli doraźnej, przeprowadzonej w szkole w dniu [...] listopada 2019 r., mającej na celu sprawdzenie, czy usunięto uchybienia wskazane w poleceniu organu sprawującego nadzór z dnia [...] listopada 2019 r. ustalono, że nadal istnieją liczne nieprawidłowości.

W dniu [...] września 2020 r., przeprowadzono dodatkową kontrolę doraźną w celu ustalenia, czy usunięte zostały uchybienia wskazane w poleceniu L. Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2019 r. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że z ośmiu uchybień usunięto cztery. Ponadto w toku kontroli stwierdzono, że w dokumentacji z przebiegu nauczania (dzienniki lekcyjne, arkusze ocen) czynione były poprawki w sposób niezgodny z przepisami ustawy Prawo oświatowe. Ponieważ przedmiotowa kontrola miała na celu zweryfikowanie czy szkoła usunęła uchybienia wskazane w poleceniu L. Kuratora Oświaty z [...] listopada 2019 r., nie wydano już zaleceń.

Ustalenia tej kontroli stanowiły dowód w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez L. Kuratora Oświaty w związku z wydaną przez organ pierwszej instancji decyzją z [...] czerwca 2020 r. o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta L.. W postępowaniu odwoławczym, skarżąca w dniu [...] października 2020 r. wniosła zastrzeżenia do ustaleń protokołu kontroli w zakresie dotyczącym nieusunięcia czterech uchybień. Organ drugiej instancji nie uwzględnił zgłoszonych zastrzeżeń i w sposób wyczerpujący odniósł się do nich w piśmie z [...] listopada 2020 r.

Powyższe okoliczności wskazują, że pomimo zapewnień strony, że podjęto wszelkie działania, mające na celu zrealizowanie zaleceń pokontrolnych, skarżąca nie przestrzega wymagań zawartych w art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe, przepisów ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2019 r., poz. 1481) oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń, do których zobowiązała się jako szkoła niepubliczna oraz w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 Prawo oświatowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności Sąd rozważył jako najdalej idący zarzut naruszenia art. 124 § 1 i art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 i art. 111 k.p.a., wiąże się on bowiem z żądaniem stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zarzut ten dotyczy niepodpisania postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] przez Prezydenta Miasta L. w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji. Zdaniem skarżącej postanowienie to z powodu braku samodzielności rozstrzygnięcia pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domagała się strona i dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym. W ocenie skarżącej decyzja została wydana więc z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi wystąpieniu wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiącej jedną z podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Zarzut powyższy nie jest trafny. Przede wszystkim stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia w tym względzie naruszenia prawa w ogóle (nie tylko w sposób rażący), gdyż postanowienie z [...] lipca 2020 r. zostało opatrzone przez Prezydenta Miasta L. kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. uwzględnił wnioski dowodowe skarżącej sformułowane w skardze, jak również wnioski dowodowe złożone przez organ w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z powołanym unormowaniem, sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uwzględnienie wniosków stron nie potwierdziło stanowiska skarżącej o wadliwości postępowania organu.

Fakt złożenia podpisu na postanowieniu z [...] lipca 2020 r. przez Prezydenta Miasta L. kwalifikowanym podpisem elektronicznym znajduje potwierdzenie nie tylko w wyjaśnieniach organu pierwszej instancji z [...] sierpnia 2020 r., ale także w dokonanej przez organ drugiej instancji weryfikacji podpisu (dokumenty weryfikacji dołączone do skargi). Powyższe postanowienie podpisane zostało za pomocą podpisu w formacie PAdES (PDF Advanced Electronic Signature – Podpis elektroniczny dokumentów w formacie PDF). Odczytanie podpisu w takim formacie możliwe jest bezpośrednio w pliku w formacie PDF, w sekcji Panel Podpis. Do pisma dołączono wydruk zrzutu ekranu, obrazujący weryfikację podpisu za pomocą Panelu Podpis w programie Acrobat Adobe Reader. Organ odwoławczy dokonując kompletnej weryfikacji prawidłowości przedmiotowego podpisu elektronicznego użył kwalifikowanego oprogramowania Szafir, dostarczonego przez Krajową Izbę Rozliczeniową S.A., która jest podmiotem ujętym w rejestrze kwalifikowanych usług zaufania dostępnym na stronie Narodowego Banku Polskiego. Wyjaśnił, że prawidłowa weryfikacja kwalifikowanego podpisu elektronicznego musi być weryfikacją dokonaną na czas (data, godzina) składania tego podpisu i z tego powodu w źródle czasu do weryfikacji należy w programie Szafir wybrać "czas zapisany w atrybucie Signing Time", co oznacza weryfikację podpisu na czas jego składania (czas podpisywania dokumentu elektronicznego). Przeprowadzona w taki sposób weryfikacja podpisu Prezydenta Miasta L. daje jednoznacznie wynik pozytywny. Pojawia się bowiem komunikat "Podpis został poprawnie zweryfikowany certyfikatem kwalifikowanym". Natomiast w sytuacji, gdy podczas weryfikacji nie zostanie zaznaczony czas "Signing Time" (czas podpisywania), wówczas podpis elektroniczny będzie weryfikowany na czas bieżący (czas wykonywania weryfikacji), albo na inny czas, jaki zostanie ustawiony. Organ odwoławczy dokonał weryfikacji podpisu Prezydenta Miasta L. również według "bieżącego czasu systemowego" (w dniu [...] marca 2021 r.). Weryfikacja przedmiotowego podpisu według stanu na dzień dokonywania czynności dała wynik negatywny, wyświetlił się komunikat "Podpis został negatywnie zweryfikowany, certyfikat podpisujący nie jest ważny w weryfikowanym czasie". W związku z tym, że usługę kwalifikowanego podpisu kupuje się na określony czas, to certyfikat jest ważny tylko przez ten okres, po którym należy usługę wykupić na dalszy okres. Oznacza to zatem, że certyfikat kwalifikowanego podpisu, którym Prezydent Miasta podpisał postanowienie wygasł i nie był ważny w dniu weryfikacji, tj. [...] marca 2021 r. Sprawdzenie ważności certyfikatu podpisu kwalifikowanego Prezydenta, którym podpisał przedmiotowe postanowienie wykazało, że certyfikat był ważny przez dwa lata, od [...] stycznia 2019 r. (od godz. 07:00) do [...] stycznia 2021 r. (do godz. 07:00). Natomiast skarżąca dokonała weryfikacji podpisu według bieżącej daty przeprowadzenia weryfikacji w dniu [...] stycznia 2021 r., czyli już po wygaśnięciu kwalifikowanego obowiązującego w dniu podpisywania postanowienia, dlatego weryfikacja dała wynik negatywny. Z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów z przebiegu weryfikacji podpisu wynika, że postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez Prezydenta Miasta L. w dniu [...] lipca 2020 r., o godz. 10:43:33, co zostało zweryfikowane przez organ odwoławczy przy użyciu kwalifikowanego oprogramowania do weryfikacji podpisów.

W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, bowiem nie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postanowienie z [...] lipca 2020 r. zostało prawidłowo podpisane przez Prezydenta Miasta L. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, nie ma więc mowy o naruszeniu prawa (w sposób rażący, czy zwykły) w tym zakresie.

Nie można również zgodzić się z zarzutami skarżącej dotyczącymi naruszenia w sposób rażący prawa procesowego. Pierwszy z nich dotyczy naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.p.a. W ocenie skarżącej brak pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnego A. W. i niewezwanie jej do jego przedłożenia, uniemożliwiło dalsze merytoryczne procedowanie w sprawie rozstrzygnięcia wniosku strony o uzupełnienie decyzji oraz skutkowało przedwczesnym rozpoznaniem odwołania.

W ocenie Sądu, o ile zasadne jest twierdzenie, że brak pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej, stanowi brak formalny i powinien zostać uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. to stwierdzić należy, że powyższe uchybienie nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa. Brak dokumentu pełnomocnictwa w aktach sprawy nie zawsze oznacza jego nieistnienie i prowadzi do nieważności decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że dana osoba posiadała umocowanie do działania w imieniu strony postępowania, to uchybienia polegającego na braku w aktach pełnomocnictwa, nie możne być uznane za rażące naruszenie przepisów postępowania. Udzielenie pełnomocnictwa może bowiem nastąpić w dowolnej formie, w tym także ustnej, nie tylko pisemnej. Należy także mieć na uwadze, że wobec nadrzędności zasady trwałości decyzji ostatecznej naruszenie przepisów proceduralnych może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji tylko wówczas, gdy dane uchybienie procesowe w sposób niebudzący wątpliwości miało wpływ na treść decyzji kontrolowanej bądź na możliwość jej wydania w ogóle (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 20216 r., sygn. akt I OSK 1336/14, z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II GSK 847/14). Radca prawny A. W. jest członkiem zespołu Kancelarii Adwokackiej P. i Spółka Sp. jawna z siedzibą w Ł. . Pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2018 r. udzielone A. P., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką P. i Spółka Sp. j. w Ł. obejmowało prawo udzielania substytucji. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. radca prawny A. W. wniosła o uzupełnienie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia, co do wskazania pełniej podstawy prawnej decyzji oraz terminu wykreślenia szkoły z ewidencji, w przypadku gdy przedmiotowa decyzja do dnia [...] sierpnia 2020 r. nie uprawomocni się. Dokument ten złożony został na papierze firmowym Kancelarii Adwokackiej P. i Spółka Sp. j., a w jego treści radcy prawny oświadczyła, że działa z substytucji A. O.. W ocenie Sądu, jak już wcześniej wskazano, powyższe uchybienie nie stanowi istotnego naruszenia prawa, gdyż nie miało wpływu na wydaną decyzję, a ponadto nie miało dla strony żadnych negatywnych skutków.

Niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy przepisów art. 169 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo oświatowe. Z ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że w czasie kontroli w dniach: [...] maja 2019 r., [...] i [...] czerwca 2019 r., [...] i [...] października 2019 r., [...] listopada 2019 r. oraz w czasie dodatkowej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2020 r. zasadnie stwierdzono działania szkoły sprzeczne z prawem. Szkoła była kilkukrotnie zobowiązana do usunięcia uchybień w trybie zaleceń wydanych po kontrolach z [...] maja 2019 r. oraz [...] i [...] czerwca 2019 r., a także w trybie poleceń organu nadzoru pedagogicznego z [...] lipca 2019 r. i [...] listopada 2019 r. Podkreślić przy tym należy, że materiały z kontroli, tj. protokoły kontroli, wydane zalecenia, polecenia organu nadzoru pedagogicznego, a także pisemne stanowisko odnoszące się do zastrzeżeń dyrektora szkoły stanowią dowody w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe. Są to dowody urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a więc sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Jak wykazała kontrola z [...] września 2020 r., z ośmiu uchybień, wskazanych przez L. Kuratora Oświaty w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r., szkoła usunęła tylko cztery. Podkreślić należy, że nie usunięto pozostałych czterech uchybień, które były przedmiotem kontroli przeprowadzanych w okresie od [...] maja 2019 r. do [...] września 2020 r. Wniesione przez szkołę pismem z dnia [...] listopada 2020 r. zastrzeżenia do wyników kontroli nie zostały uwzględnione przez L. Kuratora Oświaty. Organ odwoławczy słusznie bowiem zauważył, że zastrzeżenia do ustaleń protokołu dotyczą uchybień, które były przedmiotem wcześniejszych kontroli doraźnych i w dalszym ciągu nie zostały usunięte. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika zatem, że skarżąca nie stosowała się do poleceń pokontrolnych.

Odnosząc się do zarzuconych przez skarżącą naruszeń reguł proceduralnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go trafnie za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącej czynny udział w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie. Dlatego w okolicznościach tej sprawy nie można dopatrzeć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym określonych przepisami art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ informował skarżącą o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści obowiązujących przepisów prawa. Strona znała zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mogła w nim aktywnie uczestniczyć, składać zarówno wyjaśnienia, jak i wnioski dowodowe, z czego po części korzystała. Ponadto w postępowaniu administracyjnym skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a. w kontekście niezachowania przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady udzielania informacji, wysłuchania strony i wyjaśnienia przesłanek decyzji poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy przed zawiadomieniem strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych w sytuacji informowania organu o otrzymaniu uszkodzonej przesyłki. Zauważyć należy, że wszelka korespondencja ze stroną była, zgodnie z jej wolą, prowadzona za pośrednictwem Platformy EPUAP. Pod wskazany adres elektroniczny stronie przesłano w dniu [...] stycznia 2021 r. zarówno postanowienie o odmowie dopuszczenia dowodów, jak i zawiadomienie o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pisma te zostały zapisane i przesłane w formatach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2247). W aktach administracyjnych organu odwoławczego (k.41-44) znajdują się wydruki zrzutów ekranu z weryfikacji pliku, w którym przesłano wymienione dokumenty. Nie pokazały one żadnych błędów, które by uniemożliwiały otwarcie pliku. Zastosowanie przepisów powołanego rozporządzenia, wskazuje na prawidłowość działania organu odwoławczego w zakresie doręczenia wymienionych dokumentów.

W zakresie wniosku skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. o przeprowadzenie dowodu z rekontroli lub dodatkowych czynności kontrolnych w siedzibie szkoły w postaci oględzin dokumentacji objętej kontrolą przeprowadzoną w dniu [...] września 2020 r. na okoliczność wykazania, że uchybienia wskazane w poleceniu L. Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2019 r. zostały usunięte wyjaśnić należy, że w dniu [...] września 2020 r. przeprowadzona została dodatkowa kontrola, która wykazała, że nieprawidłowości nadal istnieją. Jednocześnie podkreślić trzeba, że decyzja L. Kuratora Oświaty o przeprowadzeniu wskazanej, dodatkowej kontroli podyktowana była dobrą wolą organu i miała na celu weryfikację twierdzeń skarżącej, podnoszonych w odwołaniu od decyzji i piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. Podczas kontroli w dniu [...] września 2020 r. wizytatorzy przeprowadzili dowody z dokumentów znajdujących się w szkole, w szczególności takich jak: księgi słuchaczy, arkusze ocen słuchaczy, dzienniki lekcyjne, protokoły egzaminów semestralnych, protokoły rad pedagogicznych i dokumenty potwierdzające kwalifikacje nauczycieli. W wyniku kontroli ustalono, że z jedenastu uchybień usunięto cztery. Pomimo zapewnień zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. w dalszym ciągu nie usunięto uchybień, które były przedmiotem wcześniejszych kontroli. Natomiast istniejące uchybienia skarżąca uzasadniła ograniczeniami w działalności szkoły w związku z wprowadzoną w kraju epidemią. W rezultacie organ odwoławczy zasadnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia rekontroli.

Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie stwierdzonych podczas kontroli w dniach: [...] maja 2019 r., [...] i [...] czerwca 2019 r., [...] i [...] października 2019 r., [...] listopada 2019 r. i [...] września 2020 r. działań L. L., sprzecznych z przepisami prawa. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezastosowania się skarżącej do poleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny było uzasadnione wykreślenie Szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta L..

Wbrew stanowisku skarżącej, jak już wyżej wskazano, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną, o czym orzekł w sentencji wyroku.