Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 290/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 par. 2, art. 64 par. 2; art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska  (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150-tekst jednolity ze zmianami)
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...]. z o.o. w R. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 517/09 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w R. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia opłaty za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w R. Ś. kwotę 837 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 roku, sygn. akt II SA/Gl 517/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. Ś. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia opłaty za korzystanie ze środowiska.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zapadł w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 28 stycznia 2008 roku Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w R. Ś. zwróciło się do Marszałka Województwa Śląskiego o odroczenie terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska w II półroczu 2007 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku dla wylotów w zlewni oczyszczalni "[...]".

Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...], Marszałek Województwa Śląskiego odmówił Przedsiębiorstwu odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzenie ścieków w zlewni oczyszczalni "[...]", z uwagi na niespełnienie warunków odroczenia określonych ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, Marszałek Województwa stwierdził, iż strona wystąpiła wnioskiem z dnia 28 stycznia 2008 roku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków w zlewni oczyszczalni "[...]" w II półroczu 2007 roku z opóźnieniem terminu do złożenia takiego wniosku. Marszałek wskazał, iż jako datę zakończenia inwestycji, a jednocześnie datę odroczenia, wskazano dzień 31 grudnia 2010 roku, natomiast przedstawione w harmonogramie zadania realizowane w ramach inwestycji zostały przewidziane do końca 2009 roku. Żaden z etapów przedsięwzięcia nie został przewidziany według harmonogramu do wykonania w 2010 roku. Z uwagi na zapis art. 317 ust. 4 Prawa ochrony środowiska umożliwiający odroczenie terminu płatności opłaty tylko na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, postanowiono wezwać wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku o właściwy harmonogram obrazujący całość przedmiotowej inwestycji. W wezwaniu do uzupełnienia wniosku wskazano siedmiodniowy termin do dokonania uzupełnienia oraz zawarto pouczenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sytuacji niezastosowania się do wezwania. Przedsiębiorstwo mimo prawidłowego wezwania nie uzupełniło braku w wymaganym terminie, natomiast przedłożyło pismo z wnioskiem o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków o 21 dni. Marszałek podniósł, iż w jego ocenie, termin wskazany w art. 64 § 2 k.p.a. jest terminem ustawowym i nie może być ani skrócony ani przedłużony, a jego niedotrzymanie skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania. O powyższym podmiot składający wniosek został poinformowany, w związku z czym wniosek Przedsiębiorstwa z dnia 28 stycznia 2008 roku został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 21 marca 2008 roku wpłynęło do organu administracji pismo Przedsiębiorstwa dotyczące postępowania w sprawie odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków, które zostało potraktowane przez organ administracji, jako nowy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności. Zgodnie z art. 318 Prawa ochrony środowiska warunkiem odroczenia jest złożenie przez podmiot korzystający ze środowiska wniosku zawierającego: wskazanie wysokości opłaty, o której odroczenie terminu płatności strona występuje, opis realizowanego przedsięwzięcia, które usunie przyczynę ustalenia podwyższonej opłaty oraz harmonogram realizacji przedsięwzięcia, ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy. Marszałek zaznaczył przy tym, iż istotne jest aby wniosek taki, w myśl art. 318 ust.1 cyt. ustawy, złożony został przed upływem terminu, w którym opłaty te winny być uiszczane. Zgodnie z art. 285 ust. 2 Prawa ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Z powyższych zapisów jednoznacznie wynika, iż termin wniesienia opłaty za korzystanie ze środowiska w II półroczu 2007 roku upływał z dniem 31 stycznia 2008 roku. Tymczasem Przedsiębiorstwo wniosek o odroczenie przedmiotowych opłat złożyło w dniu 21 marca 2008 roku, a więc z uchybieniem terminu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. Ś.

Skarżące Przedsiębiorstwo wskazało, iż wniosek o odroczenie opłaty złożyło w terminie, tj. do 31 stycznia 2008 roku. Organ administracji wyznaczył siedmiodniowy termin, tj. do dnia 10 marca 2008 roku, do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Z uwagi na skomplikowany przedmiot sprawy, Przedsiębiorstwo zwróciło się do organu administracji z prośbą o przedłużenie wyznaczonego terminu o następne 21 dni. Moratorium nie zostało jednak udzielone, zaś wniosek z dnia 28 stycznia 2008 roku został pozostawiony bez rozpoznania. O fakcie tym Przedsiębiorstwo zostało poinformowane w dniu 18 marca 2008 roku. W związku z powyższym Przedsiębiorstwo przedłożyło wymagane uzupełnienie w dniu 21 marca 2008 roku, które zostało potraktowane, jako nowy wniosek rozpoczynający nowe postępowanie w sprawie odroczenia terminu płatności. W ocenie skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu administracji, iż termin wynikający z art. 64 § 2 k.p.a. jest terminem ustawowym nie podlegającym przedłużeniu. Gdyby nawet przyjąć ten punkt widzenia, to kwestia przedłużenia terminu nie leżałaby w kompetencji organu, zaś pismo z dnia 27 lutego 2008 roku o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania otwierałoby dla odwołującego się siedmiodniowy termin do uzupełnienia pierwotnego wniosku. Odwołujące się Przedsiębiorstwo dodatkowo wskazało, iż w terminie 7 dniowym od doręczenia powiadomienia złożony został wniosek merytoryczny, który organ miał rozpatrzyć w kontekście art. 58 k.p.a. zwłaszcza, że odwołujący konsekwentnie wskazywał przyczyny opóźnienia uzupełnienia wniosku. W konsekwencji, w ocenie odwołującego się Przedsiębiorstwa, potraktowanie pisma uzupełniającego jako nowego wniosku, było przedwczesne, tym bardziej, iż stanowisko doktryny nie jest jednolite w tej materii.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż termin wynikający z art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska jest terminem materialnoprawnym, a więc nie podlegającym przywróceniu. Oznacza to, że w przypadku niezachowania tego terminu strona nie może skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania z art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a. zaś upływ terminu, w którym strona mogła skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2007 roku, II OSK 1520/06 oraz z dnia 24 lutego 2005 r., OSK1192/04. W konkluzji organ II instancji podniósł, iż termin do złożenia wniosku o odroczenie opłaty za korzystanie ze środowiska nie został przez stronę dochowany, w związku z czym należało odmówić odroczenia wnioskowanego terminu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. Ś.

Skarżące Przedsiębiorstwo zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 58 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji błędnego potraktowania pisma skarżącego uzupełniającego wniosek, jako nowy wniosek. Nadto podniesiony został zarzut naruszenia art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż wynikający z niego termin ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy, które to naruszenie doprowadziło organ administracyjny do wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 roku, sygn. akt II SA/Gl 517/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia opłaty za korzystanie ze środowiska.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że spór w sprawie sprowadzał się do tego, czy organy administracji prawidłowo odmówiły stronie skarżącej Spółce odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu korzystania ze środowiska, przyjmując materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska oraz ustawowy charakter terminu określonego w art. 64 § 2 k.p.a.

Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 276 tej ustawy, podmiot, który korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska, którą to opłatę, w myśl przepisu art. 277, wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Jak stanowi przepis art. 284, wysokość należnej opłaty podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie i zgodnie z art. 285 ust. 2 wnosi do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Zgodnie z art. 317 ust. 1 ustawy termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Z powyższego przepisu wynika zatem wprost, iż nie w każdym momencie realizacji przedsięwzięcia możliwe jest odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty – w przedmiotowej sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska. Dla przyjęcia istnienia takiej możliwości po stronie podmiotu koniecznym jest spełnienie przez niego ustawowych przesłanek zawartych w tym przepisie, a mianowicie realizowanie (wykonywanie, a nie wykonanie, zakończenie) terminowo (zgodnie z ustalonym harmonogramem) przedsięwzięcia. Zawarte bowiem w przepisie sformułowanie "realizuje on terminowo przedsięwzięcie" oznacza, iż podmiot ubiegający się o odroczenie terminu płatności opłaty może o nie występować tylko wówczas, gdy inwestycja podejmowana w celu usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat z tytułu korzystania ze środowiska jest w toku, a więc jest wykonywana, a jej proces inwestycyjny nie został zakończony, a nadto jest ona realizowana zgodnie z planem, bez żadnych opóźnień. Do takiego jednoznacznego wniosku skłania także treść ustępu 4 art. 317 powołanej ustawy, który przewiduje, iż termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia.

Strona skarżąca, która była zobowiązana do uiszczenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, wystąpiła do właściwego organu o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska w II półroczu 2007 roku. We wniosku, zgodnie z art. 318 ust. 3 ustawy, skarżąca wskazała wysokość opłaty, co do której wniosła o odroczenie terminu płatności oraz przedstawiła opis realizowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust.1 i załączyła harmonogram realizacji przedsięwzięcia, ze wskazaniem poszczególnych jego etapów. Jako datę zakończenia inwestycji, a jednocześnie datę odroczenia wskazała dzień 31 grudnia 2010 roku, natomiast przedstawione w harmonogramie zadania realizowane w ramach inwestycji zostały przewidziane do końca 2009 roku. W związku z tym, z uwagi na zapis art. 317 ust. 4 Prawa ochrony środowiska umożliwiający odroczenie terminu płatności opłaty tylko na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, organ pierwszej instancji postanowił wezwać wnioskodawcę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku o właściwy harmonogram obrazujący całość przedmiotowej inwestycji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżące Przedsiębiorstwo nie uzupełniło braku w wymaganym terminie, natomiast przedłożyło pismo w sprawie wydłużenia terminu do dokonania uzupełnień o 21 dni. W konsekwencji organ pozostawił wniosek skarżącego z dnia 28 stycznia 2008 roku bez rozpoznania.

Zdaniem Sądu I instancji, w pierwszej kolejności zważyć należy, iż termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych podania jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przez organ administracji ani skrócony, ani przedłużony. Pozostawienie podania strony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wobec nieuzupełnienia braków formalnych odwołania nie rozstrzyga sprawy, co do jej istoty, lecz kończy postępowanie w danej instancji. W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 58 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Zdaniem Sądu, zważyć jednak należy, iż organ administracji nie mógł rozpoznać wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, albowiem strona takiego wniosku nie złożyła. Wniosła natomiast o przedłużenie terminu do jego uzupełnienia o dalsze 21 dni. Mając na względzie wyżej wskazane uregulowania prawne organ administracji nie mógł tego terminu przedłużyć, w związku z czym prawidłowo pozostawił przedmiotowy wniosek skarżącej Spółki bez rozpoznania.

Po drugie zdaniem Sądu, odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia, iż termin wynikający z art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska ma charakter materialny, a nie procesowy, podkreślenia wymaga fakt, iż skład orzekający identyfikuje się z poglądem, według którego termin ten jest terminem materialnoprawnym, a więc nie podlega przywróceniu, zaś jego niezachowanie skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska. Nie znajduje uzasadnienia w hipotezie art. 318 ust.1 i 6 Prawa ochrony środowiska pogląd o procesowym charakterze terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej, czy ustawie procesowej. W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki. Tylko terminy procesowe mogą podlegać w przypadku ich uchybienia przywróceniu, natomiast terminy materialne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu, bowiem uprawnienie strony zawarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne z upływem przewidzianego terminu wygasa. Strona nie może skutecznie domagać się przywrócenia terminu w oparciu o art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a., zaś upływ terminu winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 318 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, organ zasadnie odmówił odroczenia terminu płatności opłaty w drodze decyzji. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty lub kary, o którym mowa w art. 318 ust. 1 przywołanej ustawy, jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności. Niezachowanie tego terminu skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 powołanej ustawy odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska, w tym opłaty podwyższonej zgodnie z art. 293 ust. 1 tejże ustawy.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w R. Ś., podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 58 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że pismo procesowe z dnia 27 lutego 2008 roku, którym zwrócono się o udzielenie moratorium do wykonania wezwania organu administracji zawartego w piśmie 22 lutego 2008 roku, nie mogło być potraktowane, jako wniosek o przywrócenie terminu,

2. art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o odroczenie płatności ma charakter terminu materialno prawnego pomimo tego, że w doktrynie prezentowany jest pogląd, że termin ten ma charakter procesowy, zaś argumentacja Sądu I instancji oparta jest na lokalizacji tego przepisu w ustawie mającej charakter materialno prawny jest nieuzasadniona, gdyż ustawa zawiera zarówno przepisy materialnoprawne jak i procesowe.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnosząca ją Spółka podniosła, że w postępowaniu przed organami administracji działała bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Spółki, mając na uwadze tendencje kodeksu postępowania administracyjnego do odformalizowania czynności procesowych organ administracji winien zakwalifikować konkretną czynność procesową w sposób adekwatny do celu zamierzonego przez stronę. Pismo z dnia 27 lutego 2008 roku nie miało wprawdzie prawniczej poprawności lecz wyrażało w sposób klarowny intencję strony. Skoro k.p.a. nie przewiduje środka prawnego w postaci wniosku o udzielenie moratorium, to organ administracji zobowiązany był do potraktowania pisma strony, jako wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku wątpliwości co do treści pisma organ administracji winien wezwać stronę do sprecyzowania zawartego w nim żądania.

W dalszej części skargi kasacyjnej Spółka przytoczyła poglądy orzecznictwa i doktryny prawniczej na temat charakteru prawnego terminu, o którym mowa w art. 318 ust. 1 z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska wskazując na istniejące w tej kwestii rozbieżności. Opowiadając się za stanowiskiem prezentowanym w doktrynie prawniczej wnosząca skargę kasacyjną Spółka stwierdziła, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji uznać należy za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna wniesiona przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. Ś. ma usprawiedliwione podstawy.

Za zasadny uznać należy podniesiony w skardze zarzut art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku, Nr 25, poz. 150 – tekst jednolity ze zm.). Nadmienić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje skargę kasacyjną w granicach podniesionych w niej zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jednakże nie jest związany wskazanym przez wnoszącego skargę kasacyjną sposobem naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu. W przedmiotowej sprawie nie jest istotne dla oceny prawidłowości wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organy administracji rozstrzygnięć, czy termin określony w art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska jest przepisem materialnoprawnym, czy też procesowym oraz, czy pismo Spółki z dnia 22 lutego 2008 roku, powinno być potraktowane, jako wniosek o przywrócenie terminu. Dla oceny prawidłowości tych rozstrzygnięć istotne jest to, czy organy administracji oraz Sąd I instancji zasadnie uznały, że Spółka nie zachowała wynikającego z art. art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji oraz organów administracji, iż Spółka nie zachowała terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie, jest niezasadne. Stanowisko to opiera się bowiem na założeniu, iż wniosek Spółki o odroczenie terminu płatności z dnia 28 stycznia 2008 roku (data wpływu wniosku do organu administracji: 31 stycznia 2008 roku) był wnioskiem niekompletnym i organ administracji był uprawniony do wezwania Spółki do jego uzupełnienia pod rygorem wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. Z kolei uzupełnienie wniosku w terminie 21 dni a nie 7 dni, zdaniem Sądu I instancji i organów administracji, skutkowało koniecznością pozostawienia wniosku z dnia 28 stycznia 2008 roku bez rozpoznania i wszczęciem nowego postępowania administracyjnego. Nowy zaś wniosek, zdaniem Sądu I instancji oraz organów administracji, został złożony już po terminie.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji uznał, że istnieje konieczność uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie harmonogramu obrazującego całość realizowanego przedsięwzięcia dotyczącego zlewni oczyszczalni "[...]", gdyż załączony harmonogram przedstawia etapy realizacji przedsięwzięcia tylko do końca 2009 roku zaś Spółka zwróciła się o odroczenie terminu płatności do końca 2010 roku. Wezwanie to podyktowane było tym, że zgodnie z art. 317 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia.

Stanowisko Sądu I instancji oraz organów administracji, że prawidłowe było wezwanie Spółki do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jest niezasadne. W trybie tego przepisu można wzywać podmiot wnoszący podanie do jego uzupełnienia, jeśli podanie to nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, to znaczy, gdy nie spełnia ono dodatkowych wymogów formalnych, ponad te, które wynikają z k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

Podanie o odroczenie terminu płatności złożone przez Spółkę spełnia wymogi zawarte w przytoczonym wyżej przepisie. Zawiera ono wskazanie, od kogo ono pochodzi, adres Spółki oraz żądanie odroczenia terminu opłaty.

Oprócz wymogów wynikających z art. 63 § 2 k.p.a. podanie o odroczenie terminu płatności winno też spełniać wymogi wynikające z przepisów szczególnych. Takim przepisem szczególnym ustanawiającym dodatkowe wymogi dla podania o odroczenie terminu opłaty jest art. 318 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Z przepisu tego wynika, że wniosek powinien zawierać:

a) wskazanie wysokości opłaty lub kary, o której odroczenie terminu płatności występuje strona,

b) opis realizowanego przedsięwzięcia

c) harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy,

d) wskazanie, że przedsięwzięcie jest ujęte w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych w przypadku przedsięwzięć, o których mowa w art. 317 ust. 1a.

W tym miejscu stwierdzić należy, iż użyte w k.p.a. pojęcie "podanie" jest pojęciem, które swoim zakresem obejmuje także różnego rodzaju wnioski.

Wniosek Spółki o odroczenie terminu opłaty spełniał również wymogi wynikające z przytoczonego wyżej przepisu. Do wniosku tego dołączony został harmonogram realizacji przedsięwzięcia. Spółka istotnie wnioskowała o odroczenie terminu płatności do końca 2010 roku, zaś z załączonego przez nią harmonogramu wynikało, że inwestycja ma zostać zakończona do końca 2009 roku, jednakże okoliczności tej nie można traktować, jako braku formalnego wniosku, który winien być uzupełniony w terminie 7 od daty od otrzymania wezwania do jego uzupełnienia pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Wymogiem formalnym wynikającym z art. 318 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska jest załączenie do wniosku "harmonogramu realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy", a nie "harmonogramu realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy skorelowanemu ze wskazanym we wniosku terminem, na który ma być odroczona płatność".

Wskazanie we wniosku, iż Spółka ubiega się o odroczenie terminu płatności do końca 2010 roku przy jednoczesnym załączeniu harmonogramu, z którego wynika, że inwestycja ma być ukończona do końca 2009 roku nie uniemożliwiało organom administracji nadania biegu wnioskowi i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby organ administracji zdecydował się wniosek uwzględnić, to mógłby odroczyć termin płatności do końca 2009 roku w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując, że nie było możliwe odroczenie płatności do końca 2010 roku, gdyż za załączonego harmonogramu wynika, że inwestycja ma być zakończona do końca 2009 roku i odroczenie terminu poza tę datę jest niedopuszczalne. Organ administracji mógł też oczywiście zażądać wyjaśnienia od Spółki, dlaczego istnieje rozbieżność pomiędzy wnioskowanym terminem odroczenia płatności, a terminem ukończenia inwestycji wynikającym z harmonogramu wyznaczając Spółce termin na wyjaśnienie tych rozbieżności. Wyznaczony termin byłby jednak terminem wyłącznie instrukcyjnym. Mógłby on być przedłużany, a jego przekroczenie nie skutkowałoby pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Skutkiem niedotrzymania terminu wyznaczonego do wyjaśnienia rozbieżności mogłoby być wyłącznie merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ administracji na podstawie posiadanego już materiału dowodowego.

Ponieważ wniosek Spółki o odroczenie terminu płatności nie był dotknięty brakiem formalnym, to tym samym wyznaczony Spółce 7 dniowy termin na przedstawienie harmonogramu realizacji przedsięwzięcia nie mógł skutkować pozostawieniem wniosku z dnia 28 stycznia 2008 roku o odroczenie terminu płatności bez rozpoznania. Nie zmienia tego faktu okoliczność powołania się przez organ administracji w wezwaniu do przedstawienia harmonogramu na treść art. 64 § 2 k.p.a. Zastosowanie tego przepisu nie zależy bowiem od swobodnego zakwalifikowania przez organ administracji nieścisłości w dokumentacji jako braku formalnego, tylko od tego, czy nieścisłość ta obiektywnie jest brakiem formalnym. Kolejne pismo Spółki z dnia 21 marca 2008 roku nie mogło być potraktowane, jako nowy wniosek o wszczęcie postępowania tylko, jako pismo procesowe wniesione w już toczącym się postępowaniu. Wniosek z dnia 28 stycznia 2008 złożony został w terminie wynikającym z art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Ostatnim dniem terminu do złożenia wniosku był dzień 31 stycznia 2008 roku. Tym samym brak było podstaw do odmowy odroczenia terminu płatności z tego powodu, że wniosek został złożony po terminie. Wniosek z dnia 28 stycznia 2008 roku był bowiem wnioskiem skutecznie złożonym i nie było podstaw do pozostawienia go bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., jak również nie było podstaw do potraktowania pisma Spółki z dnia 21 marca 2008 roku, jako nowego wniosku o odroczenie terminu płatności złożonego po terminie wynikającym z art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega fakt, że jeśli budowa oczyszczalni została zakończona zgodnie z harmonogramem do końca 2010 roku, to wniosek o odroczenie terminu płatności nie będzie mógł być uwzględniony z uwagi na to, że płatność można odroczyć tylko do czasu zrealizowania przedsięwzięcia. Nie oznacza to jednak, że okoliczność ta mogłaby być argumentem przemawiającym za oddaleniem skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcia organów administracji podlegają bowiem ocenie pod kątem ich prawidłowości na datę ich wydania. Nadto nie można wykluczyć, iż termin zakończenia budowy oczyszczalni został po raz kolejny przesunięty i wniosek Spółki o odroczenie terminu płatności będzie nadal aktualny.

Z przytoczonych wyżej względów na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a uchylił decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...].

Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. Ś. kwotę 837 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.