Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 95/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 6 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Związku Zawodowego Kadra – [...] Śląsk w Rudzie Śląskiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03 oddalające wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w Katowicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin postanawia: oddalić zażalenie. U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03 oddalił wniosek Związku Zawodowego "[...] w Rudzie Śląskiej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w Katowicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał m.in., iż zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis ten nie formułuje żadnego innego warunku odnoszącego się do udziału tej organizacji w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Tym samym uprawnienie do zgłoszenia udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje takiej organizacji niezależnie od tego czy brała udział w postępowaniu administracyjnym, czy też nie. Sąd musi jednak w tym przypadku zbadać, czy sprawa pozostaje w zakresie statutowej działalności tej organizacji. Zgodnie z art. 6 ust. 5 statutu, na który strona skarżąca powołała się we wniosku, celem Związku jest podejmowanie działań niezbędnych do ochrony praw pracowniczych. Cel działania Związku, określony wyżej, zdaniem Sądu nie uzasadnia wystąpienia z żądaniem, ponieważ przedmiot postępowania sądowego nie wkracza w zakres działania związku zawodowego polegającego na ochronie interesów pracowniczych. Postępowanie administracyjne, którego przedmiotem było uzgodnienie koncesji na wydobywanie kopalin, także w żaden sposób nie wiązało się z obroną interesów pracowniczych, a w szczególności ochroną miejsc pracy. Postępowanie niniejsze dotyczy skargi na postanowienie o odmowie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin, co nie pozostaje w bezpośrednim związku z tworzeniem miejsc pracy ani ich ograniczaniem. Legitymacja procesowa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby jest uzasadniona tymi postanowieniami statutu, które określają działania całej organizacji oraz jej organów (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck Warszawa 1998 r., str. 262-263). Nie zaistniała zatem jedyna przesłanka określona w art. 33 § 2 p.p.s.a. Podmiot występujący w tym trybie z żądaniem dopuszczenia do udziału w sprawie innej osoby nie może powoływać się ani na interes prawny, ani obowiązek - w rozumieniu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w rozpoznawanej sprawie argumentacja strony skarżącej sprowadza się do wykazywania istnienia interesu faktycznego związku zawodowego w sposobie rozstrzygnięcia sprawy koncesyjnej. Jednocześnie, ta argumentacja zmierza do wykazania istnienia interesu społecznego w przystąpieniu związku do toczącego się już postępowania sądowego w sprawie dotyczącej innej osoby. W tej sprawie sąd był zobowiązany do dokonania oceny, czy za udziałem związku zawodowego w toczącym się już postępowaniu przemawia zapis statutu, czy nie jest to próba wywarcia nacisku na stronę toczącego się postępowania, próba ingerowania w jej interesy prawne i ekonomiczne. Jedynie wymagania dotyczące zakresu statutowej działalności Związku Zawodowego "Kadra" powinny być uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w trybie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie można stawiać interesu organizacji społecznej ponad interes strony postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Związek Zawodowy "[...] w Rudzie Śl. domagał się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach lub zmiany tegoż postanowienia i dopuszczenia Związku Zawodowego [...]" do udziału w postępowaniu oraz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 33 oraz 133 p.p.s.a. oraz prawa materialnego – ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 79, poz. 854 ze zm.). W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł m.in., iż WSA nie dostrzegł, że w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest związek pomiędzy jej statutowymi celami a przedmiotem postępowania. Kryterium interesu społecznego, interesu prawnego bądź faktycznego jest z tego punktu widzenia obojętne i nie może być przedmiotem badania przez sąd. W świetle art. 16 prawa geologicznego i górniczego w związku z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. jest oczywiste, że spór o los uzgodnienia już istniejącej (obowiązującej) koncesji jest jednocześnie sporem o los samej koncesji, z czego doskonale zdają sobie sprawę strony i uczestnicy postępowania. Z nieznanych przyczyn nie dostrzegł tego WSA. Wynik tego sporu bezpośrednio rzutuje na los opisanej koncesji, a w konsekwencji na wpływ na interesy gospodarcze, pracownicze i socjalne [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na zażalenie wniosło o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył art. 33 § 2 p.p.s.a., gdyż zasadnie ocenił, iż strona skarżąca jako organizacja społeczna nie wykazała, aby sprawa dotyczyła zakresu jej statutowej działalności. Ustalenie, czy cele statutowe strony skarżącej, polegające na obronie praw i interesów pracowniczych uzasadniają jej udział w postępowaniu sądowym, sprowadzają do porównania tych celów ze sprawą będącą przedmiotem postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopali, a więc działalności gospodarczej pracodawcy i nie pozostaje w bezpośrednim związku z działalnością statutową związku zawodowego, którego celem jest ochrona praw i interesów pracowniczych. Przedstawiona w uzasadnieniu orzeczenia argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest przekonywująca i nie ma potrzeby jej powtarzania. Sąd I instancji nie naruszył też art. 133 § 1 p.p.s.a., skoro wydał orzeczenie na podstawie akt sprawy, a w pozostałym zakresie przepis ten nie miał zastosowania, gdyż dotyczy wydania wyroku po zamknięciu rozprawy, a nie postanowienia. Trudno też mówić o naruszeniu prawa materialnego w postaci ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, gdyż kwestia oceny, czy cele statutowe strony skarżącej pozostają w związku ze sprawą będącą przedmiotem postępowania dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa materialnego. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 6 września 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie:

Sędzia NSA Jan Bała

po rozpoznaniu w dniu 6 września 2005 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

zażalenia Związku Zawodowego [...] w Rudzie Śląskiej

na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03

oddalające wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym

w sprawie ze skargi Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w Katowicach

na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach

z dnia 9 kwietnia 2003 r. nr [...]

w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin

postanawia: oddalić zażalenie.

U Z A S A D N I E N I E

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03 oddalił wniosek Związku Zawodowego "[...]" w Rudzie Śląskiej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w Katowicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał m.in., iż zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis ten nie formułuje żadnego innego warunku odnoszącego się do udziału tej organizacji w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Tym samym uprawnienie do zgłoszenia udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje takiej organizacji niezależnie od tego czy brała udział w postępowaniu administracyjnym, czy też nie. Sąd musi jednak w tym przypadku zbadać, czy sprawa pozostaje w zakresie statutowej działalności tej organizacji.

Zgodnie z art. 6 ust. 5 statutu, na który strona skarżąca powołała się we wniosku, celem Związku jest podejmowanie działań niezbędnych do ochrony praw pracowniczych.

Cel działania Związku, określony wyżej, zdaniem Sądu nie uzasadnia wystąpienia z żądaniem, ponieważ przedmiot postępowania sądowego nie wkracza w zakres działania związku zawodowego polegającego na ochronie interesów pracowniczych.

Postępowanie administracyjne, którego przedmiotem było uzgodnienie koncesji na wydobywanie kopalin, także w żaden sposób nie wiązało się z obroną interesów pracowniczych, a w szczególności ochroną miejsc pracy. Postępowanie niniejsze dotyczy skargi na postanowienie o odmowie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin, co nie pozostaje w bezpośrednim związku z tworzeniem miejsc pracy ani ich ograniczaniem.

Legitymacja procesowa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby jest uzasadniona tymi postanowieniami statutu, które określają działania całej organizacji oraz jej organów (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck Warszawa 1998 r., str. 262-263). Nie zaistniała zatem jedyna przesłanka określona w art. 33 § 2 p.p.s.a.

Podmiot występujący w tym trybie z żądaniem dopuszczenia do udziału w sprawie innej osoby nie może powoływać się ani na interes prawny, ani obowiązek - w rozumieniu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie argumentacja strony skarżącej sprowadza się do wykazywania istnienia interesu faktycznego związku zawodowego w sposobie rozstrzygnięcia sprawy koncesyjnej. Jednocześnie, ta argumentacja zmierza do wykazania istnienia interesu społecznego w przystąpieniu związku do toczącego się już postępowania sądowego w sprawie dotyczącej innej osoby.

W tej sprawie sąd był zobowiązany do dokonania oceny, czy za udziałem związku zawodowego w toczącym się już postępowaniu przemawia zapis statutu, czy nie jest to próba wywarcia nacisku na stronę toczącego się postępowania, próba ingerowania w jej interesy prawne i ekonomiczne. Jedynie wymagania dotyczące zakresu statutowej działalności Związku Zawodowego "[...]" powinny być uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w trybie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie można stawiać interesu organizacji społecznej ponad interes strony postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Związek Zawodowy [...] w Rudzie Śl. domagał się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach lub zmiany tegoż postanowienia i dopuszczenia Związku Zawodowego "[...]" do udziału w postępowaniu oraz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 33 oraz 133 p.p.s.a. oraz prawa materialnego – ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 79, poz. 854 ze zm.).

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł m.in., iż WSA nie dostrzegł, że w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest związek pomiędzy jej statutowymi celami a przedmiotem postępowania. Kryterium interesu społecznego, interesu prawnego bądź faktycznego jest z tego punktu widzenia obojętne i nie może być przedmiotem badania przez sąd. W świetle art. 16 prawa geologicznego i górniczego w związku z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. jest oczywiste, że spór o los uzgodnienia już istniejącej (obowiązującej) koncesji jest jednocześnie sporem o los samej koncesji, z czego doskonale zdają sobie sprawę strony i uczestnicy postępowania. Z nieznanych przyczyn nie dostrzegł tego WSA. Wynik tego sporu bezpośrednio rzutuje na los opisanej koncesji, a w konsekwencji na wpływ na interesy gospodarcze, pracownicze i socjalne [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na zażalenie wniosło o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył art. 33 § 2 p.p.s.a., gdyż zasadnie ocenił, iż strona skarżąca jako organizacja społeczna nie wykazała, aby sprawa dotyczyła zakresu jej statutowej działalności. Ustalenie, czy cele statutowe strony skarżącej, polegające na obronie praw i interesów pracowniczych uzasadniają jej udział w postępowaniu sądowym, sprowadzają do porównania tych celów ze sprawą będącą przedmiotem postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopali, a więc działalności gospodarczej pracodawcy i nie pozostaje w bezpośrednim związku z działalnością statutową związku zawodowego, którego celem jest ochrona praw i interesów pracowniczych. Przedstawiona w uzasadnieniu orzeczenia argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest przekonywująca i nie ma potrzeby jej powtarzania.

Sąd I instancji nie naruszył też art. 133 § 1 p.p.s.a., skoro wydał orzeczenie na podstawie akt sprawy, a w pozostałym zakresie przepis ten nie miał zastosowania, gdyż dotyczy wydania wyroku po zamknięciu rozprawy, a nie postanowienia.

Trudno też mówić o naruszeniu prawa materialnego w postaci ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, gdyż kwestia oceny, czy cele statutowe strony skarżącej pozostają w związku ze sprawą będącą przedmiotem postępowania dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa materialnego.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.