Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 400/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1,2,3,4,5, art. 13f
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 3,
journal: Dz.U. 2003 nr 200 poz 1953
law: Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 7 ust. 3,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 2, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 5, art. 134 par. 1, art. 147 par. 1, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Z. B/ na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r., Nr XIII/269/03 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w – Załączniku do uchwały w zakresie w jakim dotyczy Placu Armii Krajowej.


UZASADNIENIE

Rada Miasta Szczecin w dniu 1 grudnia 2003 r. podjęła uchwałę Nr XIII/269/03 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania.

Powołując się na art. 13 ust. 1 pkt. 1 i art. 13 b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000 r. Nr 71, poz. 838, Nr 86, poz. 958 z 2001 r. Nr 125, poz. 1371, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 62, poz. 554, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i 721, Nr 200, poz. 1953); Rada Miasta uchwaliła:

§ 2. Ustala się strefę płatnego parkowania na drogach publicznych w Mieście Szczecinie, której obszar określa załącznik do uchwały.

§ 3. Parkowanie pojazdów samochodowych w SPP jest płatne w dni robocze

w godzinach od 800 do 170°.

§ 4. Opłaty za parkowanie w SPP uiszcza się w formie biletu, abonamentu lub ryczałtu.

§ 5. Wprowadza się następujące opłaty za parkowanie w SPP pojazdów samochodowych:

1) opłaty jednorazowe:

a) za pół godziny parkowania - 1 zł

b) za pierwszą godzinę parkowania - 2 zł

c) za pierwsze dwie godziny parkowania - 4,20 zł

d) za pierwsze trzy godziny parkowania - 6,50 zł

e) za czwartą i kolejne godziny parkowania - 2 zł

2) opłaty abonamentowe:

a) jednodniowe - 10 zł

b) jednotygodniowe - 30 zł

c) dwutygodniowe - 50 zł

d) miesięczne - 80 zł

e) trzymiesięczne - 100 zł

f) sześciomiesięczne - 180 zł

g) dwunastomiesięczne - 350 zł

3) opłaty zryczałtowane dla osób niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem § 9 ust.1 pkt 2 i 3, będących właścicielami pojazdów samochodowych oraz opiekunów osób niepełnosprawnych określonych w § 9 ust. 1 pkt 2 i 3:

a) trzymiesięczna - 19 zł

sześciomiesięczna - 37,50 zł

c) dwunastomiesięczna - 75 zł,

4) opłaty abonamentowe, o których mowa w pkt. 2 lit. f) i g) pomniejsza się o 50%

w przypadku, gdy właścicielem pojazdu jest osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania i zameldowania na pobyt stały w granicach strefy płatnego parkowania.

§ 6. Wprowadza się następujące nominały biletów:

1) jednorazowych: 1 zł, 2 zł, 4,20 zł i 6,50 zł

2) abonamentów: 10 zł, 30 zł, 50 zł, 80 zł, 100 zł, 180 zł i 350 zł.

§ 7.1. Opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez:

1) wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "X" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju,

2) wykupienie abonamentu,

3) wniesienie opłaty zryczałtowanej.

2. W ramach czasu oznaczonego na bilecie (lub zestawie biletów) można zmieniać miejsce parkowania w SPP.

3. Bilety zakreślone nieczytelnie, niejednoznacznie lub nietrwale przekreślone będą traktowane jako nieważne.

Bilety, abonament oraz dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej muszą być umieszczone za przednią szybą pojazdu w sposób widoczny.

Do opłacenia parkowania trwającego dłużej niż 3 godziny można stosować zestaw biletów jednorazowych, przy czym każdy bilet należy skasować przez zaznaczenie czasu wygaśnięcia biletu poprzedniego.

§ 8. 1. Zwrot abonamentu i opłaty zryczałtowanej za okresy trzymiesięczne, sześciomiesięczne i dwunastomiesięczne przed upływem ich ważności może nastąpić w przypadku:

1) zbycia pojazdu potwierdzonego przez właściwy organ administracyjny,

2) kradzieży pojazdu potwierdzonej przez Policję,

3) wyrejestrowania pojazdu.

W przypadkach określonych w ust.1 posiadaczowi abonamentu zwraca się opłatę za pełne niewykorzystane miesiące od dnia zwrotu abonamentu

w wysokości proporcjonalnej do wniesionej opłaty.

Na zasadach określonych w ust. 1 i 2 zwraca się opłatę zryczałtowaną.

§ 9.1. Ustala się zerową stawkę opłaty dla pojazdów samochodowych:

Urzędu Miejskiego w Szczecinie, Straży Miejskiej w Szczecinie, Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie, urzędów administracji rządowej,

osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji,

3) rodziców, opiekunów prawnych osób niepełnosprawnych do 16 roku życia;

4) opiekunów osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji zameldowanych wspólnie

z osobą niepełnosprawną;

5) inwalidów wojennych;

Pionierów Miasta Szczecina, Honorowych Obywateli Miasta Szczecina oraz osób wyróżnionych Medalem za Zasługi dla Miasta Szczecina;

Przewodniczący Rad Osiedlowych Miasta Szczecina.

2. Uprawnienie, o którym mowa w ust.1 pkt 2-7, obejmuje jeden samochód.

§ 10.1. Ustala się zerową stawkę opłaty za korzystanie w SPP z zastrzeżonego stanowiska postojowego (koperta) na prawach wyłączności dla pojazdów samochodowych:

Policji,

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu,

Państwowej Straży Pożarnej,

Straży Granicznej,

pogotowia ratunkowego,

Służby Więziennej,

Służby Celnej,

Urzędu Miejskiego w Szczecinie,

Straży Miejskiej w Szczecinie,

urzędów administracji rządowej.

2. Ustala się zerową stawkę opłaty dla osób niepełnosprawnych zaopatrzonych

w kartę parkingową za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP w miejscach wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

§ 11. 1.Opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wynosi 20 zł.

2. Opłatę, o której mowa w ust. 1, uiszcza się w biurze SPP lub na rachunek bankowy.

§ 12. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.

W § 1 uchwały zostało wyjaśnione, że ilekroć w uchwale jest mowa o SPP to należy przez to rozumieć strefę płatnego parkowania na drogach publicznych

w Mieście Szczecinie zaś - przez osobę niepełnosprawną - rozumie się osobę

o obniżonej sprawności ruchowej, zaopatrzoną w kartę parkingową.

Przedmiotowa uchwała zawiera również załącznik, z którego wynika jakie ulice obejmuje strefa płatnego parkowania (SPP).

Pismem z dnia [...] Z.B. wezwał Radę Miasta Szczecina do usunięcia naruszenia prawa.

Na powyższe wezwanie Rada Miasta Szczecina nie zareagowała.

W dniu [...]. Z.B. przedmiotową uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Uchwale tej skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 94 Konstytucji i w związku

z tym wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości i obciążenie gminy Szczecin wszystkimi kosztami. Według strony zgodnie z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na danym terenie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Ustawa o samorządzie gminnym określa zasady i tryb ustanawiania aktów prawa miejscowego.

W myśl art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego na obszarze gminy, jednakże nie mogą one kolidować ani być sprzeczne z aktami prawa wyższego rzędu jakim jest ustawa.

Zdaniem Z.B. zaskarżona uchwała nie zawiera wszystkich istotnych zapisów, do których zobowiązuje ją ustawa z dnia 14 listopada 2003r.

o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 200, poz. 1953 z 2003r.), co ma istotne znaczenie dla późniejszego wykonawstwa uchwały.

Zdaniem skarżącego zgodnie z art.13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze w określonych godzinach lub całodobowo. Zdaniem skarżącego uchwała rady miasta jest niezgodna z tym zapisem i w rzeczywistości brak jest wyznaczonych i określonych miejsc w uchwale jak i w rzeczywistości w obszarze. Potwierdzeniem tego faktu jest to, iż na upomnieniach wysyłanych do wszystkich właścicieli pojazdów jak i na zawiadomieniach w oryginale, także brak jest wskazanych miejsc rzekomego parkowania pojazdu w danym miejscu. Wypisywana jest tylko nazwa ulicy. Brak identyfikacji podania miejsca na danej ulicy automatycznie pozbawia wiarygodności stwierdzenia takiego faktu parkowania w danym miejscu.

Zaskarżona uchwała Rady Miasta w ogóle nie stanowi, że opłaty pobiera się

w wyznaczonych miejscach w strefie płatnego parkowania bierze się więc całe ulice,

a nawet tereny nie należące do pasa drogowego. I tu przykładem – zdaniem strony - jest [...] przy magistracie, a także z tyłu magistratu część tego parkingu przy ul. [...]. W ewidencji gruntu jest to teren oznaczony symbolem [...]- budowlany inny i nie jest to droga publiczna, a uchwała powołuje się na przepisy o drogach publicznych.

Kolejny zarzut skarżącego to, że Gmina [...] od dnia [...]r. nie posiada zgodnie z art. 7 ust 3 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2003 Nr.200 poz. 1953) ustaleń przebiegu istniejących dróg w drodze uchwały Rady Miasta Szczecina, na których dokonuje poboru opłat za parkowanie pojazdów, a nawet pobierała w myśl tych zaskarżonych uchwał opłaty nie z dróg publicznych.

Zgodnie z art. 7 ust 3 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2003 r. nr 200 poz. 1953) należało ustalić przebieg istniejących dróg gminnych w drodze uchwały Rady Gminy Szczecin, a tak w mieście [...] nie jest. Mianowicie Gmina [...] posługuje się starą Uchwałą nr 621/2000 Zarządu Miasta Szczecin z dnia

3 października 2000r., która właśnie od 9 grudnia 2003 r. jest niezgodna z prawem. Mając następnie na uwadze to, że brak takich ustaleń klasyfikacji, kategorii

i infrastruktury dróg gminnych nie podjętych Uchwałą Prezydent Miasta Szczecina Zdaniem Z.B. absolutnie nie ma prawa formalnie realizować uchwał rady miasta od Uchwały XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003r, która weszła

w życie od 27 grudnia 2003r. i kolejnych następnych uchwał w tej materii tym bardziej iż na przepisy tejże ustawy w tej uchwale XIII/269/03 się powołuje.

Powyższy zarzut został już wytknięty między innymi Prezydentowi Miasta Szczecin przez Regionalną Izbę Obrachunkową w [...] pismem z [...]r o numerze [...], ale Prezydent to lekceważy, aż do dnia dzisiejszego.

Skoro Gmina Szczecin nie posiada od miesiąca [...]r Uchwały Rady Miasta Szczecin w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych w myśl art.7 ust 3 ustawy o drogach publicznych, to zachodzi naruszenie ustawy z dnia 8 marca 1990r.

o samorządzie gminnym/ tekst jednolity Dz.U z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zmianami jak również art.87 ust.2 i art.94 Konstytucji. W takim przypadku przy braku tejże uchwały Prezydent Miasta Szczecin nie miał formalnego prawa dokonywania poboru jakichkolwiek opłat w strefie płatnego parkowania i realizacji wspomnianych wyżej uchwał Rady Miasta nawet w takim niekonstytucyjnym zapisie.

Ponadto skarżący zarzucił, że Uchwała nr 5011/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. Rady Miasta Szczecin absolutnie nie normuje sposobu dystrybucji biletów i opłat za korzystanie z miejsc postojowych w SPP (nie wiadomo gdzie można było by kupować takie jednorazowe bilety). Skoro uchwała tego nie precyzuje ,to nie można tego było wymagać od zwykłego obywatela, ażeby pytał w około i szukał wiadomości na ten temat. Luka prawna w tych przepisach prawa miejscowego skutkuje wadliwością tej uchwały w tym temacie i brakiem takiego zapisu dyskredytuje wymóg wykonania posiadania takiego jednorazowego biletu.

Posiadanie interesu prawnego oraz fakt jego naruszenia skarżący wywodzi z tego, że Prezydent Miasta Szczecin wysłał do niego upomnienie żądając zapłaty bezpodstawnie kwoty [...] zł. powyższa kwota wyliczona została w oparciu o podjętą wadliwie prawnie uchwałą, na podstawie której Prezydent Miasta pobiera opłaty (m.in. od skarżącego), a zdaniem strony takich roszczeń nie powinno w ogóle być.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Szczecin wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego.

W piśmie dnia [...]r. pełnomocnik organu poinformował, iż [...] utracił przymiot drogi publicznej w [...]r., a zatem błędnie w zaskarżonej uchwale ustalono Strefę Płatnego Parkowania na tym Placu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym badając akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art.3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga tylko w części może być uwzględniona, bowiem zaskarżona uchwała

Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r., w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania narusza prawo w zakresie w jakim w załączniku do uchwały, jako drogę publiczną zaliczyła Plac Armii Krajowej.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż Sąd uznał, że skarżący jako posiadacz pojazdu samochodowego i mieszkaniec [...], posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Bezsprzecznie bowiem jest użytkownikiem dróg publicznych, zobowiązanym do uiszczania opłat parkingowych w strefie płatnego parkowania, a więc podmiotem, na który przedmiotowa uchwała nakłada konkretne obowiązki.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2003r. Nr 200, poz. 1953 ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w tym przepisie, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13 b ust. 1 ustawy). Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, a to w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13 b ust. 2 ustawy). Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania (art. 13 b ust. 3 ustawy).

Jednocześnie ustawodawca wskazał w art. 13 b ust. 4 ustawy, iż rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:

1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;

2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;

3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy .

Stawki opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca parkowania. Przy ustalaniu takich stawek uwzględnia się progresywne narastanie opłaty przez pierwsze trzy godziny parkowania, przy czym progresja nie może przekraczać powiększenia stawki opłaty o 20 % za kolejne godziny w stosunku do stawki za poprzednią godzinę parkowania. Stawka opłaty za czwartą godzinę i za kolejne godziny parkowania nie może przekraczać stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania (art. 13 b ust. 5).

W przepisie art.13f ust. 1 ustawy prawodawca sprecyzował, iż za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1ustawy, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2).

Wskazane powyżej przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają zatem upoważnienie właściwego organu uchwałodawczego samorządu terytorialnego do ustanowienia przepisów prawa miejscowego. Zasadnicze znaczenie ma w tym zakresie wyjaśnienie istoty generalnej zasady stanowienia prawa miejscowego oraz wskazanego upoważnienia ustawowego.

Dla wyjaśnienia wskazanego zagadnienia, należy w pierwszej kolejności odwołać się do przepisów Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. W tym zakresie Sąd zwrócił uwagę na przepis art. 87 ust. 2 Ustawy Zasadniczej ustanawiający źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej, na obszarze działania organów które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Przy tym zgodnie z art. 94 Konstytucji, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

Z powyższego uregulowania wynika przyznanie organom samorządu terytorialnego prawa ustanowienia aktów prawa miejscowego, jednak działając w tym zakresie na podstawie i w granicach uprawnień przyznanych im w ustawie.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi uzupełnienie konstytucyjnie określonych granic prawodawstwa organów samorządu terytorialnego.

Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

W myśl art. 41 ust.1 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy

w formie uchwały.

Stosownie do treści z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (Dz.U. z 2003r. Nr 200, poz.1953 z późn.zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.

Przepis art. 1 o drogach publicznych określa, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś art. 5 i art. 6 określą jakie drogi zostają zaliczone do kategorii dróg krajowych, a jakie do kategorii dróg wojewódzkich, natomiast art. 6a i 7 stanowią odpowiednio jakie drogi są drogami powiatowymi, a jakie drogami gminnymi, art. 8 określa kategorię dróg wewnętrznych.

Zaskarżona uchwała zawiera jako załącznik wykaz ulic będących drogami publicznymi, obejmującymi strefę płatnego parkowania.

Jest to wykaz składając się z [...] ulic i placów o różnych kategoriach. Do kategorii dróg wojewódzkich i krajowych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998r. Nr 160 poz. 1071) zostały zaliczone następujące place i ulice:

1. Al.Piłsudskiego

2. Al.Wojska Polskiego

3. Pl.Kopernika

4. Pl.Rodła

5. Pl.Hołdu Pruskiego

6. Pl.Zwycięstwa

7. Pl.Brama Portowa

8. Pl.Grunwaldzki

9. Pl.Odrodzenia

10. Pl.Sprzymierzonych ( od 2009r Uchwała Rady Miasta zmieniono nazwę placu na pl. Szarych Szeregów)

11. J. Matejki

Do dróg powiatowych zostały zaliczone następujące ulice:

1. Korsarzy

2. Farna

3. Grodzka

4. pl. Żołnierza Polskiego

5. Małopolska

6. Al. Wyzwolenia

7. Al. Niepodległości

8. Kaszubska

9. Obrońców Stalingradu

10. Rayskiego

11. Monte Cassino

12. Jagiellońska

13. Al. Jedności Narodowej (od 2007r. zmiana ale Ina Papieża Jana Pawła II)

14. Al.Wojska Polskiego

15. Ks. Bogusława (Ks. Bogusława odcinek od pl. Zgody do pl. Zamenhoffa od 2005r. droga wewnętrzna)

16. Krzywoustego

17. Bohaterów Warszawy

18. 5 Lipca

19. Mickiewicza

20. Al. Piastów

21. PI. Kościuszki

22. Pl. Lotników

23. PI. Odrodzenia

24. pl. Sprzymierzonych

25. PI. Zgody

26. Pl. Zamenhofa

27. 3 Maja

28. Potulicka

29. Dworcowa

30. Narutowicza

31. Kolumba

32. Felczaka

33. Wały Chrobrego

34. Wawelska

35. Starzyńskiego

Podstawą prawną było rozporządzenie Ministra Komunikacji z 17 listopada 1986r.w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: Stołecznym, Warszawskim, Jeleniogórskim, Płockim, Radomskim i Szczecińskim (Dz.U. z 1986r. Nr 42, poz. 205). Drogi ujęte w w/w dzienniku w związku z reformą administracyjną Państwa z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa stały się drogami powiatowymi.

Następną kategorią dróg ujętą w załączniku do zaskarżonej uchwały są drogi gminne. Zgodnie z Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr XI/95/86 z 31 stycznia 1986r. (Dz. Urz. Województwa Szczecińskiego Nr 4 poz. 105) do tej kategorii dróg zostały zaliczone ulice place:

1. Pl. Orła Białego

2. Mariacka

3. Staromłyńska

4. Tkacka

5. Sołtysia

6. Łaziebna

7. Koński Kierat

8. Mazowiecka

9. Roosevelta

10. Św. Wojciecha

11. Więckowskiego

12. Bogurodzicy

13. Śląska

14. Mazurska

15. Ściegiennego

16. Kr. Jadwigi

17. Bohaterów Getta Warszawskiego

18. Małkowskiego

19. Łokietka

20. Bema

21. Pułaskiego

22. Bolesława Śmiałego

23. Żółkiewskiego

24. Chodkiewicza

25. Pocztowa

26. Garncarska

27. Pl.Mariacki

28. Wielkopolska

29. Podhalańska

30. Kujawska

31. Partyzantów

32. Stoisława

33. Korzeniowskiego

34. Drzymały

35. PI. Batorego

36. Śniadeckich

37. Czackiego

38. Staromiejska

39. PI. Zawiszy Czarnego

40. Bulwar Piastowski

41. Odrowąża

42. parking u zbiegu ul. Odrowąża - Herbowa – Szymanowskiego

43. Szymanowskiego

44. Pl. Armii Krajowej

45. Moniuszki

46. Ogińskiego

47. Niedziałkowskiego

48. Jarowita

49. H. Pobożnego

50. Wawelska

51. PI. Piotra i Pawła

52. Zygmunta Starego

53. Szczerbcowa

W wymienionym załączniku do przedmiotowej Uchwały pod pozycją 84 znajduje się Plac Armii Krajowej.

Z ustaleń dokonanych w trackie postępowania sądowego, co zostało przyznane przez Radę Miasta, [...] jest drogą wewnętrzną w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 zdanie ostatnie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 200, poz. 1953 ze zmianami, zwanej dalej ustawą) od dnia 12 czerwca 1997 r., tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 12 maja 1997 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim i szczecińskim (Dz. U. Nr 52, poz. 335).

W rozporządzeniu tym w załączniku nr 5 Wykaz dróg wojewódzkich - województwo szczecińskie w części "B. ulice miejskie zaliczone do kategorii dróg wojewódzkich" w rubryce miasta Szczecin skreślono wyrazy "pl. Dzierżyńskiego", pozbawiając tym samym ten plac przymiotu drogi wojewódzkiej, nadanego rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim i szczecińskim (Dz. U. Nr 42, poz. 205 ze zm.).

Od dnia wejścia w życie ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. organem uprawnionym do zaliczenia drogi do dróg wojewódzkich byli Ministrowie Komunikacji oraz Administracji i Gospodarki Przestrzennej po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych (art. 6 ust. 2 ustawy). Od dnia 1 stycznia 1999 r. uprawnienie to przysługuje sejmikowi województwa, który obowiązany jest w tej sprawie działać w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw transportu oraz obrony narodowej (art. 6 ust. 2 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U.

Nr 106, poz. 668).

W obecnie obowiązującym stanie prawnym pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii (art. 10 ust. 3 ustawy), a zatem obecnie pozbawiając drogę kategorii należy zaliczyć ją do innej kategorii albo wyłączyć z użytkowania (art. 10 ust. 3 ustawy, którego obecna treść obowiązuje od 17 września 2004 r., tj. od daty wejścia w życie nowelizacji ustawy opublikowanej w Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2088). Do daty tej nowelizacji, tj. do dnia 16 września 2004 r., ustawa nie nakładała takiego obowiązku, stąd Minister Komunikacji pozbawił plac Armii Krajowej w Szczecinie kategorii drogi wojewódzkiej nie zaliczając go do żadnej innej kategorii drogi publicznej.

W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego należy stwierdzić, że plac Armii Krajowej w Szczecinie nie jest drogą publiczną od dnia 12 czerwca 1997 r., bowiem po pozbawieniu go kategorii drogi wojewódzkiej wspomnianym rozporządzeniem, organ stanowiący Gminy Szczecin, jakim jest Rada Miasta, nie skorzystał z kompetencji zaliczenia placu Armii Krajowej do kategorii dróg gminnych ani powiatowych.

Uchwała, podjęta przez Radę Miejską w dniu 5 czerwca 1995 r., dotyczyła wyrażenia opinii o pozbawieniu placu Armii Krajowej kategorii drogi wojewódzkiej,

a więc była elementem wymaganej prawem procedury pozbawienia drogi kategorii drogi publicznej, która to kompetencja przysługiwała ministrowi komunikacji.

Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność uchwały Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003r. Nr XII/269/03 w części określonej w załączniku do Uchwały w zakresie w jakim dotyczy Placu Armii Krajowej.

W pozostałym zakresie zarzuty skargi należało uznać za nie zasadne.

Załącznik do uchwały, z którego wynika jakie ulice obejmuje strefa płatnego parkowania na drogach publicznych został opublikowany wraz z uchwałą Rady Miasta w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w 2003r. Nr 113, poz. 1932.

Załącznik ten jest częścią składową uchwały i określa w sposób ramowy obszar strefy płatnego parkowania na drogach publicznych przez wymienienie w nim ulic. Miały one jedynie charakter informacyjny, na których ulicach znajduje się strefa płatnego parkowania.

W ocenie Sądu nie opublikowanie mapy obrazującej przebieg ulic znajdujących się w strefie nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały. Stawiany przez skarżącego taki zarzut należy uznać za nie uzasadniony. Uchwała

Nr XIII/269/03 nie przewidywała załącznika graficznego w postaci mapy wobec czego nie było podstaw do jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym wraz z przedmiotową uchwałą.

Zgodnie z treścią art. 13 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych obowiązującej w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.

Delegację ustawową do powołania takiej strefy ma Rada Gminy (Rada Miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach (art. 13b ust.3 ustawy).

Przechodząc do rozważań na gruncie niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała była poprzedzona pozytywną opinią Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie (dowód: opinia do projektu uchwały z 23 października 2004r.).

Natomiast zgodnie z art. 13b ust.6 ustawy organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi:

1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na parkowanie,

w tym miejsca przeznaczone na parkowanie oznakowanych pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu osób niepełnosprawnych o obniżonej sprawności ruchowej lub pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową;

2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo.

Jest to przepis dający właściwemu organowi kompetencje do wykonania uchwały w zakresie wskazania miejsc przeznaczonych na parkowanie w strefie. Zatem zarzuty skarżącego, iż uchwała nie określa dokładnych miejsc na parkowanie, nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach

w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznaczy w strefie, której obszar wskazują wymienione w załączniku do uchwały ulice będące drogami publicznymi, miejsca przeznaczone na parkowanie przy uwzględnieniu przepisów szczególnych w szczególności ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepisy tej ustawy określają w jaki sposób wydzielić liniami granicznymi pas drogowy i w granicach tego pasa organ zarządzający ruchem winien wyznaczyć miejsca postojowe.

Jako nie uzasadniony należy uznać zarzut dotyczący braku uchwały w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych, o której mowa w art. 7 ust.3 ustawy o drogach publicznych obowiązującej od 9 grudnia 2003r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 200, poz. 1953) w związku z czym Prezydent Miasta nie miał podstaw do pobierania opat za parkowanie pojazdów w strefie. Faktycznie w dacie 9 grudnia 2003r. nie było uchwały Rady Miasta o ustaleniu przebiegu istniejących dróg gminnych uchwała taka została podjęta później 25 maja 2009r. (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 51, poz. 1308) nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotowa sprawa dotyczy uchwały Rady Miasta ustalającą strefę płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania. Zatem w ocenie Sądu istotnym było ustalenie czy zaliczone do strefy drogi oraz ulice leżące w ich ciągu wymienione w załączniku do uchwały mają charakter drogi publicznej.

Jak już wcześniej Sąd wyjaśnił wszystkie z wymienionych w załączniku ulic mają taką samą kategorię jak drogi w ciągu, których leżą, za wyjątkiem Placu Armii Krajowej, który utracił przymiot drogi publicznej w 1997r.

Zgodnie z art. 13b ust.4 ustawy o drogach publicznych rada gminy ustalając strefę płatnego parkowania:

1/ ustala wysokość stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania nie może przekraczać 3 zł,

2/ może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę

opłaty dla niektórych użytkowników drogi,

3/ określa sposób pobierania opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych.

Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji rozumienia tego terminu

(art. 4 ustawy).

Zgodnie z powszechnie przyjętym znaczeniem słowa "sposób", przyjmuje się określony tryb postępowania, formę wykonania pewnych czynności lub też to, co umożliwia osiągnięcie lub wykonanie czegoś. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy zwrot "sposób pobierania opłat" oznacza określony tryb postępowania pozwalający na osiągnięcie celu, jakim jest uiszczenie przez parkującego należnej opłaty za postój w strefie. Niewątpliwie chodzi tu zatem o uregulowanie takich czynności, jak techniczna i organizacyjna metoda uiszczenia opłaty czy sposób potwierdzenia faktu uiszczenia opłaty, tj. wydanie parkującemu stosownego potwierdzenia w tym zakresie. W odniesieniu do opłaty dodatkowej, chodzi natomiast o ustalenie powstania obowiązku jego uiszczenia, a także procedurę weryfikacji w tym zakresie czy też właściwy podmiot do jej odbioru.

W zaskarżonej uchwale Rada Miasta określiła w § 7 i § 11 wskazując tryb postępowania i formę postępowania przy uiszczaniu opłat za parkowanie jak

i wnoszenia opłat dodatkowych w przypadku nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.

Rada Miasta miała delegację ustawową (art. 13 b us.t4 pkt 3 ustawy o drogach publicznych) do podjęcia uchwały tylko w tym zakresie nie miała natomiast kompetencji do określenia w uchwale miejsc dystrybucji biletów. Natomiast w art. 13 f ust.2 ustawa nakłada na Radę Miasta obowiązek określenia opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania. W tym zakresie przedmiotowa uchwała zawiera regulację (§ 11 pkt 4). Zatem zarzut skarżącego, iż uchwała nie precyzuje miejsca gdzie można nabyć bilety postojowe jest chybiony.

W tym stanie rzeczy zgodnie z przepisem art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd uznał zaskarżoną uchwałę,

w omawianym zakresie za wykraczającą poza granice władztwa prawodawczego rady.

W związku z tym, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.