Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 435/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 580/20 w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasadza od R. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Bk 580/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę R. N. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej zwanego "Dyrektorem IAS") z [...] maja 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] grudnia 2016 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej zwanej "ugh") w lokalu (barze) przy ul. [...] w Zambrowie, w którym działalność gospodarczą prowadził Skarżący. Ustalili, że znajdują się tam dwa urządzenia o nazwie [...]. W drodze eksperymentu ustalili, że gry oferowane na tych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ugh.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na wskazanych automatach poza kasynem gry.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] maja 2020 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Stwierdził w szczególności, że kontrolowane urządzenia do gier umożliwiają rozgrywanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i są eksploatowane niezgodnie z przepisami tej ustawy.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję Dyrektora IAS. Zarzucił m.in. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej zwanej "Op") przez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnej i wnikliwej oceny jego wyników, szczególnie przez zaniechanie ustalenia, czy Skarżącego należy uznać za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że Skarżący jest podmiotem "urządzającym" gry w rozumieniu ugh i wymierzenia mu kary pieniężnej.

WSA oddalił skargę.

WSA stwierdził, że z art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh wynika, że karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Zdaniem WSA, pojęcie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko, a w języku polskim jest ono rozumiane jako synonim takich pojęć, jak "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić." WSA uznał, że w tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ugh to podmiot wykonujący te czynności. WSA dodał, że urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne ich prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające np. na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywaniu automatu w stanie stałej aktywności umożliwiającej sprawne funkcjonowanie czy wypłacaniu wygranych związane z obsługą urządzenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, WSA wskazał, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także ze stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowaniu samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Zdaniem WSA, o takich zachowaniach można mówić w przypadku Skarżącego. WSA uznał przy tym, że przy analizie pojęcia "urządzającego gry" za miarodajny należy przyjmować punkt widzenia przeciętnego gracza (korzystającego z automatu), dla którego udostępniającym automat i organizującym możliwość gry w zajmowanym lokalu był niewątpliwie Skarżący. WSA wskazał, że Skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej umożliwił H. Spółce z o.o. zainstalowanie wskazanych urządzeń do gier w lokalu, do którego posiadał tytuł prawny. W ocenie WSA, przez zorganizowanie warunków umożliwiających użytkowanie tych urządzeń i przyjęcie na siebie części ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier, Skarżący stał się podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry.

WSA ocenił, że działalność Skarżącego nie ograniczyła się do "wydzierżawienia powierzchni lokalu". Świadczą o tym postanowienia umowy dzierżawy powierzchni w skontrolowanym lokalu zawartej przez Skarżącego z H. Sp. z o.o. w dniu 12 września 2019 r. Wynika z nich bowiem m.in., że Skarżący przyjął na siebie część ryzyka działalności, polegającej na urządzaniu gry, gdyż jego wynagrodzenie zostało ustalone jako procent od zrealizowanych przekazów pieniężnych przez automat. Zdaniem WSA, wskazuje to, że Skarżący był zainteresowany, aby przychody osiągane z automatów były jak najwyższe, bowiem wówczas również on osiągał wyższy zysk. W ocenie WSA, taki sposób ustalenia czynszu oraz obowiązków wydzierżawiającego wykracza poza ramy zwykłej umowy dzierżawy i wskazuje, że jej strony, pod pozorem umowy dzierżawy, de facto zawarły umowę o wspólnym przedsięwzięciu w zakresie urządzania gier hazardowych, mimo że żadna z nich nie spełniła wymogów przewidzianych przepisami ugh.

Zdaniem WSA, wprawdzie z umowy dzierżawy nie wynika wprost, że "współpraca" jej stron ma polegać na urządzaniu gier na automatach, jednak o aktywnym udziale Skarżącego w urządzaniu gier świadczą wiarygodne zeznania pracownicy lokalu (K. W.), która przesłuchana w charakterze świadka zeznała m.in. że "maszyny do prądu włącza osoba, która otwiera lokal (...)", "włączam do kontaktu (...) również automaty z rana. Również na koniec pracy wyłączam je z kontaktu". Ponadto do obowiązków wspomnianej pracownicy należało sprawdzanie dowodów osobistych osób wyglądających na nieletnie. WSA ocenił, że te zeznania czynią niewiarygodnymi zeznania Skarżącego, bowiem trudno przyjąć, że nie miał on wiedzy odnośnie do zakresu obowiązków swoich pracownic.

WSA za niewiarygodne uznał też twierdzenia Skarżącego kwestionujące fakt zawarcia przedmiotowej umowy dzierżawy i wskazujące na zawarcie tej umowy przez B. R., który w tym okresie umowy miał dysponować pieczęcią firmową Skarżącego i zajmować się prowadzeniem działalności firmy, nie będąc przy tym zatrudnionym w tej firmie. Zdaniem WSA, Skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnił tych twierdzeń, nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność współpracy z B. R., a mężczyzny tego nie zna też wspomniana wyżej pracownica Skarżącego, która jest zatrudniona u Skarżącego od jesieni 2016 r.

W konsekwencji WSA uznał, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. WSA uznał też, że zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Wobec tego WSA ocenił, że postępowanie organów odpowiadało wymogom stawianym przez art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op.

Zdaniem WSA, przeprowadzona wykładnia przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniały stanowisko organów, że Skarżący urządzał w kontrolowanej lokalizacji gry na automatach w rozumieniu ugh. W ocenie WSA, stan faktyczny sprawy uprawniał organ do zastosowania w sprawie właściwych norm prawa materialnego przez wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych (alternatywnie: o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie – innemu Sądowi), a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych, a w przypadku merytorycznego rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny – również o zasądzenie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez procesjonalnego pełnomocnika oraz kosztów uiszczonych na poczet otrzymania uzasadnienia wyroku. Oświadczył też, że zrzeka się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 ppsa przez wadliwą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez Dyrektora IAS przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 Op, które Dyrektor IAS niewłaściwie zastosował i nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnej i wnikliwej oceny jego wyników, co mimo wadliwości takiego postępowania nie zostało zakwestionowane przez WSA;

2) przepisów prawa materialnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 ppsa przez wadliwą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez Dyrektora IAS przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, który to organ niewłaściwe zastosował, co nie zostało zakwestionowane przez WSA, który dokonał błędnej wykładni i w konsekwencji także błędnego zastosowania ww. przepisu, a to przez przyjęcie, że Skarżącego należy uznać za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, co do którego wymierzenie kary pieniężnej było zasadne, co nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W piśmie procesowym z 16 marca 2021 r. Skarżący odniósł się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podtrzymując w pełni zarzuty i wnioski wyartykułowane w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej postawiony został zarzut błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry.

Dokonując wykładni tego przepisu, WSA przyjął, że "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ugh to podmiot wykonujący te czynności. Zdaniem WSA, urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne ich prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające np. na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywaniu automatu w stanie stałej aktywności umożliwiającej sprawne funkcjonowanie czy wypłacaniu wygranych związane z obsługą urządzenia.

Powyższa wykładnia art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh jest prawidłowa i konsekwentnie prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. wyroki: z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 304/19; z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2177/17; z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 514/17; z 14 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 125/17; z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4236/16 - treść tych oraz dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się także, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz również z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. np. wyroki: z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4823/16; z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4728/16). Urządzanie gier obejmuje również i te działania, które należy podjąć, aby w ogóle umożliwić prowadzenie gier na automatach, w tym przygotowanie lokalu, czy też jego udostępnienie. Działania te mogą być podejmowane przy współudziale wielu podmiotów. Ważne jest przy tym, aby okoliczności sprawy wskazywały na to, że proces urządzania gier objęty jest przez podmioty w nim występujące porozumieniem charakteryzującym się współdziałaniem czy współpracą.

Autor skargi kasacyjnej prawidłowo stwierdził, że wydzierżawienie powierzchni lokalu, na której posadowione były automaty do gier, samo w sobie nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wydzierżawiającego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. Tyle że z zaskarżonego wyroku nie wynika, że WSA przyjął w tym zakresie stanowisko odmienne. Wprost przeciwnie - na s. 6 i 7 uzasadnienia wyroku WSA wskazał powody, które uznał za przemawiające za tezą, że działalność Skarżącego - w kontekście hipotezy art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh - nie ograniczała się wyłącznie do "wydzierżawienia powierzchni lokalu". W świetle tego nie sposób przyjąć, że WSA uznał, że "urządzanie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh może polegać wyłącznie na wydzierżawieniu części powierzchni lokalu.

Rację należy jednak przyznać autorowi skargi kasacyjnej, że oprócz przedstawionej wyżej, prawidłowej wykładni pojęcia "urządzający gry", WSA błędnie przyjął ponadto, że w tym kontekście istotny i jedynie miarodajny jest punkt widzenia przeciętnego gracza (korzystającego z automatu), dla którego udostępniającym automat i organizującym możliwość gry jest właściciel lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. O tym, że dany podmiot powinien być uznany za "urządzającego gry" nie może decydować jedynie wrażenie gracza, mające się sprowadzać do utożsamiania właściciela lokalu z organizatorem gier na automacie. Urządzanie gier musi bowiem znajdować odzwierciedlenie w określonych, aktywnych działaniach danego podmiotu, a nie opierać się na przypuszczeniach osoby korzystającej z automatu (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1591/17). Mimo zajęcia tego stanowiska, WSA - jak wskazano wyżej - zawarł także rozważania składające się na prawidłową wykładnię art. 89 ust. 1 ugh, a zatem powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op. Zgodnie z art. 121 § 1 Op postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z kolei art. 122 Op stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z art. 187 § 1 Op wynika natomiast, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 Op organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast art. 210 § 4 Op określa, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wreszcie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa stanowi podstawę uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia przez organ przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś art. 151 ppsa stanowi podstawę prawną oddalenia skargi.

Uchybienia tym przepisom autor skargi kasacyjnej upatruje w błędnym uznaniu przez WSA, że organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ administracji niewłaściwie zastosował wskazane przepisy Op, gdyż nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny jego wyników.

Zauważyć należy, że z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej zakres ustaleń faktycznych, które należało w sprawie poczynić, determinuje wykładnia normy materialnoprawnej stanowiącej podstawę prawną rozstrzygnięcia kontrolowanego przez sąd. Prawidłowo wyłożona norma materialnoprawna wskazuje bowiem, jakie okoliczności faktyczne świadczą o wypełnieniu hipotezy tejże normy prawnej, a tym samym są niezbędne i konieczne do stwierdzenia w toku postępowania, żeby dopuszczalne było zastosowanie danej normy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. W świetle przedstawionej wyżej, prawidłowej wykładni normy objętej tym przepisem wynika, że uznanie danego podmiotu za urządzającego gry na automacie poza kasynem gry wymagało stwierdzenia w toku postępowania administracyjnego, że podmiot ten podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz również z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ocenił, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów i że w kontrolowanej sprawie zostały podjęte wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

O charakterze czynności i obowiązków Skarżącego w kontekście ich kwalifikacji jako "urządzania gier na automacie" nie świadczy sam fakt wydzierżawienia powierzchni lokalu pod automaty, ani samo ustalenie czynszu dzierżawnego w postaci określonej wartości procentowej (35%) od przychodów uzyskanych z automatów, lecz te, jak i inne okoliczności rozpatrywane łącznie. Stwierdzono bowiem również, że w umowie dzierżawy obowiązek zapłaty czynszu powiązano nie z wydzierżawioną powierzchnią, lecz z faktem eksploatacji automatów w danym miesiącu. Skarżący zobowiązał się także do zapewnienia niezbędnych środków bezpieczeństwa oraz odpowiedniego zabezpieczenia technicznego w celu uzyskania największego poziomu ochrony automatów. Mimo że omawiana umowa została nazwana umową dzierżawy dotyczącą powierzchni lokalu, to w postanowieniach umowy określono również, że dzierżawca zapewni Skarżącemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją automatów w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami. Podkreślenia przy tym wymaga, że w skardze kasacyjnej nie zostały postawione zarzuty, ani argumentacja, które skutecznie zakwestionowałyby przyjętą w zaskarżonym wyroku ocenę stanu faktycznego w zakresie tego, że Skarżący był stroną wspomnianej umowy.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznaje ocenę WSA, że Skarżący przyjął na siebie część ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gry i że sposób ustalenia czynszu oraz zakres obowiązków stron umowy wskazuje, że strony - pod pozorem umowy dzierżawy - w istocie zawarły umowę o wspólnym przedsięwzięciu w zakresie urządzania gier hazardowych. W świetle wskazanych obowiązków określonych w umowie, Skarżący nie tylko udostępniał część powierzchni swojego lokalu, ale również dbał o zabezpieczenie stałej możliwości korzystania z automatów i do zapewnienia niezbędnych środków bezpieczeństwa oraz odpowiedniego zabezpieczenia technicznego w celu uzyskania największego poziomu ochrony automatów. Ponadto z zeznań świadka (pracownicy Skarżącego) wynika, że do jej obowiązków należało m.in.: 1) włączanie automatów po otwarciu lokalu i ich wyłączenie pod koniec pracy, 2) sprawdzanie dowodów osobistych osób wyglądających na nieletnie. Nie ma podstaw do przyjęcia, że obowiązki te były wykonywane na polecenie kogoś innego niż pracodawca, w którego lokalu pracownica wykonywała obowiązki i w którym to lokalu znajdowały się wspomniane automaty do gier umieszczone tam na podstawie umowy zawartej przez Skarżącego. W konsekwencji WSA prawidłowo uznał, że organy wykazały aktywną postawę Skarżącego podczas urządzania gier na automatach znajdujących się w lokalu, w którym prowadził działalność gospodarczą.

W świetle powyższych rozważań nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh i niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa. Skoro w toku postępowania administracyjnego organy administracyjne prawidłowy ustaliły, że obowiązki i działania Skarżącego wskazywały na jego aktywne uczestnictwo w procesie urządzania gier na automatach znajdujących się w jego lokalu, to uzasadnione było zakwalifikowanie Skarżącego jako urządzającego gry na automacie poza kasynem gry. Wobec tego WSA trafnie uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie, a zatem nie było podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit .a) ppsa.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265, ze zm.), zasądzając od Skarżącego na rzecz Dyrektora IAS 2700 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.

PG