Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 718/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Czarnecki Sędziowie : Sędzia Izabela Głowacka-Klimas WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr BPO[...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę J. sp. z o.o. z siedzibą w J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,- złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2005 r., ok. godziny 17:12, w miejscowości J., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez W. R. W toku kontroli ustalono, iż kontrolowany pojazd poruszał się z miejscowości M., po rozwiezieniu dzieci niepełnosprawnych ze szkoły nr [...] w J. (gimnazjum i szkoła podstawowa). W protokole kontroli zapisano, iż w wyniku dokonanej analizy okazanych do kontroli dokumentów i oświadczeniu kierowcy stwierdzono, iż wykonywany był transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz regularny specjalny. W protokole zaznaczono ponadto, iż kierowca oświadczył, że brakujące zezwolenie prawdopodobnie znajduje się w firmie. Do protokołu załączono kserokopie dokumentów, w tym m.in. wypisu z licencji oraz rozkładu jazdy zawierającego tygodniowy plan przewozu uczniów z zaznaczeniem dni, godzin, nazwisk i miejscowości z/do których uczniowie są przewożeni. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] września 2005 r., nr [...]– k. 24 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] września 2005 r. strona skarżąca została zawiadomiona przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawach strony, w tym prawie do składania wyjaśnień. Ponadto organ wezwał stronę do przesłania stosownych dokumentów.

W piśmie z dnia [...] października 2005 r. skarżąca spółka, ustosunkowując się stwierdzonego w toku kontroli uchybienia, poinformowała organ I instancji, iż przewozy dzieci do Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w J. odbywają się na podstawie zleceń Urzędów Gminy w N. i K. Zdaniem strony skarżącej przewozy te nie mają znamion przewozów regularnych specjalnych, w rozumieniu art. 4 pkt 7 i 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, albowiem: 1) nie można określić stałego rozkładu jazdy, który uzależniony jest od planu nauczania, bardzo specyficznego dla dzieci niepełnosprawnych, 2) nie można określić stałej trasy codziennych przewozów, 3) dzieci dowożone są do szkoły z miejsca zamieszkania i tam również odwożone po zakończeniu nauki w szkole, albowiem z uwagi na ich schorzenia nie można korzystać z przystanków i posiadać uzgodnienia w tym zakresie, 4) przewozy te prowadzone są z ograniczeniami wynikającymi nie tylko z w/w powodów, ale również z tych, które determinuje okres nauki w szkole i zlecenie udzielone przez zleceniodawcę. Skarżąca spółka stwierdziła w konsekwencji, iż przewozy te mają typowe znamiona przewozów wahadłowych w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym, na które w komunikacji krajowej zezwolenie nie jest wymagane. Zdaniem strony spełnione są bowiem łącznie następujące przesłanki: 1) grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego, przy czym 2) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce jej zakończenia z uwzględnieniem w każdym przypadku miejscowości leżących w promieniu 50 km. Strona wyjaśniła, iż w przypadku jej przewozów promień ten wynosi około 22 km.

Pismem z dnia [...] października 2005 r. organ wezwał stronę skarżącą do przesłania kserokopii umowy zawartej z Urzędem Gminy w N. i K. na dowóz dzieci do w/w zespołu szkół specjalnych.

W odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca spółka przy piśmie z dnia [...] października 2005 r. przesłała kserokopię umowy z dnia [...] sierpnia 2005 r. zawartej z Gminnym Zespołem Ekonomiczno – Administracyjnym Szkół w N. oraz umowy z dnia [...] sierpnia 2005 r. zawartej z Gminą K., na podstawie których to umów skarżąca zobowiązała się w roku szkolnym 2005/2006 do wykonywania usługi dowozu uczniów z terenu Gminy N. nad W. i terenu Gminy K. do Zespołu Szkół Specjalnych w J.

W wyniku rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i 4, a także art. 4 pkt 9, art. 18, art. 19a ust. 1, art. 28 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz Lp. 1.2.1 załącznika do cyt. ustawy – nałożył na skarżącą półkę J. sp. z o.o. z siedzibą w J. karę pieniężną w wysokości 6.000,- złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji – powołując się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. oraz na wyjaśnienia strony skarżącej, a także na przepisy zawarte w ustawie o transporcie drogowym – stwierdził, że przewóz wahadłowy odróżnia od przewozu regularnego specjalnego to, iż jest to przewóz grup osób. Natomiast w przypadku przewozu regularnego specjalnego mamy do czynienia – zdaniem organu – z określoną grupą osób, np. z uczniami. Według Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie ma znaczenia liczebność grupy oraz to, czy każdego dnia podczas przewozu występuje pod względem liczebności i tożsamości ta sama, czy też inna grupa. W przypadku przewozów wahadłowych występuje uprzednie zorganizowanie poszczególnych grup. Zdaniem organu I instancji bezspornym jest fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wykonywaniu przez stronę przewozów wahadłowych, lecz o przewozach regularnych specjalnych, na które wymagane jest uzyskanie stosownego zezwolenia, którego strona w chwili kontroli nie posiadała.

Skarżąca spółka w piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. odwołała się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. - skarżąca podniosła w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie wykonuje usługi przewozu w sytuacji określonej w art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), według którego obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, gimnazjum lub ośrodka umożliwiającego realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży. Przewozy te mieszczą się zatem – według skarżącej - w dyspozycji definicji ustawowej pojęcia przewozu wahadłowego, w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym. Według strony skarżącej jest to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem (zorganizowanych w tym znaczeniu, że przewóz dzieci odbywa się pod opieką przeszkolonej osoby, zaś wielokrotny, bo odbywa się w okresach określonych w umowie). Ponadto przewóz ten odbywa się między tym samym miejscem początkowym, a tym samym miejscem docelowym (gmina – szkoła), przy spełnieniu łącznie dalszych ustawowych warunków, tj. warunku, iż każda grupa uczniów przewiezionych do miejsca docelowego (szkoła) wraca do miejsca początkowego, a także warunku, iż miejsce początkowe i miejsce docelowe (gmina – szkoła, szkoła – gmina) oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km. Zdaniem skarżącej spółki w sytuacji, gdy nie można na gruncie jednego systemu prawa nadawać tym samym pojęciom różnych znaczeń – należy przyjąć, że przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny (zdefiniowany w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym) określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób, a więc: a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy, c) w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości, d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób, określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 cyt. ustawy. Według skarżącej spółki niewątpliwie z takim przewozem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. kontroli pojazdu należącego do strony skarżącej - stwierdził, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa poprzez wykonywanie przez skarżącego przedsiębiorcę transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Organ odwoławczy stwierdził, iż podniesione przez stronę w odwołaniu zarzuty są chybione. Organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym cechą charakteryzującą przewóz regularny specjalny jest regularność oraz przewożenie tylko grupy osób opisanej jako określonej (grupy osób, której cechy z góry określono i którą można wyodrębnić poprzez dookreślenie jej przynależności). Według organu odwoławczego zazwyczaj są to pracownicy danego zakładu pracy, uczniowie szkół, czy klienci np. sieci handlowej, posiadający przywilej korzystania z danego przejazdu na mocy umowy zawartej między przewoźnikiem a podmiotem trzecim na rzecz tej grupy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika – zdaniem organu II instancji, iż strona skarżąca dokonywała przewozu właśnie określonej grupy osób (dzieci niepełnosprawne), a sam przewóz wykonywany był w oparciu o szczegółowy plan dowozu uzgodniony z dyrektorem Zespołu Szkół Specjalnych w J., co dowodzi, iż usługa przewozowa miała charakter regularny. Organ – powołując się na ustawową definicję przewozu wahadłowego - zwrócił uwagę na fakt, iż grupa osób w przewozie wahadłowym jest każdorazowo określana, organizowana, a nie z góry wyodrębniona według wskazanych kryteriów. Ponadto organ wskazał, iż w przypadku przewozów wahadłowych nie ma regularności wykonywanych przewozów. Zdaniem organu w niniejszej sprawie umowy o świadczenie usług przewozowych zakreślają ścisły krąg osób, które z tych usług będą korzystać oraz wskazują na regularność wykonywanych świadczeń. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził jednocześnie, iż w świetle obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja środków oddziaływania wychowawczego, o której mowa w art. 41 kodeksu wykroczeń, czyli tzw. pouczenia, co oznacza, że w przypadku stwierdzonego przez inspektora transportu drogowego naruszenia musi zawsze skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Pismem z dnia [...] marca 2006 r. skarżąca spółka J. sp. z o.o. z siedzibą w J. – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca spółka zarzuciła, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji naruszają jej interes prawny poprzez błędne ustalenie, że strona wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewozy regularne specjalne. Ponadto strona skarżąca zarzuciła w/w decyzjom naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając m.in., iż skoro przewóz regularny specjalny zdefiniowany został jako niepubliczny przewóz regularny, to wykładni pojęcia przewozu regularnego specjalnego nie można dokonywać w oderwaniu od dodatkowych cech przewozu regularnego wymienionych w pkt 7 art. 4 ustawy o transporcie drogowym. Wobec tego skarżąca spółka podniosła, iż z przewozem regularnym specjalnym nie mamy do czynienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy, albowiem nie występują w przewozie świadczonym przez stronę takie elementy, jak: 1) rozkład jazdy, 2) wsiadanie i wysiadanie pasażerów (uczniów) na przystankach określonych w rozkładach jazdy, gdyż z uwagi na swoją niepełnosprawność odbierani są bezpośrednio z miejsca zamieszkania (domu), a także 3) cennik opłat podany do publicznej wiadomości. Skarżąca stwierdziła, iż codzienne kursy pojazdu wykonującego sporne przewozy mogą często odbiegać od siebie, w zależności od choroby czy też niedyspozycji uczniów. Ponadto skarżąca spółka podniosła, iż - zgodnie z przepisem art. 22 ust. 4 cyt. ustawy – przy ubieganiu się o zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych podać należy m.in. proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów i przyjazdów, długość linii komunikacyjnej, schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami. Zdaniem strony wszystkie te warunki nie przystają do charakteru przewozów wykonywanych przez skarżącą, zaś przepisów ustawy nie można traktować wybiórczo. Według strony skarżącej zarzuty skargi zachowują swą aktualność również pod rządami znowelizowanych z dniem 21 października 2005 r. przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanym oraz stosowanym w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki J. sp. z o.o. z siedzibą w J. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6.000,- złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia – nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu organy inspekcji transportu drogowego obu instancji, zasądzając karę pieniężną z tytułu wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych, nie dopuściły się obrazy przepisów art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 9 w zw. z art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 1.2.1 Załącznika do tej ustawy, albowiem prawidłowo uznały, iż skarżąca spółka wykonywała przewóz regularny specjalny nie posiadając stosownego zezwolenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawową kwestią sporną, zaistniałą pomiędzy stronami niniejszego postępowania, stanowiła kwestia dotycząca interpretacji pojęcia przewóz regularny specjalny i przewóz wahadłowy i związanej z tym prawidłowości zakwalifikowania usługi przewozowej wykonywanej przez skarżącą jako przewozu regularnego specjalnego.

Według przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów.

Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu z daty kontroli z dnia [...] września 2005 r., przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób.

Z kolei, jak stanowi art. 4 pkt 7 cyt. ustawy, w wersji sprzed nowelizacji z lipca 2005 r., przewóz regularny – to publiczny przewóz osób i ich bagażu:

a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych,

b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,

c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,

d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18;

Natomiast jeśli chodzi o ustawową definicję przewozu wahadłowego, to zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z przepisem art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym – za przewóz wahadłowy uznaje się wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km;

Jeśli chodzi o kwestię definicji "przewozu regularnego specjalnego" należy – zdaniem Sądu – przyjąć, iż – jak słusznie podniosła skarżąca spółka – nie sposób dokonywać jej interpretacji z całkowitym oderwaniem od definicji "przewozu regularnego", zawartej w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym.

Niemniej należy uznać również, że definicja legalna "przewozu regularnego" może budzić pewne usprawiedliwione wątpliwości, których niewątpliwie nie sposób wyjaśnić tylko i wyłącznie na gruncie wykładni językowej, z pominięciem wykładni funkcjonalnej, a także w zupełnym oderwaniu od prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dla uznania przewozu za regularny nie jest konieczne wykazanie spełnienia – w dosłownym rozumieniu tego słowa – wszystkich przesłanek zamieszczonych w art. 4 pkt 7 cyt. ustawy (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyroku z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 344/05, nie publik.).

Przede wszystkim należy – w ocenie Sądu – przyjąć, iż podstawowymi dwoma cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób (pasażerów).

Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż skarżąca spółka na podstawie cywilnoprawnych umów zlecenia dokonywała przewozu niepełnosprawnych dzieci, będących uczniami Zespołu Szkół Specjalnych w J., a więc określonej kategorii pasażerów, którzy przewożeni byli z terenu gminy K. i gminy N. n. W. do w/w placówki edukacyjnej i z powrotem, według tygodniowego szczegółowego rozkładu jazdy, uzgodnionego z dyrektorem szkoły. Z okazanego w toku kontroli rozkładu jazdy (planu dowozu) wynikało, iż odbywa się on regularnie, w ciągu pięciu dni tygodnia, w określonych z góry godzinach.

Powyższe świadczy – zdaniem Sądu – o tym, iż skarżąca spółka dokonywała usługi o charakterze regularnym.

Co do pozostałych przesłanek występujących w definicji przewozu regularnego, na które powołała się strona skarżąca – należy podnieść, iż nie mogą być one rozumiane dosłownie.

Jeśli chodzi o kwestię przystanków, na których ma odbywać się wsiadanie i wysiadanie pasażerów, przyjąć trzeba – zdaniem Sądu – iż nie unicestwia przymiotu regularności przewozu sam fakt, iż uczniowie niepełnosprawni zabierani są przykładowo bezpośrednio z miejsca zamieszkania, zamiast z przystanku, albowiem właśnie to miejsce postoju pełni rolę przystanku, na którym następuje wsiadanie (wysiadanie) pasażera. W ocenie Sądu fakt, iż przewóz zróżnicowany jest w zależności od potrzeb użytkowników (np. niepełnosprawnych uczniów) nie może wpływać na zaliczenie go do przewozów regularnych specjalnych, w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym. Przyjęcie innej wykładni doprowadziłoby – zdaniem Sądu – do sytuacji, w której wystarczyłoby zatrzymywać się w innym, niż przystanek, z góry ustalonym miejscu postoju, by uniknąć zakwalifikowania spornego przewozu, jako regularnego.

Podobnie, jeśli chodzi o kwestię cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, to uznać należy, iż przesłanka ta nie jest istotna z punktu widzenia prawidłowej kwalifikacji prawnej danego przewozu, jako niepublicznego przewozu regularnego specjalnego. Ponadto należy podkreślić, iż opłata została określona poprzez ustalenie wysokości wynagrodzenia za wykonaną usługę (§ 4 umowy).

W konsekwencji należy – zdaniem Sądu – uznać, iż dokonana w niniejszej sprawie przez organy obu instancji interpretacja przepisów prawa krajowego została przeprowadzona w sposób prawidłowy.

Przyjęta wykładnia przepisów ustawy o transporcie drogowym znajduje również potwierdzenie w unormowaniach wspólnotowych zawartych m.in. w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz.Urz. UE L.92.74.1), zmienionego następnie na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r., a także w rozporządzeniu Rady (WE) nr 12/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. (Dz.Urz. UE L.98.4.10). Należy wprawdzie wyraźnie wskazać, iż w/w wspólnotowe akty normatywne nie mają bezpośredniego zastosowania do krajowego przewozu osób, niemniej stanowić one powinny wskazówkę przy interpretacji prawa krajowego w duchu unormowań wspólnotowych.

Zdaniem Sądu należy bowiem podnieść, iż w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r., zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej.

Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje w chwili obecnej system prawa narodowego - krajowego i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy) i w tym systemie musi się poruszać polski sędzia (jak również organy administracji) dokując wykładni prawa zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego – zasadą prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.

Zasada prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oznacza, iż sąd krajowy stosując prawo krajowe musi – w zakresie, jaki jest tylko możliwy – interpretować prawo krajowe tak, aby było zgodne z wymogami prawa wspólnotowego, jego treścią i celem.

Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem europejskim jest wyprowadzany z art. 10 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (TWE), na mocy którego państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie środki w celu zapewnienia realizacji zobowiązań wypływających z Traktatu lub działań podejmowanych przez instytucje Wspólnoty.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawowym obowiązkiem sędziego krajowego jest nadanie regulacji prawa wewnętrznego (krajowego) takiego sensu normatywnego, który będzie pozostawał w zgodzie z porządkiem prawnym Wspólnoty Europejskiej. Wykładnia prawa krajowego musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności wspólnotowych, te zaś – zgodnie z doktryną effet utile (zasadą efektywności prawa wspólnotowego) – wymagają skoncentrowania się na funkcji (celu) unormowania i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założoną przez normodawcę wspólnotowego.

Niewątpliwie pojęcia występujące w prawie krajowym, które mają swoje odpowiedniki w prawie europejskim, muszą być używane w takim znaczeniu, jakie nadają im dyrektywy, czy rozporządzenia. Dotyczy to zwłaszcza pojęć określonych w definicjach legalnych, zawartych w niektórych rozporządzeniach, czy też dyrektywach wspólnotowych. Dotyczy to również wykładni niektórych pojęć ogólnych, którym wiele uwagi poświęcono w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (vide: L. Florek "Wykładnia prawa pracy zgodna z prawem wspólnotowym (w:) Teoria i praktyka wykładni prawa", red. P. Winczorek, Liber 2005 s. 345-353 i powołane tam orzecznictwo ETS).

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1.2. rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. specjalnymi usługami regularnymi (czyli – jak stanowi ustawodawca krajowy - przewozami regularnymi specjalnymi) są usługi, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów, w takim stopniu, w jakim usługi te wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi w pkt. 1.1. Ustawodawca europejski wskazał również w art. 2 pkt 1.2. przykłady specjalnych usług regularnych, stanowiąc, iż obejmują one m.in. przewóz uczniów i studentów do instytucji edukacyjnej i powrót z tej instytucji. Ponadto, w przepisie tym wskazano, iż fakt, że usługi specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników, nie ma wpływu na zaliczenie ich do regularnych usług.

Zgodnie z art. 2 pkt 1.1 w/w rozporządzenia Rady (EWG) regularne usługi (czyli przewozy regularne) są to usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, iż stosując wykładnię prawa krajowego uwzględniającą w/w unormowania wspólnotowe uznać trzeba, iż organy inspekcji transportu drogowego zasadnie przyjęły, że zasadniczym elementem w definicji przewozu regularnego specjalnego jest regularność przewozu (określone odstępy czasu) oraz przewóz określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów. Natomiast kwestia przystanków ma o tyle znaczenie, iż ma to być określone miejsce postoju, na który dowożone są lub z którego zabierane są owe określone kategorie pasażerów, przy jednoczesnym bardzo wyraźnym założeniu, iż fakt, że przewozy regularne specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników (pasażerów), np. z uwagi na ich niepełnosprawność (ograniczenie czynności ruchowych), nie ma wpływu na zaliczenie takich przewozów do regularnych usług transportowych.

Według Sądu sporny przewóz uczniów do Zespołu Szkół Specjalnych w J. – wbrew twierdzeniom skarżącej spółki - nie stanowił przewozu wahadłowego, albowiem - mając na względzie ustawową definicję przewozu wahadłowego - zwrócić należy uwagę na fakt, iż grupa osób (pasażerów) w przewozie wahadłowym jest każdorazowo określana, organizowana, a nie z góry wyodrębniona według wskazanych kryteriów, jak przy przewozie regularnym specjalnym. Przy przewozach wahadłowych mamy do czynienia z wcześniej zebraną grupą pasażerów (tak również /w:/ art. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady EWG nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r.). Ponadto wskazać należy, iż w przypadku przewozów wahadłowych nie ma regularności wykonywanych przewozów, tak jak przy przewozie regularnym specjalnym.

W konsekwencji należy – zdaniem Sądu - uznać, iż poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.

Organy inspekcji transportu drogowego wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto organy te nie dopuściły się – według Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się nie tylko na materiale zgromadzonym w sprawie, ale także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez skarżącą spółkę, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.