Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 451/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1048/21 o odrzuceniu skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 marca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1048/21 odrzucił skargę W. W. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz zwrócił skarżącemu kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 10 listopada 2021 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] września 2021 r., nr [...] przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Pismem z 21 grudnia 2021 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 14 grudnia 2021 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów skargi, numeru PESEL skarżącego oraz pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 3 stycznia 2022 r. Wyznaczony przez Sąd termin upływał zatem 10 stycznia 2022 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego, w wykonaniu powyższego wezwania Sądu, nadesłał 7 odpisów skargi własnoręcznie podpisanych. Jednocześnie poinformował, że pozostałe braki uzupełni sam skarżący. Przesyłką pocztową nadaną 10 stycznia 2022 r. skarżący nadesłał pełnomocnictwo datowane na 6 stycznia 2022 r., upoważniające adwokata T. C. do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] września 2021 r. oraz do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz Wojewódzkim w Warszawie w niniejszej sprawie.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik skarżącego, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci m.in. złożenia pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym i upływu terminu do jego wykonania nie uzupełnił powyższego braku formalnego skargi poprzez nadesłanie właściwego pełnomocnictwa.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nadesłane w odpowiedzi, bezpośrednio przez skarżącego, pełnomocnictwo nie upoważnia adwokata T. C. do reprezentowania skarżącego w dacie wniesienia skargi, tj. 10 listopada 2021 r., tylko od 6 stycznia 2022 r. Tymczasem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji pełnomocnictwa domniemanego.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w realiach kontrolowanej sprawy skarga została sporządzona, podpisana i przesłana do organu 10 listopada 2021r. przez adwokata T. C., działającego w charakterze pełnomocnika skarżącego. Treść skargi nie nasuwa co do tego żadnych wątpliwości. Wprost w niej wskazano, że skarżący reprezentowany jest przez "adwokata T. C.". Ponadto skargę nadano, jak wynika z koperty, w której była umieszczona, przez "adwokata T. C. Kancelaria Adwokacka ul. [...]". W świetle przedstawionych okoliczności nie sposób zatem było uznać, aby skarżący na etapie złożenia skargi występował wyłącznie osobiście, a nie przez pełnomocnika. Doręczenie wezwania Sądu do uzupełnienia tego braku musiało więc nastąpić do profesjonalnego pełnomocnika, co też miało w sprawie miejsce. Co więcej, ww. pełnomocnik korespondencję odebrał i częściowo wykonał, nie nadsyłając jednak żądanego przez Sąd pełnomocnictwa. Z kolei wadliwe pełnomocnictwo nadesłane przez skarżącego, nie może prowadzić do tego, aby pełnomocnik skarżącego był po raz drugi wzywany o uzupełnienie tegoż braku formalnego skargi. Również skarżący nie mógł być wezwany przez Sąd do podpisania skargi jako wniesionej osobiście, nie zaś przez pełnomocnika.

W tym stanie rzeczy, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę.

Skarżący nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Sądu pierwszej instancji, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z:

1. art. 141 § 4 oraz 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust 1 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie najbardziej drastycznego środka w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji, w której skarżący zgodnie z wezwaniem przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi zgodnie z wezwaniem z 21 grudnia 2021 r., a samo zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi, a nie skarżącemu, co jest tożsame z tym, iż uznano, iż reprezentuje skarżącego przed sądami administracyjnymi. Ponadto wadliwe przyjęcie, iż w istocie nie jest możliwym uzupełnienie braku w postaci braku pełnomocnictwa, jeżeli musi być datowane na dzień wniesienia skargi, co w niniejszej sprawie musiałoby wiązać się z jego antydatowaniem.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego nie dołączył do skargi dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do jej wniesienia. Zasadnie zatem został on wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi.

Z treści nadesłanego przez skarżącego pełnomocnictwa, datowanego na 6 stycznia 2022 r., bezspornie wynika, że jest to pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 36 pkt 1 p.p.s.a., upoważniające "adwokata T. C. do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] września 2021 r. nr [...] oraz do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz Wojewódzkim w Warszawie".

Wprawdzie art. 37 § 1 p.p.s.a. obliguje pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że udzielenie pełnomocnictwa może nastąpić w czasie umożliwiającym jego złożenie w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego, a złożenie pełnomocnictwa w tym terminie może być uznane za usunięcie tego braku formalnego i w konsekwencji zapobiec skutkom przewidzianym w wypadku nieuzupełnienia tego braku (por. glosa M. Jędrzejewskiej do postanowienia SN z 19 maja 2000 r., IV CKN 1008/2000, OSP 2001, nr 12, poz. 180, s. 626 - 628, postanowienie NSA z 20 grudnia 2005 r., II OSK 241/05, postanowienie SN z 18 września 1992 r., III CZP 112/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 75). Oznacza to, iż brak pełnomocnictwa w chwili dokonywania określonej czynności procesowej może być uzupełniony, poprzez późniejsze potwierdzenie tej czynności przez podmiot, w imieniu którego czynność została dokonana, co może nastąpić przez złożenie przez mocodawcę odpowiedniego oświadczenia lub przez udzielenie pełnomocnictwa osobie, która tej czynności dokonała. Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie w tych przypadkach, w których korzystanie z pomocy pełnomocnika zależy wyłącznie od woli mocodawcy, a zatem również w okolicznościach niniejszej sprawy.

W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadesłanie przez skarżącego żądanego pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia skargi sanowało jej brak formalny.

Skoro zatem pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego zostało nadesłane przez skarżącego w wyznaczonym przez Sąd terminie, Sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił skargę, naruszając tym samym przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odrzucenie skargi wyłącznie z tego powodu, iż pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi stanowi nadmierny rygoryzm, powodujący ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może być on uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. , orzekł jak w sentencji.