Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 229/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 153, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 10 § 1, art. 40 § 2, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 366
journal: Dz.U. 2018 poz 1360
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 4, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 2 i 3, art. 36
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Robert Hałabis, WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi J. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania R. O., Samorządowe Kolegium Odwoławcze:

- uchyliło decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w sprawie umorzenia postępowania o rozgraniczeniu nieruchomości - położonych w miejscowości T.-K. i przekazania sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w B.;

- umarzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. i A. M. zwrócili się z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia w trybie administracyjnym działki o numerze ewidencyjnym [...], stanowiącej ich własność, z działką nr [...], stanowiącą własność R. O..

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], Wójt Gminy T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w B.. Powołując się m. in. na treść art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ I instancji wskazał, że w sprawie rozgraniczeniowej nie ustalono zgodnego przebiegu granicy pomiędzy działkami i spór trwa nadal, wobec tego umorzył postępowanie administracyjne i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w B..

W odwołaniu od tej decyzji R. O. podnosił, że sprawa była rozpatrywana przez Sąd Rejonowy w B., który wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...] [...] orzekł o nakazaniu wydania przez J. M. i A. M. – R. O. części nieruchomości położonej w T. K. oznaczonej nr [...] w określonych granicach oznaczonych odpowiednimi punktami na sporządzonej w tym postępowaniu przez biegłego geodetę Z. S. mapie, wpisanej następnie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem skarżącego, w toku tamtego postępowania geodeta dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi działkami, dlatego - w jego ocenie - nieprawdziwe jest stanowisko organu, iż granice zostały zatarte i nie ma możliwości ich wznowienia w trybie art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło powyższych zarzutów i decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. Kolegium wskazało, że właściciele tych działek nie podpisali protokołu granicznego, tym samym nie zawarli ugody. Między stronami nadal istnieje spór, a więc należało umorzyć postępowanie w trybie art. 34 ust. 2 ustawy i z urzędu przekazać sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Kolegium wyjaśniło przy tym, że wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie dotyczył rozgraniczenia działek, lecz dotyczył wyłącznie wydania nieruchomości w oparciu o wznowienie znaków granicznych przez powołanego w tamtym postępowaniu biegłego geodetę Z. S.. Nie toczyło się więc dotychczas postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące spornych nieruchomości, a więc nie było przeszkód do wszczęcia obecnie takiego postępowania. Kolegium wskazało również na różnicę pomiędzy rozgraniczeniem nieruchomości a wznowieniem znaków granicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. O. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając wydanie ich z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez nie wydanie decyzji umarzającej postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, tj. przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji gdy granice były znane i nie stały się sporne, art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] [...], zasad ogólnych wyrażonych w art. 6, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 40 § 2, art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że skoro decyzje organów obu instancji zostały doręczone bezpośrednio stronie skarżącej, to weszły do obrotu prawnego, pomimo że skarżący ustanowił w toku postępowania pełnomocnika, a więc doręczenie powinno być dokonywane do rąk tego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1015/16 uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] czerwca 2016 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że organy prowadząc postępowanie pominęły złożone do akt sprawy przez skarżącego pełnomocnictwo udzielone przez niego adwokatowi K. P. do reprezentowania go w sprawie z wniosku J. i A. małżonków M. o rozgraniczenie. Pełnomocnictwo zostało wprawdzie złożone w toku czynności geodety i dopiero wraz z operatem technicznym tego geodety przekazane organowi, to jednak zarówno organ I instancji, jak i następnie organ odwoławczy miały obowiązek do tego pełnomocnictwa się odnieść. Tymczasem dopiero w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało potwierdzone za zgodność, nie wiadomo też komu zostało doręczone ani nie wynika z niego, że skarżący upoważnia wskazanego adwokata do reprezentowania go przed organami administracji publicznej; z dokumentu tego nie wynika też czy skarżący złożył go w Urzędzie Gminy T. (brak pieczątki wpływu), a skarżący nie wskazał gdzie i komu takie pełnomocnictwo przedłożył. Zdaniem Sądu, nie odniesienie się przez organy obu instancji do znajdującego się w aktach pełnomocnictwa z dnia [...] maja 2016 r. stanowi naruszenie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uchylenie decyzji ze wskazanych powodów uczyniło bezprzedmiotowym na tym etapie odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] orzekł o:

- umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości;

- przekazaniu z urzędu sprawy ustalenia przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami Sądowi Rejonowemu w B..

Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, powołując się na treść art. 34 ust.2 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, podniósł, że w sprawie rozgraniczeniowej nie ustalono zgodnego przebiegu granicy pomiędzy działkami pomimo prób ugody i spór trwa nadal, wobec tego umorzył postępowanie administracyjne i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w B..

W odwołaniu R. O. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości. Odwołujący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie było już prowadzone postępowanie o rozgraniczenie w trakcie toczącej się sprawy w Sądzie Cywilnym w B. o wydanie nieruchomości z jego powództwa. Wobec czego przedmiotowa decyzja jest niezgodna z prawem, skoro wznowienie granic miało miejsce w sprawie sygn. akt [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2017 r. i umarzyło postępowanie I instancji w całości. Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty odwołania znajdują uzasadnienie w świetle wydanych w przedmiotowej sprawie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt. II SA/Lu 1015/16 i II SA/Lu 1016/16. Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie dokładnie zapoznał się z zawartymi w wyrokach ustaleniami Sądu, a zwłaszcza z wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1016/16. Mimo, że przedmiotem sprawy i wniesionej skargi była kwestia kosztów postępowania rozgraniczeniowego a nie samego rozgraniczenia, Sąd w wydanym wyroku ustosunkował się do kwestii dokonanego już w jego ocenie wcześniejszego wytyczenia granic między działkami, tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wójta Gminy T.. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w B. wiąże jego treścią organy administracji publicznej. W niniejszej sprawie nie toczyło się typowe postępowanie rozgraniczeniowe, ale w ocenie WSA w Lublinie, wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013 r. sporna granica została już ostatecznie ustalona. Nie ma więc podstaw do prowadzenia rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym. Kolegium wskazuje, że z decyzji Wójta nie wynika aby poddał on pod ocenę rozstrzygnięcie wydane w wyroku WSA sygn. akt II SA/Lu 1016/16. Organ I instancji jak wynika z treści decyzji w ogóle nie odniósł się do wydanych w tym przedmiocie wyroków WSA w Lublinie, które wskazują na brak potrzeby prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania rozgraniczeniowego. Według SKO powyższe rozstrzygnięcie Sądu wiąże jego treścią organy administracji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. i A. m. . M. wnieśli o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., zarzucając wadliwe ustalenie stanu prawnego służącego za podstawę jej wydania w postaci przyjęcia, że w niniejszej sprawie miało już miejsce rozgraniczenie nieruchomości z uwagi na wyrok Sądu Rejonowego w B. w sprawie o wydanie nieruchomości, co jest niedopuszczalną nadinterpretacją wyroku. Przedmiotem tego postępowania nie było rozgraniczenie działek stron i wyrok nie zawierał treści wskazanej w art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wobec czego skarżona decyzja SKO pozbawia skarżących prawa do sądu w spornej sprawie dotyczącej przebiegu granicy między działką do nich należącą a nieruchomością R. O..

W odpowiedzi na skargę SKO w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że sporna granica została już ostatecznie ustalona. Nie ma więc podstaw do prowadzenia rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym.

Zdaniem skarżących, organ odwoławczy błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie miało już miejsce rozgraniczenie nieruchomości. Nastąpiło to w postępowaniu o wydanie nieruchomości, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w B.. Według skarżących, SKO w Z. dokonało nadinterpretacji wyroku, gdyż orzeczenie wydanej w tej sprawie nie zawierało treści wskazanej w art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zatem rozstrzygnięcie, czy miało miejsce rozgraniczenie nieruchomości wymienionych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. i czy zasadne było umorzenie przez organ odwoławczy postępowania o rozgraniczeniu tych nieruchomości.

Należy w pierwszej kolejności podnieść, że sprawa była już przedmiotem orzekania przez Sąd, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1015/16 uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. Ewentualne związanie oceną prawną mogłoby wynikać z tego właśnie orzeczenia, a nie jak twierdzi organ odwoławczy – również z wyroku z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1016/16, a to z uwagi na granice obu spraw. Kontrola legalności w pierwszym z powołanych orzeczeń dotyczyła bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania o rozgraniczeniu nieruchomości i przekazaniu sprawy do postępowania sądowego. Z kolei drugie orzeczenie dotyczyło postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Istotnie, w świetle postanowień art. 153 p.p.s.a., zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Jednak, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, wspomniane orzeczenie nie zawiera oceny prawnej odnoszącej się stricte do przedmiotu decyzji, to jest kwestii rozgraniczenia nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że wyrok z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1015/16 odnosił się do naruszenia przez organy obu instancji wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i – jak zostało wyraźnie wskazane w uzasadnieniu – Sąd nie odnosił się do merytorycznych zarzutów skargi.

Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, związanie oceną prawną dotyczącą kwestii natury merytorycznej rozgraniczenia nieruchomości nie może także wynikać z wyroku z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1016/16. Orzeczenie to wydane zostało w innym przedmiocie, to jest dotyczącym ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Przy czym, jak wynika z treści jego uzasadnienia, postanowienia obu instancji zostały uchylone z powodu naruszenia art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a. które to naruszenie przepisów postępowania nastąpiło w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organy, prowadząc postępowanie, pominęły bowiem złożone przez R. O. do akt sprawy o rozgraniczenie pełnomocnictwo udzielone przez niego adwokatowi. Tylko na marginesie w dalszej części uzasadnienia Sąd zauważył, że organy nie uzasadniły także należycie ustalonych kosztów, ogólnie wyjaśniając, że główna kwota wynika z faktury przedstawionej przez geodetę, zaś pozostała kwota to koszty ogłoszeń o wyborze geodety. Ponadto ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego obu nieruchomości, organy powinny uwzględnić wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Sąd podkreślił, że wprawdzie przedmiotem postępowania zakończonego tym wyrokiem nie było rozgraniczenie spornych nieruchomości, jednak w toku tego postępowania został powołany biegły geodeta, który określił na mapie punkty graniczne nieruchomości oraz zajęty przez małżonków M. przygraniczny pas gruntu. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Lu 1016/16, tych okoliczności nie można pominąć.

Powyższe oznacza, że organ odwoławczy, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę nie wziął pod uwagę - w odróżnieniu od organu I instancji, zakresu związania zarówno organów administracyjnych, jak i Sądu, wynikającego z orzeczenia o sygn. akt II SA/Lu 1015/16. Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że wyrok z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1015/16 odnosił się do naruszenia przez organy obu instancji wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i – jak zostało wyraźnie wskazane w uzasadnieniu – Sąd nie odnosił się do merytorycznych zarzutów skargi. Przypomnienie tej okoliczności jest istotne zwłaszcza z punktu widzenia art. 153 p.p.s.a.

Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa, zdaniem Sądu, organy prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednio wydanym wyroku, a dotyczące art. 10 § 1 k.p.a. Organ I instancji wezwał bowiem pełnomocnika strony postępowania R. O. do złożenia oryginału lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej (k. 53 akt sprawy). Pełnomocnik strony uczynił zadość wezwaniu i w zakreślonym terminie nadesłał odpis pełnomocnictwa potwierdzony za zgodność z oryginałem. Organ zawiadomił również pełnomocnika R. O. o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i umożliwił mu wypowiedzenie się w tym zakresie. Pełnomocnikowi strony doręczono decyzje organu pierwszej i drugiej instancji.

Natomiast w ocenie Sądu nie można zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, błędne jest twierdzenie organu odwoławczego, że sporna granica została już ostatecznie ustalona i nie ma podstaw do prowadzenia rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym.

Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, iż problem rozgraniczenia nieruchomości uregulowany został w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tychże punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Ustalenie przebiegu granicy następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 33 ust. 1) lub przez zawarcie ugody przed geodetą (art. 31 ust. 4), bądź w wypadku nie zawarcia takiej ugody, po przekazaniu sprawy sądowi – w drodze orzeczenia sądu lub ugody sądowej, w postępowaniu nieprocesowym (art. 34 ust. 2 i 3). Niezależnie od wskazanych sposobów, ustalenie przebiegu granicy nastąpić może w postępowaniu sądowym, bez poprzedzającej fazy postępowania administracyjnego, w trybie określonym w art. 36 ustawy. W myśl tego przepisu sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. W przepisie tym uregulowany został wyjątkowy wypadek, gdy rozgraniczenia nieruchomości dokonuje od razu sąd powszechny, bez przeprowadzania wstępnego postępowania administracyjnego. Dzieje się tak wówczas, gdy ze względu na przedmiot sprawy rozpatrywanej przez sąd, niezbędną przesłanką do wydania orzeczenia w sprawie jest wcześniejsze dokonanie rozgraniczenia nieruchomości. Wtedy sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie oprócz przedmiotu głównego rozstrzyga również o rozgraniczeniu. (red. J. Lang, J. Maćkowiak, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Warszawa 2013, s. 366). Niewątpliwie z treści cytowanej regulacji wynika, że przesłanka rozstrzygnięcia, którą może stać się ustalenie granic w sprawie o własność lub wydanie nieruchomości, została podniesiona do rangi elementu sentencji wyroku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że wydane na podstawie art. 36 p.g.k. orzeczenie o rozgraniczeniu nieruchomości jest samodzielną częścią wyroku, aczkolwiek integralnie powiązaną z pozostałą jego częścią. Nie stanowi ono tylko przesłanki rozstrzygnięcia, lecz ma charakter prejudycjalny (wyrok SN z dnia 30 kwietnia 1997 r. sygn. akt III CKN 43/97, Lex 465050).

Wymaga wyjaśnienia, że powoływanym już kilkukrotnie wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] [...] Sąd Rejonowy w B. orzekł tylko o wydaniu przez J. M. i A. M. – R. O. części nieruchomości położonej w T. K. oznaczonej nr [...]. Z analizy treści sentencji tego orzeczenia wynika, że sąd powszechny określając granice wydawanej części działki posłużył się oznaczonymi odpowiednio punktami na sporządzonej w tym postępowaniu przez biegłego geodetę mapie, wpisanej następnie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie kwestionując prawidłowości prawomocnego orzeczenia o wydaniu nieruchomości, należy podkreślić, że w orzeczeniu tym nie doszło do skutecznego rozgraniczenia obu działek, nr [...] i nr [...], gdyż sąd jedynie nakazał wydanie nieruchomości nr [...] w określonym w wyroku zakresie. Orzeczenie to nie dotyczyło granicy pomiędzy ww. działkami na całej długości.

Zgodnie z treścią art. 36 ustawy, koniecznym warunkiem rozgraniczenia jest zamieszczenie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie o własność lub o wydanie nieruchomości, którego w wyroku z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] [...], po prostu nie ma. Oznacza to że sąd powszechny orzekł tylko i wyłącznie co do wydania nieruchomości stanowiącej część działki nr [...]. Z analizy znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej (k. 9 akt adm.) wynika, że na potrzeby postępowania o wydanie nieruchomości powołany biegły geodeta dokonał jedynie częściowego określenia granicy ewidencyjnych pomiędzy obiema działkami. Jeszcze raz należy podkreślić, że z uwagi na brak zamieszczenia stosownego rozstrzygnięcia w wyroku, sąd powszechny rozgraniczenia nie dokonał.

Odwołując się do utrwalonego już orzecznictwa, należy zauważyć, że wydanie na podstawie art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, orzeczenie o rozgraniczeniu jest samodzielną częścią wyroku, aczkolwiek integralnie powiązaną z pozostałą jego częścią, nie stanowi tylko przesłanki rozstrzygnięcia, lecz ma charakter prejudycjalny. Jeżeli żądanie wydania nieruchomości jest spowodowane np. jej zagarnięciem przez nieuprawnionego, to wskazanie granicy w wyroku windykacyjnym ma charakter wtórny, to znaczy stanowi jedną z przesłanek rozstrzygnięcia, ale bezpośrednio nie kształtuje jego treści (wyrok SN z 26 stycznia 1981 r. III CRN 315/80, postanowienie SN z 11 maja 2000 r. I CKN 723/98). Z kolei, jak stanowi art. 36 ustawy, konieczne jest jego zamieszczenie w orzeczeniu. Niezawierający orzeczenia o rozgraniczeniu wyrok zapadły w sprawie o wydanie nieruchomości nie ma powagi rzeczy osądzonej w zakresie przebiegu granic sąsiadujących nieruchomości. Wyrok taki ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 października 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 10/16).

Skoro sąd powszechny nie ustalił powołanym wyrokiem o wydanie nieruchomości przebiegu granicy pomiędzy obiema działkami, to tym samym przebieg granicy, wobec sporu między właścicielami nieruchomości, nie został ostatecznie rozstrzygnięty (postanowienie SN z 30 listopada 2007 r. IV CSK 267/2007, wyrok WSA we Wrocławiu z 1 czerwca 2011 r. II SA/Wr 89/2011).

Wyrok niezawierający orzeczenia o rozgraniczeniu nieruchomości nie ma powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w zakresie przebiegu granic nieruchomości. Powagą rzeczy osądzonej obejmuje bowiem przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcie sądu, czyli roszczenie zgłoszone w sprawie lub ukształtowane w toku postępowania. Orzeczenie ma zatem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło rozstrzygnięcie, z chwili orzeczenia (art. 366 k.p.c.). Wobec czego organ błędnie odczytał znaczenie sentencji przywołanego uprzednio wyroku sądu powszechnego oraz dokonał nieprawidłowej wykładni art. 36 ustawy. Odwoływanie się przez Kolegium do treści sentencji wyroku z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] [...] nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego, ponieważ wskazany wyrok nie stanowi skutecznego rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości.

Tym samym, nie można zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W sytuacji gdy nie doszło do rozgraniczenia sądowego działek nr [...] i nr [...], brak było przeszkód do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie.

SKO, rozpoznając ponownie sprawę, odniesie się do argumentacji zawartej w odwołaniu R. O. i rozpozna sprawę merytorycznie.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).