Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1103/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92a ust. 1,  art. 4 pkt 11,  art. 18 ust. 4a i 4b
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi Y. S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2020 roku Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919, zwaną dalej "u.t.d.") nakładającą na Y. S. ( dalej "Skarżący" lub "Strona") karę pieniężną w kwocie [...]złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły, naruszenia polegające na wykonywaniu przez Skarżącego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, na wykonywaniu zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Powyższe naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 roku w S. przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego Skoda Octavia o nr rej. [...] dokonanej przez funkcjonariuszy Policji z KMP S.. Pojazdem tym kierował Skarżący. Ustalono, że samochód stanowi własność partnerki Skarżącego. W chwili kontroli w pojeździe tym przebywało także dwóch pasażerów. Usługa przewozu na trasie pomiędzy ul. [...] w S. oraz ul. [...] w S. została zamówiona za pośrednictwem aplikacji [...]. Warunki wykonania usługi zostały określone w wyżej wymienionej aplikacji. Po zakończonym przewozie aplikacja zainstalowana na telefonie komórkowym jednego z pasażerów wskazywała cenę za wykonany przejazd w kwocie [...]złotych. Opłata za wykonaną usługę została pobrana z karty kredytowej pasażera zgłoszonej do aplikacji [...] Przed wykonaniem przejazdu nie została zawarta żadna umowa regulująca warunki wykonania przewozu osób. Skarżący nie wydał paragonu pasażerom. Przesłuchany w charakterze świadka Skarżący potwierdził okoliczności zamówienia usługi przejazdu oraz jej wykonania.

Samochód, którym poruszał się Skarżący oraz pasażerowie był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Podczas kontroli Skarżący nie przedstawił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. W toku postępowania również nie okazał żadnego dokumentu uprawniającego do przewozu osób. Stwierdzono, iż Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, w swoim imieniu oraz w celu zarobkowym. Ponadto uznano, iż nieistotnym jest fakt, że Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazano, iż nie sposób uznać, by samochód spełniał kryterium konstrukcyjne przewidziane dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przejazdów okazjonalnych osób o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz by kontrolowany przejazd mieścił się w zakresie wyjątków dopuszczających przewóz okazjonalny, które zostały określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nadto uznano, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odmowy lub umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy.

W efekcie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Komendant Miejski Policji w S. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Na skutek odwołania Komendant Wojewódzki Policji w S. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie Komendanta Miejskiego Policji w całości wobec braku właściwości rzeczowej do jej rozpatrzenia.

W wyniku powyższego postępowanie w sprawie przekazano do organu właściwego - Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który decyzją z dnia [...] marca 2020 roku na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. nałożył na Stronę karę pieniężną w kwocie [...]złotych.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 roku Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył odwołanie od decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w którym domagał się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) oraz przepisów u.t.d. Skarżący zarzucił organowi brak ustalenia, czy Skarżący posiada status przedsiębiorcy oraz brak wykazania, by czynności wykonywane przez niego miały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podnosił również, iż nie można uznać, by wykonywał on transport drogowy. Ponadto podniósł, iż organ błędnie uznał, by Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny. W ocenie Strony, organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku.

Zdaniem Skarżącego, by uznać przewóz za okazjonalny należy ustalić, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W ocenie Strony organ I instancji nie zbadał z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu oraz nie ustalił w ogóle, że czynności postępowania mieściły się w pojęciu wykonywania przejazdu okazjonalnego. Podsumowując, Skarżący uznał, iż brak było podstaw do nałożenia na niego kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] października 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji uznał, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Skarżącego przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Organ odwoławczy podzielił w zasadniczej mierze stanowisko organu I instancji. Wskazał, iż Skarżący w dniu kontroli nie miał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Organ II instancji wskazał też, iż pojazd którym poruszał się Skarżący nie spełniał kryteriów z art. 18 ust. 4a u.t.d., a nadto przewóz drogowy w dniu kontroli nie spełniał łącznie wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. – co wykluczyłoby obowiązek nałożenia kary na Stronę. Wskazał też że przepis art. 18 ust. 3 u.t.d. dotyczy tylko przewozu okazjonalnego w transporcie międzynarodowym, co wynika z treści art. 18 ust. 2 u.t.d. Nadto organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut wadliwego prowadzenia postępowania administracyjnego. W przekonaniu organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy materiału dowodowego. Organ II instancji, podobnie jak organ I instancji uznał, że przewóz w dniu kontroli miał charakter przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy podkreślił również, iż karę pieniężną można nałożyć niezależnie od tego, czy dany podmiot posiada status przedsiębiorcy. Organ wskazał, że działalność Skarżącego miała charakter ciągły oraz zorganizowany, wobec czego uznał, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą, mimo braku jej zarejestrowania. W ślad za organem pierwszoinstancyjnym organ odwoławczy również doszedł do wniosku, iż brak jest podstaw do uwolnienia się przez Skarżącego od odpowiedzialności za popełnione naruszenia określone w u.t.d.

Skargą z dnia [...] listopada 2020 roku Strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu u.t.d., pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]

11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W treści uzasadnienia skargi wskazał, iż organ nie ustalił, czy w dniu kontroli Skarżący posiadał status przedsiębiorcy, a ponadto czy jego czynności miały cechy wykonywania działalności gospodarczej. Podniósł, iż nie otrzymał wynagrodzenia od swoich pasażerów, wyjaśniając że zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...]. W dalszej części uzasadnienia nie zgodził się z zakwalifikowaniem jego czynności charakteryzujących się zorganizowaniem lub ciągłością. Wskazał, iż dokonał tylko jednorazowego przejazdu. Podsumowując wskazał, że nie sposób uznać by wykonywał transport drogowy lub przewóz okazjonalny, a także by był przedsiębiorcą i wykonywał działalność gospodarczą. Następnie zarzucił organowi odwoławczemu brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu, które dotyczyły konieczności zweryfikowania, czy Skarżący w chwili kontroli miał status przedsiębiorcy oraz konieczności wyjaśnienia zasad działania aplikacji [...]

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2020 roku wniósł o jej oddalenie, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i argumentację wyrażone w decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2020 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dającego podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy Skarżący w dniu kontroli, przewożąc pasażerów, dopuścił się naruszeń polegających na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz czy wykonywał on przewóz okazjonalny. Ponadto spór dotyczył tego, czy pojazdem tym, przy ustaleniu, że był to przewóz okazjonalny, legalne było przewożenie osób, pomimo niespełnienia kryteriów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Definicję legalną działalności gospodarczej zawiera ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 wyżej wymienionej ustawy działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Elementem kreującym działalność gospodarczą jest nastawienie na jej zarobkowy charakter. Przesłanka zarobkowego charakteru działalności zostaje spełniona nie tylko wtedy, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, ale także wówczas, gdy mimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9.11.2012 r., sygn. III AUa 970/18, LEX nr 3115004).

Natomiast, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.11.2009 r. (sygn. akt II GSK 166/09, LEX nr 589006) podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej. Ponadto Sąd ten uznał, że wykonywanie transportu drogowego podlegające karze pieniężnej musi być rozumiane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym zastrzeżeniem, że nie musi być ono wykonywane w sposób ciągły. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 31.10.2017 roku (sygn. akt III Sa/Łd 896/17, LEX nr 2406294).

Sąd rozpoznający sprawę, podziela również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które zostało wyrażone w wyroku z dnia 17.11.2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 981/11, LEX nr 1152415), gdzie uznano, że wykonywanie transportu drogowego zachodzi nawet wówczas, gdy podmiot nie prowadzi trwale (w sposób zorganizowany i ciągły) działalności gospodarczej, nie widnieje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą zawartej w u.t.d. definicji transportu drogowego (art. 4 pkt 1-3 u.t.d.).

Faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej nie wymaga jej zarejestrowania. Wpis do właściwego rejestru przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny i stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji, a także nie jest zdarzeniem utożsamianym z podjęciem takiej działalności.

Zdaniem Sądu, Skarżący co najmniej w dniu kontroli prowadził działalność gospodarczą, mimo jej niezarejestrowania. Działalność ta była zorganizowana, charakteryzowała się ciągłością oraz była nastawiona na osiągnięcie dochodu. O zorganizowanym charakterze działalności świadczy bowiem fakt, że Skarżący zarejestrował się w aplikacji [...] jako kierowca, podał swoje dane osobowe, dane samochodu, którym się porusza. Prowadzi to do wniosku, że zaplanował wcześniej, że będzie wykonywać przewóz osób i nie było to działanie w żaden sposób incydentalne czy przypadkowe. O ciągłości działalności Skarżącego stanowi fakt, iż zamierzał on wykonywać usługi transportowe wiele razy. Istotny jest tu bowiem zamiar, który wskazuje na to, że osoba zamierza podejmować czynności wielokrotnie, nawet przy przyjęciu braku systematyczności. Jak zeznał Skarżący, usługę transportu w dniu kontroli świadczył już drugi raz. Aplikacja zaś [...] umożliwia kierowcom uzyskanie zarobku w zamian za przewóz osób.

Skarżący w treści skargi wskazuje, iż zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] i w związku z tym uznaje, że nie otrzymał on wynagrodzenia od pasażera za dany przejazd. Jednakże wskazać trzeba tutaj, że Skarżący otrzymuje wynagrodzenie od firmy [...]. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym przez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był bezpośrednio Skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem.

Zdaniem Sądu, Skarżący wykonywał przewóz we własnym imieniu i na swoją rzecz. Sąd ponadto wskazuje, że wbrew zarzutom skargi, organ wyjaśnił w sposób wystarczający do potrzeb niniejszego postępowania zasady działania aplikacji [...] Nie ma wątpliwości, że do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji [...] ale w przekonaniu Sądu zasady te są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Nie ma więc przeszkód, aby zasady działania aplikacji uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 252/21). Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami w trakcie postępowania sporna. Korzystał z niej tak Skarżący jak i pasażer i to dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.

Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko (por. powołany wyżej wyrok WSA w Białymstoku), odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą internetowej aplikacji [...], że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, przez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, na wzór wykorzystanej przez Skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera opłatę w wysokości tej ceny od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: TSUE w wyroku z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, eur-lex.europa.eu).

Sąd nie podziela więc argumentacji Skarżącego, aby nie miał on statusu przedsiębiorcy i nie prowadził działalności gospodarczej.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, (...) wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

W myśl art. 5b u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W niniejszej sprawie Skarżący podczas kontroli przewoził 2 osoby samochodem osobowym Skoda Octavia przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób. Skarżący winien był zatem posiadać stosowny dokument uprawniający do przewozu osób. Takiego dokumentu jednak nie okazał zarówno w trakcie kontroli, jak i w dalszym toku postępowania administracyjnego.

Stosownie natomiast do treści art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny jest to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. Zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (zob. wyrok WSA w Lublinie z 6.02.2020 r., sygn. akt III SA/Lu 488/19, LEX nr 2847942; wyrok WSA w Krakowie z 20.12.2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1124/19, LEX nr 2771475).

Skarżący podpisał protokół kontroli z [...] kwietnia 2019 roku, w którym stwierdzono, że wykonuje przewóz okazjonalny pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Skarżący nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przewozu spornego w sprawie niniejszej nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego. Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny. Skarżący swoją działalność wykonywał bowiem w sposób oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych dzięki internetowej aplikacji.

Art. 18 ust. 4a u.t.d. stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ustęp 4b tego artykułu (wg stanu prawnego na dzień [...].04.2019 r. kiedy kontrolowano Skarżącego) zawierał wyjątki od tej zasady, bowiem wskazywał, iż dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Jak już wcześniej wskazano, w chwili kontroli Skarżący kierował samochodem osobowym Skoda Octavia, który jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu maksymalnie pięciu osób. Nie została spełniona zatem przesłanka dopuszczalności przewozu okazjonalnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. Zatem należało ustalić, czy ewentualnie Skarżący mógł legalnie wykonywać przewóz okazjonalny na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie również nie znalazł zastosowania ten przepis. Bezspornym jest, że pojazd Skoda Octavia, którym poruszał się Skarżący nie była pojazdem zabytkowym (czego wymagał art. 18 ust. 4b pkt 1 u.t.d.). Natomiast aby spełnić przesłanki z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Skarżący musiałby spełnić łącznie wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu. Kontrolowany pojazd był co prawda samochodem osobowym, ale po pierwsze Skarżący nie zawarł umowy na przewóz w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b). Jak zgodnie zeznali Skarżący oraz przesłuchani świadkowie, nie zawierali oni żadnej umowy w formie pisemnej. Już powyższe przesądza o braku spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Ponadto, Skarżący bez wątpienia nie był też w dniu kontroli wyłącznym właścicielem tego samochodu ani samochód nie stanowił przedmiotu leasingu Skarżącego. Nie miał zatem w konsekwencji znaczenia dla możliwości zastosowania powyższego przepisu fakt, czy opłata za przejazd miała charakter zryczałtowany, czy też nie. Bez wątpienia bowiem nie zostały spełnione wymagane przesłanki do jego zastosowania. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d., art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. – zdaniem Sądu – są bezpodstawne.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut skargi dotyczący naruszenia wskazanych przepisów u.t.d. i Rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 poprzez błędne uznanie, że przewóz jednej osoby nie zaś grupy pasażerów wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego". Sąd zauważa bowiem, że wbrew powyższemu zarzutowi skargi, w badanej sprawie Skarżący w momencie kontroli nie przewoził jednego pasażera, lecz właśnie dwuosobową "grupę pasażerów".

Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1, gdyż jak wcześniej wskazano, zdaniem Sądu, Skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, a także wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i nie wystąpiły przesłanki z ustępu 4b tego artykułu, które pozwalałaby na legalne wykonywanie przewozu okazyjnego.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Strona w tym względzie zarzucała naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 3 k.p.a. jak i art. 8 k.p.a. Wskazać należy, że w myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzono naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie sytuacje zdaniem Sądu nie zaszły w niniejszej sprawie.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Również jednak w przekonaniu Sądu organu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, tj. wykonywanie przez Skarżącego zarobkowego krajowego przewozu osób oraz brak posiadania przez Skarżącego, w dniu kontroli, licencji na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób lub licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydanej przez uprawniony organ. Istotną w przedmiotowej sprawie, jest także okoliczność niespełniania przez kontrolowany pojazd – którym dokonywał przewozu Skarżący kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób oraz niespełnienie wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d.. Wydane rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Organ dokonując oceny oraz uzasadniając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, uczynił to w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., również wypełniając zasadę wynikającą z treści art. 8 k.p.a.

Reasumując dotychczasowe rozważania, ponieważ zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.