Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 333/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.1 pkt 1 i ust.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Kinga Kościejewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2017 roku, nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

Uzasadnienie

W piśmie z dnia [...] stycznia 2014r., adresowanym do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L., K. W. domagała się interwencji w sprawie przywrócenia naturalnego spływu wód na jej działkę nr [...]. Wskazała, że działka od około roku jest stale zalewana, czego przyczyną jest dewastacja urządzeń melioracyjnych na obszarze około 2ha na sąsiedniej działce nr [...] w związku z inwestycją realizowaną przez spółkę F. F.. W poprzek spływających wód na łące wybudowana została bez pozwolenia betonowa droga o szerokości 4,5m i wyniesieniu 0,5m ponad poziom terenu. Ponadto obsypano ją wałem ziemnym, co spowodowało dalsze podniesienie jej rzędnych. W efekcie woda zmieniła bieg, rozerwała wał i płynie wprost na jej budynek mieszkalny. Podała, że inwestycja została zrealizowana bez wymaganego operatu wodnego i środowiskowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Burmistrz Miasta R. nakazał Grupie Producentów F. F. Sp. z o.o., będącej właścicielem działek o nr ewid. [...] i [...] położonych w K., Obręb S., wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr ewid. [...], poprzez wykonanie odwodnienia liniowego o łącznej długości 26 m na wysokości bramy granicznej z działką o nr [...] i na wysokości zbiornika retencyjnego nr [...] z odprowadzeniem wody do tego zbiornika z zastosowaniem np. odwodnienia ciężkiego typ Aco Drain Monoblock PD 100V, wybudowanie krawężnika drogowego typu najazdowego 15x100x22cm na wysokości ok. 7 cm powyżej nawierzchni, na długości 72 m od bramy wjazdowej do końca granicy z działką nr [...] oraz połączenie wybudowanego krawężnika z krawężnikiem istniejącym przy bramie dla pełnego zablokowania spływu wody wzdłuż całej granicy z działką nr [...].

Po rozpoznaniu odwołania K. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymało w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast przepis art. 29 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W rozpoznanej sprawie została sporządzona opinia przez biegłego hydrologa, która pozwoliła na zastosowanie rozwiązań opisanych w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium opracowanie spełnia wymogi stawiane dokumentom opracowanym w trybie przepis art. 84 k.p.a. i zawiera wszystkie niezbędne elementy, aby przyznać mu walor dowodu w sprawie. Opinia biegłego została sporządzona w sposób profesjonalny, rzetelny i obiektywny, po szczegółowej analizie stanu faktycznego oraz niezbędnych badań w terenie. Wynika z niej, że działki objęte postępowaniem położone są na naturalnym, płaskim skłonie terenowym, o spadku z kierunku północno-zachodniego na południowo-wschodni. Pierwotnie wszystkie wody opadowe spływały w kierunku północ-południe do drogi gminnej nr [...] oraz w kierunku wschodnim z działek położonych wyżej za drogą na działki położone niżej, kumulując spływ na działce nr [...] i następnie do kolejnych niżej położonych nieruchomości. Na przestrzeni ostatnich lat uległy one zmianom w zakresie zagospodarowania, zwłaszcza dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże zdaniem biegłego ich stan zagospodarowania nie zmienił w sposób istotny naturalnego ukształtowania powierzchni. Na przedmiotowym obszarze nie ma kanalizacji deszczowej, a wody opadowe i roztopowe z poszczególnych działek zabrukowanych i powierzchni dachowych spływały na działki nr 505, 506, [...], [...], [...], [...] i 533, które nie są wyposażone w żadne urządzenia zabezpieczające przed niekorzystnym oddziaływaniem spływających wód, zwłaszcza podczas intensywnych i nawalnych opadów. Działka nr [...] zabudowana jest prostokątnym budynkiem chłodni o wymiarach 127,53m x 36,6m. Jej dłuższy bok usytuowany jest wzdłuż granicy w odległości 6,72m od granicy z działką nr [...]. Na działce zostały wybudowane trzy otwarte zbiorniki retencyjno-infiltracyjno-odparowujące o pow. 2156m2, w tym dwa zbiorniki do retencjonowania wody opadowej i roztopowej oraz jeden zbiornik przeciwpożarowy. Wody opadowe z części obszaru działki zabudowanej i utwardzonej spływają do zbiorników nr [...], a pozostała część wody opadowej infiltruje w głąb terenów infiltracyjnych biologicznie czynnych. W przypadku ekstremalnych opadów nawalnych i burzowych o opadzie ponad 60mm/m2, może pojawić się spływ o dużym natężeniu przepływu i wysokim stanie wody ponad 6cm. Skutkuje on lokalnymi podtopieniami na działkach niżej położonych, na których jest ograniczony odpływ spływających wód opadowych tj. na działce o nr [...] i [...]. Ponadto na działce nr [...] usytuowana jest droga dojazdowa, bezpośrednio przy istniejącym ogrodzeniu działki nr [...]. Drogę dojazdowy stanowi nasyp ziemny wraz z podbudową betonową grubości 20-25cm o długości 72m, nawierzchnię drogi stanowi kostka brukowa. Zdaniem organu droga nie utrudnia swobodnego spływu wód z terenów położonych wyżej, wzdłuż istniejącej niecki terenowej. Nasyp ten powstał w wyniku nawiezienia i rozplantowania warstwy ziemi na wysokości wcześniej wykonanego cokołu ogrodzenia działki nr [...], będącej własnością K. W.. Na granicy działek [...] i [...] został wbudowany pod cokołem ogrodzenia i nasypem drogowym przepust o średnicy 40cm i niżej, w odległości 13m na działce [...] przepust 4 x 20cm o powierzchni łącznej 0.12m2, który ogranicza przepływ powodując podpiętrzanie spływającej wody na działce nr [...]. Z kolei działka nr [...] jest wydzielona z działki o nr [...] i stanowi przedłużenie działki nr [...]. Aktualnie stanowi nieużytek porośnięty różnorodną roślinnością. Kierunek spływu wody opadowej i roztopowej jest również skierowany w kierunku południowo-wschodnim do działki nr [...] i 533. Na działce również znajduje się przedłużenie tzw. wodnicy prowadzącej wody powierzchniowe opadowe z działek wyżej położonych. Na podstawie oględzin i dokonanych pomiarów geodezyjnych stwierdzono, że z części działki nr [...] o powierzchni ok. 720m2 zlokalizowanej przy granicy z działką nr [...] (okolice zbiornika nr [...] i bramy wjazdowej) oraz z drogi dojazdowej na działce [...], wody opadowe przy dużym spadku i dużym, krótkotrwałym natężeniu opadów z deszczów nawalnych, mogą częściowo spłynąć na działkę nr [...] (brak krawężników na wykonanej drodze dojazdowej, wpustów deszczowych oraz odwodnienia liniowego w okolicach bramy wjazdowej). W związku z powyższym w tych szczególnych warunkach atmosferycznych może nastąpić krótkotrwałe zakłócenie stosunków wodnych do czasu spłynięcia wody opadowej nawalnej, czy burzowej. Zmiana stosunków wodnych na działce nr [...], które uwidoczniły się rozlewiskiem wody, została spowodowana nieprzewidzianym spływem wody, w tym z części działki nr [...] o pow. ok. 720m2 (koło zbiornika nr [...] i bramy wjazdowej) oraz wbudowaniem niewymiarowego przepustu o średnicy 40cm i wykonaniem w odległości 13m od granicy z drogą dojazdową chodnika z kostki brukowej, pod którym na linii wodnicy został wbudowany przepust 4x20cm o przekroju 0.12m, mniejszym od przekroju rowu (0.90m2), łączącego te dwa przepusty. Według Kolegium powyższe dwie przeszkody w postaci niedowymiarowanych przepustów dławią przepływ wody opadowej spływającej naturalną wodnicą z działek wyżej położonych i ograniczają swobodny przepływ wody z opadów przede wszystkim nawalnych i burzowych przekraczających opad 60 mm/m kw. W praktyce oznacza to piętrzenie się wody na przepuście 4x20cm i na części chodnika, co powoduje zmianę stanu wody na działce nr [...] i [...]. W wyniku tego tworzy się rozlewisko na tej działce i działce wyżej położonej, szczególnie podczas opadów burzowych i nawalnych. W ocenie Kolegium zjawisko zalewania działki nr [...] jest spowodowane spływem obcych wód z działek wyżej położonych, stanowiących zlewnie nr [...] i nr [...]. Natomiast zmiana stanu wody na działce nr [...] występuje w wyniku koncentracji spływu na powierzchniach utwardzonych podczas opadów nawalnych. W sprawie niniejszej nie budzi więc wątpliwości, że w następstwie zagospodarowania działek o nr ewid. [...] i [...] nastąpiła zmiana stanu wody, która spowodowała szkody na działce o nr ewid. [...], będącej własnością K. W.. Zalewy działki [...] podczas deszczy burzowych i nawalnych przez wody m.in. z działek [...] i [...] uzasadniają wydanie decyzji w trybie przepisu art. 29 ust. 1 i 3 prawa wodnego. Mając na uwadze wskazania biegłego należało orzec o wykonaniu urządzeń zapobiegającym szkodom. Organ zaznaczył, że przepis art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne, przewidujący przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom ma charakter alternatywny, a wybór jednego ze sposobów przywrócenia naturalnego stanu wód na gruncie pozostawiony został uznaniu organu administracyjnego. Z treści art. 29 ust. 3 nie wynika, by ustawodawca w sytuacji zmiany stanu wody na gruncie preferował jako podstawowe rozwiązanie nałożenie obowiązku restytucyjnego. Przepis ten nie przewiduje, by wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom miało charakter subsydiarny, lecz traktuje oba wskazane nim rozwiązania równoważnie. Organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, winien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania. Rozważając zasadność wyboru - przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, organ winien mieć na uwadze, iż nieruchomości sąsiednich nie powinny dotykać skutki bezprawnej zmiany stosunków wodnych na gruncie, a podjęte rozstrzygnięcie winno zapewniać skuteczne zapobieżenie szkodom. Organ orzekający w ramach uznania administracyjnego, zgodnie z art. 7 k.p.a., winien mieć na uwadze słuszne interesy stron postępowania. Winien on zatem zastosować takie rozwiązanie, które, przy spełnieniu wymogu skuteczności, będzie racjonalne i ekonomicznie uzasadnione, rozwiązanie to powinno zapewniać realizację interesów właściciela nieruchomości, na którego grunt szkodliwie wpłynęła dokonana zmiana, jednocześnie nie powinno ono w sposób zbędny obciążać właściciela nieruchomości, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadnym jest akceptacja przyjętego rozwiązania. Ponadto jest to rozwiązanie najmniej kosztochłonne i proste do wykonania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. W. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie art. 6 kpa poprzez zaakceptowanie przez organy nakazania czynności pozornych, które w żaden sposób nie spełniają celu, dla którego zostało wszczęte niniejsze postępowanie, choć pośrednio decyzja potwierdza naruszenie stosunków wodnych na działce uczestnika i w konsekwencji także na jej działce; art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez zaakceptowanie faktycznego braku uzasadnienia decyzji organu I Instancji oraz art. 29 ust. 3 prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, a zwłaszcza ustalenie, że organy nie są zobligowane do ustalenia i poszukiwania wszystkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, a wybór jednego ze sposobów przywrócenia naturalnego stanu wód na gruncie pozostawiony został uznaniu organu administracyjnego, co oznacza pełną dowolność wyboru. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w sprawie były wykonywane trzy ekspertyzy i każdy z ekspertów proponował inne rozwiązanie, dlatego wybranie jednego rozwiązania bez podania uzasadnienia jest co najmniej dziwne. Nie wystarczy ogólnikowe stwierdzenie, że doszło do naruszenia stosunków wodnych, lecz konieczne jest wskazanie, w jaki sposób do tego doszło, a następnie wskazanie, jakie są tego skutki. Zdaniem skarżącej wskazała precyzyjnie, w jaki sposób doszło do powstania szkody na jej nieruchomości i jakie działania spółki są przyczyną tej szkody. Do tych argumentów i zarzutów organy się jednak nie odniosły. SKO całkowicie ignoruje stan faktyczny i nawet nie usiłuje wykazać, że działania nakazane decyzją uniemożliwia powstawanie dalszych szkód. Przepust pod drogą dalej będzie odprowadzał wodę z nieruchomości spółki wprost na jej dom. W ocenie skarżącej droga, które w najwyższym miejscu przewyższa poziom niecki o metr, tworzy tamę dla swobodnego spływu wód, zamontowanie natomiast na granicy działek [...] i [...] przepustu o średnicy 40 cm pod drogą tymczasową wykonaną przez inwestora zmienia naturalny spływ wód opadowych na spływ kierowany. Woda jest spiętrzana przez drogę, a nie na jej działce, na którą spływa z dużą intensywnością przepustem pod tą drogą. Na spłynięcie wody opadowej przepustem nie wpływa brak krawężników. Zdaniem skarżącej wadliwe jest ustalenie organów, według których zmiana stosunków wodnych na działce nr [...] została spowodowana wybudowaniem niewymiarowego przepustu 40cm i przepustów 4 x 20cm., które dławią przepływ wody opadowej spływającej naturalną wodnicą z działek wyżej położonych i ograniczają swobodny przepływ wody z opadów przede wszystkim nawalnych. To bowiem droga ogranicza spływ wody, a nie same przepusty. Skarżąca zwróciła uwagę, że prawie cała powierzchnia nieruchomości spółki została zabetonowana, w znacznej części podniesiona, ograniczona wałem/drogą zmieniającą naturalny spływ wód na wymuszony. Wybór jednego ze sposobów przywrócenia naturalnego stanu wód na gruncie nie może być dowolny, ale musi być przede wszystkim skuteczny, a w dalszej kolejności najbardziej opłacalny ekonomicznie. W jej przekonaniu jedynym sposobem usunięcia przyczyny szkody jest przywrócenie stanu poprzedniego, czyli naprawa zniszczonych instalacji melioracyjnych, usunięcie zabetonowanej powierzchni zajmującej większość działki, usunięcia tamy, jaką jest droga zbudowana na granicy z jej nieruchomością i wybudowanych pod tą drogą przepustów. Skoro woda z nieruchomości spółki odprowadzana jest przepustami, z tworzącego się w wyniku zbudowania drogi/tamy rozlewiska, na jej nieruchomość, to nie rozwiąże tego problemu budowa krawężnika, ani odpływów liniowych na części drogi.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Trafny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. koncentrujący się na nie rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r ( Dz. U z 2017r. poz.1121 ) Prawo wodne, obowiązującego w dacie podejmowania decyzji. Bez wątpienia rację ma Kolegium, co zresztą wielokrotnie było także przedmiotem rozważań w orzecznictwie, że dla zastosowania nakazów o jakich jest mowa w art. 29 ust.3 prawa wodnego nie jest wystarczające wykazanie dokonania zmiany stanu wody, ale niezbędne jest wykazanie ponadto szkodliwego wpływu dokonanych zmian na grunty sąsiednie, przy czym obejmuje ono także możliwość jej powstania, na skutek większych opadów lub roztopów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2008r. (II OSK 1026/07 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) stwierdził, że określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie nie musi łączyć się z uszczerbkiem majątkowym lub utratą spodziewanych korzyści i może również polegać na tym, że pojawia się zagrożenie dla nieruchomości sąsiedniej m.in. w postaci niebezpieczeństwa zalania lub zatopienia. Pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy. Dokonanie zatem zmiany stanu wody na gruncie, która nie oddziaływuje szkodliwie na grunty sąsiednie wyklucza możliwość wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Z licznych orzeczeń, wydanych na tle cytowanego przepisu wynika, że zmiana stanu wody na gruncie, nie mająca charakteru immisji bezpośredniej, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Przez stan wody na gruncie należy rozumieć zarówno naturalny stan wody na tym gruncie jak i stan wody, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu, a zatem nie tylko naturalne ukształtowanie terenu, ale i takie które jest wynikiem działań inwestycyjnych, znajdujących umocowanie w stosownych decyzjach. Stan wody w rozumieniu powołanego przepisu obejmuje zatem także stan na działkach zabudowanych uczestnika postępowania, gdyż wybudowanie na nich obiektów budowlanych nastąpiło w oparciu o wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa pozwolenia budowlane, które powinny zawierać rozwiązania także w zakresie kształtowania odpływu wody. Już ta okoliczność powoduje konieczność precyzyjnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Nie może budzić wątpliwości, że jego ustalenie w odniesieniu do możliwej zmiany stosunków wodnych na gruncie może wymagać wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń, a zatem może wiązać się z potrzebą zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Analiza orzecznictwa wskazuje, że taki tok postępowania jest właściwie standardem, co pozwala na usunięcie wątpliwości i zastosowanie właściwych środków, o jakich mowa w omawianym przepisie. Jest oczywiste, że nie umknęło to uwadze także organom rozpoznającym sprawę, które własne rozstrzygnięcia także wydały na podstawie opinii biegłego z zakresu budownictwa lądowego, wodnego, melioracji i ochrony środowiska z [...] grudnia 2016r. Nie ulega także wątpliwości, że wspomnianej opinii nadano decydującą wartość, a jej treść miała kluczowe znaczenie dla oceny nie tylko w zakresie dokonania zmiany stosunków wodnych przez spółkę i jej szkodliwego oddziaływania na nieruchomość skarżącej, ale i determinowała sposób zapobiegnięcia szkodom oraz rodzaj zastosowanych urządzeń. Wbrew jednak przekonaniu organów opinia ta nie jest na tyle jasna i czytelna, aby pozwalała na wnioski zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach. Przede wszystkim wyraźna jest jej niekonsekwencja. Według biegłego, powołującego się na stosowne wyliczenia, utwardzenie kostką brukową działki [...] i budowa chłodni nie spowodowały zmiany stanu wody na gruncie oraz zmiany kierunków spływu wód zarówno przy opadach normalnych rocznych 580 mm/m˛, jak i nawalnych o natężeniu większym niż 60 mm/m˛. Co więcej, jego zdaniem, a pogląd ten potwierdził podczas kolejnych wyjaśnień, zaprojektowany system odwodnienia nie zakłóca stosunków wodnych na działkach sąsiednich i nie wywołuje także szkody na sąsiednich nieruchomościach w tym na działce [...], bowiem wody opadowe w ilości 1403mł są zagospodarowane na działce [...] ( str. 17 opinii ). Zwrócił uwagę, że opady nawalne mogą wprawdzie przedostawać się na nieruchomość sąsiednią nr [...] przez nieszczelność w okolicy bramy wjazdowej, co może powodować krótkotrwałe zwilgocenie gruntu w okolicach narożnika działki, jednak także ta okoliczność nie stanowi zakłócenia stosunków wodnych ponad przeciętną miarę ze szkodą na nieruchomości, nie ma zatem podstawy do zastosowania art. 29 prawa wodnego ( str. 18, 19 i 24). Ten sam wniosek biegły sformułował co do spływu wody z wybudowanej drogi dojazdowej, który w jego opinii następuje w kierunku działki [...] i także w takim przypadku opady normalne nie zakłócają żadnych stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Powyższe stanowisko biegły podtrzymywał w kolejnych wyjaśnieniach w związku z zarzutami skarżącej co do poprawności sformułowanych wniosków. Nie wiadomo zatem dlaczego uznał jednocześnie za konieczne wybudowanie krawężnika o wysokości 10cm i zachowanie pasa gruntu o szerokości 20-30cm wzdłuż granicy z działką [...] jako wystarczające dla jej zabezpieczenia przed spływem wody z działek [...] i [...] i zapobieżenia ewentualnym szkodom ( str. 24 ). Trzeba przy tym zauważyć, że według treści opinii nie tylko brak krawężnika może powodować zalewanie działki skarżącej. Biegły wskazał przecież, że usytuowanie pod drogą przepustu o średnicy 40cm, o przekroju 0,1256m˛ ( zmniejszenie z 2m˛ po wykonaniu nasypu ziemnego i wyłożeniu kostka brukową) może powodować dławienie przepływu wód ekstremalnych większych od 60 mm/m˛, podwyższenie stanu wody na działce [...] oraz przelewanie się wody przez drogę na działkę nr [...]. Nie jest jasne, dlaczego organy nie rozważyły możliwości zastosowania rozwiązania polegającego na budowie przepustu o większym przekroju, co przecież także sugerowano w opinii, przedstawiając obliczenia przepływu wody przez przepust o powiększonym przekroju. Prawdą jest, że biegły odniósł się także do blokowania przepływu wody przez przepust znajdujący się na działce skarżącej, nie zwalniało to jednak od rozważenia tego rozwiązania. Co więcej, jak trafnie zwróciła uwagę skarżąca, organ dysponował dwiema kolejnymi opiniami, w tym sporządzoną [...] listopada 2015r. dla potrzeb prowadzonego postępowania karnego, w której biegły sądowy również wskazał na wspomniany przepust jako barierę dla swobodnego przepływu wody, co prowadzi do zalewania działki [...] i powstania szkód w budynku mieszkalnym. W tej opinii, o której udostepnienie organ sam wnosił w piśmie z [...] kwietnia 2016r., jednoznacznie wskazującej na zmianę stosunków wodnych na gruncie wskutek budowy chłodni oraz drogi dojazdowej powodującej szkody w budynku mieszkalnym skarżące, nie ma jednak jakiejkolwiek wzmianki o konieczności budowy krawężnika, czy odwodnienia do jednego ze zbiorników retencyjnych. Wskazano natomiast, że pomiędzy działkami [...], [...] i [...] powinien przebiegać rów przydrożny lub powinien zostać wykonany drenaż budynku chłodni, ułożony na głębokości 10-15 cm poniżej zalanych ław fundamentowych, co umożliwiłoby przechwytywanie wody spływającej po dachu chłodni, spływającej na teren otwarty z rynien dachowych, jak jest obecnie, co powoduje bezpośrednio spływ wód na kostkę i dalej na działkę [...]. W tej samej opinii wskazano, że na skutek budowy chłodni została przerwana stara sieć drenarska. Dla zachowania jej właściwości należałoby wykonać zbieracz o średnicy 12,5cm ułożony na głębokości 1,3m równolegle oddalony od budynku chłodni o odległość 10m, wewnątrz działki [...], do którego należałoby podłączyć wszystkie przecięte saczki. Drenaż powinien być wykonany po obu stronach chłodni z uwzględnieniem zaprojektowanych zbiorników. Biegły wskazał także na bezwzględną konieczność likwidacji wybrukowanej drogi. Warto zaznaczyć, że kwestia zbieracza została poruszona także w opinii z grudnia 2016r., w której stwierdzono, że już znajduje się on na działce [...], położony jest na głębokości ok.1,1m o średnicy 15 cm z wlotem i wylotem w zbiorniku nr [...]. Zdaniem biegłego dla zachowania ciągłości przepływu wody w drenażu wskazane jest wykonanie jego połączenia rurociągiem kanalizacyjnym o średnicy 15 cm. Wynikałoby z tego, że drenaż ten jest przerwany, co utrudnia odwodnienie działki. Z niejasnych powodów organ nie uwzględnił także, wywołanej przecież przez siebie, opinii sporządzonej [...] maja 2014r., również w sprawie wpływu wykonanej inwestycji i podwyższenia działek 507/1i [...] na zmianę stosunków wodnych. Jakkolwiek także według biegłego sporządzającego tę opinię podwyższenie działki nr [...] nie stanowiło zmiany stanu wody, a nawet było korzystne dla działki skarżącej, czemu skarżąca stanowczo zaprzeczała, to przecież we wnioskach końcowych wskazano, że spółka powinna wykonać wylot betonowy na starym rurociągu drenarskim do zbiornika retencyjno-inflitracyjnego odparowującego nr [...], stojak mnicha piętrząco – spustowego ze zbiornika nr [...] do starego rurociągu drenarskiego, odszukać i udrożnić wylot starego rurociągu drenarskiego do rowu melioracyjnego oraz udrożnić rów przydrożny drogi krajowej S17 w rejonie projektowanego zjazdu z drogi na teren zakładu chłodni w celu uniemożliwienia spływu wód z rowu przydrożnego na zabrukowany teren działki nr [...]. Biegły, którego kompetencje w zakresie sporządzania opinii technicznych w zakresie art. 29 prawa wodnego potwierdziła L. Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r., za główny powód zalewania działek [...], [...] i 506 uznał wody spływające z górnej części zlewni zabudowanej i zabrukowanej, które wobec braku rowu otwartego lub rurociągu krytego odbywa się głównie po powierzchni działek [...], [...] i 506. Zwrócił ponadto uwagę na podwyższenie działki [...], bezpośrednio sąsiadującej z działka [...] o około 1m, co spowodowało ograniczenie spływu wody i zalewanie działki [...]. Wprawdzie w decyzji z dnia [...] marca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na wady tej opinii, to jednak przy rozstrzyganiu sprawy ponownie nie odniesiono jej do treści opinii z [...] grudnia 2016r. i to mimo, że sporządzający ją biegły w jej części powoływał się właśnie na konkluzje płynące z pierwszej ekspertyzy. Po rozstrzygnięciu Kolegium nie wzywano także biegłego do wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Zgodzić należy się z organem, według którego z treści art. 29 ust. 3 prawa wodnego nie wynika, by ustawodawca w sytuacji zmiany stanu wody na gruncie preferował jako podstawowe rozwiązanie nałożenie obowiązku restytucyjnego. Organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, winien jednak nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy. Nie wystarczy zatem nakazanie wykonania jakiegokolwiek urządzenia, ale takiego, które zapobiega zaistniałej szkodzie w postaci zalewania spływającymi z działki sąsiedniej wodami opadowymi, co jest związane z wykonaniem utwardzenia znacznej powierzchni działki, budową chłodni i wykonaniem drogi dojazdowej na terenie które nie posiadało zaprojektowanego systemu odwadniającego. Nałożenie obowiązku w postaci wykonania krawężnika i odwodnienia wzdłuż granicy działki [...] może wprawdzie wydawać się uzasadnione, jednak w świetle wniosków płynących z powoływanych opinii jest daleko niewystarczająca dla zapobieżenia szkodom na działce [...], tym bardziej, że istotne znaczenie ma działka [...] na której została zrealizowana inwestycja. Rację ma zatem skarżąca przekonując, że zaskarżona decyzja stwarza jedynie pozorną możliwości doprowadzenia do stanu faktycznego zgodnego prawem. Nie chodzi bowiem o to, czy decyzja Wójta nakłada na naruszającego stosunki wodne ogólny obowiązek wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodzie w sposób możliwy do jego weryfikacji, ale, czy już w dacie wydania decyzji daje pewność osiągnięcia skutku w postaci wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. W okolicznościach tej sprawy decyzja Wójta takiego wymogu nie spełnia, co świadczy właśnie o pozorności nałożonego obowiązku. Organ powinien dołożyć większej staranności w ocenie i doborze sposobu zapobieżenia szkodom na działce skarżącej wykorzystując uwagi zamieszczone we wszystkich opiniach biegłych, którzy także przecież posiadają wiedzę specjalną. Skorzystanie wyłącznie z jednej z nich, bez wyjaśnienia, dlaczego tylko takie rozwiązanie akceptuje, bez odniesienia się do innych, wskazywanych w pozostałych, znacznie przecież odbiegających od zastosowanego, nie może zostać uznane za prawidłowe. To przecież organ decyduje o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Oczywiste jest, że opinia biegłego, jako posiadającego wiadomości specjalne ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie może to jednak oznaczać całkowicie bezkrytycznego jej przyjęcie, bez przeprowadzenia odpowiedniej weryfikacji. Trafnie przecież zauważyło także Kolegium, że opinia biegłego stanowi jedynie dowód w sprawie podlegający ocenie na równi z innymi dowodami. Jakkolwiek organ nie może dokonywać jej weryfikacji pod względem wiadomości specjalnych, to już logiczność wniosków, czy prawidłowość przyjętych założeń powinna stać się przedmiotem wnikliwej analizy, tym bardziej, że jak już wspomniano, organ dysponował jeszcze innymi opiniami. W każdym razie organ nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia o niepodważalnym charakterze opinii w sytuacji, gdy skarżąca podnosi szereg argumentów, które w jej mniemaniu przemawiają za przyjęciem odmiennej tezy, niż wyprowadzona w opinii, a poza tym inne wnioski płyną z pozostałych opinii.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ) i c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 wspomnianej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U z 2018r. poz. 265 ).