Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 483/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art.1 ust.1, art.13
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Zdrowia do rozpatrzenia wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w zakresie pytania numer 2 (z wyłączeniem żądania podania listy producentów testów), pytań numer 6, 9, 10, 18, pytania numer 19 (w części dotyczącej ilości testów) oraz pytania numer 22 (z wyłączeniem żądania podania potencjalnej liczby zgonów) – w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Zdrowia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 23 kwietnia 2020 r. do Ministerstwa Zdrowia wpłynął wniosek Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] (dalej jako "wnioskodawca" lub "strona skarżąca") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1/ Czy Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od dnia 10 marca 2020 r. przekazała Ministrowi Zdrowia komunikat dotyczący ogłoszenia pandemii oraz jakiekolwiek inne dokumenty odnośnie pandemii Covid-19, wirusa SARS-CoV-2? Jeśli tak, wnosimy o udostępnienie kopii otrzymanych dokumentów.

2/ Wnosimy o podanie listy producentów testów na Covid-19, wirusa SARS-CoV-2 dostępnych na terytorium Polski wraz ze specyfikacją tych testów i wskazaniem czy mogą one być używane do diagnostyki medycznej oraz diagnostyki chorób zakaźnych. Wnosimy również o podanie stopnia prawdopodobieństwa uzyskania wyniku pozytywnego, przy braku wirusa i prawdopodobieństwo uzyskania wyniku negatywnego, przy obecności wirusa w pobranym materiale z podziałem na poszczególne testy. Jak wiarygodne są oryginalne sekwencje genomu z chińskich laboratoriów, również biorąc pod uwagę 1495 mutacji wirusa z sześciu kontynentów?

3/ Czy Minister Zdrowia dysponuje badaniami, które dowodzą spełnienia czterech postulatów Kocha stosunku do wirusa SARS-CoV-2 i chorych na Covid-19? Postulat 1 - Drobnoustrój musi być obecny u wszystkich osób mających daną chorobę i powinien mieć związek ze zmianami chorobowymi. Postulat 2 - Drobnoustrój musi być wyizolowany w czystej kulturze od osoby chorej. Postulat 3 - Drobnoustrój, wyizolowany od chorej osoby, po wprowadzeniu do ludzi lub zwierząt musi wywołać tę samą chorobę. Postulat 4 - Drobnoustrój należy ponownie wyizolować w czystej kulturze od eksperymentalnie zakażonego człowieka lub zwierzęcia w celu spełnienia trzeciego postulatu. Jeśli Minister posiada takie badania, wnosimy o podanie informacji dotyczących podmiotów przeprowadzających te badania i udostępnienie kopii wyników badań.

4/ Czy Minister Zdrowia zlecał przeprowadzenie jakichkolwiek badań dotyczących koronawirusa SARS-CoV-2 przed ogłoszeniem przez MZ w dniu 13 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii?

5/ Jakie badania/raporty zespołów ekspertów były podstawą stwierdzenia przez Ministra Zdrowia stanu zagrożenia epidemicznego na terytorium Polski i wydania rozporządzenia z dnia 13 marca 2020 r., a następnie rozporządzenia w sprawie ogłoszenia stanu epidemii z 31 marca 2020 r.? Wnosimy o udostępnienie listy ekspertów sporządzających raporty oraz treści raportów/badań.

6/ Wnosimy o udostępnienie treści wniosku Głównego Inspektora Sanitarnego skierowanego do Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii na terytorium Polski wraz z załącznikami.

7/ Jakie badania/raporty były podstawą uznania przez Ministra Zdrowia choroby COVID19, powodowanej przez wirus SARS-CoV-2 za chorobę wysoce zakaźną? Wnosimy o udostępnienie listy ekspertów sporządzających raporty oraz treści raportów/badań.

8/ Z jakich powodów COVID-19 nie ma statusu choroby wysoce zakaźnej na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej?

9/ Co było powodem zmiany przez Ministra Zdrowia stanowiska w sprawie obowiązku noszenia maseczek ochronnych (wypowiedź Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2020 r. w rozmowie z redaktorem R. M. wskazująca na ich bezużyteczność)? Czy maseczka ochronna zabezpiecza osobę ją noszącą przed zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2? Czy maseczka ochronna zabezpiecza inne osoby od zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 od osoby noszącej maseczkę? Czy były w tym przedmiocie przeprowadzone badania? Jeśli tak, to przez kogo i jakie są ich wyniki? Wnosimy o udostępnienie kopii tych badań. Jakie są zagrożenia dla zdrowia związane z ciągłym noszeniem maseczek?

10/ Kto jest autorem procedury postępowania w stosunku do osoby podejrzanej oCOVID-19 lub z potwierdzonym jej rozpoznaniem z dnia 13 marca 2020 r. zaakceptowanej przez Głównego Inspektora Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na temat użycia przymusu bezpośredniego wobec osób podejrzanych o zachorowanie lub chorych? Czy była ona konsultowana z Ministerstwem Zdrowia? Jakie badania/raporty stanowiły podstawę jej wydania?

11/ Jakie badania/raporty/powody stanowiły podstawę braku wydania przez Ministra Zdrowia kolejnego komunikatu w sprawie wstrzymania szczepień ochronnych od dnia 19 kwietnia 2020 r., mimo iż wcześniej były one wstrzymane, a oficjalnie sytuacja epidemiczna dotychczas nie uległa poprawie? Wnosimy o udostępnienie kopii raportów/badań.

12/ Na jakiej podstawie Minister Zdrowia uznał, iż wybory w trybie normalnym mogą się odbyć najwcześniej za 2 lata? Wnosimy o udostępnienie kopii raportów/badań stanowiących podstawę takiego stanowiska.

13/ Na jakiej podstawie Minister Zdrowia uznał, że do zakończenia epidemii ofania obostrzeń konieczne jest zaszczepienie wszystkich szczepionką, która jeszcze nie została przebadana oraz dopuszczona do obrotu? Jaka jest gwarancja, że szczepionka będzie skuteczna, jeśli nie ma nawet pewności co do stabilnej immunizacji lub stabilizacji samego wirusa (do 27 marca zidentyfikowano 1492 jego mutacje)?

14/ Na jakiej podstawie Minister Zdrowia uznał, że niedopuszczona jeszcze do obrotu szczepionka będzie bezpieczna, skoro w szybkiej ścieżce badań pomijana jest faza jej testów na zwierzętach, a historia badań szczepionki na SARS dowodzi, że wzmocnienie zależne od przeciwciał (ADE), gdy wirus wnika do komórek gospodarza, powoduje większą zakaźność w przypadku narażenia na dzikiego wirusa, prowadząc do śmiertelnych infekcji płuc?

15/ Czy zostanie nałożony powszechny obowiązek przyjęcia szczepionki na wszystkich obywateli?

16/ Kto poniesie odpowiedzialność za powikłania szczepionki na COVID-19 i wirusa SARS-CoV-2, którą według Ministra Zdrowia muszą otrzymać wszyscy Polacy (15.04.2020, TVP Info)?

17/ Skąd pochodzą środki na badania nad szczepionką przeciwko wirusowi SARS-CoV2, którymi dysponuje Agencja Badań Medycznych? Jaki jest skutek rozmów z [...].?

18/ Ile testów w kierunku grypy wykonano w Polsce w latach 2016-2019 ?

19/ Ile z wykonanych testów potwierdzano wirusa grypy oraz jaka jest skuteczność testu na grypę w porównaniu do skuteczności testu na COVlD-19?

20/ Ile wszystkich zgonów z powodu niewydolności oddechowej odnotowano w Polsce w okresie od dnia 12 marca 2020 r. do dnia 22 kwietnia 2020 r. ?

21/ Ile wszystkich zgonów z powodu niewydolności oddechowej odnotowano w Polsce w okresie od dnia 12 marca 2020 r. do dnia 22 kwietnia 2020 r. ?

22/ Jakie są szacowane przez Ministra Zdrowia koszty problemów zdrowotnych u całej polskiej populacji wynikających ze stresu, braku ruchu, braku przebywania na świeżym powietrzu, braku przebywania na słońcu, niedotlenienia i innych negatywnych skutków noszenia maseczek, braku dostępu do usług medycznych będących skutkiem powszechnej izolacji i kwarantanny oraz sparaliżowaniem systemu ochrony zdrowia? Ile osób już straciło i może wkrótce w związku z tym stracić zdrowie i życie?

Minister Zdrowia pismem z dnia 5 maja 2020 r., poinformował wnioskodawcę, że żądane Informacje nie mogą być udostępnione w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz, że przedmiotowa informacja publiczna zostanie udostępniona w terminie do dnia 21 czerwca 2020 r.

Następnie pismem z dnia 19 czerwca 2020 r. Minister Zdrowia poinformował wnioskodawcę, że pytania 8, 9, 13-16 oraz 22 - nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Niezależnie od powyższego organ odniósł się do wybranych kwestii spośród wskazanych pytań udzielając wnioskodawcy informacji, którymi na dzień udzielenia odpowiedzi dysponował. W zakresie pytań, w których Minister Zdrowia nie posiadał wiedzy, co miało miejsce w przypadku pytań: 10, 20, 21 poinformował wnioskodawcę, że dysponuje nimi inny organ. Jednocześnie Minister Zdrowia odniósł się do pozostałych pytań udzielając odpowiedzi zgodnie z posiadaną wiedzą. W przypadku pytań z prośbą o udostępnienie poszczególnych dokumentów jednoznacznie wskazał, jakimi dokumentami nie dysponuje.

Następnie w dniu 6 sierpnia 2020 r. wpłynęła do Ministerstwa Zdrowia skarga Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...], reprezentowanego przez pełnomocnika, na bezczynność Ministra Zdrowia w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Strona skarżąca zarzuciła Ministrowi Zdrowia:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art, 1 ust, 1., art, 6 ust, 1 pkt 1 lit, a-c, pkt 3 lit, b i c, pkt 4 lit. b i c ustawy o dostępie do informacji publicznej polegające na uznaniu, że pytania nr 9, 13-16 oraz 22 zawarte we wniosku nie stanowią informacji publicznej, podczas gdy te pytania dotyczyły informacji o zakresie wiedzy, trybie działania i stanowiska organu, co do wykonywanych przez niego zadań publicznych,

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ogólnikowe i nieustosunkowujące się do treści pytań nr 2; 4, 5, 7, 10, 11 odpowiedzi, w sytuacji gdy Minister Zdrowia uznał, że wyczerpują one pojęcie informacji publicznej;

3/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 oraz art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niewykonanie ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej częściowo w ogóle, a częściowo wypełnieniu tej powinności w sposób pozorny. Uchybienia w postępowaniu organu polegały na tym, że:

a) w zakresie pytania nr 2 - organ nie udzielił informacji w zakresie nazw producentów stosowanych na terytorium Polski testów pochodzących z Chin, Wietnamu i Korei Południowej, a pochodzących z darowizn, jak również wymienionych w pytaniu danych dotyczących tych testów; nadto organ nie udzielił odpowiedzi na szczegółowe pytania w zakresie testów wskazanych w odpowiedzi producentów,

b) w zakresie pytania nr 4 i 5 - udzielona odpowiedź nie zawierała informacji, o których udzielenie wnioskował skarżący,

c) w zakresie pytania nr 7 - odpowiedź zawierała jedynie odesłanie do stron internetowych nie stanowiących Biuletynu Informacji Publicznej, sporządzonych w języku angielskim; Co więcej, 10 stron z 28 podanych przez organ nie zawierały żadnej informacji,

d) w zakresie pytania nr 10 - organ nie odpowiedział czy wspomniana procedura była konsultowana z Ministerstwem Zdrowia?

e) w zakresie pytania nr 11 - organ nie udostępnił treści stanowisk Zespołu ds. Szczepień Ochronnych oraz Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, które legły u podstaw wznowienia szczepień ochronnych; nadto odpowiedź zawiera odesłanie do stron internetowych nie stanowiących Biuletynu Informacji Publicznej, sporządzonych w języku angielskim.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Zdrowia do udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na wymienione w niniejszej skardze pytania w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, że wnioskiem w świetle ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan pewnych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi, w szczególności w sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy pytania o zamierzenia organów mogą dotyczyć jedynie polityki zagranicznej i wewnętrznej oraz odnosić się do zamierzeń władzy ustawodawczej i wykonawczej projektowania aktów normatywnych oraz programów w zakresie realizacji zadań publicznych. Nie dotyczą one zamierzeń odnoszących się do wszelkich przyszłych działań organu. Przepisy przedmiotowej ustawy nie przewidują też cyklicznego trybu udzielania informacji przyszłych nieznajdujących się jeszcze w posiadaniu organu, których dotyczył wniosek.

Ponadto organ podniósł, że z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b przedmiotowej ustawy wynika, że informacją publiczną są również stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych. Udostępnieniu podlegają wszystkie stanowiska, wystąpienia, oceny dokonywane przez organy administracji publicznej oraz stanowiska w sprawach publicznych dokonywane przez te organy i funkcjonariuszy publicznych. Jednocześnie przepis ten nie obejmuje zdaniem organu potrzeby następczego tj. późniejszego uzasadnienia zajętego stanowiska. Ustawa wymieniając obowiązek udostępnienia danych publicznych, w tym treści wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, odnosi się jedynie do tych ocen, którymi organy dysponują w dniu otrzymania żądania. W powyższym kontekście organ zwrócił uwagę na zadane przez wnioskodawcę pytania, bowiem w pytaniach nr 9, 13 i 14 skarżący domaga się udzielenia wyjaśnień (uzasadnienia) w zakresie stanowiska Ministerstwa Zdrowia, które jest objęte treścią zadanych pytań. Tym samym, brak jest podstaw do udzielenia informacji w zakresie w jakim zadane pytania dotyczą wyjaśnienia stanowiska Ministra, a nie jego treści, która jak wskazują zadane pytania, jest wnioskodawcy znane. Natomiast pytania nr 15 i 16, jak wskazuje sam skarżący w uzasadnieniu skargi, dotyczą zamierzeń Ministra Zdrowia, i które z tego powodu nie mogą stać się przedmiotem udzielonych informacji z uwagi na brak wskazanych działań. Również odpowiedź na pytanie nr 22 nie mogła zostać udzielona z uwagi na brak tego rodzaju szacunków. W przypadku pytania nr 2 została udzielona odpowiedź, która zawiera informacje znane organowi. Odnośnie do pytań nr 4 i 5 została udzielona odpowiedź zawierająca informacje będące w posiadaniu organu i jednocześnie w sposób precyzyjny wskazująca podstawy stwierdzenia stanu zagrożenia epidemicznego na terytorium Polski. Natomiast w zakresie pytania nr 7 udzielona odpowiedź zawierała także odesłanie do odpowiednich adresów stron internetowych, które mają charakter publiczny i odnoszą się do funkcjonowania Europejskiego Centrum Kontroli Chorób (ECDC). Przy czym jak wskazuje udzielona odpowiedź udostępnione na stronach www tej europejskiej agencji dane wykorzystywane są w pracach merytorycznych przez wszystkie Państwa Członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polskę. Analogicznie jak w przypadku pytania nr 7, również zakwestionowana odpowiedź na pytanie nr 11 zawiera odesłania (linki) do stron internetowych, które de facto mają za zadanie uzupełnić udzieloną informację. Odnosząc się do nie przekazania treści stanowisk Zespołu ds. Szczepień Ochronnych organ zwrócił uwagę, że zakres działania Zespołu, chociaż szczegółowo uregulowany zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw Szczepień Ochronnych (Dz. Urz. MZ. poz. 66), koncentruje się na wypracowaniu stanowisk roboczych w obszarach wskazanych przez Ministra Zdrowia, które mają charakter dokumentów wewnętrznych, i w związku z powyższym nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Analogicznie należy potraktować współpracę z Polskim Towarzystwem Wakcynologii. Tym samym, wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała częściowo na uwzględnienie.

Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną dość szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy.

W tym miejscu dodać należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Obejmuje więc okoliczności jakie już zaistniały, a nie zajmuje się szeroko rozumianą sferą domysłów, założeń na przyszłość, czy planów. Dokąd owe plany nie zostaną zrealizowane, nie posiądą więc przymiotu informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.

Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, mógł:

1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),

2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),

3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),

4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),

5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,

6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy informacje żądane we wniosku strony posiadają charakter informacji publicznej, i czy informacje te zostały udostępnione wnioskodawcy.

W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie.

W dalszej kolejności ocenić należało, czy organ w sposób poprawny zakwalifikował część żądanej informacji jako nie należącą do sfery informacji publicznej.

Zdaniem tut. Sądu pytany organ w sposób uprawniony wywiódł taką tezę w odniesieniu do pytania 8. Informacją publiczną są bowiem dane, które dotyczą okoliczności pozytywnych, a nie okoliczności czy zdarzeń jakie nie nastąpiły.

Informacji publicznej nie dotyczyło też pytanie 13. Przede wszystkim pierwsza część tego pytania "...do zakończenia epidemii ofania obostrzeń..."została sformułowana w sposób niezrozumiały – (co oznacza słowo "ofanie"). Nie sposób więc zarzucić organowi bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na niejasno postawione pytanie. Pozostała część w/w pytania dotyczyła zaś szczepionki, której nie było dopuszczonej do obrotu ani w dniu zadawania pytania ani w dniu udzielania na nie odpowiedzi, bowiem trwały dopiero prace nad jej tworzeniem. Świadczy to o tym, że pytanie w tej części nie dotyczyło istniejącej rzeczy a więc nie dotyczyło sfery faktów.

Powyższe motywy pozostają też aktualne w stosunku do materii pytania 14. Także pytanie 15 dotyczyło ewentualnej przyszłości a nie faktów, a pytanie 16 związane było z hipotetycznym założeniem o możliwości pojawienia się powikłań. Także więc pytania te nie dotyczyły faktów.

Nie dotyczyło informacji publicznej także pytanie 11. Nie odnosiło się ono bowiem do informacji publicznej obejmującej działania organów zobowiązanych do jej udostępniania a do braku działań. Informacją publiczną są zaś tylko okoliczności pozytywne (istniejące) a nie negatywne czyli takie, które nie zaistniały. Wniosek ten koreluje także z istniejącymi we wszystkich procedurach zasadami dotyczącymi postępowania dowodowego w myśl których, dowody przeprowadza się na okoliczności pozytywne a nie negatywne.

Pytany organ, odpowiadając na pytanie 9 błędnie zaś uznał, że dotyczy zamierzeń. Pytanie to zdaniem składu orzekającego dotyczy sfery faktów, skoro organ nie zakwestionował okoliczności, iż Minister Zdrowia zmienił jednak zdanie w kwestii objętej pytaniem. Zmiana zdania jest przecież oczywiście pewnym, ściśle określonym faktem. W tym zakresie organ popadł więc w bezczynność, gdyż błędnie zakwalifikował w/w informację jako nie posiadającą przymiotu publiczności.

Organ popadł też w bezczynność w zakresie odpowiedzi na pytanie 22. Materia szacowanych kosztów i liczby osób które już straciły życie to oczywiste pytania o fakty (okoliczności które już zaistniały). Poprawnie organ uznał zaś, ze pytanie o możliwą liczbę zgonów odnosi się do założeń – zdarzeń przyszłych i niepewnych a więc nie stanowiących informacji publicznej.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia było to, czy pozostałe żądane informacje, co do których organ nie zakwestionował ich publicznego charakteru, zostały udostępnione wnioskodawcy. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, iż co do większości pozostałych pytań tak się w istocie stało.

W reakcji na przedmiotowy wniosek organ odpowiedział na pytanie 1. wskazując, że nie dostał materiałów z WHO.

Odpowiedział też na pytanie 3 wskazując, że nie dysponuje dokumentami w tym zakresie.

Odpowiedział na pytanie 4 – z treści wynika iż nie zlecał badań o które pyta strona.

Odpowiedział na pytanie 5 podając co było podstawą wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego.

Odpowiedział na pytanie 7 – z treści odpowiedzi wynika, że kwestiami opisanymi w pytaniu zajmował się GIS a Minister bazował na danych z ECDC czyli na danych powszechnie dostępnych m.in. na stronach internetowych ECDC. Skoro zaś w/w dane znajdują się w powszechnej dostępności, to nie zachodziła już potrzeba ich udostępniania w specjalnym trybie opisanym przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.

Odpowiedział na pytanie 12 stwierdzając, ze nie prowadzi analiz w spornym zakresie co jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, iż analiz takich nie posiada.

W sposób szeroki odpowiedział też na pytanie 17.

Odpowiedział również na pytania 20 i 21 stwierdzając, że nie ma żądanych danych.

Jedynie częściowo odpowiedział natomiast na pytanie 2. Podał bowiem tylko listę producentów. Nie sposób zaś uznać, że skutecznie odpowiedział na część w/w pytania dotyczącego problematyki wrażliwości testów, skoro odesłał do treści dostępnych w internecie, ale nie znajdujących się na stronach BIP. Zgodnie zaś z art.10 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja nie udostępniona w BIP podlega udostępnieniu na wniosek.

Pytany organ nie odpowiedział także wcale na pytanie 6.

Nie udzielił odpowiedzi na pytanie 10 bowiem odsyłając do innych podmiotów (potencjalnych posiadaczy żądanej informacji) nie oświadczył, że sam spornej informacji nie posiada (nie podał czy były konsultacje), a tylko brak jej posiadania ekskulpowałby organ z zarzutu bezczynności.

Również nie odpowiedział na pytanie 18. skoro odesłał do adresu internetowego bez uprzedniego oświadczenia, ze sam nie posiada żądanych danych.

Organ jedynie częściowo odpowiedział też na pytanie 19. w zakresie materii skuteczności testów. Nie udzielił zaś odpowiedzi na część w/w pytania dotyczącą ilości testów.

W świetle powyższego jako zasadna jawiła się konkluzja skarżącego, iż organ, popadł w bezczynność, w zakresie objętym pkt.1 wyroku.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę w części za zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, jawiła się jako bezczynność nie mająca cech rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Za taką kwalifikacją stwierdzonej bezczynności przemawia już choćby to, że na znaczną część zadanych pytań organ udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi. Bezczynność spowodowana zaś była błędną interpretacją przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i wadliwą kwalifikacją niektórych pytań. Stąd, działając w oparciu o dyspozycję art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20 02r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) tut. Sąd orzekł jak w pkt. 3. wyroku w zakresie materii dotyczącej zarówno odpowiedzi na pytania nie objęte treścią punktu 1. wyroku, oraz w zakresie materii żądania skargi dotyczącego wymierzenia organowi grzywny (wobec braku uznania bezczynności za noszącą znamiona rażącego naruszenia prawa nie zachodziła możliwość wymierzania grzywny).

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).