Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 384/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 13k ust. 9 w zw. z art. 13l ust. 1, art. 40a ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2017 r. sprawy ze skargi J. G. i R. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015r. nakładającą na przedsiębiorstwo S. z siedzibą w miejscowości S., karę pieniężną w wysokości 1.500 zł, za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej .

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, - dalej kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm. - dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. - dalej utd),

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2015 r. na drodze ekspresowej [...], odcinek [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował P. J. Podczas skanowania pojazdu przy użyciu skanera DSRC ujawniono, że w systemie elektronicznego poboru opłat zarejestrowano naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej związane z ww. pojazdem. Naruszenie zostało zarejestrowane w dniu [...] września 2015 r. o godz. [...] przez urządzenie kontrolne znajdujące się na bramownicy nr [...] zbudowanej w pasie drogowym odcinka drogi ekspresowej nr [...] węzeł [...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) - połączenie z autostradą [...]. Powyższe naruszenie związane było z brakiem na koncie przedpłaconym przypisanym do ww. pojazdu, odpowiedniej ilości środków pieniężnych koniecznych do opłacenia przejazdu w całości. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod stosownym numerem ewidencyjnym.

Na podstawie przedłożonego w trakcie kontroli dowodu rejestracyjnego ustalono, że dopuszczalna masa całkowita ww. pojazdu przekracza 3,5 tony. Pojazd został zarejestrowany jako ciągnik samochodowy. Na podstawie przesłuchania świadka - kierującego zespołem pojazdów ustalono, że posiadaczem pojazdu w chwili powstania naruszenia było przedsiębiorstwo S. z siedzibą w miejscowości S. (dalej skarżący, strona).

Mając na względzie wynik przeprowadzonej kontroli, pismem z dnia [...] listopada 2015 r. GITD, zawiadomił wspólników spółki cywilnej "S." o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej, jednocześnie zawiadamiając stronę o treści art. 10 § 1 kpa.

Celem wszechstronnego rozpatrzenia okoliczności przedmiotowej sprawy, GITD, wezwał K. Sp. z o.o. (dalej: "K.") odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, działającą w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, do złożenia wyjaśnień związanych z ww. pojazdem. W szczególności wezwano do wskazania, czy opłata elektroniczna za przejazd z dnia [...] września 2015 r. o godz. [...] została uiszczona.

W odpowiedzi, operator systemu wskazał, że saldo konta użytkownika w chwili przejazdu wynosiło 0 zł, a opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona. Dostępne środki na koncie Viatoll zostały wyczerpane w dniu [...] r. o godz. [...] Użytkownik nie składał reklamacji, a operator Elektronicznego Systemu Poboru Opłat nie odnotował w ww. dniu nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu.

Strona wyjaśniła, że mogła zaistnieć sytuacja, że środki wysłane wcześniej nie zostały zaksięgowane oraz że przelew zasilający konto Viatoll w wysokości 1.500 zł dokonała dnia [...] na dowód czego przesłała potwierdzenie dokonania przelewu.

W związku z powyższym, GITD, wystosował prośbę do GDDKiA o wskazanie kwoty oraz dokładnej godziny wpływu środków na rachunek bankowy prowadzony przez Bank w dniu [...] września 2015 r.

W odpowiedzi GDDKiA wskazała, iż przelew bankowy od skarżących został zaksięgowany w dniu [...] września 2015 r. o godz. [...]. Jednocześnie GDDKiA poinformowała, że doładowanie konta użytkownika przypisanego do umowy nastąpiło, zgodnie z obowiązującymi wykonawcę KSPO procedurami, następnego dnia roboczego, tj. [...] września 2015 r. o godz. [...].

Do pisma został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowań konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona. Wykaz dotyczy wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie, które poruszały się po płatnych odcinkach dróg krajowych w okresie zarejestrowania incydentu. Kwota należna w zestawieniu to kwota za przejazd danym odcinkiem drogi płatnej skalkulowana w oparciu o dane rejestracyjne pojazdu zarejestrowane w danym momencie w systemie oraz o aktualne ustawienia urządzenia viabox.

Wykaz ten stanowi potwierdzenie powyższych ustaleń i wynika z nich jednoznacznie, że opłata elektroniczna za ww. przejazd nie została uiszczona. Konto użytkownika zostało doładowane po zarejestrowanym naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Jednocześnie operator poinformował, że w powyższym zestawieniu stan salda umowy jest przedstawiany na moment przejazdu. Rozliczenie opłaty za przejazd, czyli obciążenie konta użytkownika, tym samym zmniejszenie stanu salda konta może nastąpić z opóźnieniem. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być opóźnienie w transmisji danych pomiędzy infrastrukturą przydrożną, a systemem centralnym wynikające np. ze zwiększonego ruchu na drogach lub chwilowych zakłóceń transmisji danych. Po rozliczeniu operacji saldo konta użytkownika ulega pomniejszeniu o kwotę należną za przejazd. Oznacza to, że saldo na koncie użytkownika może pozostać bez zmian dla operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika w krótkim okresie czasu, co jest prawidłowym działaniem systemu.

Ponadto z analizy wykazu wynika, że osiągnięcie poziom stanu konta (zwyczajowo w umowach jest to kwota 100 zł na każdy pojazd) poniżej, którego urządzenie viabox sygnalizuje taki stan dwoma sygnałami.

W dniu powstania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej użytkownik rozpoczął wykonywanie przejazdów ze stanem konta nie pozwalającym na pokrycie opłat za przejazdy. Opłaty nie zostały uiszczone również na bramownicach poprzedzających bramownicę, która zarejestrowała naruszenie.

Ponadto z analizy przedstawionej przez operatora systemu tabeli z operacjami zarejestrowanymi na koncie użytkownika wynika, że do konta były zgłoszone również inne pojazdy, które poruszając się po drogach płatnych wpływały na wyczerpanie się środków.

Na podstawie powyższych ustaleń GITD decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucili wydanej decyzji naruszenie przepisów dotyczących regulowania należności o charakterze publicznoprawnym oraz błędne ustalenie terminu zapłaty należności z tytułu korzystania z dróg publicznych wnoszonej w postaci opłaty elektronicznej. Podnieśli, iż opłatę uiszczono w dniu [...] września 2015 r. na rachunek bankowy wskazany przez podmiot pobierający opłaty. Podnieśli również, że opłata elektroniczna jest opłatą o charakterze publicznoprawnym a w takim przypadku termin dokonania zapłaty uważa się za dzień przyjęcia przelewu przez bank uiszczający opłatę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015r.

W uzasadnieniu organ wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy prawa a także podniósł, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż pojazd skarżących poruszał się w dniu [...].09.2015 r. po płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] wymienionej w załączniku nr 1 pkt 11 do rozporządzenia RM z dnia [...] marca 2011 r.

Następnie organ wskazał, że do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłaconego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu Viatoll – zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524). Przez wniesienie opłaty elektronicznej w powyższej formie rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia.

GITD stwierdził, że przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox, ani nie dokonywał jego wymiany. Nie odnotowano również nieprawidłowości w działaniu elektronicznego systemu poboru opłat. Dostępne środki zostały wyczerpane przed dokonaniem przedmiotowego przejazdu. Użytkownik doładował konto w dniu [...] września 2015 roku o godzinie [...] - w tej dacie i godzinie środki zostały rozksięgowane na koncie użytkownika w systemie Viatoll i były dostępne na potrzeby uiszczania opłaty elektronicznej. Ponadto organ jednoznacznie wyjaśnił, że środki w kwocie 1.500 zł zostały wpłacone przelewem na rachunek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prowadzony przez [...] w dniu [...] września 2015 r. Jednakże uznanie wpłaty środków nastąpiło w dniu [...] września 2015 r. o godzinie [...], a zatem już po zarejestrowaniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ zaznaczył, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji, bowiem korzystający z dróg publicznych winien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu.

Biorąc powyższe pod uwagę GITD ustalił, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych opłatą. Wskazał też, że z materiału dowodowego nie wynika, by ujawnione naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat.

Odnosząc się do stanowiska strony, GITD stwierdził, że operacje międzybankowe odbywają się w określonych przedziałach czasowych w danej dobie w tzw. sesjach. A zatem przyjęcie polecenia przelewu jest jedynie przyjęciem dyspozycji przelania środków pieniężnych, nie oznacza natomiast obciążenia rachunku dłużnika, bowiem na rachunku dłużnika może nie być wystarczających środków pieniężnych.

W przedmiotowej sprawie Bank Gospodarstwa Krajowego w dniu [...].09.2015 r. dokonał obciążenia rachunku skarżącej, co jednak nie jest równoznaczne z doładowaniem konta użytkownika systemu elektronicznego poboru opłat, bo doładowanie nastąpiło w dniu [...].09.2015 r. o godz. [...], czyli już po powstaniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

GITD uznał, iż w rozpatrywanej sprawie strona zaczęła korzystanie z dróg krajowych zanim środki pieniężne trafiły na rachunek bankowy oraz przed ich rozksięgowaniem na koncie użytkownika systemu Viatoll. Organ dodał, że użytkownik systemu decydując się na dokonywanie doładowania konta przelewem winien mieć świadomość, że wpłacane środki pieniężne nie będą widoczne na jego koncie w systemie Viatoll od razu, albowiem proces księgowania tychże środków może trwać do trzech dni roboczych, o czym informuje operator systemu w druku zawierającym numer indywidualnego rachunku bankowego dedykowanego konkretnemu użytkownikowi systemu.

Następnie GITD stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Z tych względów przyczyny, z powodu których strona naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Z analizy zaś zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że naruszenie przez stronę obowiązków spowodowane było brakiem odpowiednich środków na koncie. Powyższe wskazuje, że strona w tym przypadku miała wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, gdyż w przypadku sygnalizowania przez urządzenie viabox braku środków na koncie nie powinna była korzystać z płatnych odcinków dróg krajowych. Przejazd mógł być wykonywany inną drogą, która nie jest drogą płatną. Ponadto korzystający z drogi mógł się również powstrzymać od dalszej jazdy celem spowodowania wyjaśnienia sytuacji i doprowadzenia do stanu, który umożliwiłby kierowcy wniesienie opłaty za przejazd. Ponadto przed wykonywaniem przejazdu strona powinna sprawdzić, czy stan konta pozwala na uiszczenie stosownej opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie przepisów dotyczących regulowania należności o charakterze publicznoprawnym, w szczególności § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych ...;

- błędne ustalenie terminu zapłaty należności z tytułu korzystania z dróg publicznych wnoszonej w systemem elektronicznym.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż uiścili należną opłatę w dniu [...].09.2015r. na rachunek bankowy wskazany przez podmiot pobierający opłaty. Środki te jeszcze w dniu [...].09.2015 r. zostały zaksięgowane na ww. rachunku bankowym. Jednak dopiero 3 dni później zostały przypisane do konta użytkownika przez podmiot obsługujący system poboru opłat. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1621/13 podnieśli, że dniem zapłaty jest data złożenia polecenia zapłaty przez zobowiązanego do uiszczenia opłaty. Bez znaczenia natomiast pozostaje termin w jakim środki te wpłyną na indywidualny rachunek w systemie przypisany do konta użytkownika Viatoll.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przywołaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej ppsa).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. naruszają prawo.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2015 r. po drodze ekspresowej [...] bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust.1 pkt 3 wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500zł – w pozostałych przypadkach, właścicielowi pojazdu samochodowego a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Zgodnie z art. 13k ust. 9 w zw. z art. 13l ust.1 udp kary pieniężne nakładane są w drodze decyzji administracyjnej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że DMC przedmiotowego pojazdu, poruszającego się z naczepą ciężarową przekraczało 3,5 tony a pojazd nie podlegał zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3-5 udp. Materiał dowodowy potwierdza również, czemu nie zaprzecza strona skarżąca, że opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] września 2015r. po płatnym odcinku drogi ekspresowej nr [...], nie została pobrana.

Jak już wyżej wspomniano, właścicielowi pojazdu samochodowego za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej wymierza się karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie została uiszczona opłata elektroniczna ze względu na brak środków na koncie właściciela pojazdu.

Sąd rozpatrujący przedmiotową skargę nie podziela powyższego stanowiska uznając je, za nieprawidłowe.

Należy bowiem wskazać, że art. 40a ust. 5 pkt 1 udp zawiera delegację ustawową dla Minister właściwy do spraw transportu, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał w dniu 30 kwietnia 2011 r. rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U.2011.91.524).

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 tego aktu przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik m. in. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną. Zgodnie z § 3 ust.3 pkt 4 rozporządzenia umowa zawiera m.in. wskazanie numeru rachunku bankowego, na który wnoszona będzie opłata elektroniczna. Przy czym zgodnie z § 5 ust.1 i 2 ww. rozporządzenia opłatę elektroniczną wnosi się na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust.3 pkt 4 (rachunek bankowy wskazany w umowie) w formie gotówkowej lub bezgotówkowej w formie przedpłaty albo opłaty okresowej z zabezpieczeniem.

Na gruncie obowiązujących przepisów, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w realizacji programu rządowego Viatoll i za pomocą tego systemu, dokonuje poboru opłat elektronicznych. Firma Kapsch natomiast dba jedynie o prawidłowość działania systemu elektronicznego, odczytującego przejazd konkretnego pojazdu i "skasowanie" opłaty, opłaty tej nie pobierając.

W niniejszej sprawie ustalono, że w okresie przed kontrolą użytkownik zawarł umowę z Kapsch dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną. Umowa ta miała charakter umowy w formie tzw. przedpłaty, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ kwota przedpłaty, o jakiej mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, w wysokości 1.500 zł została przekazana przez użytkownika przelewem na prawidłowe konto (rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia) w dniu [...] września 2015 r. i w tym samym dniu o godzinie [...] wskazane powyżej środki pieniężne zostały zaksięgowane na rachunek GDDKiA a zatem znajdowały się już na tym rachunku w dniu w którym miał miejsce przejazd przedmiotowego pojazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej (pismo GDDKiA Departament Zarządzania Ruchem z dnia [...] listopada 2015r). Natomiast doładowanie konta użytkownika, przypisanego do umowy nr [...] nastąpiło dopiero następnego dnia roboczego tj. [...] września 2015 r. o godzinie [...].

Tymczasem co wymaga podkreślenia, a na co Sąd wskazywał już powyżej, § 7 ust. 2 rozporządzenia. stanowi, że przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty (§ 5 ust. 2 pkt 1) rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który, zgodnie z umową, wnoszona będzie opłata elektroniczna (§ 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 4). W tym miejscu przypomnieć należy, że z akt wynika, iż do umowy nr [...] łączącej przedsiębiorcę z operatorem systemu opłat elektronicznych przypisany został indywidualny nr konta bankowego, którego beneficjentem była Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, na które to konto przedsiębiorca dokonywał wpłat za pomocą przelewu bankowego. Tak zatem to wpływ środków na ten rachunek bankowy, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia, świadczy o wniesieniu opłaty elektronicznej przez przedsiębiorcę. Operator systemu jakim jest Kapsch, środki z opisanego rachunku bankowego księguje na koncie użytkownika systemu opłat elektronicznych i z tego konta "kasuje" opłaty posługując się "współpracą" między bramownicami, a urządzeniem viaBOX zainstalowanym w pojeździe.

Nie ulega zatem wątpliwości, że poczynione przez organ ustalenia dotyczące uiszczenia opłaty nie odnoszą się wprost do § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4, ale dotyczą chwili (momentu) wykonania operacji księgowej dokonanej przez firmę Kapsch, w postaci zaksięgowania tej kwoty na rachunku użytkownika by w systemie elektronicznym mogła być ona pobierana za przejazd pojazdów płatnymi odcinkami dróg.

Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że stosowne środki pozwalające na przejazd płatnym odcinkiem drogi w dniu przejazdu znajdowały się na rachunku bankowym o którym mowa w § 3 ust.3 pkt 4 rozporządzenia. Tym samym fakt, iż dalsze działania podmiotu umocowanego do dokonywania stosownej obsługi pobrań tej opłaty mogą budzić wątpliwości, co do sprawności działań tego podmiotu nie mogą obciążać strony, która jak wynika z ustaleń organu posiadała na koncie wystarczające środki finansowe by uiścić należną opłatę za przejazd w dniu [...] września 2015r. o godzinie [...] po płatnym odcinku drogi.

Uznając, że w niniejszej sprawie zostały naruszone wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, bowiem obciążono karą podmiot, który posiadał stosowne środki na koncie przedpłatowym przypisanym do umowy by uiścić należną opłatę za przejazd po płatnym odcinku drogi oraz w pojeździe miał zamontowane stosowne urządzenie umożliwiające pobranie należnej za przejazd kwoty, Sąd doszedł do przekonania iż zaistniały podstawy do uchylenia skarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia z dnia [...] grudnia 2015r.

Jednocześnie Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącego zawarty w skardze a odnoszący się do uznania, że skoro opłata elektroniczna za korzystanie z dróg jest opłatą o charakterze publicznoprawnym to za termin dokonania zapłaty winien być uznany dzień przyjęcia polecenia przelewu. W tym zakresie Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony przez Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 23 marca 2016r. sygn. akt II GSK 1925/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w którym Sąd ten wskazał, że rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2011r. zawiera przepis szczególny tj. § 7 ust. 2, który stanowi, że dla wniesienia opłaty decydujący jest wpływ środków na rachunek bankowy, nie zaś samo dokonanie przelewu. Tym samym dla przedmiotowej kwestii bez znaczenia jest czy wskazana opłata jest opłatą publicznoprawną czy też nie. W świetle bowiem wskazanego przepisu rozporządzenia w sposób jednoznaczny został określony moment pozwalający na uznanie, że środki do uiszczenia tej opłaty znajdowały się na koncie przedpłatowym. Tym momentem, jak to zostało już wskazane wyżej, jest wpłynięcie środków na rachunek bankowy przypisany do umowy.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.