Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1460/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 141 par 4, art 174 pkt 2, art 183 par 1 i 2, art 184, art 209, art 210, art 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 10
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 799/07 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie zameldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2008r., sygn. akt. III SA/Kr 799/07, oddalił skargę E. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lipca 2007 r., nr (...), w przedmiocie zameldowania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 12.03.2007r. Burmistrz K. wszczął postępowanie administracyjne z wniosku S. L. o zameldowanie na pobyt stały w W. F. pod nr 22 M. K. oraz jej małoletniej córki M. K.

Decyzją z dnia (...).05.2007r. znak (...) wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993) Burmistrz K. orzekł o zameldowaniu na pobyt stały M. K. i jej małoletniej córki M. K. w W. F. pod nr 22. Powyższą decyzję organ oparł na ustaleniach faktycznych dokonanych na podstawie wyników wizji Policji przeprowadzonej w ramach kontroli dyscypliny meldunkowej. Wykazała ona, że na dzień 6.04.2007r. zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem S. L., jej wnuczka M. K. wraz z mężem M. K. oraz ich córka M. K. Następnie świadkowie: S. L., W. L., M. K. i W. B. zeznali, że M. K. zamieszkuje w przedmiotowym domu od lat 6, aktualnie ze swoją rodziną. M. K. zeznała, że wyprowadziła się z domu rodzinnego w C. do W. F. gdyż powstała konieczność zapewnienia opieki nad S. L., jej babcią. W W. F. posiada wszystkie swoje rzeczy codziennego użytku. Tutaj skoncentrowała swoje życie rodzinne. Początkowo zameldowana była na pobyt czasowy niemniej jednak z uwagi na zamiar pozostania w W. F. chciałaby być zameldowana na pobyt stały. Posiada zameldowanie na pobyt czasowy w C., w mieszkaniu jej matki, niemniej jednak wiąże się to tylko i wyłącznie z wolą pobierania świadczeń w ramach opieki zdrowotnej w tym mieście (jest w ciąży). Na podstawie powyższych zeznań organ stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. M. K. wraz z dzieckiem M. K. zamieszkują pod adresem W. F. 22 z zamiarem stałego tam przebywania.

Odnośnie zeznań W. B., W. N., R. G. i E. W., którzy wnieśli o niemeldowanie kogokolwiek pod wskazanym wyżej adresem z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości ( istnieje 15 spadkobierców nieruchomości) oraz z uwagi na zły stan techniczny nieruchomości a także odnośnie jednostkowych zeznań E. W. o tym, że M. K. wraz z rodziną po śmierci S. L. ( w dniu 3.05.2007r.) zamieszkała na powrót u matki w C. - organ ustosunkował się w ten sposób, że skoro żadna z w/w osób nie wnosiła do organów ściągania o ochronę uprawnień związanych ze współwłasnością domu to należy uznać, że istniało przyzwolenie z ich strony na zamieszkanie M. K. i jej rodziny. Wobec tego sprzeciw ten nie ma w sprawie znaczenia.

E. W., W. B. i W. N. wniosły odwołanie od w/w decyzji, podnosząc, że jako współwłaścicielki domu o nr 22 w W. F. nie zgadzają się na wydawanie pozytywnych decyzji w przedmiocie zameldowania w tym domu do czasu przeprowadzenia spraw spadkowych, ostatecznie regulujących stan prawny tej nieruchomości. W. N. podniosła dodatkowo, że M. K. oraz jej matka zmusiły S. L. do podpisania się pod drukami zameldowania, nie sprawowały nad nią żadnej opieki a chęć zameldowania się M. K. w W. F. ma ułatwić jej matce przydział mieszkania komunalnego w C. W zeznaniach przed organem II instancji odwołujące się zeznały, że do śmierci S. L. M. K. z rodziną jedynie odwiedzali zmarłą, nie zamieszkiwali tam na stałe. Zamieszkali dopiero od dnia 3.05.2007r., mając od kwietnia klucze do domu.

Decyzją z dnia (...).07.2007r. znak (...) wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że organ l instancji prawidłowo ustalił, iż M. K. wraz z córką zamieszkuje w W. F. pod nr 22 dłużej niż 3 doby, co na gruncie w/w ustawy rodzi obowiązek zameldowania się. Okoliczność tę stwierdzili nie tylko świadkowie, którzy nie sprzeciwiali się zameldowaniu na stałe tych osób ale także świadkowie taki sprzeciw wyrażający. Chodzi tu zwłaszcza o zeznanie W. B., która zeznała, że M. K. przebywa na co dzień w przedmiotowym domu wraz z dzieckiem.

Dodatkowo organ podniósł, że zameldowanie jest konsekwencją zamieszkania w danym lokalu, jest rejestracją pobytu, nie uzależnioną od posiadania uprawnień do lokalu. Z tytułu zameldowania nie nabywa się żadnych uprawnień do lokalu. Ponadto organ nie jest związany w zakresie decyzji o zameldowaniu faktem prowadzenia sporów o własność między członkami rodziny osoby mającej być zameldowaną .

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. W., która podniosła, że wskutek wydania pozytywnej decyzji w zakresie zameldowania naruszone zostało jej uprawnienie jako współwłaścicielki nieruchomości w W. F. nr 22. Dodała, że organ nie wyjaśnił, stanu faktycznego w zakresie rzeczywistej zgody S. L. na zameldowanie M. K. oraz w zakresie stosunków majątkowych w rodzinie skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę stwierdził, że organy obu instancji zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności w sposób prawidłowy. Podobnie jak organy wydające zaskarżone decyzje Sąd podkreślił, że nie ma żadnego znaczenia przy zameldowaniu prawo własności lokalu ani tytuł osoby meldowanej do zajmowanego lokalu. Sąd stwierdził również, że w jego ocenie wszystkie przesłanki potrzebne do zameldowania zostały w tej sprawie spełnione. W celu uzasadnienia tego stwierdzenia Sąd powołał się na spójne zeznania świadków: S. L., W. L., M. K. i M. K. oraz W. B., która była przeciwna zameldowaniu ale która zeznała, że pobyt w przedmiotowym lokalu ubiegających się o zameldowanie trwa już kilka lat.

W skardze kasacyjnej E. W. zarzuciła powyższemu wyrokowi:

• naruszenie art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż pomimo, iż skarżąca wykazała w postępowaniu administracyjnym, że lokal, w którym zainteresowane w przeszłości przebywały przez krótki czas, przekraczający jednak trzy doby, zmienił nr z 22 na 25, M. i M. K. zostały zameldowane pod adresem W. F. 22

• naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie przyczyn, dla których Sąd I instancji uznał za prawidłowe zameldowania M. i M. K. pod adresem W. F. 22, pomimo, iż zainteresowane w przeszłości przebywały przez krótki czas, przekraczający jednak trzy doby w nieruchomości aktualnie noszącej nr 25

i wniosła o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącej, przydzielonemu jej z urzędu, kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej według przepisanych norm.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Sąd I instancji nie wyjaśnił podstaw przyjęcia możliwości zameldowania zainteresowanej, co prawda w tej samej miejscowości ale pod innym adresem. Jako dowód powołano się na załączone przez skarżącą do odwołania od decyzji organu I instancji zawiadomienie Wydziału Geodezji i Mienia Komunalnego Urzędu Miejskiego w K. z dnia (...) kwietnia 1998r. znak (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z materiału zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy nie wynika, by zachodziła którakolwiek ze wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, w związku z czym, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zbadać sprawę wyłącznie pod kątem naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

W pierwszej kolejności sąd odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa procesowego.

Powołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy składowe uzasadnienia wyroku, do których należą m. in. podstawa prawna rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w istocie nie odniósł się do przedłożonego w toku postępowania administracyjnego zawiadomienia Wydziału Geodezji i Mienia Komunalnego Urzędu Miejskiego w K. z dnia (...) kwietnia 1998r. jednak, w ocenie sądu odwoławczego, uchybienie to nie uzasadnia uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Treść art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uprawnia tezę, iż sądowi pierwszej instancji można skutecznie zarzucać naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W wyroku z dnia 11 stycznia 2006 r., (sygn. akt II GSK 332/05, niepubl.), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia.

Sytuacja taka nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, ponieważ Sąd pierwszej instancji, powołując się na odpowiednie przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, podzielając stanowisko organów obu instancji, iż zachodziły przesłanki zameldowania M. K. i jej małoletniej córki w budynku położonym w miejscowości W. F. 22.

Argumentacja przedstawiona przez sąd pierwszej instancji na uzasadnienie tego stanowiska pozwala na kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku, co czyni nieusprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji powołał się przy tym na prawidłowo ustalony przez organy administracji -na podstawie wyników wizji Policji przeprowadzonej w ramach kontroli dyscypliny meldunkowej w dniu 6.04.2007r. oraz zeznań świadków - stan faktyczny, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że M. i M. K. zamieszkiwały w budynku pod adresem W. F. 22.

Powyższego nie może zmienić podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że przedmiotowy budynek w W. F. ma od 1998r. nr 22-25, skoro przeprowadzona w 2007r. wizja lokalna i zeznania świadków potwierdziły w sposób jednoznaczny fakt zamieszkiwania M. K. i jej córki w W. F. 22.

Powyższe dowodzi, iż niezasadny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż zarówno organy, jak i sąd pierwszej instancji słusznie przyjęły, iż jedynym warunkiem zameldowania na pobyt stały lub czasowy jest przebywanie w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby.

W tym miejscu warto ponownie podkreślić, iż organy gminy, prowadząc ewidencję ludności, stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem poszczególnych osób w określonych miejscowościach pod oznaczonymi adresami. Celem prowadzenia ewidencji ludności jest zatem rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób w określonym czasie, nie zaś rozstrzyganie o przysługujących im bądź nie prawach do poszczególnych nieruchomości.

Organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym miejscu, gdy zarówno zamiar stałego pobytu, jak i istnienie ośrodka osobistych i majątkowych interesów danej osoby są określone na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności.

Zdaniem sądu odwoławczego, uwzględnienie wniosku o zameldowanie uzasadnia faktyczne przebywanie danej osoby w lokalu, którego położenie możliwe jest do jednoznacznego zidentyfikowania. W rozpoznawanej sprawie adres, pod którym M. K. wraz z córką została zameldowana, pozwala na jednoznaczne, nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie usytuowania lokalu, w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.