Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 88/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1, art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.H. na punkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2119/12 o odmowie przyznania J.H. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. i V.T. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. 2 1


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J.H. (dalej jako "skarżący") o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi skarżącego i V.T. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, w pkt 1 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast w pkt 2 przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że jak wynika ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wraz żoną uzyskuje stały comiesięczny dochód w wysokości 3546,47 zł brutto (2594,64 + 952,09 zł). Stałe comiesięczne wydatki skarżący określił na kwotę 1733 zł, na co składa się zakup leków, wizyty lekarskie, energia elektryczna, abonament telefoniczny koszty dostawy wody i odbioru ścieków, wywóz śmieci, zakup opału, alimenty. Na pozostałe wydatki pozostaje skarżącemu kwota około 1300 zł. Ponadto skarżący wskazał, że ponosi koszty związane z udziałem w postępowaniach administracyjnych i sądowych. W ocenie Sądu I instancji, nie ma to jednak znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ postępowanie administracyjne, co do zasady wolne jest od obowiązku ponoszenia kosztów, zaś ilość spraw sądowych, w których występuje skarżący nie jest znaczna.

W ocenie Sądu I instancji, wysokość i stały charakter uzyskiwanych przez skarżącego dochodów w stosunku do ponoszonych kosztów pozwalają na wygospodarowanie środków na poniesienie kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany będzie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Biorąc pod uwagę sytuację życiową skarżącego, jako osoby niepełnosprawnej, Sąd I instancji uznał, że poniesienie kosztów zastępstwa procesowego może narazić skarżącego na uszczerbek dla koniecznego utrzymania. Dlatego też uznał za uzasadnione przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 1 postanowienia). Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że zostało wydane bez ustalenia stanu faktycznego w oparciu o posiadane dowody. Wskazał, że środki finansowe jakimi dysponuje pochłaniane są przez koszty toczących się postępowań, takie jak maszynopisanie czy koszty związane z dojazdem na rozprawy wodnoprawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zażalenie skarżącego rozpoznawane jest tylko w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a postanowienie z dnia 10 stycznia 2013 r. nie zostało zaskarżone w tym zakresie i jest prawomocne - art. 168 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.

Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Na aprobatę zasługuje odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący wraz z żoną pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymują stały, miesięczny dochód, a koszty sądowe na obecnym etapie zamykają się w kwocie wpisu sądowego od skargi (200 zł). Sąd I instancji prawidłowo doszedł do przekonania, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty sądowe, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnoszone przez skarżącego kwestie związane z udziałem w licznych postępowaniach administracyjnych i sądowych nie mają w tym przypadku znaczenia, bowiem koszty te nie są kosztami, które mieszczą się w kategorii kosztów niezbędnych do utrzymania. Wszczynając liczne postępowania sądowe czy administracyjne skarżący powinien był liczyć się z faktem, że wiążą się one z koniecznością ponoszenia określonych kosztów i zabezpieczyć środki na ten cel. Przyjęcie odmiennej interpretacji oznaczałoby dopuszczalne jedynie wyjątkowo przerzucenie na Skarb Państwa całości kosztów ponoszonych przez skarżącego w związku z uczestnictwem we wszczętych z jego inicjatywy postępowaniach sądowych i administracyjnych. Niniejsza sprawa, ze wskazanych wyżej względów, nie jest sprawą, w której odstąpienie od zasady partycypowania strony w finansowaniu prowadzonego z jej wniosku czy skargi procesu sądowego, jest uzasadnione.

Uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

2

1