Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2611/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2019 r. sprawy ze skargi W. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. sp. j. z siedzibą w W. kwotę 4.553zł (słownie: cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: W. sp. j. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") w dniu 6 marca 2014 r. złożyła deklarację D-N o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy Al. [...] obowiązującą od lipca 2013 r.

2. Prezydent W. mając na uwadze charakter przedmiotowej nieruchomości oraz jej wielkość uznał, że Spółka zadeklarowała nieadekwatne ilości opróżnień pojemnika na odpady komunalne w miesiącu. Wątpliwości te potwierdziła kontrola przeprowadzona przez Straż Miejską W. 2 grudnia 2016 roku, w czasie której na terenie nieruchomości w pojemniku przeznaczonym do selektywnej zbiórki odpadów innych niż odpady komunalne znajdowały się znaczne ilości odpadów komunalnych tj. opakowania po jedzeniu, chusteczki, ręczniki, puszki po napojach. Ponadto nieruchomość nie została wyposażona w pojemniki do odbioru odpadów komunalnych należące do wyłonionej w przetargu spółki.

3. W konsekwencji powyższych ustaleń Prezydent W., postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. W jego trakcie zebrano materiał dowodowy obejmujący: kserokopie dokumentów sporządzonych na potrzeby ewidencji odpadów - karty przekazania odpadów. Na ich podstawie ustalono, że z terenu nieruchomości odbierane były następujące kategorie odpadów: opakowania z papieru i tektury (Kod: 15 01 01), opakowania z tworzyw sztucznych (Kod: 15 01 02), zmieszane odpady opakowaniowe (Kod: 15 01 06). Odbioru dokonywała firma "B.", która nie była przedsiębiorcą wyłonionym przez W. w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1289, dalej: "u.c.p.g.").

4. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. określił Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy Al. [...] za okres od lipca 2013 r. do marca 2017 r. w wysokości 826 zł miesięcznie oraz umorzył postępowanie począwszy od miesiąca kwietnia 2017 r.

5. Skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 6c ust. 1-2 u.c.p.g. polegające na przyjęciu, że odbieranie odpadów z nieruchomości rodzi po stronie jej właściciela bezwzględny obowiązek uiszczania na rzecz gminy opłat za całość odebranych odpadów bez względu na to kto dokonał ich faktycznego odbioru. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. przez: przyjęcie, że przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji o wysokości opłaty w sytuacji, gdy zadeklarowana wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami jest nieadekwatna do faktycznie powstającej ich ilości; zastosowanie powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r. także do stanów faktycznych powstałych przed tą datą; przyjęcie, że wysokość opłaty za gospodarowania odpadami określona w zaskarżonej decyzji winna być skorelowana z ustaloną przez radę gminy częstotliwością odbioru odpadów.

6. Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO wskazało, że na mocy Uchwały nr XXXVII/949/2012 Rady W. z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2012 r. poz. 4742) systemem gospodarowania odpadami komunalnymi objęto wszystkich właścicieli nieruchomości, również nieruchomości niezamieszkałych. Uchwała weszła w życie 1 lipca 2013 r. Zdaniem SKO, od tej daty właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne, obowiązani są do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z art. 6h u.c.p.g. SKO wyjaśniło, że opłata za gospodarowanie odpadami nie jest wynagrodzeniem za świadczoną przez gminę usługę. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 61 u.c.p.g.). Opłata ta ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wobec tego okoliczność, że Skarżąca usuwała odpady z nieruchomości nie korzystając z usług gminy nie ma w sprawie znaczenia Ponadto z akt sprawy niezbicie wynika, że skarżąca wytwarza odpady. SKO uznało za nietrafiony zarzut błędnego zastosowania art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 87, dalej: "ustawa zmieniająca"), do stanu faktycznego sprzed daty jej wejścia w życie tj. 1 lutego 2015 r. W przepisie tym postanowiono, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Omawiany przepis stanowi materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. SKO wskazało, że wobec braku wyraźnej regulacji intertemporalnej, kwestia międzyczasowa będzie rozstrzygnięta na korzyść zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie do stosunków nowopowstałych i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy, nawiązały się wcześniej. Art. 6o ust. 1 u.c.p.g. dotyczy przesłanek do wydania przez organ decyzji zastępującej deklarację wykazującą zobowiązanie (świadczenie pieniężne) do zapłaty. Zobowiązanie w opłacie powstaje w sposób opisany w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: "O.p.") tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a więc z dniem, o którym mowa w art. 6i pkt 1 i 2 ustawy. Skoro przepisy tej ustawy w art. 6m ust. 1 i 2 nakładają na właściciela (podatnika) obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, opłata (podatek) wykazana w deklaracji jest opłata (podatkiem) do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3 (art. 21 § 2 O.p.). Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił należną opłatę za okres od lipca 2013 r. do marca 2017 r. w wysokości 826 zł mając na uwadze uchwałę Nr V85/2015 Rady W. z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2015 r. poz. 1277) przyjmując uzasadnione szacunki, tj. postanowienia § 20 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie W. stanowiącego załącznik do Uchwały nr XIV/292/2015 z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie W. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2015 r. poz. 6697). Jednocześnie wobec złożenia przez Skarżącą w dniu 7 kwietnia 2017 r. prawidłowo wypełnionej deklaracji D-N o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne - umorzył postępowanie począwszy od miesiąca kwietnia 2017 r. Zdaniem SKO, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o istniejące i prawidłowo zastosowane przepisy prawa.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 127 O.p. polegające na zaniechaniu rozpoznania w ramach postępowania odwoławczego całości zarzutu naruszenia art. 6c ust. 1-2 u.c.p.g. i poprzestanie w tym zakresie na ogólnych uwagach dotyczących istoty wskazanych wyżej przepisów bez uwzględnienia meritum zarzutu tj. argumentu o braku podstaw do obciążania skarżącego opłatą za całość odebranych z nieruchomości odpadów,

2) prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 6h i art. 6m ust. 1 w zw. z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. i uznaniu, że zaistniały przesłanki do określenia w drodze decyzji administracyjnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły żadne wątpliwości co do danych, zawartych w złożonej przez stronę deklaracji.

8. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

9. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.")- sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w tak zakreślonej kognicji decyzja ta narusza prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób dowolny oszacowały podstawę wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym samym naruszyły przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w stopniu powodującym obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnośnie pozostałych aspektów badanej sprawy w zakresie obowiązku podatkowego, postępowania dowodowego Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

10. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

11. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa ustawa w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897), obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013r., sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter ekwiwalentnego świadczenia, które obowiązkowo należy uiszczać dopóty, dopóki spełnia się ustawowe przesłanki, precyzowane w odpowiednich uchwałach będących aktami prawa miejscowego. Taką przesłanką jest bycie właścicielem nieruchomości, na terenie której prowadzi się działalność gospodarczą, w tym także wynajmuje się budynki lub lokale podmiotom trzecim. Opłata za gospodarowanie odpadami nie jest zapłatą za dokonanie określonej usługi, w swej istocie jest zbliżona do konstrukcji podatku z elementem pewnej ekwiwalentności. Opłata ta z uwagi na jej powszechność stanowi rodzaj umownej kwoty zależnej od wielu kryteriów. W ocenie Sądu to, że Skarżąca korzystała z usług innego odbiorcy odpadów nie zwalnia jej z obowiązku zapłaty należnej opłaty. Stan faktyczny sprawy wydaje się bezsporny. Skarżąca korzystała z usług innego podmiotu odbierającego odpady komunalne, który nie uczestniczył w programie realizowanym przez gminę na podstawie stosownych przepisów prawa miejscowego. Złożone deklaracje jak i ich korekty nie odzwierciedlały faktycznego sposobu odbioru odpadów z nieruchomości. W związku z czym organy uznały, że istnieje podstawa do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty przy szacowaniu ich wielkości na podstawie art. 6o ustawy. Nie ulega wątpliwości, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 ustawy. Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych – art. 6m ust.1 tej ustawy. Z kolei przepis art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że: rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.

12. Kluczowym w sprawie jest natomiast art. 6o ustawy, stanowiący, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Treść powyższej normy nie nasuwa wątpliwości, gdyż jej hipoteza zakłada, że w przypadku, gdy deklaracja właściciela nieruchomości przewidziana w art. 6m w ogóle nie została złożona lub jest nieprawidłowa, wtedy wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję administracyjną o wysokości opłaty. Jak wskazano wyżej, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6h ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c ustawy - to jest właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1) oraz właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2) - są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na mocy Uchwały Rady Miasta w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne systemem gospodarowania odpadami komunalnymi objęto wszystkich właścicieli nieruchomości, również właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.

13. Zasadnie organy przyjęły, że obowiązkiem właściciela nieruchomości wynikającym wprost z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz właściwych uchwał Rady Miasta jest gromadzenie odpadów w odpowiednich pojemnikach, złożenie deklaracji oraz ponoszenie na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy w przypadku nieruchomości niezamieszkałej obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne - powstanie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uzależnione jest od tego, czy na danej nieruchomości generowano odpady komunalne. Właściciele nieruchomości niezamieszkałych zobligowani są przy tym do przekazywania zarówno zmieszanych, jak również selektywnie zebranych odpadów komunalnych, podmiotom wyłonionym w drodze przetargu do odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy.

14. Przyznać należy rację organowi, że na nieruchomości niezamieszkałej, na której prowadzona jest działalność gospodarcza powstają także odpady pochodzące z bytowania ludzi, jak też odpady wynikające wyłącznie z tej działalności. Odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych to takie odpady, które powstają w związku z okresowym pobytem na tych nieruchomościach ludzi np. pracowników i klientów, najemców, którzy wytwarzają odpady komunalne. Natomiast do odpadów powstałych w wyniku działalności gospodarczej zakwalifikować należy np. kartony i opakowania z towarów, którymi przedsiębiorca handluje, opakowania z materiałów, których używa w procesie produkcji oraz odpady produkcyjne - odpady tego rodzaju można przekazać przedsiębiorcy, który posiada stosowne zezwolenia na ich odbiór. Niedopuszczalne jest przy tym takie klasyfikowanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych, pozwalające na przypisanie ich do innego kodu (rodzaju) odpadów zgodnie z klasyfikacją odpadów określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), a następnie przekazywanie, poza gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi podmiotom, które nie zostały wyłonione przez miasto stołeczne do odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy.

15. Zgodnie z art. 6o w brzmieniu określonym ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87) organ określając wysokość opłaty powinien wziąć pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Powołany przepis nie wskazuje w sposób wyczerpujący, jakie elementy mające znaczenie dla wysokości opłaty organ stosujący prawo powinien wziąć pod uwagę, jednakże określając jej wysokość w odniesieniu do nieruchomości niezamieszkałych nie można pominąć, co wynika wprost z powołanego wyżej art. 6o, średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Nie mniej jednak należy przy szacunku przyjmować reguły określone w O.p., przy czym założyć trzeba, że szacowanie parametrów wpływających na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6o ustawy nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak tego wymaga art. 122 O.p. Przeciwnie, w pierwszej kolejności organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 187 O.p. oraz art. 180 O.p. Z akt sprawy wynikało, że organy podatkowe zdecydowały się oprzeć decyzję na uzasadnionych szacunkach, w tym średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w tym trybie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że sięgnięcie do "uzasadnionych szacunków" przez organ następuje dopiero w drugiej kolejności, w sytuacji, gdy brak jest dostępnych danych właściwych dla wybranej przez radę gminy metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawodawca wyraźnie sprecyzował więc sekwencję działań organu w tym zakresie. Posłużenie się uzasadnionymi szacunkami bez choćby próby zgromadzenia danych, na podstawie których w pierwszej kolejności organ powinien wyliczyć opłatę, należy uznać za przedwczesne i sprzeczne z powyższym przepisem. Należy przy tym podkreślić, że takie naruszenie ma niewątpliwie charakter istotny, może bowiem bezpośrednio wpłynąć na wysokość daniny, do zapłaty której zostanie zobowiązana strona. Tym samym działania organu w niniejszej sprawie, który nie podjął próby rzetelnego zweryﬁkowania, jaka rzeczywiście ilość odpadów komunalnych powstaje na nieruchomości należy uznać za istotne naruszenie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Nie sposób przyjąć, że podjęte przez organ działania, polegające na wystąpieniu do M., czy też do B. o informacje co do dokonywanych z nieruchomości odbiorów odpadów, mogły być uznane za wystarczające. Dowody te zresztą mogły co najwyżej wskazać, jaka ilość odpadów komunalnych jest odbierana przez operatora wybranego przez miasto. W sytuacji więc, gdy organ kwestionował dane w złożonych przez odwołującą deklaracjach D-N, ustalenie rzeczywistej ilości odpadów powstających na nieruchomości wymagałoby przeprowadzenia innych dowodów, mogących pomóc ustalić tę okoliczność. Podnieść należy, że zgodnie art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p. Jak natomiast stanowi art. 23 § 5 O.p., określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Należy jednak podkreślić, że wyliczenie opłaty na podstawie "uzasadnionych szacunków" zostało przez organ dokonane w sposób nieprawidłowy. Trudno przyjąć, że działalność Skarżącej w skali miasta W. jest działalnością o wyjątkowym charakterze i brak podobnych nieruchomości stanowiących podstawę do zastosowania szacowania w tym zakresie.

16. Organ nie znajdując podobnej nieruchomości stanowiącej wskazanie do przyjęcia odpowiedniej wielkości odpadów komunalnych wskazuje bowiem jako podstawę dokonanych "uzasadnionych szacunków", o których mowa w art. 6o ust. 1 u.c.p.g., pojemność pojemnika na odpady komercyjne, znajdującego się na nieruchomości użytkowanej przez Skarżącą. W ocenie Sądu fakt dokonywania szacowania podstawy opodatkowania nie zwalnia organu od poczynienia "uzasadnionych szacunków" w sposób racjonalny i dający się logicznie uzasadnić. Szacowanie nie może być taktowane jako sankcja skutkująca "ukaraniem" podatnika za brak wykazania podstawy opodatkowania w należytej wysokości. W ocenie Sądu obliczenie opłaty na podstawie pojemności pojemnika na odpady pochodzące z działalności gospodarczej, z uwzględnieniem minimalnej częstotliwości odbioru odpadów dopuszczonej Regulaminem, takich wymogów nie spełnia. Organ przy tym nawet nie próbuje wyjaśnić, dlaczego w jego ocenie taki "szacunek" wysokości opłaty ma być uzasadniony. Ostatecznie przyjęta przez organ ilość odbiorów, którą powinna zadeklarować spółka wynosiła 2 opróżnienia pojemnika o pojemności aż 7000 l czyli 14000 l miesięcznie. Wartość ta zdaniem Sądu odbiega w sposób znaczny od realnej ilości odpadów komunalnych powstających w tej nieruchomości. Tym bardziej, że faktycznie znajdujący kontener w chwili kontroli był zapełniony przez kartony oraz inne opakowania nie stanowiące odpadów komunalnych i brak było ustaleń jak długo pozostawał w tej nieruchomości. Zatem przyjęcie wielkości odpadów komunalnych odpowiadającej dwóm największym kontenerom było niezasadne i dowolne. Podnieść należy, że szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania - chociaż ma w znacznej mierze charakter uznaniowy nie może oznaczać dowolności działania organu. Ma on bowiem obowiązek zgromadzenia odpowiednich danych pozwalających na zbliżenie szacunkowej podstawy opodatkowania do jej wielkości rzeczywistej, a w szczególności powinien zastosować optymalną w określonych warunkach metodę oszacowania.

17. W świetle przepisu art. 23 § 5 O.p. kontroli sądowej podlega nie wybór metody jako takiej, lecz to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy prawidłowy jest wniosek końcowy w postaci ustalenia dochodu. Reasumując powyższe wskazać należy, że rezygnując z przeprowadzenia innych dowodów na okoliczność ustalenia "właściwych szacunków" poza "dowodem" w postaci stwierdzenia na nieruchomości Skarżącej obecności pojemnika na odpady komercyjne o pojemności 7000 l organ naruszył przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. oraz podstawowe zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz szacowania podstawy opodatkowania.

18. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.