Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 651/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku .1


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku H. B. złożonego w dniu 11 kwietnia 2005 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005r., skorygowanego w dniu 9 maja 2005 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia "[...]" r. Nr "[...]", odmówił przyznania płatności bezpośredniej do gruntów rolnych na 2005 r. z tytułu jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej wobec różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż H. B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych deklarując powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 50,75 ha, składającą się z działek o nr od A do H, w których wyszczególniono odpowiednio rośliny uprawiane na tych działkach. W wyniku przeprowadzonej w dniu 23 listopada 2005 r. kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono błędy przekroczenia powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej na dwóch działkach oraz nie znajdowania się dwóch wskazanych we wniosku działek w ewidencji gruntów.

W styczniu 2006 roku wnioskodawca złożył na uprzednie wezwanie organu wypisy z rejestru gruntów oraz zmniejszył powierzchnię użytków rolnych na działce ewidencyjnej numer 19.

W dniu 5 września 2006r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola, w trakcie której nie stwierdzono nieprawidłowości w stosunku do działek oznaczonych kolejno lit. A, B C, E, F, G, przy czym na działce oznaczonej lit. A "mieszanka traw na gruntach ornych", dla której zgłoszono powierzchnię 27,58 ha stwierdzono powierzchnię uprawnioną do płatności wynoszącą 28,52 ha. Odnośnie działki oznaczonej lit. D "mieszanka traw na gruntach ornych" o pow. 0,51 ha stwierdzono, iż na całej jej powierzchni nie jest prowadzona działalność rolnicza, natomiast w odniesieniu do działki oznaczonej lit. H "mieszanka traw na gruntach ornych" o pow. 14,19 ha stwierdzono powierzchnię uprawnioną do płatności wynoszącą 0,57 ha. Wcześniej, bo 30 września 2005 r. została przeprowadzona kontrola metodą FOTO, ale jej wyniki nie uwzględniały korekty wniosku.

Organ wskazał, iż wobec treści art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345z 20.11.2004r., str. 1, ze zm) zgodnie, z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50%, nie przyznaje się płatności w danym roku. Ponieważ w sprawie wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszonych we wniosku działek a stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 39,16% organ odmówił jednolitej płatności obszarowej. To skutkuje odmową przyznania także uzupełniającej płatności obszarowej zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm).

W odwołaniu od tej decyzji H. B. wniósł o jej uchylenie i przyznanie płatności, bądź też uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucił, iż w dniu 5 września 2006r. została przeprowadzona kontrola jedynie działek oznaczonych lit. od A do G, natomiast następnego dnia miała być przeprowadzona kontrola działki oznaczonej lit. H o powierzchni 13,74 ha, jednakże kontroli takiej nie przeprowadzono i z tego powodu nie objęto płatnością bezpośrednią gruntów tej działki. Podał, iż posiada gospodarstwo rolne o całkowitej powierzchni 59,30 ha i prowadzi specjalistyczne gospodarstwo o charakterze ekologicznym oraz hodowlę danieli i bydła. Z tego powodu w 2005 r. część działek była koszona a reszta przeznaczona na wypasanie danieli. Wyjaśnił, iż zwierze to żyje przez cały rok na wolności i żywi się trawą, którą znajduje nawet pod śniegiem. Jest to zatem specyficzna uprawa traw, gdyż sieje się ją i pielęgnuje lecz nie kosi tylko zostawia na zimę. Podobnie jest z rosnącymi drzewkami posiadającymi niskie gałęzie, które chronią przed upałami zwłaszcza w okresie wykotu młodych.

Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]"r. Nr "[...]".

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że argumenty przedstawione w decyzji organu I instancji zasługują na uwzględnienie. Bezsporna pozostaje okoliczność, stosownie do art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm), że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. W taki też sposób została przeprowadzona kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego, która wykazała, iż na działce znaczonej lit. D nie jest prowadzona działalność rolnicza, zaś na działce lit. H zakwalifikowana powierzchnia do dopłat wynosi 0,57 ha po wyłączeniu gruntów nieuprawnionych do płatności porośniętych drzewkami i krzewami. Z tego też powodu wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek deklarowanych we wniosku (50,75 ha) a powierzchnia stwierdzoną ( 36,47 ha) po kontroli na miejscu wyniosła 39,16%.

Odnosząc się do argumentu konieczności zapewnienia przez skarżącego na prowadzonych gruntach elementów niezbędnych do prowadzenia prawidłowej hodowli danieli nie znajduje on potwierdzenia w świetle § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. Nr 65, poz. 600), który przewiduje wyjątki od zasady, iż grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Organ powołał się także na art. 8 cytowanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. który określa, kiedy działka, na której znajdują się drzewa, będzie uważana za działkę rolną dla celów pomocy obszarowej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż powierzchnie użytków rolnych nie spełniające przepisów ustawy zostały prawidłowo wykluczone z płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie H. B. wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie płatności na 2005 r. Skarżący podał, że za dopłaty uzyskane za 2004 rok rozwinął prowadzone gospodarstwo wykonując część kwater dla zwierząt. Pomimo złożenia stosownych wyjaśnień w biurze agencji i zapewnień ze strony jej pracowników, że dopłaty powinny być przyznane do końca czerwca 2006 termin ten nie został zachowany. Protokół z 30 września 2005 r. obejmował kontrolą całe gospodarstwo, chybione jest stwierdzenie, iż jest on błędny tylko dlatego, że nie uwzględniał on korekty wniosku. Niezrozumiałe jest też to dlaczego z ponowną kontrolą czekano przez bardzo długi czas, natomiast brak decyzji przyznającej płatności naraził skarżącego na bardzo duże straty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu prowadzenia specyficznej hodowli zwierząt wyjaśniono, iż stosownie do powołanych w decyzji przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. Nr 65, poz. 600) oraz art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., na większości działki H i całej działce D nie stwierdzono aby skarżący prowadził wyżej opisaną przepisami działalność rolniczą, przy zachowaniu wymogów dobrej agrokultury. Wyjaśniono, iż skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, gdyż był obecny w trakcie kontroli. Podniesiono, iż skarżący mógł gromadzić w toku postępowania i prezentować materiał dowodowy, natomiast przyjął postawę negacji ustaleń prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa.

Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).

W odniesieniu do tak ukształtowanego zakresu kontroli decyzji administracyjnych wyjaśnić należy skarżącemu, iż Sąd administracyjny nie posiada uprawnienia do podejmowania jakichkolwiek merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach, w których wydany został skarżony akt administracyjny, bowiem jego kontrola dotyczy tylko badania legalności podjętego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy oczywiście bezpodstawne jest żądanie skarżącego aby Sąd uchylił rozstrzygniecie organu odwoławczego i orzekł o przyznaniu płatności bezpośredniej na 2005r. do zgłoszonych gruntów rolnych.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił skargę, albowiem podczas kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji publicznej stwierdził naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podnieść należy, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co wynika z dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa. Naruszenie tych przepisów w toku prowadzonego postępowania administracyjnego doprowadziło w efekcie do podjęcia rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 6, poz. 40, ze. zm, zwana dalej: ustawą o płatnościach.), która przewiduje w art. 2 ust. 1 i 2, że posiadaczowi gospodarstwa rolnego, zwanemu "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwanej dalej "gruntami rolnymi", przy czym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzących w skład gospodarstwa.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na obecnym etapie postępowania nie daje podstaw do stwierdzenia, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego - rozporządzenia unijne w zakresie przyznawania jednolitej i uzupełniającej płatności bezpośredniej tj. art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345z 20.11.2004,) zwanego dalej: rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.), zwanego dalej: rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. co do możliwości odmowy przyznania dopłat w sytuacji, gdy różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych do dopłat a powierzchnią działek stwierdzoną przez organ do dopłat przekracza 30%. W tej kwestii organy będą mogły się merytorycznie wypowiedzieć dopiero wówczas, jeśli w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości zostaną ustalone wszystkie istotne okoliczności faktyczne.

Zgodnie zaś z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten określany w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie zasadą praworządności wiąże konieczność przestrzegania prawa nie tylko przez organ administracji publicznej lecz nakazuje zapobiegać naruszeniom prawa przez strony i innych uczestników postępowania.

Sąd nie negując prawa organów orzekających o przyznawaniu producentom rolnym pomocy ze środków Unii Europejskiej do przeprowadzania postępowania w oparciu o zapisy rozporządzeń unijnych w zakresie potwierdzającym spełnienie niezbędnych warunków przyznania m.in. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych pragnie jedynie podkreślić, że takie uprawnienie nie oznacza jednak, że postępowanie wyjaśniające można przeprowadzić z pominięciem ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Nawet jeśli w sprawie mają zastosowanie przepisy szczególne regulujące kwestię postępowania w sprawie składanego wniosku o płatności bezpośrednie i przeprowadzanych kontroli nie zwalnia to organów orzekających w sprawie z obowiązku stosowania wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 1 pkt 1 kpa. wynika bowiem, że przepisy tego kodeksu stosuje się do postępowań przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Nie można mieć wątpliwości, iż do spraw takich należy sprawa o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a wynika to z art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz. 40, ze zm.)

W rozpoznawanej sprawie istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia czy na działkach zgłoszonych przez skarżącego do dopłat bezpośrednich - jednolitej i obszarowej - oznaczonych lit. D i H była prowadzona działalność rolnicza, a zatem czy działki te w 2005 r., kiedy to producent wystąpił o przyznanie płatności, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i były na nich prowadzone uprawy.

W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w tej sprawie w dniu 5 września 2006r. kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego stwierdziła, iż z działki oznaczonej lit. H o zgłoszonej powierzchni 14,19 ha upraw, do dopłat można zakwalifikować jedynie 0,57 ha po wyłączeniu gruntów nieuprawnionych do płatności porośniętych drzewkami i krzewami, zaś na działce oznaczonej lit. D nie była prowadzona działalność rolnicza. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika nadto, iż protokół z przeprowadzonej kontroli w tej sprawie stanowi istotny dowód w sprawie, bowiem ustalenia poczynione w trakcie kontroli posłużyły do wydania skarżonej decyzji.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli na miejscu z dnia 5 września 2006r. nie sposób jednakże wyczytać w oparciu o jakie dokonane ustalenia i stwierdzone na miejscu okoliczności kontrolujący gospodarstwo urzędnicy uznali, iż z całej zgłoszonej do płatności powierzchni działki H tylko jej 0,57 ha uprawnia do dopłat. W treści całego protokołu, jak i z wykonanych zdjęć fotograficznych zamieszczonych na dyskietce CD, nie wynika z uwagi na jakie okoliczności dokonano takiego ustalenia. Zastosowany przy opisie tej działki kod DR 13+ oznaczający "zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej" także nie wyjaśnia tej kwestii. Brak jest wyjaśnienia z jakiego powodu uznano, iż zadeklarowana powierzchnia działki jest większa od powierzchni stwierdzonej, a jest to najistotniejsza okoliczność w tej sprawie, mająca istotny wpływ na podjęte merytoryczne rozstrzygnięcie.

Wskazać należy, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wskazał powodu dla którego zakwalifikował do dopłat z działki nr H o pow. 14,19 ha jedynie 0,57 ha, natomiast organ odwoławczy podał, iż podstawą taką jest stwierdzona okoliczność porośnięcia działki drzewkami i krzewami. Okoliczność ta nie znajduje jednakże potwierdzenia w zebranym w tej sprawie materiale dowodowym, a zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji ma charakter dowolny, skoro w tym zakresie nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu, zaś znajdująca się w aktach mapka stanowiąca załącznik graficzny do wniosku o dopłaty nie potwierdza okoliczności, iż cała działka oznaczona lit. H jest porośnięta drzewami i krzewami.

Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych sprawy nie wynika także jakie parametry i liczebność drzew na określonej powierzchni działki są kwalifikowane jako uprawniające do dopłat oraz jakie przepisy prawa regulują takie ustalenia. Powyższe okoliczności stanowią, iż stwierdzenia zawarte w skarżonej decyzji co do okoliczności porośnięcia działki oznaczonej lit. H drzewami i krzewami są gołosłowne, gdyż nie poparte zostały dowodami zgromadzonymi w tej sprawie. Tak prowadzone postępowanie wyjaśniające nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami art. 7 i 77 Kpa.

W tym miejscu należy jednocześnie wskazać organom orzekającym w sprawie, iż nie jest wystarczającym uzasadnieniem decyzji administracyjnej powołanie podstawy prawnej, jak to uczynił organ odwoławczy cytując brzmienie § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004r. Nr 65, poz. 600,ze zm.) oraz art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., bowiem bezwzględnym obowiązkiem wynikającym z art. 107 § 3 Kpa jest zamieszczenie w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia, a zatem bezwzględnym wymogiem każdej decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie z jakiego powodu cytowana norma prawna ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy zacytował wskazane wyżej przepisy prawa bez wyjaśnienia, z uwagi na jakie ustalenia faktyczne i przeprowadzone dowody przepisy te mają zastosowanie w sprawie, a rozstrzygnięcie w tym zakresie ma istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie sprawy z uwagi na przewidziane w § 4 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. wyjątki dopuszczające uznawanie za grunty rolne gruntów porośniętych drzewami i krzewami. Jeżeli bowiem przepis ten przewiduje wyjątki od generalnej reguły, to rzeczą organu orzekającego w sprawie było wykazanie z jakiego powodu w rozpoznawanej sprawie wyjątki te nie mają zastosowania.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia w toku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie jest ustalenie faktycznej daty i konkretnych czynności wykonanych w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego gospodarstwa rolnego skarżącego w dniu 5 września 2006r., a w szczególności ustalenia daty kontroli działki oznaczonej lit. H.

Należy podzielić pogląd wyrażony w skarżonej decyzji, iż stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Natomiast z art. 25 ust. 1 ww. aktu wynika, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków.

W niniejszej sprawie skarżący został powiadomiony o kontroli na miejscu z jednodniowym wyprzedzeniem, jak również uczestniczył w jej przeprowadzeniu, na co wskazują zapisy w protokole kontroli. Sporna pomiędzy stronami jest natomiast okoliczność, czy tego dnia przeprowadzono także kontrolę działki oznaczonej lit. H, czemu zaprzecza konsekwentnie skarżący, bowiem ten zarzut znalazł się już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, do którego organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Za ewentualnym przyjęciem tego zarzutu przemawia okoliczność, iż kontrola została zakończona w pod nieobecność producenta rolnego - taki zapis figuruje w protokole. Pracownicy przeprowadzający kontrole nie dokonali jednakże wpisu informującego z jakiego powodu producent rolny nie uczestniczył do końca w przeprowadzanej kontroli. Do zarzutu braku przeprowadzenia kontroli na działce oznaczonej lit. H organ odwoławczy nie odniósł się, a jest to okoliczność mająca istotne znaczenie dla merytorycznego rozpoznania sprawy.

W tym miejscu należy wskazać, iż również na podstawie wykonanych zdjęć nie można stwierdzić jaki faktycznie stan istniał na działce o powierzchni 14,19 ha i czy kwalifikowała się do uznania, iż grunty utrzymane są w dobrej kulturze rolnej na całej jej powierzchni zgłoszonej do dopłat. Przede wszystkim uwadze organu uszła ta kwestia, że protokół kontroli będący w gruncie rzeczy podstawą decyzji odmawiającej przyznania płatności za rok 2005 został sporządzony na podstawie kontroli wykonanej we wrześniu 2006 roku. Rzeczą przynajmniej niezrozumiałą i z pewnością w żaden sposób nie wyjaśnioną jest to na jakiej podstawie we wrześniu 2006 roku stwierdzono, że trawa nie była koszona w 2005 roku. W rzeczywistości niewiadomą pozostaje też ilość drzew rosnących na przedmiotowej działce, tym samym niewiadomą pozostaje to czy na działce o powierzchni ponad 14 hektarów zadeklarowanej do dopłat rosnące drzewa uniemożliwiają prowadzenie produkcji rolniczej w podobny sposób jak na działce bez drzew. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien odnieść się do kwestii wiele razy poruszanej przez skarżącego, mianowicie charakteru produkcji prowadzonej w gospodarstwie H. B. w szczególności zasadności bądź nie jego twierdzeń o konieczności pozostawiania na łąkach traw na zimę, aby wówczas zwierzęta mogły je zjadać.

Powyższe rozważania dotyczące braku właściwego wskazania tego dlaczego skarżącemu odmówiono przyznania płatności dotyczą oczywiście także działki oznaczonej lit. D, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i w tej kwestii nie można wyciągnąć żadnych logicznych i przekonujących wniosków.

W tym stanie rzeczy przeprowadzone postępowanie dowodowe nastąpiło z naruszeniem art. 7, 8 i 9 Kpa. Organ administracji zgodnie z tymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a ponadto obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają również nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wobec wskazanych wyżej niejasności stanowiących o tym, że postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a więc z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego mogącym mieć istotne znaczenie dla merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy przedwczesne jest wypowiadanie się w przedmiocie właściwej wykładni i zastosowania przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. i art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.

W tym stanie sprawy organy orzekające winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd aby następnie po wyczerpującym zebraniu wszystkich dowodów w sprawie ponownie wypowiedzieć się merytorycznie, czy H. B. należy przyznać jednolitą płatność obszarową na 2005r, przy czym zachowane winny być terminy w czasie, których postępowanie administracyjne powinno być zakończone, gdyż czas oczekiwania skarżącego na wydanie decyzji administracyjnej był zdecydowanie zbyt długi i opóźnienia tego nie można wytłumaczyć w żaden racjonalny sposób.

Z niniejszego uzasadnienia w sposób oczywisty wynika, że sąd w żaden sposób nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów gdyż wydanie decyzji w tym przedmiocie muszą poprzedzić wnikliwe ustalenia faktyczne.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.