Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1712/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 1,  art. 16  ust. 1 pkt 28
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi Spółki A. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 20 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia 28 czerwca 2007 r. Nr [...] II. orzeka, że wymieniona w punkcie I decyzja oraz postanowienie nie podlegają wykonaniu, III. zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 marca 2007r. Spółka A. S.A. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z prośbą o udzielenie pisemnej interpretacji, co do prawidłowości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych przy organizacji imprez zakładowych związanych z obchodami świąt zakładowych takich jak Barbórka, Dzień Hutnika, spotkań Zarządu, Związków Zawodowych z załogą oraz imprez z okazji rocznicy odkrycia złóż rud miedzi.

Przedstawiając okoliczności związane ze stanem faktycznym, którego dotyczył wniosek, Spółka podniosła, iż spotkania te mają szczególny charakter oraz podniosłą atmosferę z racji podtrzymywania tradycji górniczych i hutniczych. W ich trakcie wręczane są odznaczenia oraz nadawane są stopnie górnicze. Na ten cel Spółka zakupuje towary i usługi, które następnie są wykorzystywane do realizacji części artystycznej oraz pozostałej oprawy imprezy, w tym poczęstunku dla jej uczestników. Spółka finansuje powyższe wydatki ze środków obrotowych.

Ponadto Spółka wskazała, że zamierza zorganizować Jubileuszowy Festyn Spółki A. S.A. (ujęty w preliminarzu wydatków jako kultywowanie tradycji górniczych). Festyn zorganizowany będzie na terenie otwartym, dostępnym dla wszystkich mieszkańców okolicy. W związku z organizacją tej imprezy zakupione zostaną różnego rodzaju towary i usługi między innymi:

-usługi multimedialne, rozrywkowe (występy artystyczne zespołów), transportowe, utrzymania czystości, przygotowania terenu, udostępnienia energii elektrycznej, usługi medyczne, usługi ochrony, wynajmu ogrodzenia, dekoracji,

-usługi organizacji wystawy maszyn i sprzętu dla górnictwa miedzi,

-zakup bonów konsumpcyjnych określonej wartości; bony te wydawane są zaproszonym gościom oraz pracownikom, którzy wyrazili chęć udziału w imprezie,

-zakup materiałów do dekoracji,

-zakup nagród dla uczestników różnych konkurencji,

-zakup banerów i spotów reklamowych itp.

W oparciu o powyższe Spółka stwierdziła, że stosownie do treści przepisu art.15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz.U. z 2000r. nr 54, poz. 654 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.d.o.p."), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 p.d.o.p. Zdaniem Spółki oznacza to, że organizacja powyższych spotkań zakładowych, co do zasady ma pośredni związek z osiąganym przychodem, poprzez zwiększenie efektywności pracy, tworzenie dobrej atmosfery pomiędzy pracownikami i firmą, co w konsekwencji przekłada się na przychody Spółki. Wydatki ponoszone przez Spółkę na organizację dla pracowników imprez o charakterze integracyjnym, do których spółka zaliczyła tego typu imprezy zakładowe, pokrywane ze środków obrotowych, stanowią dla Spółki koszt uzyskania przychodów. Na potwierdzenie tego stanowiska Spółka przywołała interpretację Ministerstwa Finansów z dnia 2.01.2006r. oraz niektórych urzędów skarbowych. Również odnośnie organizacji Festynu Spółki A. S.A., czyli imprezy o charakterze ogólnodostępnym, ponoszone wydatki, jako koszty reklamy Spółki, prowadzonej publicznie, dostępnej potencjalnie dla wszystkich, stanowią zdaniem Spółki w całości koszt uzyskania przychodów.

Podsumowując stanowisko Spółki, wydatki na imprezy z okazji świąt zakładowych, oraz organizacja Festynu Spółki A. S.A., nie mieszczą się w katalogu wydatków związanych z działalnością socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, nie zostały zatem wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art.16 ust. 1 pkt 45 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z tym wnioskodawca zadał pytanie:

- czy w przedstawionym stanie faktycznym oraz prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2007r., Spółka może zaliczyć poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów?

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Jego zdaniem w oparciu o przedstawiony we wniosku stan faktyczny można przyjąć, że na podstawie art.15 ust. 1 i art. 16 ust 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. z 2000 r. Dz. U. Nr 54, póz.654 ze zm.) do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć tzw. koszty pracownicze. Pojęcie to obejmuje przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze, jak też wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety oraz wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników. W ramach tych wydatków nie mieszczą się jednak wydatki poniesione na zorganizowanie spotkań takich jak Barbórka, Dzień Hutnika, karczm piwnych czy combrów babskich, które faktycznie przybierają formę spotkań integracyjnych. W ocenie organu pomimo, że wydatki poniesione na ,,imprezy integracyjne" nie zostały wymienione w art. 16 p.d.o.p., to zarazem nie jest możliwe wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy takim wydatkiem, a osiągniętymi przychodami.

Organ podatkowy wskazał, że celem spotkań integracyjnych nie jest generowanie przychodów podatkowych pracodawcy, lecz integracja środowiska pracowniczego poprzez wspólne spędzenie czasu wolnego od pracy. Mając na uwadze powyższe, wydatki związane z organizacją imprez integracyjnych dla pracowników nie stanowią, na podstawie art.15 p.d.o.p., kosztów uzyskania przychodów Spółki, z uwagi na to, że nie można wskazać ich związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ponadto poniesienie ich nie ma lub nie może mieć bezpośredniego wpływu na wielkość osiągniętego przychodu ani zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Również, w ocenie organu podatkowego, wydatki związane z organizacją ogólnodostępnego Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A., nie powinny zostać zaliczone do kosztów podatkowych 2007 roku oraz nie powinny być rozpoznane jako koszty reklamy. Wydatki te, nie zachęcają potencjalnych klientów do zawarcia umowy, nabywania towarów czy korzystania z oferowanych przez Spółkę usług. Zatem nie przyczyniają się do wzrostu zainteresowania oferowanymi przez Spółkę produktami, nie mają przełożenia na wzrost przychodów. W konsekwencji, nie zostaje zachowany podstawowy warunek uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, jakim jest istnienie między nim a osiągniętym przychodem związku przyczynowo-skutkowego, czyli wpływu danego wydatku na powstanie, zachowanie lub zwiększenie przychodu.

Ponadto, organ podatkowy wskazał, że na podstawie art.16 ust. 1 pkt 28 p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Organ podatkowy uznało, że wydatki poniesione przez Spółkę na zakup bonów konsumpcyjnych dla zaproszonych gości, pracowników firmy oraz zakup nagród konkursowych spełniają kryterium reprezentacji, w konsekwencji nie powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Spółka wniosła o uchylenie tego aktu w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez uznanie stanowiska podatnika zaprezentowanego we wniosku za prawidłowe. Spółka podtrzymała stanowisko zawarte we wniosku, zgodnie z którym organizację spotkań zakładowych zalicza do kosztów uzyskania przychodów poprzez pośredni związek z osiąganymi przychodami Spółki. Realizowane świadczenia nie mają charakteru socjalnego, pokrywane są z wydatków bieżących Spółki.

Decyzją z dnia 20 września 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego konstrukcja kosztów uzyskania przychodów oparta jest na swoistej klauzuli generalnej, zgodnie z którą podatnik ma możliwość odliczania dla celów podatkowych wszelkich kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich związek z prowadzoną działalnością a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Zwrot "w celu" użyty w art. 15 ust. 1 p.d.o.p. oznacza, że nie każdy wydatek rzeczywiście poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania. Pomiędzy wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. Musi więc istnieć bezpośredni lub potencjalny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydatkiem a możliwością uzyskania przychodu. Wydatki ponoszone przez podatnika tylko wtedy mogą zostać zakwalifikowane jako tworzące koszty uzyskania przychodów, jeżeli są nakierowane na osiągnięcie przychodu. W tym stanie prawnym, przywołując szereg orzeczeń sądowych, organ podatkowy wskazał, że wydatki poniesione na organizację pracowniczej imprezy okolicznościowej (święta zakładowe, Barbórka, Dzień Hutnika) nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów, ponieważ nie mają one związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie wpływają one bowiem na zwiększenie efektywności pracy i w efekcie nie służą uzyskiwaniu zwiększonych przychodów.

Także odnośnie zorganizowania przez Spółkę Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A., zdaniem organu podatkowego, słusznym jest stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego oraz wyjaśnień Spółki celem organizacji festynu jest rozpowszechnienie informacji o Spółce, jej potencjale, wartości, ugruntowaniu pozycji na rynku. Celem imprezy jest promocja Spółki, poprzez między innymi wytworzenie przychylnej opinii uczestników festynu do największego w rejonie pracodawcy i producenta miedzi. Festyn ukazuje również Spółkę jako jednego z większych sponsorów przedsięwzięć gospodarczych i kulturalnych w regionie. Wskazane przez podatnika wydatki związane z organizacją festynu nie są zatem nakierowane na potencjalnych nabywców towarów oferowanych przez Spółkę i nie spełniają opisanych znamion reklamy, mającej na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zawarcia umowy, nabywania towarów, korzystania z oferowanych usług, rozpowszechnianie informacji o towarach, miejscach ich nabycia, chwalenie i zalecaniu ich, nie mogą zatem w myśl art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 p.d.o.p. stanowić kosztów uzyskania przychodów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającego ją postanowienia, zarzucając im, że zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 15 ust. 1 p.d.o.p. poprzez niedopuszczalną na gruncie zasad interpretacji przepisów prawa podatkowego wykładnię zawężającą, prowadzącą w rezultacie do pozbawienia Spółki przysługującego jej prawa do zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Według Spółki przedmiot sporu dotyczy dwóch kwestii. Po pierwsze jeśli chodzi o prawo Spółki do zaliczenia wydatków z tytułu organizacji imprez zakładowych do kosztów uzyskania przychodów, to istota problemu sprowadza się do oceny faktu, czy podejmując decyzję o organizacji imprez zakładowych Spółce przyświecał cel osiągnięcia przychodów. Po drugie w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu organizacji Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A. istota problemu sprowadza się do zakwalifikowania tych wydatków jako kosztów reklamy.

W ocenie Spółki związek pośredni pomiędzy przychodami Spółki a kosztami organizacji imprez zakładowych wyraża się w szeregu obiektywnych korzyści będących ich konsekwencją. Wśród tych korzyści można wymienić:

• ukształtowanie więzi pracowników ze Spółką związane z lepszym postrzeganiem Spółki jako pracodawcy,

• lepsze poznanie przez dział personalny Spółki potrzeb załogi podczas nieformalnych spotkań,

• polepszenie relacji pomiędzy kadrą zarządzającą Spółki oraz personelem pozwalające w końcowym efekcie na lepsze porozumienie i ograniczenie barier komunikacyjnych, a przez to wzrost efektywności pracy.

Spółka podniosła zatem, że wszelkie koszty prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w tym również koszty organizowanych spotkań zakładowych jako koszty ogólne, mają wpływ na kształtowanie się wysokości przychodów opodatkowanych osiąganych przez Spółkę, co oznacza, że - w świetle art. 15 ust. 1 p.d.o.p.- ma ona prawo do zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Dodatkowo, w ocenie Spółki, niezrozumiały jest pogląd organu odwoławczego, który w skarżonej decyzji wskazuje, że "(...) wydatki na rzecz pracowników co do zasady stanowią koszty uzyskania przychodów, lecz nie dotyczy to wszelkich wydatków, a jedynie takich, które pracodawca jest zobowiązany ponieść lub których poniesienie może służyć uzyskaniu przychodów bądź ograniczeniu strat (...) ". Spółka argumentowała, że koszty organizacji spotkań integracyjnych są typowym przykładem kosztów pracowniczych. Ta kategoria kosztów powszechnie uznawana jest za związaną z przychodem, a ewentualne wyjątki są wprost uregulowane w art. 16 p.d.o.p. (jak np. niektóre wydatki pracodawcy na działalność socjalną). W ocenie Spółki jedynie precyzyjne i bezpośrednie wymienienie wydatku w katalogu art. 16 ust. 1 p.d.o.p. mogłoby wyłączać dane wydatki pracownicze z kosztów uzyskania przychodów - ustawa natomiast nie zawiera takiego przepisu w odniesieniu do spotkań integracyjnych pracowników.

Ponadto zdaniem Skarżącej, stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w świetle którego wydatki na organizację imprez pracowniczych "(...) nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie mają one związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie wpływają one bowiem na zwiększenie efektywności pracy i w efekcie nie służą uzyskiwaniu zwiększonych przychodów ", jest niezrozumiałe albowiem organ podatkowy nie przedstawił żadnego uzasadnienia swojego stanowiska, ograniczając się jedynie do ogólnego i lakonicznego stwierdzenia, że wydatki z tytułu organizacji imprez zakładowych nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki, ze względu na rzekomy brak związku spornych wydatków z działalnością gospodarczą Spółki i w rezultacie nie przyczyniają się do zwiększenia jej przychodów. W przypadku stanowiska organów podatkowych dotyczących prawa Spółki do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu organizacji Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A. Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 p.d.o.p., poprzez dokonanie niedopuszczalnej na gruncie zasad interpretacji przepisów prawa podatkowego wykładni rozszerzającej przepisu art. 16 ust. 1 pkt 28 p.d.o.p., prowadzącej w rezultacie do pozbawienia Spółki przysługującego jej prawa do zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów

Spółka wskazała, że rozstrzygnięcie organów podatkowych stanowi podwójne kwalifikowane naruszenie prawa, bowiem organ odwoławczy:

• nie dostrzega reklamowego charakteru spornych wydatków i kwestionuje ich związek z przychodami Spółki;

• automatycznie kwalifikuje wszystkie działania promocyjne, które w jego opinii nie spełniają definicji reklamy jako działania o charakterze reprezentacji, w stosunku do których Spółce nie przysługuje prawo do zaliczenia wydatków związanych z nimi do kosztów uzyskania przychodów.

Zdaniem Spółki podstawowym celem, którym kierowała się planując organizację Festynu była promocja Spółki. Z tego powodu na Festyn zaproszeni zostali kontrahenci Spółki, klienci, przedstawiciele mediów oraz lokalnej społeczności. Organizacja Festynu - jako impreza o charakterze otwartym, dostępnym dla wszystkich mieszkańców okolicy - ma charakter typowej imprezy promocyjnej. Jak Spółka wskazywała na dotychczasowych etapach postępowania, podczas całego Festynu rozmieszczone są banery reklamowe, na których znajduje się logo Spółki, informacje o imprezie publikowane są w prasie i emitowane w mediach. Celem organizacji Festynu jest więc promocja marki Spółki oraz jej produktów, skutkująca korzystnym postrzeganiem Spółki w kręgu obecnych i potencjalnych kontrahentów. Spółka podkreśla, iż przedmiotowy Festyn ma na celu przede wszystkim reklamę Spółki oraz jej produktów, a także przedstawienie wartościujących informacji dotyczących Spółki. Oznacza to, że przedmiotowe wydarzenie miało przede wszystkim na celu reklamę Spółki i jej wyrobów.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

W pismach procesowych złożonych przez stronę Skarżącą jak i organ odwoławczy obie strony postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje:

skarga okazała się zasadna.

Decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia oraz postanowienie ją poprzedzające podjęte zostały w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Zwrócić zatem należy uwagę, że w postępowaniu takim stan faktyczny nie jest ustalany w sposób dowodowy przez organ podatkowy, lecz przyjmuje się go według twierdzeń podatnika. Z merytorycznego punktu widzenia wniosek musi zatem wyczerpująco opisywać stan faktyczny sprawy, odnośnie której podatnik występuje z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, bowiem pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 14a § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej we wniosku o udzielenie interpretacji wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Do takiego stanu jaki przedstawi, formułuje on następnie własne stanowisko, a organ podatkowy dokonuje oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Rolą organu jest więc tylko i wyłącznie ocena prawidłowości zapatrywań wnioskodawcy na kwalifikację prawnopodatkową (skutki prawne w świetle prawa podatkowego) nakreślonych we wniosku okoliczności faktycznych. W konsekwencji wydana interpretacja wywołuje więc skutki prawnopodatkowe o tyle tylko, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będzie pokrywał się ze stanem faktycznym podanym przez podatnika we wniosku.

W rozpoznanej sprawie Spółka poddała pod ocenę stan faktyczny, który nakazywał uczynić przedmiotem rozstrzygnięcia kwestię możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z organizacją imprez okolicznościowych dla pracowników Spółki oraz otwartego festynu okolicznościowego.

Rozstrzygając powyższą kwestię należy wskazać najpierw na stan prawny obowiązujący w dacie wydania postanowienia dotyczący zasad kwalifikowania danego wydatku do kosztu uzyskania przychodu a także przypadków nie uznawania przez ustawodawcę określonych wydatków za koszty uzyskania przychodu.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 p.d.o.p. Przy czym należy zauważyć, iż dopuszcza się, iż związek pomiędzy wydatkiem a przychodem może być pośredni a nie tylko bezpośredni. Taki pogląd prezentowany jest obecnie w orzecznictwie sądowym a także piśmiennictwie. Z kolei na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Zdaniem Sądu, udzielając przedmiotowej interpretacji organy podatkowe słusznie odrębnie rozważały, stanowisko Spółki, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na rzecz organizacji imprez w postaci spotkań zarządu, związków zawodowych z załogą w związku z obchodami takich świąt jak Barbórka, Dzień Hutnika, czyli tzw. karczmy piwne, combry babskie, imprezy z okazji odkrycia złóż rud miedzi, określonych przez podatnika jako imprezy integracyjne, odrębnie natomiast w przypadku prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z organizacją Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia organów podatkowych, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w przypadku pierwszej grupy wydatków, w ocenie Sądu, podjęcie rozstrzygnięcia wymagało wszechstronniejszego i bardziej wnikliwego, niż to uczyniły organy podatkowe, ustalenie charakteru i celu tych imprez.

W szczególności rozważenie pośredniego związku pomiędzy przychodami Spółki a kosztami organizacji powyższych imprez wymaga ustalenia obiektywnych korzyści będących ich konsekwencją. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, tylko wydatek, który został poniesiony w celu (decydujący jest zamiar podatnika - cel poniesienia wydatku) uzyskania przychodów i jednocześnie nie został wymieniony w negatywnym katalogu wydatków wyłączonych z kosztów podatkowych, może zostać zakwalifikowany do kosztów podatkowych (wyrok NSA z dnia 20.11.1998r., sygn. akt SA/Rz 406/98, wyrok WSA z dnia 17.12.2007r., sygn. akt III SA/Wa 1287/07, wyrok WSA z dnia 28.03.2007r., sygn. akt I SA/Wr 84/07).

Odpowiedzieć zatem należy na pytanie czy tzw. spotkania integracyjne mogą pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem. Słowo ,,integracja" oznacza proces tworzenia się całości z jakichś części, zespalanie się elementów w całość, integrować – to znaczy ,,dokonać integracji, łączyć w całość (Słownik języka polskiego PWN). Zdaniem Sądu znaczenie stopnia integracji danej grupy dla jej skutecznego działania nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Skoro celem działania pracowników powinno być osiągniecie określonego efektu gospodarczego to stopień integracji tej grupy osób ma wpływ na efektywność jej działania a tym samym na osiągnięty efekt końcowy, czyli wysokość przychodu z działalności gospodarczej. Imprezy integracyjne mają za cel integrowanie załogi także poprzez kształtowanie wśród tej grupy ludzi zasad funkcjonowania w określonej grupie, promowanie zachowań spełniających oczekiwania pracodawcy np. poprzez informowanie wszystkich pracowników o sukcesach poszczególnych osób, przyznawania nagród za określone zachowania itp. Zasadnym zatem jest zdaniem Sądu, twierdzenie Strony Skarżącej o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy prowadzoną przez pracodawcę działalnością gospodarczą skierowaną na osiągniecie przychodu i wydatkami poniesionymi przez pracodawcę na zorganizowanie tzw. imprez integracyjnych dla swoich pracowników i w konsekwencji uznanie, iż ów wydatek spełnia określone w art. 15 ust. 1 p.d.o.p. wymogi do zaliczenia go przez pracodawcę – organizatora imprezy do kosztów uzyskania przychodów. Jest rzeczą oczywistą, że pracodawca organizując tego rodzaju imprezy ma na uwadze wpływ tego rodzaju działań na zaangażowanie pracowników w prace i osiągane z niej efekty.

Wedle stanowiska Sądu kosztem uzyskania przychodu mogą być jednakże jedynie te spotkania załogi, które zawierają elementy motywujące pracowników do wydajnej pracy, zmierzające do poprawy atmosfery pracy. Inaczej wydatki na imprezę nie będą podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, jako wydatki nie mające wpływu na uzyskanie przychodu. Podatnik organizując dla pracowników określoną imprezę musi jako cel tej imprezy przyjąć zintegrowanie pracowników z firmą oraz między sobą, poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji w zakresie wykonywania obowiązków pracowniczych. Jeżeli nie przyjmie takiego celu to samo spotkanie polegające na konsumpcji lub przebywaniu w swojej obecności jako celu samego w sobie, nie będzie kosztem uzyskania przychodów. Z takiego spotkania musi wynikać wprost cel motywacyjno - integracyjny dla pracowników. Przykładem może być nagradzanie na takim spotkaniu osób, które wyróżniają się w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych. Wyróżnienie bowiem jednych pracowników może stanowić bodziec dla pozostałej załogi do bardziej wydajnej i rzetelnej pracy.

W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że w złożonym wniosku Spółka wymieniła szereg imprez, co należy podkreślić, różniących się istotnie od siebie, jeśli popatrzyć na ich charakter i przebieg.

Zwrócić trzeba przede wszystkim uwagę na złożony charakter tych imprez. Dla przykładu, w trakcie organizowanych w dniu Barbórki, karczm piwnych przyjmowani są uroczyście do braci górniczej nowi adepci. Nie może także ujść uwadze fakt, że zgodnie z Kartą Górnika (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 r. w sprawie szczególnych przywilejów dla pracowników górnictwa - Karta górnika - Dz. U 82, Nr. 2, poz.13 ze zm.), Dzień Górnika jest świętem górniczym, wolnym od pracy. Z tej okazji przysługuje pracownikom szereg świadczeń takich jak nagroda w wysokości miesięcznego wynagrodzenia, czy też tradycyjne "barbórkowe" w naturze lub ekwiwalencie pieniężnym stanowiącym równowartość świadczenia w naturze (§ 3 Rozporządzenia).

Czy tego typu spotkania, jak opisane we wniosku, mogą mieć związek z przychodem niewątpliwie decydować będzie ich program. Zatem każda impreza powinna być rozpatrywana indywidualnie.

Podatnik we wniosku o interpretację nie przedstawił programu poszczególnych imprez, stwierdzając jednakże, iż mają charakter integracyjny, służą tworzeniu dobrej atmosfery pracy zmierzając tym samym do zwiększenia efektywności pracy. Jako przykład takiego charakteru imprez wskazał, wręczanie na takim spotkaniu oznaczeń dla wyróżniających się pracowników. Jest to niewątpliwie element motywujący do wydajniejszej pracy co może przełożyć się na zwiększenie przychodów podatnika.

Jeżeli zatem opisane we wniosku podatnika spotkania służą integracyjno – motywacyjnym celom ( a winien ten cel motywacyjno – integracyjny wynikać z programu imprezy) to wydatki na takie spotkania winny stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust 1 p.d.o.p. Jeżeli zaś celem tych spotkań byłaby wyłącznie konsumpcja to wydatki na takie spotkania nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu zważywszy, iż nie zawierają tego tak istotnego charakteru motywacyjno- integracyjnego. Zdaniem Sądu zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu wydatków na spotkania o charakterze motywacyjno – integracyjnym nie wyklucza fakt, iż spotkania te mogą zawierać również elementy rozrywkowe i są organizowane przy okazji świąt zakładowych.

Mając powyższe na uwadze należało uznać stanowisko organów podatkowych kwestionujące a priori jako koszt uzyskania przychodu wydatki poniesione na organizację pracowniczych imprez okolicznościowych za nieprawidłowe. O tym bowiem, czy określony wydatek na taką imprezę może być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, decyduje cel i charakter spotkania, który pozwoli na uznanie, iż pozostaje on w związku przyczynowo- skutkowym z przychodem, przy czym nie musi zachodzić związek bezpośredni. Negowanie zaś jako kosztu uzyskania przychodu wydatków na imprezę okolicznościową, której program zawiera elementy zmierzające do uzyskania dobrej atmosfery w pracy, zmierzających do motywacji załogi do wydajniejszej, rzetelnej pracy na rzecz swojego pracodawcy należy uznać za stanowisko naruszające przywołany art. 15 ust 1 p.d.o.p.

Wprawdzie wiedzę o stanie faktycznym, w oparciu o który organ podatkowy udziela interpretacji podatkowej, czerpie z wniosku podatnika, który jest zobowiązany do przedstawienia wyczerpującego stanu faktycznego, niemniej jeśli wniosek ten nie zawiera określonych niezbędnych informacji organ winien zwrócić się o jego uzupełnienie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że organy podatkowe nie dokonały czynności wezwania strony o uzupełnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, naruszając tym samym art. 14 a ust 5 Ordynacji podatkowej. Dlatego też, organy podatkowe, w oparciu o wyjaśnienia Spółki, winny przede wszystkim poznać, szczegółowy program każdej z organizowanych imprez objętych wnioskiem. Tylko bowiem znajomość szczegółów organizowanych przez Spółkę spotkań dla pracowników, zwłaszcza, jakimi metodami dąży ona do otrzymania zakładanego rezultatu pozwoli, posiłkując się także regułami logiki i doświadczenia życiowego, ocenić, czy zostaną spełnione przesłanki zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Kolejny wydatek, co do którego strona skarżąca ma wątpliwości czy stanowi on koszt uzyskania przychodu to wydatki związane z organizacją Jubileuszowego Festynu Spółki A. S.A..

Jak już wcześniej podniesiono, zgodnie z art. 15 ust 1 p.d.o.p. kosztem uzyskania przychodu jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, jego zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 tej ustawy. I tak zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 28 tej ustawy nie uznaje się za koszt uzyskania przychodu kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Zatem należało rozważyć czy wydatki poniesione na organizację przedmiotowego festynu można uznać za poniesione na reprezentację, ponieważ tylko wydatki, które nie mają charakteru reprezentacyjnego ( a np. mają charakter reklamowy), mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Pojawia się pytanie, co to jest reprezentacja i jak działania reprezentacyjne odróżnić od reklamy. Niestety ustawodawca nie pokusił się o zdefiniowanie tych pojęć w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Trzeba więc odwołać się do wykładni językowej tych pojęć. Uwzględniając znaczenie pojęć ,,reklama" jako działanie polegające na zachęceniu potencjalnych klientów do zakupu określonych towarów lub usług oraz ,,reprezentacja" - ,,reprezentowanie" jako reprezentację czy ,,występować, działać w czyimś imieniu, reprezentować kogoś, okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia związana ze stanowiskiem, pozycja społeczną- patrz Słownik języka polskiego PWN z 1996r. tom 3 str. 37 i 45 , należy stwierdzić, iż prawidłowo organy podatkowe uznały, że wydatki poniesione na organizację przedmiotowego festynu nie sposób uznać za wydatki związane z reklamą. Celem reklamy jest bowiem podawanie informacji o towarach i nakłanianie potencjalnych klientów do ich nabycia. Polega ona gównie na prezentowaniu danego towaru ( usługi) jego cech jakościowych, użytkowych, zalet technicznych, nowoczesnych rozwiązań, aby skłonić jak największą liczbę potencjalnych nabywców do zakupu. Przedmiotowy festyn miał charakter otwarty, ogólnodostępny. Jeżeli zważy się na przedmiot działalności Spółki A. S.A. to trudno uznać aby wydatki związane z tym festynem nakierowane były na potencjalnych nabywców. Nabywcą bowiem ,,towarów" produkowanych przez spółkę nie będzie przypadkowy uczestnik festynu.

Skarżący przyznaje, że celem głównym festynu była promocja Spółki poprzez wytworzenie przychylnej opinii uczestników festynu jako największego w regionie pracodawcy i jednego z największych w kraju producentów miedzi. Co niemniej celem festynu jak wskazał podatnik było ukazanie go jako jednego z największych w regionie sponsorów przedsięwzięć gospodarczych i kulturalnych.

Strona skarżąca wskazała jako cel organizacji festynu promowanie spółki jako podatnika o dużym potencjale i ugruntowanej pozycji na rynku, dobrego pracodawcę. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, iż te działania miały charakter promocji spółki poprzez stworzenie jej pozytywnego wizerunku. Takie zaś działania, trafnie uznały jako mające charakter reprezentacji tj. kreowania pozytywnego wizerunku firmy. O ile bowiem reklama zmierza do przedstawienia walorów atrakcyjności oferowanych towarów, zachęcania do ich nabywania, o tyle wydatki związane z promowaniem wizerunku firmy należy zaliczyć do kosztów reprezentacji w rozumieniu art. 16 ust 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Nie sposób zaś negować, iż racją ma Strona Skarżąca, że wydatki związane z przedmiotowym festynem mogą przyczynić się do wzrostu przychodów. Okoliczność ta jednakże trafnie nie stanowiła przedmiotu rozważań organów podatkowych. Nawet bowiem gdyby przyjąć, iż zachodzi związek przyczynowo-skutkowy wydatków na organizacje festynu wpływających na wzrost przychodów o których mowa w art. 15 ust 1 omawianej ustawy to wydatek ten właśnie z uwagi na brzmienie art. 16 ust 1 pkt 28 ustawy nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z przedstawioną regulacją prawną wydatki na reprezentację jeżeli nawet wpływają na zwiększenie przychodu wolą ustawodawcy nie zostały uznane za wydatek o charakterze kosztów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Konkludując zatem należało uchylić zaskarżoną decyzje i postanowienie organu I instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ustawy powołanej wyżej.