Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1294/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 87/21 w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 18 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 87/21 oddalił skargę J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz zatrzymania prawa jazdy.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2019 r., którą organ pierwszej instancji orzekł o skierowaniu J. Ś. ("strona", "skarżący") na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kategorii B, z części teoretycznej i praktycznej oraz zatrzymał J. Ś. prawo jazdy kategorii B, o wskazanych w decyzji numerach wydane przez Prezydenta Miasta [...] 19 lipca 2006 r., do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Organ odwoławczy ustalił, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o sprawdzenie kwalifikacji J. Ś., w związku z przekroczeniem przez kierującego 24 punktów karnych. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał pięć przypadków naruszenia przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od 12 sierpnia 2016 r. do 14 lipca 2017 r. za co skarżący uzyskał łącznie 30 punktów (później liczba ta została sprostowana do 28). Ponadto treść uzasadnienia wniosku zawierała informacje kiedy, gdzie i za jakie naruszenie przepisów ruchu drogowego przyznana została stronie określona liczba punktów.

Kolegium wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia, to jest art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 z późn. zm, dalej: "p.r.d.") w związku z art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957) oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019, poz. 341, dalej: "ustawa o kierujących pojazdami").Organ odwoławczy podkreślił, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w ciągu roku kalendarzowego związane jest z naruszeniami, wśród których znajdują się dwa dotyczące spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa. W rozpatrywanej sprawie okres jednego roku obejmuje termin od dnia popełnienia pierwszego naruszenia, to jest 12 sierpnia 2016 r. do 12 sierpnia 2017 r. Ustalono, że skarżący dopuścił się w tym okresie pięciu naruszeń prawa, z którymi było związane przypisanie punktów karnych, to jest:

1. 12 sierpnia 2016 r. w Tarnowcu – za 6 punktów;

2. 22 sierpnia 2016 r. w Mietelu – za 8 punktów;

3. 29 października 2016 r. w Kielcach – za 4 punkty;

4. 23 luty 2017 r. w Kielcach – za 4 punkty;

5. 14 lipiec 2017 r. w Szydłowcu – za 6 punktów.

Łączna suma punktów karnych za powyższe naruszenia przepisów ruchu drogowego wyniosła 28 przed upływem roku liczonego od 12 sierpnia 2016 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja wydawana w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d. jest bezpośrednią i automatyczną konsekwencją naruszeń przepisów ruchu drogowego, które zostały stwierdzone przez organy kontroli. Starosta orzekając w tym trybie zwolniony jest od ustalania stanu faktycznego w sprawie oraz oceny dowodów, gdyż te czynności wykonała Policja. Starosta nie tylko nie bada zasadności przypisania kierowcy określonych punktów karnych, ale tym bardziej nie rozstrzyga w kwestii winy lub jej braku. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw jednoznacznie wskazuje, że starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja wydawana w tym trybie ma charakter związany i następuje po uzyskaniu przez starostę stosownego wniosku z Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę skarżącego. W uzasadnieniu wyroku, cytując treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., wskazał, że przepis ten został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. (na podstawie art. 125 pkt 10 lit. g ustawy o kierujących pojazdami), jednak także z dniem 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d., w brzmieniu nadanym ustawą z 9 maja 2018 r., przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie stosuje się. Z uwagi na to, że wskazane wdrożenia w dacie wydania decyzji nie zostały wprowadzone, art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo o ruchu drogowym był przepisem obowiązującym, podobnie jak i art. 130 ust. 1 tej ustawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że ani Prezydent Miasta [...], ani Kolegium, prowadząc postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Wiążący jest w tym zakresie wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, wskazujący liczbę przypisanych punktów przekraczającą limit 24 punktów, co w myśl art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. uzasadnia wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie organy takich ustaleń dokonały. W ich wyniku stwierdzono, że w okresie od 12 sierpnia 2016 r. do 12 sierpnia 2017 r. skarżący dopuścił się pięciu naruszeń prawa o ruchu drogowym (ostatnie naruszenie 14 lipca 2017 r.), których skutkiem było przypisanie mu łącznie 28 punktów. Zdaniem Sądu pierwszej instancji tak ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., co zobowiązywało Komendanta Wojewódzkiego Policji do wystąpienia do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego, a organ do wydania decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieprzeanalizowania przez organ, czy wymienione wyżej naruszenia powodują uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego, o czym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, organ odwoławczy wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. stanowi samodzielną podstawę do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i ma charakter związany, nie pozostawiając organom orzekającym wyboru kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli wnioskuje o to komendant wojewódzki Policji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji.

W konsekwencji uzasadnione jest także, według Sądu pierwszej instancji, orzeczenie organu o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja wydawana w tym trybie ma charakter związany i następuje po uzyskaniu przez starostę stosownego wniosku z Policji.

Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia wątpliwości Sądu nie budziło również zastosowanie art. 108 k.p.a., zgodnie z którym decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Skoro stwierdzono wielokrotne naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, w tym dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, potwierdzone przypisaniem ponad 24 punktów w ciągu roku, to niewątpliwie zaistniał ważny interes społeczny, aby taki rygor decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nadać.

Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Wnosił także o zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) art. 114 ust 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w związku z art 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych automatycznie obliguje organ do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a rozstrzygnięcie takie ma związany charakter i wyklucza obowiązek organu do weryfikacji wniosku Policji z danymi zawartymi w ewidencji pojazdów, podczas gdy prawidłowo prowadzone postępowanie z uwzględnianiem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego obliguje organ wydający decyzję w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do weryfikacji i wglądu do ewidencji kierowców w celu ustalenia, czy liczba przypisanych punktów w niej wpisana odpowiada liczbie podanej we wniosku organu Policji;

b) naruszenie art. 99 ust 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), poprzez niezasadne przyjęcie, że wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego obligujące organ do wydania decyzji o skierowaniu kierującego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje.

2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art 108 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas, gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające nadaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacji rygoru natychmiastowej wykonalności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie stronie możliwości kierowania pojazdami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jej zarzuty nie są usprawiedliwione.

Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wnoszący skargę kasacyjną jest więc zobowiązany do powołania odpowiednich norm prawnych (materialnych lub procesowych), a nadto, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest zobowiązany do wyjaśnienia, na czym polega ich naruszenie.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały w oparciu o obydwie podstawy przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Podniesiony przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzut naruszenia prawa materialnego nie odpowiada w pełni wymogom ustawowym, ponieważ został wadliwie sformułowany.

Według art. 173 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Oznacza to, że wnoszący skargę kasacyjną powinien kierować zarzuty pod adresem sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie w razie sformułowania zarzutu o charakterze materialnoprawnym w podstawie kasacyjnej powinien on powołać przepis lub przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, które naruszył sąd pierwszej instancji w połączeniu z mającymi zastosowanie w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu administracyjnym przepisami prawa materialnego.

Odnosząc powyższe do treści zarzutu naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że nie spełnia on wskazanych wyżej wymagań, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki przepis lub przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem naruszenia przepisów prawa materialnego. W to miejsce wskazał tylko naruszenie poszczególnych przepisów prawa materialnego stosowanych przez organ administracji. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej, chociaż wadliwej formalnie, nie wyłącza jej rozpoznania. Możliwość taka jest konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Według uzasadnienia uchwały w sytuacji, gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). W każdym bowiem postępowaniu przed organem władzy publicznej – a w szczególności przed sądem - obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania (m.in. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r. sygn. akt K 25/95). Jeżeli więc zarzut naruszenia prawa przez organ administracji nie został wyraźnie powiązany w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa przez wojewódzki sąd administracyjny, nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej – nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej.

Nie jest usprawiedliwiony sformułowany w punkcie 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w związku z art 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Nie jest jasne z jakiej przyczyny skarżący kasacyjnie, nie zarzucając nieuzasadnionego zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., zamiast art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, sformułował zarzut naruszenia wymienionych trzech przepisów we wzajemnym powiązaniu, skoro w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy stanie prawnym przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami są odrębnymi podstawami skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, pierwszy z nich, jako szczególny, ze względu na szczególną przesłankę przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. a drugi, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przedłuża stosowanie między innymi art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 1 p.r.d. od dnia 4 czerwca 2018 r. do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd pierwszej instancji wyraźnie rozstrzygnął w uzasadnieniu swojego wyroku, że organ prawidłowo wskazał podstawę materialnoprawną decyzji, to jest art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Skarżący kasacyjnie nie zakwestionował wyroku Sądu pierwszej instancji w tym zakresie przez sformułowanie odpowiedniego zarzutu naruszenia prawa materialnego. Nie zarzucał w szczególności, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. został niewłaściwie zastosowany przez jego nieprawidłowe przyjęcie jako podstawy materialnoprawnej decyzji. Nie jest w związku z tym konieczne dla rozpoznania skargi kasacyjnej wyjaśnianie z jakiej przyczyny przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. był nadal podstawą materialnoprawną skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów. Zagadnienie to zostało wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji. W sytuacji kiedy zastosowanie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. nie zostało zakwestionowane, sformułowanie zarzutu jego naruszenia w powiązaniu z przepisami art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, jest, w odniesieniu do tych dwóch ostatnich przepisów bezzasadne, szczególnie jeżeli zważyć, że brak jest zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d zamiast zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami a naruszenie miałoby polegać na błędnej wykładni przepisów poprzez przyjęcie, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych automatycznie obliguje organ do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i rozstrzygnięcie takie ma związany charakter.

Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony także w odniesieniu do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d.

Wyjaśnić należy, że decyzja administracyjna ma charakter związany jeżeli w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych prawem organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję określonej treści. W przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, mimo istnienia warunków wydania decyzji wynikających z przepisów, organ nie jest zobowiązany do załatwienia sprawy w konkretny sposób, może wydać decyzję o określonej treści ale nie jest do tego zobowiązany, o ile uzasadni skorzystanie z uznania w celu wydania innego rozstrzygnięcia.

Nie ma wątpliwości, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. ma charakter związany, bowiem z treści przepisu wynika, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Oznacza to, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji.

Z dalszej części rozwinięcia omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wynika, że skarżący niewłaściwie rozumie skutki decyzji związanej, ponieważ ten charakter decyzji wiąże z wykluczeniem obowiązku organu weryfikacji wniosku komendanta Policji z danymi zawartymi w ewidencji pojazdów, podczas gdy, według skarżącego kasacyjnie, prawidłowo prowadzone postępowanie z uwzględnianiem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego obliguje organ wydający decyzję w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do weryfikacji i wglądu do ewidencji kierowców w celu ustalenia, czy liczba przypisanych punktów w niej wpisana odpowiada liczbie podanej we wniosku organu Policji.

Kwestia weryfikacji danych zawartych we wniosku właściwego komendanta Policji poprzez sprawdzenie danych we właściwej ewidencji nie ma nic wspólnego ze związanym charakterem decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ani nie jest to nawet zagadnienie wykładni lub zastosowania prawa materialnego. Jest to bowiem zagadnienie podstawy ustaleń faktycznych dotyczących przekroczenia liczby 24 punktów, jako przesłanki wydania decyzji. Kwestionowanie tych ustaleń może nastąpić jedynie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, będących podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, to jest w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12 - te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dotyczy to również, tak jak w rozpoznawanej sprawie, kwestionowania ustaleń faktycznych poprzez zarzut błędnej wykładni prawa materialnego. Niepodważenie stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji poprzez zaniechanie postawienia w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sąd pierwszej instancji i nie ma podstaw do ich kwestionowania (por. wyroki NSA: z 21 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1045/04, z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 840/06).

Skarżący kasacyjnie w rozpoznawanej sprawie nie sformułował skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustalenia podstawy faktycznej decyzji, co sprawiło, że nie został zakwestionowany stan faktyczny sprawy, według którego istniały podstawy do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Nie jest również zasadny sformułowany w punkcie 1 li. b petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 99 ust 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niezasadne przyjęcie, że wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego obligujące organ do wydania decyzji o skierowaniu kierującego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje. Jak wcześniej wyjaśniono przepis ten nie był materialnoprawną podstawą kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji, skarżący kasacyjnie nie kwestionował poprzez sformułowanie odpowiedniego zarzutu zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji, że podstawą skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Organ nie musiał ustala, czy wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego uzasadniające wydanie decyzji o skierowaniu kierującego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje, ponieważ wystarczające było ustalenie, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem przekroczyła 24 punkty. W związku z tym omawiany zarzut naruszenia art. 99 ust 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami jest nieusprawiedliwiony.

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 108 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas, gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające nadaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacji rygoru natychmiastowej wykonalności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie stronie możliwości kierowania pojazdami. Po pierwsze, w sytuacji kiedy skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie odpowiednich przepisów p.p.s.a., to bezzasadne jest wskazywanie jako naruszonego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., ponieważ przepis ten mógłby być naruszony tylko w razie niewłaściwej kontroli przez sąd pierwszej instancji zastosowania lub wykładni przez organ prawa materialnego. Po drugie, wpływ naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy nie polega na skutku decyzji w postaci uniemożliwienia stronie możliwości kierowania pojazdami, lecz na rozstrzygnięciu sprawy w określony sposób. Po trzecie, Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności akceptując rozstrzygnięcie organu i stwierdzając, że skoro stwierdzono wielokrotne naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, w tym dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, potwierdzone przypisaniem ponad 24 punktów w ciągu roku, to niewątpliwie zaistniał ważny interes społeczny, wskazany w art. 108 k.p.a., aby taki rygor decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nadać.

Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek radcy prawnego o zasądzenie (przyznanie) kosztów niepłaconej pomocy prawnej świadczonej w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, powinien być rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a.