Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2026/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par 2 pkt 2 i 3; art. 128
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 100 ust. 1; art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej; skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 14 lutego 2011 r. złożonej przez [...] sp. z o.o. (zwana dalej: "skarżącą") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie nr [...] z dnia 14 października 2010 r., którą to odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakładającej na spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ul. [...]karę pieniężną w łącznej wysokości 9000 zł., w związku z nie wywiązaniem się po trzykrotnym upomnieniu z obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze od sierpnia do października 2008 r.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] nałożył na spółkę [...] Sp. z o.o. NIP [...] z siedzibą w [...], ul. [...] karę pieniężną w łącznej wysokości 9000 zł, w związku z nie wywiązaniem się po trzykrotnym upomnieniu z obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze od sierpnia do października 2008 r. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania.

Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. z uwagi na fakt, iż w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. podano niepełne określenie strony tj. zamiast "[...] Sp. z o.o." podano [...] Sp. z o.o. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę popełnioną w ww. decyzji. Od powyższego postanowienia strona nie wniosła zażalenia.

W dniu 16 sierpnia 2010 r. wpłynęło do Izby Celnej w [...] pismo z dnia 10 sierpnia 2010 r. pełnomocnika spółki [...] Sp. z o.o. NIP [...] z siedzibą w [...], ul. [...], w którym to wystąpił do organu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazując na dwie podstawy, a mianowicie, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) oraz, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej).

Wnioskodawca podniósł, iż decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakładająca na spółkę [...] Sp. z o.o. karę pieniężną wydana została bez uprzedniego trzykrotnego upominania spółki o konieczności dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze od sierpnia do października 2008 r., co stanowi naruszenie art. 100 ust. 1 ustawy Prawo celne.

Skarżąca spółka wskazała, że zrówno upomnienia jak i decyzja kierowane były do ,,spółki [...] Sp. z o.o. NIP [...] z siedzibą w [...], ul. [...]" a nie do,,spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ul. [...]". Podniosła, że jej zdaniem organ celny nie miał podstaw do uznania pierwszego upomnienia wysłanego do spółki [...] Sp. z o.o. NIP [...] z siedzibą w [...], ul. [...] za doręczone, zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej (doreczenie zastępcze).

Powyższe okoliczności zdaniem wniosdodawcy stanowią przesłanki stwierdzenia nieważności ww. decyzji, określone w art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Organ rozpatrujący wniosek nie podzielił stanowska skarżącej spółki i stwierdził, że podstawą prawną przedmiotowej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. jest art. 101 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Odnosząc się do kwestii doręczenia upomnień stwierdził, iż zostały one doręczone w sposób prawidłowy, pierwsze w sposób zastępczy (art. 150 ordynacji podatkowej) kolejne dwa odebrane przez uprawnionego pracownika spółki.

Organ I instancji w rozpatrywanej sprawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, o którym można by stwierdzić, iż jest rażące.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] sp. z o.o.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2010 r.

Organ odwoławczy podniósł, że podnoszona przez skarżącą spółkę kwestia prawidłowości doręczenia skarżącej spółce pierwszego upomnienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej oraz pozostałych upomnień i decyzji z dnia 25 sierpnia 2009 r. nie podlega rozpoznaniu w nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej.

Wskazał, że powyższą kwestię wnioskodawczyni mogła podnieść w trybie zwykłym, jednakże nie skorzystała z tej możliwości i nie wniosła odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Dyrektor Izby Celnej w [...] zauważył także, że skarżąca spółka nie jest konsekwentna w uznawaniu za właściwe doręczanie upomnień skoro w stosunku do drugiego i trzeciego upomnienia (oznaczonego nazwą firmy i właściwym adresem jej siedziby oraz NIP, z pominięciem jednego członu w trójczłonowej nazwie spółki) nie miała zastrzeżeń odnośnie prawidłowości ich doręczenia natomiast w stosunku do pierwszego upomnienia (tak samo zaadresowanego) podniosła zarzut rażącego naruszenia art. 150 Ordynacji podatkowej.

Organ stwierdził, iż wskazywane przez skarżąca spółkę naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego, a tylko w takim przypadku jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji.

Wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy i art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celnego - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie iż nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, pomimo, iż strona skarżąca nie została trzykrotnie, pisemnie upomniana i wezwana do założenia zgłoszenia INTRASTAT;

- naruszenie przepisów postępowania - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oraz pominięcia istotnych dowodów mogących przyczynić się do jej wyjaśnienia i podjęcia prawidłowej oceny; - naruszenie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż błędnie zaadresowane pismo organu administracji może być uznane za doręczone w trybie wskazanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. art. 247 § 1 ordynacji podatkowej. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. art. 247 § 1 ordynacji podatkowej zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 128 ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie skarżąca spółka powołuje się na dwie z nich, pierwszą z art. 247 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej; drugą z art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Należy zauważyć, że w doktrynie i orzecznictwie wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w systemie obowiązującego prawa brak jest przepisu upoważniającego organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji (wyrok NSA z dnia 27 maja 1988 r., IV SA 23-28/88, Gospodarka i Administracja Państwowa 1989, nr 6, z glosą H. Starczewskiego). Artykuł 247 § 1 pkt 2 o.p. jest także podstawą prawną do orzeczenia o nieważności decyzji wydanej na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone albo zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt I FSK 115/07podkreślił, że rdzeń znaczenia pojęcia ,,decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegających na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (opublikowany LEX nr 465640 i www.orzeczeniansa.gov.pl).

Natomiast o tym, że naruszenie prawa ma cechę rażącego możemy mówić w przypadku, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnie prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1705/93 opublikowany w piśmie Wspólnota 1994/42/16).

Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń prawa skutkujących obowiązkiem stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakładającej na spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ul. [...] karę pieniężną w łącznej wysokości 9000 zł., w związku z nie wywiązaniem się po trzykrotnym upomnieniu z obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie za okresy sprawozdawcze od sierpnia do października 2008 r.

Decyzja ta została wydana w oparciu o przepis art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne.

Zgodnie z art.100 ust. 1 w przypadku niewykonania lub nieprawidłowego wykonania obowiązku zgłoszeń INTRASTAT na zasadach i w terminach określonych w przepisach wspólnotowych regulujących statystykę dotyczącą obrotu towarowego pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty, przepisach o statystyce publicznej oraz przepisach niniejszej ustawy, organ celny, nie więcej niż trzykrotnie, upomina pisemnie osobę zobowiązaną o konieczności złożenia zgłoszenia INTRASTAT lub dokonania korekty zgłoszenia już dokonanego.

Natomiast zgodnie z art. 101. ust. 1 na osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 100 ust. 1, za okres sprawozdawczy organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował ww. przepisy i po trzykrotnym upomnieniu wydal decyzje nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną.

W związku z powyższym nie można w niniejszej sprawie stwierdzić, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r. została wydana bez podstawy prawnej.

Odnosząc się do kwestii nieprawidłowego doręczenia zastępczego pierwszego upomnienia (naruszenia art. 150 § 2 o.p.) jak i pozostałych upomnień oraz przedmiotowej decyzji, należy się zgodzić z organem odwoławczym, że ta kwestia mogła być podnoszona w trybie zwykłym. Skarżąca spółka nie skorzystała z tej możliwości i nie wniosła odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], tym samym decyzja ta stała się prawomocna.

Organ odwoławczy ma również rację, że skarżąca spółka nie jest konsekwentna w uznawaniu za właściwe doręczanie upomnień, skoro w stosunku do drugiego i trzeciego upomnienia (oznaczonego nazwą firmy i właściwym adresem jej siedziby oraz NIP, z pominięciem jednego członu w trójczłonowej nazwie spółki) nie miała zastrzeżeń, natomiast w stosunku do pierwszego upomnienia (tak samo zaadresowanego) podniosła zarzut rażącego naruszenia art. 150 Ordynacji podatkowej.

Należy zauważyć, że przedmiotowe upomnienia jak również decyzja nr [...] kierowane były do ,,spółki [...] Sp. z o.o. NIP [...] z siedzibą w [...], ul. [...]" a nie do ,,spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ul. [...]". Jednakże pomimo błędu w nazwie spółki dwa upomnienia (oprócz pierwszego doręczonego w sposób zastępczy) i ww. decyzja były odbierane przez uprawionego pracownika skarżącej spółki i przez jej prezesa. Widząc błędnie zaadresowane ww. pisma skarżącą spółka mogła przecież odmówić ich odbioru wskazując właśnie na ten fakt. Jednakże nie uczyniła tego, jak również nie podniosła tego faktu w postępowaniu zwyczajnym i nie odwołała się od tej decyzji.

Podnoszenie tej w kwestii w postępowaniu nieważnościowym jest nie dopuszczalne ponieważ nie mieści się ono w zamkniętym katalogu przesłanek do stwierdzenia nieważności o których mowa w artykule 247 ordynacji podatkowej.

Podanie niepełnej nazwy spółki nie powoduje, iż możemy mówić, że decyzja została wydana z ,,rażącym" naruszeniem prawa, a które by obligowało organ rozpoznający sprawę do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...].

Niepełna nazwa spółki nie powoduje, że możemy stwierdzić, że decyzja została błędnie skierowana do podmiotu który nie jest jej adresatem.

W niniejszej sprawie możemy powiedzieć, że adresat decyzji został niewłaściwe ,,oznaczony", inaczej nazwany. Skarżąca spółka w upomnieniach została oznaczona nazwą firmy i jej właściwym adresem oraz NIP z pominięciem jednego członu w trójczłonowej nazwie spółki.

Należy zauważyć, że podmioty zobowiązane do składania deklaracji INTRASTAT są identyfikowane w systemie INTRASTAT właśnie po numerze identyfikacji podatkowej (NIP) (art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 638/04 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie danych statystycznych Wspólnoty odnoszących się do handlu towarami między Państwami Członkowskimi oraz uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3330/91 (Dz. Urz. WE Nr L 102 z dnia 07.04.2004 r. z późn. zm.), a ten właśnie numer podany w upomnieniach przypisany jest do skarżącej spółki, a nie do innej. Tym samym twierdzenie spółki, iż upomnienia i decyzja nr [...] był kierowane do innego podmiotu nie może być uznane za zasadne. Tym bardziej, iż organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. sprostował oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. poprzez podanie pełnej nazwy skarżącej spółki.

Reasumując należy stwierdzić, iż organy administracji obu instancji, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.