Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1633/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-10-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
Teza: Przedłużenie kobiecie okresu pobierania zasiłku z tytułu urodzenia dziecka o czas, przez który przysługiwałby jej zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński /art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, dotyczy każdorazowej sytuacji, kiedy kobieta w trakcie pobierania zasiłku lub w ciągu 1 miesiąca po jego zakończeniu urodzi dziecko.

TEZY

Przedłużenie kobiecie okresu pobierania zasiłku z tytułu urodzenia dziecka o czas, przez który przysługiwałby jej zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński /art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, dotyczy każdorazowej sytuacji, kiedy kobieta w trakcie pobierania zasiłku lub w ciągu 1 miesiąca po jego zakończeniu urodzi dziecko.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Anny L. na decyzję Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia 1 lipca 1993 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy w W.


UZASADNIENIE

Anna L. zarejestrowała się w Rejonowym Biurze Pracy w W. w dniu 2 stycznia 1992 r. i pobierała zasiłek dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy. Okres ten zakończył się w dniu 3 stycznia 1993 r., jednakże ze względu na to, iż w dniu 14 lutego 1992 r. urodziła dziecko, przedłużono jej okres pobierania zasiłku o czas, przez który przysługiwałby zasiłek macierzyński, to jest do dnia 8 maja 1993 r. Powołano się przy tym na przepis art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/. Z kolei decyzją z dnia 3 czerwca 1993 r. orzeczono o utracie przez Annę L. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 maja 1993 r.

Od decyzji tej Anna L. odwołała się, podnosząc, że w dniu 1 czerwca 1993 r. urodziła drugie dziecko, i wniosła o przedłużenie jej pobierania zasiłku dla bezrobotnych o kolejny okres urlopu macierzyńskiego.

Decyzją z dnia 1 lipca 1993 r. Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu, że drugie dziecko Anna L. urodziła w miesiąc po zakończeniu przedłużonego pobierania zasiłku z tytułu urodzenia pierwszego dziecka, a w związku z tym brak jest podstaw do ponownego przedłużenia jej okresu pobierania tego zasiłku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna L. zarzuciła, że ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu nie reguluje, ile razy może być przyznawany zasiłek dla bezrobotnych z tytułu urodzenia dziecka w okresie zarejestrowania w charakterze bezrobotnej, i wyraziła pogląd, iż okres wypłacania tego zasiłku powinien być jej przedłużony za czas urlopu macierzyńskiego od dnia 31 maja 1993 r. do dnia 3 października 1993 r. Podniosła ponadto, że pracę utraciła z powodu likwidacji zakładu pracy, po 14-letnim zatrudnieniu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Problem prawny wymagający rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji przepisu art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, a w szczególności do ustalenia przewidzianego w tym przepisie okresu pobierania zasiłku przez kobietę, która urodziła dziecko w czasie pobierania tego zasiłku lub w ciągu miesiąca od jego zakończenia.

Zdaniem Sądu, nie jest uzasadniony pogląd wyrażony przez organy administracji, że przedłużenie kobiecie okresu pobierania zasiłku z tytułu urodzenia dziecka o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński, dotyczy jedynie jednokrotnego przedłużenia tego okresu z powodu urodzenia tylko jednego dziecka. Pogląd ten w szczególności nie wynika ani z gramatycznej, ani też żadnej innej wykładni tego przepisu. Przepis ten normuje każdorazową sytuację, kiedy kobieta w trakcie pobierania zasiłku lub w ciągu 1 miesiąca po jego zakończeniu urodzi dziecko.

Zestawienie treści tego przepisu /art. 21 ust. 4/ z przepisem art. 21 ust. 2 cytowanej ustawy wskazuje, że maksymalny 12-miesięczny okres pobierania zasiłku nie odnosi się do wypadków przewidzianych w ustępie 4 tego artykułu /"... z zastrzeżeniem ust. 3, 4 i 5"/. W tej sytuacji przyjęcie przez organy orzekające, że przedłużenie okresu pobierania zasiłku z tytułu urodzenia dziecka może być dokonane tylko jeden raz, jest dowolne i sprzeczne z powyższymi przepisami. Żadne bowiem racje prawne, a tym bardziej społeczne, nie przemawiają za tym, aby kobieta rodząca drugie dziecko była odmiennie /gorzej/ traktowana niż kobieta rodząca po raz pierwszy /oczywiście, przy spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 21 ust. 4 tej ustawy/.

Skoro więc w niniejszej sprawie okres pobierania zasiłku zakończył się w dniu 8 maja 1993 r., a w dniu 1 czerwca 1993 r. skarżąca urodziła dziecko /fakt ten wymaga urzędowego potwierdzenia/, to należy przyjąć, iż przysługuje jej prawo do przedłużonego okresu pobierania zasiłku o czas przewidziany art. 21 ust. 4 cytowanej ustawy.

Przy rozstrzyganiu sprawy więc nastąpiło naruszenie prawa materialnego, co zgodnie z art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.