Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2585/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 233
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w K. na informację Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego przez I. Sp. z o.o. w K. (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, Oś priorytetowa II: Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+I, Działanie 2.1 Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R przedsiębiorstw dokonana przez Ministra Rozwoju (dalej jako: "Minister" lub "organ"). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "[...]", który został zarejestrowany pod nr [...].

Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej spółka została poinformowana pismem z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], że projekt nie został zakwalifikowany do wsparcia, gdyż według opinii ekspertów nie spełnił kryteriów merytorycznych obligatoryjnych:

- projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozwój centrum badawczo-rozwojowego;

- przygotowanie wnioskodawcy do realizacji inwestycji;

- finansowanie założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową.

Jednocześnie poinformowano, że w ramach oceny merytorycznej fakultatywnej projekt uzyskał maksymalną możliwą punktację, tj. 23 punkty.

W piśmie zawarto również uzasadnienie Ekspertów (od innowacyjności oraz finansowych) w zakresie niespełnionych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych.

Nie zgadzając się z powyższą informacją w przedmiocie oceny projektu, pismem z [...] lipca 2016 r. (uzupełnionym pismem z [...] sierpnia 2016 r.) skarżąca złożyła protest od negatywnej oceny ww. kryteriów.

Zdaniem strony w większości przypadków Eksperci oceniający nie zastosowali się do treści § 9 pkt 6 Regulaminu Konkursu nr 1/2.1/2015 w ramach Działania 2.1. "Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R przedsiębiorstw", Priorytetu 2. Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+I Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, lata 2014-2020 (dalej jako: "Regulamin konkursu"), który mówi o tym, że "Ocena każdego z kryteriów powinna zostać szczegółowo uzasadniona, a jej wynik jasny i jednoznaczny, ściśle odpowiadający wskazanemu uzasadnieniu, odwołujący się do dokumentacji aplikacyjnej, wyjaśnień Wnioskodawcy podczas Panelu Ekspertów oraz dokumentów programowych". Wskazała, że oceny Ekspertów, w większości przypadków:

- nie zawierały szczegółowego uzasadnienia, a często nawet i żadnego,

- nie zawierały jasnego wyniku, ściśle odpowiadającemu uzasadnieniu (spółka w wielu wypadkach wykazała, iż wyniki oceny Ekspertów są ze sobą wręcz sprzeczne),

- rzadko kiedy zawierały odwołanie do dokumentacji aplikacyjnej, wyjaśnień strony podczas Panelu Ekspertów, czy dokumentów programowych.

Ponadto, w ocenie skarżącej, w części przypadków Eksperci dopuszczali się insynuowania intencji, których spółka nie ma, co nie powinno w żadnym wypadku stanowić elementu oceny eksperckiej.

Skarżąca podkreśliła, iż spełnia kryterium "Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozwój centrum badawczo-rozwojowego", ponieważ Eksperci nie potrafili należycie uzasadnić swojego stanowiska, a strona wskazała, opierając się na logicznej argumentacji, faktach, dokumentach konkursowych oraz tych, składających się na dokumentację aplikacyjną dla Projektu, iż m.in.:

- wszystkie wydatki planowane do poniesienia w ramach przedmiotowego Projektu, tj. środki trwałe i prace budowlane mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowanych,

- wszystkie działania zaplanowane przez skarżącą są bezpośrednio powiązane z celami Projektu,

- przedmiotowy Projekt w pełni wpisuje się w cel określony dla Działania 2.1 PO IR,

- strona wykazała należycie w dokumentacji aplikacyjnej konieczność poniesienia wszystkich wydatków,

- planowana do realizacji Agenda badawcza jest kompletna,

- zakres planowanych do realizacji zadań znajduje odzwierciedlenie w skwantyfikowanych wskaźnikach Projektu,

- sprzęt planowany do zakupienia w ramach projektu będzie mieć adekwatne obłożenie,

- współpraca naukowo-badawcza spółki ma odzwierciedlenie we wspólnie prowadzonych pracach badawczych lub zlecaniu prac badawczych jednostkom naukowym,

a także, że spełnia wszystkie inne przesłanki składające się na definicję przedmiotowego kryterium.

Zdaniem strony spełnione zostało również kryterium "Przygotowanie Wnioskodawcy do realizacji inwestycji", co potwierdza 3 na 5 Ekspertów oceniających Projekt. Wskazała, że pozostali dwaj Eksperci nie potrafili należycie uzasadnić swojego stanowiska, a spółka wskazała, opierając się na logicznej argumentacji, faktach, dokumentach konkursowych oraz tych, składających się na dokumentację aplikacyjną dla Projektu, iż posiada wszystkie niezbędne na obecnym etapie zgody warunkujące realizację Projektu, a domniemanie, iż zgoda Komisji Bioetycznej jest jedną z nich (sugerowana do pozyskania przez Ekspertów), jest niezgodne z prawdą. Skarżąca dodała, że nie może być w tym wypadku mowy o żadnym ryzyku odmowy wymaganych zgód w tym kontekście, a kryterium winno być jednoznacznie uznane za spełnione.

W ocenie skarżącej spełnione zostało również kryterium "Finansowe założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową", ponieważ Eksperci nie potrafili należycie uzasadnić swojego stanowiska, a spółka wskazała, opierając się na logicznej argumentacji, faktach, dokumentach konkursowych oraz tych, składających się na dokumentację aplikacyjną dla Projektu, iż:

- w 100% wpisuje się bezpośrednio w definicję tego kryterium, które w ramach którego "weryfikacji podlega opłacalność oraz trwałość finansowa projektu". Ponadto, obaj Eksperci finansowi nie mają co do tego żadnych zastrzeżeń i zgodnie przyznali, iż Projekt jest opłacalny, a jego trwałość finansowa zostanie zapewniona,

- uwagi Ekspertów dotyczą kwestii, co do których w Opisie kryterium finansowego stwierdzono, że "nie wyklucza przedsiębiorstwa z udziału w konkursie" i ważne jest wzięcie pod uwagę specyfiki projektu i konkretnej branży wnioskodawcy,

- branża strony, tj. medyczna, jest kluczowa dla zrozumienia specyfiki całego Projektu, jak i wskaźników zawartych w modelu finansowym. Niekorzystne wartości wskaźników wynikają bowiem z jej specyfiki – badania w dziedzinie medycyny, ze względu na to, iż dotyczą zdrowia i życia ludzkiego muszą zostać przeprowadzone przy wykorzystaniu ściśle określonych, nieraz długotrwałych procedur, a do tego są wyjątkowo kosztowne.

- trwałość i pewność Projektu potwierdził w swojej opinii Ekspert finansowy nr 2, a dokumenty przedstawione przez spółkę, wystawione przez instytucję finansowa, jaką jest bank, poświadczają trafność tego założenia.

Skarżąca dodała, że opinie Ekspertów w większości przypadków nie spełniają wymogów rzetelnie przeprowadzonej oceny zgodnie z obowiązujących ich Regulaminem konkursu, a co więcej Eksperci dopuścili się w niektórych przypadkach insynuowania intencji, których spółka nie ma, co jest dla niej wyjątkowo krzywdzące i dyskryminujące.

Ponadto strona wskazała, że przedmiotowy Projekt uzyskał maksymalną ilość punktów w ramach kryteriów merytorycznych punktowych, co świadczy o jego wysokiej innowacyjności i opłacalności, na co w wielu fragmentach oceny Eksperci zwracają uwagę.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], Minister poinformował skarżącą, że protest został uznany za niezasadny.

Na podstawie analizy dokumentacji aplikacyjnej i protestu oraz ponownej oceny dokonanej z udziałem Ekspertów zewnętrznych, w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez stronę w proteście, organ stwierdził, że ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie nr [...] została przeprowadzona w sposób prawidłowy i kryteria:

- Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozwój centrum badawczo-rozwojowego;

- Przygotowanie Wnioskodawcy do realizacji inwestycji;

- Finansowe założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową;

są niespełnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217, dalej jako: "ustawa") poprzez nierzetelną i niepopartą merytorycznymi argumentami, wyłącznie uznaniową ocenę wniosku o dofinansowanie oraz protestu, co doprowadziło w efekcie do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz niezapewnienia przejrzystości reguł przy ocenie projektów;

2. art. 37 ust. 1 ustawy w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy w zw. z załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów, poprzez dokonanie oceny projektu w sposób sprzeczny z treścią przyjętych kryteriów, tj.: negatywną ocenę spełnienia kryteriów "Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozwój centrum badawczo-rozwojowego", "Przygotowanie Wnioskodawcy do realizacji inwestycji", "Finansowe założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową", w sposób sprzeczny z treścią wniosku o dofinansowanie i wyjaśnień złożonych w trakcie posiedzenia KOP oraz na podstawie bliżej nieokreślonych danych, które nie stanowią części dokumentacji aplikacyjnej;

3. art. 57 ustawy poprzez zawarcie w treści rozstrzygnięcia protestu nowej argumentacji, która nie była przedmiotem oceny przez Ekspertów oraz zarzutów opisanych w proteście i podniesienie przez Instytucję Zarządzającą dodatkowych, nieznanych wcześniej skarżącemu zarzutów dotyczących niespełnienia poszczególnych kryteriów, podczas gdy rozpatrzenie protestu mogło mieć miejsce wyłącznie w drodze weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów przedstawionych w proteście.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie jednocześnie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie, w przypadku gdyby na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana została kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, że w jej ocenie, w procesie badania przedmiotowego wniosku o dofinansowanie, doszło do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy oraz niezapewnienia przejrzystości reguł przy ocenie projektu. Jej zdaniem, w ramach opisanych kryteriów, organ wielokrotnie dla ich oceny posługiwał się niezrozumiałymi czynnikami, bez należytego uwzględnienia treści wniosku o dofinansowanie oraz bez zrozumienia istotnych dla projektu okoliczności.

Dodała, że ocena przedmiotowego projektu miała miejsce w sposób sprzeczny z treścią załącznika nr 1 do Regulaminu konkursu. Strona szczegółowo wskazała opis kryteriów wynikający z treści załącznika do Regulaminu (wraz z podaniem konkretnej strony załącznika - z uwagi na brak oznaczeń identyfikujących poszczególne jego pozycje) oraz przyczyny, dla których uważa, że ocena projektu odbyła się w oparciu o czynniki pozaregulaminowe.

W ocenie spółki, rozstrzygniecie protestu zostało również podjęte z naruszeniem art. 57 ustawy, ponieważ dopiero w jego treści, po raz pierwszy pojawiły się nowe zarzuty względem skarżącego, nie będące przedmiotem oceny Ekspertów oraz protestu.

W odpowiedzi na skargę z [...] października 2016r. organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W myśl art. 61 ustawy sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. W przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.

Uznać należy, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez Ministra Rozwoju, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z [...] sierpnia 2016 r., stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one prawu.

Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania Instytucji Zarządzającej (Ministra Rozwoju) z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020;

- Regulaminem konkursu wraz z załącznikami w szczególności nr 1 "Załącznik nr 1 – Kryteria wyboru projektów wraz z metodologią ich oceny i nr 2 "Wzór wniosku o dofinansowanie wraz z instrukcją wypełniania";

- Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt skarżącej nie spełnił następujących kryteriów merytorycznych obligatoryjnych nr: 1 "Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozwój centrum badawczo-rozwojowego", 5 "Finansowe założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową" i 6 "Przygotowanie Wnioskodawcy do realizacji inwestycji". Projekt bowiem skarżącej w ramach tych kryteriów ocenianych zero-jedynkowo (spełnia lub nie spełnia, Tak/Nie), zdaniem Ministra nie wypełnił ocenianego opisu tych kryteriów.

W związku z powyższym Sąd w pierwszej kolejności dokona oceny prawidłowości dokonanego przez organ rozstrzygnięcia w powyższym zakresie.

Zgodnie z opisem kryterium nr 1 określonym załącznikiem nr 1 "Kryteria wyboru projektów" Regulaminu konkursu, ocenie podlega, cyt. "zgodność Projektu z celem i zakresem działania 2.1 "Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R przedsiębiorstw", w szczególności czy projekt polega na inwestycji typu centrum badawczo-rozwojowe w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy finansowej na inwestycje typu centra badawczo-rozwojowe przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 (Dz. U. z dnia 11.06.2015 r., poz. 787).

Ocenie podlega niezbędność każdego wydatku dla realizacji projektu oraz dla osiągnięcia założonych wskaźników. W ramach oceny niezbędności każdego wydatku w projekcie weryfikowana będzie również poprawność dokonania analizy przez Wnioskodawcę dostępności rynkowej planowanej do zakupu infrastruktury B+R oraz adekwatność/zasadność planowanej do zakupu/wytworzenia infrastruktury B+R do przewidywanych prac badawczo-rozwojowych.

Zakres planowanych do realizacji zadań oraz zakup lub wytworzenie infrastruktury badawczej w ramach projektu powinien mieć odzwierciedlenie w skwantyfikowanych wskaźnikach projektu. W ramach kryterium oceniana jest spójność pomiędzy celami projektu opisanymi we wniosku o dofinansowanie, a wskaźnikami realizacji celów. Przez produkt należy rozumieć osiągnięcie bezpośredniego efektu realizacji projektu (rzeczy materialne lub usługi), mierzonego konkretnymi wielkościami. Rezultat należy rozumieć jako bezpośrednie efekty wynikające z dostarczenia produktu. Rezultat informuje o zmianach, jakie nastąpiły u Wnioskodawcy bezpośrednio po zakończeniu projektu. Wskaźniki produktu i rezultatu są obiektywnie weryfikowalne, odzwierciedlają założone cele projektu, adekwatne dla danego rodzaju projektu.

Ponadto w ramach kryterium oceniana jest również innowacyjność oraz poprawność/kompletność przygotowania agendy badawczej, planowanej do realizacji z wykorzystaniem infrastruktury sfinansowanej w ramach projektu. W szczególności agenda badawcza powinna zawierać następujące elementy:

a) główne innowacyjne obszary badawcze,

b) indykatywny (orientacyjny) plan prac badawczo-rozwojowych, obejmujący okres trwałości projektu,

c) główne rezultaty zaplanowanych prac badawczo-rozwojowych (rezultaty realizacji agendy – efekty, które zamierza osiągnąć przedsiębiorca), w tym w szczególności innowacje produktowe lub procesowe,

Agenda badawcza musi być spójna z opisem projektu i stanowi obligatoryjny załącznik do wniosku o dofinansowanie. Ewentualne zmiany agendy badawczej w trakcie realizacji i trwałości projektu są możliwe, jednak nie powinny prowadzić do modyfikacji celu projektu. Prace badawczo-rozwojowe realizowane w ramach agendy badawczej powinny dotyczyć innowacji produktowej lub procesowej.

Agenda badawcza obejmuje okres realizacji i okres trwałości projektu. Realizacja agendy badawczej przez Wnioskodawcę może być monitorowana w trakcie realizacji Projektu oraz oceniana po jego zakończeniu (w okresie trwałości projektu). Niezrealizowanie agendy badawczej przez Wnioskodawcę może skutkować obowiązkiem proporcjonalnego zwrotu dofinansowania".

W związku z powyższym organ zasadnie stwierdził, że skarżąca nie spełnia tego kryterium. Należy bowiem podkreślić, że spółka we wniosku, wbrew jej twierdzeniom, nie uzasadniła konieczności poniesienia zaplanowanych wydatków. Słusznie wskazano, że organ nie kwestionował, że dane wydatki mogą być kwalifikowalne w ramach projektu, jednakże aby uznać je na tym etapie za kwalifikowalne, to wniosek winien zgodnie z cyt. wyżej opisem kryteriów zawierać szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie. Wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są tylko takie wydatki, które są niezbędne do wykonania projektu, co podlega ocenie na podstawie treści dokumentacji aplikacyjnej strony.

Potwierdzeniem również faktu, że tylko wydatki niezbędne do wykonania projektu mogą być finansowane są również zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, która w pkt V.1 wskazuje, że wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są tylko takie wydatki, które są niezbędne do wykonania projektu, są bezpośrednio z projektem związane oraz są poniesione po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy finansowej na inwestycje typu centra badawczo-rozwojowe przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014 - 2020 (Dz. U. poz. 787).

Sąd zauważa, że w całości podziela stanowisko Instytucji Zarządzającej w zakresie tego kryterium zawarte w informacji z [...] sierpnia 2016r. Minister w rozstrzygnięciu protestu odniósł się do wszystkich twierdzeń i zarzutów strony wskazanych w proteście. Dokonanej przez organ ocenie protestu nie można zarzucić dowolności. W związku z powyższym nie powtarzając argumentacji prezentowanej przez Instytucję Zarządzającą Sąd w całości ją podziela i obecnie jedynie skupi się na zasadniczych kwestiach, które legły u podstaw negatywnej oceny tego kryterium.

W tym miejscu należy zauważyć, że zasadnie wszyscy eksperci zarówno od innowacyjności (3 ekspertów) jak i finansowi (2 ekspertów), a także Instytucja Zarządzająca nie uznali części wydatków zakwestionowanych z uwagi na brak odpowiedniego uzasadnienia ich niezbędności. Zgodzić się bowiem należy, że nie wszystkie przedstawione wydatki są niezbędne do realizacji agendy badawczej. Strona we wniosku o dofinasowanie jednym zdaniem (stwierdzając, iż zamierza "stworzyć zaplecze badawcze, które pozwoli na uskutecznienie współpracy i prowadzenie wspólnych badań przez wielu specjalistów w dziedzinie medycyny, co w efekcie przyczyni się do jej unowocześnienia w różnorakich aspektach" Agenda Badawcza str. 1) uzasadniła 85 pozycji w zaplanowanym budżecie projektu na łączną wartość wydatków kwalifikowalnych aż 54.129.780 zł. Dlatego też prawidłowo wskazano, że w agendzie badawczej brakuje uzasadnienia merytorycznego i powiązania zakupów środków trwałych z planowanymi badaniami.

Skarżąca we wniosku planowała zakupy środków trwałych, które także mogą służyć realizacji różnych zadań w tym związanych z pracami badawczo-rozwojowymi. Jednakże brak szczegółowego uzasadnienia w sposób prawidłowy doprowadził do konkluzji, że tylko w części będą one służyły realizacji zadań związanych z pracami badawczo-rozwojowymi, gdyż wskazany ich opis i specyfikacja wskazują, że z powodzeniem mogą one służyć skarżącej do realizacji procesów leczniczych na specjalistycznych oddziałach szpitalnych, a więc do realizacji zadań nie objętych celem dofinansowania.

Skarżąca planowała zakupy np.: wyposażenia pracowni [...], 1 szt., [...] wraz z zestawem narzędzi i optyk, 5 szt., zestawy napędów 1 i narzędzi [...]2 i 3 o łącznej wartości 3.260.000 zł. Ponadto liczne wyposażenia pomieszczeń, meble, klimatyzatory, agregaty, stoły zabiegowe, lampy, aparaty, system wydruku 3D, skaner 3dMD, mikroskop elektronowy, mikroskop konfokalny, mikroskop fluorescencyjny i innych kosztownych urządzeń diagnostycznych, które są co warto podkreślić charakterystyczne dla specjalistycznych oddziałów szpitalnych, a nie dla działalności badawczo-rozwojowej (np. system rezonansu magnetycznego). Jednakże w odniesieniu do tych zakupów nie zawarła uzasadnienia, które jednoznacznie wskazywałoby na bezpośredni związek z działalnością badawczo-rozwojową, a nie specjalistyczną działalnością leczniczą. Nie wyjaśniła czego dotyczą przedmiotowe wydatki, jaka jest ich korelacja i niezbędność wobec celów projektu i celów działania. Strona nie wyjaśniła na jakiej podstawie określiła koszty przedmiotowego wydatku, ani go nie uzasadniła. W końcu nie wykazała badawczego przeznaczenia tych urządzeń, ani nie wyjaśniła, że konieczne jest nabywanie urządzeń tak drogich, że nie jest możliwe nabycie urządzeń tańszych, o mniejszej skali tudzież parametrach, aby wydatki w projekcie były racjonalne i optymalne. Tym samym spółka nie wykazała, że powołane wydatki będą racjonalne, uzasadnione, adekwatne i niezbędne do realizacji projektu.

Podobne zarzuty można postawić stronie w zakresie inwestycji związanych z instalowaniem 2 kotłów kondensacyjnych o mocy 150 kW oraz węzła grzewczego do instalacji CO. Strona, jak prawidłowo wykazano, nie potrafiła wyjaśnić zarówno we wniosku jak i na panelu ekspertów niezbędności tej inwestycji. Słusznie w kontekście wniosku eksperci kwestionowali zakup 2 kotłów z powodu braku przedstawienia jakichkolwiek uzasadnionych powodów ich zakupu i montażu. Natomiast sam fakt zaprojektowania instalacji centralnego ogrzewania przez uprawnionego architekta nie wypełnia wprost wymogu uzasadnienia wydatku, wykazania jego niezbędności i racjonalnego powiązania z celami działania. Brak przedstawienia odpowiedniej argumentacji w zakresie powyższego wydatku i pozostałych daje podstawę do uzasadnionego twierdzenia, że wydatki te są nieadekwatne do celów projektu i celów działania, a także że strona nie wykazała ich niezbędności. Złożenie niekompletnego, niepełnego wniosku, bądź takiego, którego treść uniemożliwia poznanie celów projektu, jest ryzykiem skarżącego, jako autora wniosku. Oceniający wniosek nie mogą domyślać się intencji strony, ta intencja musi być jasno wyartykułowana.

Słusznie także organ zauważył, że strona również nie uzasadniła konieczności przeprowadzenia prac budowlanych o wartości 4.900.000 zł (koszty kwalifikowane) w kontekście niezbędności tego wydatku. W tym zakresie zasadnie podkreślono, że strona, nie wykazała, czy nie jest możliwe zrealizowanie go w mniejszej skali, tudzież niższym kosztem, nie wykazała również, czy nie bardziej opłacalne byłoby wynajęcie powierzchni na utworzenie CBR, a także jaka jest powierzchnia obiektu, czego dotyczy, kto będzie właścicielem obiektu po okresie trwałości.

Należy podkreślić, że strona miała obowiązek zamieszczenia uzasadnienia niezbędności wszystkich wydatków. Dokumentacja aplikacyjna jest identyczna dla każdego Wnioskodawcy i została tak skonstruowana, aby istniała możliwość zamieszczenia w niej wszystkich informacji, o których mowa w Kryteriach wyboru projektów oraz w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. Wbrew temu co wskazuje strona nigdzie w dokumentacji konkursowej nie ma wskazania, że Agenda badawcza ma być skrócona i tym samym to strona w sposób nieuprawniony interpretuje zapisy dokumentacji, których to zapisów również nie przytacza.

Strona, co prawda w odniesieniu do części zakwestionowanych wydatków zawarła dodatkowe wyjaśnienia w proteście, jednakże było to już zdecydowanie za późno, gdyż Instytucja rozpoznająca protest nie może brać pod uwagę nowych danych nieznanych oceniającym wniosek. Uwzględnienie nowych danych prowadziłoby do modyfikacji treści złożonego wniosku o dofinansowanie oraz jego załączników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie wskazano, że w procedurze odwoławczej oceniana jest poprawność dokonanej oceny wniosku o dofinansowanie i procedura ta nie służy umożliwieniu poprawienia wniosku. Tym samym wszelkie merytoryczne modyfikacje, uzupełnienia treści, są niedopuszczalne, gdyż w istocie stanowiłyby przedłużenie terminu na składanie wniosku dla niektórych uczestników konkursu.

Bezzasadne są również zarzuty strony wskazującej na naruszenie § 9 pkt 12 Regulaminu konkursu, który stanowi, że po otrzymaniu przez Członków oceniających KOP wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami, przed terminem posiedzenia Panelu Ekspertów oraz w trakcie oceny merytorycznej, w przypadku wystąpienia wątpliwości na wniosek Członka oceniającego/Członków oceniających KOP, Przewodniczący KOP lub jego Zastępca może zwrócić się do Wnioskodawcy na piśmie o dodatkowe informacje, dokumenty, wyjaśnienia treści wniosku, które są związane bezpośrednio z oceną danego kryterium. Złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku o dofinansowanie. W przypadku nie otrzymania wyjaśnień w wyznaczonym przez IOK terminie, ocena wniosku prowadzona jest na podstawie dostępnych informacji. Przedłożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do modyfikacji treści wniosku.

Mając powyższe na względzie, wbrew twierdzeniom skarżącej, Regulamin nie nakłada każdorazowo obowiązku zwracania się do wnioskodawców o wyjaśnienia. Trzeba bowiem podkreślić, że prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. A więc Komisja oceniająca projekt winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem Sądu nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie. Składany wniosek o udzielenie dofinansowania winien być sporządzony możliwie zwięźle, treściwe i konkretnie. Należy unikać ogólnikowych, nie wnoszących dodatkowych informacji stwierdzeń oraz powielania tych samych informacji w różnych częściach wniosku.

W kontekście cyt. wyżej § 9 pkt 12 Regulaminu konkursu oraz zgodnie ze wskazanym wyżej obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter fakultatywny (nikt nie może nakazać niezależnym członkom KOP do wystąpienia z wnioskiem o wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień) i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe. W przedmiotowej sprawie powyższe nie wystąpiło. Nieprawidłowości związane z treścią wniosku, jego ogólnością, nie pozwalały na podjęcie innej decyzji w zakresie kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 1 (a także pozostałych negatywnie ocenionych), niż niezakwalifikowanie wniosku do wsparcia. Sąd stoi na stanowisku, że w wypadku, gdy wniosek jednoznacznie opisuje daną kwestię lub nie podano we wniosku wymaganych przez dokumenty konkursowe informacji, to brak jest podstaw do wzywania wnioskodawców do złożenia wyjaśnień i wówczas wniosek może zostać w tym zakresie odpowiednio oceniony. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym wypadku należałoby wezwać skarżącą do złożenia wyjaśnień. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców, uniemożliwiałaby bowiem wnioskodawcom, których wnioski zostały sformułowane poprawnie jeszcze większe doprecyzowanie ich treści. Ponadto doprowadziłaby do znacznego wydłużenia postępowania. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena tego kryterium (negatywna ocena). Zatem niezasadne są zarzuty skarżącej wskazujące na naruszenie zapisów Regulaminu konkursu. Trzeba także podkreślić, że żaden z przepisów powszechnie obowiązujących oraz żaden z dokumentów mających zastosowanie do ogłoszonego konkursu nie nakłada obowiązku wezwania skarżącej do złożenia informacji. Wypada zauważyć również, że skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować.

Słusznie również zarzucono skarżącej w ramach oceny tego kryterium, że nie ujęła we wskaźnikach projektu zakup oprogramowania ([...]), a także nie uwzględniła tego oprogramowania w Modelu finansowym, do czego miała obowiązek. Należy wskazać, że w pkt VI Wskaźniki realizacji projektu wniosku o dofinansowanie strona podała, że "nie będzie w ramach projekt kupować wartości niematerialnych i prawnych", podczas gdy w pkt V Aspekty finansowe Harmonogram rzeczowo - finansowy wniosku w ramach pozycji 43 wydatków, przedstawiła oprogramowanie [...] 1 - szt. o wartości 6 765 zł. Trzeba podkreślić, że niedopuszczalne są rozbieżności w dokumentacji aplikacyjnej, a tym bardziej te, które dotyczą wydatków. Informacje zawarte we wniosku muszą być spójne z pozostałymi dokumentami aplikacyjnymi, w tym z Modelem Finansowym. W Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach pkt VI. Wskaźniki realizacji projektu jasno wskazano, że wypełniając tabele dotyczące wskaźników projektu należy mieć na uwadze, że poziom ich osiągnięcia podlega weryfikacji w trakcie kontroli realizacji projektu i warunkuje wypłatę dofinansowania. W związku z tym należy wskazać wartości policzalne, mierzalne oraz realne do osiągnięcia przez Wnioskodawcę.(...) Wskaźniki produktu powinny odzwierciedlać zadania realizowane w projekcie i powinny znajdować potwierdzenie w zaplanowanych do poniesienia kosztach, w szczególności w zakresie terminu (roku osiągnięcia wartości docelowej i terminie realizacji poszczególnych zadań). Zakres planowanych do realizacji zadań oraz zakup lub wytworzenie infrastruktury badawczej w ramach projektu powinien mieć odzwierciedlenie w skwantyfikowanych wskaźnikach projektu.

Zatem słusznie Minister uznał, że zakres planowanych do realizacji zadań oraz zakup lub wytworzenie infrastruktury badawczej w ramach projektu nie ma odzwierciedlenia w skwantyfikowanych wskaźnikach projektu, gdyż brak jest spójności między wnioskiem a Modelem. Tym samym również błędnie wypełniono wskaźniki realizacji projektu.

Resumując tę część uzasadnienia należy zgodzić się z Ministrem Rozwoju, że powołane wydatki w ramach projektu budziły wątpliwości i mogły również z powodzeniem służyć stronie do realizacji procesów leczniczych na specjalistycznych oddziałach szpitalnych. Spółka bowiem nie wykazała w przekonywujący sposób, że wszystkie planowane do zakupu urządzenia i inwestycje będą przeznaczone do celów badawczych. Na podstawie tak przedstawionego opisu wydatków nie można było stwierdzić, że skarżąca będzie prowadziła badania nad opracowaniem nowych i usprawnianiem istniejących rozwiązań, produktów, technologii medycznych oraz nad możliwością wdrożenia ich w praktyce leczniczej z wykorzystaniem środków trwałych zaplanowanych przez spółkę do nabycia. Brak było bowiem korelacji pomiędzy planowanym wykorzystaniem infrastruktury sfinansowanej w ramach projektu z celami i rezultatami projektu, jak również z planowanymi badaniami. W związku z brakiem należytego uzasadnienia racjonalności zaplanowanych przez skarżącą wydatków, które powinno wynikać z dokumentacji aplikacyjnej, nie można potwierdzić ich adekwatności/zasadności do przewidywanych prac badawczo- rozwojowych, a tym samym i samego Działania 2.1 PO IR.

Słusznie podniósł także organ, że to skarżąca, a nie oceniający, zobligowana była do właściwego zaprezentowania i uzasadnienia informacji w poszczególnych punktach w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Eksperci nie mogą tych celów domniemywać.

Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organu i ekspertów o niespełnieniu przez wniosek kryterium merytorycznego nr 1. Brak spełnienia tego kryterium powoduje, że wniosek w sposób zasadny został niezakwalifikowany do dofinansowania, gdyż kryterium to oceniane jest zero-jedynkowo (spełnia/nie spełnia, tak/nie). Tym samym, nawet gdyby okazało się, że pozostałe sporne kryteria były oceniane w sposób nieprawidłowy, to i tak nadal wniosek podlegałby odrzuceniu. Jednakże Sąd dokonując analizy pozostałych spornych kryteriów również podziela stanowisko Instytucji Zarządzającej i wskazuje, że ocena w tym zakresie została dokonana prawidłowo.

W zakresie kryterium nr 6 "Przygotowanie Wnioskodawcy do realizacji inwestycji" opis kryterium zamieszczony w Kryteriach wyboru projektów stanowi w pkt I "Pozwolenie, licencje i koncesje", że w kryterium ocenie podlega posiadanie przez Wnioskodawcę pozwoleń/licencji/koncesji, jeśli są one niezbędne do realizacji inwestycji.

W przypadku, gdy Wnioskodawca nie dysponuje na etapie składania wniosku koniecznymi dokumentami w zakresie tego kryterium, oceniający sprawdza, czy Wnioskodawca zobowiązał się do przedłożenia takich dokumentów przy podpisywaniu umowy o dofinansowanie lub w sytuacji, gdy uzyskanie licencji, koncesji możliwe jest dopiero po przeprowadzeniu inwestycji zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa – w momencie ich uzyskania. W przypadku, gdy Wnioskodawca w trakcie aplikowania ubiega się o pozwolenie na budowę oraz w przypadku projektów, których realizacja wymaga również uzyskania decyzji środowiskowej, o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), jest zobligowany przesłać prawomocną decyzję środowiskową (z dokumentacją OOŚ – jeśli dotyczy) oraz prawomocne pozwolenie na budowę najpóźniej w terminie 10 miesięcy od dnia doręczenia pisemnej informacji o zatwierdzeniu projektu do wsparcia.

Natomiast w pkt II "Prawa własności intelektualnej" wskazano, że oceniający weryfikuje czy kwestia praw własności intelektualnej nie stanowi bariery do realizacji agendy badawczej. Ponadto, w ramach kryterium ocenie poddane będzie zapewnienie przez wnioskodawcę możliwości dysponowania prawami własności intelektualnej, jeśli są niezbędne do przeprowadzenia zaplanowanych w agendzie prac badawczo-rozwojowych.

Słusznie zauważył Ekspert, że brak deklaracji strony o konieczności posiadania licencji, pozwoleń i koncesji niezbędnych do realizacji inwestycji, budzi zastrzeżenia. Ekspert zasadnie zauważył, a strona temu w sprzeciwie nie zaprzeczyła, że nie przeprowadzono analizy stanu techniki i nie można jednoznacznie stwierdzić, że opracowane technologie nie będą naruszać praw osób trzecich. Brak natomiast ochrony własności intelektualnej w postaci zgłoszeń patentowych czy Know how zwłaszcza do rozwiązań materiałowych jest niezbędny do realizacji projektu.

Co więcej, kolejni Eksperci od innowacyjności zasadnie wskazali, że każdy projekt eksperymentu medycznego na zdrowym lub chorym człowieku musi być rozpatrzony i oceniony moralnie przez Komisję Bioetyczną. Dlatego też w pierwszym etapie przed rozpoczęciem badań niezbędna będzie opinia Komisji Bioetycznej, której strona nie posiada. Oceniający to kryterium wskazali, że losy zezwolenia na przeprowadzenie jakiejkolwiek zaplanowanej procedury zależą od oceny przez komisje etyczne zarówno samego postępowania, jak i przeprowadzających go osób oraz jakości miejsca przeprowadzenia tych procedur. Całość jest na tyle niepewna i obciążona tak wielkim ryzykiem odmowy, sugerowanych zmian w procedurach i innych wskazówek zmieniających cele eksperymentu, że powyższe kryterium nie może być uznane za spełnione.

Skarżąca z jednej strony wskazuje, że nie jest konieczna zgoda Komisji Bioetycznej, a z drugiej wskazuje, że podczas posiedzenia KOP zobowiązała się do przedłożenia odpowiednich dokumentów w stosownym czasie. Niemniej jednak, jak słusznie zauważył Minister Rozwoju, strona wskazała, że część projektów zakłada etap zwierzęcy, gdzie ewidentnie potrzebna jest zgoda Komisji Bioetycznej, aby móc przejść do etapu ludzkiego. W przypadku zabiegowych procedur znaczna ich część jest wykonywana standardowo, a skarżąca je tylko wzbogaca, ale i w takich przypadkach niezbędna będzie zgoda również Komisji Bioetycznej. Tym samym zgodzić się należy z Instytucją Zarządzającą, że strona w sposób niewłaściwy zaprezentowała i uzasadniła we wniosku powyższe kwestie, gdyż zupełnie je pominęła lub też pozostawiła w sposób niedopowiedziany, uniemożliwiający jednoznaczną ocenę. To strona popada w sprzeczności wskazując, że albo brak było potrzeby posiadania zgody Komisji Bioetycznej, albo, że jednak ta zgoda jest konieczna. Dlatego też wątpliwości Ekspertów w tym zakresie okazały się zasadne, a ustne zapewnienia strony w trakcie prezentacji, że o takie zezwolenia firma będzie każdorazowo występować, są niewystarczające dla uznania przygotowania do realizacji projektu.

Prawidłowa również jest ocena kryterium nr 5 "Finansowe założenia projektu potwierdzają jego opłacalność oraz trwałość finansową".

Zgodnie z opisem Kryteriów wyboru projektów w ramach kryterium weryfikacji podlega opłacalność oraz trwałość finansowa projektu. Opłacalność projektu będzie weryfikowana za pomocą wskaźników NPV/FRR. Aby kryterium opłacalności zostało uznane za spełnione, wartość NPV, z uwzględnieniem dotacji, powinna być większa od zera, a stopa zwrotu wyższa niż przyjęta do analizy stopa dyskontowa.

Projekt uznaje się za trwały finansowo, jeżeli saldo niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt jest większe bądź równe zeru we wszystkich latach objętych analizą. Oznacza to wówczas, że planowane wpływy i wydatki zostały odpowiednio czasowo zharmonizowane tak, że przedsięwzięcie ma zapewnioną płynność finansową.

Weryfikacji zostanie poddane, czy analiza finansowa projektu została wykonana z uwzględnieniem metodologii określonej w Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 18 marca 2015 r. w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020.

Mając powyższe na uwadze Sąd dokonując analizy tego kryterium dokonanej przez Ekspertów i organ podziela ich stanowisko w tym zakresie. Skarżąca bowiem nie potwierdziła swojej zdolności do sfinansowania projektu, gdyż spółka okazała się być nadmierne zadłużona, zidentyfikowano również ujemny kapitał własny i istotne ryzyko niepowodzenia projektu z uwagi na znajdowanie się strony w czasie realizacji i trwałości projektu w trudnej sytuacji finansowej, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r..

Co więcej, jak podał organ, sama skarżąca podczas posiedzenia KOP nie potrafiła odpowiedzieć na pytania ekspertów w kwestii sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Wyniki oceny wskaźnikowej były negatywne, co Eksperci finansowi dowiedli w swoich uzasadnieniach jednoznacznie identyfikując słabość projektu i wysokie ryzyko niezrealizowania jego zakładanych rezultatów.

Zasadnie organ wyjaśnił, że w okresie realizacji projektu, spółka może notować słabsze wyniki finansowe, a także, że w okresie realizacji uzasadnione i wysoce prawdopodobne jest notowanie strat, o ile skala planowanych przychodów nie pokryje kosztów działalności. Niemniej jednak, w okresie trwałości projektu (tu lata 2019-2021) notowane wskaźniki finansowe powinny osiągać wartości graniczne, które wskazują na efektywność działalności oraz zaangażowanych środków i kapitału, opłacalność projektu, wypłacalność czy brak nadmiernego zadłużenia. Oznacza to, że w okresie trwałości projekt winien być rentowny, zapewniać powinien dodatni cash flow, a struktura finansowania powinna być prawidłowa, to znaczy nie może generować nadmiernego ryzyka dla projektu.

W tym miejscu należy zauważyć, co zasadnie uwidocznił Ministrem Rozwoju, że spółka w wypadku realizacji projektu będzie się cechowała:

1) ujemną rentownością na poziomie sprzedaży (ROS) przez wszystkie lata projekcji, z wyłączeniem 2021 roku. Wyłącznie w 2021 roku skala przychodów ma być wystarczająca, aby pokryć podstawowe koszty projektu, w tym amortyzację, koszt wynagrodzeń, ubezpieczeń, mediów, prac B+R. W latach poprzednich (2018-2020) działalność ma notować bardzo istotne straty (-2,5% w 2018, -20,63% w 2019 r., który jest pierwszym rokiem trwałości, -10,45% w 2020 roku). Osiągnięcie 1,00% rentowności na poziomie sprzedaży w 2021 roku jest bardzo niskim wynikiem jak na działalność, której spółka nadaje we wniosku pełne znamiona innowacyjności. Prawidłowo zauważono, że dominującą pozycją w strukturze kosztów jest amortyzacja, tym niemniej dowodzi to, że skala wydatków inwestycyjnych, a więc nabywanych aktywów, jest za duża wobec potencjalnych i rzekomych efektów projektu. Projekt bowiem nie posiada elastyczności na wzrost kosztów operacyjnych, choćby takich jak podatki czy wynagrodzenia, co zostaje ocenione negatywnie.

2) ujemną rentownością netto, niedopuszczalną wg dokumentu Opis kryterium finansowego - Załącznik nr 1 do "Ekspertyzy dotyczącej opracowania pod kątem finansowym metodologii oceny merytorycznej projektów typu Centra Badawczo – Rozwojowe w ramach 2 osi priorytetowej: Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+I Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, lata 2014-2020 oraz sporządzenia Modelu finansowego i Instrukcji jego wypełniania stanowiącego integralny załącznik wniosku o dofinansowanie" (dalej: Załącznik nr 1 do Ekspertyzy), która jest konsekwencją niedopasowania kosztów do przychodów, braku dyscypliny kosztowej i brak adekwatnych przychodów do skali projektu, tudzież nadmiernej skali inwestycji wobec niedostatecznych przychodów. W latach trwałości projekt notować ma straty netto; W latach trwałości projekt notować ma straty netto, co jest niedopuszczalne wg Załącznika nr 1 do Ekspertyzy. Zgodnie z ww. Załącznikiem "warunkiem uznania kryterium za spełnione jest pozytywna ocena kondycji finansowej przedsiębiorstwa w okresie historycznym (3 lata wstecz oraz ostatni zamknięty kwartał przed złożeniem wniosku), w trakcie realizacji projektu oraz w okresie trwałości (3 lub 5 lat). Kondycja finansowa wnioskodawcy zostanie poddana procesowi oceny za pomocą wskaźników finansowych liczonych wg następujących formuł: rentowność sprzedaży (ROS)= zysk (strata) ze sprzedaży / przychody ze sprzedaży x 100% [pożądana wartość to ≥ 1,5%], rentowność netto = zysk (strata) netto / przychody ogółem x 100% [pożądana wartość to ≥1,0%]. Projekt ma osiągać ujemną rentowność w 2019 i 2020 roku, ujemną rentowność netto w latach 2016-2018, co jest niepożądane wg treści i instrukcji z Załącznika 1 do Ekspertyzy.

3) nadmiernym zadłużeniem;

4) fakt notowania dość wysokich wartości wskaźników płynności finansowej nie koryguje braku rentowności projektu i błędnej struktury finansowania.

W odniesieniu do wskazanego wyżej pkt 2 należy wskazać, że zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Ekspertyzy, aby kryterium zostało uznane za spełnione działalność wnioskodawcy powinna generować dodatnie strumienie pieniężne umożliwiające wywiązywanie się z bieżących zobowiązań, firma powinna być wypłacalna i powinna dysponować odpowiednią nadwyżką finansową oraz posiadać bezpieczną strukturę finansowania majątku. Przedsiębiorstwo nie może znajdować się w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.

Dalej Załącznik nr 1 stanowi, że brak spełnienia wartości pożądanych poszczególnych wskaźników nie wyklucza przedsiębiorstwa z udziału w konkursie. Są to bowiem wielkości uśrednione dla wszystkich branż. Niemniej jednak w przypadku zaistnienia takiej sytuacji należy przedstawić dodatkowe wyjaśnienie, które zostanie poddane ocenie przez niezależnych Ekspertów. W przypadku istotnych zastrzeżeń, co do sytuacji finansowej wnioskodawcy i znacznych odchyleń od wielkości uśrednionych wskaźników finansowych, nie wynikających ze specyfiki branży lub innych obiektywnych przyczyn o charakterze krótkoterminowym, kryterium nie zostanie uznane za spełnione.

Słusznie zatem Minister Rozwoju podkreślił, że mimo, że strona została poproszona o dodatkowe wyjaśnienie na posiedzeniu KOP, to jednak nie potrafiła udzielić informacji, która odpowiadałaby treści wyżej wskazanej i podkreślonej przez Sąd. Mimo, że jak zauważono, to płynność finansowa nie jest jedynym wskaźnikiem badanym przez Ekspertów finansowych i według obliczeń Modelu nie jest ona przyczyną negatywnej oceny projektu. Jednakże suma powyżej wskazanych zastrzeżeń powoduje, że projekt strony zasadnie został uznany za niespełniający tego kryterium.

Słusznie podkreślono, powołując się na art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 233, ze zm.) - a więc przepis powszechnie obowiązujący, który winien być również brany przy ocenie spełnienia tego kryterium – że fakt występowania ujemnego kapitału własnego przez okres dłuższy niż 24 miesiące (w sprawie taka sytuacja ma miejsce), jest jedną z kluczowych przesłanek upadłościowych.

Sąd także podziela stanowisko Instytucji Zarządzającej w zakresie twierdzeń wskazujących, że tego rodzaju struktura finansowa majątku nie jest cechą charakterystyczną wszystkich projektów inwestycyjnych, ale tylko takich, w których udział środków udziałowców (właścicieli) jest niedostateczny. Ujemny kapitał własny oznacza także, że skala nabywanego majątku jest nadmierna wobec potencjalnych i planowanych zwrotów (rentowności) z nich. Sąd nie powtarzając argumentacji zamieszczonej w informacji o rozstrzygnięciu protestu w odniesieniu do tego wątku uznaje ją za zasadną i jedynie poda, że występowanie ujemnego kapitału własnego jest co do zasady zjawiskiem niepożądanym i niepoprawnym. Odzwierciedla błędny montaż finansowy projektu, stwarza ryzyko upadłościowe, niezrealizowanie celów projektu, w tym zobowiązań określonych we wskaźnikach jego realizacji.

Prawidłowo także zauważył Minister, że dofinansowywanie ze środków publicznych projektu o błędnej strukturze finansowania, z "zerowym" udziałem środków właścicieli, jest niedopuszczalne. Jak zasadnie wyjaśnił Minister stwierdzenie "zerowy" nie jest pozbawione logiki i podstaw faktycznych oraz prawnych - otóż w tabeli w pkt V.3. na str. 41 wniosku pt. Zdolność finansowa Wnioskodawcy wskazano na udział środków własnych w finansowaniu projektu w wysokości 0,00 zł. Odrębnie dodać należy, że kapitał podstawowy I. to 5.000 zł, a suma kapitałów własnych na koniec 2015 roku to 145.000 zł, podczas gdy aplikowane dofinansowanie przekracza 29 milionów zł, a zewnętrzne źródła finansowania (kredyty) to 30 mln zł. Całe ryzyko finansowania projektu mają przejąć podmioty zewnętrzne, w tym budżet państwa.

Na akceptację także zasługuje szczegółowo omówiona przez Instytucję Zarządzającą kwestia zdolności do sfinansowania projektu w zakresie deklarowanych źródeł finansowania, którą organ przedstawił w odpowiedzi na zarzuty protestu. Dlatego też Sąd nie będzie szczegółowo tego omawiał, skoro ten aspekt nie był bezpośrednią podstawą zakwestionowania spornego kryterium.

Mając powyższe na względzie zarzuty zamieszczone w pkt 1 i 2 skargi , a w szczególności art. 37 ustawy są niezasadne. Wbrew twierdzeniom spółki ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, w tym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Dokonując oceny, uwzględniono wszystkie informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie i przedstawione na posiedzeniu KOP oraz wskazano konkretne braki we wniosku. Uwagi oceniających są jednoznaczne, logiczne i uzasadniają wyrażone stanowisko.

Podkreślenia wymaga, że to skarżąca sporządza wniosek i to ona zawiera w nim określone treści i skoro określony wniosek tych treści nie zawiera, to zawsze będzie miało to wpływ na wynik oceny złożonego przez nią wniosku. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 57 ustawy poprzez zawarcie w treści rozstrzygnięcia protestu nowej argumentacji. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona w rozstrzygnięciu protestu stanowi uzupełnienie argumentacji zawartej w informacji z [...] kwietnia 2016r. Jest to dopuszczalne, gdyż organ nie kwestionował kryteriów już pozytywnie ocenionych, co do których spółka nie składała protestu, a jedynie uzupełniał argumentację w stosunku do przedstawionej pierwotnie.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2012 r., sygn. II GSK 1535/12), w którym wskazuje się, że celem protestu jest ponowne sprawdzenie złożonego wniosku o dofinansowanie w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Jeżeli w wyniku rozpatrywania protestu instytucja rozpoznająca protest stwierdzi, że dane kryterium pozostaje niespełnione, rozstrzygnięcie mogło polegać jedynie na nieuwzględnieniu protestu (nawet jeśli w rozstrzygnięciu z 25 sierpnia 2016 r. przedstawione zostały też inne przyczyny niż wskazane w piśmie z 20 kwietnia 2016 r.). Rozwiązanie przeciwne (tj. uwzględnienie protestu) prowadziłoby do uzyskania dofinansowania przez projekt, który nie spełnia kryteriów wyboru projektów.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że mimo, iż projekt strony w ramach oceny fakultatywnej uzyskał maksymalną możliwą liczbę - 23 punktów, to w kontekście niespełnienia przez projekt 3 ww. kryteriów nie ma znaczenia. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 5 Regulaminu konkursu wnioskodawcy ubiegający się o wsparcie oraz przedkładane projekty muszą spełniać kryteria obowiązujące dla działania zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IR, stanowiące załącznik nr 1 do Regulaminu. W § 9 ust. 21 Regulaminu konkursu wskazano natomiast, że liczba możliwych do otrzymania punktów wynosi od 0 do 23. Warunkiem rekomendowania projektu jest uzyskanie pozytywnej oceny wszystkich kryteriów obligatoryjnych oraz uzyskanie co najmniej 12 pkt w ramach oceny fakultatywnej projektu. W związku z powyższym pomimo, że skarżąca uzyskała maksymalną liczbę punktów w ramach oceny fakultatywnej, to projekt nie spełnił trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, co uniemożliwiło uzyskanie rekomendacji projektu do dofinansowania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.