Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1048/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Kolejnictwo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 27
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 9 ust. 1, art. 13 ust. 1,
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 1, 2, 3, 7, art. 17 ust. 1, art. 55 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost -Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2012r. ze skargi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe, oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...)Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu (dalej Komendant Powiatowy PSP), na podstawie art. 26 ust. l pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 68 z 2009 roku ze zm. – , dalej - uPSP) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 roku – ze zm., dalej - kpa) w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 16 czerwca 2011 roku przez st. kpt. D. K. nakazał w Leśnictwach Nadleśnictwa G., zlokalizowanych na terenie powiatu nowotomyskiego, wzdłuż linii kolejowej W. – K., zarządzanej przez Zakład Linii Kolejowych w P.– p. W.G. – Dyrektorowi wykonanie w ustalonym terminie, wykonanie : oczyszczenia do warstwy mineralnej powierzchni pasów przeciwpożarowych, w sąsiedztwie linii kolejowej W. – K., w obrębie leśnictw B. S. i P.:

a. od km 325.011 do km 355.261 po lewej stronie linii kolejowej

b. od km 324.500 do km 353.100 po prawej stronie linii kolejowej

w terminie (...) r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na podstawie czynności kontrolno-rozpoznawczych, przeprowadzonych w dniu (...) roku na terenie obszarów leśnych należących do Lasów Państwowych w obszarze granic Nadleśnictwa G. stwierdzono nieprawidłowości, których usunięcie poprawi bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Stan taki jest niezgodny z § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. (Dz. U. Nr 109, poz. 719,(dalej – rozporządzenie przeciwpożarowe). Mając na uwadze przepisy art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym. (Dz. U. z 2007 roku Nr 16 poz. 94 z późn. zm., dalej –ustawa o transporcie kolejowym) stroną zobowiązaną do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym. Organ wskazał, że brak wykonania pasów przeciwpożarowych ma istotny wpływ na zabezpieczenie przeciwpożarowe obszarów leśnych, szczególnie w okresie letnim podczas braku opadów deszczu i występowania wysokich temperatur. Ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu jest poważnym źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, położonych wzdłuż szlaków kolejowych. W czasie długotrwale utrzymującej się suszy drastycznie spada wilgotność ściółki, co powoduje, że każdy ruch szlakiem kolejowym nie odgrodzonym od zagrożonego obszaru leśnego pasami przeciwpożarowymi, stanowi bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru lasu. Organ podkreślił, że corocznie powstają pożary, spowodowane zablokowanymi hamulcami kolejowego taboru jezdnego. Wobec powyższego wykonanie pasów przeciwpożarowych z całą pewnością wpłynie na poprawę bezpieczeństwa pożarowego obszarów leśnych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, bądź uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że z § 38 ust.2 rozporządzenia MSWiA z dnia (...) r.. wynika, że ma on charakter informacyjny, tzn. że wskazuje na akty prawne, które regulują kwestię utrzymania pasów przeciwpożarowych: ustawę o transporcie kolejowym, ustawę o lasach oraz ustawę o ochronie przeciwpożarowej.

Ustawa o transporcie kolejowym nie określa zaś podmiotów obowiązanych do wykonywania i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Jej art. 55 daje jedynie zarządcy infrastruktury kolejowej prawo do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych za wynagrodzeniem (odszkodowaniem). Prawa tego, nie można utożsamiać z obowiązkiem.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zmianami), art. 26 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68, ze zmianami), § 38 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010 r. Nr 109, poz. 719)

uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

nakazał - PKP PLK S.A. - Zakład Linii Kolejowych w P., Al. N. (...),(...) P. dokonanie oczyszczenia do warstwy mineralnej powierzchni pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowej W. – K., w obrębie leśnictw B. S. i P. na następujących kilometrach linii kolejowych:

- od 325.011 do 355.261 po lewej stronie linii kolejowej

- od 324.500 do 353.100 po prawej stronie linii kolejowej

z terminem wykonania do dnia(...) r. i zapewnienie ich użyteczności przez cały rok.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż decyzja wydana przez Komendanta Powiatowego PSP w N. T. nakładająca na PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – Zarządcę infrastruktury kolejowej wykonanie zawartych w niej obowiązków pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budziła zastrzeżeń, zawierała natomiast wadę formalną. Mając na uwadze przepisy art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zmianami) podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. Skierowanie decyzji imiennie do Dyrektora Zakładu i oznaczenie go jako strony postępowania oraz nałożenie na niego określonych nakazów i zakazów jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną. W konsekwencji decyzja dotknięta była wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa, co w trybie odwoławczym skutkowało jej uchyleniem.

Nadto organ podkreślił, iż analizując treść art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ww. ustawy należało uznać, że argumentacja przyjęta w odwołaniu nie znalazła uzasadnienia. W myśl art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym tylko wówczas gdy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu. Prawo zarządcy, o którym w art. 55 ust. 1 ww. ustawy dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury. Należało mieć na uwadze fakt, że źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia obszarów leśnych wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość wykonania pasów przeciwpożarowych. Stąd też niezwłoczne ich wykonanie gwarantuje właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego na przedmiotowych odcinkach.

Skargę na powyższą decyzję złożyła PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów: § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 07 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. Nr 109, poz. 719/ w związku art. 17 ust.1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r.o transporcie kolejowym /Dz.U. Nr 16, poz. 94 z 2007 r./. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 2 osnowy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podkreślił, że o ile należy zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, iż decyzja I instancji obarczona była wadą formalną, przejawiającą się w skierowaniu jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, o tyle również sama podstawa prawna obu decyzji powinna pociągać za sobą ich uchylenie. Odnośnie meritum, na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., posiłkując się przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, organ wywiódł błędnie, że obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych nie ciąży teraz na właścicielu lub zarządcy lasów, ale nadal jest to obowiązek skarżącego.

Z takim stanowiskiem skarżący się nie zgodził, albowiem w jego ocenie:

z art. 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 07 czerwca 2010 r. wynika, że ma on charakter informacyjny, tzn. wskazuje tylko na akty prawne, które regulują kwestię utrzymania pasów przeciwpożarowych, a mianowicie: ustawę o transporcie kolejowym, ustawę o lasach oraz ustawę o ochronie przeciwpożarowej,

ustawa o transporcie kolejowym nie określa podmiotów obowiązanych do wykonywania i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Jej art. 55 daje zarządcy infrastruktury kolejowej jedynie uprawnienie do urządzania i utrzymania pasów przeciwpożarowych za wynagrodzeniem (odszkodowaniem), ale uprawnienie, to nie jest obowiązek,

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie były decyzje Komendanta Wojewódzkiego i Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w N. T. nakazujące wykonanie skarżącemu mineralizacji pasów przeciwpożarowych przy wymienionych w decyzjach szlakach kolejowych.

Zgodnie z art.26 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009r, nr 12, poz.68) Komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do : nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ pierwszej instancji – Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w N. T., w związku z zagrożeniem pożarowym jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy, a nie odwrotnie. To stwierdzenie ma zasadnicze znaczenie w kwestii ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie mineralizacji pasów przeciwpożarowych na przedmiotowym odcinku : W. - K.

Z art.13 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2011r., nr 12, poz.59) wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Natomiast art.9 ust.3 tejże ustawy wskazuje, iż minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów.

Z kolei art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r., nr 178, poz. 1380) wskazuje, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1 uwzględnia się sposób, w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej (art.13 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy).

Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. (Dz.U. z 2010r., nr 109, poz. 719) dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w § 38 ust. 1 stanowi, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Cytowane rozporządzenie nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania. W odróżnieniu od niego poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (Dz.U. z 2006r., nr 80, poz.563) w § 34 ust. 3 pkt 2 nakładało jednoznacznie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na właścicieli linii kolejowych. Obowiązujące rozporządzenie prawidłowo w tym zakresie § 38 ust. 2 wskazuje, iż rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w : ustawie z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2005r., nr 45, poz.435 z późn.zm.), ustawie z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r., nr 16, poz.94 z późn.zm.); oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie pożarowej określają :

- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz.U. nr 58, poz.405 i nr 82, poz.573);

- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. nr 153, poz.955).

Zatem w odniesieniu do treści § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA stwierdzić należy, że wskazując poszczególne akty prawne, ma on charakter informacyjny.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów w § 10 wyróżnia cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych (pas oddzielający las od dróg publicznych i dróg dojazdowych niebędących drogami publicznymi; pas przeciwpożarowy oddzielający las od parkingów i zakładów przemysłowych ; pas przeciwpożarowy oddzielający las od obiektów na terenach poligonów wojskowych i pas przeciwpożarowy rozdzielający duże zwarte obszary leśne). W katalogu tym nie występują pasy przeciwpożarowe oddzielające linie kolejowe. Kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się natomiast ustawa z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (dalej u.t.k.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. To ostatnie reguluje jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych.

Kwestią podmiotowości zaś zajmują się przepisy ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.t.k, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Przepis powyższy, nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Jest to przepis ogólny. Przepis art. 55 ust.1 pkt 1 -3 u.t.k określa natomiast sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.t.k, stanowiąc, że zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem : ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 2 u.t.k ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron. Odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych należne są zatem właścicielom gruntów, w drodze umowy stron. Jednocześnie, wyjątek opisany w art. 55 ust. 3 u.t.k, dotyczący wskazania, kto ponosi faktyczne koszty wykonywania pasów przeciwpożarowych, świadczy o tym, że podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który na podstawie umowy cywilnoprawnej może domagać się ich poniesienia przez właścicieli gruntów. Zatem prawo zarządcy o którym mowa w art. 55 ust. 1 u.t.k, dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów, celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest natomiast podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art.4 pkt 7 i 1 u.t.k.).

Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć natomiast drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art.4 pkt 2 i 3 u.t.k.).

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obydwu instancji (jak podniesiono w skardze): zarówno § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej, jak i art. 55 u.t.k. oraz art. 9 ust.1 i 13 ust.1 ustawy o lasach.

Analiza zapisów art. 17 ust. 1 oraz art. 55 u.t.k., do której odsyła § 38 w/w rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim niewątpliwie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w P.

Przepis art. 17 ust.1 u.t.k. precyzyjnie określa podmiot oraz zakres jego odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego, terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Regulacja w tym brzmieniu nie może budzić żadnych wątpliwości, że ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione w tym przepisie czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. Art. 55 ust. 1 w/w ustawy dotyczy możliwości korzystania z gruntów sąsiadujących z linią kolejową celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, co nie jest sprzeczne z twierdzeniem, że urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury.

Właściwe ustalenie w zaskarżonej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych znajduje swoje potwierdzenie także w dalszych regulacjach ustawy o transporcie kolejowym, w tym w art. 56. Przepis ten stanowi: "W razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca".

Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że to zarządca infrastruktury kolejowej wykonuje decyzję innego organu (starosty) o usunięciu drzewa stanowiącego przeszkodę w ruchu pociągu, a rosnącego na gruncie, nie należącym do zarządcy. Jednocześnie zarządca infrastruktury płaci odszkodowanie za wycinane drzewa, chyba że są spełnione przesłanki, opisane w art. 56 ust. 4. W świetle powyższego nie do przyjęcia jest twierdzenie skarżącego, w myśl którego to na lasach państwowych miałby spoczywać obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych. W taki sposób rozumując należałoby uznać, iż PKP PLK S.A. powinna żądać odszkodowań od właściciela lasu za to, że jest konieczne ustawianie zasłon śnieżnych i żywopłotów, celem zapewnienia możliwości prowadzenia bezpiecznego ruchu kolejowego.

W odniesieniu do art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.) podkreślić należy, że zobowiązują one właścicieli lasów jedynie ogólnie do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepisem szczególnym dotyczącym realizacji i mineralizacji pasów przeciwpożarowych jest natomiast art. 17 ust.1 w zw. z art. 55 ww ustawy o transporcie kolejowym.

Słusznie podkreśliły organy, iż w niniejszej sprawie istotne znaczenie miało także ustalenie źródła zagrożenia pożarowego. Należało mieć na uwadze fakt, że źródłem tym dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe, jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Czynność ta bowiem odbywa się z wytwarzaniem snopów iskier mechanicznych, stanowiących rozżarzone cząstki stali, które w zetknięciu z wysuszoną ściółką mogą zainicjować pożar lasu. Nie do rzadkości należą w lasach pożary spowodowane zablokowanymi hamulcami kolejowego taboru jezdnego, czy z powodu urwania rozgrzanych klocków hamulcowych odrzuconych na znaczne odległości.

Podkreślenia także wymaga, iż organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, z uwagi na to, iż błędnie określała ona adresata i w tym zakresie orzekł na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa. Istotnie bowiem adresatem decyzji winien być nie Dyrektor PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. właściwego terenowo Zakładu Linii Kolejowych Spółki tylko podmiot zobowiązany do wykonania pasów przeciwpożarowych ( co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zmianami)), a więc zarządca infrastruktury kolejowej, czyli PKP Polskie Linie Kolejowe SA Zakład Linii Kolejowych w P.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że organy administracji wydające decyzje dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego a zarzuty skargi w tym zakresie były niezasadne, wobec czego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.