Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 752/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oddala skargę.


UZASADNIENIE

POSTANOWIENIEM Z [...] MARCA 2021 NR [...] GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA, DZIAŁAJĄC NA PODSTAWIE ART. 138 § 1 PKT 1, W ZWIĄZKU Z ART. 144, USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (DZ. U. Z 2020 R. POZ. 256, Z PÓŹN. ZM.), DALEJ: "KPA", ORAZ ART. 97 UST. 1 USTAWY Z DNIA 3 PAŹDZIERNIKA 2008 R. O UDOSTĘPNIANIU INFORMACJI O ŚRODOWISKU I JEGO OCHRONIE, UDZIALE SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA ORAZ O OCENACH ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO (DZ. U. Z 2021 R., POZ. 247), DALEJ: "USTAWA OOŚ", PO ROZPATRZENIU ZAŻALENIA M.S. UTRZYMAŁ W MOCY POSTANOWIENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W [....] Z DNIA [...] LISTOPADA 2020 R., ZNAK: [...], KTÓRYM STWIERDZONO OBOWIĄZEK PRZEPROWADZENIA OCENY ODDZIAŁYWANIA NA OBSZAR NATURA 2000 [...] PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA POLEGAJĄCEGO NA BUDOWIE BUDYNKU REKREACJI INDYWIDUALNEJ NA TERENIE DZIAŁKI O NR [...], OBRĘB [...], GMINA [...], WRAZ ZE STWIERDZENIEM OBOWIĄZKU SPORZĄDZENIA ODPOWIEDNIEGO RAPORTU I USTALENIEM JEGO ZAKRESU.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r., działając na podstawie postanowienia Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], M.S. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o zajęcie stanowiska co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedmiotowej inwestycji, przedkładając jednocześnie dokumenty, o których mowa w art. 97 ust. 1 ooś, tj.: kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej: KIP), kopię zgłoszenia budowy dla przedmiotowej inwestycji, mapę ewidencyjną gruntów planowanej do zainwestowania nieruchomości. Po uzupełnieniu akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 [...] jak również stwierdził obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na wskazane obszary Natura 2000, a także określił jego zakres.

Uzasadniając swoje stanowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wskazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji, z uwagi na jej lokalizację na terenie części siedliska o kodzie [...], wiązać się będzie z fragmentacją oraz utratą części powierzchni tego siedliska przyrodniczego, na skutek jego zabudowania i trwałego przekształcenia, co w ujęciu skumulowanym z podobnymi tego rodzaju inwestycjami istniejącymi, realizowanymi lub planowanymi do realizacji, zarówno w rejonie miejscowości [...], jaki i w całej gminie [...], może potencjalnie znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...].

Ponadto Organ I instancji stwierdził, że działka w granicach której planowana jest realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, wraz z otwartymi, niezabudowanymi terenami, stanowiącymi jej sąsiedztwo może pełnić istotną rolę jako żerowisko gatunków ptaków szponiastych, stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 [...], w tym orlika krzykliwego (Clanga pomarina). Realizacja planowanej inwestycji spowoduje wzrost antropopresji, zarówno na obszar objęty inwestycją jak i na tereny sąsiednie, co może skutkować utratą dogodnych siedlisk dla ptaków szponiastych i sów będących przedmiotami ochrony w ww. obszarze Natura 2000. Realizacja przedsięwzięcia utrwali niekorzystne zmiany przestrzenne, t.j. zabudowę rozproszoną oraz może stymulować dalszą zabudowę rozległych terenów łąkowych, położonych w sąsiedztwie przedmiotowej działki, stanowiących dogodne żerowisko dla ptaków szponiastych.

W ocenie Organu I instancji, realizacja wnioskowanej inwestycji, może przyczynić się do upośledzenia pełnionej przez analizowany teren funkcji korytarza ekologicznego fragmentacji siedlisk dużych drapieżników i synantropizacji, oraz pogorszenia stanu siedlisk gatunków, co może mieć przełożenie na negatywne oddziaływania na wilka (Canis lupus) i niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos) będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...].

W związku z powyższym Organ I instancji, kierując się zasadą przezorności i biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia skumulowanego oddziaływania, stwierdził, że planowane przedsięwzięcie może w sposób znaczący wpłynąć na przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000, a więc wiąże się z ryzykiem wystąpienia znaczących negatywnych oddziaływań na obszar Natura 2000 [...].

Na powyższe postanowienie zażalenie z dnia 30 listopada 2020 r. wniósł M.S.. Skarżący stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie będzie zarówno na etapie budowy jak i użytkowania potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Inwestor wskazał, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] błędnie ocenił skumulowane oddziaływanie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, biorąc pod uwagę planowane na sąsiednim terenie inwestycje, w tym budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Skarżący wskazał, iż zrezygnował z wspomnianej inwestycji, z powodów wysokich kosztów realizacji. Skarżący podkreślił, iż planowana inwestycja (budowa budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy poniżej 35 m2) jest na tyle niewielka w relacji do powierzchni działki, iż nie przewiduje dodatkowych wariantów tego przedsięwzięcia. Niemniej jednak, jak poinformował w KIP pozostaje otwarty na ewentualne sugestie co do rozwiązań, mających na celu zminimalizowanie i tak nieznacznego oddziaływania na obszar Natura 2000. Ponadto podniesiono, iż planowana inwestycja będzie wykorzystywana w latach 2021-2025, bowiem mobilna konstrukcja budynku umożliwia jego przeniesienie. Inwestor planuje jego przeniesienie do [...], na działkę dla której stara się o pozwolenie na budowę.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 ust. 1, 2, 3, 4, 6, 7 i 8 oraz art. 68 ustawy OOŚ. Postanowienie takie wydawane jest dla przedsięwzięć innych niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli mogą znacząco oddziaływać na taki obszar Natura 2000, a nie są bezpośrednio związane z jego ochroną lub nie wynika z tej ochrony. W takim przypadku ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dokonywana jest w ramach procedury określonej w rozdziale 5 działu V ustawy OOŚ (art. 96 - 103). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 może zostać nałożony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 97 ust. 1 ww. ustawy, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy ooś postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru Natura 2000 [...] ([...]) będącego obszarem specjalnej ochrony ptaków oraz obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie było zatem rozważenie, czy przedmiotowe przedsięwzięcie może w sposób znaczący oddziaływać na cele ochrony ww. obszaru Natura 2000, a zatem, czy konieczne jest poddanie tego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na ww. obszar. Ocena taka ma bowiem na celu rozstrzygnięcie, czy analizowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zgodnie z definicją określoną w art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy ooś za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Organ wskazał, że obszar Natura 2000 [...] obejmuje jedno z najlepiej zachowanych pod względem przyrodniczym pasm górskich w Polsce i zajmuje ponad 111,5 ha, przy czym blisko 90 % powierzchni obszaru stanowią tereny leśne, a tylko około 10 % powierzchni zajmują tereny otwarte i półotwarte, tj. siedliska zaroślowe, łąkowe i rolnicze do których zalicza się również teren polany wokół [...]. Przedmiotami ochrony jest tu 27 typów siedlisk, 11 gatunków ssaków, 3 gatunki płazów, 3 gatunki ryb, 9 gatunków bezkręgowców, 6 gatunków roślin oraz 17 gatunków ptaków. Obszar stanowi jedną z najwartościowszych w Europie ostoi fauny [...] ze wszystkimi dużymi drapieżnikami, tj. niedźwiedziem brunatnym, wilkiem szarym i rysiem euroazjatyckim (Lynx lynx).

Zgodnie z KIP, sporządzoną przez Inwestora, wnioskowane przedsięwzięcie polegać ma na budowie drewnianego, budynku rekreacji indywidualnej przeznaczonego do okresowego wypoczynku. Budynek będzie posiadał powierzchnię 25,76 m2 a jego wymiary zewnętrzne to: długość 9,2 m, szerokość 2,8 m, wysokość 4,2 m. Budynek nie będzie trwale związany z gruntem, a posadowiony na 8 blokach betonowych o wysokości ok. 50 cm. Ponadto przewiduje się utwardzenie terenu (kamieniem typu tłuczeń na obszarze ok. 15 m 2). W ramach przedsięwzięcia wywiercona zostanie studnia kopana oraz wybudowana będzie przydomowa biologiczna-hybrydowa oczyszczalnia ścieków o przepustowości nie przekraczającej 4 m3 na dobę. Zgodnie z KIP całość powierzchni infrastruktury niezbędnej do użytkowania przedmiotowego obiektu nie przekroczy 6 % powierzchni działki. Przewidziano ogrodzenie zbudowane z drewnianych palików (2,1 m wysokości) oddalonych od siebie o co najmniej 2 m, zaś poprzecznie umieszczone będą dwa rzędy desek o dł. 2,2 m i szerokości do 15 cm.

Działka nr [...] planowana do zainwestowania, o powierzchni 12 arów, na której zgodnie z ewidencją gruntów znajduje się pastwisko (Ps IV) zlokalizowana jest przy drodze gminnej. Działka obecnie jest niezabudowana, pokryta głównie roślinnością niską oraz nielicznymi zadrzewieniami (zgodnie z KIP dwie sztuki jodły i cztery brzozy oraz klon pospolity). Zgodnie z wyjaśnieniami Inwestora działka użytkowana była do tej pory rekreacyjnie (przyczepa kempingowa).

W pobliżu planowanego przedsięwzięcia, na sąsiedniej ogrodzonej działce nr [...] znajduje się budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 25 m2 w konstrukcji drewnianej, w stosunku do którego Organ I instancji wydał decyzję w oparciu o art. 37 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020r., poz. 55, z późn. zm.) nakazującą podjęcie niezbędnych działań naprawczych w stosunku do obszaru Natura 2000.

Miejsce realizacji przedmiotowej inwestycji stanowi część większego kompleksu łąkowo-pastwiskowego ograniczonego od strony zachodniej drogą gminną, zaś od strony wschodniej ciekiem wodnym (potok [...]) wraz z pasem zadrzewień tworzących obudowę biologiczną cieku. Na przedmiotowym terenie obserwowana jest silna presja urbanistyczna. Dla działek o nr [...], [...], [...], [...] i [...] prowadzone były postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy, gdzie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił uzgodnienia z uwagi na znacząco negatywny wpływ tych inwestycji na obszar Natura 2000 [...].

Zgodnie z analizą danych inwentaryzacyjnych zgromadzonych w 2015 r. przez firmę [...] Sp. z o.o na potrzeby opracowania planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...], map przedłożonych przez Inwestora oraz ortofotomap udostępnionych za pośrednictwem portalu http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/, cały teren planowanej do zainwestowania nieruchomości znajduje się w granicach niepofragmentowanego płatu siedliska przyrodniczego górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (kod [...]) o powierzchni 12,83 ha, będącego przedmiotem ochrony wskazanego obszaru Natura 2000.

Siedlisko [...] występuje na polanach w niższych położeniach górskich, są to zbiorowiska żyznych, świeżych łąk kośnych lub użytkowanych jako ekstensywne pastwiska. Jest to siedlisko o wybitnie półnaturalnym charakterze, które rozwinęło się wtórnie w miejscu wyciętych przez człowieka lasów. Zagrożeniem dla tego siedliska, na analizowanej działce, są zarówno oddziaływania bezpośrednie związane ze zniszczeniem siedlisk np. poprzez zabudowę, ale też pośrednie, w tym wszelkie zmiany stosunków wodnych. Realizacja przedmiotowej inwestycji będzie powodowała nieodwracalne mechaniczne zniszczenie części wskazanego siedliska poprzez fizyczne zajęcie powierzchni gruntu oraz jego fragmentację.

Mimo niewielkiej skali planowanej inwestycji, znaczenie generowanych przez nie potencjalnych oddziaływań winno być rozpatrywane w kontekście skumulowanym. W odniesieniu do obszarów Natura 2000, zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55, z późn. zm.) zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W związku z powyższym, w ocenie Organu odwoławczego Organ I instancji w ramach przeprowadzonej analizy oddziaływań skumulowanych słusznie dokonał odniesień do danych inwentaryzacyjnych z lat 2007, 20082009 oraz 2015 wskazujących na zmniejszanie się zasobów analizowanego siedliska przyrodniczego w całej gminie [...] o około 6%. W odróżnieniu do sąsiednich gmin [...] gdzie nastąpił procentowy wzrost tej powierzchni (za: "[...]", [...] 2018, sporządzony przez [...] Sp. z o.o.).

Obserwowana tendencja do porzucania ekstensywnego użytkowania łąk na rzecz coraz silniejszej presji osadniczej (w tym osadnictwa turystycznego), a co za tym idzie zmniejszanie się powierzchni tego siedliska, czego potwierdzeniem jest również przedmiotowa inwestycja, ma istotne znaczenie dla ochrony tego siedliska w obszarze. Jak bowiem słusznie wyjaśnił Organ I instancji, jako działania znacząco oddziałujące na cele ochrony obszaru Natura 2000 należy uznać takie przedsięwzięcia, które uniemożliwiają poprawę stanu zachowania siedlisk o niezadowalającym lub złym stanie ochronny, w tym działania, które opóźniają lub uniemożliwiają osiągnięcie celów ochrony w danym obszarze Natura 2000 (E.J. Natura 2000 w ocenach oddziaływania na środowisko, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, 2009 r., str. 49). Ze zgromadzonych danych wynika, że siedlisko przyrodnicze kod: [...] w obszarze Natura 2000 [...] znajduje się w niewłaściwym stanie ochrony (U1) ([...] Sp. z o.o. Operat ogólny - część syntetyczna dokumentacji projektu planu ochrony obszaru Natura 2000 [...], 2017 r.).

W świetle powyższego nawet niewielka utrata powierzchni siedliska [...] może okazać się znacząco negatywnym oddziaływaniem na obszar Natura 2000 [...] i dlatego wykonanie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na wskazany obszar jest całkowicie uzasadnione.

Przechodząc do analizy możliwego oddziaływania planowanej inwestycji na pozostałe przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 [...], organ wskazał, że z posiadanych informacji, w tym przywołanych już wcześniej danych inwentaryzacyjnych zgromadzonych w 2015 r. przez firmę [...] Sp. z o.o., wynika, że w rejonie miejscowości [...] odnotowano występowanie m.in. szeregu gatunków ptaków, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...], ptaków szponiastych w tym: orlika krzykliwego.

Orlik krzykliwy jest w Polsce bardzo nielicznym ptakiem lęgowym (Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z., Chodkiewicz T. (red.) 2015. Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny. Wydanie 2. GIOŚ, Warszawa). Również jest gatunkiem terytorialnym i wykazującym silne przywiązanie do miejsca lęgowego. Zgodnie z danymi zawartymi w standardowym formularzy danych dla przedmiotowego obszaru Natura 2000, dalej: "SDF", populacja rozrodcza orlika krzykliwego szacowana jest tam na 36-41 par osobników tego gatunku. Natomiast zgodnie z przywołanymi danymi inwentaryzacyjnymi z 2015 r. w odległości ok 1,2 km na południowy wschód znajduje się gniazdo wykorzystywane przez parę z sukcesem lęgowym. Zgodnie z danymi będącymi w posiadaniu Organu I instancji w odległości ok. 1,2 km w kierunku południowo-wschodnim oraz w odległości ok. 1,5 km w kierunku południowym od granic działki nr [...], znajdują się strefy ochrony orlika krzykliwego. Z danych Biura Urządzania Lasu i Gospodarki Leśnej przekazanych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w [...] w 2016 r. wynika, iż ww. gatunek ptaka zinwentaryzowany został także nad obszarem łąk w miejscowości [...] położonych w kierunku północno-zachodnim od terenu przedmiotowej działki (w odległości ok. 414 m od działki inwestycyjnej).

Orlik swoje gniazda zakłada na drzewach, zwykle na obrzeżu lasu, w pobliżu mokradeł, wilgotnych łąk, pastwisk oraz upraw z niską roślinnością - terenów otwartych będących jego łowiskami. Podstawowym zagrożeniem dla populacji tego gatunku w Polsce jest utrata siedlisk (tj. żerowisk, czatowni, miejsc odpoczynku, gniazdowania itd.), która następuje w wyniku zmiany dotychczasowego wykorzystania gruntów rolnych (Gromadzki. M. (red) 2004. Ptaki. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7, s. 240). Jest to gatunek, który nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania działek zabudowanych. Jego osobniki wymagają dużych terytoriów, na których mogą zbierać pokarm, wobec czego zabudowa nawet stosunkowo niewielkiego obszaru, zmiana sposobu lub intensywności jego użytkowania pociągać za sobą może ryzyko, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną gniazdować. W związku z tym jednym z ważniejszych celów ochrony tego gatunku jest zachowanie, a miejscami przywrócenie, ekstensywnie użytkowanych terenów rolniczych, szczególnie położonych przy brzegach lasów, poprzez wypas lub koszenie. Przy czym podkreślić należy, że tereny otwarte takie jak łąki i pastwiska zajmują stosunkowo niewielką część analizowanego obszaru Natura 2000. Powyższe, łącznie z faktem, że areał łowiecki orlika krzykliwego nie jest rozległy (samice najintensywniej eksplorują powierzchnię do 1 km od gniazda, samce do 3 km) powoduje, że wyeliminowanie nawet na pozór niewielkiej powierzchni może wywołać niekorzystne wewnątrzgatunkowe interakcje, wynikające z poszukiwania przez orliki alternatywnych, z reguły suboptymalnych żerowisk. W ostojach orlika krzykliwego nie powinno się zatem promować rozproszonego modelu zagospodarowania przestrzennego. Za powyższym przemawia również wspomniany wcześniej bardzo ograniczony zasób terenów potencjalnie atrakcyjnych dla gniazdowania i żerowania wymienionego gatunku.

Rejon planowanej do zainwestowania nieruchomości stanowi teren atrakcyjny dla gatunków ptaków szponiastych i sów, o czym świadczą nie tylko uwarunkowania środowiskowe terenu (teren otwarty/półotwarty z mozaiką łąk i zadrzewień, częściowo odizolowany zadrzewianiami od istniejącej zabudowy, sąsiedztwo potoku), wymagania środowiskowe tych gatunków ale również obserwacje osobników wskazanych gatunków. Przy czym zagrożeniem dla nich jest zabudowa rozproszona, w tym jej intensyfikacja.

Tereny z mozaiką łąk, lasów i zadrzewień, oraz okolic potoków, do jakich zaliczyć należy m.in. teren analizowanej działki i jej okolicy wskazują, że okolica ta (oprócz orlika krzykliwego) może być atrakcyjnym siedliskiem dla innych gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...]. W rejonie polany wokół [...] zidentyfikowano również żerującego derkacza, dzięcioła zielonego oraz jarząbka.

Z posiadanych informacji, w tym przywołanych już wcześniej danych inwentaryzacyjnych zgromadzonych w 2015 r. przez firmę [...] Sp. z o.o., wynika również, że w rejonie miejscowości [...] odnotowano występowanie m.in. dużych ssaków drapieżnych, tj. wilka, rysia i niedźwiedzia.

Podkreślono, że obszary występowania wilków w Polsce charakteryzują się wysoką lesistością (średnio 56%, typowe środowisko życia wilków to duże, zwarte lasy), niskim zagęszczeniem osad ludzkich (małym zaludnieniem) oraz rzadką siecią dróg krajowych i wojewódzkich oraz linii kolejowych. Czynnikiem sprzyjającym osiedlaniu się wilków jest również wysokie zagęszczenia dzikich ssaków kopytnych. Wielkość terytorium jednej watahy wilczej w warunkach Polski wynosi od 150 do 300 km2 i zależy od zagęszczenia ofiar. Terytorium użytkowane jest przez wilki nierównomiernie: przebywają one najczęściej w obszarach najmniej penetrowanych przez ludzi, a jednocześnie obfitujących w zwierzynę. Najbardziej odległe części terytorium wataha odwiedza stosunkowo rzadko, ale regularnie, zwykle co 710 dni. Zasięg dyspersji (migracji) młodych wilków wynosi zwykle od kilku do kilkudziesięciu kilometrów, może jednak dochodzić do kilkuset kilometrów. Migrujące wilki przemierzają głównie obszary leśne, chociaż mogą pokonywać też niewielkie otwarte tereny rolnicze (Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red) 2004. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 6, s. 387-388). Zgodnie z danymi zawartymi w SDF, populacja tego gatunku w obszarze Natura 2000 [...] szacowana jest na 91 osobników.

Niedźwiedź brunatny zasiedla rozległe lasy nizinne i górskie. Cechuje go duża plastyczność ekologiczna wyrażająca się urozmaiconym składem pokarmu, wykorzystywanym siedliskiem i wielkością areału osobniczego, który może wynosić 23-500 km2, a w niektórych przypadkach przekraczać nawet 1000 km2. Wykorzystywanie wybranych części areału cechuje sezonowość i określona rytmika dobowa, należy również uwzględnić przemieszczenia dobowe na odległość nawet 20-30 km. W polskiej części [...] istnieje pięć jego stałych ostoi: [...], [...], [...], [...] i [...]. Czynniki zagrażające lub ograniczające normalne funkcjonowanie populacji niedźwiedzia są wyłącznie związane z działalnością człowieka i można je podzielić na bezpośrednie i pośrednie. Do pierwszych należy zaliczyć jedynie przypadki śmierci zwierząt spowodowane czynnikami antropogennymi: odstrzał, kolizje z pojazdami itp. Czynniki bezpośrednie nie mają aktualnie większego znaczenia. Znacznie większe znaczenie mają czynniki pośrednie obejmujące: przekształcenia środowiska, fragmentację kompleksów leśnych, ograniczanie dostępności do wybranych terenów, konkurencję o zasoby pokarmowe, niepokojenie, synantropizację i inne (Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red) 2004. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 6, s. 419-420). Zgodnie z danymi zawartymi w SDF, populacja tego gatunku w obszarze Natura 2000 [...] szacowana jest na 98-100 osobników.

Dodatkowo, jak słusznie wskazał Organ I instancji, z raportów udostępnionych na stronie internetowej [...] Parku Narodowego ("Wyniki monitoringu dużych drapieżników na obszarze otuliny [...] w gminie [...] realizowanego w latach 2016-2018", Opracowanie i analizy: B. P., Prace terenowe: R. G., P. K., B. P., T. P., [...] 2018 oraz "[...]", [...], listopad 2018 Opracowanie raportu, bazy danych, analizy, GIS: P. B.) wynika, że teren przedmiotowej działki wraz z terenami sąsiednimi, znajduje się w jednym z obszarów kluczowych łączących płaty siedlisk gatunków ssaków drapieżnych, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...].

Oba wskazane gatunki związane są głównie z obszarami leśnymi, przy czym bytują również na terenach otwartych. Gatunki te przebywają najczęściej w obszarach najmniej penetrowanych przez ludzi, o niskim zagęszczeniu osad ludzkich. Charakteryzują się dalekim zasięgiem i wysokim tempem migracji. Ponadto, zarówno wilk jak i niedźwiedź należą do gatunków priorytetowych w kontekście ochrony obszarów Natura 2000. Znaczne wymagania przestrzenne wilka i niedźwiedzia powodują, że powierzchnie nawet największych lasów w Polsce są zbyt małe, by stanowić ostoję niezależnej, żywotnej, zróżnicowanej genetycznie populacji tych dużych drapieżników. Dlatego ich populacje są w Polsce zbiorem niewielkich lokalnych populacji (tzw. subpopulacji) zasiedlających poszczególne kompleksy leśne, połączonym w całość poprzez korytarze ekologiczne. Dla zachowania stabilnych populacji ww. gatunków, niezwykle istotne jest zatem nie tylko występowanie optymalnych siedlisk bytowania tj. trudnodostępnych, rozległych górskich obszarów leśnych, ale również sieci takich korytarzy łączących te siedliska, umożliwiających migrację i dyspersję osobników oraz sprawną wymianę genów pomiędzy poszczególnymi subpopulacjami zasiedlającymi poszczególne kompleksy leśne. Bowiem od sprawnej wymiany osobników (i genów) pomiędzy poszczególnymi subpopulacjami zależy przetrwanie tych gatunków. Dlatego też istotnym zagrożeniem dla dużych ssaków drapieżnych, jest obok utraty i fragmentacji siedlisk bytowania, ich izolacja. Ograniczanie korytarzy migracyjnych (nawet lokalnych) może prowadzić do zaniku lokalnych populacji tych zwierząt, ponieważ tak małe zgrupowania (kilka - kilkanaście osobników) są szczególnie wrażliwe na wszelkie naturalne czynniki śmiertelności (choroby, pasożyty, brak pokarmu), a także działania człowieka (np. kłusownictwo, śmierć na drogach, nieustanne niepokojenie). Tym samym pogarszanie jakości korytarzy migracyjnych (w tym intensyfikacja zabudowy rozproszonej znajdującej się na ich terenie) przekłada się na osłabianie populacji m.in. wilka i niedźwiedzia. Dlatego żeby chronić duże drapieżniki trzeba chronić ich szlaki dyspersji. Pośrednio dla ochrony tych gatunków jest również ważne, aby zachować korytarze migracyjne wszystkich innych gatunków zwierząt stanowiących ich bazę żerowiskowa.

Przy czym należy pamiętać, że korytarzy ekologicznych nie należy postrzegać jako wyznaczonych przez człowieka terenów posiadających ścisłe granice. Ich lokalizacja i zasięg determinowane są preferencjami poszczególnych gatunków zwierząt i zależą od wielu czynników, w tym lokalnych uwarunkowań środowiskowych i zagospodarowania terenu.

Naukowcy na przestrzeni ostatnich lat na podstawie swojej wiedzy i obserwacji terenowych starali się wytypować miejsca najbardziej dogodne dla różnych gatunków zwierząt do przemieszczania się pomiędzy coraz bardziej ograniczanymi siedliskami. Powyższe miało ułatwić gospodarkę przestrzenną w miejscach newralgicznych. Żadne z takich opracowań nie ma mocy prawnej, co nie znaczy, że nie mają one mocy dowodowej.

Na podstawie podanych wyżej informacji w zakresie wiedzy ogólnej dotyczącej m.in. wskazanych gatunków ptaków i ssaków oraz siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony analizowanego obszaru Natura 2000, wiedzy o ich występowaniu w okolicy planowanego do zainwestowania terenu oraz opisu stanu środowiska analizowanego terenu i jego okolicy, należy stwierdzić, że realizacja planowanej inwestycji, może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [...], tj. może znacząco oddziaływać na poszczególne przedmioty ochrony tego obszaru.

Należy podkreślić, że przesłankami do zakwalifikowania przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 są: możliwość i istotność oddziaływania. Przy czym, o możliwości zaistnienia takiego oddziaływania przesądza istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania - a więc sytuacja, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi natomiast wówczas, gdy planowane działanie niesie za sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. Istotność oddziaływania zależy od wielu aspektów, z jednej strony od wrażliwości siedlisk i gatunków na działanie czynników zewnętrznych, z drugiej - cech przedsięwzięcia i jego oddziaływania - rozmiaru, czasu, częstotliwości, odwracalności, efektu kumulacji z innymi czynnikami. Również zasięg i wpływ prac związanych z budową budynków zależny jest od wielu czynników środowiskowych i technologicznych, zatem powinien być przedmiotem oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Lokalizacja działki objętej wnioskiem nie pozwala z całą pewnością wykluczyć, że realizacja tego przedsięwzięcia nie będzie oddziaływała na obszar Natura 2000.

Tym samym zasadnym jest uznanie, iż przedsięwzięcie mieści się w granicach art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, tj. poprzez realne ryzyko wystąpienia negatywnych oddziaływań (zwłaszcza w kontekście skumulowanym), może zatem znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Wobec powyższego, przy braku możliwości wykluczenia na obecnym etapie postępowania, wystąpienia takiego znaczącego oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż istnieją przesłanki przemawiające za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, której zadaniem jest określenie czy stwierdzone w niniejszej analizie oddziaływanie będzie znaczące czy też nie.

Z kolei zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 pkt b ustawy ooś, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem m.in. powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Z powyższego jasno wynika, że w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów rozdziału V ustawy ooś, należy uwzględnić planowane do zrealizowania przedsięwzięcia (zwłaszcza o takim samym charakterze), z planowanymi i zrealizowanymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi w najbliższym sąsiedztwie analizowanej inwestycji. Bowiem zgodnie z wyrokiem NSA z 15 lutego 2018 r. sygn. akt: II OSK 1847/17: "Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, u.u.i.ś., należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie", (por. wyrok WSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt: IV SA/Wa 134/14).

Organ II instancji wskazał, iż w przypadku braku pewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności". Zasada ta nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy prawo ochrony środowiska. Dodatkowo należy podkreślić, iż wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Organ odwoławczy zwraca również uwagę, iż jeśli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Wątpliwości co do ryzyka wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania zawsze interpretuje się "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji", co wynika z wcześniej wspomnianej zasady przezorności (por. wyroki: NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt: II OSK 2002/15, NSA z dnia 10 lipca 2012 sygn. akt: II OSK 708/11, NSA z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt: II OSK 1177/07, WSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt: IV SA/Wa 627/17).

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odniósł się do danych inwentaryzacyjnych z lat 2007, 2008-2009 oraz 2015 wskazujących na zmniejszanie się zasobów analizowanego siedliska przyrodniczego w całej gminie [...] o około 6%. Z informacji Organu I instancji wynika, iż z tego względu odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanych inwestycji na przedmiotowym terenie. Rezygnacja z realizacji wcześniej planowanej przez Inwestora zabudowy na działce objętej wnioskiem nie spowoduje, iż skumulowany wpływ nie będzie miał miejsca. Przy czym dodać należy, że skala inwestycji nie ma wpływu na możliwość badania jej oddziaływania kumulatywnie z innymi, istniejącymi w okolicy przedsięwzięciami. Należy podkreślić, że realizacji kolejnych inwestycji, w tym z zakresu zabudowy rekreacyjnej, może stymulować realizację dalszej zabudowy w okolicy, a tym samym coraz silniejszą intensyfikację dotychczasowej, sporadycznej zabudowy rozproszonej. Bez wątpienia jednak wprowadzanie kolejnej zabudowy nasila istniejącą już presję antropogeniczną m.in. poprzez wzmożenie wskazanego w zażaleniu ruchu na pobliskiej drodze. Należy przy tym podkreślić, że zarówno ekosystemy, jak i poszczególne jego elementy, takie jak siedliska przyrodnicze czy gatunki zwierząt, cechują się pewnego rodzaju opornością (pojemnością, potencjałem adaptacyjnym) rozumianą jako zdolność do "pochłaniania zakłóceń", przy utrzymaniu tej samej podstawowej struktury i sposobów funkcjonowania, oraz jako zdolność do samoorganizacji i przystosowania się do napięć i zmian. Powyższe oznacza, że ogólnie rozumiana przyroda (jej części składowe) do pewnego stopnia mogą być "odporne" na czynniki antropogeniczne, tj. ich funkcjonowanie nie musi być zagrożone przy pewnym, stosunkowo niewielkim stopniu oddziaływania antropogenicznego. Niemniej jednak nasilenie takiego oddziaływania (czasami lekkie i niepozorne), może skutkować znaczącym obniżeniem jakości poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego. Celem przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia jest m.in. ustalenie czy w kontekście powyższego będzie ono znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony tego obszaru.

Należy podkreślić, że nałożenie obowiązku przeprowadzenia postępowania ocenowego na obszar Natura 2000, nie przesądza, iż ewentualnie występujące oddziaływania będą miały charakter znacząco negatywny, a tym samym, że realizacja inwestycji nie będzie możliwa.

W ocenie organu w sprawie istnieją zaś uzasadnione przesłanki, iż planowana inwestycja polegająca na budowie budynku rekreacji indywidualnej na terenie działki o nr [...], obręb [...], gmina [...], może znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony w granicach obszaru Natura 2000 [...], i niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na wymieniony obszar w zakresie, który został określony w zaskarżonym postanowieniu.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie M.S., domagając się jego uchylenia.

Skarżący wskazał, że wbrew stanowisku przedstawionemu przez organ, planowana inwestycja z uwagi na jej wielkość, specyfikę i ograniczony sposób użytkowania nie zagrozi unikalności terenu objętego Naturą 2000 bowiem nie można uznać aby mogła spowodować negatywne oddziaływanie o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Domek ma być użytkowany tylko w okresie wakacyjnym. Studnia nie będzie stanowiła zagrożenia dla zwierząt. Skarżący wskazał, że jest również właścicielem działki sąsiedniej, którą nie zamierza zabudowywać. W ramach realizacji inwestycji nie dojdzie także, zdaniem skarżącego do trwałego przekształcenia terenu działki objętej inwestycją. Pod domkiem mogilnym , będzie co najmniej 30 cm. przestrzeń co umożliwi swobodne przemieszczanie mniejszym zwierzętom. Symboliczna skala przedsięwzięcia, ograniczony czas jej użytkowania a także przyjęte rozwiązania wbrew stanowisku organu, zdaniem skarżącego wykluczą także wzrost antropopresji na jej terenie i czynią wysoce nieprawdopodobnym jej oddziaływanie na tereny sąsiednie.

Zdaniem Skarżącego rozstrzygnięcia obu instancji opierają się w zdecydowanej większości na przypuszczeniach a nie na faktach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź prawa procesowego w stopniu skutkującym konieczność jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wydane na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (jedn. tekst Dz. U. z 2021 r., poz. 247 dalej "u.o.o.ś."), nakładające na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 [...] planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku rekreacji indywidualnej na terenie działki o nr [...], obręb [...], gmina [...], wraz ze stwierdzeniem obowiązku sporządzenia odpowiedniego raportu i ustaleniem jego zakresu.

Wyjaśnić zatem należy, że wbrew obawom skarżącego postanowienie to nie wyklucza możliwości realizacji inwestycji, a jedynie stanowi o tym, że planowana inwestycja – z uwagi na to, że teren na którym ma zostać zrealizowana stanowi obszar Natura 2000 i może na ten teren znacząco oddziaływać – musi być poprzedzona dokonaniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Konieczność przeprowadzenia takiej oceny – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze – nie świadczy o braku decyzyjności organu, ale wynika z przepisów prawa, które w razie ziszczenia się opisanych w nich okoliczności, upoważniają wyspecjalizowane organy do nałożenia na inwestora takiego obowiązku wraz z zakreśleniem zakresu jego realizacji.

Stosownie do postanowień zawartych w art. 96 ust. 1 o.o.ś.

organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a (zgodnie z tym przepisem wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.), oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Jeżeli – tak jak w rozpoznanej sprawie – organ stwierdzi, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wówczas zobowiązuje inwestora do przedłożenia właściwemu miejscowo RDOŚ (regionalny dyrektor ochrony środowiska) dokumenty określone w art. 96 ust. 3 u.o.o.ś. W oparciu o te dokumenty oraz wymienione w art. 97 ust. 1 pkt 1-3 uwarunkowania, RDOŚ ocenia czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko. Jeżeli w wyniku dokonanej oceny, odpowiedź jest twierdząca, wówczas RDOŚ stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stanowi tak art. 97 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 2 u.o.o.ś. Trzeba przy tym zaznaczyć, że użycie przez ustawodawcę trybu orzekającego ("stwierdza"), oznacza obowiązek stwierdzenia. RDOŚ zatem – z woli ustawodawcy – ma w omówionym przypadku obowiązek orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Przy tym, stosownie do treści art. 97 ust. 3 u.o.o.ś., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu.

Badając zasadność wydania zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na obszarze Natura 2000. Okolicznością niekwestionowaną jest bowiem, że działka skarżącego leży w obszarze Natura 2000 [...] będącego obszarem specjalnej ochrony ptaków oraz obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie było zatem rozważenie, czy przedmiotowe przedsięwzięcie może w sposób znaczący oddziaływać na cele ochrony ww. obszaru Natura 2000, a zatem, czy konieczne jest poddanie tego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na ww. obszar. Ocena taka ma bowiem na celu rozstrzygnięcie, czy analizowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zgodnie z definicją określoną w art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy OOŚ za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Organ wskazał, że obszar Natura 2000 [...] obejmuje jedno z najlepiej zachowanych pod względem przyrodniczym pasm górskich w Polsce i zajmuje ponad 111,5 ha, przy czym blisko 90 % powierzchni obszaru stanowią tereny leśne, a tylko około 10 % powierzchni zajmują tereny otwarte i półotwarte, tj. siedliska zaroślowe, łąkowe i rolnicze do których zalicza się również teren polany wokół S.. Przedmiotami ochrony jest tu 27 typów siedlisk, 11 gatunków ssaków, 3 gatunki płazów, 3 gatunki ryb, 9 gatunków bezkręgowców, 6 gatunków roślin oraz 17 gatunków ptaków. Obszar stanowi jedną z najwartościowszych w Europie ostoi fauny [...] ze wszystkimi dużymi drapieżnikami, tj. niedźwiedziem brunatnym, wilkiem szarym i rysiem euroazjatyckim (Lynx lynx).

W sprawie nie budzi wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie nie należy do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane. Jednak w oparciu o wyżej przywołane oraz omówione przepisy u.o.o.ś., właściwy organ, uznał że przedsięwzięcie to może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Tym samym istniała podstawa do wydania zaskarżonego postanowienia, a jego wydanie nie stanowi naruszenia art. 8 kpa. Organy oparły swoje działania w tej konkretnej sprawie na obowiązujących przepisach prawa i prawidłowo jej zastosowały. Powoływanie się zaś przez skarżącego okoliczności związane z w jego ocenie niewielką- czasową ingerencją planowanej inwestycji w przyrodę, nie świadczy jeszcze o tym, że inwestycja ta pozostanie bez wpływu na obszar chroniony. Zaznaczyć należy, że ocena czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, pozostawiona została – zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 97 ust. 2 u.o.o.ś. – podmiotowi wyspecjalizowanemu, posiadającego stosowną wiedzę w zakresie ochrony środowiska, tj. regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Przy tym przepis ten nie wymaga kategorycznego stwierdzenia, że przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać, ale dokonania oceny czy istnieje taka możliwość. Każdorazowo ocenie tej należy jednak dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia. W rozpoznanej sprawie, takie uzasadnienie zostało zawarte zarówno w postanowieniu organu I jak i II instancji i w ocenie Sądu jest ono sporządzone w sposób odpowiadający zasadom wyrażonym w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnicze zaś motywy uzasadnienia zostały przytoczone na stronach 3-9 części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i ich ponowne przytaczanie należy uznać za bezcelowe. Polemika skarżącego z treścią zaskarżonego postanowienia sprowadza się zaś de facto do wywiedzenia, iż skala planowanej inwestycji jest zbyt mała aby miała negatywny wpływ na obszar chroniony. W ocenie jednak Sadu, w niniejszej sprawie organy w sposób dokonały oceny w oparciu o którą doszły do przekonania, że potencjalna planowana ingerencja na obszarze chronionym może mieść negatywny wpływ na przyrodę i mając na uwadze zasadę przezorności, rozstrzygnięcie organu w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać za właściwe. Należy bowiem mieć na uwadze, iż w przypadku istnienia wątpliwości, co do rzeczywistego oddziaływania danego przedsięwzięcia na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000, dopiero sporządzenie raportu o oddziaływaniu na ten obszar Natura 2000 pozwala organom ochrony przyrody na ustalenie, czy przedsięwzięcie to będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar. Warunkiem niezbędnym dla uzgodnienia realizacji danego zamierzenia inwestycyjnego jest więc wykazanie, iż jego realizacja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Samo zatem nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jak już wskazano na wstępie, nie może być utożsamiane z wyłączeniem możliwości jego realizacji. Procedura ta ma na celu jednoznaczne rozstrzygnięcie o możliwości wystąpienia oddziaływań na obszar Natura 2000 lub o ich braku.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że przepisy omawianej ustawy w sposób szczegółowy określają po uwzględnieniu jakich uwarunkowań oraz przy zastosowaniu jakich przepisów, organ winien określić zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie organy zastosowały obowiązujące przepisy w sposób prawidłowy. Zaskarżone postanowienie uwzględnia rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, zaś zakres raportu ustala stosownie do reguł wyrażonych w art. 97 ust. 4 i 4a u.o.o.ś.

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu wydane w sprawie postanowienia odpowiadają prawu, a organy stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedstawiły jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a