Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 97/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 14, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 288, poz. 2255 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, przyznał H.F. zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci N.P. i A.P. oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nie można przyznać dodatku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z tytułu samotnego wychowywania dziecka na A. i N.P., gdyż przysługuje on jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ drugi

z rodziców nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany. Organ ustalił natomiast, że ojciec dzieci żyje i jest znany.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym w ustawowym terminie, H.F. wskazała, iż nie zgadza się z zastosowaną przez organ wykładnią przepisu art. 12 ust. 1 ustawy, gdyż uważa, że oddalenie pozwu o alimenty z powodu braku środków ojca dzieci, przy spełnianiu kryterium dochodowego, oznacza, że powinien zostać jej przyznany dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że rodzina składa się z trzech osób, w tym wnioskodawczyni. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie w 2004 r. kwalifikuje stronę do przyznania świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwoje dzieci. Ojciec dzieci żyje i jest znany. Strona nie uzyskała świadczenia alimentacyjnego.

Przytaczając przepis art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium wskazało, iż w związku z jego brzmieniem dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującemu dziecko matce lub ojcu (...) jedynie, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego

z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany.

H.F. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, podnosząc iż przy składaniu wniosku o zasiłek rodzinny zapewniono ją, że po dostarczeniu wyroku oddalającego pozew o alimenty z powodu braku środków finansowych ojca dzieci, otrzyma także dodatki z tytułu samotnego ich wychowywania. Ponownie skarżąca wskazała, iż organy źle zinterpretowały przepisy dotyczące przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne bądź przepisy postępowania w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692). Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji publicznej w rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy administracyjnej, nie został także wyposażony w kompetencje do zmiany orzeczeń organów administracji (zgodnie z żądaniem skarżącej). Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pomocy społecznej pierwszej instancji o przyznaniu H.F. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwoje dzieci N. i A.P. oraz odmowie przyznania skarżącej dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci, podzielając jego stanowisko w sprawie, zgodnie z którym przedmiotowy dodatek przysługiwałby gdyby przyczyną niezasądzenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich dzieci od ich ojca była okoliczność, że on nie żyje lub jest nieznany. Organy prawidłowo ustaliły, iż ojciec dzieci skarżących – Z.P. żyje i jest znany, gdyż nawet zamieszkuje w tym samym lokalu.

Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje przyznanie skarżącej uprawnienia do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci,

w związku z okolicznością, że Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich wyrokiem z dnia [...] lipca 2005 r. oddalił powództwo o alimenty wobec ojca dzieci, z powodu braku dostatecznych środków finansowych.

Materialnoprawną podstawę orzekania organów w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn.zm.).

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł. Rodzina skarżącej spełniła powyższe kryterium, dlatego przyznano zasiłek rodzinny.

Zgodnie z przepisem art. 7 pkt 5 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym

w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba że:

a) drugi z rodziców dziecka nie żyje,

b) ojciec dziecka jest nieznany,

c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Oznacza to, że wyrok oddalający powództwo o ustalenie alimentów na córki N. i A.P. od ich ojca, stanowił niezbędną przesłankę przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na dzieci w ogóle. Do zasiłku rodzinnego, który został stronie skarżącej przyznany, przysługują dodatki określone w art. 8 ustawy, w tym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podkreślenia wymaga fakt, iż dla przyznania poszczególnych dodatków przewidziano samodzielne przesłanki.

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego

z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ponieważ ojciec dziecka jest nieznany.

Należy zatem podkreślić, iż ustawodawca ograniczył krąg podmiotów, którym oprócz zasiłku rodzinnego przyznano także dodatek do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dlatego też, jako prawidłową należy uznać wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych zastosowaną przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Wobec powyższego uzyskanie przez skarżącą wyroku oddalającego powództwo o zasądzenie alimentów od ojca dzieci, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Należy mieć na uwadze, że zobowiązanymi do łożenia na utrzymanie dzieci są przede wszystkim ich rodzice, którzy winni podjąć wszelkie niezbędne starania aby swój obowiązek alimentacyjny zrealizować. Jednocześnie nie każde zaniechanie ojca dzieci do łożenia na ich utrzymanie obliguje Państwo do natychmiastowego przejęcia całości tych obowiązków od rodzica. Między innymi przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (Dz.U. Nr 876, poz. 732 z późn.zm.) mają umożliwić skuteczniejsze egzekwowanie od rodziców realizacji ich obowiązków.

Także w obecnie obowiązującym stanie prawnym (art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych), przesłanki przyznania przedmiotowego dodatku nie zmieniły się, co oznacza, że przysługuje on wyłącznie w sytuacji gdy ojciec dziecka nie jest znany lub nie żyje, wobec czego nie jest możliwe w jakikolwiek sposób zapewnienie realizacji przez niego obowiązku partycypowania w obowiązku utrzymania dziecka.

Z tych powodów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), orzekł jak sentencji.