Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1194/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie: sędzia WSA Karolina Kisielewicz sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej zwolnił K. K. ze służby Więziennej, ponieważ dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie daje się pogodzić z jej dobrem.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej w [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] września 2021 r. uchylił wymienioną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na naruszenie art. 10, art. 7 i art. 8 k.p.a oraz braki w materiale dowodowym uzasadniającym zaskarżone rozstrzygnięcie.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 oraz art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 848 ze zm.), zwolnił [...]. K. K. ze służby w Służbie Więziennej z dniem [...] czerwca 2021 r. Organ wskazał, że dalsze pozostawanie ww. funkcjonariusza w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 96 ust. 2 pkt 10, art. art. 63 ust. 2 pkt 2, art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1064 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wystąpił do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby w trybie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Wskazał, że długotrwała absencja w służbie spowodowana chorobą ww. funkcjonariusza nie pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych w dziale ochrony Aresztu Śledczego w [...].

Organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego stanowi art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy dalsze jego pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby. Pojęcie "dobro służby" nie zostało w ustawie sprecyzowane. Zdaniem organu w oparciu o ww. przepis ustawy o Służbie Więziennej zwolnień tych funkcjonariuszy dokonuje się, gdy w ocenie przełożonych nie powinni oni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Służbie Więziennej, przy czym przesłanka ta winna być w każdej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę, przy czym zwolnienie ma charakter fakultatywny. Organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał co należy rozumieć przez dobro służby.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że brak jest ustawowej definicji określenia "dobro służby" stąd konieczność dokonania jego interpretacji, także w oparciu o pomocne w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne. W ocenie organu odwoławczego można przyjąć tożsamość pojęcia "ważny interes służby" i "dobro służby". Zwrot "gdy wymaga tego ważny interes służby" określony w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jest tożsamy z użytym w art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej zwrotem "nie daje się pogodzić z dobrem służby" i może mieć odpowiednie zastosowanie również pod kątem interpretacji art. 96 ust. 2 pkt 10 ww. ustawy o Służbie Więziennej, także w zakresie orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Przyjmuje się, że pojęcia te mogą mieć zastosowanie do różnych stanów faktycznych i nie muszą ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem w służbie lub poza nią, jeżeli uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Naruszenie ważnego interesu służby/dobra służby może nastąpić w wyniku np.: utraty nieposzlakowanej opinii, podejrzenia popełnienia takiego rodzaju czynu karalnego skutkującego pominięciem zasady domniemania niewinności. Jednocześnie do takich zachowań, czy okoliczności w orzecznictwie zaliczono m.in. długotrwałe absencje spowodowane korzystaniem ze zwolnień lekarskich, które wymagają podejmowania przez organ stałych działań organizacyjnych (wyznaczenie zastępstw, zapewnienie dni wolnych za pełnioną przez pozostałych funkcjonariuszy, służbę w ponadnormatywnym wymiarze itp.), a także ograniczoną zdolność funkcjonariusza do służby uniemożliwiającą jej pełnienie bez obciążania dodatkowymi obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy. Przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne na poparcie przyjętej tezy o zastosowaniu przesłanki długotrwałej absencji chorobowej jako podstawy wydania decyzji.

Zdaniem organu bezsporną kwestią jest to, że absencje skarżącego w ostatnim okresie czasu były bardzo liczne. Liczba dni zwolnienia lekarskiego z tytułu niezdolności do służby przedstawiają się następująco: 2017 rok: - 11 stycznia -24 lutego - zwolnienie lekarskie (45 dni); 21 czerwca – 3 lipca - zwolnienie lekarskie (13 dni); 6 – 13 listopada - zwolnienie lekarskie (8 dni opieki nad chorym dzieckiem); 14 – 24 listopada - zwolnienie lekarskie (11 dni); 27 listopada – 8 grudnia - zwolnienie lekarskie (12 dni opieki nad chorym członkiem rodziny) łącznie 89 dni; 2018 rok: 11 – 19 stycznia - zwolnienie lekarskie (9 dni); 6 – 19 marca - zwolnienie lekarskie (14 dni opieki nad chorym członkiem rodziny) 3 - 22 kwietnia - zwolnienie lekarskie (20 dni) 24 maja – 7 października - zwolnienie lekarskie (137 dni) łącznie 180 dni; 2020 rok: 1 stycznia – 20 czerwca - zwolnienie lekarskie (172 dni); 21 czerwca -18 sierpnia -zwolnienie lekarskie (59 dni opieki nad chorym dzieckiem); 19 – 31 sierpnia -zwolnienie lekarskie (13 dni) łącznie 244 dni; 2021 rok: 1 -11 kwietnia - zwolnienie lekarskie (11 dni); 12 - 22 kwietnia - zwolnienie lekarskie (11 dni); 23 kwietnia -11 maja - zwolnienie lekarskie (19 dni); 12.05-31.05 - zwolnienie lekarskie (20 dni); 1 -10 czerwca - zwolnienie lekarskie (10 dni opieki nad chorym dzieckiem); 11 - 30 czerwca - zwolnienie lekarskie (20 dni opieki nad chorym dzieckiem) łącznie 91 dni.

Organ podniósł, że skarżący nie pełnił służby z powodu ciągłej absencji od 11 styczna 2018 r. do dnia 30 czerwca 2021 r., a na długotrwałym zwolnieniu lekarskim przebywał już od listopada 2017 r. W tym czasie korzystał ze zwolnień lekarskich wystawianych przez lekarza internistę. W 2018 r. korzystał z 166 dni zwolnienia lekarskiego, 14 dni zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny, 14 dni urlopu ojcowskiego, 7 dni urlopu wypoczynkowego, 84 dni urlopu wychowawczego oraz 2 dni opieki w trybie art. 188 k.p., co daje łącznie 287 dni nieobecności w służbie w ciągu całego roku. W 2019 r., cały rok skarżący przebywał na urlopie wychowawczym w wymiarze 364 dni. W 2020 r. przebywał 185 dni na zwolnieniu lekarskim, 59 dni na opiece nad chorym dzieckiem oraz 121 dni na urlopie wychowawczym, co daje łącznie 365 dni nieobecności w służbie. W 2021 r. w okresie od 1 stycznia od 31 marca 2021 r. skarżący korzystał z urlopu wychowawczego (90 dni), natomiast od 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2021 r. ww. przebywał na zwolnieniu lekarskim 91 dni. Powyższe przekłada się na jego ponad 3-letnią nieobecność w służbie. Liczba dni absencji, w tym absencji chorobowej nie jest kwestionowana przez skarżącego.

W ocenie organu odwoławczego poza samą liczbą dni absencji chorobowej skarżącego, istotną okolicznością jest, że po usprawiedliwionej nieobecności w służbie (urlop wychowawczy czy urlop wypoczynkowy), skarżący kontynuował nieobecność w postaci absencji chorobowej i to wielokrotnie. Poniższe zestawienie potwierdza taką okoliczność: urlop wypoczynkowy w okresie 9 – 20 czerwca 2017 r,. zwolnienie lekarskie w okresie 21 czerwca – 3 lipca 2017; urlop wypoczynkowy w okresie 21 – 30 marca 2018 r., zwolnienie lekarskie w okresie 3 – 22 kwietnia 2018 r.; urlop wypoczynkowy w okresie 9 – 23 maja 2018 r. zwolnienie lekarskie w okresie 24 maja – 7 października 2018 r.; urlop wypoczynkowy i okolicznościowy w okresie 22 lutego – 5 marca 2018 r. zwolnienie lekarskie w okresie 6 – 19 marca 2018 r., urlop wychowawczy w okresie 8 października 2018 r. – 31 grudnia 2019 r. zwolnienie lekarskie w okresie 1 stycznia – 31 sierpnia 2020 r. urlop wychowawczy w okresie 1 września 2020 r. – 31 marca 2021 r. zwolnienie lekarskie w okresie 1 kwietnia – 30 czerwca 2021 r.

Zdaniem organu odwoławczego taka praktyka skarżącego w połączeniu z pozostałymi okresami absencji chorobowej musiała bardzo dezorganizować planowanie służb w dziale ochrony Aresztu Śledczego w [...]. Przełożony ma prawo oczekiwać powrotu do służby funkcjonariusza po zakończeniu urlopu wypoczynkowego czy urlopu wychowawczego. Taka sytuacja musi wpływać negatywnie na wykorzystywanie planu urlopów wypoczynkowych pozostałych funkcjonariuszy działu ochrony, udzielanie wolnego za nadgodziny. Uzupełniony materiał dowodowy o notatkę służbową kierownika działu ochrony z dnia 6 grudnia 2021 r. wskazuje ogólnie na trudności z zapewnieniem prawidłowego toku służby oraz wpływ absencji strony postępowania na liczbę nadgodzin. Skarżący zgodnie z notatką służbową zastępcy kierownika działu ochrony Aresztu Śledczego w [...] od dnia 8 marca 2018 r. gdy został przeniesiony do działu ochrony, nie pełnił służby w tym dziale ani jednego dnia. Częste, nieplanowane nieobecności z powodu choroby własnej, dziecka lub członka rodziny, strony postępowania powodowały dezorganizację działu, konieczności dokonywania szybkich zmian w grafikach służby oraz konieczność wezwania do służby funkcjonariuszy, którzy mieli planowane urlopy lub wolne za nadgodziny. Powtarzające się, nieprzewidywane absencje strony postępowania miały wpływ na konieczność dokonywania zmian w obsadzie stanowisk i posterunków. Przełożony ma prawo oczekiwać, że po urlopie wychowawczym, rodzicielskim, macierzyńskim oraz wypoczynkowym, które są nieobecnościami planowanymi i uwzględnianymi w książce rozkładu służby, funkcjonariusz stawi się do służby i będzie realizował swoje obowiązki. Skarżący nie stawiał się do służby, przedstawiając kilkukrotnie zwolnienia lekarskie. Nieobecność skarżącego w służbie generowała średnio 168 nadgodzin miesięcznie dla pozostałych w dziale ochrony funkcjonariuszy, co uniemożliwiało zbilansowanie czasu służby innych funkcjonariuszy działu ochrony. Z notatki służbowej kierownika działu ochrony Aresztu Śledczego w [...] wynika, że od 8 marca 2018 r. do 30 czerwca 2021 r., pomijając urlopy wychowawcze i wypoczynkowe, z uwagi na absencję chorobową, skarżący nie pełnił służby ani jednego dnia.

Organ odwoławczy podniósł, że nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że to strona postępowania jest obciążana za problemy organizacyjne, czy strukturalne dotykające funkcjonowanie jednostki jaką jest Areszt Śledczy w [...], których konsekwencją jest zaskarżona decyzja. Skarżący swoją postawą wpłynął na problemy organizacyjne. Z tych względów niezasadny jest zarzut skarżącego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego w niewystarczającym zakresie.

Organ wskazał, że skarżący został przyjęty do służby w Służbie Więziennej w dniu [...] maja 2010 r. na stanowisko [...] działu [...] Aresztu Śledczego w [...], z dniem z dniem 6 marca 2012 r. mianowany na stanowisko [...] działu kwatermistrzowskiego Aresztu Śledczego [...]. Następnie został przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w Areszcie Śledczym w [...] na stanowisku młodszego instruktora działu kwatermistrzowskiego. Z dniem 8 marca 2018 r. mianowano go na stanowisko [...] działu ochrony ww. jednostki. Posiadał pozytywną opinię służbową z dnia 19 stycznia 2018 r., w której stwierdzono, że wywiązuje się z obowiązków służbowych i jest przydatny na zajmowanym stanowisku. Skarżący w dniu 26 czerwca 2010 r. ukończył szkolenie wstępne funkcjonariuszy Służby Więziennej, a w 2012 r. szkolenie zawodowe na pierwszy stopień w korpusie podoficerskim Służby Więziennej.

Organ odwoławczy odnosząc się do tezy skarżącego o przemijającym charakterze absencji, jego przydatności do służby z uwagi na doświadczenie zawodowe, poniesione koszty przez Służbę Więzienną jego wyszkolenia zaznaczył, że z ww. notatki służbowej kierownika działu ochrony Aresztu Śledczego w [...] z dnia 6 grudnia 2021 r. wynika, że skarżący od 8 marca 2018r. pomijając urlopy wychowawcze i wypoczynkowe, do dnia zwolnienia nie pełnił służby ani jednego dnia. Od 8 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. nie pełnił służby. W 2017 r. przebywał 89 dni na zwolnieniu lekarskim, w 2018 r. przebywał łącznie 180 dni na zwolnieniu lekarskim, w 2020 r. łącznie 244 dni na zwolnieniu lekarskim, a w 2021 r. do dnia zwolnienia ze służby, łącznie 91 dni zwolnienia lekarskiego. Trudno w tej sytuacji mówić o przemijającym charakterze absencji chorobowych strony postępowania. W praktyce oznacza to zablokowany etat, na który nie można przyjąć do służby innej osoby. Zablokowany etat, który kosztuje z uwagi na konieczność wypłaty uposażenia oraz innych należności wynikających z przepisów prawa jak nagroda roczna, nagroda jubileuszowa, a okres zaliczany jest do wysługi emerytalnej i jubileuszowej oraz dla celów uposażeniowych. W ocenie organu odwoławczego doświadczenie zawodowe skarżący utracił z uwagi na ponad 3 letni okres niepełnienia służby oraz brak znajomości aktualnie obowiązujących przepisów w służbie. W tej sytuacji zdaniem organu teza skarżącego o nieuprawnionym zastosowania art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, jest niezasadna.

W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 10 ww. ustawy poprzez uznanie, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w sprawie skarżącego. Realizacja zadań nałożonych na Służbę Więzienną wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy Służby Więziennej. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w tej formacji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy Służby Więziennej reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji (dobra służby). W ustawie o Służbie Więziennej dopuszczono możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy przemawia za tym dobro służby. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej. Może być ona zatem wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami funkcjonariusza w służbie. Cechą, którą powinien posiadać każdy funkcjonariusz Służby Więziennej jest dyspozycyjność. W momencie kiedy funkcjonariusz traci tę cechę, gdyż z powodu częstych i powtarzających się zwolnień lekarskich nie wykonuje zadań służbowych, niezależnie od oczywistych negatywnych skutków dla służby jakie niesie za sobą nieobecność funkcjonariusza, zostaje zachwiana fundamentalna zasada konstrukcji każdego stosunku służbowego opartego na podporządkowaniu i dyspozycyjności funkcjonariusza. Absencja chorobowa skarżącego była długotrwała, wyniosła od listopada 2017 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. łącznie 604 dni. Zatem nie tyle sama długotrwała nieobecność w służbie strony postępowania, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych uzasadniają rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej w sytuacji, gdy dalsze pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby. Negatywne skutki długotrwałych absencji chorobowych skarżącego to nie tylko wzrost nadgodzin w dziale ochrony. To także dezorganizacja służby i pracy, konieczność aktualizacji książki rozkładu służby, zastępstw oraz konieczność realizacji zadań nałożonych na Służbę Więzienną, niezależnie od absencji w służbie z tytułu udzielanego wolnego za nadgodziny, urlopów wypoczynkowych pozostałym funkcjonariuszom.

Organ podkreślił, że jednym z wymogów służby w Służbie Więziennej jest dyspozycyjność funkcjonariusza, który musi, czasem nawet kosztem swojego życia osobistego, wypełniać należące do niego obowiązki służbowe. Prawo funkcjonariuszy do korzystania z przysługujących im uprawnień w zakresie ochrony zdrowia (L4), macierzyństwa i rodzicielstwa nie oznacza, że przełożeni zobowiązani są w nieskończoność tolerować długie i stale powtarzające się nieobecności podwładnych w służbie. Wszystkie zadania przypisane poszczególnym strukturom Służby Więziennej muszą być realizowane na bieżąco. Przedłużająca się nieobecność skarżącego w służbie powodowała, że nie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za pozostawieniem w/w funkcjonariusza w służbie. Niepełnienie służby w okresie od 8 marca 2018 r. do dnia zwolnienie ze służby tj. do [...] czerwca 2021 r. oraz liczne w tym okresie zwolnienia lekarskie - łącznie 604 dni absencji chorobowej, powoduje uzasadnione prawo do zwolnienia ze służby funkcjonariusza na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej.

W ocenie organu odwoławczego fakt przebywania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim przez tak długi okres czasu nie pozostawał bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych w jednostce organizacyjnej, w której zajmował etat. Poza dezorganizacją służby i obciążeniem obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy, nieobecność strony postępowania wpływała także demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy. Pozostawanie skarżącego w służbie w okolicznościach sprawy byłoby kontynuowaniem przez niego stosunku służbowego z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów i nie daje się pogodzić z dobrem służby.

Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] dokonał wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony i ocenił, że w niniejszej sprawie przewagę zyskać musi ochrona interesu społecznego, w związku ze szczególnym charakterem pełnienia służby w Areszcie Śledczym w [...], opartym na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania powierzonych im zadań, a także w związku z koniecznością zapewnienia niezakłóconego funkcjonowania jednostki penitencjarnej. Stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter administracyjno-prawny i charakteryzuje go w szczególności dyspozycyjność i podległość, z którą związany jest czas służby. Wstępując do służby wszyscy funkcjonariusze akceptują zwiększoną dyspozycyjność, która polega również na wyznaczaniu w miarę potrzeby przez przełożonych do realizacji koniecznych zadań, choćby nie były wpisane w zakres czynności tego funkcjonariusza, co ma związek z rotą ślubowania określoną w art. 41 ustawy o Służbie Więziennej. Tymczasem skarżący z uwagi na liczne i długotrwałe nieobecności wykazuje brak dyspozycyjności, który niezależnie od jego przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem Aresztu Śledczego w [...]. Długotrwała nieobecność skarżącego wiązała się także z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy działu pracą, którą ww. funkcjonariusz miał wykonywać. Zwiększało to ich obciążenie oraz mogło zmniejszać efektywność i negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Każda bowiem długotrwała absencja funkcjonariusza w służbie powoduje zmniejszone możliwości prawidłowej organizacji pracy w dziale, w tym ograniczenie delegowania do innych obowiązków oraz zastępowania pozostałych pracowników i funkcjonariuszy w czasie urlopów, czy zwolnień lekarskich. Taki stan rzeczy wymuszał również określone działania od przełożonych, w szczególności kierowników poszczególnych działów, związane z zabezpieczeniem prawidłowego toku pełnienia służby w dziale ochrony ww. jednostki organizacyjnej, w postaci dokonywania czynności kadrowo - organizacyjnych. W przypadku nieobecności nawet jednego funkcjonariusza czy pracownika jego obowiązki muszą być rozdzielone pomiędzy funkcjonariuszy i pracowników. Specyfika pełnienia służby w Służbie Więziennej wymaga od funkcjonariuszy pełnej dyspozycyjności, zaangażowania i nie pozwala na zaprzestanie jej wykonywania. Organ odwoławczy wskazał na zadania Służby Więziennej. W interesie służby, a co za tym w interesie społecznym, leży zapewnienie bezpieczeństwa jednostki oraz bezpieczeństwa osadzonymi tam sprawcami przestępstw, niejednokrotnie bardzo poważnych. Realizację tego zadania zapewnia przede wszystkim sprawne funkcjonowanie działu ochrony każdego zakładu karnego, czy aresztu śledczego. Stąd konieczność realizacji nałożonych na Areszt Śledczy w [...] zadań wymaga od każdego funkcjonariusza oraz pracownika pełnej dyspozycyjności, by zabezpieczyć prawidłowy tok służby. Skarżący miał pełnić służbę w dziale ochrony, którego służba bezpośrednio wpływałaby na bezpieczeństwo zarówno wszystkich funkcjonariuszy, osadzonych jak i porządek w całej jednostce penitencjarnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, w związku z art. 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w ocenie organu odwoławczego nie ma uzasadnionych podstaw. Prawidłowo zgromadzono i oceniono materiał dowodowy w sprawie, nie wykraczając poza granice uznania administracyjnego. Pozostawienie skarżącego w służbie, pozostawałoby w sprzeczności z dobrem służby i tym samym w sprzeczności z interesem społecznym. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby kierowano się w pierwszej kolejności ważnym interesem służby, tj. koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki penitencjarnej, zabezpieczenia prawidłowego toku pełnienia służby w dziale ochrony Aresztu Śledczego w [...] i zapewnienia bezpieczeństwa całej jednostki penitencjarnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że absencje chorobowe w latach 2017 - 2021 miałyby powodować, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby organ odwoławczego uznał, że nie ma znaczenia ustalony przebieg dotychczasowej służby skarżącego i uzyskane kwalifikacje zawodowe w postaci szkoleń zawodowych. Nie mogą mieć znaczenia opinie służbowe, ostatnia z 2018 r., które do 2018 roku były pozytywne, stwierdzające przydatność na zajmowanym stanowisku.

Zdaniem organu odwoławczego niezasadny jest także zarzut w zakresie daty zwolnienia ze służby. Organ wskazał, że zgodnie z art. 218 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Wniesienie odwołania od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze Służby Więziennej, gdy dalsze pozostawanie funkcjonariusza nie daje się pogodzić z dobrem służby nie spowodowało wstrzymania realizacji dyspozycji decyzji. W aktach osobowych cz. C - k. 15 znajduje się świadectwo służby skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r. określające m.in. okres służby od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. oraz podstawę prawną zwolnienia ze służby, tj. art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej. A zatem od dnia 1 lipca 2021 r. skarżący nie był już funkcjonariuszem Służby Więziennej. Otrzymał odprawę oraz inne należności wynikające z ustawy o Służbie Więziennej w związku z ustaniem stosunku służbowego. Podstawą ponownego nawiązania stosunku służbowego stanowi art. 221 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 4 uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39 ustawy o Służbie Więziennej. Kluczowym terminem w tej regulacji jest uchylenie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżący jest w dalszym ciągu traktowany jako zwolniony ze służby z dniem [...] czerwca 2021 r.

Organ odwoławczy dodał, że okoliczność przedstawienia zarzutu popełnienia czynu zabronionego skarżącemu, co wynika z zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w [...] o skierowaniu w dniu [...] lipca 2021 r. aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu, nie stanowiła podstawy do podjęcia zaskarżonej decyzji. Niemniej okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia naruszenia dobra służby, gdyż skarżący dopuścił się tego czynu w 2016 r., tj. gdy pełnił służbę w Służbie Więziennej.

W ocenie organu odwoławczego ponowna ocena zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału uzasadnia zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, gdy dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby.

Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. K., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. Zwrócił się o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującego dokonaniem negatywnej oceny faktu nieobecności skarżącego na służbie w sytuacji w której nieobecności te każdorazowo były zgodne z prawem, były legalne i nie były kwestionowane przez organy prowadzące postępowania o zwolnienie z służby w obu instancjach, a nadto bardzo często związane był z realizacją ojcowskich obowiązków opieki nad dziećmi,

- błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującego ustaleniem rzekomych negatywnych skutków nieobecności skarżącego dla Aresztu Śledczego oraz działu ochrony (gdzie skarżący pełnił służbę) w oparciu o wyłącznie notatki urzędowe, sporządzane przez funkcjonariuszy podlegających Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w [...] (prowadzącemu postępowanie o zwolnienie z służby skarżącego) w sytuacji w której opisane tam okoliczności nie były (i nie są) poparte żadnym innym materiałem dowodowym i w tej sytuacji nie powinny być źródłem ustaleń Dyrektora Generalnego Służby Więziennej (jak również uprzednio: Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]),

- błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującego ustaleniem rzekomych negatywnych skutków nieobecności skarżącego dla Aresztu Śledczego oraz działu ochrony (gdzie skarżący pełnił służbę) w sytuacji w której Dyrektor Generalny Służby Więziennej (a uprzednio Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] jaki organ I instancji) nie posiada w aktach sprawy żadnych dokumentów analizujących problemy kadrowe Aresztu Śledczego [...] związane z niedoborem kadry, nie analizuje rozmiaru i zakresu nieobecności innych funkcjonariuszy (w tym działu ochrony, gdzie służbę pełnił skarżący),

- wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie powzięcie niewłaściwej konkluzji, iż dobro służby wymaga zwolnienia skarżącego z służby, podczas gdy prawidłowe rozważenie interesu organu i strony prowadzić powinno do konkluzji o tym, by pozostawić skarżącego w służbie i nadal korzystać z jego wiedzy, doświadczenia, zwłaszcza zważywszy na to że w sprawie nie występuje konkretna długotrwała przeszkoda absencji, którą można by prognozować jako mającą się przedłużyć, a poprzednie przeszkody (takie jak np. choroby dzieci) nie są aktualne i miały charakter przemijających,

2. naruszenie prawa materialnego poprzez niezasadne zastosowanie w sprawie przepisu art. 96 ust. 2 pkt. 10 ustawy o Służbie Więziennej poprzez niesłuszne uznanie, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w sprawie skarżącego i tym samym niesłuszne uznanie, że dobro służby wymaga zwolnienia z niej skarżącego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał, że w sprawie nie budzą wątpliwości wyliczenia co do nieobecności skarżącego, zostały precyzyjnie określone ich terminy oraz przyczyny. Elementem spornym jest to, czy ich wystąpienie faktycznie może być podstawą zwolnienia z służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt. 10 ustawy o Służbie Więziennej oraz to, czy ustalenia względem rzekomych negatywnych skutków nieobecności skarżącego na służbie zostały dokonane w sposób nie budzący wątpliwości i prawidłowy proceduralnie. Elementem spornym jest także ocena, czy dobro służby faktycznie wymagało zwolnienia skarżącego.

Zdaniem pełnomocnika zaskarżone decyzje w sposób negatywny odnoszą się do faktu nieobecności skarżącego. Jednocześnie organy nie kwestionują faktycznych i prawnych podstaw zwolnień skarżącego. Skarżący za każdym razem posiadał legalną i faktyczną podstawę swojej nieobecności, tylko przypadkowy zbieg zdarzeń sprawił to, jak ułożyły się one chronologicznie, ile ich było łącznie.

Pełnomocnik podniósł, że niezasadne jest czynienie zarzutu korzystania przez skarżącego z prawa do opieki nad dzieckiem czy urlopu wychowawczego. Są to bowiem podstawowe uprawnienia rodzicielskie nadane przez ustawodawcę, który ukształtował je świadomie realizując przy tym wartości i zapisy Konstytucji RP. Uprawnienia te nie powinny wywoływać negatywnych skutków prawnych dla skarżącego. Pełnomocnik podniósł także, iż organ odwoławczy niezasadnie ocenił dowody zgromadzone przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz ich wartość merytoryczną względem uznania negatywnych skutków nieobecności skarżącego w trakcie pełnienia służby. Dowody te budzą wątpliwości co do swej treści. Organ opiera się wyłącznie na trzech notatkach urzędowych. Jedna z notatek dotyczyła informacji z Prokuratury Rejonowej w [...] o skierowaniu aktu oskarżenia przeciw skarżącemu, a zatem okoliczności nie związanej z zaleceniami Dyrektora Generalnego SW i okoliczności jasno wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako nie branej pod uwagę. Druga z notatek dotyczyła braku wykonania badań profilaktycznych i należy wskazać, że sama w sobie nie wnosi nic do sprawy z uwagi na to, że: - nie ma bezpośredniego przełożenia na kluczowe ustalenia sprawy (o funkcjonowaniu jednostki, powodach absencji, znaczeniu i roli skarżącego dla służby) - stwierdza tylko pewien fakt, okoliczność której zaistnienie nie wynika ze złej woli skarżącego (czy dokładniej: w ogóle nie wynika z woli skarżącego), a z obowiązujących przepisów prawa. Chodzi o to, że to właśnie przepisy prawne w istniejącej konfiguracji zdarzeń nie dopuszczały możliwości prawnej przeprowadzenia badań. Trzecia z notatek z dnia 6 grudnia 2021 r. pozornie zdaniem strony realizowała wytyczne. Notatka wskazuje, że nieobecność spowodowała średnio 168 godzin służby miesięcznie do rozdysponowania. Rozdział zajęć jest typowym skutkiem czyjejś nieobecności, zwłaszcza jeśli ma to miejsce w skali miesiąca.

Pełnomocnik podniósł, że sformułowano szeroką konkluzję o skutkach nieobecności skarżącego dla całego działu ochrony (utrudnienia z urlopem, nadgodziny etc.) ale nie udzielono najważniejszej informacji, które wyjaśniłby czy przypadkiem skarżącemu nie przypisuje się swoistej "odpowiedzialności zbiorowej" za funkcjonowanie jednostki w postaci podania szczegółowych danych co do działu ochrony oraz samego Aresztu jako całego podmiotu. Nie są wiadome, co najmniej następujące okoliczności: ilu było funkcjonariuszy w dziale ochrony, czy skarżący był jedyną osobą nieobecną na dłuższy okres w dziale ochrony, czy też inne osoby bywały nieobecne w dłuższych okresach czasu (np. większych niż 10-14 dni) czy byli w dziale ochrony inni funkcjonariusze, którzy często bywali nieobecni, ale krótkotrwale, czy zdarzały się sytuacje nieobecności kilku osób naraz w dziale ochrony, czy w dziale były niedobory kadrowe (wolne etaty), czy i ile wolnych etatów było w całej jednostce AŚ [...] . Zdaniem pełnomocnika powyższe okoliczności są dla sprawy kluczowe, bo jeżeli inni funkcjonariusze też bywali nieobecni pojedynczo lub w większej liczbie to nie można całym "bagażem odpowiedzialności" obarczać skarżącego za różne problemy związane z funkcjonowaniem jednostki.

Pełnomocnik zwrócił uwagę, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano czy w dziale oraz w całym AŚ występował problem niedoborów kadrowych w postaci nieobsadzonych etatów i jaka była skala tego zjawiska. Ponadto wskazał, że nie można skarżącego obciążać odpowiedzialnością za problemy organizacyjne, czy też nawet strukturalne w obrębie funkcjonowania jednostki, a te występowały. Dodał, że w zaskarżonej decyzji brak jest należytego wyważenia oraz rozważenia, czym jest dokładnie dobro służby i tego, czy faktycznie przemawia ono za zwolnieniem skarżącego. Nie analizowano czy zwolnienie skarżącego jest dla służby korzystne w szerokim ujęciu tj. przy zważeniu faktu, iż zwalniania jest osoba doświadczona, posiadająca znaczną wiedzę. Zdaniem pełnomocnika zwolnienie skarżącego wygeneruje koszty oraz spotęguje problemy z obsadą kadrową.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, jak i decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nie naruszają prawa materialnego a także prawa procesowego.

Na podstawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że organy miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – zastosować przepis art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej.

Organy dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 96 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Zarzuty skargi także w tym zakresie Sąd uznał za nietrafne. Organ w sposób należyty, zgodnie z art. 7 k.p.a., zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia na gruncie art.. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej i wszechstronnie go rozważył (art. 77 § 1 k.p.a.). Uzasadnienia obu decyzji pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że ocena organu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna, a zatem zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. nie jest trafny. Twierdzenie skargi o błędnej ocenie materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Organ rozważył zarówno interes strony jak i interes społeczny. Fakt, że interes strony nie przeważył w tej sprawie nad interesem służby - zasadnie utożsamionym przez organ z interesem społecznym- nie świadczy o wadliwej ocenie zgromadzonego materiału, ani o niezgodności z prawem decyzji. Powyższe nie stanowi też o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organu władzy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby.

Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada bowiem wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie ocenia natomiast jego celowości i prowadzonej przez organ polityki kadrowej. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Jak wskazano już wyżej, Sąd w toku kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia ani prawa materialnego ani procesowego. Wszystkie zarzuty skargi, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia organu, Sąd uznał za nieuzasadnione.

Wobec braku w ustawie o Służbie Więziennej definicji pojęcia dobra służby, należy jej poszukiwać na gruncie innych pragmatyk służbowych. Taki pogląd ma swoje umocowanie w stosowanych przy wykładni przepisów prawa dyrektywach interpretacyjnych, a konkretnie, w wykładni systemowej zewnętrznej, która zakłada możliwość stosowania "przepisów najbliższych" dla wyjaśnienia pojęć ustawowych (v. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1319/08, publ. CBOSA oraz L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 133 i n.).

Mając to na uwadze wskazać trzeba, że analogiczna regulacja, jak zawarta w art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, obowiązuje już od dawna w innych pragmatykach służbowych, w tym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który daje uprawnionemu organowi Policji prawo zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Zasadnie organ odwołał się w zaskarżonej decyzji do rozumienia tego pojęcia na gruncie ustawy o Policji, ukształtowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wprawdzie ustawa o Policji posługuje się pojęciem ważnego interesu służby, to jednak określenie to jest równoważne na gruncie ustawy o Służbie Więziennej pojęciu dobro służby. Obydwie regulacje i zawarte w nich pojęcia odnoszą się do takich przypadków naruszenia obowiązków służbowych bądź innych zachowań funkcjonariuszy, które uniemożliwiają kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

Przyjęcie tak szerokiego rozumienia interesu służby/dobra służby i możliwości na tej podstawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, pozwala właściwemu organowi na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji mógł zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

W sprawie niniejszej podstawę faktyczną zastosowania art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej stanowiła długotrwała nieobecność skarżącego w służbie, skutkująca całkowitym brakiem dyspozycyjności, negatywnie wpływająca na możliwość niezakłóconego wykonywania zadań powierzonych Służbie Więziennej, co w konsekwencji negatywnie wpływa na dobro służby oraz nie daje się z dobrem służby pogodzić. Powyższe nie było przez stronę kwestionowane w skardze. W roku 2017 skarżący przebywał łącznie 89 dni na zwolnieniu lekarskim. Skarżący nie pełnił służby z powodu ciągłej absencji od 11 styczna 2018 r. do dnia 30 czerwca 2021 r., a na długotrwałym zwolnieniu lekarskim przebywał od listopada 2017 r. W tym czasie korzystał ze zwolnień lekarskich. W 2018 r. korzystał z 166 dni zwolnienia lekarskiego, 14 dni zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny, 14 dni urlopu ojcowskiego, 7 dni urlopu wypoczynkowego, 84 dni urlopu wychowawczego oraz 2 dni opieki w trybie art. 188 kp, łącznie 287 dni nieobecności w służbie w ciągu całego roku. W 2019 r., cały rok strona postępowania przebywała na urlopie wychowawczym w wymiarze 364 dni. W 2020 r. przebywał 185 dni na zwolnieniu lekarskim, 59 dni na opiece nad chorym dzieckiem oraz 121 dni na urlopie wychowawczym, łącznie 365 dni nieobecności w służbie. W 2021 r. w okresie od 1 stycznia od 31 marca 2021 r. skarżący korzystał z urlopu wychowawczego (90 dni), natomiast od 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2021 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim 91 dni. Skarżący podniósł w skardze, że wyliczenia co do nieobecności, ich terminów oraz przyczyn nie budzą wątpliwości i nie są sporne. Sporne jest natomiast zdaniem strony, czy dobro służby faktycznie w tym przypadku nie pozwalało pozostawić skarżącego w służbie.

Podkreślenia wymaga w związku z tym, że sytuacje odnoszące się do możliwości zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku długotrwałej nieobecności w służbie, najczęściej spowodowanej chorobą, były już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Wskazać trzeba, że w wyroku z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 397/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wydanym na gruncie ustawy o Policji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie, mimo stwierdzonej jego zdolności do pełnienia służby, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postawa wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i dobro Policji oceniane przez pryzmat zadań tej formacji. Istotne znaczenie ma także konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki i efektywnego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego".

Natomiast w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 588/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA wyraził pogląd, zgodnie z którym "(...) prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta dla funkcjonowania Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. (...) Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji. (...)".

Powołane wyroki, jak zaznaczono to już wyżej, odnoszą się wprawdzie do funkcjonariusza innej formacji niż Służba Więzienna, jednak zaprezentowane w nich poglądy, pozostają w korelacji do sytuacji faktycznej i prawnej rozstrzyganej sprawy. Poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym we wskazanym wyżej zakresie w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

Mając to na uwadze wskazać należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze Służby Więziennej ze względu na dobro służby została wystarczająco wykazana w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Podkreślenia wymaga przy tym, że wbrew zarzutom skargi organ nie czynił skarżącemu zarzutu z powodu korzystania z prawa do opieki nad dzieckiem, czy urlopu wychowawczego. To nie ta okoliczność była podstawą zakwalifikowania długotrwałej nieobecności w służbie jako podstawy uniemożliwiającej – ze względu na dobro służby – pozostawienie skarżącego w Służbie Więziennej. Organ nie kwestionował praw skarżącego ani do opieki ani do korzystania ze zwolnień lekarskich. Znaczenie w sprawie ma natomiast to, że w czasie długotrwałej nieobecności skarżący nie wykonywał żadnych czynności służbowych. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której skarżący miał pełnić służbę. Nie ma wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie Służby Więziennej i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie. Skutki licznych i stale powtarzających się, a w tym przypadku także długotrwałych, absencji chorobowych funkcjonariusza są oczywiste dla funkcjonowania jednostki organizacyjnej, na której etacie skarżący pozostawał. Skutki te w tym znaczeniu dotykają całej SW.

Funkcjonariusz, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, bądź służby nie pełni z innych usprawiedliwionych powodów, nie może skutecznie powoływać się na swój słuszny interes w rozumieniu art. 7 k.p.a. Długotrwała nieobecność w służbie, niezależnie od jej przyczyn, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, bezspornie wpływa negatywnie na organizację służby, której dobro oceniane jest przez pryzmat zadań SW. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające właśnie z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki oraz efektywnego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby.

Organ w sprawie niniejszej, w jej stanie faktycznym, miał podstawy do tego, aby zwolnić skarżącego ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia powołanego przepisu. Organ wykazał w wystarczającym stopniu w sprawie niniejszej, że negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych skarżącego uzasadniały zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby. Organ wykazał, że powyższe dezorganizowało pracę jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz dotychczas pełnił służbę. Stała nieobecność w służbie skarżącego wymagała podejmowania przez przełożonych stałych działań organizacyjnych (m.in. wyznaczania zastępstw) w celu przeciwdziałania dezorganizacji pracy w komórce organizacyjnej SW i umożliwienia wywiązania się przez nią z ustawowych obowiązków SW. Okoliczność, że jedynie z jednej notatki z dnia 6 grudnia 2021 r. (kierownika działu Ochrony AŚ [...] wynika wpływ nieobecności na funkcjonowanie jednostki, organizację służby nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Oczywiste jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie pozwala przyjąć, aby skarżącemu przypisywano "odpowiedzialność zbiorową" za funkcjonowanie jednostki.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, iż nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, iż długotrwała choroba funkcjonariusza negatywnie wpływa na funkcjonowanie danej jednostki i możliwość sprawnego realizowania zadań (v. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela.

Żądanie skargi dotyczące dokonywania przez organ ustaleń w zakresie nieobecności innych funkcjonariuszy w służbie, czy liczby wolnych etatów w całej jednostce AŚ [...] nie jest zrozumiałe, albowiem przedmiotem sprawy nie jest ocena funkcjonowania jednostki SW, a możliwość pogodzenia pozostawienia skarżącego w służbie, w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy związanych z długotrwałymi nieobecnościami, z dobrem tej służby. Twierdzenie organu w tym zakresie, zawarte w zaskarżonej decyzji, że konieczność realizacji nałożonych na Areszt Śledczy w [...] zadań wymaga od każdego funkcjonariusza pełnej dyspozycyjności, by zabezpieczyć prawidłowy tok służby, nie stanowi wyrazu nienależytego rozpatrzenia indywidualnej sprawy.

Organ rozpatrzył sprawę należycie i umotywował wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z decyzją o zwolnieniu, nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. Za uwzględnieniem skargi nie przemawia też twierdzenie skarżącego, że dział ochrony przed przeniesieniem tam skarżącego, a zatem w mniejszej obsadzie, funkcjonował "bez większych zarzutów".

Organ wykazał w wystarczającym stopniu, że skarżący z uwagi na przedkładane zwolnienia lekarskie wykazał brak dyspozycyjności. Sytuacja taka bezspornie ma wpływ na organizację, jak i efektywność działań jednostki organizacyjnej SW, co stanowi o naruszeniu ważnego interesu służby.

Oceniając, czy organ miał podstawy do zastosowania w stanie faktycznym tej sprawy – dotyczącym nieobecności w służbie – przepisu art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, stwierdzić należało, że organ miał takie podstawy i prawidłowo zastosował powołany przepis ustawy o SW. Wyrażana obecnie w skardze chęć pełnienia służby, a także podnoszone okoliczności dotyczące spotęgowania w organie – wskutek zwolnienia skarżącego – problemów z obsadą kadrową, nie stanowią o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

Ważny interes służby bezspornie tożsamy jest w tym przypadku z interesem służby wyrażającym się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji przez SW jej ustawowych zadań.

Uzasadnienia obu rozkazów personalnych spełniają wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do faktów, które organ wziął pod uwagę, jak również nie pozostawiają wątpliwości, co do przesłanek, z powodu których zdaniem organu dobro służby przeważyło w tej sprawie nad dobrem indywidualnego interesu funkcjonariusza. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd odnoszący się do funkcjonariusza Policji, ale znajdujący odniesienie do niniejszej sprawy, który Sąd rozpatrujący sprawę podziela, że funkcjonariusz, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich nie może skutecznie powoływać się na swój interes (v. wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1033/12, wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2009/11, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 733/12, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1852/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezspornie interes funkcjonariusza, choć zrozumiały, nie mógł stanowić dla organu przesłanki, która – wobec konieczności zapewnienia należytego wykonywania zadań przez Areszt Śledczy [...] – mogłaby uzasadniać pozostawienie funkcjonariusza w służbie. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie dokonał zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na stan zdrowia, czy inne okoliczności usprawiedliwiające nieobecności. Dokonał natomiast ustaleń, co do tego, że długotrwała i ciągle powtarzająca się nieobecność skarżącego w służbie negatywnie wpływa na realizację zadań. Stwierdzenia organu w ocenie Sądu nie są dowolne. Brak dyspozycyjności przez tak długi czas, jak w niniejszej sprawie wykazały organy, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby.

W świetle powyższego wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. Sąd nie stwierdził nadto żadnych innych naruszeń prawa, które miałyby wpływ na wynik niniejszej sprawy. W ocenie Sądu organ w sprawie tej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2022 r., zasadnie powołał się na art. 218 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Z tego też względu Sąd stwierdził, że prawidłowo Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] ustalił w decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...] czerwca 2021 r. Powyższe uregulowanie jest uregulowaniem szczególnym, które w związku z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o SW, nakazuje przyjąć, iż mimo uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2021 r., decyzja ta podlegała wykonaniu. Przepis art. 218 ust. 3 ustawy o SW stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 130 § 1 i 2 k.p.a. W doktrynie wskazuje się, decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, jeżeli przepis ustawy wyraźnie wskazuje, że decyzja taka podlega natychmiastowemu wykonaniu lub natychmiastowej wykonalności, albo że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania takiej decyzji (v. K. Glibowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, Warszawa 2011, C.H. Beck).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w wyroku.