Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2298/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. ai lit. b, art. 3 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr IPPB2/4511-12/15-4/AS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. G. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżący - M. G. we wniosku z 5 stycznia 2015r. zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie art. 10, art. 11, art. 17, art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r., poz. 361 ze zm., zwana dalej: "u.p.d.f.") w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w Programie Akcyjnym w związku z nabyciem akcji spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki, która jest notowana na giełdzie papierów wartościowych (zwana dalej: "Spółką Matką") w wykonaniu Opcji zbywalnych.

Skarżący, przedstawiając stan faktyczny i zdarzenie przyszłe wskazał, że jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce od całości swoich dochodów (zwany dalej: "p.d.f."), zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b) umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz. U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178).

Skarżący jest pracownikiem sp. z o.o. z siedzibą i miejscem zarządu w Polsce (zwana dalej: "Spółką Polską"), która należy do grupy kapitałowej, w której spółką dominującą jest Spółka Matka. Z umowy o pracę nie wynika, że Skarżący ma prawo żądania do objęcia go Programem Akcyjnym przyznawania akcji Spółki Matki. Spółka Matka w ramach Programu Akcyjnego przewiduje m.in. nieodpłatne przyznanie pracownikom Spółki Polskiej określonej ilości opcji kupna jednej akcji zwykłej (nieuprzywilejowanej) Spółki Matki (zwana dalej: "Opcją") w określonym momencie albo momentach, wynikających z harmonogramu do upływu określonego czasu oraz po ustalonej z góry cenie. Do lipca 2012r. Opcje były zbywalne, a od lipca 2012r., są niezbywalne, przy czym w drodze wyjątku możliwe jest dziedziczenie Opcji Skarżącego przez spadkobierców (stan faktyczny w zakresie Opcji, które były niezbywalne rozstrzygnięto odrębną interpretacją w 2014r.). Osoba, która jednostronną decyzją Spółki Matki jest zakwalifikowana do udziału w Programie Akcyjnym otrzymuje zawiadomienie na piśmie o przyznaniu jej określonej ilości Opcji pozwalających na kupno - w określonym w harmonogramie czasie - określone ilości akcji Spółki Matki, po określonej cenie ("Zawiadomienie"). Skarżący, od chwili, gdy jest to już możliwe zgodnie z Zawiadomieniem, może złożyć oświadczenie o wykonaniu określonych ilości Opcji i zapłacić cenę za akcje, co skutkuje kupnem określonej ilości akcji po ustalonej cenie. Spółka Matka ma jednostronne prawo, by w każdym czasie zawiesić, zmienić, uchylić albo zakończyć Program Akcyjny, bez odszkodowania. Z Zawiadomienia wynika, iż udział Skarżącego w Programie Akcyjnym jest dobrowolny, a korzyści otrzymane na podstawie tego Programu nie są częścią umowy o pracę i nie są częścią wynagrodzenia; udział w Programie Akcyjnym nie daje Skarżącemu prawa do żądania zawarcia umowy o pracę przez Spółkę Matkę. Przyznane Skarżącemu Opcje są dostępne tylko w czasie trwania umowy o pracę, a prawo nabycia kolejnych akcji Spółki Matki kończy się z zakończeniem umowy o pracę z jakiegokolwiek powodu (poza przypadkiem śmierci Skarżącego). Do wyłącznej kompetencji Spółki Matki należy ustalenie momentu przyznania Opcji, liczby akcji, które można kupić w wykonaniu Opcji oraz momentu kupna akcji w wykonaniu Opcji. Jeżeli wartość akcji nie wzrośnie, Skarżący nie ma roszczenia do Spółki Matki, ani innego roszczenia wobec Spółki Matki o otrzymanie Opcji, które są pochodnymi instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.f., co oznacza "instrument finansowy", o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014r., poz. 94, zwana dalej: "u.o.i.f.").

Według Skarżącego Spółka Polska nie ma wiedzy o objęciu Skarżącego Programem Akcyjnym. Skarżący w 2007r. otrzymał pierwsze Zawiadomienie, że od 2008r. będzie uprawniony do nabycia określonej ilości akcji Spółki Matki po cenie preferencyjnej, zgodnie z harmonogramem w ramach wykonania Opcji. Skarżący w latach 2009-2013 zbył odpłatnie akcji Spółki Matki w ramach wykonywania Opcji. W 2013r. Skarżący zbył odpłatnie Opcje, rozliczając dochód z tego tytułu w zeznaniu rocznym.

W związku z tym Skarżący zapytał: czy nie powstanie u niego przychód w p.d.f. w związku z uczestnictwem w Programie Akcyjnym - aż do momentu odpłatnego zbycia (sprzedaży) akcji Spółki Matki nabytych w wykonaniu Opcji, zgodnie z Programem Akcyjnym?

Skarżący udzielił twierdzącej odpowiedzi na ww. pytanie i wskazał, że przychód nie powstanie aż do momentu odpłatnego zbycia (sprzedaży) akcji Spółki Matki nabytych w wykonaniu ww. Opcji, ani:

a) w momencie przyznania Skarżącemu Opcji (otrzymania Zawiadomienia o uczestnictwie w Programie Akcyjnym), bo nie powstanie, zgodnie z u.p.d.f., realne przysporzenie o charakterze majątkowym. Opcje są, co do zasady, niezbywalne, więc nie mają wartości rynkowej (z wyjątkiem przejścia Opcji na spadkobierców);

b) w przypadku objęcia akcji po cenie niższej niż cena rynkowa lub nieodpłatnie, tak w stanie prawnym do 31 grudnia 2010r., jak i od 1 stycznia 2011r., bo nie jest to przysporzenie ostateczne, a jedynie potencjalne. Przychód ten można opodatkować w przyszłości – w momencie osiągnięcia przychodów z kapitałów pieniężnych. W tym zakresie Skarżący odwołał się do orzecznictwa (por. wyroki WSA w Warszawie z: 15 kwietnia 2010r. sygn. akt III SA/Wa 568/09, 29 sierpnia 2011r. sygn. akt III SA/WA 522/11 oraz wyroków NSA z: 21 lutego 2013r. sygn. akt II FSK 1268/11 i 11 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 111/12).

2. Minister Finansów pismem z 31 marca 2015r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia ww. wniosku, m.in. przez wyjaśnienie: czy przyznane nieodpłatnie Skarżącemu zbywalne Opcje, uprawniających do zakupu po określonej cenie wykonania, akcji Spółki Matki były dostępne do 2012r. tylko pracownikom spółek zależnych; czy istnieje rynek, na którym takie instrumenty były oferowane osobom trzecim innym niż pracownicy spółek zależnych; czy aktualnie otrzymane zbywalne Opcje są również zbywalne czy począwszy od lipca 2012 r. stały się niezbywalne.

3. Skarżący w uzupełnieniu wniosku wyjaśnił, że: a) Opcje zbywalne były dostępne tylko dla pracowników Spółki Matki i spółek zależnych, choć w kilku krajach nie były dostępne w ogóle; b) takie instrumenty nie były oferowane przez Spółkę Matkę osobom niepowiązanym ze Spółką Matką albo spółkami z grupy (osoby trzecie). Nie można jednak wykluczyć, że istniał rynek na takie instrumenty. Osoba, której były przyznane Opcje zbywalne mogła bowiem dokonać jednej z trzech czynności: (i) wykonać Opcje i sprzedać natychmiast otrzymane akcje, (ii) wykonać Opcje i zatrzymać akcje albo (iii) sprzedać otrzymaną Opcję instytucjom finansowym. Nie można zatem wykluczyć, że istniał rynek, na którym osoby, które otrzymały Opcje zbywalne oferowały takie instrumenty osobom trzecim (np. sprzedaż otrzymanych opcji zbywalnych na rzecz instytucji finansowych); c) pytanie nie jest do końca jasne, ale sprzedawał bezpośrednio Opcje - nie zamieniał ich wcześniej na akcje.

4. Minister Finansów (zwany także "Ministrem") w interpretacji indywidualnej z 15 kwietnia 2015r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, odwołując się do art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 20 ust. 1, art. 11 ust. 1, 2, 2, art. 5a pkt 13 u.p.d.f.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że zbywalne Opcje na akcje, stosownie do art. 3 pkt 4 lit. b) u.o.i.f., są papierami wartościowymi, z uwagi na cechę zbywalności, a nie, jak wskazuje Skarżący, pochodnymi instrumentami finansowymi.

Zdaniem Ministra powstaniem przychodu w rozumieniu u.p.d.f. nie skutkuje otrzymanie Zawiadomienia o nieodpłatnym przyznaniu Skarżącemu określonej ilości Opcji pozwalających na kupno - w określonym czasie - określonej ilości akcji Spółki Matki w momencie albo momentach, określonych w harmonogramie i po określonej cenie - jako jednostronne przyrzeczenie.

Powstanie obowiązku podatkowego powoduje realizacja tego przyrzeczenia - wydanie pewnej liczby zbywalnych Opcji na akcje (po złożeniu przez Skarżącego stosownego oświadczenia). Skarżący taki przychód powinien zaliczyć przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. i opodatkować na zasadach określonych w art. 20 ust. 1 u.p.d.f. Dochód z tytułu otrzymania nieodpłatnie Opcji zbywalnych na akcje w wysokości ich wartości rynkowej z dnia otrzymania podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej z art. 27 u.p.d.f. Skoro Skarżący, jako osoba, której przyznano Opcje zbywalne, mógł dokonać jednej z czynności: (i) wykonać Opcje i sprzedać natychmiast otrzymane akcje, (ii) wykonać Opcje i zatrzymać akcje albo (iii) sprzedać otrzymaną Opcję instytucjom finansowym - nie można wykluczyć, że istniał rynek, na którym osoby, które otrzymały Opcje zbywalne oferowały je osobom trzecim (np. sprzedaż otrzymanych opcji zbywalnych na rzecz instytucji finansowych). Przychody te Skarżący zobowiązany był wykazać samodzielnie w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym zostały osiągnięte.

Zdaniem Ministra również realizacja prawa z Opcji – nabycie akcji – skutkuje powstaniem przychodu z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w ww. art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.f. Przychodem Skarżącego na mocy art. 30b ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 38a u.p.d.f. i art. 11 ust. 2-2b u.p.d.f. będzie różnica pomiędzy ceną instrumentu bazowego w dniu realizacji a kosztami zakupu akcji, a wydatkami związanymi z nabyciem opcji do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów, które w opisanym stanie faktycznym zdarzeniu przyszłym należy ustalić na podstawie art. 22 ust. 1d w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38a u.p.d.f. Do kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży realizacji (wykupu) Opcji zbywalnych nabytych nieodpłatnie podlega zaliczeniu wartość nieodpłatnego świadczenia, które zostanie opodatkowane przez Skarżącego, jako przychód z innych źródeł.

Zdaniem Ministra Finansów również odpłatne zbycie akcji będzie opodatkowane na mocy art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.f., z możliwością zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów ze zbycia akcji przychodów, które uprzednio opodatkowano jako przychód z tytułu objęcia akcji za opcje, na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. Jeżeli Skarżący nabędzie akcje po cenie wykonania, do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia akcji zaliczymy przychód, który uprzednio opodatkowano jako przychód z tytułu objęcia akcji za Opcje. Kosztami nabycia akcji będą również inne wydatki poniesione na nabycie (np. opłaty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych, itp.). Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia papierów wartościowych podlega opodatkowaniu zryczałtowaną stawką w wysokości 19% (art. 30b ust. 1 u.p.d.f.) i na mocy art. 30b ust. 5 u.p.d.f. nie może być łączony z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym.

Po zakończeniu roku podatkowego - w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku w którym nastąpiła sprzedaż akcji Skarżący obowiązany będzie w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 (PIT-38), w związku z art. 30b ust. 6 u.p.d.f. wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z kapitałów pieniężnych, w tym dochody z realizacji praw z opcji i z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. W tym samym terminie należy dokonać wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 u.p.d.f.).

5. Minister Finansów w odpowiedzi z 10 czerwca 2015r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 4 maja 2015r., stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2015r. Skarżący wniósł o uchylenie ww. interpretacji indywidualnej w całości i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.f.- przez błędne uznanie, iż wydanie pewnej liczby zbywalnych Opcji na akcje Spółki Matki stanowi przychód w p.d.f., b) art. 11 u.p.d.f. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 i 10 u.p.d.f. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. - przez błędne uzasadnienie stanowiska Ministra na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów, przejawiające się w twierdzeniu, iż realizacja prawa z Opcji (nabycie lub objęcie akcji Spółki Matki) powoduje powstanie przychodu w u.p.d.f. w momencie nabycia lub objęcia akcji, gdy prawidłowe jest stanowisko, iż przychód w p.d.f. nie powstanie - aż do momentu odpłatnego zbycia przez Skarżącego akcji.

7. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

8. Skarżący w piśmie procesowym z 27 września 2016r. podtrzymał wnioski sformułowane w skardze i powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdza stanowisko Skarżącego o niepowstawaniu przychodu w p.d.f. w związku z otrzymaniem opcji na akcje przez Skarżącego.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej, zgodnie z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") przez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w tym także na pisemne interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

3. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Mister Finansów wyodrębnił 4 etapy realizacji przez Skarżącego Programu Akcyjnego, uznając, że tylko pierwszy z tych etapów – Zawiadomienie Skarżącego o przyznanych mu nieodpłatnie ilości Opcji (pozwalających na kupno - w określonym czasie - określonej ilości akcji Spółki Matki w momencie albo momentach, określonych w harmonogramie i po określonej cenie) - jako jednostronne przyrzeczenie - nie skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu u.p.d.f. W tym zakresie nie ma sporu między stronami, podobnie, jak w zakresie wystąpienia u Skarżącego przychodu w sytuacji, gdy dochodzi do sprzedaży akcji, które zostały nabyte w wyniku realizacji praw z Opcji w związku z uczestnictwem w Programie Akcyjnym.

Sporne pozostają natomiast dwie kwestie, czy prawidłowe było uznanie przez Ministra Finansów, że przychód powstaje na dwóch etapach:

a) w momencie wydania Skarżącemu zbywalnych Opcji na akcje – czyli nabycia przez Skarżącego Opcji na akcje – jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., opodatkowany na zasadach określonych w art. 20 ust. 1 w związku z art. 27 u.p.d.f. (Skarżący przychody te zobowiązany byłby wykazać samodzielnie w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym zostały osiągnięte) oraz

b) wykonania Opcji na akcje – czyli nabycia przez Skarżącego akcji za cenę niższą od wartości rynkowej, aktualnej w danym momencie - jako przychód z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.f., rozumiany na mocy art. 30b ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 38a u.p.d.f. jako różnica między ceną instrumentu bazowego w dniu realizacji a kosztami zakupu akcji, a wydatkami związanymi z nabyciem opcji do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów, które należy ustalić na podstawie art. 22 ust. 1d w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38a u.p.d.f. (Skarżący przychodów tych nie mógłby łączyć z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym, gdyż należy od nich zapłacić zryczałtowaną stawką p.d.f. - 19% - art. 30b ust. 1 i 5 u.p.d.f.).

- jak również stanowisko Skarżącego, że w stanie faktycznym i w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, przychód w p.d.f. w związku z uczestnictwem Skarżącego w Programie Akcyjnym nie powstanie - aż do momentu odpłatnego zbycia (sprzedaży) akcji Spółki Matki nabytych w wykonaniu Opcji, zgodnie z Programem Akcyjnym.

4. Sąd, dokonując oceny legalności wydanej w sprawie interpretacji indywidualnej wskazuje, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanej wyżej kwestii spornej ma zakaz podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem. Zasada ta, wypływająca również z norm konstytucyjnych, w powiązaniu z szerszym kontekstem systemowym (wymagającym oceny przepisów regulujących opodatkowanie przychodów z tytułu zbycia papierów wartościowych oraz rozliczania kosztów uzyskania przychodów) winna być uwzględniona przy dokonywaniu wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) i b) u.p.d.f.

Sąd wskazuje ponadto, że problem przysporzenia uzyskanego przez podatnika w związku z realizacją opcji na akcje, w kontekście zakazu podwójnego opodatkowania, był już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyroki z: 5 października 2011r. sygn. akt II FSK 517/10, 11 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 111/12, 25 lutego 2015r. sygn. akt II FSK 96/13, z 7 lutego 2014r. sygn. akt II FSK 347/12, 21 lipca 2016r. sygn. akt II FSK 1725/14 – wszystkie dostępne na www.nsa.gov.pl). Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch ostatnich z przywołanych wyroków, podwójne opodatkowanie dochodu z tego samego źródła (przychód z kapitałów pieniężnych) w zbieżnych z niniejszą sprawa okolicznościach faktycznych narusza konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Konstytucyjna zasada równości wobec prawa, obowiązująca we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa, oznacza więc, że wszystkie charakteryzujące się określoną, istotną cechą podmioty prawa, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo tzn. według jednakowej miary (por. wyrok NSA z 18 maja 2011r. sygn. akt II GSK 490/10). Na tle prawa podatkowego konstytucyjna zasada równości oznacza postulat zachowania równomierności w opodatkowaniu podatkami, przez wprowadzenie powszechnego i proporcjonalnego opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza opodatkowanie wszystkich podatników na tych samych zasadach (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2011r. sygn. akt I FSK 525/10). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z 22 maja 2002r. sygn. akt K 6/02, OTKA 2002/3/33) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 11 czerwca 2010r. sygn. akt I FSK 972/09) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Sąd, odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy, stwierdza, że nie sposób nie zauważyć, że aprobata wykładni dokonanej przez Ministra Finansów, skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego – zwanego we wniosku o udzielenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Programem Akcyjnym - za cenę niższą od rynkowej byłby opodatkowany dwukrotnie. Po raz pierwszy różnicę między ceną rynkową akcji, a ceną jej nabycia (preferencyjną) uznano za przychód podlegający opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) akcji. Po raz drugi różnica ta stanowiłaby część przychodu z odpłatnego zbycia tychże akcji.

Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że w przedstawionym przez niego stanie faktycznym, kiedy najpierw otrzymał on od spółki amerykańskiej – Spółki Matki - zbywalne Opcje na akcje, do momentu kiedy Opcje te nie zostaną przez niego sprzedane (co nie jest przedmiotem wniosku o udzielenie interpretacji), albo do momentu odpłatnego zbycia akcji Spółki Matki, uzyskanych w związku z posiadaniem Opcji na akcje - obowiązek podatkowy powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji (zbywalnych opcji). Wówczas przychód ze sprzedaży akcji czy Opcji na te akcje – jako przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych powinien być zakwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych. Trafny jest bowiem pogląd Skarżącego, wynikający m.in. z wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, że p.d.f. może być objęte jedynie przysporzenie ostateczne, a nie przysporzenie potencjalne.

Tym samym przychodem z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., opodatkowany na zasadach określonych w art. 20 ust. 1 w związku z art. 27 u.p.d.f.) nie będzie wydanie Skarżącemu zbywalnych Opcji na akcje – czyli nabycie przez Skarżącego Opcji na akcje – gdyż w tym przypadku do ostatecznego przysporzenia majątkowego dojdzie dopiero wówczas, gdy Skarżący postanowi sprzedać ww. opcje na akcje. Wówczas będzie można mówić o przychodzie Skarżącego.

Moment powstania obowiązku podatkowego będzie również inny, niż przyjęty przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, w odniesieniu do realizacji praw wynikających z papierów wartościowych – akcji, które Skarżący otrzyma w wykonaniu Opcji na akcje – czyli nabycia przez Skarżącego akcji za cenę niższą od wartości rynkowej, aktualnej w danym momencie. W tym przypadku do ostatecznego przysporzenia majątkowego dojdzie dopiero wówczas, gdy Skarżący postanowi sprzedać akcje, które otrzymał w wykonaniu Opcji na akcje.

W ocenie Sądu w obu wskazanych wyżej przypadkach przysporzenie Skarżącego zostanie uwzględnione dopiero w momencie "realizacji dochodu", tj. przy sprzedaży Opcji na akcje lub przy sprzedaży akcji objętych lub nabytych w wykonaniu Opcji na akcje. Sąd nie podziela więc stanowiska Ministra Finansów, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, że o przychodzie u Skarżącego można mówić już z chwilą albo nabycia Opcji na akcje, czy z chwilą nabycia samych akcji. Skoro koszty uzyskania przychodów mogą powstać dopiero w chwili zbycia akcji (Opcji na akcje), to przychód podatkowy nie powstaje w chwili otrzymania przez uprawnionego instrumentu bazowego (akcji czy Opcji na akcje), lecz w chwili jego zbycia. Dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji (Opcji na akcje) beneficjent będzie uprawniony, na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f., do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu w kwocie stanowiącej iloczyn ceny akcji wynikającej z opcji oraz ilości zakupionych akcji. Różnica między obliczonym w powyższy sposób przychodem a kosztem jego uzyskania stanowić będzie dochód z kapitałów pieniężnych.

Sąd, reasumując dotychczasowe rozważania, stwierdza, że jakkolwiek Minister Finansów trafnie przywołał zasadę, zgodnie z którą "opodatkowaniu podlega każdy dochód", to jednak w sprawie dochód ten i jego wysokość można ustalić dopiero w momencie zbycia przez Skarżącego papierów wartościowych. Nietrafny zatem jest pogląd Ministra Finansów, że realizacja Zawiadomienia, tj. wydanie pewnej liczby Opcji zbywalnych na akcje lub nabycie lub objęcie przez Skarżącego samych akcji w wykonaniu Opcji zbywalnych stanowi jego przychód rodzący obowiązek podatkowy na podstawie przepisów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

5. Minister Finansów, mając powyższe rozważania na względzie oraz treść art. 153 P.p.s.a., uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wyżej zaprezentowane przez Sąd stanowisko.

6. Sąd, w związku ze stwierdzonym naruszeniem prawa materialnego, a przede wszystkim nieprawidłowym zastosowaniem do okoliczności przedstawionych we wniosku o udzielenie zaskarżonej interpretacji przepisów art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) i b) u.p.d.f. przez przyjęcie, że w przypadku jedynie nabycia Opcji na akcje dochodzi do realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) u.o.i.f., zaś w przypadku odpłatnego nabycia akcji w wykonaniu ww. Opcji – można zastosować przepis dotyczący zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych - na mocy art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w całości (punkt pierwszy sentencji).

Sąd o kosztach postępowania sądowego (punkt drugi sentencji) orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), Skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, na rzecz którego zasądzono wynagrodzenie - 240 zł, a wpis był stały i wynosił 200 zł. W kosztach nie uwzględniono opłaty 17 zł, tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż w aktach nie ma dowodu jej wniesienia.