Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 686/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. w sprawie ze skargi T. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 ze zmianami, dalej zwany k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. M. (dalej także skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia (...) października 2018 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień (...) października 2018r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Stan faktyczny w sprawie przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia (...) czerwca 2018r. Komendant Powiatowy Policji w I. wystąpił o zwolnienie T. M. - specjalisty Zespołu Operacyjno-Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego, pełniącego obowiązki Zastępcy Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w I., ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wniosek ten Komendant Powiatowy Policji w I. uzasadnił m.in. wydaniem w stosunku do policjanta postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 w zw. z art. 178a Kodeksu karnego (dalej jako k.k.) w związku ze zdarzeniem drogowym, mającym miejsce w dniu (...) lutego 2018r.

Pismem z dnia (...) lipca 2018 r. T. M. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Pismo to doręczono mu w dniu 19 lipca 2018r. Pismem z dnia (...) lipca 2018r. organ I instancji wystąpił do organizacji zakładowej NSZZ Policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia T. M. ze służby w Policji.

Pismem z dnia 18 lipca 2018r. organ wystąpił do Prokuratury Rejonowej w E. o udostępnienie i wyrażenie zgody na wykorzystanie dokumentów ze śledztwa o sygn. akt (...), w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby.

W dniu 23 lipca 2018r., w siedzibie organu I instancji, T. M. zapoznał się z materiałami przedmiotowego postępowania administracyjnego, wnosząc o sporządzenie kopii określonych dokumentów, a także wyjaśnił, że uwagi zgłosi w terminie późniejszym.

W piśmie z dnia 23 lipca 2018r. Przewodniczący (...) Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w O. poinformował, że Zarząd składa wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na wszechstronne zbadanie sprawy, czyli co najmniej do czasu sformułowania aktu oskarżenia albo wydania postanowienia o umorzeniu śledztwa przeciwko policjantowi.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2018r. zawiadomiono T. M. o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów w terminie 3 dni od doręczenia pisma.

W dniu 8 sierpnia 2018r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wpłynęły, przekazane przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w E., kopie materiałów, dotyczących postępowania karnego prowadzonego przeciwko T. M..

Podaniem z dnia (...) sierpnia 2018r., które do organu I instancji wpłynęło w dniu (...) sierpnia 2018r. T. M., na podstawie art. 135f ustawy o Policji, wniósł o przeprowadzenie następujących dowodów:

- przesłuchanie domniemanych pokrzywdzonych na okoliczność zmiany zeznań po upływie prawie 1 miesiąca od zdarzenia oraz przeprowadzenie konfrontacji z policjantami prowadzącymi czynności w pierwszej fazie postępowania,

- wezwanie i przesłuchanie jego osoby na okoliczność tego, iż nie jest jedynym użytkownikiem pojazdu (...), który brał udział w zdarzeniu w dniu (...) lutego 2018 r. oraz wskazanie, w jaki sposób mógł on mieć wpływ na publikacje oszczerczych artykułów w prasie,

- przesłuchanie Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w I. na okoliczność rozmowy przeprowadzonej w marcu z jego osobą, w której zakazano mu wypowiadania się w tej sprawie,

- przesłuchania policjantów Komendy Powiatowej Policji w I. obsługujących miejsce zdarzenia, na okoliczność niepoddania badaniu na zawartość alkoholu domniemanego pokrzywdzonego.

Ponadto T. M. złożył wniosek o zapoznanie go z materiałami postępowania po jego zakończeniu, a także wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania "w celu wydalenia ze służby" z uwagi na pobyt w szpitalu MSWiA w O., na oddziale terapii uzależnień, do dnia 21 września 2018r. Wyjaśnił, że ze względu na rodzaj ośrodka (ośrodek zamknięty) jego działania jako strony są ograniczone, a wręcz "sprowadzone do zera". Wniósł również o kierowanie wszelkich pism na adres wskazanego szpitala.

Pismem z dnia 11 września 2018r., skierowanym na adres powyższego szpitala, poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji w sprawie do dnia 25 września 2018r. w siedzibie organu I instancji. Jednocześnie wskazano, że omawiane postępowanie administracyjne zostanie zakończone do dnia 12 października 2018r. Pismo to dostało doręczone osobiście T. M. w dniu 19 września 2018r.

Rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) października 2018r. Komendant Wojewódzki Policji w O., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił T. M. ze służby w Policji z dniem 26 października 2018r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 30 października 2018r.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego.

Opisanym wyżej rozkazem personalnym z dnia (...) stycznia 2019r. Komendant Główny Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia (...) października 2018r. w części dotyczącej daty zwolnienia T. M. ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień 30 października 2018r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na w.w. rozkaz personalny nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia ....01.2019r. zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a) art. 15 k.p.a. w z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania merytorycznego sprawy i ograniczeniu się do kontroli rozkazu personalnego wydanego przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegający na niezebraniu w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nadto błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na uznaniu za prawidłowe ustalenia organu I instancji, iż skarżący nie cieszy się nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia niezbędnego warunku do pełnienia służby w Policji;

c) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i uniemożliwieniu skarżącemu czynnego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych, zawartych w piśmie z dnia ....09.2018r., w sytuacji gdy dowodem w postępowaniu administracyjnym może być każdy dowód, który jest w stanie przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art 45 ust. 1 ustawy z dnia 06.04.1990r. o Policji poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący swoim zachowaniem naraził formację na utratę dobrego imienia i zaufania publicznego, czym naruszył waży interes służby, podczas gdy żadne z prowadzonych w stosunku do niego postępowań nie wykazało w sposób kategoryczny, że to on uczestniczył w zdarzeniu w dniu ....02.2018r., a także organ nie wskazał konkretnych okoliczności, które w sposób kategoryczny przesądzałby iż pozostawienie Skarżącego naruszyłoby ważny interes Policji i w jaki sposób miałoby ono nastąpić.

W konsekwencji wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego organu II instancji, a także uchylenie w całości decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia ....10.2018r. jej poprzedzającej;

2. na podstawie art. 61 § 2 ust. 1 p.p.s.a wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego rozkazu personalnego;

3. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą prawną zwolnienia T. M. ze służby w Policji był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji stanowiący, że policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Kontrolując oparty na tym przepisie rozkaz personalny, Sąd ma obowiązek zbadać, czy organ wykazał, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Należy całkowicie zgodzić się, że jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta i nakazują traktować go jako osobę niezdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Nawet samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne naraża dobre imię służby, które składa się na treść "ważnego interesu służby". Tymczasem w sprawie mamy do czynienia z przedstawieniem policjantowi zarzutu popełnienia przestępstw z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 oraz art. 178a k.k., ściganych z oskarżenia publicznego, obecnie został wniesiony do Sądu Rejonowego w E. II Wydział Karny w I. akt oskarżenia, sprawa toczy się pod sygnaturą (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że policjant, oskarżony o popełnienie opisanego czynu, wobec którego toczy się przed sądem karnym postępowanie, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Ważny interes służby wymaga zatem bez wątpienia podjęcia przez policję czynności, zmierzających do zwolnienia takiego policjanta ze służby. Brak takiej surowej reakcji wpłynąłby demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, i utrwaliłby negatywny wizerunek Policji w odbiorze społecznym, powstały w wyniku (nawet podejrzenia) popełnienia przestępstwa przez policjanta. W tym zakresie drugorzędna jest kwestia nagłośnienia sprawy w mediach, bo liczy się powaga popełnionego czynu, a nie - sam w sobie- fakt jego nagłośnienia.

Bez wątpienia skierowanie do sądu aktu oskarżenia przeciwko T. M.powoduje, że nie można go uznać za cieszącego się nieposzlakowaną opinią, nie spełnia on więc podstawowego warunku, wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie go w służbie.

Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady domniemania niewinności, gdyż obowiązuje ona w postępowaniu karnym, a nie administracyjnym, ani tym bardziej- przed sądem administracyjnym. Wymienione postępowanie rządzi się własnymi zasadami, wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego Instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes, co nastąpiło w omawianej sprawie. Organ w sposób konkretny wskazał, na czym polegał ważny interes służby w odniesieniu do podejrzenia o popełnienia przez skarżącego przestępstwa.

Podsumowując tę część wypowiedzi należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 41 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji. W opisanej sytuacji był on uzasadnioną podstawą zwolnienia [...] ze służby w Policji.

Oceniając zarzuty skargi, dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie Sąd uznał, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz prawidłowo go oceniły. Kontrolowana decyzja, jak i decyzja organu I instancji, są prawidłowe. Skarżącemu umożliwiono udział w prowadzonym wobec niego postępowaniu administracyjnym. Tej oceny nie może zmienić fakt wydania niekorzystnego dla niego rozkazu personalnego.

Skarżący nie wykazał, jakich czynności procesowych nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tego rodzaju uchybienie. Zarzuty skargi i ich rozwinięcie w uzasadnieniu w swej istocie stanowią próbę wyeliminowania zaskarżonego rozkazu za wszelką cenę.

Decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby z powodu ważnego interesu służby, ma charakter uznaniowy. Trudno przyznać rację skarżącemu, że powinno mu się umożliwić przeprowadzenie zawnioskowanych przez niego dowodów celem wykazania, że ten interes w sprawie nie zaistniał. W szczególności, zdaniem Sądu, nie mogły do tego doprowadzić wnioski dowodowe, zawarte w piśmie skarżącego z dnia 21 sierpnia 2018r. Skoro przesłanką zwolnienia był ważny interes służby, nie miało znaczenia przesłuchanie domniemanych pokrzywdzonych na okoliczność zmiany zeznań po upływie prawie 1 miesiąca od zdarzenia oraz przeprowadzenie konfrontacji z policjantami prowadzącymi czynności w pierwszej fazie postępowania. Zbędne też było wezwanie i przesłuchanie skarżącego na okoliczność tego, iż nie jest jedynym użytkownikiem pojazdu (...), który brał udział w zdarzeniu w dniu (...) lutego 2018r., a tym bardziej wskazanie, w jaki sposób mógł on mieć wpływ na publikacje oszczerczych artykułów w prasie. Nie ma znaczenia czy i dlaczego zakazano skarżącemu wypowiadania się w sprawie wypadku, zbędne też było przesłuchanie policjantów Komendy Powiatowej Policji w I. obsługujących miejsce zdarzenia, na okoliczność niepoddania badaniu na zawartość alkoholu domniemanego pokrzywdzonego.

Jak trafnie zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.07.2019r., sygn. I OSK 710/17, przez pojęcie "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta.

W powołanym przepisie mowa jest o przesłance uznaniowej, której zaistnienie stwierdzić może tylko organ Policji, jej kontrola, dokonana przez tutejszy Sąd Administracyjny, doprowadziła do wniosku, że zaistniał ważny interes, uzasadniający zwolnienie T. M. ze służby w Policji.

Oczywiste jest, że skarżący, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiadał uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które organ powinien każdorazowo rozważyć pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioski dowodowe (ze względu na swą treść) nie mogą doprowadzić do zakwestionowania dotychczasowych ustaleń.

Sąd podziela stanowisko organu, że wnioski dowodowe Skarżącego nie zmierzały do wyjaśnienia istoty sprawy, tak więc brak było podstaw do ich uwzględnienia. W sprawie toczy się postępowanie karne o czyny z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art.178 § 1 k.k., a formułowane przez skarżącego wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia ze służby. Organy nie naruszyły zatem art. 75 § 1 K.p.a. który musi być analizowany w powiązaniu z art. 78 § 1 k.p.a.: żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 K.p.a. ani art. 80 K.p.a. Przeprowadzone postępowanie było prawidłowe i doprowadziło do wydania trafnego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyżej przedstawione rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.