Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 947/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104 i art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...]Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielnie Mieszkaniowej od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr – [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonywanych na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] -utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 14 sierpnia 2014 r. E. G. oraz R. J. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] wniosek o zalegalizowanie robót budowlanych wykonanych w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] m [...] na parterze budynku administrowanego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową z siedzibą w [...]. Samowolnie wykonane roboty budowlane według wnioskodawców polegały na zamurowaniu jednoskrzydłowego okna o szerokości ok. 90 cm, wychodzącego na taras przynależny do lokalu mieszkalnego oraz postawieniu ścianki w kształcie litery L o grubości 10 cm i wym. 60 cm x 24 cm, w celu utworzenia na tarasie wnęki umożliwiającej przechowywanie i ochronę przed opadami atmosferycznymi rowerów i sprzętów ogrodowych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] września 2014 r., przeprowadził kontrolę w spawie wskazanych powyżej robót budowlanych. Ustalił, że na nieruchomości przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, podpiwniczony - garaż, VI kondygnacji naziemnych. W poziomie parteru znajduje się lokal nr [...], w dniu oględzin stwierdzono: 1. wg oświadczenia w ścianie zewnętrznej od strony wydzielonego tarasu na gruncie zdemontowano okno, otwór został zamurowany, wykonano termoizolację ściany, 2. wykonano ściankę gr. ok. 10 cm, w kształcie litery L o wym. 0,24 x 0,60 m, wysokości do płyty balkonowej piętro I, wykonano tynk cienkowarstwowy (H=2,29 m), 3. taras wydzielony balustradą stalową, 4. nie stwierdzono uszkodzeń, zacieków, spękań czy rys, 5. wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną, nie pogarszają warunków użytkowych budynku.

W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr – [...], znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonywanych na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...].

Opisana na wstępie zaskarżona decyzja, zapadła w wyniku rozpoznania odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, które wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, na ustalony przez organ pierwszej instancji zakres przedmiotowych w sprawie robót budowlanych oraz to, że E. G. oświadczyła, iż ww. roboty budowlane zostały wykonane około 2008 r., za zgodą pisemną prezesa spółdzielni K. S.. Ponadto, w dniu 20 października 2014 r. E. G. oraz R. G. wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] oświadczenie z dnia 14 października 2014 r., że zamurowane okno miało szerokość 70-75 cm, termoizolacja ściany oraz barierka metalowa otaczająca taras została wykonana przez Spółdzielnię Mieszkaniową.

Organ stopnia wojewódzkiego podzielił zasadność podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wskazał, że zgodnie z ww. przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy "w inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podczas dokonanych oględzin nie stwierdził uszkodzeń, zacieków, spękań oraz rys, a przedmiotowe roboty budowlane uznane zostały za wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a nadto, że nie pogarszają warunków użytkowych budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nadzór budowlany stanowiąc fachowy pion administracji publicznej, do obowiązków którego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno - budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej winien ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji rozstrzygać we własnym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1411/13). W sprawie badano wykonanie robót budowlanych o nieznacznym stopniu skomplikowania tj. zamurowanie otworu okiennego i postawienie ścianki w kształcie litery L o wymiarach 0,60 m (dłuższe ramię) i 0,24 m (krótsze ramię), Zamurowano otwór okienny w lokalu stanowiącym własność inwestora, ww. prace budowlane nie wymagały z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane pisemnej zgody [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...].

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W związku z tym nie został naruszony art. 10 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 i 36 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy zakończył prowadzone postępowanie decyzją administracyjną, zarzuty w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: - rażące naruszenie art. 105 ust. 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, naruszenie art. 8 i art. 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji - w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że w jego ocenie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania, a zmiany w elewacji budynku polegające na zamurowaniu okna oraz dobudowaniu ściany nie wymagały pozwolenia na budowę oraz zgody skarżącej spółdzielni (właściciela budynku), - naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. polegającego na braku podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron, - naruszenie art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób , aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, - naruszenie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o umorzeniu postępowania, - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. w sytuacji, gdy zasadnym było uchylenie przedmiotowej decyzji ze względu na bezpodstawne umorzenie postępowania przez organ I instancji, 2) naruszenie prawa materialnego tj.:- rażące naruszenie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie było przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolę budowlaną, - rażące naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 oraz 7a Prawa budowlanego poprzez uznanie, że roboty budowlane, o których legalizację wnosiła strona, nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

Skarżąca w związku z powyższymi zarzutami, wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wniosła o jej uchylenie w całości. Ponadto, spółdzielnia wniosła o zasądzenie od organu na rzecz jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ podjął zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa polegającym na nieuzasadnionym i błędnym przekonaniu, że w niniejszej sprawie postępowanie winno zostać umorzone zgodnie z art. 105 k.p.a. W decyzji brak jest uzasadnienia prawnego umorzenia postępowania, a przecież umorzenie postępowania administracyjnego powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę ewentualnego uchylenia decyzji przez sąd. Wzruszenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny jest dopuszczalne z powodu wadliwości stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu, nawet jeżeli jej sentencja jest zgodna z prawem (w ten sposób: wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego1990 r., sygn. akt IV SA 832/89).

W ocenie skarżącej "nieznaczny stopień skomplikowania robót" podniesiony przez organ w uzasadnieniu nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania wszczętego w następstwie wniosku o legalizację samowoli przez stronę i nie znajduje oparcia w przepisach prawa budowlanego. W judykaturze oraz doktrynie zwraca się uwagę na różnicę między bezprzedmiotowością postępowania, a brakiem przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Organ administracji, stwierdzając bezzasadność żądania strony, nie może umorzyć postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale jest zobowiązany do ewentualnego wykazania bezzasadności żądania strony w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty (vide: J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., komentarz do art. 105 i orzecznictwo tam przytoczone).

Skarżąca wskazała także na naruszenie zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. Podniosła, że organ wydając decyzję o umorzeniu postępowania w ogóle nie odniósł się do możliwości zastosowania środków administracyjnoprawnych dotyczących samowoli budowlanych i nie wyjaśnił, czy w przedmiotowym stanie faktycznym istnieją przesłanki do wszczęcia procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego, o co wnosiła strona wszczynająca postępowanie.

Skarżąca powołując się na art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazała, że co do zasady roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę. Przez roboty budowlane rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Ustawa wylicza również takie roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Jest to, między innymi, wykonywanie robót polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

Zdaniem skarżącej zabudowa okna oraz postawienie ścianki wiąże się z ingerencją w stan pierwotny budynku i zmianą w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego. Dlatego też, działania takie należy zakwalifikować jako przebudowę. Zamurowanie okna i dobudowanie ściany, zgodnie z art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane stanowi przebudowę, a nie remont i dlatego oznaczone prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto, organ bezpodstawnie uznał, że zamurowanie okna i dostawienie ścianki - a więc zmiany dokonane na elewacji budynku należącego do Spółdzielni - dotyczą tylko "lokalu należącego do inwestora". Elewacja jest częścią wspólną budynku, a zmiana elewacji stanowi ingerencję w substancję budynku, budynek oraz lokal są własnością spółdzielni, a E. G. oraz R. J. przysługiwało w stosunku do lokalu jedynie spółdzielcze własnościowe prawo. Organ dokonał zatem błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, naruszając art. 7 oraz 77 k.p.a. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena powinna znaleźć, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. - pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa materialnego.

Skarżąca podkreśliła, że art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakłada obowiązek utrzymywania obiektu we właściwym stanie estetycznym, przez który należy rozumieć przede wszystkim obowiązek nie ingerowania w istniejący wygląd zewnętrzny budynku, który został określony w projekcie budowlanym i został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Zmiany elewacji budynku, kolidujące z pierwotną formą architektoniczną i wyglądem budynku prowadzą zatem do naruszenia ww. przepisu. Mając na uwadze, że decyzja o pozwoleniu na budowę określa formę architektoniczną budynku, w tym również podział i wielkość okien, wszelkie działania zmieniające pierwotną formę bezwzględnie muszą być dokonywane wyłącznie po uzyskaniu zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, która wydawana jest w formie decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o odpowiedni projekt architektoniczny, uwzględniający całość elewacji. W przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego, każda indywidualna zmiana w wyglądzie zewnętrznym zaburza równowagę wyznaczoną projektem architektonicznym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, tymczasem organ w ogóle nie doniósł się do tych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Nie zaistniała żadna ze wskazanych powyżej przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądań skargi.

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja organu drugiej instancji, którą utrzymano w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w związku z wnioskiem inwestorów w sprawie legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym, położonym w budynku wielorodzinnym pozostającym w zasobach skarżącej spółdzielni.

Zakres robót, nie jest przedmiotem sporu między stronami. Skarżąca spółdzielnia twierdzi, że organ nie miał podstaw do umorzenia wszczętego postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., przy czym nie precyzuje jakie orzeczenie powinno zostać wydane, choć podnosi brak wyjaśnienia przez organ potrzeby zastosowania procedury przewidzianej w art. 50 ustawy Prawo budowlane.

Wskazać należy, że zgodnie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243. poz. 1623 ze zm.) w wersji obowiązującej na datę wykonania przedmiotowych robót stanowił - 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. 2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. 3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. 4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. 5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.

Przepis art. 50 ustawy Prawo budowlane stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których mowa w art. 48 tej ustawy. Korzystając z definicji zawartej w art. 3 pkt 7 wyżej wymienionej ustawy wskazać należy, że pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmuje budowę, przebudowę, montaż, rozbiórkę i remonty obiektów budowlanych. Zatem art. 51 w związku z art. 50 ustawy Prawo budowlane odnosi się do tego rodzaju robót, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego. Postępowanie prowadzone w oparciu o powoływany przepis art. 51 wraz z regulacjami przyjętymi w art. 50 prowadzi do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji ustaliły, że w lokalu mieszkalnym inwestorów doszło do zdemontowania okna, zamurowania otworu z wykonaniem termoizolacji ściany oraz wykonania ścianki o ww. parametrach na tarasie mieszkania. Ponadto nie stwierdzono uszkodzeń, zacieków, spękań czy rys. Wyspecjalizowany organ jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że roboty w ww. zakresie zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie pogarszają warunków użytkowych budynku.

Przedmiotowe w sprawie roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę przy czym są to roboty inne niż te, których dotyczy art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tym samym organ miał obowiązek zbadania zasadności zastosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane. Ten w dacie wykonania robót stanowił, że: 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. 2. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku alb 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego 4. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. 5. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 6. Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części. 7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

I tak przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. W sprawie niniejszej jak wskazano powyżej organ wyspecjalizowany w ocenie prawidłowości wykonania robót budowlanych ocenił, że zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Zakres robót i ich charakter w pełni uzasadnia podjęcie oceny przez sam organ, bez żądania przedłożenia ekspertyzy. Również skarżąca spółdzielnia nie zgłaszała uwag co do prawidłowości wykonania ww. robót.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie miał zastosowania w sprawie, stosuje się go bowiem gdy okaże się, iż możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ zobowiązany jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót określając termin ich wykonania. Również nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli organ uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają prawu, w tym przepisom techniczno- budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót tak, aby doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji organ ustala, czy pomimo braku zgłoszenia lub pozwolenia na budowę roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi, gdyż w takim postępowaniu organ może nakazać wykonanie takich obowiązków, w jakim wykonane roboty uchybiają przepisom budowlanym i warunkom technicznym. Natomiast wówczas, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w tym zakresie.

Sąd stwierdza, że właśnie taki stan sprawy zaistniał w odniesieniu do postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z ww. robotami budowlanymi i uzasadniał podjęcie orzeczenia o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Oczywiście można by rozważać, czy organ nadzoru budowlanego nie powinien merytorycznie rozstrzygać w tym zakresie wydając decyzję odmawiającą nałożenia obowiązków określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane, niemniej jednak skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że decyzja o umorzeniu postępowania jest również dopuszczalna w takiej sytuacji.

Decyzja o umorzeniu postępowania wobec braku podstaw do rozstrzygania w trybie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane, wbrew zarzutom skargi, w żaden sposób nie oznaczała, że organ pominął treść przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2. Wydana decyzja oznacza, że uwzględniając ustalony stan faktyczny, rodzaj i stan techniczny robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia, organ uznał, że nakładanie obowiązków w trybie cyt. przepisu jest zbędne, gdyż roboty nie podlegają rozbiórce, nie zawierają nieusuwalnych wad i wykonane zostały zgodnie z prawem w zakresie ich stanu technicznego, roboty budowlane nie pogorszyły stanu technicznego budynku. Jeszcze raz należy podkreślić, że inspektor nadzoru jest organem uprawnionym do dokonywania oceny technicznej, stąd też sporządzenie ekspertyzy oceniającej stan ww. robót było zbędne, tym bardziej, że zarówno skarżąca oraz skarżąca spółdzielnia nie zgłaszali żadnych uwag kwestionujących stan wykonanych w tym zakresie robót. Nawet w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie poczyniono w tym zakresie żadnych uwag, nie sprecyzowano żadnych zarzutów wskazujących na wadliwość podjętych przez organ ustaleń i ich oceny. W skardze spółdzielnia również podkreśla, dopuszczalność ingerencji w substancję budynku z tym, że wiąże to z wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę zaś w przypadku bezspornej w sprawie samowoli, kwestionując możliwość umorzenia postepowania, nie precyzuje jakiego orzeczenia oczekuje od organu nadzoru budowlanego w odniesieniu do robót przedmiotowych w sprawie.

Podnoszona przez skarżącą spółdzielnię potrzeba ochrony obiektu z punktu widzenia pierwotnego projektu architektonicznego dotyka kwestii cywilistycznych w szczególności ochrony prawa autorskiego, które pozostają poza kontrolą nadzoru budowlanego.

Sąd stwierdza, że nie są uzasadnione zarzuty związane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego w toku niniejszego postępowania. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).