Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 575/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.241 par.2 pkt 1, art.240 par.1 pkt 4, art.180, art.188;
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.212 par.3, art.65 par.1 pkt 1 i 2, par.3 pkt 1, art.83 par.1 i par.3;
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski(spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 października 2009 r., sprawy ze skargi "A B C D E" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu "[...]" objęto procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła ciągnik rolniczy marki Ford wg karnetu ATA nr "[...]". Zgłoszenie zarejestrowano pod pozycją "[...]" z dnia "[...]".

W związku z kontrolą przeprowadzoną w firmie A Spółka z o.o., w M., powstały wątpliwości czy przedmiotowy towar został prawidłowo objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła jako wyposażenie zawodowe.

Postanowieniem nr "[...]" z dnia "[...]". Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego dokonanego na podstawie karnetu ATA nr "[...]" wg pozycji ewidencji "[...]" z dnia "[...]"

Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]". Naczelnik Urzędu Celnego w umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w stosunku do firmy A Spółka z o.o., stwierdził powstanie długu celnego w związku z niedopełnieniem warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych. Jako dłużnika określił K. I. G. w W., zarejestrował kwotę cła i podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz wezwał do uiszczenia zarejestrowanych kwot wraz z należnymi odsetkami.

K. I. G. pismem z dnia "[...]". złożyła odwołanie od decyzji nr jw. Dyrektor Izby Celnej decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustalenia osoby zgłaszającej oraz korzystającej z procedury odprawy czasowej, zakresu użytkowania towaru, zebrania od posiadacza karnetu informacji kto i w jakim zakresie miał wykorzystywać ciągnik jako wyposażenie zawodowe.

Ponownie rozpatrując sprawę, Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego "[...]" z dnia "[...]". w stosunku do firmy B oraz C Spółka z o.o. oraz przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy.

Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w stosunku do K. I.G., A Spółka z o.o. oraz C Spółka z o.o., stwierdził powstanie długu celnego w związku z niedopełnieniem warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych. Jako dłużnika uznał B , zarejestrował kwotę długu celnego, określił wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz wezwał do uiszczenia zarejestrowanych należności wraz z należnymi odsetkami.

Pismem z dnia 15.06.2005r. pełnomocnik B złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując że Strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z "[...]". nr "[...]", odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia "[...]".

Pełnomocnik Strony pismem z dnia 19.01.2006r. zaskarżył decyzję z dnia "[...]".

Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]". organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W skardze na powyższą decyzję, pełnomocnik Spółki B wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, podtrzymując zarzuty z odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie podzielił zarzutów skargi i wyrokiem z dnia "[...]". sygn. akt "[...]" oddalił skargę Strony.

Od powyższego wyroku spółka B wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia "[...]". sygn. akt "[...]" Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia "[...]". sygn. akt "[...]" w związku z wiążącą wykładnią prawa i wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]". nr "[...]".

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w toku postępowania przed organami celnymi Strona nie została wezwana do ustanowienia pełnomocnika, w przewidzianym obowiązującymi przepisami (art. 84 ust. 1 Prawa celnego) trybie, a jedynie pouczona o konieczności jego ustanowienia w razie dokonania pierwszej czynności celnej. W tym stanie rzeczy, brak wezwania strony w związku z prowadzonym postępowaniem do ustanowienia pełnomocnika, a poprzestanie jedynie na pouczeniu, ograniczyło w sposób niezawiniony przez podmiot, jego udział w postępowaniu w przedmiocie określenia długu celnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle powołanych okoliczności zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy zasad procesowych, w tym wyrażonych w art. 123 i art. 200 §1 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie stronie, bez jej winy, uczestnictwa w toczącym się postępowaniu należało uznać za uzasadnione. To z kolei stanowiło przesłankę niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 240 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a tym samym podstawę do uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał też na konieczność uwzględnienia przez organ, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przedstawionej wyżej oceny prawnej odnośnie podstaw do uchylenia decyzji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług.

W dniu 26.06.2008r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęło pismo, w którym pełnomocnik spółki B podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wnioski, w szczególności dowodowe, złożone w toku dotychczasowego postępowania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków W. F. i Cz. D. na okoliczność dokonania bez umocowania zgłoszenia celnego ciągnika rolniczego w dniu 16.05.2002r. oraz funkcjonariuszy przyjmujących zgłoszenie celne z dnia "[...]" na okoliczność podstaw faktycznych i prawnych uwzględnienia bezprawnego i błędnego zgłoszenia celnego ciągnika rolniczego. Pełnomocnik wniósł również o ustalenie czy wobec winnych zaniedbań funkcjonariuszy podjęto czynności w postępowaniu dyscyplinarnym lub innym oraz jakie były ich wyniki i ustalenia.

W związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz mając na uwadze wnioski dowodowe pełnomocnika Strony, Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr "[...]" z dnia "[...]". i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na obowiązek uwzględnienia w ponownie prowadzonym postępowaniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]". oraz ustosunkowania się do wniosków dowodowych pełnomocnika spółki B zawartych we wniosku o wznowienie postępowania z dnia "[...]"., piśmie z dnia "[...]". oraz piśmie z dnia "[...]"

Decyzją z dnia "[...]". nr "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego odmówił uchylenia decyzji z dnia "[...]". nr "[...]"

Pismem z dnia 23.03.2009r. pełnomocnik Spółki B złożył odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

1.art. 245 §1 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez jego błędne niezastosowanie wynikające z ignorowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu cywilnego dotyczących działania strony poprzez pełnomocnika, błędnej interpretacji art. 16 Załącznika A do Konwencji Stambulskiej, ignorowania przepisu art. 255 Kodeksu celnego;

2. art. 122 w związku z art. 187 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, to jest naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na braku rozpatrzenia zebranych w sprawie dowodów;

3. art. 180 w związku z art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, to jest naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego polegające na odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, pomimo tego, że żądanie strony nie dotyczyło tezy dowodowej stwierdzonej przez organ na korzyść strony;

4. art. 121 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, to jest naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych (w tym przypadku celnych) polegające na wydaniu kolejnej bezprawnej decyzji obarczającej błędnie kolejny już podmiot długiem celnym.

Decyzją z dnia "[...]" r. , nr "[...]" Dyrektor izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż karnet ATA został wystawiony przez E (Niemcy) z datą ważności określoną do dnia "[...]", dla firmy B. W polu C (Intended use of goods) odcinka importowego karnetu ATA, zamierzone wykorzystanie towaru określono jako: "berufsausrustung", czyli wyposażenie zawodowe. Jak wynika z treści załączonego pełnomocnictwa (Yollmacht, z dnia "[...]" r.) posiadacz karnetu udzielił pełnomocnictwa do posługiwania się karnetem obywatelowi polskiemu P.S. (nr paszp. "[...]"). Zgłoszenia towaru do procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła dokonał M. F., dnia "[...]" r., w Oddziale Celnym w M. Zgodnie z zapisami odcinka tranzytowego karnetu ATA, towar został wprowadzony na polski obszar celny środkiem przewozowym (zarejestrowanym w Polsce) o numerach rejestracyjnych "[...]","[...]"

Zgodnie z zapisami odcinka reeksportowego karnetu ATA "[...]" przesłanego przez K. I. G. jako załącznik do pisma "[...]" z dnia "[...]" r., towar będący przedmiotem niniejszej sprawy został wyprowadzony z polskiego obszaru celnego przez Oddział Celny w K. dnia "[...]" r. (poz. ewidencji "[...]").

Fakt wywiezienia towaru nie ma jednak wpływu na istotę rozstrzyganej sprawy z uwagi na naruszenie warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą celną.

Na podstawie materiałów z kontroli przeprowadzonej w dniach "[...]". w firmie A oraz materiałów zgromadzonych w postępowaniu dowodowym ustalono, że przywieziony towar został objęty niewłaściwą procedurą celną.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 1 Załącznika B.2 do Konwencji Stambulskiej "wyposażenie zawodowe" oznacza:

1. wyposażenie dla prasy albo do nadawania programów radiowych lub telewizyjnych, które jest niezbędne dla przedstawicieli prasy albo organizacji radiowych lub telewizyjnych udających się na terytorium innego kraju w celu zrelacjonowania, czy też nadania lub nagrania materiału dla określonych programów. Lista przykładowa takiego wyposażenia przedstawiona jest w dodatku I do załącznika;

2. wyposażenie kinematograficzne niezbędne dla osoby udającej się na terytorium innego kraju w celu zrealizowania określonego filmu lub filmów. Lista przykładowa takiego wyposażenia przedstawiona jest w dodatku II do załącznika;

3. każde inne wyposażenie niezbędne do wykonywania zajęcia w związku z zatrudnieniem, pracy w danej specjalności lub zawodu przez osobę udająca się na terytorium innego kraju w celu wykonania określonego zadania. Nie obejmuje ono wyposażenia, które ma być używane do produkcji przemysłowej lub pakowania towarów albo też (z wyjątkiem narzędzi ręcznych) do eksploatacji bogactw naturalnych, budowy, naprawy lub konserwacji budynków, czy też do wykonywania robót ziemnych i podobnych projektów. Lista przykładowa takiego wyposażenia przedstawiona jest w dodatku III do załącznika;

4. aparaturę pomocniczą do wyposażenia wymienionego w punktach 1, 2 i 3 niniejszego artykułu oraz akcesoria do tego wyposażenia.

Zgodnie z art. 2 Załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej, następującym towarom udziela się odprawy czasowej zgodnie z artykułem 2 niniejszej konwencji:

(a) wyposażeniu zawodowemu;

(b) częściom składowym przywiezionym w celu naprawy wyposażenia zawodowego odprawionego czasowo zgodnie z literą (a) powyżej.

Art. 3 ust. 1 Załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej stanowi, że ułatwienia przyznane niniejszym załącznikiem będą miały zastosowanie, jeżeli wyposażenie zawodowe będzie spełniało następujące warunki:

(a) będzie własnością osoby mającej siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania poza obszarem odprawy czasowej;

(b) zostanie przywiezione przez osobę mającą siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania poza obszarem odprawy czasowej;

(c) będzie używane wyłącznie przez osobę udającą się na obszar odprawy czasowej lub pod jej osobistym nadzorem.

Zdaniem organu odwoławczego nie ma zatem wątpliwości, że spółka B nieprawidłowo wnioskowała o wystawienie karnetu ATA oraz ciągnik został objęty nieprawidłowo procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła jako wyposażenie zawodowe, ponieważ:

1/ definicja "wyposażenia zawodowego" nie obejmuje wyposażenia do wykonywania robót. ziemnych i podobnych projektów (art. 1 ust. 3 zdanie drugie Załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej);

Organ podkreślił, iż o "wyposażeniu zawodowym" można mówić jedynie wówczas, gdy wyposażenie to jest niezbędne do wykonywania zajęcia w związku z zatrudnieniem, wykonywania pracy w danej specjalności lub zawodu przez osobę udającą się na terytorium innego kraju w celu wykonania określonego zadania. (art.1 ust. 3 zdanie pierwsze Załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej). Do załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej, załączono Dodatki, określające listy przykładowe wyposażenia zawodowego (Dodatek I - Wyposażenie dla prasy albo do emisji radiowej lub telewizyjnej, Dodatek II - Wyposażenie kinematograficzne, Dodatek III - Wyposażenie inne), z których żadna nie obejmuje towaru będącego przedmiotem niniejszej sprawy.

2/ nie został przywieziony na polski obszar celny przez osobę fizyczną zamieszkałą za granicą ani przez osobę prawną mającą siedzibę za granicą;

3/ nie był używany (w Polsce) wyłącznie przez osobę, która udaje się do kraju przywozu (Polska) lub pod jej własnym nadzorem (art.3 ust. 1 lit. c Załącznika 8.2 do Konwencji Stambulskiej). Jak wynika z materiału dowodowego sprawy po przeprowadzeniu testów w firmie A, ciągnik został przekazany do dalszych testów firmie C, gdzie pozostawał od dnia "[...]" r. do dnia "[...]" r.

Organ odwoławczy powołując treść art. 212 §1 pkt 2, art. 212 §2, 212 §3 Kodeksu celnego podał, że Spółka B wnioskując o wydanie karnetu ATA, deklarowała, że ciągnik objęty karnetem jest wyposażeniem zawodowym. W tej sytuacji powinna była wiedzieć, iż ciążą na niej obowiązki określone w art. 3 ust. 1 Załącznika B.2 do Konwencji Stambulskiej, tj. przywiezienia ciągnika na polski obszar celny przez osobę mającą siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania poza obszarem odprawy czasowej oraz używania wyłącznie przez osobę udającą się na obszar odprawy czasowej lub pod jej osobistym nadzorem.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy wskazuje, że Spółka wiedziała, iż ciągnik nie będzie spełniał wyżej określonych wymogów wyposażenia zawodowego, ponieważ powierzyła przywóz ciągnika na polski obszar celny osobie nie mającej siedziby lub stałego miejsca zamieszkania poza obszarem odprawy czasowej. Ponadto Spółka wiedziała, że ciągnik nie będzie używany wyłącznie przez osobę udającą się na obszar odprawy czasowej lub pod jej osobistym nadzorem. Materiał dowodowy zebrany w sprawie: zeznania pracownika spółki C P. F. i prezesa spółki C A.T. oraz rejestr prac polowych wykonanych ciągnikiem w spółce C jednoznacznie wskazują na fakt wykorzystywania ciągnika w produkcji rolnej. To oraz fakt wyrejestrowania ciągnika na terenie Niemiec przed przywozem do Polski (z dniem "[...]" r.), pozwala organowi celnemu przyjąć, iż B miała świadomość, iż nie spełni warunków do objęcia ciągnika procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności. Zatem zgodnie z dyspozycją art.· 121 §3 Kodeksu celnego jest ona dłużnikiem jako osoba zobowiązana do przestrzegania warunków wymaganych do objęcia ciągnika . procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności, która tych warunków nie dopełniła.

Jednocześnie Konwencja Stambulska przy określeniu zasad odpowiedzialności wskazuje zrzeszenie gwarantujące jako podmiot, do którego powinny zwrócić się organy celne w razie naruszenia warunków przewidzianych w tej Konwencji.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 Załącznika A do Konwencji Stambulskiej "każde zrzeszenie gwarantujące zobowiązuje się do zapłaty władzom celnym ( ... ) kwoty należności przywozowych i podatków oraz wszelkich innych kwot ( ... ) należnych w przypadku nieprzestrzegania warunków odprawy czasowej odnośnie do towarów wprowadzonych na terytorium (obszar celny) na podstawie dokumentów odprawy czasowej wydanych przez odpowiednie zrzeszenie wydające. Jest ono zobowiązane łącznie i solidarnie z osobami, od których wymienione powyżej kwoty są należne, do zapłaty takich kwot".

Zgodnie z art. 8 ust. 4 załącznika A do ww. Konwencji wystąpienie z roszczeniem do zrzeszenia gwarantującego zapłaty kwoty musi nastąpić w okresie 1 roku od daty wygaśnięcia ważności karnetu. Mając na uwadze, że przedmiotowy karnet był ważny do "[...]" możliwym było wydanie decyzji w stosunku do K.I.G.w terminie do "[...]"

Mając na uwadze wyżej powołany art. 8 załącznika A do Konwencji, Naczelnik Urzędu Celnego nie miał prawnej możliwości uznania za dłużnika K.I. G., wydając decyzję z dnia "[...]".

W sytuacji gdy organ celny ustalił, iż dług celny powstał na podstawie art. 212 § 1 pkt 2 norma pierwsza Kodeksu celnego, dłużnikiem może być tylko osoba, która wypełnia przesłanki art. 212 §3. W związku z tym nie jest możliwe uznanie za dłużnika spółek A oraz C.

Należy podkreślić, że dług celny powstaje z mocy prawa, w związku z zaistnieniem zdarzenia z którym ustawa Kodeks celny wiąże powstanie takiego długu. Bez znaczenia jest tutaj czy działanie lub zaniechanie działania było zawinione lub nie przez dłużnika. Sam fakt zaistnienia zdarzenia określonego w ustawie generuje powstanie długu celnego. W sytuacji gdy organ celny ustalił, że w niniejszej sprawie nie dopełniono warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą celną odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności, to był obowiązany określić kwotę długu celnego oraz dłużnika zobowiązanego do zapłaty należności, zgodnie z art. 212 Kodeksu celnego.

Zgodnie z art. 16 Konwencji Załącznika A do Konwencji Stambulskiej w przypadku oszustwa, wykroczenia lub nadużycia Umawiające się Strony mogą, niezależnie od postanowień niniejszego załącznika, wszcząć postępowanie przeciwko osobom posługującym się dokumentami odprawy czasowej w celu ściągnięcia należności przywozowych i podatków oraz innych kwot należnych, jak również w celu nałożenia na te osoby wszelkich kar przewidzianych za takie czyny.

Pełnomocnik B podnosi w odwołaniu, iż z wyżej cytowanego przepisu wynika, iż wyłącznie osoba posługująca się karnetem ATA powinna zostać uznana za dłużnika na podstawie Kodeksu celnego, nie zaś reprezentowana przez niego spółka bez której woli i wiedzy został on użyty podczas odprawy czasowej.

Jak już wykazano wyżej organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że dłużnikiem na mocy art. 212 Kodeksu celnego jest posiadacz karnetu B. Trudno bowiem wyobrazić sobie, że podmiot prawny prowadzący działalność gospodarczą, będący właścicielem ciągnika, oddaje go we władanie innej osoby bez wiedzy i zgody na jego użytkowanie przez okres 12 miesięcy w Polsce. Jednocześnie występując o wydanie karnetu w określony sposób, tj. deklarując, że ciągnik stanowi wyposażenie zawodowe, Spółka nie dopełniła warunków do zgłoszenia-towaru.

W opinii organu odwoławczego B jest jako posiadacz karnetu również osobą posługującą się karnetem w rozumieniu art. 16 załącznika A do Konwencji. Należy podkreślić, że pełnomocnik B błędnie uważa, że pojęcie "posiadacza karnetu" należy rozumieć zgodnie z przepisami'" Kodeksu cywilnego. Konwencja Stambulska w sposób samoistny posługuje się tym terminem. Jest to osoba określona w polu A karnetu ATA (HolderrTitulaire/lnhaber), na wniosek której karnet jest wystawiany. Stanowią o tym postanowienia Dodatku I do załącznika A Konwencji. Trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że osoba która wnioskuje do organu o wystawienie karnetu i taki karnet otrzymuje nie jest jednocześnie osobą posługującą się karnetem w rozumieniu art. 16 załącznika A do Konwencji.

W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu pełnomocnika B, iż organy celne błędnie obarczały długiem celnym trzy kolejne podmioty w celu wskazania na podmiot, który pokryje dług celny (A, C i K. I.G.). Organ celny w decyzji z dnia "[...]". nr "[...]" określił jako dłużnika K. I. G. zgodnie z postanowieniami art. 8 Konwencji Stambulskiej. Jednakże, po uchyleniu tej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na upływ terminu określonego wart. 8 ust. 4, Krajowa Izba Gospodarcza nie mogła być uznana za dłużnika w niniejszej sprawie. Należy również podkreślić, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił jako stronę postępowania cztery podmioty - A, C, B oraz K. I. G. Dopiero bowiem po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy możliwe było określenie podstawy prawnej powstania długu celnego oraz dłużnika zgodnie z przepisami prawa, a w odniesieniu do osób, które nie są dłużnikami w niniejszej sprawie, postępowanie należało umorzyć. Odnosząc się zaś do zarzutu ignorowania ogólnych zasad dotyczących pełnomocnictwa wynikających z Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia, iż w zakresie dokonywania zgłoszenia celnego obowiązują przepisy Tytułu VIII Kodeksu celnego Przedstawicielstwo w sprawach celnych.

Pełnomocnik B podnosi również w odwołaniu, iż organ naruszył w decyzji przepis art. 255 Kodeksu celnego, zgodnie z którym osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, albo osobę, która dokonuje czynności w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do jej reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu i na jej rzecz.

W niniejszej sprawie przywieziony ciągnik został zgłoszony do procedury odprawy czasowej przez osobę nieupoważnioną (Pan W.F., pracownik A oraz D w M., zgłaszając towar do odprawy w Oddziale Celnym w M. nie dysponował stosownym pełnomocnictwem wystawionym przez właściciela towaru (posiadacza karnetu). Natomiast B upoważniła do działania w jej imieniu P.S., pracownika spółki D, oddelegowanemu czasowo do pracy w a Spółka z o.o.

W niniejszej sprawie organy celne określiły dług celny z tytułu niedopełnienia warunku do objęcia towaru procedurą celną i wykazały, iż to właśnie spółka B wnioskując o wystawienie karnetu ATA na wyposażenie zawodowe, podczas gdy importowany towar nie spełniał warunków do traktowania go jako wyposażenia zawodowego, a w konsekwencji do objęcia procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności, nie dopełniła warunków do objęcia towaru tą procedurą i jest dłużnikiem na mocy art. 212 §3 Kodeksu celnego.

Należy też podkreślić, iż pomimo braku faktycznego umocowania W. F. do dokonania zgłoszenia celnego w imieniu B, spółka ta udzieliła spółce A zgody na wykorzystanie ciągnika rolniczego na polskim obszarze celnym, błędnie wskazując na jego przeznaczenie jako wyposażenie zawodowe. Ponadto udzielenie upoważnienia innej osobie (panu P. S.) również nie zwolniłoby B jako posiadacza karnetu z odpowiedzialności za jego nieprawidłowe wystawienie.

W odwołaniu Pełnomocnik B zarzuca organowi pierwszej instancji, iż odmówił przeprowadzenia tych dowodów, o które wnioskowała Strona. W opinii Pełnomocnika kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy był dowód z przesłuchania funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego w M. na okoliczność podstaw prawnych i faktycznych uwzględnienia bezprawnego i błędnego zgłoszenia celnego ciągnika rolniczego oraz z przesłuchania świadka W.F.na okoliczność dokonania bez umocowania zgłoszenia celnego ciągnika. Strona wnioskowała również o włączenie do akt sprawy materiałów z postępowań dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych. Dyrektor Izby Celnej w całości podziela argumentację organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przeprowadzenia tych dowodów. Fakt dokonania zgłoszenia celnego przez W. F. działającego bez pełnomocnictwa B nie był kwestionowany przez organy celne w żadnym z rozstrzygnięć. Również w decyzji określającej dłużnika oraz kwoty należności celnych i podatkowych z dnia "[...]". organ celny wskazał, iż W. F.działał bez umocowania, wskazując jednocześnie podstawy obciążenia Spółki B spornymi należnościami.

Słusznie również organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień E na okoliczność wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności pomiędzy wnioskiem spółki B a wydanym karnetem. Przesłana za pismem z dnia "[...]". kopia wniosku złożonego przez B do E o wydanie karnetu ATA jednoznacznie wskazuje, iż Strona wnioskowała o wydanie karnetu na "wyposażenie zawodowe". Nie ulega zatem wątpliwości, iż karnet został wystawiony zgodnie z wnioskiem Spółki i jest ona odpowiedzialna za nieprawidłowe wskazanie, iż ciągnik stanowi wyposażenie zawodowe, co było bezpośrednią przyczyną naruszenia warunków wymaganych do objęcia tego towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności.

Pełnomocnik B nie wskazał we wniosku dowodowym nowych okoliczności które miałyby być ujawnione w trakcie przesłuchań, a zatem jeżeli kwestia pełnomocnictwa nie stanowi przedmiotu sporu, przeprowadzenie dowodu w tym zakresie nie było konieczne.

Na powyższą decyzję B złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1.. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 245 § 1 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy należało ją uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie,

2. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez jego błędne niezastosowanie w okolicznościach, w których decyzja organu pierwszej instancji winna być uchylona w całości w wyniku wznowienia postępowania a postępowanie w sprawie umorzone wobec ustalenia, że zgłoszenie ciągnika do odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła nie zostało dokonane przez Stronę oraz wobec ustalenia, ze funkcjonariusze działali z naruszeniem prawa dopuszczając niezgodnie z Konwencją Stambulską ciągnik do odprawy czasowej, za co odpowiedzialność ponosić ma strona nie biorąca udziału w procedurze odprawy czasowej,

3. art. 180 w związku z art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, polegające na odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, pomimo tego, że żądanie strony nie dotyczyło tezy dowodowej stwierdzonej przez organ na korzyść strony, a zgłaszało do ustalenia istotne dla sprawy okoliczności faktyczne,

4. określonej w art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego zasady prawdy obiektywnej oraz określonej w art. 121 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego zasady zaufania do organów podatkowych (w tym przypadku celnych) polegające na wydaniu kolejnej bezprawnej decyzji obarczającej błędnie kolejny już podmiot długiem celnym.

W uzasadnieniu Strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, ze kumulacja naruszeń przepisów postępowania oraz zasad postępowania podatkowego – celnego ma w konsekwencji kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". wydaną po wznowieniu postępowania – na podstawie art. 245§1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej o.p. , odmawiającą uchylania swojej decyzji z 6 kwietnia 2005 r., określającej jako dłużnika powstałego długu celnego Spółki B Postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 241§2 pkt 1 w zw. z art. 240§1 pkt 4 o.p. i toczyło się już z udziałem pełnomocnika reprezentującego spółkę B.

W toku przeprowadzonego – po wznowieniu- postępowania, organy celne ustaliły na podstawie zgromadzonego materiału, że Spółka B wystąpiła o wydanie karnetu ATA na przedmiot (ciągnik) stanowiący wyposażenie zawodowe i taki karnet otrzymała.(co wynika z treści karnetu). Z uzyskaniem karnetu na towar określony jako wyposażenie zawodowe obliguje jednocześnie posiadacza karnetu do spełnienia pewnych wymogów. Otóż zgodnie z art. 3 ust.1 Załącznika B.2 do Konwencji Stambulskiej dotyczącej odprawy czasowej z 26.06.1990 r. (Dz.U. nr 14. poz. 61 ze zm.), by posiadacz kornetu mógł skorzystać z przyznanych tym przepisem uprawnień, wyposażenie zawodowe powinno być przewiezione przez osobę mająca siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania poza obszarem odprawy czasowej i być używane wyłącznie przez osobę udająca się na obszar odprawy czasowej lub pod jej osobistym nadzorem.

Z ustaleń poczynionych przez organy celne i mających oparcie w zebranym w sprawie materiale, wynika wprost, że towar (ciągnik) został przywieziony na teren kraju środkiem transportu zarejestrowanym w Polsce i nie należącym do posiadacza karnetu, jako też nie był używany wyłącznie przez posiadacza karnetu ani nie pozostawał pod jego bezpośrednim nadzorem.

Organy celne wskazały także na fakt, że ciągnik przed sprowadzeniem go do Polski został w Niemczach wyrejestrowany.

Wskazując na zeznania świadków P. F. i A. T. organy wywiodły, że Strona musiała wiedzieć, iż nie spełni wymogów by ciągnik mógł zostać uznany za wyposażenie zawodowe i jako taki być objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności.

Definicja wyposażenia zawodowego została zawarta w art. 1 Załącznika B.2 do powołanej wyżej Konwencji sporządzonej w Stambule 26.06.1990 r. Towar będący przedmiotem niniejszej sprawy (ciągnik) nie może być w świetle treści tego przepisu uznany za wyposażenie zawodowe. Ustęp 3 tegoż artykułu wyraźnie stanowi, iż wyposażenie zawodowe nie obejmuje wyposażenia, które ma być wykorzystane do produkcji na skale przemysłową albo też (z wyjątkiem narządzi ręcznych) do eksploatacji bogactw naturalnych, budowy, naprawy lub konserwacji konstrukcji budowlanych, czy też do wykonywania robót ziemnych i realizacji podobnych projektów.

Nie ulega wątpliwości, że ciągnik był wykorzystywany do robót ziemnych (używany w rolnictwie). Tak więc ciągnik ten nie mógł być uznany za wyposażenie zawodowe i nie mógł zatem korzystać z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności. Faktem jest, że Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej karnetu ATA na wywóz towaru - i taki karnet uzyskała. Na podstawie tego karnetu dopuszczono ciągnik do procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności.

Za trafne zatem należało uznać stanowisko organów celnych, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, czy karnet ATA funkcjonariuszom celnym okazał uprawniony pełnomocnik Strony, czy też osoba przez Stronę nieupoważniona.

Skutki dla powstania należności związane są z uzyskaniem i posiadaniem karnetu, a nie dzierżeniem. Posiadaczem (posługującym się karnetem) karnetu ATA w niniejszej sprawie jest w rozumieniu art. 16 Załącznika A do Konwencji zawartej w Stambule Strona skarżąca. Na jej wniosek i zgodnie z jego treścią karnet ten został wydany. To Strona skarżąca wskazała przedmiotowy ciągnik jako wyposażenie zawodowe i właśnie Skarżąca ponosi skutki posłużenia się karnetem wydanym zgodnie z jej wnioskiem.

Jak wyżej wskazano o określeniu Strony jako zobowiązanej do uiszczenia należności nie decyduje fakt okazania karnetu przez osobą nieupoważnioną przez Stronę, lecz fakt, że właściwości przedmiotu, na którego karnet uzyskany i posiadany był przez Stronę, nie pozwalały na uznanie go za wyposażenie zawodowe. Strona we wniosku o wydanie karnetu podała okoliczności, które rozminęły się z rzeczywistością. Ciągnik będący przedmiotem wywozu określony została jako wyposażenie zawodowe, chociaż nie spełniał wymogów przewidzianych dla takiego wyposażenia. Zasadnym zatem było zastosowanie art. 212§3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.).

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż decyzja odmawiająca uchylenia decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej nie naruszają prawa. Przeprowadzone – po wznowieniu- postępowanie pozwoliło na stwierdzenie, iż zobowiązanym podmiotem do zapłaty należności jest Strona skarżąca. Skoro tak, to niezależnie od wady postępowania, które poprzedziło wydanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" zasadnym było zastosowanie w sprawie przez organ I instancji art. 245§1 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej i odmówienie uchylenia decyzji.

Materiał zebrany w sprawie, jego ocena oraz powołane przez organy celne przepisy prawa pozwalają na stwierdzenie, że nawet po uchyleniu decyzji z dnia "[...]" r. i po ponownym rozpatrzeniu sprawy mogłaby zostać wydana decyzji o treści jak decyzja z dnia "[...]".

W tym stanie rzeczy utrzymanie prze Dyrektora Izby Celnej w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" odmawiającej uchylenia decyzji z dnia "[...]" nastąpiło bez naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Niezależnie od poczynionych wyżej rozważań koniecznym jest odniesienie się zarzutów zgłoszonych w skardze.

Wbrew odmiennemu stanowisku Skarżącej stwierdzić należy, iż organy celne prawidłowo określiły podmiot zobowiązany do zapłaty długu celnego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów celnych, że dopiero przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na prawidłowe określenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty długu celnego.

W uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji wykazano dlaczego pozostałe podmioty wymienione w decyzjach nie mogą być zobowiązanymi do zapłaty długu celnego. Stanowisko organów w tym przedmiocie uznać należało za trafne.

Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają wywody na temat przyjęcia zgłoszenia celnego od osoby nieupoważnionej do reprezentowania Skarżącej oraz dopuszczenia ciągnika do procedury odprawy, jakiej to procedurze ciągnik nie podlegał. Odprawy dokonano z uwzględnieniem treści karnetu posiadanego przez Stronę.

Objęcie towaru procedura celną następuje z momentem dokonania zgłoszenia celnego – art. 65§1 pkt 1 i 2 i §3 pkt 1 Kodeksu celnego. Towar (ciągnik) w przedstawionym karnecie ATA oznaczony był jako wyposażenie zawodowe i wobec tego objęty został procedurą przewidzianą dla takich towarów.

Dokonane przez podmiot zgłoszenie celne może być, na wniosek zgłaszającego lub wskutek działania organu z urzędu, kontrolowane. Jeżeli w kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru ustalone zostanie, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 §1 i §3 Kodeksu celnego.

W niniejszej sprawie organ takie działania podjął. W wyniku tych działań ustalił, że przeznaczenie towaru (ciągnika) nie jest zgodne z treścią karnetu ATA posiadanego przez Skarżącą i wydanego zgodnie z jej wnioskiem. Na skutek tych ustaleń zastosował właściwą procedurę i określił właściwy podmiot zobowiązany do zapłaty długu celnego. Powstanie długu celnego w niniejszej sprawie nie jest związane z osobą dokonującą zgłoszenia celnego lecz z uzyskaniem przez Stronę karnetu – w związku ze złożonym wnioskiem o jego wydanie- o treści uzasadniającej zastosowanie, w związku ze zgłoszeniem celnym procedury, jakiej w rzeczywistości towar (ciągnik) nie podlegał. Zatem bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, czy toczyły się postępowania dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszom celnym i jaki jest ewentualny wynik tych postępowań.

Z akt sprawy nie wynika, jakich okoliczności miałyby dowieść zeznania funkcjonariuszy celnych przesłuchanych w charakterze świadków. Organy celne nie kwestionowały tego, że zgłoszenia celnego dokonała osoba nieupoważniona przez Stronę. Jak wyżej wykazano okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że zobowiązanie Strony do zapłaty należności nie wynika przedłożenie karnetu przez osobę nieupoważnioną lecz z faktu uzyskania i posiadania karnetu skutkującego dopuszczenie towaru do procedury do jakiej z uwagi na przeznaczenie i właściwości nie podlegał dopuszczeniu, co zostało ustalone w postępowaniu kontroli zgłoszenia celnego. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, że odmowa przeprowadzenia tych dowodów nastąpiła z naruszeniem art. 180 i 188 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy celne art. 122 w zw. z art. 187§1 o.p. w zw. z art. Art. 73 ust.1 Prawo celne i art. 121§1 o.p. Organy uznały, że zgłoszenia celnego towaru dokonała osoba nie posiadająca pełnomocnictwa strony. Bez znaczenia dla wyniku sprawy byłoby omawianie znajdującego się w aktach pełnomocnictwa udzielonego innej osobie niż ta, która dokonała zgłoszenia celnego.

Zgodzić się należy z wywodami Skarżącej, ale tylko co do tego, że nieprawidłowość w zgłoszeniu towaru do niewłaściwej procedury mogła być wykryta od razu przy dokonywaniu zgłoszenia, ale skutek wykrycia natychmiastowego nieprawidłowości byłby taki, że w tym samym czasie towar nie zostałby objęty procedura z całkowitym zwolnieniem od należności, a należność zostałaby określona, a zobowiązana do zapłaty byłaby Skarżąca.

Wobec poczynionych wyżej rozważań i ustaleń jednoznacznie stwierdzić należał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji, odmawiającej uchylenia decyzji z dnia "[...]"., opartej na przepisie art. 245§1 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawo celne.

Nie można mówić o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 233§1 pkt 1 o.p. w zw. art. 73 ust. 1 Prawo celne, wówczas kiedy zebrany w sprawie materiał, ustalony na jego podstawie stan faktyczny i powołane przepisu prawa mające zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego uzasadniają w pełni utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Mając powyższe na względzie Sąd na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153., poz. 1270.) skargę oddalił.