Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 163/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 54 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi S.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2016r. W tytule wykonawczym (część A) wskazano, że zobowiązanym jest osoba fizyczna - R. L. zam. ul. [...], [...] B.. Natomiast w części B tytułu wykonawczego wskazano S. L., jako małżonka zobowiązanej odpowiedzialnego majątkiem wspólnym.

W toku podjętych czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem wskazanego wyżej tytułu wykonawczego doręczono zarówno R. L. jak i S. L. w dniu [...] lipca 2017 r., natomiast Bank zawiadomienie otrzymał w dniu [...] lipca 2017r.

W odpowiedzi na dokonane zajęcie, R. L. złożyła skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, którą Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. oddalił. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniesionego na to orzeczenie zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2017r. utrzymał je w mocy.

Niezależnie od powyższego również S. L., pismem z dnia [...] lipca 2017r. wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...].A. W uzasadnieniu podniósł, że nie jest i nigdy nie był zobowiązanym wobec ARiMR w B., a zobowiązanie dotyczy żony.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. W wyniku złożonego na to postanowienie zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] października uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu, że uwzględniając orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjąć należy, że małżonkowi zobowiązanej, niebędącemu zobowiązanym przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi na czynności egzekucyjne.

W związku z powyższym, po rozpatrzeniu wniesionego środka prawnego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] października 2017r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2017r. wierzytelności z rachunku bankowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zastrzeżenia formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości kwestionowanej czynności egzekutora lub organu egzekucyjnego, w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

Pomimo, iż w skardze nie zawarto żadnych zastrzeżeń do wykonanej czynności organ dokonał oceny, czy nie naruszono obowiązującego w tym zakresie prawa. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że zawiadomienie o zajęciu spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa i zostało sporządzone zgodnie z obowiązującym wzorem. Brak zatem było podstaw do uznania skargi za zasadną.

Rozpoznając wniesione zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy podkreślił, że podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", zgodne ze wzorem ustalonym dla tego rodzaju druków w załączniku Nr 3 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339). Wobec powyższego, organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem brak jest podstaw do uznania zasadności złożonej skargi. Pod względem proceduralnym i formalnym zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została prawidłowo.

W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący wskazał, że nie wyraża zgody na prowadzenie egzekucji ani z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, ani tym bardziej z majątku odrębnego. Ponownie stwierdził, że nigdy nie był dłużnikiem ARMiR, w związku z tym nie można prowadzić egzekucji, czy też wskazywać Skarżącego w tytule wykonawczym. Zauważył, że zobowiązanie żony zostało przez wierzyciela wyliczone z pominięciem faktu prowadzenia postępowania w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 988/16, które zostało poprzedzone wniesieniem odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] maja 2016r., ustalającej wysokość nienależnie pobranej płatności. W konsekwencji wyczerpany został tok postępowania przed organami administracji, ale sprawa nadal jest rozpatrywana przez sądy administracyjne, co powoduje, że do chwili obecnej nie została merytorycznie rozstrzygnięta.

Wymienione wyżej okoliczności zdaniem Skarżącego niewątpliwie wpływają co najmniej na znaczne zmniejszenie (lub jego nieistnienie) objętego postępowaniem egzekucyjnym mości zobowiązania, co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie czynności organ zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r. poz. 201 ze zm.), której przepisy mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Z kolei art. 29 § 1 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Zatem przepis ten określa sytuację, w której odpowiedzialność podatnika za "jego" zobowiązania podatkowe rozciąga się na majątek wspólny małżonków. Oznacza to, że egzekucja administracyjna może być prowadzona zarówno z majątku odrębnego zobowiązanej jak i z majątku wspólnego zobowiązanej i jej małżonka. Wobec powyższego wierzyciel zasadnie wskazał Skarżącego w części B tytułu wykonawczego jako małżonka zobowiązanej odpowiedzialnego majątkiem wspólnym za wskazane w nim należności. W sytuacji gdy egzekucja dotyczy majątku wspólnego zobowiązanej i małżonka tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na oboje jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić okoliczności dotyczące konkretnych czynności wykonawczych, odnoszących się do prawidłowości działania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Przedmiotem skargi są czynności egzekucyjne, przez które należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W sprawie zaskarżona została czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...].A. w W., zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] lipca 2017r.

Dokonując oceny prawidłowości wykonania czynności egzekucyjnej wskazać należy, że zaskarżona czynność dokonana została na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem wskazanego wyżej tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu [...] lipca 2017 r., natomiast Bankowi w dniu [...] lipca 2017 r.

Podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodne ze wzorem ustalonym dla tego rodzaju druków w załączniku Nr 3 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339).

Wobec powyższego, organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem brak jest podstaw do uznania zasadności złożonej skargi. Pod względem proceduralnym i formalnym zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została prawidłowo.

W tym miejscu podnieść należy, że podniesione w skardze zarzuty nie dotyczą prawidłowości dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej, mogą natomiast stanowić podstawę podlegających rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę takie postępowanie toczy się przed organami.

Końcowo już podkreślić należy, na co zwrócił uwagę także organ w zaskarżonym postanowieniu, że skarga na czynność egzekucyjną i zarzuty to dwa odrębne środki prawne przysługujące zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego. Są to środki niekonkurencyjne, co oznacza, że w ramach skargi nie można podnieść okoliczności stanowiących podstawy do wniesienia zarzutów. W trybie skargi na czynność egzekucyjną przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko te czynności, na które nie przysługuje inny środek prawny. W związku z powyższym, zawarty w skardze zarzut dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie podlega rozpatrzeniu przez organ nadzoru w trybie art. 54 u.pe.a. W ramach tego postępowania organ nadzoru dokonuje oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej pod względem jej zgodności z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taką ocenę zawartą w zaskarżonym postanowieniu , które odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.