Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 898/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 168
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 898/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 27 października 2016 r., sprawy ze skargi E.S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 czerwca 2016 r. Nr [...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, , uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, z dnia 17 marca 2016 r.,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 grudnia 2015 r., znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.orzekł o odpowiedzialności podatkowej E.S. jako członka zarządu Klubu Sportowego "K" K. z siedzibą w K., solidarnie wraz z innymi członkami zarządu, za zaległości podatkowe klubu z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, wrzesień i grudzień 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Od powyższej decyzji odwołanie w terminie wniosła E.S..

Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Wskazał, że skarżąca została wezwana w trybie art. 169 § 1 o.p. do uzupełnienia odwołania o podanie miejsca zamieszkania lub jej adresu do doręczeń, a nadto identyfikatora podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie E.S. podała NIP oraz wskazała, że przebywa za granicą. Wniosła o doręczanie korespondencji na adres pełnomocnika. Zdaniem organu podanie adresu pełnomocnika jako adresu do doręczeń nie spełnia wymogów art. 169 § 2 o.p. Organ uznał, że brak adresu strony uniemożliwia realizację wymogu dokładnego jej oznaczenia w decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. Podanie adresu pełnomocnika jako adresu do doręczeń nie jest wystarczające, ponieważ przepisy o.p. odróżniają obydwa rodzaje adresów. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w każdej chwili może dojść do wygaśnięcia pełnomocnictwa, a w takiej sytuacji uniemożliwiałoby to kontynuowanie postępowania, ponieważ nieujawnienie adresu strony uniemożliwiałoby organowi kontakt z nią w razie wypowiedzenia pełnomocnictwa.

E.S. wniosła w terminie zażalenie na powyższe postanowienie. Podniosła, że żądane dane znajdowały się w aktach sprawy. Zarzuciła też, że żaden przepis nie precyzuje, jaki ma być adres dla doręczeń, poza tym że ma to być adres dla doręczeń w kraju. Ewentualne wypowiedzenie pełnomocnictwa nie ma tutaj znaczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r., znak [...] , wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p. utrzymał w mocy postanowienie własne. Organ podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym adres dla doręczeń pełnomocnika nie może być adresem dla doręczeń strony, powtarzając przy tym wcześniejszą argumentację.

E.S. nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Za błędne uznała stwierdzenie, jakoby adres pełnomocnika nie mógł być adresem dla doręczeń strony, tym bardziej w sytuacji, gdy nie ma ona miejsca zamieszkania w kraju. Zauważyła też, że druk pełnomocnictwa na obowiązującym formularzu PPS-1 przewiduje ustanowienie adresu dla doręczeń u pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 168 § 2 o.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Zgodnie zaś z art. 169 § 1 o.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Nie budzi wątpliwości stanowisko organu podatkowego, w myśl którego odwołanie powinno spełniać wszystkie wymogi, jakie przepisy prawa formułują wobec podania w postępowaniu podatkowym. Spór między skarżącą a organem podatkowym dotyczył natomiast tego, czy w sytuacji wskazania adresu pełnomocnika jako adresu strony dla doręczeń w kraju podanie dotknięte jest brakiem w postaci nie wskazania adresu strony, względnie prawidłowego adresu dla doręczeń.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że – jak podkreślał Dyrektor Izby Skarbowej – przepisy o.p. odróżniają adres (miejsce zamieszkania itp.) samej strony, jej adres dla doręczeń (w tym adres dla doręczeń w kraju), nadto osobną kategorią będzie adres pełnomocnika. Z faktu rozróżnienia w przepisach poszczególnych adresów nie można jednak wyprowadzać wniosków zbyt daleko idących. Ustawodawca rozróżnił adres zamieszkania, adres dla doręczeń i adres pełnomocnika w celu uczynienia regulacji prawnej czytelną, przejrzystą i logiczną; rozróżnienie to ma znaczenie przede wszystkim jeśli chodzi o unormowanie obowiązków organów podatkowych w zakresie doręczania pism pod adres właściwy. W sensie prawnym znaczenie będzie miało np., czy pismo zostało doręczone pod adresem zamieszkania strony, czy też pod adresem ustanowionego pełnomocnika, o ile są to adresy różne. Nie sposób natomiast – jak czyni to organ podatkowy – twierdzić, że w realiach konkretnej sprawy nie może to być fizycznie jeden adres (numer domu, lokalu). Żaden przepis nie stoi temu na przeszkodzie, a z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej, usiłującego stworzyć pozaprawny wymóg, by adresy: pełnomocnika oraz dla doręczeń były adresami odrębnymi nie sposób się zgodzić.

W ocenie Sądu wskazanie tego samego adresu jako adresu tak pełnomocnika, jak i adresu strony dla doręczeń nie może spowodować utrudnień w prowadzeniu postępowania podatkowego. Wskazanie adresu dla doręczeń – niezależnie od tego, czy dokonuje go sama strona, czy też prawidłowo umocowany jej pełnomocnik – jest skuteczne w toku postępowania tak długo, jak długo nie zostanie wskazany inny adres, pod który należy dokonywać doręczeń. Wskazanie adresu dla doręczeń, mimo że fizycznie pokrywa się on z adresem pełnomocnika ma byt samoistny i niezależny od istnienia stosunku pełnomocnictwa. Jeśli adres dla doręczeń został wskazany, to nawet w wypadku wygaśnięcia pełnomocnictwa będzie on nadal aktualny, a korespondencję będzie można doręczać pod tym adresem. To strona decyduje, jaki adres dla doręczeń wskazuje i to strona poniesie konsekwencję braku kontaktu z osobami, odbierającymi dla niej pisma pod adresem, wskazanym przez nią jako adres dla korespondencji.

Odnosząc się do kolejnych argumentów organu podatkowego zauważyć należy, że art. 168 § 2 o.p. w obecnym brzmieniu, przewidującym możliwość wskazania adresu dla doręczeń w kraju zamiast adresu strony wprowadzony został z dniem 1 stycznia 2016 r. przez ustawę z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1649 ze zm.). Przepis ten we wcześniejszym brzmieniu przewidywał obowiązek wskazania adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) strony bez żadnej alternatywy, w tym bez możliwości wskazania zamiast adresu strony jej adresu dla doręczeń. Po zmianie stanu prawnego orzecznictwo, na które powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej, w szczególności zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 235/15, Lex Omega nr 1786042 straciło w znacznej mierze swoją aktualność.

Opisana wyżej zmiana wprowadziła również obowiązek podania identyfikatora podatkowego, a w przypadku nierezydentów - numeru i serii paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub innego numeru identyfikacyjnego. Wobec tej zmiany przestały być aktualne także i te poglądy orzecznictwa oraz doktryny, które obowiązek podania adresu strony wiązały z koniecznością zindywidualizowania strony w decyzjach i postanowieniach.

Organ podatkowy dokonał zatem błędnej wykładni przepisu art. 168 § 2 o.p., w konsekwencji zaś bezpodstawnie zastosował z art. 169 § 1 o.p. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 17 marca 2016 r. należało zatem uchylić. W dalszym toku postępowania Dyrektor Izby Skarbowej przyjmie, że wskazanie adresu dla doręczeń w kraju czyni zbędnym wskazywanie adresu (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a przy tym adres dla doręczeń w kraju może być jednocześnie adresem pełnomocnika strony.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.