Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1539/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] orzekającą o cofnięciu zezwolenia (koncesji) z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. dla Przedsiębiorstwa [...] w L. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu A w S. ul. [...].

Z ustaleń organu wynika, że Przedsiębiorstwo [...] w L. posiadające zezwolenie (koncesję) Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu A w S. ul. [...], zaprzestało prowadzenia apteki z dniem [...] marca 2004 r. O powyższym fakcie Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w L. został powiadomiony pismem Przedsiębiorstwa z dnia [...] marca 2004 r. W dniu [...] marca 2004 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. pismem nr [...] poinformował, że z dniem [...] marca 2004 r. upływa termin wypowiedzenia Przedsiębiorstwu [...] w L. umowy dzierżawy lokalu przy ul. [...] w S. z oraz, że została podpisana umowa z innym przedsiębiorcą. W dniu [...] marca 2004 r. przedsiębiorca ten (osoba fizyczna) złożył w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym Delegatura w S. wniosek o udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki w S. przy ul. [...]. Do wniosku został załączony m.in. tytuł prawny do lokalu – umowa najmu lokalu użytkowego z dnia [...] marca 2004 r. Przedsiębiorstwo [...] w L. udzielając odpowiedzi na kierowane przez Wojewódzki Inspektora Farmaceutycznyw L. pisma o zajęcie stanowiska w sprawie wyjaśniło, że Przedsiębiorstwo prowadzi negocjacje z Burmistrzem Gminy i Miasta S. w sprawie kontynuowania umowy, następnie poinformowało, że podjęło działania w celu stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności znajdującego się na nim budynku apteki. Jak ustalił organ, ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...] nieruchomość zabudowana położona w S., ul. [...], o pow. [...] m2, oznaczona numerem działki ewidencyjnej [...], Kw [...] została przekazana, na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) na rzecz Gminy S.. Przedsiębiorstwo "[...]" do [...] maja 2004 r. nie przedstawiło tytułu prawnego do lokalu, w którym usytuowana była apteka.

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektora Farmaceutyczny cofnął Przedsiębiorstwu [...] w L. decyzję – zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu A przy. ul. [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że przedsiębiorca posiadający uprawnienie do prowadzenia apteki, przez cały czas jego posiadania, musi spełniać warunki określone przepisami prawa wymaganymi do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Jednym z tych warunków jest posiadanie tytułu pranego do pomieszczeń apteki. Przedsiębiorstwo "[...]" w L. nie posiada takiego tytułu, nie prowadzi działalności określonej zezwoleniem, zatrudniony w aptece kierownik rozwiązał umowę o pracę z dniem [...] marca 2004 r. Zaprzestając prowadzenia działalności przedsiębiorstwo nie zaspokaja potrzeb okolicznej ludności w zakresie wydawania produktów leczniczych, w szczególności nie sporządza leków receptorowych, do których sporządzania było uprawnione i zobowiązane. W przypadku nie spełniania określonych przepisami warunków, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) organ zezwalający cofa zezwolenie. Biorąc pod uwagę fakt, że postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku innego przedsiębiorcy w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki w S. przy ul. [...] jest na etapie wydania rozstrzygnięcia, natomiast Przedsiębiorstwo [...] w L., jak również jego następca prawny Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w organizacji, nie przedstawiło tytułu pranego do lokalu, w którym usytuowana jest apteka, po zasięgnięciu opinii Okręgowej Rady Aptekarskiej w L., na podstawie art. 99 ust. 2, art. 108 ust. 4 pkt 5a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo Farmaceutyczne oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o Prawo działalności gospodarczej, w zw. z art. 100 ust. 2 pkt 1 Prawa farmaceutycznego stało się konieczne cofniecie przedmiotowej koncesji.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz błędną wykładnię art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o działalności gospodarczej, przez przyjęcie, że odwołująca się Spółka nie spełnia warunków wymaganych do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona odwołująca się podniosła, że nieruchomość, na której usytuowany jest budynek apteki od dnia 5 grudnia 1990 r., na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] maja 1990 r., nr [...], jak i decyzji Naczelnika Miasta [...] stycznia 1987 r., nr [...] o opłatach za zarząd, znajdowała się w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w L.. Powołując się na art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, strona stwierdziła, że posiada tytuł prawny do lokalu, w którym prowadziła dotychczas aptekę, nie posiadała natomiast jedynie dokumentu potwierdzającego powyższe prawo. Celem jego uzyskania strona zwróciła się do Zarządu Gminy i Miasta S. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdującej się na nim naniesień budowlanych. Pomimo wydania przez Burmistrza Gminy i Miasta S. decyzji odmownej, złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz dysponując decyzją o zarządzie gruntem położonym w S. przy ul. [...] zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim naniesień budowlanych. Odwołująca się Spółka podniosła, że wynik toczącego się aktualnie postępowanie administracyjnego będzie miał znaczenie w niniejszej sprawie. Ponadto strona wskazała, że czasowe zamknięcie apteki z powodu odejścia kierownika nie jest jednoznaczne z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, a oznacza jedynie zmianę osoby kierownika apteki. Dodatkowo strona zarzuciła Wojewódzkiemu [...] Inspektorowi Farmaceutycznemu błędną wykładnię art. 103 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy Prawo farmaceutyczne, stwierdzając, że cofniecie zezwolenia jest dopuszczalne jeżeli w aptece nie jest prowadzona działalność objęta zezwoleniem przez okres co najmicie 6 miesięcy, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji niespełna 2 miesięcy.

Główny Inspektora Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podniósł ponadto, że zgodnie z art. 100 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, legitymowanie się przez zleceniobiorcę tytułem prawnym do pomieszczeń apteki ogólnodostępnej jest jednym z wymogów określonych przepisami prawa, które przedsiębiorca musi spełniać zarówno przed jak i po uzyskaniu zezwolenia na prowadzenie apteki. W momencie, gdy przedsiębiorca przestaje spełniać jeden z tych warunków, wojewódzki inspektor farmaceutyczny, jako organ zezwalający jest z mocy prawa obowiązany do obligatoryjnego cofnięcia udzielonego zezwolenia, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 103 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutycznie w zw. z art.32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej nie są właściwe do stwierdzenia, czy strona nabyła z mocy prawa własność nieruchomości budynku, w którym usytuowana jest apteka. Wobec ustania stosunku prawnego, dotychczas wykazywanego przez Przedsiębiorstwo "[...]", jako tytuł prawny do pomieszczeń apteki oraz braku wykazania faktu dysonowania nowym tytułem prawnym, decyzja organu pierwszej instancji o cofnięciu stronie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej była uzasadniona. Natomiast podniesiony przez stronę zarzut błędnej wykładni art. 103 ust. 2 pkt 4 Prawa farmaceutycznego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego jest nieuzasadniony. Przepis ten, w odróżnieniu od przywołanej przez organ pierwszej instancji podstawy prawnej podjętej decyzji, ma charakter fakultatywny oraz przede wszystkim nie wyklucza w żaden sposób zastosowania normy, do której uwzględnienia zobligowany był organ orzekający w pierwszej instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. domagając się jej uchylenia jako naruszającej art. 7, art. 77 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 103 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne. Strona skarżąca podniosła, że w toku postępowania wykazała, iż przysługuje jej uprawnienie do przedmiotowego lokalu apteki, które nabyła z mocy prawa. Skarżąca posiadała bowiem w swoim zarządzie nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r., na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] maja 1990 r. o przekazaniu Przedsiębiorstwu [...] w L. nieruchomości na czas określony oraz decyzji z dnia [...] styczna 1987 r. o opłatach za zarząd. Okoliczność, że skarżąca nie dysponuje decyzją potwierdzającą ten stan rzeczy, nie uzasadnia przyjęcia przez organ drugiej instancji, że jest to równoznaczne z brakiem tytułu prawnego do lokalu. Decyzja właściwego organu administracji ma bowiem w tym przypadku jedynie charakter deklaratywny i potwierdza uzyskanie tytułu, które nastąpiło z mocy samego prawa. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Główny Inspektora Farmaceutyczny naruszył art. 103 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne uznając, że skarżąca przestała spełniać warunki do prowadzenia apteki, z uwagi na brak tytułu do lokalu. Ponadto naruszył zasadę prawdy materialnej, nakładającą nań obowiązek ustalenia i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie będąc organem uprawnionym do rozstrzygania czy stronie skarżącej przysługuje prawdo do lokalu, w związku z toczącym się postępowaniem w tym zakresie przed innym organem, miał obowiązek zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie do czasy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, nie zaś wydać decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. W tych okolicznościach, zdaniem Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o., strona skarżąca nie przestała spełniać warunków do prowadzenia apteki, określonych przepisami art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa działalności gospodarczej, a zatem nie zachodzi podstawa do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o art. 103 ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Rozwiązanie umowy najmu nie miało, zdaniem skarżącej, żadnego wpływu na istnienie tytułu prawnego do lokalu apteki, skoro skarżący z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. nabył prawo do lokalu. Niezależnie od tego, że przepis art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo Farmaceutyczne ma charakter fakultatywny, jego zastosowanie może mieć miejsce tylko w określonych przypadkach. Zatem Główny Inspektor Farmaceutyczny błędnie uznał, że organ pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu w sytuacji, gdy apteka nie funkcjonowała przez okres krótszy niż 6 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ustosunkował się do zarzutów stawianych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola jego sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Poza sporem pozostaje, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fundamentalne znaczenie ma ustalenie, czy strona skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu położonego w S. przy ul. [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Przedsiębiorstwo [...] w L. zajmowało przedmiotowy lokal na podstawie umowy dzierżawy obowiązującej do dnia [...] marca 2004 r., która to umowa z uwagi na upływ okresu wypowiedzenia uległa rozwiązaniu. Wprawdzie po tej dacie Przedsiębiorstwo "[...]" (aktualnie następca prawny Spółka z o.o.) nie legitymuje się tytułem prawnym do ww. lokalu, lecz tytuł ten wywodzi z faktu że nieruchomość, na której usytuowany jest budynek apteki, w dniu 5 grudnia 1990 r., na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] maja 1990 r., nr [...], jak i decyzji Naczelnika Miasta [...] stycznia 1987 r., nr [...] o opłatach za zarząd, znajdowała się w zarządzie Przedsiębiorstwa. Zdaniem strony skarżącej, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Przedsiębiorstwo "[...]" z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynku, w którym usytuowana jest apteka, zatem posiada tytuł prawny do lokalu aptecznego. Nie posiada natomiast decyzji administracyjnej potwierdzającej ten stan rzeczy. Prezentowany pogląd należało uznać za błędny. Brak takiej decyzji w rzeczywistości powoduje ten skutek, że strona do czasu jej wydania nie może realizować uprawnień właścicielskich, tym samym nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości. Poza tym należy podkreślić, że obecnie tytułem własności do przedmiotowej, skomunalizowanej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nieruchomości legitymuje się Gmina S..

Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r., Nr 53, poz. 533 ze zm.) wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, o ile zachodzą przesłanki o których mowa w art. 32 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm). Przepis ten stanowi, że organ zezwalający cofa wydane zezwolenie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Jednym z podstawowych warunków niezbędnych dla uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest posiadanie tytułu prawnego do pomieszczeń apteki – art. 100 ust. 2 pkt 1 Prawa farmaceutycznego. Użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie: "do wniosku należy dołączyć tytuł prawny do pomieszczeń apteki ogólnodostępnej" przesądza o tym, że tytuł ten musi wynikać z konkretnego aktu pranego, np. decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej. Niewątpliwie w sprawie niniejszej Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. takim tytułem nie dysponuje.

W świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia zarzut strony skarżącej dotyczący konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego o cofnięcie zezwolenia na prowadzeni apteki do czasu zakończenia postępowania o nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków położonych na tym gruncie. Z treści przepisu art. 103 ust. 1 ww. ustawy wprost wynika obowiązek cofnięcia zezwolenia, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa. Wskazany przepis, czy też jakikolwiek inny tej ustawy, nie przewiduje odstępstw w tym zakresie. Dlatego też w spawie niniejszej nie występuje zagadnienie wstępne powodujące konieczność zawieszenia postępowania o cofniecie zezwolenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Dodatkowo wskazać należy, że zarzut podniesiony w skardze, dotyczący naruszenia przez organy orzekające art. 103 ust. 2 pkt 4 Prawa Farmaceutycznego należało uznać za nieuzasadniony. Przepis ten odnosi się do sytuacji gdy cofniecie zezwolenia jest uzależnione od oceny zasadności takiego rozstrzygnięcia przez organ. Natomiast art. 103 ust. 1 tej ustawy nakazuje organowi konkretne zachowanie się w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Oba wskazane przepisy stosuje się niezależnie od siebie, a nie w powiązaniu ze sobą.

Reasumując należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i właściwie go oceniwszy wydały prawidłowe decyzje.

Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.