Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 148/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. C. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 127 § 2, w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), określanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. Nr 79, poz. 1659) – po rozpatrzeniu odwołania P. C. od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] , nakazującej właścicielom działki ewid. nr [...], z obrębu [...], usunięcie z powyższego terenu odpadów – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2016 r., poz. 1987, ze zm.), nakazał właścicielom działki ewid. nr [...] z obrębu [...] usunięcie z [...] wyższego terenu odpadów o kodach: 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) i 17 0101 (beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy czym w przypadku wykrycia szczątkowych ilości odpadów niebezpiecznych, zebranie ich oddzielnie od pozostałych odpadów oraz nałożył na właścicieli ww. działki obowiązek przekazania ww. odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub na przetwarzanie odpadów, do dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zobowiązał właścicieli do przedłożenia do dnia [...] lutego 2018 r. w Urzędzie Dzielnicy [...] dokumentacji obejmującej: protokół wykonania prac, umowę podpisaną z przedsiębiorcą uprawnionym do transportu odpadów o ww. kodach, karty przekazania odpadów potwierdzające przekazanie i zagospodarowania odpadów przez uprawniona firmę oraz faktury lub rachunki potwierdzające wykonanie płatności za przekazanie odpadów podmiotom uprawnionym. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż z powyższego terenu należy usunąć 19 572,06 Mg odpadów o kodach 17 05 04 i 17 0101.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. C. wskazując, że jako współwłaściciel nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...], wraz z E. K. wyraził zgodę na przyjęcie, w celu podwyższenia i wyrównania poziomu terenu, ziemi pochodzącej z wykopów pod budowę domów zlokalizowanych przy ul. [...]. Działka nr [...] miała pofałdowany i znacznie obniżony teren w stosunku do ulicy (bez możliwości wjazdu). Ponadto, przywożona z wykopów ziemia była czystą ziemią, a znajdujący się na tym terenie gruz został podrzucony przez nieznanych sprawców (teren nie był ogrodzony). W ocenie odwołującego się, wątpliwe jest, aby nawiezioną ziemię, która posłużyła do niwelacji terenu, można było uznać za odpad. Nie jest także czytelna sentencja decyzji, w której nakazuje się usunięcie z terenu nieruchomości odpadów o podanych kodach, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a tak określony obowiązek nie nadaje się do wykonania.

W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w świetle ustawy o odpadach organ gminy, o ile stwierdzi, iż odpady są zgromadzone w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, jest zobligowany do wydania decyzji, w której zobowiązuje do usunięcia tych odpadów. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, w związku z czym jej wydanie, wobec ustalenia określonego stanu rzeczy, jest obligatoryjne.

Odnosząc się do wątpliwości podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, iż odpadami w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy są każde substancje lub przedmioty, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy, odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów.

Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż w 2016 r. teren ww. działki nr [...] od strony ul. [...] został podwyższony ziemią przemieszaną z gruzem i kamieniami oraz dokonano zasypania pni drzew i brył korzeniowych. Nawieziona gleba i ziemia pochodziły z wykopu pod budynki przy ul. [...]. Powyższy fakt potwierdzony został wizją lokalną przeprowadzoną przez pracowników organu w dniu [...] września 2016 r., zeznaniami właścicieli działek sąsiednich oraz przedstawiciela właścicieli działki nr [...]. Z oświadczeń właścicieli działki nr [...] oraz ich przedstawiciela wynika, iż na teren działki została nawieziona czysta ziemia, a znajdujący się na działce gruz został podrzucony przez nieznanych sprawców.

W dniu [...] listopada 2016 r. na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], przy udziale przedstawiciela właścicieli działki nr [...], przeprowadzono wizję terenową, podczas której ustalono, iż: od strony ul. [...] znajdował się rozkruszony gruz oraz betonowe kręgi, na powierzchni pozostałej części działki nie stwierdzono gruzu; nawieziony materiał zalegał na znacznej powierzchni działki, w przybliżeniu oszacowano, że zajmuje ok. 0,5 ha (wyliczono na podstawie ortofotomapy [...]); materiał został rozplantowany do poziomu zaznaczonego pomarańczową linią na pniach drzew; pnie około 30 szt. drzew przysypano do wysokości od 0,2+1 ,2 m, ziemia została odgarnięta w odległości 1+1,5 m od pnia. Przedstawiciel właścicieli oświadczył, że na działkę nie będzie dowożona dodatkowa ziemia, reszta usypanych pryzm ziemi zostanie rozplantowana, gruz zostanie zabrany do końca 2016 r. Prace porządkowe zostaną zakończone do końca kwietnia 2017 r., woda opadowa zostanie zagospodarowana w granicach działki.

W dniu [...] maja 2017 r. oględzin ww. nieruchomości dokonał powołany przez organ pierwszej instancji biegły M. M.. W ich toku biegły stwierdził, iż obszar działki nr ewid. [...] ma naturalny spadek od ul. [...] w kierunku ul. [...]. Naturalne ukształtowanie działki zostało zaburzone poprzez nawiezienie na powierzchnię ok. 5323 m2 działki nr [...] mas ziemnych i mas ziemnych wymieszanych z gruzem, wysokość zdeponowanych odpadów sięga 1,05+1,85 m. Na przeważającej części omawianej działki zalegają: gleba i ziemia, w tym kamienie bez substancji niebezpiecznych (95% odpadów) oraz beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (5% odpadów). Obie frakcje odpadów zostały połączone i stanowią jednolitą, rozplantowaną po terenie masę. Łączną ilość zdeponowanych odpadów określono na 20 649,33 Mg, co stanowiło 7 792,2 m2.

W dniu 19 czerwca 2017 r. dokonano oględzin działki, podczas których ustalono, że po dniu 29 listopada 2017 r. na działce nr [...] nie przybyło odpadów, stan i położenie odpadów nie uległo zmianie, na działce widoczne były elementy gruzu oraz kamieni, jak również brak było oznak porządkowania działki.

W toku postępowania ustalono także, iż właściciele nieruchomości ozn. jako działka nr [...] nie prowadzą działalności gospodarczej związanej z gospodarką odpadami oraz nie posiadają pozwoleń na składowanie odpadów na ww. terenie.

Organ zaznaczył, że szczegółowy katalog odpadów, z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje, a także ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923). Zgodnie z ww. rozporządzeniem odpadami są gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż, zawierające substancje niebezpieczne (kod odpadu 17 05 04), a także odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (kod odpadu 17 01 01). Zdaniem organu, nie ulega zatem wątpliwości, iż nawiezione na teren działki nr [...] masy stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach i zostały nawiezione na miejsce, nieprzeznaczone do ich składowania lub magazynowania.

Ponadto organ wyjaśnił, że obowiązanym do usunięcia odpadów jest posiadacz odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, a więc wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Nadto stosownie do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016 r., poz. 93), osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne odpady o kodach 17 05 04 i 17 01 01 w maksymalnej ilości do 0,2 Mg/m2. Odzysk musi następować z zachowaniem przepisów Prawa budowlanego oraz Prawa wodnego do budowy fundamentów lub podsypki pod posadzki (dotyczy odpadów o kodzie 17 01 01) lub do utwardzenia powierzchni (dotyczy odpadów o kodzie 17 05 04), z zastrzeżeniem możliwości wykorzystania odpadów, w maksymalnej ilości do 0,2 Mg/m2.

Organ podał, że z opinii przedstawionej w czerwcu 2017 r. przez biegłego powołanego przez organ pierwszej instancji wynika bezsprzecznie, iż na teren działki nr [...] nawieziono odpady w postaci gleby i ziemi, w tym kamienie, (kod 17 05 04), a także w postaci betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów (kod 17 01 01) w ilości 20 649,33 Mg, co stanowiło 7 792,2 m3. Z wyliczeń biegłego wynika, iż z terenu działki nr [...] należy usunąć 19 572,06 Mg, aby zachować maksymalną ilość dopuszczalnych do wykorzystania odpadów (do 0,2 Mg/m2). To pozwala pozostawić na działce nasyp o wysokości 7,5 cm.

Zdaniem organu odwoławczego, za zasadne należało uznać stanowisko organu pierwszej instancji, zobowiązujące właścicieli działki ewid. nr [...] z obrębu [...] do usunięcia z niej odpadów o kodach: 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) i 17 0101 (beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), w ilościach wskazanych w uzasadnieniu decyzji. W ocenie organu, nałożenie obowiązku usunięcia odpadów z terenu działki nr [...], w ilości przekraczającej 0,2 Mg/m2, poprzez przekazanie ich do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów należało uznać za prawidłowe i wypełniające obowiązek wskazany w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. C. i E. K., kwestionowanej decyzji zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności na skutek niewłaściwego ustalenia ilości oraz nieustalenia pochodzenia odpadów rzekomo pozostających na działce, stanowiącej własność skarżących, a także poprzez brak określenia ewentualnej ilości odpadów, które mają być usunięte lub sposobu obliczenia tej ilości, co w rezultacie prowadzi do braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji,

- art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o odpadach poprzez niewskazanie sposobu usunięcia odpadów,

- art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez uznanie, że właściciele działki nr ew. [...] z obrębu [...] są posiadaczem odpadów znajdujących się na niej, w sytuacji gdy skarżący w istocie nie gromadzili i nie składowali odpadów na swojej działce, a organ pierwszej instancji nie przejawiał żadnej inicjatywy dowodowej, celem wyjaśnienia, w jaki sposób gruz znalazł się na granicy działki skarżących, a także nie podjął działań celem ustalenia, czy gruz znajduje się na działce należącej do skarżących, czy też obok.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

I. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

II. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r., nakazującą usunięcie odpadów z terenu działki o nr ewid. [...] z obrębu [...].

III. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 26 ust. 1 i 2 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 tego aktu, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Stosownie zaś do art. 26 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.

Podkreślenia wymaga przy tym, że na gruncie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów należy rozumieć wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Ponadto, przepis ten stanowi, iż domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie prawidłowo organ określił stronę podmiotową decyzji, bowiem obowiązek usunięcia odpadów został nałożony na właścicieli posesji, na której stwierdzono obecność odpadów, tj. skarżących E. K. i P. C.. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż materiały zgromadzone na przedmiotowej działce, takie jak: gleba i ziemia, w tym kamienie, a także beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów – spełniają definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem, przez odpady należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Składowanie odpadów na nieruchomości spełnia przesłankę pozbycia się ich i powoduje, że materiał ten stał się odpadem. Ponadto, znalazł się on w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym.

IV. Co do strony przedmiotowej obowiązku, to wskazać należy, że w decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów, 2) rodzaj odpadów, 3) sposób usunięcia odpadów – o czym stanowi art. 26 ust. 6 pkt 1-3 ww. ustawy, będący przepisem szczególnym w rozumieniu art. 107 § 2 k.p.a. Przepis ten określa dodatkowe składniki, które powinna zawierać decyzja administracyjna, jaką jest nakaz usunięcia odpadów.

Odnosząc powyższe wymogi do nakazu usunięcia odpadów orzeczonego decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r., stwierdzić należy, co następuje. Decyzja określa termin usunięcia odpadów, bowiem w pkt 3 decyzji ustalono, że obowiązki, o których mowa w decyzji, powinny zostać wykonanie do dnia [...] stycznia 2018 r. Decyzja określa również w pkt 2 sposób usunięcia odpadów, jako ich przekazanie do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. W zakresie dotyczącym określenia rodzaju odpadów decyzja nakazowa, wymienia w pkt 1 następujące odpady: o kodach: 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) i 17 0101 (beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów).

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach, odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając: 1) źródło ich powstawania; 2) właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi - określone w załączniku nr 3 do ustawy; 3) składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może spowodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi – określone w załączniku nr 4 do ustawy. Katalog odpadów, z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923).

Stosownie do art. 26 ust. 6 pkt 2 ustawy o odpadach, organ dokonał klasyfikacji odpadów stwierdzonych na nieruchomości, które skarżący powinni usunąć w oparciu o przepisy cytowanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach, właściwie dokumentując opracowanie i wnioski w tej sprawie.

Skład orzekający podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, że brak precyzyjnego określenia w zaskarżonej decyzji ilości odpadów nie narusza prawa, skoro określono rodzaj odpadów i miejsce z którego mają zostać usunięte (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2936/14, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, strona powoływana dalej jako CBOSA).

Nadto podkreślić należy, że sposób usunięcia odpadów został doprecyzowany przez organ w uzasadnieniu decyzji, poprzez odniesienie się do regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93). Zgodnie z regulacją zawartą w tym rozporządzeniu, odpady gromadzone na wskazanej działce mogłyby zostać wykorzystane, z zachowaniem przepisów Prawa budowlanego oraz Prawa wodnego do budowy fundamentów lub podsypki pod posadzki (dotyczy odpadów o kodzie 17 01 01) lub do utwardzenia powierzchni (dotyczy odpadów o kodzie 17 05 04), jednak w obu przypadkach dopuszczalną maksymalną ilość odpadów do przyjęcia przez osoby fizyczne określono na 0,2 Mg/m2.

Na zlecenie organu została sporządzona przez biegłego ekspertyza, dotycząca składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, której przedmiotem było określenie ilości i rodzaju odpadów składowanych na działce nr ewid. [...] z obrębu [...]. Na potrzeby opracowania ww. dokumentu w dniu [...] maja 2017 r. przeprowadzono oględziny terenu, podczas których sporządzono dokumentację fotograficzną oraz dokonano pomiarów geodezyjnych rzędnych ukształtowania terenu. W wyniku pomiarów geodezyjnych terenu stwierdzono, że obszar działki nr ewid. [...] ma naturalny spadek od ul. [...] w kierunku ul. [...]. Naturalne ukształtowanie działki zostało zaburzone poprzez nawiezienie na powierzchnię ok. 5323 m2 mas ziemnych i mas ziemnych wymieszanych z gruzem, wysokość zdeponowanych odpadów sięga 1,05÷1,85 m. W trakcie oględzin stwierdzono, że na przeważającej części omawianej działki zalegają odpady o kodach: 17 05 04 (95%) - gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione 17 05 03 oraz 17 01 01 (5%) - beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów. Obie frakcje odpadów zostały połączone i stanowią jednolitą, rozplantowaną po terenie masę. Na potrzeby oszacowania ilości odpadów, teren działki podzielono na trzy części zgodnie z poziomem nawiezienia materiałów (mapa nr 4 str. 15 ekspertyzy). Łączną ilość zdeponowanych odpadów określono na 20 649,33 Mg, co stanowiło 7 792,2 m3.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z regulacją cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r., osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne, niebędące przedsiębiorcami, mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne odpady o kodach 17 05 04 i 17 0101 w maksymalnej ilości do 0,2 Mg/m2. Podał, iż na analizowanym obszarze maksymalną dopuszczalną wartość 0,2 Mg/m2 otrzymuje się przy nasypie o miąższości warstwy 0,075 m [0,075 m x 2,65 M/m2 (gęstość gruntu przyjęto wg normy PN-B-03020:1981) = 0,2 Mg/m2]. Organ stwierdził, że mając na uwadze powyższe wyliczenia oraz obowiązujące przepisy prawa, właściciele działki mogli zagospodarować taką ilość materiału, która umożliwiłaby podniesienie poziomu terenu do 7,5 cm. Ekspertyza wykazała, że łącznie ze wszystkich części, na które podzielono omawianą działkę, należy usunąć 19 572,06 Mg.

V. Uzasadnienie decyzji stanowi jeden z elementów decyzji, o których mowa w art. 107 k.p.a., tworzących jej całościową strukturę formalną podlegającą łącznej ocenie przy badaniu legalności decyzji, na poparcie czego można powołać treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2004 roku, sygn. akt GSK 775/04 (LEX nr 177365). Uzasadnienie jest więc niezbędnym elementem decyzji administracyjnej i stanowi integralną jej część – tak A. Wróbel, Komentarz do art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex. Stanowisko to jest ugruntowane w judykaturze. W wyroku NSA w Warszawie z 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983/1, poz. 51, z glosą J. Zimmermanna, NP 1984/5, s. 153, w przyjęto bowiem, że: "1. Artykuł 107 k.p.a. zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji".

Biorąc pod uwagę, że sentencja decyzji stanowi całość, łącznie z jej uzasadnieniem, należy uznać, że powyższe informacje czynią zadość określeniu ilości gruzu, który należy usunąć, co oznacza, że decyzja nie jest niewykonalna. Organ nie miał ponadto obowiązku określać, w którym miejscu skarżący powinni złożyć odpady.

W ocenie Sądu, tak sformułowane uzasadnienie decyzji, w powiązaniu z sentencją rozstrzygnięcia, wskazuje ilość odpadów, które mają być usunięte. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem chybione. Decyzja określa również teren, z którego należy usunąć odpady, ograniczając go wyłącznie do działki ewid. nr [...] z obrębu [...]. Z tego względu, na potrzeby niniejszego postępowania ewentualne podjęcie działań, celem ustalenia, czy odpady znajdują się obok działki skarżących, należy ocenić jako zbędne, bowiem na skarżących nie został nałożony obowiązek usunięcia odpadów spoza terenu należącej do nich nieruchomości.

VI. Ponadto, zarzuty skarżących, dotyczące nieprawidłowego uznania przez organ, iż są oni posiadaczami odpadów jako właściciele działki, na której zostały zgromadzone, w sytuacji gdy skarżący nie składowali odpadów na swojej działki, również pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W myśl bowiem art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, znajdujących się na nieruchomości. Ewentualna okoliczność pozostawienia gruzu na nieruchomości skarżących przez nieustalony podmiot nie zwalnia ich jako właścicieli z obowiązku usunięcia odpadów. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 lutego 2018 r. (sygn. akt II SA/Kr 1713/17, CBOSA) wskazał, że ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa (tak WSA w Olsztynie, w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 303/18, CBOSA).

Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017r. sygn. akt II SA/Ol 185/17, LEX nr 2361586, wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 847/15, CBOSA).

Co do zasady więc to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Oczywiście władający powierzchnią ziemi może obalić domniemanie, np. w przypadku, gdy odpad zostanie bez jego wiedzy porzucony na nieruchomości którą włada, przez innego posiadacza opadu, jednak wykazanie tej okoliczności przez skarżących nie miało miejsca, mimo że się na to powoływali.

VII. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające, zaś ocena okoliczności sprawy została oparta na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uzasadnione w sposób wyczerpujący, a strony miały zapewniony w sprawie czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.

VIII. Skarga nie dostarczyła wystarczających podstaw do jej uwzględnienia, a z urzędu Sąd nie dostrzegł ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 145 P.p.s.a. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.