Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2893/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 70 ust. 4, 99 ust. 4, 103 ust. 1, 104 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. Sp. j. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej jako "GIF" lub "organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 ustawy z dnia

6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej jako "Pf.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "Kpa."), po rozpatrzeniu odwołania spółki E. Sp.j. z siedzibą

w R. (dalej jako "skarżąca" lub "spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej jako "Inspektor Wojewódzki")

z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego w zakresie określenia, że podmiotem uprawnionym do prowadzenia tego punktu jest spółka działająca pod firmą E. Sp.j. z siedzibą w R., a punkt apteczny zlokalizowany jest w S. przy ul. W. [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] lutego 2013r. do Inspektora Wojewódzkiego wpłynął wniosek

ww. spółki o dokonanie zmiany zezwolenia z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] na prowadzenie punktu aptecznego w S., udzielonego A. Z., w zakresie podmiotu prowadzącego punkt apteczny oraz "uaktualnienia danych dotyczących adresu lokalu, w którym mieści się punkt apteczny". We wniosku podano, że punkt apteczny prowadzony był przez przedsiębiorcę A. Z., zaś uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. wspólników spółki, której ww. przedsiębiorca jest wspólnikiem, punkt ten został wniesiony do niej aportem.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Inspektor Wojewódzki zawiadomił spółkę

o zamiarze zakończenia postępowania, wskazując, że strona ma prawo

do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych i złożenia wyjaśnień lub żądań, jednocześnie informując, że przedstawione przez stronę dokumenty

nie dają podstawy do zmiany zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego.

W dniu [...] lutego 2013 r. wpłynęło do organu stanowisko spółki, w którym wskazała, że organ dokonał nieuprawnionego wydania orzeczenia przed zakończeniem toku postępowania, stronie postępowania nie udzielono jakichkolwiek wyjaśnień, a jedynie udzielono informacji o możliwości skorzystania z uprawnienia

do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Spółka zwróciła uwagę, że ww. przedsiębiorca wniósł zezwolenie aportem do spółki, dlatego jest ona następcą prawnym i z mocy prawa przysługuje jej zezwolenie.

Na poparcie powyższej tezy wskazano na uchwałę składu siedmiu sędziów

NSA z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 6/2008.

Inspektor Wojewódzki decyzją z dnia [...] marca 2013 r.,

nr [...] odmówił dokonania zmiany zezwolenia

na prowadzenie punktu aptecznego, poprzez określenie, że podmiotem uprawnionym do prowadzenia punktu aptecznego jest spółka działająca pod firmą E. Sp.j. z siedzibą w R., a punkt apteczny zlokalizowany jest

w S. przy ul. W. [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał w szczególności, że zezwolenie jest udzielane konkretnemu przedsiębiorcy na podstawie decyzji administracyjnej. Jest to prawo niezbywalne, związane

z określonym podmiotem i nie można przenieść tego prawa na inny podmiot, w tym również na spółkę (wnieść do spółki). Jak podał organ, wynika to z art. 14 § 1 Kodeksu spółek handlowych (Ksh.), zgodnie z którym przedmiotem wkładu (aportu) do spółki kapitałowej nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy lub usług.

Od powyższej decyzji organu I instancji spółka odwołała się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektora Wojewódzkiego w całości i jej zmianę poprzez zmianę zezwolenia zgodnie

ze złożonym wnioskiem. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie art. 104

ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez uznanie, że wniesienie aportem do spółki jawnej przedsiębiorstwa, którego jednym ze składników jest zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego, jest równoznaczne z rezygnacją z prowadzenia punktu aptecznego i jako takie prowadzi do wygaśnięcia zezwolenia. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80

i art. 107 Kpa., poprzez:

- brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania celem wyjaśnienia wszystkich niezbędnych okoliczności sprawy;

- nieuwzględnienie interesu publicznego i ważnego interesu prywatnego - faktu, że

w związku z zawieszeniem niejako w próżni możliwości prowadzenia punktu aptecznego przez spółkę, punkt apteczny nie może być dostępny dla pacjentów,

a tym samym nie może spełniać ani swoich ustawowych zadań ani też przynosić dochodu;

- nieudzielenie stronie postępowania informacji o okolicznościach faktycznych

i prawnych istotnych dla wyniku sprawy i zaniechanie podjęcia działań mających na celu czuwanie nad tym by strona nie poniosła negatywnych konsekwencji niedostatecznej znajomości prawa;

- wydanie rozstrzygnięcia bez dokonania jakiejkolwiek oceny okoliczności faktycznych sprawy;

- złamanie zasady działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;

- wydanie decyzji, która nie zawiera niezbędnych i obligatoryjnych jej elementów składowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał mocy decyzję organu I instancji z dnia

[...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że zgodnie z art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej "K.c."), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej i obejmuje ono między innymi koncesje, licencje

i zezwolenia. Natomiast art. 552 K.c. stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo

z przepisów szczególnych. W związku z treścią powyższych przepisów GIF stanął

na stanowisku, że w przypadku wniesienia do spółki jawnej aportem przedsiębiorstwa, spółka ta musi wystąpić o wydanie nowego zezwolenia, a nie

o zmianę starego, które powinno ulec wygaszeniu.

Jak podkreślił GIF, zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego, jako decyzja administracyjna skierowana do oznaczonego indywidualnie adresata, jest aktem prawnym o charakterze podmiotowym i z tego względu jest wyłączone

z obrotu cywilnoprawnego. Niedopuszczalna jest również cesja uprawnień wynikających z decyzji administracyjnej wydanej dla jednego podmiotu na rzecz innego podmiotu w świetle przepisów regulujących procedurę administracyjną,

w szczególności art. 155 Kpa. GIF podał, że przepis ten przewiduje wyłącznie możliwość zmiany w zakresie przedmiotu decyzji, nie dopuszcza natomiast zmian jej podmiotu. Na potwierdzenie tak zaprezentowanego stanowiska GIF odniósł się do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego powyższej kwestii.

GIF uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do przekształcenia przedsiębiorcy i następstwa prawnego, ale do wniesienia majątku osobistego wspólnika do spółki jawnej. Dodał, że przywołana przez spółkę uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosiła się do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, którą to procedurę reguluje art. 26

§ 4 i § 5 Ksh.

GIF odnosząc się do zarzutu spółki, że wydane zezwolenie jest zawieszone

"w próżni", wskazał, że jest ono nadal udzielone przedsiębiorcy, tj. A. Z.. Natomiast, jeżeli spółka chce uzyskać zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego, musi wystąpić z wnioskiem o jego udzielenie.

GIF nie podzielił zarzutów spółki, co do naruszenia przez organ zasad prowadzenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem spółki

o zmianę zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego, wynikających z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W dniu [...] września 2013 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Wnosząc o uchylenie decyzji GIF, skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, a mianowicie art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107

§ 3 Kpa., poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji i niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;

2) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 104 ust. 1 i art. 99 ust. 1 Pf. oraz art. 55 K.c., poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie.

Zdaniem skarżącej, GIF przytoczył w uzasadnieniu decyzji w zasadzie wyłącznie stan faktyczny sprawy i zacytował treść orzeczeń sądów administracyjnych, co w żadnej mierze nie wypełnia obowiązku organu administracyjnego do realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i uniemożliwia dokonanie kontroli skarżonej decyzji. Jak uznała skarżąca, nie jest w zasadzie jednoznacznie wiadomym, jaka była przyczyna wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Wojewódzkiego w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. W ocenie skarżącej, przytoczenie przepisów prawa bez dokonania ich analizy i bez odniesienia do konkretnego stanu faktycznego doprowadza de facto do sytuacji niejako braku decyzji, co jest niedopuszczalnym w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Wobec zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca stwierdziła, że GIF wydał decyzję posługując się niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą przepisu szczególnego. Zdaniem skarżącej, wprowadzenie zmian

w zezwoleniu powinno być dokonane na podstawie art. 155 Kpa., zgodnie z którym decyzja może być zmieniona pod warunkiem wyrażenia zgody przez stronę, w tej sprawie, jak stwierdziła, poprzedniego właściciela apteki. Podniosła, że przepis

art. 104 Pf. jest przepisem nie podlegającym wykładni rozszerzającej i zastosowanie będzie miał przepis art. 99 ust. 1 Pf.

Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie uwzględniły przepisu art. 551 K.c. który ma w sprawie zasadnicze znaczenie. Istota sporu sprowadza się do tego, czy w drodze umowy mającej za przedmiot aport przedsiębiorstwa dochodzi do przeniesienia praw wynikających z zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego, będącego, na podstawie art. 551 K.c., składnikiem tego przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącej, zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo. Jak podkreśliła skarżąca, w świetle ww. przepisu nie może budzić wątpliwości, że zezwolenie zaliczyć należy do składników niematerialnych przedsiębiorstwa i jest ono składnikiem niezbędnym do prowadzenia działalności gospodarczej, co nie zostało zakwestionowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżąca nie zakwestionowała stwierdzenia, że zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego jest uprawnieniem publicznoprawnym, lecz nie zgodziła się z wnioskiem, że jest uprawnieniem osobistym i wyłączonym z obrotu cywilnoprawnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej spraw, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie regulowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533 ze zm., dalej: Prawo farmaceutyczne), w tym prowadzenie apteki, wymaga uzyskania zezwolenia (art. 99 ust. 1 Prawa farmaceutycznego). Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera definicji legalnej zezwolenia. W doktrynie przyjmuje się, że jest to indywidualny akt prawny (decyzja administracyjna), wydawany na wniosek zainteresowanego podmiotu (przedsiębiorcy) w celu uzyskania zgody na podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Zezwolenie usuwa w sposób zindywidualizowany ustawowy zakaz podjęcia działalności gospodarczej, a tym samym daje prawo do korzystania z konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej (por. D.R. Kijowski, Pozwolenie w administracji publicznej. Studium z teorii prawa administracyjnego, Białystok 2000). Zezwolenia, jako akty wydawane przez organy administracji publicznej są źródłem uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień w sferze stosunków publicznoprawnych. Z tej przyczyny, co do zasady nie stanowią one przedmiotu obrotu, w szczególności dokonywanego w drodze czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 99 ust. 4 Prawa farmaceutycznego, prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki posiada osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego. Podmiot, który ubiega się o zezwolenie na prowadzenie apteki musi spełnić szereg warunków o charakterze podmiotowo - przedmiotowym. Organem właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki jest wojewódzki inspektor farmaceutyczny (art. 99 ust. 2 Prawa farmaceutycznego). W zezwoleniu na prowadzenie apteki określa się: nazwę i siedzibę podmiotu, na rzecz, którego zostało wydane zezwolenie, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko i adres, gminę, na obszarze, której apteka ma być utworzona, adres prowadzenia apteki, nazwę apteki, o ile taka jest nadana, numer zezwolenia na prowadzenie apteki, termin ważności zezwolenia na prowadzenie apteki, jeżeli jest oznaczony oraz podstawowe warunki prowadzenia apteki (art. 102 Pf).

W ustawie uregulowana została także kwestia cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Stosownie do art. 103 ust. 1 Pf, wojewódzki inspektor farmaceutyczny ma obowiązek cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki, jeżeli prowadzi ona obrót produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu.

Organ, który wydał zezwolenie na prowadzenie apteki stwierdza jego wygaśnięcie w przypadku: śmierci osoby fizycznej, na rzecz, której zostało wydane zezwolenie, rezygnacji z prowadzonej działalności oraz likwidacji osoby prawnej, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej (art. 104 ust. 1 Pf).

Jednakże, stosownie do art. 104 ust. 1a Pf zezwolenie na prowadzenie apteki nie wygasa w przypadku śmierci osoby fizycznej, jeżeli chociażby jeden z jej następców prawnych spełnia wymagania niezbędne do uzyskania takiego zezwolenia. W takim wypadku na następcy prawnym, prowadzącym aptekę spoczywa obowiązek wystąpienia do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego o dokonanie zmian w zezwoleniu w zakresie określenia podmiotu, na rzecz, którego zostało wydane, w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci poprzednika prawnego.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się w sposób następujący:

Panu A. Z. na podstawie dyspozycji art. 70 ust. 4 Pf udzielone zostało w dniu [...] marca 2003 r. zezwolenie [...] na prowadzenie punktu aptecznego w S.. Pan A. Z. był również wspólnikiem spółki osobowej – spółki jawnej działającej pod firmą: E. sp. jawna z siedzibą w R.. Uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] ww. punkt apteczny został wniesiony aportem do spółki".

W trakcie postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia z dnia [...] marca 2003 r. [...] pełnomocnik spółki wywiódł, że spółka jest następcą prawnym A. Z., iż z mocy prawa przysługuje jej przedmiotowe zezwolenie. Skarżąca spółka powołała na poprawcie swoich twierdzeń Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 14 stycznia 2009 r. II GPS 6/2008.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie przychyla się do stanowiska skarżącej co do przejścia na nią zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego z mocy prawa i wyjaśnia, że: przedmiotowa uchwała II GPS 6/2008 odnosi się do zgoła odmiennego stanu faktycznego, a mianowicie przekształcania spółki cywilnej w spółkę osobową prawa handlowego, przyczym obydwaj wspólnicy spółki przekształconej dysponowali jakie osoby fizyczne zezwoleniem na prowadzenie apteki (jeden), a drugi na prowadzenie punktu aptecznego. W ocenie NSA w tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym zasada kontynuacji praw i obowiązków publiczno-prawnych znajduje zastosowanie.

W świetle stanowiska zajętego w powołanej uchwale w wypadku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową nie dochodzi do przekształcenia podmiotu w podmiot, jak to ma miejsce w przypadku przekształcenia innych spółek, na podstawie art. 551 § 1 k.s.h., ale do przekształcenia stosunku zobowiązaniowego w podmiot. Skutki przekształcenia w zakresie stosunków pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej a handlową spółką przekształconą, niezależnie od jej typu, określone są w przepisach art. 26 § 5 zdanie 2 i 3 k.s.h. W świetle tych unormowań "Spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Przepisy art. 553 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio".

W niniejszej sprawie mamy natomiast sytuację zgoła odmienną, gdy osoba fizyczna będąca jednocześnie wspólnikiem spółki osobowej wnosi aportem do tej spółki punkt apteczny i zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego. Tak więc adresatem zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego jest osoba fizyczna Pan A. Z..

A. Z. ubiegając się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego powinien spełnił określone w prawie farmaceutycznym kryteria materialnoprawne.

Punkt apteczny w ocenie Sądu jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 551 k.c., tj. zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Określone w ten sposób przedsiębiorstwo obejmuje, stosownie do przepisów prawa cywilnego, w szczególności koncesje, licencje i zezwolenia. Może ono być przedmiotem obrotu, a jego zbycie powoduje przejście na nabywcę wszelkich praw i obowiązków wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Mogłoby się zatem wydawać, że zbycie punktu aptecznego powoduje przejście na nabywcę praw wynikających z zezwolenia na jego prowadzenie.

Interpretacji takiej wskazanej przez skarżącą spółkę nie podziela w zaistniałym stanie faktycznym Sąd. Zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego, jako decyzja administracyjna skierowana do oznaczonego indywidualnie adresata, jest aktem prawnym o charakterze podmiotowym i z tego względu jest wyłączone z obrotu cywilnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., II OSK 350/06, Lex, nr 344615).

Zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego stanowi koncesję w rozumieniu wskazanym w wyroku SN z dnia 8 maja 1998 r., III RN 34/98, OSNP 1999, nr 5, poz. 157; OSP 1999, z. 7-8, poz. 132; POP 2000, z. 3, poz. 88, tj. "ma znamiona publicznoprawnego uprawnienia przyznanego decyzją właściwego organu administracji państwowej [...] indywidualnie oznaczonemu podmiotowi przedsiębiorcy, który spełnia ustawowo określone wymagania (warunki). Wynika stąd, że koncesja ta ma charakter publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego (osobistego) i z tej przyczyny, co do zasady, wyłączona jest z obrotu cywilnoprawnego (ius extra commercium)". Zasada ta została potwierdzona w orzeczeniu NSA z dnia 22 lutego 1991 r., IV SA 1377/90, ONSA 1991, nr 2, poz. 37, zgodnie z którym "decyzja administracyjna to [...] akt prawny o określonej treści i formie, wywołujący skutki prawne w postaci powstania, zmiany lub wygaśnięcia konkretnego stosunku prawnego. Treścią tego stosunku jest zazwyczaj jakieś uprawnienie lub obowiązek konkretnego podmiotu [...]. Nie [jest] więc możliwa [...] cesja tego uprawnienia na rzecz innego podmiotu". Analogiczną linię orzeczniczą reprezentują również wojewódzkie sądy administracyjne. W wyroku z dnia 3 października 2005 r., I SA/Wa 1539/04, Lex, nr 197313, WSA w Warszawie orzekł, że "zezwolenie na prowadzenie apteki jest stosunkiem administracyjnym wynikającym z decyzji administracyjnej, w której organ administracyjny przyznaje prawo do prowadzenia określonej działalności gospodarczej wyraźnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia wymagania wynikające z przepisów prawa. Prawo do zezwolenia jest niezbywalne, nie ma możliwości wydzielenia go z majątku wspólnika i pozostawienia do dyspozycji spółki, ani też nie ma ono możliwości samodzielnego uczestnictwa w obrocie prawnym. Zezwolenie jest instytucją prawa administracyjnego, a nie cywilnego, dlatego też władny do dysponowania nim jest organ administracyjny, który je wydał, a nie podmiot gospodarczy, który je uzyskał w wyniku postępowania o wydanie zezwolenia. Ponadto, co do zasady, wyłączone jest ono z obrotu cywilnoprawnego".

Powyższa teza została powtórzona w kolejnych orzeczeniach (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1566/05, Lex, nr 221985; z dnia 8 grudnia 2006 r., VII SA/Wa 1336/06, Lex, nr 306497; z dnia 1 czerwca 2007 r., VII SA/Wa 367/07, Lex, nr 344083; z dnia 19 września 2007 r., VII SA/Wa 323/07, Lex, nr 374319; por. M. Krekora, E. Traple, M. Świerczyński, Prawo farmaceutyczne. Zagadnienia regulacyjne i cywilnoprawne, Warszawa 2008, s. 366). Uzasadnieniem zakazu obrotu zezwoleniami na prowadzenie apteki jest konieczność ochrony interesu publicznego. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 20 lutego 2007 r., II OSK 350/06, Lex, nr 344615, "zezwolenie jest decyzją administracyjną, aktem publicznoprawnym, jego przedmiotem jest udzielenie uprawnień publicznoprawnych, regulowanych przepisami prawa publicznego, ukierunkowanymi na ochronę interesu publicznego. To ochrona interesu publicznego (w tym m.in. ochrona zdrowia, życia, bezpieczeństwa, porządku publicznego) tkwi u podstaw zasady nieprzenoszalności uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji".

Cesja uprawnień wynikających z decyzji administracyjnej wydanej dla jednego podmiotu na rzecz innego podmiotu nie jest również możliwa w świetle przepisów regulujących procedurę administracyjną, w szczególności art. 155 k.p.a. Przepis ten przewiduje bowiem wyłącznie możliwość zmiany w zakresie przedmiotu decyzji. Nie dopuszcza natomiast zmian jej podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1991 r., IV SA 1377/90, ONSA 1991, nr 2, poz. 37; z dnia 20 lutego 2007 r., II OSK 350/06, Lex, nr 344615; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., VII SA/Wa 1336/06, Lex, nr 306497 oraz z dnia 1 czerwca 2007 r., VII SA/Wa 367/07, Lex, nr 344083).

Konieczność wyłączenia zezwoleń na prowadzenie punktu aptecznego z obrotu cywilnoprawnego wynika również z treści samego art. 552 k.c., zgodnie z którym w skład przedsiębiorstwa mogą wejść tylko składniki niematerialne i materialne należące do przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, a nie do przedsiębiorcy w znaczeniu podmiotowym (por. G. Bieniek, H. Ciepła, S. Dmowski, J. Gudowski, K. Kołakowski, M. Sychowicz, T. Wiśniewski, C. Żuławska, Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 2007, s. 217-277). Na osobisty, podmiotowy charakter zezwolenia na prowadzenie apteki wskazuje natomiast art. 104 ust. 1 Pf, na mocy którego zezwolenie to wygasa w sytuacji "zniknięcia" (śmierci, rezygnacji z prowadzonej działalności lub likwidacji osoby prawnej) podmiotu, na rzecz którego zostało ono udzielone. Co więcej, uzyskanie zezwolenia jest uzależnione od wykazania spełnienia przez zainteresowany podmiot kryteriów o charakterze osobistym (odpowiedniej formy prawnej, faktu zatrudnienia odpowiednio wykwalifikowanej osoby na stanowisku kierownika apteki itp.).

Reasumując w sytuacji gdy uprawnienie, którego źródłem jest decyzja administracyjna, zostało wydane na rzecz określonego podmiotu, jego moc wiążąca może dotyczyć tylko jego osoby, bowiem naruszona zostałaby zasada, że dysponentem treści aktu administracyjnego jest wyłącznie administracja. W konsekwencji uprawnienia wynikające z decyzji administracyjnych nie mogłyby być przeniesione na inny podmiot w drodze czynności cywilnoprawnych.

Prawa i obowiązki administracyjne są co do zasady nieprzenoszalne. Jest to zatem reguła odwrotna od obowiązującej w prawie cywilnym, w którym, zasadniczo, możliwa jest zmiana podmiotu praw i obowiązków cywilnoprawnych. Aby prawa i obowiązki administracyjne mogły przejść na inną osobę, musi to zostać przewidziane w przepisie szczególnym. Możliwość taką ustawodawca dopuścił między innymi w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz w art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W bardzo szerokim zakresie zmiany w sferze podmiotowej stosunków administracyjnoprawnych przewidziano w przepisach dotyczących transformacji spółek (art. 494 § 2, art. 531 § 2 i art. 553 § 2 K.s.h.).

W niniejszej sprawie jak wyżej wskazano o zmianę zezwolenia wystąpiła spółka jawna. Kodeks spółek handlowych wprowadził podmiotowość prawną spółek osobowych, w tym spółki jawnej. Tym samym spółka jawna stanowi odrębną od jej wspólników strukturę organizacyjną i majątkową, a co za tym idzie jest ona w sprawach dotyczących tej spółki stroną postępowań administracyjnych (art. 8 § 1 K.s.h. w zw. z art. 331 K.c. i w zw. z art. 29 K.p.a.), jak też sądowoadministracyjnych. Spółki osobowe (jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo - akcyjna), mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Mogą też być adresatem zezwoleń, koncesji i licencji.

Elementem przedmiotowo istotnym umowy spółki jawnej jest wniesienie wkładów. Z natury rzeczy wprowadzenie wkładu do majątku spółki jest następstwem czynności cywilnoprawnej. Wkład może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny. Skutkiem wniesienia wkładów przez wspólników powstaje majątek spółki odrębny od osobistego majątku wspólników.

Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą prowadzącym punkt apteczny - przedsiębiorstwo wniosła to przedsiębiorstwo aportem do spółki jawnej której była wspólnikiem. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że nie doszło w niniejszej sprawie do przeniesienia na skarżąca zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego, gdyż zezwolenie takie co do zasady jest uprawnieniem podmiotowym skierowanym do konkretnej osoby i jako takie jest nieprzenoszalne, chyba że istnieją wyraźne regulacje potwierdzające przejście zezwolenia.

W niniejszej sprawie brak jest elementu przekształcenie jednej spółki w druga, który to element legł u podstaw przytaczanej przez skarżącą uchwały, w związku z tym powyższa uchwała nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania i nie mają również w niniejszej sprawie zastosowania regulacje kodeksu spółek handlowych (art. 26 § 4 i 5 i art. 553 k.s.h.) mówiące o tym, że spółka przekształcona zostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, gdyż organ działał zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, o czym była mowa powyżej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.