Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1731/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64a par. 1 pkt 1, art 122
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia poddania się szczepieniom ochronnym skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 1731/14

UZASADNIENIE

[...] Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2014 r. znak: [...]. na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 art. 122 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.) oraz Porozumienia zawartego pomiędzy Wojewodą [...], a [...]Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym z dnia [...]lutego 2014 r. (Dz.Urz. Woj. [...]. z 2014 r., poz. [...]) wobec nie wykonania obowiązków w pkt 1, 2, 3, 4 - wymienionych w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...]stycznia 2014 r. postanowił:

1) nałożyć na A. O. grzywnę w wysokości 300 zł. w celu przymuszenia do wykonania tych obowiązków;

2) obciążyć stronę A. O. opłatą za czynności egzekucyjne w kwocie 30 zł .

Jednocześnie organ ponownie wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...]stycznia 2014 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia i poinformował, że w przypadku nie wykonania obowiązku w wyznaczonym terminie nakładane będą dalsze grzywny w wysokości określonej art. 121 ww. Ustawy lub zastosowane będą inne środki egzekucyjne (art. 1a pkt 12 lit. b tejże Ustawy).

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w piśmie z 16 stycznia 2014 r. skierowanym do Wojewody [...]- Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania od A. O. realizacji obowiązku poddania dziecka J. O. ur. 3 sierpnia 2012 r. szczepieniu przeciwko śwince, odrze i różyczce. Obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów art. 5 i art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2013 r., poz. 947) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej.

Organ wskazał, że A. O. odpowiedzialna jest za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych u syna J. O. (art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Pomimo przesłanego upomnienia z dnia 3 stycznia 2014 r. - strona nie poddała syna J. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko śwince, odrze i różyczce.

W ocenie [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego zastosowany środek egzekucji w postaci grzywny w kwocie 300 zł jest niezbędny do przymuszania zobowiązanego do realizacji ciążących na nim obowiązków określonych w tytule wykonawczym.

Zażalenie na ww. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wezwana złożyła A. O.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, iż:

1. jest dotknięte wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.;

2. jest wydane z naruszeniem art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia;

3. jest wydane z naruszeniem art. 124 § 2 K.p.a.;

4. jest wydane z naruszeniem art. 10 § 1 oraz art.81 K.p.a.

Minister Zdrowia postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak: M[...] działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 oraz w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w zażaleniu strona podniosła, że dziecko J. O. nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego, wymaganego przed poddaniem dziecka szczepieniu, ponieważ strona odmówiła wykonania tego badania. W przedstawionych przez organ I instancji aktach sprawy okoliczność nieprzeprowadzenia badania kwalifikacyjnego została wyjaśniona. Przyczyną jest brak zgody A. O. na poddanie dziecka szczepieniom obowiązkowym, co zostało potwierdzone przez G. K., Dyrektora Gminnego Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. dnia 29 listopada 2013 r. oraz w notatce służbowej sporządzonej 11 grudnia 2013 r. przez K. O. pracownika sekcji epidemiologii Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej załączonych w aktach sprawy. Stanowisko w sprawie niewyrażenia zgody na wykonie badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem dziecka J. O. i wykonania u niego szczepień obowiązkowych zgodnie z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...]stycznia 2014 r. zostało potwierdzone w złożonym przez stronę zażaleniu z dnia 18 kwietnia 2014 r.

Powyższe okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy wydaniu postanowienia [...]Państwowego Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego z dnia [...]kwietnia 2014 r. Akta sprawy potwierdzają wyrażenie sprzeciwu przez A. O. do realizacji u syna J. O. szczepień obowiązkowych.

Wobec powyższego Minister stwierdził, że postanowienie z dnia [...]kwietnia 2014 r., nie narusza art. 124 § 2 K.p.a.

Odnosząc się do uzasadnienia zażalenia w zakresie niemożliwości spełnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym, organ wyjaśnił, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2013 r. poz. 947, ze zm.), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny. Niepoddawanie dziecka przez rodziców obowiązkowym szczepieniom ochronnym ogranicza prawo dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych i naraża dziecko na zachorowanie lub utratę zdrowia w wyniku chorób zakaźnych - przez co narusza dobro dziecka i tym samym narusza istotę jego praw.

Organ jednocześnie zauważył, iż nie znalazł podstaw do uznania postanowienia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. za dotknięte wadą nieważności wynikającą z przepisu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.

Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Nie przewidują natomiast sytuacji, że rodzic może decydować o poddaniu dziecka szczepieniu, czy też odmówić jego zaszczepienia. Przepisy te określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji na podstawie aktualnych zaleceń publikowanych w Programie Szczepień Ochronnych.

Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ww. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z § 2 pkt 6, 7 i 10 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych obowiązkiem szczepień ochronnych objęte są następujące choroby zakaźne: świnka, odra i różyczka. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom przeciw tym chorobom obejmuje dzieci i młodzież od 13 miesiąca do ukończenia 19 roku życia (§ 3 pkt 6, 7 i 10 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać zarówno dawkę podstawową jak i dawkę przypominającą szczepionki określone są w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2014, zgodnie z którym pierwsza dawka szczepionki przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym [...] z dnia [...]stycznia 2014 r. winna być podana w 2 roku życia między 13-14 miesiącem życia dziecka. Stąd też z chwilą ukończenia przez dziecko 14 miesiąca życia obowiązek szczepienia stał się wymagalny.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Program Szczepień Ochronnych (PSO) jest ogłaszany w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego w drodze komunikatu. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami jakie definiuje PSO w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Wobec powyższego, organ zauważył, iż nie znalazł podstaw do uznania postanowienia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r., za niezgodne z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ wskazał także, że pismem z dnia 11 grudnia 2013 r. strona została pouczona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o konieczności wykonania obowiązku szczepienia przeciwko odrze, śwince, różyczce, a także o podjęciu przez organ nadzorujący wykonanie szczepień, działań w celu przymuszenia osób zobowiązanych do wypełnienia tego obowiązku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się też z prośbą o zgłoszenie się lub skontaktowanie się A. O. z pracownikiem stacji celem wypowiedzenia się w sprawie. W upomnieniu z dnia 3 stycznia 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] poinformował stronę, iż w przypadku niewykonania obowiązku zaszczepienia syna J. O. przeciwko odrze, śwince, różyczce w ciągu 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne przewidziane dla egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, co potwierdza fakt, że strona posiadała wiedzę o możliwym terminie przekazania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Wojewody [...] w przypadku niestawienia się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne do szczepienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie złożyła A. O..

Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] i utrzymującego go w mocy postanowienia Ministra Zdrowia, w całości jako naruszających prawo.

Zarzuciła ww. postanowieniu następujące naruszenia prawa.

1. Dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym zakresie zarzuciła brak poprzedzenia wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W dniu wystawienia tytułu wykonawczego, a także w dniu wydania przedmiotowego postanowienia dziecko skarżącej nie miało wykonanego ważnego badania kwalifikacyjnego. Wskazała ponadto, że badanie kwalifikacyjne nie zostało określone jako obowiązkowe w przeciwieństwie do szczepienia. Ten fakt dobitnie świadczy o tym, że nie można uznać tych dwóch procedur medycznych jako nierozerwalnych. Jedna z tych procedur jest obowiązkowa, a druga nie. Zatem, w przypadku tej drugiej procedury, pacjent ma zupełną dowolność w jakim terminie oraz czy w ogóle podda się tej czynności medycznej.

2. Naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia. W tym zakresie wskazała, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia m. in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, sposób przeprowadzania szczepień ochronnych. Zgodnie z powyższym przepisem Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w § 2 i § 3 określa rodzaj, zakres i terminy szczepień ochronnych. Terminy te są wyznaczone wiekiem dziecka. Np. szczepienie przeciwko błonicy obejmuje dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia, (pkt 1a). Skarżąca podniosła, że w dniu wydania postanowienia dziecko J. O. miał skończony rok. Z tego jednoznacznie wynika że nie przekracza podanego przedziału wiekowego dla żadnego ze szczepień wymienionych w tytule wykonawczym. Zatem nie ma podstawy do twierdzenia, że termin wykonania obowiązku upłynął i stał on się wymagalny.

Dodała, że w art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określono, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej. W tym zakresie skarżąca podniosła, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek musi wynikać z przepisów prawa, a nie z dokumentów wychodzących poza ten zakres. Komunikaty Generalnego Inspektora Sanitarnego ze swej istoty wiążą jedynie jednostki mu podległe, nie zaś poszczególne osoby. Informacje zawarte w komunikacie mogą być jedynie traktowane jako wskazówki techniczne dotyczące wykonywania szczepień ochronnych, ale nie mogą stanowić określenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

3. Naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. Strona w tym zakresie zarzuciła brak właściwego uzasadnienia postanowienia. W kwestii zgromadzonych dowodów organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wierzyciel wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w uprzednio doręczonym upomnieniu. Organ w żaden sposób nie określił czy wziął pod uwagę jakieś inne okoliczności lub dowody, a jeżeli tak, to czy je odrzucił czy uznał i dlaczego to zrobił. Organ nie przedstawił, na jakiej podstawie stwierdził, że zobowiązany może wykonać obowiązek, czy stan zdrowia dziecka pozwala na wykonanie szczepienia oraz czy brał pod uwagę przyczyny dla jakich to szczepienie nie zostało wcześniej wykonane.

Brak pełnego uzasadnienia powoduje, że postanowienie jest wadliwe co stanowi przesłankę do jego uchylenia.

4. Naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. polegające na nie zbadaniu istotnego dla sprawy faktu tj. przyczyny dla której szczepienie nie zostało wykonane. Organ tego obowiązku nie dopełnił i w żaden sposób nie zbadał powodu dla którego obowiązek w tytule wykonawczym nie został wykonany. Organ nie zwrócił się z zapytaniem w tej kwestii ani do skarżącej, ani do lekarza sprawującego podstawową opiekę, ani do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

5. Naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. Organ wydający postanowienie nie powiadomił skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i przedstawionych stanowisk oraz o możliwości zgłoszenia żądań i wniosków. Na skutek zaniechania organu skarżąca została pozbawiona prawa do złożenia jakichkolwiek wyjaśnień i dowodów jak również do zapoznania się z już zgromadzonym materiałem dowodowym. Zgodnie z art. 81 okoliczności które przedstawia organ nie mogą być uznane za udowodnione gdyż jako strona skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania lub podjęcia czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze wskazane wyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, na mocy którego uznano prawidłowość nałożenia na skarżącej grzywny w celu przymuszenia, którego celem było wyegzekwowanie od skarżącej jako opiekuna prawnego małoletniego dziecka obowiązku jego zaszczepienia.

Podstawę prawną skarżonego postanowienia stanowią przepisy art. 119 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności środki egzekucyjne zmierzające do przymuszenia spełnienia obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zaznaczyć przy tym należy, że w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym Sąd kontroluje jedynie legalność rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Stosownie do art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku została uregulowana w art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 122 tej ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny - art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego to prawa Skarżąca skorzystała.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że niedopuszczalne jest zgłaszanie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zażalenie takie stanowiłoby w istocie zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zob. M. Mincer - Jaśkowska: Glosa do postanowienia NSA Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 1990 r. sygn. SA/Wr 1180/90, OSP 1992, nr 4, poz. 92, też P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2006, s. 381).

Nałożenie grzywny jest ustawowym środkiem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jak już wskazano wyżej art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo wykonania czynności, a w szczególności czynności której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Te przesłanki zaistniały w realiach niniejszej sprawy. Obowiązku szczepienia dziecka nie może bowiem wykonać inna osoba, poza tą której ten obowiązek dotyczy. Poza sporem pozostaje w tej sprawie okoliczność, że skarżąca sprawuje opiekę nad synem J. i na niej spoczywa odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom.

Odnosząc się więc do tej części skargi w której skarżąca podważa istnienie obowiązku, tryb szczepień ochronnych, czy też wskazując na niewykonalność obowiązku szczepień oczekując uwzględnienia wskazanych argumentów w niniejszym postępowaniu, stwierdzić należy, że jest to niemożliwe. Jak już bowiem wyjaśniono tego rodzaju zarzuty mogły znaleźć uzasadnienie jako zarzuty do postępowania egzekucyjnego i jak zauważono to w orzecznictwie sądów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 marca 2012 r., sygn. II SA/Go 61/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. II I SA/Kr 1099/11, dostępne CBOSA) niedopuszczalne jest zgłaszanie w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zażalenie takie w istocie byłoby zarzutem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a., wady nieważności zaskarżonego postanowienia oraz art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Sąd zauważa, że w istocie dotyczą one rozumienia art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z tym przepisem wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z dalszych przepisów powołanej ustawy (art. 17 ust. 3 i 4) wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Tego przepisu nie można więc odczytywać tak jak skarżąca, czyli, że badanie to jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu.

Badając zgodność z prawem postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia należy wyjaśnić odnosząc te przepisy do ujętego w tej sprawie obowiązku, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poza. 417).

Pod pojęciem "obowiązkowych szczepień ochronnych" rozumie się szczepienia ochronne przeciwko chorobom zakaźnym określone na dzień wydania skarżonego postanowienia w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1086), w którym określone zostały choroby zakaźne objęte tym obowiązkiem, określono grupy osób - dzieci, które podlegają takim szczepieniom wraz ze stwierdzeniem przedziału wieku w jakim należy dokonywać wskazanych szczepień w stosunku do dzieci i młodzieży, przy czym wobec wskazanych chorób zakaźnych ten przedział wieku kształtuje się od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 tej ustawy oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizacje tego programu. Wypełnienie powyższej delegacji ustawowej stanowi Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2013 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2014. W tym zakresie zatem niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 17 ust. 10 i 11 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Zatem ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym w rozporządzeniu wynika wprost z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w postaci decyzji administracyjnej, ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych - art. 68 ust. 4 Konstytucji ( wyrok NSA z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11).

O kwalifikacji do szczepienia dziecka zdecyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebrania potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1086) lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania.

Na gruncie niniejszej sprawy nieprzeprowadzenie badania kwalifikacyjnego spowodowane było niestawieniem się rodziców wraz z dzieckiem J. O. na badanie kwalifikacyjne i szczepienie we wskazanym podmiocie leczniczym. Strona nie dostarczyła również, zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u J. O..

Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ww. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Dziecko J. O. nie otrzymał, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, pierwszej dawki szczepionki przeciwko śwince, odrze i różyczce. Po upłynięciu terminu szczepień wynikającego z obowiązującego PSO na dany rok, obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny. Strona nie dostarczyła lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji powyższych szczepień u dziecka.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Organ wskazuje, że nadzór nad realizacją obowiązku szczepień ochronnych u osób do 19 roku życia sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które w zakresie swoich właściwości wykorzystują, zgodnie z uprawnieniami, przysługujące im środki prawne.

Biorąc więc pod uwagę materiał zebrany w sprawie oraz fakt, że przestrzeganie ustawowego obowiązku poddania się przymusowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym zabezpieczone jest przymusem administracyjnym Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny wraz z nałożeniem opłaty za czynności egzekucyjne. Istnieje ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z przepisów prawa, w stosunku do dziecka skarżącej – J. O., obowiązek stał się wymagalny. Grzywna została nałożona w wysokości zgodnej z art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe przesądza jednocześnie, że skarga na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Państwowego Inspektora Sanitarny z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest niezasadna.

Na koniec należy wskazać, że Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. Zdaniem Sądu skarżąca nie została pozbawiona prawa do złożenia wyjaśnień i dowodów jak również do zapoznania się z już zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona brała czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie.

Sąd nie stwierdził w kontrolowanym postępowaniu uchybień przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zachowania gwarancji procesowych skarżących oraz argumentacji organów.

Mając powyższe na uwadze podniesione zarzuty nie mogły odnieść skutku i skarga jako niezasadna podlegała na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddaleniu.