Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2656/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant: starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. C. i W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2160/12 w sprawie ze skargi E. C. i W. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2160/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. C. i W. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. i W. C., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nakładającą na E. i W. C. oraz E. i A. K. obowiązek wykonania rozbiórki domku letniskowego o wymiarach 10,9 x 7,5m wybudowanego na działce nr ew. [...] w S. gm. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z ustaleń organu wynika, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994 r., wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nałożono na W. C. obowiązek przedłożenia uzgodnień Urzędu Gminy w S. i Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Płocku odnośnie zagospodarowania terenu działki nr ew. [...] w S. gm. S., na której samowolnie został wybudowany domek letniskowy. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność wymienionej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994 r. Decyzja ta została uchylona decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., a sprawa przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2011 r., Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., wydaną w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał E. i W. C. oraz E. i A. K. wykonanie rozbiórki domku letniskowego o wymiarach 10,9 x 7,5m wybudowanego na działce nr ew. [...] w S. gm. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. i W. C. od tej decyzji stwierdził, że w tej sprawie zastosowanie miał przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., gdyż obiekt budowlany powstał w 1994 r. Z treści art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że jedną z przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność jej lokalizacji z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy tym, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powinien być tak interpretowany, by na jego podstawie możliwa była eliminacja samowoli budowlanej powstałej przed laty, ale pozostającej w kolizji z obecnie obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym. Przez przepisy o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy obecnie rozumieć aktualnie obowiązujący plan miejscowy, a w razie jego braku, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji ustalił, iż dla terenu, na którym znajduje się sporny obiekt brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem w tej sytuacji winny zostać wzięte pod uwagę dyspozycje wynikające z decyzji ustalającej warunki zabudowy. W tej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. odmówił W. C. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie altanki. Z uzasadnienia wymienionej decyzji wynika, iż teren, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy domek letniskowy przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę niż zabudowa letniskowa. Na terenie działki nr ew. [...], która w całości znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora U. obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zapis ten oznacza, że przeznaczenie terenu jest inne niż zabudowa letniskowa. W ocenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w świetle powyższego zaszła okoliczność, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przesądzająca o braku możliwości legalizacji tej samowoli budowlanej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. złożyli E. i W. C., podnosząc zarzuty: braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz przekroczenia zakresu przedmiotu sprawy, gdyż decyzja organu II instancji podtrzymuje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, zaś postępowanie toczyło się co do ewentualnej legalizacji spornej zabudowy.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nie naruszają prawa.

Sąd wskazał, że w toku postępowania bezspornie ustalono, że na działce nr ew. [....] w S. gm. S. znajduje się domek letniskowy o wymiarach 10,9 x 7,5m wybudowany w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do tego stanu faktycznego sprawy organy nadzoru budowlanego zasadnie zastosowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, gdyż sporny obiekt powstał samowolnie przed 1995 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W ocenie Sądu I instancji, organ zasadnie uznał, że organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz.U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) powinny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudową" sformułowany jest w czasie teraźniejszym. Dlatego też organy nadzoru budowlanego powinny ustalić przeznaczenie i warunki zabudowy terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt budowlany według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania przez organ.

Z akt sprawy wynika, że dla terenu, na którym znajduje się sporny obiekt brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem w tej sytuacji powinny zostać wzięte pod uwagę ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. odmówił W. C. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie altanki, gdyż teren, na którym zlokalizowany jest domek letniskowy przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę niż zabudowa letniskowa. Działka inwestorów położona jest na terenach objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. Nr 92, po. 880 ze zm.), to jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", na którym obowiązuje rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego Nr 17 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Przyrzecze Skrwy Prawej (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 157 poz. 6154 z dnia 11 sierpnia 2006 r.) oraz na terenie Zespołu przyrodniczo-krajobrazowego jeziora S., na którym obowiązuje rozporządzenie Nr 220 Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2001r. w sprawie wprowadzenia zespołów przyrodniczo-krajobrazowych na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2001 r. Nr 162, poz. 2402). Obowiązujące ograniczenia i zakazy z tym związane stanowią, iż na terenie działki nr ew. [...], która w całości znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora U. obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zapis ten oznacza również, że przeznaczenie terenu jest inne niż zabudowa letniskowa. W ocenie Sądu I instancji, zasadnie zatem organy nadzoru budowlanego uznały, że w świetle powyższego zaszła okoliczność, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesądzająca o braku możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli E. C. i W. C., podnosząc zarzuty:

1. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku zweryfikowania legalności i prawidłowości czynności podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej oraz oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w sytuacji, w której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co skutkowało jej oddaleniem, pomimo naruszenia przez organ przepisów k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie naruszenie przez organ wyższego stopnia naczelnej zasady postępowania administracyjnego poprzez brak wezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa, a uchybienia te powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyby Sąd rzeczywiście prawidłowo rozpoznał sprawę,

2. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku zweryfikowania legalności i prawidłowości czynności podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej oraz oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w sytuacji, w której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co skutkowało jej oddaleniem, pomimo naruszenia przez organ przepisów k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie niepodjęcia przez organ żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz brzmienia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązywały w dacie dokonania samowoli budowlanej, co spowodowało błędne ustalenie stron postępowania oraz zastosowanie niewłaściwych przepisów prawa materialnego,

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez nienałożenie obowiązku rozbiórki na inwestora, ale na wszystkich obecnych współwłaścicieli działki, na której posadowiony jest obiekt, mimo, że nie byli oni właścicielami działki w dacie dokonania samowoli budowlanej,

4. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez ocenę spełnienia przesłanek z tego przepisu w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym, mimo, iż warunkiem koniecznym do skorzystania przez organ z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy jest wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego odmienne przeznaczenie terenu.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżący wnieśli ponadto o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w orzecznictwie dotyczącego interpretacji art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd I instancji nie podjął żadnych działań w celu ustalenia osoby inwestora zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany przed 1995 r., kiedy to obecni współwłaściciele nie byli jeszcze właścicielami tej nieruchomości. Skarżący będą obciążeni kosztami i dotkliwą procedurą związaną z realizacją nakazu rozbiórki, a inwestor zostanie zwolniony z wszelkiej odpowiedzialności związanej z działaniem w warunkach samowoli budowlanej.

Strona skarżąca przytoczyła również szereg poglądów wyrażonych w orzecznictwie, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy interpretować w ten sposób, że oceny czy samowolnie wybudowany obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę należy dokonywać z zastosowaniem przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie budowy. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (uchwała Rady Gminy S. z dnia 28 listopada 1994 r.) działka nr [...] położona była na terenie o przeważającej funkcji letniskowej i plaży ogólnodostępnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie w odniesieniu do wniosku skarżących o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w orzecznictwie, dotyczącego interpretacji art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane wskazać należy, iż w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, iż - co do zasady - przepisy o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) to przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Jedynie w niektórych przypadkach w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Zatem stanowisko zajęte przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku odnośnie wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest zgodne z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym we wskazanej uchwale. Niezasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez ocenę spełnienia przesłanek z tego przepisu w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że wprawdzie dla terenu, na którym znajduje się sporny obiekt brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz w tej sytuacji powinny zostać wzięte pod uwagę ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] Wójt Gminy S. odmówił W. C. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie altanki, gdyż teren, na którym zlokalizowany jest domek letniskowy przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę niż zabudowa letniskowa. Ponadto przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na terenie objętym ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. Nr 92, po. 880 ze zm.), to jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", na którym obowiązuje rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego Nr 17 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Przyrzecze Skrwy Prawej (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 157 poz. 6154 z dnia 11 sierpnia 2006 r.) oraz na terenie Zespołu przyrodniczo-krajobrazowego jeziora S., na którym obowiązuje rozporządzenie Nr 220 Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2001 r. w sprawie wprowadzenia zespołów przyrodniczo-krajobrazowych na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2001 r. Nr 162, poz. 2402). Z przepisów powołanych wyżej rozporządzeń wynika, że na terenie inwestycji, która w całości znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora U. obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Przedmiotowy obiekt budowlany nie należy do kategorii obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez nienałożenie obowiązku rozbiórki na inwestora, ale na wszystkich obecnych współwłaścicieli działki, na której posadowiony jest obiekt, mimo, że nie byli oni właścicielami działki w dacie dokonania samowoli budowlanej. Przepis art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, iż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Z przepisu tego wynika, że w pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego powinien być nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Jednak w przypadku, gdy inwestor przeniósł własność obiektu budowlanego na inny podmiot i w związku z tym utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to obowiązek dokonania rozbiórki obciąża aktualnego właściciela obiektu budowlanego, ponieważ brak jest podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, który nie jest jego własnością. Taki pogląd jest wyrażany jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i na tle art. 52 Prawa budowanego z 1994 r. (m.in. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., II OSK 333/12, wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 338/11). Zatem w tej sprawie obowiązek rozbiórki domku letniskowego został prawidłowo nałożony na obecnych właścicieli tego obiektu budowlanego.

W związku z tym, że powyższe zarzuty naruszenia prawa materialnego są nieuzasadnione, za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz w celu ustalenia brzmienia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązywały w dacie dokonania samowoli budowlanej.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ odwoławczy naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego poprzez brak wezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa. W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym istotne naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może wystąpić jedynie wtedy, gdy stawiająca taki zarzut strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną nie wykazali tego rodzaju okoliczności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest ponadto wyjaśnienia na czym polegało naruszenie przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa, czy też zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.