Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 322/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1, art. 71, art. 71a
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt. 31, art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 50 ust. 2 pkt. 2, art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 61 par. 4, art. 97 par. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...), działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń składowych na inwentarskie w budynku stodoły położonej na działce nr (...) w C. nr (...), gm. P. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu zostało wszczęte w dniu (...) grudnia 2010 r., po przeprowadzonych w dniach (...) września oraz (...) grudnia 2010 r. oględzinach nieruchomości, podczas których ustalono, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła około 21 lat temu, a obecny właściciel nie posiada dokumentów świadczących o legalności dokonanej zmiany funkcji. Jednocześnie właściciel nieruchomości przedłożył kopie złożonego wniosku w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr (...) dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń części szopy i części stodoły na pomieszczenia inwentarskie. Organ następnie wskazał, że z uwagi na okres dokonania zmiany sposobu użytkowania zastosowanie mają przepisy sprzed 31 maja 2004 r., a wówczas art. 71 ust. 3 stanowił o obowiązku odpowiedniego stosowania w takiej sytuacji przepisów art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie wskazano, iż stan zgodny prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy utożsamiać ze stanem określonym w art. 71 ust. 1 przed zmianą lub z warunkami określonymi w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2004 r. Tym samym art. 32 Prawa budowlanego należy stosować odpowiednio, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego może żądać wypełnienia obowiązków m.in. w zakresie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. przedstawienia ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu wyjaśnienie kwestii zgodności przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń budynku stodoły z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (wobec braku dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) ma istotne znaczenie dla sprawy i dalszego toku postępowania. Ponieważ dalsze prowadzenie i zakończenie przedmiotowego postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, postępowanie zawieszono w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł D. K., właściciel sąsiedniej nieruchomości, zarazem osoba, która zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o zbadanie legalności zabudowań na działce nr (...) oraz prowadzonej w tych obiektach hodowli. Nie zgadzając się z treścią postanowienia wnoszący zażalenie wyjaśnił, iż w wyniku prowadzonej hodowli w budynkach do tego niedostosowanych dochodzi do podmakania ściany szczytowej jego domu, co grozi niebezpieczeństwem przewrócenia ściany. Ponieważ pomieszczenia inwentarskie nie mają kanałów ściekowych oraz ostojników na ścieki, dochodzi do zalewania jego ogrodu. Wskazał, iż sporne pomieszczenia nie są dostosowane dla zwierząt, a prowadzenie w nich hodowli wiąże się z uciążliwościami dla otoczenia, czego organ nadzoru budowlanego pomimo jego interwencji nie zauważa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) lutego 2011r. Nr (...), działając na podstawie art. 138 § pkt 1, art. 123 § 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń składowych na inwentarskie w budynku stodoły położonej na działce nr (...) w C. nr (...) gm. P. miała miejsce w latach 70-tych i 80-tych. Dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie zmiany sposobu zagospodarowania terenu polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji ma za cel doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przed jego rozstrzygnięciem niezbędne jest zatem ustalenie, czy przedmiotowy budynek jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w świetle przepisów art. 103 ust. 1 i 2 obecnego Prawa budowlanego przepisy tej ustawy należy stosować do spraw, które zostały wszczęte po wejściu w życie ustawy, nawet jeśli dotyczą działań podejmowanych pod rządami ustawy z 1974 r. za wyjątkiem popełnienia samowoli budowlanej sensu stricto (o której mowa w pierwotnym art. 48), do której należy stosować ustawę z 1974 r. Organ nadzoru uznał również, iż w przedmiotowej sprawie należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące do 30 maja 2004r. W sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części organ nadzoru budowlanego musi podjąć postępowanie legalizacyjne, co oznacza konieczność zastosowania art. 71 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym przed tą nowelizacją. Tak więc zdaniem organu nadzoru za dopuszczalne uznać należy wystąpienie inwestora już po wszczęciu postępowania legalizacyjnego o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Rozstrzygnięcie przez Wójta Gminy P. w sprawie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku stodoły, płożonej na nieruchomości nr (...) w C. nr (...) gm. P., jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Stosowny wniosek właściciel nieruchomości złożył w dniu (...) grudnia 2010r., a kopię tegoż wniosku z potwierdzeniem wpływu złożono w PINB w R. w dniu (...) grudnia 2010r. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za słuszne rozstrzygnięcie PINB w R. z dnia (...) stycznia 2011r. sygn.: (...) o zawieszeniu postępowania, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bowiem rozstrzygnięcie przez Wójta Gminy P. w sprawie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej stodoły jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu prowadzonym przez PINB w R.. Organ II instancji wskazał ponadto, iż obecny właściciel nieruchomości przedłożył organowi I instancji dokumentację związaną z budową stodoły, z której wynika, że powstała ona na podstawie pozwolenia na budowę.

Od powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego D. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy albowiem nie na wszystkie pytania zawarte w kierowanej do organów nadzoru budowlanego korespondencji otrzymał odpowiedzi, w szczególności w kwestii wydostawania się z budynku sąsiada pary i uciążliwych zapachów poprzez otwory okienne. Nadto skarżący podniósł, iż ścieki z pomieszczenia sąsiada przedostają się do wód gruntowych, co powoduje ich zanieczyszczanie, zagrożenie higieniczno-sanitarne, jak również zagrożenie ochrony środowiska. Wydostająca się para niszczy w jego budynku elementy metalowe – rynny, ceramikę, drewno, a koszty związane z remontem będzie musiał ponosić skarżący. Wnoszący skargę podniósł również, iż podczas przeprowadzonych kontroli PINB w R. nie ujęto w protokole kontroli wniesionych przez niego uwag. Do skargi załączono kserokopie odpisu protokołu z dnia (...) września 2010 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uczestnik postępowania – M. W., wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej i stanowiącej przejaw złej woli sąsiada, który choć sam prowadzi gospodarstwo rolne i intensywną hodowlę, kwestionuje jego prawo do prowadzenia takiej działalności. Wyjaśnił, iż w dniu (...) lutego 2011 r. uzyskał wymaganą przez organ decyzję o warunkach zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w jej treści.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest orzeczenie o charakterze procesowym, dotyczące zawieszenia postępowania legalizacyjnego. Z tego względu zakres kognicji w sprawie niniejszej koncentruje się wyłącznie na zagadnieniu legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania, a nie na ocenie prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie dokonanej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń składowych na inwentarskie. Rozstrzygnięcia natomiast wymaga, czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawieszając z urzędu postępowanie z tym uzasadnieniem, że jego prowadzenie i zakończenie uzależnione jest od uzyskania decyzji o możliwym sposobie zabudowy i zagospodarowania terenu.

Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne co do tego, że powyższa norma dotyczy sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego wyłoni się zagadnienie, do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący to postępowanie, a które jest koniecznym warunkiem merytorycznego zakończenia sprawy.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie dokonanej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń składowych na inwentarskie wszczęte zostało z urzędu, na skutek działań podjętych przez skarżącego, który jako właściciel sąsiedniej nieruchomości wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z zapytaniem co do legalności prowadzenia hodowli zwierząt w zabudowaniach stodoły i zabudowaniach magazynowych na działce nr (...) w C. Gm. P. Podczas kontroli przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości syn nieżyjącego już inwestora i zarazem obecny właściciel gospodarstwa rolnego do którego zabudowania te należą, przedłożył kserokopię wniosku złożonego przez niego do Wójta Gminy P. o ustalenie decyzją administracyjną warunków zabudowy dla dokonanej samowolnej zmiany użytkowania spornych zabudowań. Fakt złożenia takiego wniosku potwierdziły informacje uzyskane przez organ I instancji z Urzędu Gminy P. W tych warunkach organy nadzoru budowlanego zawiesiły postępowanie w sprawie dokonanej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń składowych na inwentarskie do czasu uzyskania wymaganej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, uznając istnienie w przedmiotowym postępowaniu prejudykatu zobowiązującego organ do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy postanowienie o zawieszeniu postępowania uznać należało za przedwczesne. Postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane bowiem zostało na etapie, gdy po przeprowadzonych oględzinach nieruchomości organ nadzoru budowlanego uznając możliwość przeprowadzenia legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania spornych zabudowań, zobligowany był podjąć konkretne działania proceduralne ukierunkowane na przeprowadzenie takiej procedury. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego pismem z dnia (...) grudnia 2010 r. znak (...) zawiadomił strony, powołując art. 61 § 4 kpa, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie dokonanej bez wymaganego pozwolenia zmiany sposobu użytkowania części budynku stodoły i następnie postępowanie to zawiesił, uznając że dalsze czynności procesowe mogą zostać podjęte po uzyskaniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania budynku. W ocenie Sądu powyższe założenie uznać należy za wadliwe, bowiem organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zobligowany był rozważyć, jakie czynności procesowe może i powinien podjąć, uwzględniając zgromadzony na tym etapie materiał dowodowy oraz przepisy prawne mające zastosowanie w tym przypadku.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi wskazać należy, iż nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji dokonanej zmiany sposobu użytkowania danego obiektu budowlanego. W obowiązującym obecnie stanie prawnym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez stosownego pozwolenia właściwego organu objęta jest dyspozycją art. 71a Prawa budowlanego. Przepis ten obliguje w ust. 1 właściwy organ do wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz do nałożenia obowiązku przedstawienia w drodze postanowienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2, w tym zaświadczenia wójta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku takiego planu. Powyższy przepis wszedł w życie w dniu 31 maja 2004 r. Przepisem art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) zmieniono brzmienie art. 71 dotychczas obowiązującej ustawy - Prawo budowlane oraz w punkcie 32 tego artykułu dodano art. 71a. Jednocześnie jednak w art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej zastrzeżono, że przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Zasada ta obowiązuje również po dokonaniu kolejnych zmian Prawa budowlanego, które nastąpiły po dniu 31 maja 2004 r.

W rozpoznawanej sprawie ustalono, że samowolne użytkowanie części budynku stodoły jako pomieszczeń inwentarskich miało miejsce w latach 70-tych i 80-tych ub. wieku. W dacie podjęcia użytkowania niezgodnego z przeznaczeniem budynku kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia regulował art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowił on, że: "w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". W orzecznictwie i doktrynie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie przepisów prawa niej jest czynnością jednolitą, gdyż można wyróżnić sytuacje, gdy przepisy prawa mogą być stosowane bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a przypadki, gdy przepisy, które mają być stosowane, wymagają określonych modyfikacji oraz sytuacje, w których określone przepisy nie mogą być w ogóle stosowane z uwagi na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla tych stosunków, do których miałyby one być stosowane odpowiednio. Wobec powyższego art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r., należy rozumieć w ten sposób, że w okolicznościach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia, właściwy organ nadzoru budowlanego stosuje środki przewidziane w art. 50, art. 51. tej ustawy dla samowolnego wykonania robót budowlanych oraz w art. 57 ust. 7. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę treść pism skarżącego, ustalenia poczynione w wyniku przeprowadzonych oględzin nieruchomości oraz materiały dostarczone przez uczestnika postępowania zobowiązywały organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury określonej przepisami art. 50 ust, 3 lub art. 51 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. Dopiero w ramach tych procedur, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest ocenić, czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest w tym przypadku wymagana. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), w sytuacji braku planu miejscowego, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wymagana jest jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która polega na budowie obiektu budowlanego lub na wykonaniu innych robót budowlanych. Przepis ten przewiduje również, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest tylko dla takiej zmiany, która jest związana z wykonywaniem robót budowlanych. Nie wynika to wprost i bezpośrednio z cytowanego wyżej art. 59 ust. 1 ale wskazuje na to odesłanie z tego przepisu do art. 50 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. Roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie są objęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wprawdzie nie dotyczy to zmiany zagospodarowania terenu, ale odnosi się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż brak jest podstaw do wyłączeń w tym zakresie. Należy w związku z tym przyjąć, że w oparciu o przepis art. 59 ust. 1 i art. 50 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, warunków zabudowy nie ustala się dla tych robót budowlanych, niepowodujących zmiany sposobu zagospodarowania, a powodujących zmianę sposobu użytkowania obiektu. Ponieważ norma ta dotyczy robót budowlanych, należy przyjąć, że decyzje o warunkach zabudowy są potrzebne jedynie dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonywaniem robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. II OSK 1802/09 Lex nr 589044, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r.; sygn. akt II SA/GL 1000/07; opubl. Legalis oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r.; sygn. akt II SA/Wa 1841/06; opubl.: Lex nr 308033). Dopiero ustalenie czy i jakie roboty budowlane zostały wykonane w celu przystosowania zabudowań do prowadzenia hodowli zwierząt uprawniało organ nadzoru budowlanego do zobowiązania aktualnego właściciela budynków objętych zarzutem samowolnej zmiany sposobu ich użytkowania, do przedłożenia w zakreślonym terminie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania. Zdaniem Sądu nie do zaakceptowania jest także sytuacja, jak to miało w przedmiotowej sprawie, gdy inwestor, który popełnił samowolę budowlaną przed dniem 31 maja 2004 r., znajduje się w sytuacji daleko lepszej od tej, w jakiej znajduje się osoba, która po tej dacie dopuściła się samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ta lepsza sytuacja faktyczna i prawna takiego inwestora wyraża się w uznaniu, iż postępowanie legalizacyjne uzależnione jest od uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, lecz jednocześnie obowiązek uzyskania takiej decyzji nie zostaje stwierdzony w toku prowadzonego postępowania w drodze postanowienia wydanego przez organ nadzoru budowlanego. W konsekwencji, w rozpatrywanym przypadku zawieszenie postępowania w sprawie dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku stodoły z pominięciem wydania wcześniej postanowienia o nałożeniu wspomnianego obowiązku spowodowało, że organ nadzoru budowlanego w istocie utracił kontrolę nad tymże postępowaniem, albowiem w tej sytuacji to od woli inwestora zależy czy i kiedy przedłoży niezbędną na tym etapie decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Do czasu przestawienia takiej decyzji organ nadzoru budowlanego nie mógłby także wyjaśnić kwestii zgłaszanego przez skarżącego zagrożenia powodowanego podmakaniem fundamentów oraz negatywnym wpływem skutków prowadzenia hodowli na środowisko, a zważyć należy, iż organ nadzoru budowlanego na tym etapie sprawy zobligowany jest także rozważyć możliwość skorzystania z uprawnień, o jakich mowa w art. 51 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 31 maja 2004 r. Reasumując, w niniejszej sprawie organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji naruszyły przepisy prawa poprzez przedwczesne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd zobligowany był uwzględnić stan faktyczny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonych postanowień o zawieszeniu postępowania legalizacyjnego. W konsekwencji uchylenia przez Sąd postanowień o zawieszeniu postępowania organ administracji zobligowany jest przeprowadzić stosowne postępowanie, uwzględniając wskazania wynikające z niniejszego wyroku. W ramach postępowania organ oceni uzyskaną przez uczestnika postępowania decyzję o warunkach zabudowy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt ! sentencji wyroku. O kosztach postępowania i o wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w pkt II i III sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 152 powołanej ustawy.