Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 174/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 34  par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2009 r. Prezydent Miasta K. wystawił przeciwko A S.A. 24 tytułów wykonawczych, podstawą wystawienia których była decyzja z dnia [...] nr [...].

Następnie wierzyciel przesłał tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., który w dniu 22 grudnia 2009 r. nadał tym dokumentom klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.

Równocześnie w dniu 22 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny wystawił zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność przypadającą A S.A. od B w Z. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 23 grudnia 2009 r. organ dokonał zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność A S.A. od C S.A. w B. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej Spółce w dniu 23 grudnia 2009 r. W tym samym dniu doręczono je także dłużnikom zajętych wierzytelności.

W dniu 30 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny wyegzekwował w całości należności objęte wszystkimi tytułami wykonawczymi.

Na prowadzone przez organ egzekucyjny - na podstawie ww. tytułów wykonawczych – postępowanie egzekucyjne Spółka wniosła zarzuty, podnosząc nieistnienie po części obowiązku dochodzonego w/w tytułami wykonawczymi.

Kierując się postanowieniami art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny, pismem z dnia 6 stycznia 2009 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wierzyciel uznał

zarzuty A S.A. za częściowo uzasadnione, tj. w zakresie nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, co zostało potwierdzono zarówno przez zobowiązaną Spółkę jak i wierzyciela w pismach odpowiednio z dnia 17 lutego 2010 r. i 24 lutego 2010 r.

Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] nr [...], uznał złożone zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne.

Postanowienie to zostało zaskarżone przez Prezydenta Miasta K. Wierzyciel podniósł, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. w identycznym stanie faktycznym i prawnym podzielił jego stanowisko i częściowo umorzył postępowanie egzekucyjne. Prezydent Miasta K. nie zgodził się ze stanowiskiem, że częściowe uwzględnienie zarzutów obligowało organ do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Redakcja art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w zakresie podniesionych zarzutów, a nie całego postępowania, a zatem zakres uznanego zarzutu wpływa na zakres umorzenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu w/w zażalenia nie uznał argumentów w nim podniesionych.

Organ nadzoru w pierwszej kolejności przywołał treść art. 33 ustawy egzekucyjnej, zawierający enumeratywnie wyliczony katalog przesłanek wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Następnie, powołując się na art. 34 § 1 tej ustawy stwierdził, że zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które jest dla tego organu wiążące. Organ zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z brzmieniu tego przepisu organ nadzoru wyprowadził wniosek, że uznanie chociażby jednego z podniesionych zarzutów powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego o tytuły wykonawcze, których prawidłowość została zakwestionowana w podniesionych zarzutach.

W dalszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej w K. odniósł się do ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Pokreślił, że wierzyciel uznał zarzut spółki za częściowo uzasadniony, przyznając że w tytułach wykonawczych z dnia 15 grudnia 2009 r. ujął całość odsetek za zwłokę, wraz z nienależnymi odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł..

Organ skonstatował zatem, że skoro zarzut A dotyczący nieistnienia obowiązku zapłaty części odsetek za zwłokę jest zasadny i fakt ten potwierdził wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia [...], to zgodnie z przepisem art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania tego obowiązku podlega umorzeniu.

Końcowo, zauważono, że redakcja art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie budzi wątpliwości, że podstawą zarzutu w administracyjnym postępowaniu może być m.in. nieistnienie obowiązku. Ustawodawca nie wskazał, że może być taką podstawą nieistnienie w części obowiązku. Konsekwencją takiej regulacji jest obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, który obejmował w części nieistniejący obowiązek.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący wniósł o jego uchylenie w całości.

Strona uznała stanowisko organu nadzoru za całkowicie chybione, wobec błędnej interpretacji art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej.

Podkreślono, że dłużnik w złożonych zarzutach nie kwestionował samej zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie kwestionował też należności głównej zawartej w tytułach wykonawczych, wynikającej z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. Zarzut jedynie dotyczył nieistniejącego w części obowiązku dotyczącego części nienależnie pobranych odsetek. A S.A. nie sformułowała żadnych dodatkowych żądań i wniosków w związku z należnością główną. Tym samym zarzuty dłużnika dotyczyły tylko części obowiązku zapłaty, a nie całego postępowania egzekucyjnego.

Strona skarżąca za nieuzasadniony uznała wywód organu nadzoru, który z nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę wywodził wniosek, jakoby w ogóle nie istniał obowiązek zapłaty zawarty w tytułach wykonawczych i w związku z tym istniał obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości. Zdaniem strony z treści art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej wynika, że gdy zarzuty są uzasadnione należy umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale umorzenie postępowania może nastąpić w zakresie wskazanym uzasadnionymi zarzutami. Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z wykładnią funkcjonalną i celowościową, dlatego też stanowisko organu nadzoru skarżący uznał za sprzeczne z celem postępowania egzekucyjnego.

Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał na wyroki WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2008 r., II SA/Lu 164/08 oraz z dnia 23 października 2008 r., II SA/Lu 509/08, w których składy orzekające wskazywały na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nadto strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008 r., II SA/Gd 750/07 oraz stanowisko doktryny (m.in. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczyłaś: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Warszawa 2008, s. 164). Zacytowano także fragment uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 418/09.

Powołano także, cytując fragment uzasadnienia wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r. II OSK 1462/08.

Końcowo, zaakcentowano, że nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie, o którym mowa w art. 33 pkt 1 – 5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przepisy te jednoznacznie przesądzają, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny zgłoszonych zarzutów, gdyż jest to kompetencja zastrzeżona dla wierzyciela. W badanej sprawie stanowisko wierzyciela zostało sprecyzowane w postanowieniu z dnia [...], w którym uznano zarzuty A S.A. za uzasadnione w przedmiocie częściowego nieistnienia obowiązku, w zakresie nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł. Postanowienie tej treści obligowało organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego w części tj. do wysokości [...]zł., a więc do wysokości uwzględnionych zarzutów.

Strona skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia,

2. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Organ nadzoru stwierdził, że skoro wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę, za uzasadniony, to stosownie do art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania obowiązku winno było zostać umorzone. Zdaniem organu nadzoru częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego nie znajduje oparcia w ustawie egzekucyjnej. Podkreślono, że umorzenie postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy objęty umorzeniem. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe tytuły wykonawcze posiadały wady.

W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2010 r. strona skarżąca uznała stanowisko organu nadzoru, zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, za bezzasadne. Zarzuciła, że organ nie wskazał – poza stwierdzeniem, że tytuły wykonawcze posiadają wadę – podstawy prawnej, na mocy której można uznać, że tytuły wykonawcze zawierają wadę. Podkreślono, ze ustalenia organu nadzoru dotyczące tytułów wykonawczych są sprzeczne z art. 27 ustawy egzekucyjnej, który reguluje kwestie dotyczące wad tytułów wykonawczych, określając wymogi formalne, jakie powinny one spełniać. Strona powołała się na treść art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stwierdziła, że nakreślone w tym przepisie wymogi zostały spełnione w przedmiotowych tytułach wykonawczych. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2008 r. strona stwierdziła, że odsetki nie stanowią elementu wymienionego w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2010 r. uczestnik postępowania – A S.A. wniosła o zawieszenie postępowania, podnosząc, że wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 418/09 – zapadły w tożsamym stanie faktycznym i prawnym – został zakwestionowany zarówno przez A S.A., jak i Dyrektora Izby Skarbowej, poprzez wniesienie skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 659/10 WSA w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w trybie art. 125 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wywody i wnioski zawarte w skardze, podkreślając znaczenie poglądu zawartego w wyroku NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10 dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na zapadły w tut. Sądzie wyrok z dnia 2 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 938/11 uchylający decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A S.A.

Strona skarżąca – kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia – akcentowała głównie dwie okoliczności tj. niezasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości oraz nieuwzględnienie wiążącego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wskazała przy tym na naruszenie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, podkreślając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczy tej jego części, co do której wierzyciel uznał zasadność zarzutu zobowiązanej.

Rozstrzygając zaistniały spór na korzyść strony skarżącej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego uzasadnił ten fakt przepisem art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm. ) podkreślając, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Wypada także wskazać, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało zawieszone, do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej na wyrok tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2009 sygn. akt I SA/Gl 418/09, a to z tej przyczyny, że dotyczyło bez mała tożsamego stanu faktycznego i prawnego. Podkreślenia wymaga także fakt, iż poza sporem pozostają ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w stosunku do dłużnika tj. A S.A., na podstawie 24 tytułów wykonawczych z dnia [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta K.– wierzyciela.

Z uwagi na fakt, że skład orzekający w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 418/09, uzasadnienie prawne co do zasady będzie oparte o poglądy w nim zawarte. Jak wskazał Sąd, w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanemu przysługuje środek obrony w postaci zarzutu (art. 33 ustawy). Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia (Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 110).

W myśl przepisu art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W badanej sprawie, dłużnik tj. A S.A. wniosła zarzuty, w których podniosła, że obowiązek dochodzony na podstawie wystawionych przez wierzyciela tj. Prezydenta Miasta K. tytułów wykonawczych, nie istnieje - w części dotyczącej odsetek za zwłokę (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej).

Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] uznał zarzut dłużnika za częściowo uzasadniony (postanowienie to stało się ostateczne).

Bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że wykazana w przedmiotowych tytułach wykonawczych należność główna, wynikająca z niezapłaconego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jest prawidłowa. Wierzyciel de facto potwierdził zasadność zgłoszonego przez dłużnika zarzutu, jako że ten ostatni wskazywał na nieistnienie obowiązku w zakresie części odsetek, natomiast nie kwestionował zobowiązania głównego, wynikającego z decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.

Spór zatem między stronami postępowania sądowoadministracyjnego odnosi się do rozstrzygnięcia kwestii, czy wobec uwzględnienia zarzutów w zakresie, odnoszącym się tylko do części zobowiązania wskazanego w tytule wykonawczym, należało postępowanie egzekucyjne umorzyć w całości, czy też tylko w części, odnoszącej się do należności odsetkowych.

W ocenie organu nadzoru oraz A S.A., treść art. 34 § 4 ustawy o postępowania egzekucyjnym sprawia, że jeżeli organ egzekucyjny otrzyma ostateczne stanowisko wierzyciela, z którego wynika zasadność zgłoszonych zarzutów, jest on obowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zaakcentowano przy tym, że organ egzekucyjny winien był umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości, ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Ze stanowiskiem tym polemizuje strona skarżąca (wierzyciel) wskazując na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy wniesiony przez dłużnika zarzut dotyczył tylko części zobowiązania wykazanego w tytule wykonawczym i został on w całości uwzględniony; nie dotyczył przy tym zobowiązania głównego, ale odsetkowego.

Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej.

Stanowiska organu nadzoru oraz uczestnika postępowania nie można podzielić. Częściowe wykonanie obowiązku stanowi zarówno podstawę zarzutu (art. 33 pkt 1 ustawy), jak i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). W myśl przepisu art. 59 § 1 postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. gdy obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt 1), a także gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2). W literaturze wskazuje się, że częściowe wykonanie obowiązku w czasie prowadzonej egzekucji powoduje częściowe wygaśnięcie obowiązku, a w konsekwencji powoduje konieczność częściowego umorzenia egzekucji (Z. Leoński w: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", s. 161). Podstawę częściowego umorzenia egzekucji stanowić może zatem zarówno częściowe wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku.

Stosownie do art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Przepisu art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim przepis ten dotyczy przesłanek umorzenia postępowanie egzekucyjnego, nie można rozpatrywać bez powiązania zawartej w nim regulacji z art. 59 ustawy egzekucyjnej, zawierającym katalog przypadków, w których postępowanie egzekucyjne umarza się. W literaturze (por. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 117-118) wskazuje się, że jeżeli wierzyciel uzna zarzuty za zasadne, organ egzekucyjny może postąpić w sposób następujący:

- umorzyć postępowanie egzekucyjne w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59,

- zastosować środek mniej uciążliwy.

Art. 34 § 4 nie stanowi zatem samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a warunki umorzenia winny zostać zweryfikowane na podstawie art. 59. Innymi słowy mówiąc umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, stanowić musi jedną z form umorzenia wymienioną w art. 59.

Wbrew stanowisku organu nadzoru oraz uczestnika postępowania, częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku czy też częściowe nieistnienie obowiązku stanowi podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Pogląd ten jest zbieżny ze stanowiskiem zawartym w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 750/07 oraz WSA w Lublinie z dnia z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 164/08 oraz z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 509/08, w których składy orzekające wskazywały na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zasadne jest zatem prowadzenie egzekucji w stosunku do tej części zobowiązania ujętego w tytule wykonawczym, odnośnie którego nie wniesiono zarzutu.

W pełni akceptując w/w pogląd należy dodatkowo podnieść, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym, a uprawnienia zobowiązanego ściśle określone. Wypada przy tym zaakcentować, że organ egzekucyjny nie posiada uprawnienia do działania z "urzędu", a zatem nie może też wyjść poza ramy/zarzuty zobowiązanego. Skoro w badanej sprawie zobowiązana Spółka kwestionowała zasadność prowadzenia egzekucji do kwoty [...]zł. tj. nienależnych w części odsetek za zwłokę, nie zgłaszając zarzutu co do prawidłowości jej prowadzenia do wysokości zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji z dnia [...] a określającej zobowiązanej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r., to organ egzekucyjny – nie był uprawniony do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w całości. Takie działanie organu de facto było działaniem na szkodę wierzyciela, domagającego się wyegzekwowania należnego na jego rzecz świadczenia pieniężnego. Nie weryfikując – w postępowaniu zażaleniowym – tego stanowiska organ nadzoru tj. Dyrektor Izby Skarbowej naruszył prawo, w sposób uzasadniający wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Podkreślenia wymaga ponadto, że skargi kasacyjne organu oraz uczestnika postępowania na wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 418/09 z dnia 19 listopada 2009 r. zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10. NSA za prawidłowe uznał stanowisko tut. Sądu, iż art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania w administracji. Umorzenie bowiem na podstawie tego przepisu może nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 u.p.e.a. Tym samym, Sąd ten przesądził zasadniczy przedmiot sporu, a to taki, że przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. – w sytuacji, gdy tylko część obowiązku nie istnieje, a została objęta tytułem wykonawczym, stanowiącym przedmiot zarzutu – uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, w jakiej zarzut jest zasadny, a nie całego prowadzonego postępowania.

Odnosząc się końcowo do wniosku uczestnika postępowania dotyczącego zawieszenia postępowania sądowego, należy zauważyć, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, a to z tej przyczyny, że Sąd ocenia legalność zaskarżonego orzeczenia według stanu prawnego istniejącego w dniu orzekania. Jak wyżej podniesiono, ani stan faktyczny, ani stan prawny nie stanowił przedmiotu sporu w niniejszej sprawie, gdyż ograniczał się wyłącznie do interpretacji/wykładni art. 34 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy.