Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 594/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 207
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.) Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Miasta N. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z 9 listopada 2017r. znak: [...] Zarząd Województwa zobowiązał Beneficjenta-Miasto N. S. do zwrotu części dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w projekcie realizowanym przez Beneficjenta w ramach [...], w tym: w kwocie [...]zł wypłaconych w formie refundacji ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 25 listopada 2010r., do dnia dokonania zwrotu.

Organ wyjaśnił, że w dniu 12 lipca 2010r. została zawarta między Instytucją Zarządzającą M. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013, a Miastem N. S. umowa o dofinansowanie Projektu w ramach Osi Priorytetowej 6. Spójność wewnątrzregionalna, Działanie 6.3. Poprawa bezpieczeństwa mieszkańców, w tym socjalnego i zdrowotnego, Schemat B: Opieka społeczna M. o Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "[...] (dalej jako: umowa). Umowa ta zmieniona została aneksem z 8 lutego 2011r. Realizacja projektu rozpoczęła się w dniu 1 października 2007r., natomiast zakończenie nastąpiło w dniu 31 października 2010r.

W ramach projektu przeprowadzono postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego dla ww. zamierzenia i jako najkorzystniejszą wybrano ofertę wykonawcy -Z. , [...], [...], w wyniku czego w dniu 31 grudnia 2008r. zawarto umowę nr [...] na kwotę [...]zł.

W Informacji Pokontrolnej, znak: [...], przesłanej do Beneficjenta wraz z pismem z 25 listopada 2011r., IZ MRPO potwierdziła, że w zakresie skontrolowanych dokumentów w obszarze merytorycznym i finansowym prawidłową realizację projektu.

W wyniku przeprowadzonego w ramach przedmiotowego projektu audytu, Instytucja Audytowa zakwestionowała prawidłowość warunków postawionych przez Zamawiającego w postępowaniu przetargowym. Wskazano, że zapis w opisie warunków udziału w postępowaniu w ogłoszeniu o zamówieniu - roboty budowlane w SEKCJI 111.2) pkt 3 jest sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji i równego traktowania. Zdaniem IA, ww. warunek postawiony przez Zamawiającego został wyrażony w postaci procentowej ceny ofertowej brutto wykonawcy, co skutkuje tym, iż dla każdego z wykonawców biorących udział w postępowaniu warunek ten będzie inny (będzie miał różną wysokość, w zależności od zaoferowanej ceny).

Na wniosek Beneficjenta w sprawie została wydana opinia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z 20 maja 2014r. znak: [...], w której stwierdzono naruszenie przez zamawiającego art. 22 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (dalej-P.z.p.) w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp.

IZ MRPO przeprowadziła w dniach od 24 stycznia do 7 lutego 2017r. kontrolę po zakończeniu projektu. W Informacji Pokontrolnej, znak: [...] stwierdzono, że zamawiający naruszył art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust, 1 oraz art. 22 ust. 2 Pzp poprzez odniesienie warunku doświadczenia do wartości składanej w danym postępowaniu oferty. Ustalenie warunków, które de facto są inne dla każdego wykonawcy (uzależnione od wysokości ceny oferty) narusza zasadę równego traktowania wykonawców. W ten sposób zamawiający, niezgodnie z ustawą Pzp, przenosi na wykonawcę ciążący na nim obowiązek skonkretyzowania warunku udziału w postępowaniu w celu zapewnienia, że wykonawcy uczestniczący w postępowaniu są zdolni do należytego wykonania zamówienia. Stwierdzone podczas kontroli uchybienie powoduje wymierzenie korekty finansowej zgodnie z Taryfikatorem obowiązującym od 1 czerwca 2014r. (gdyż ponowna kontrola postępowania pn. Budowa budynku zespołu placówek opiekuńczo-wychowawczych rozpoczęta została po tej dacie). Do wyliczenia wartości korekty finansowej wymierzonej za stwierdzone w wyniku kontroli naruszenie przyjęto wskaźnik 5% z Tabeli 2 pkt 12 -dyskryminacyjny opis przedmiotu zamówienia. Zgodnie z zapisem Tabeli 2 pkt 12, Taryfikator przewiduje korektę finansową 25% za "określenie dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów oceny ofert". W Taryfikatorze wskazano, że wysokość korekty może zostać obniżona do 10% lub 5% w zależności od wagi nieprawidłowości. IZ MRPO w analizowanym przypadku zastosowała miarkowanie korekty i obniżyła wysokość zastosowanego wskaźnika procentowego, uznając, iż adekwatną do wagi naruszenia jest wysokość korekty finansowej na poziomie 5% dla wydatków kwalifikowanych objętych umową nr [...] z 31 grudnia 2008r. zawartą z Wykonawcą na kwotę [...]zł.

W piśmie z 9 marca 2017r. znak: [...] IZ MRPO odniosła się do argumentów Beneficjenta (przedstawionych w piśmie z 27 lutego 2017r.) i poinformowała, iż przesłane zastrzeżenia nie zostały uwzględnione. Pismem z 15 marca 2017r. znak: [...] Beneficjent odmówił podpisania ostatecznej Informacji Pokontrolnej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Dnia 9 listopada 2017r. wydano decyzję w przedmiocie zwrotu dofinansowania znak: [...]

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Beneficjent wskazał, iż organ wydając decyzję administracyjną o zwrocie środków europejskich oraz środków z budżetu państwa naruszył:

art. 207 ust. 9 i ust. 2 w zw z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 2077 dalej-u.f.p.)

art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz.1376, ze zm. dalej-u.z.p.p.r.)

art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych,

art. 70§1 Ordynacji podatkowej w zw z art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Beneficjent wniósł o uchylenie decyzji w całości i zakończenie postępowania poprzez jego umorzenie. Uzasadniając wniosek wskazano, iż zastrzeżenia powstały dopiero po przeprowadzeniu audytu projektu przez UKS, i wiązały się z kształtowaniem orzecznictwa w kwestii rozumienia zasady określonej w art. 7 ust. 1 PZP. Beneficjent podniósł też, że choć opinia wyrażona przez Prezesa UZP była dla nich niekorzystna to jednak została ona wyrażona w sposób bardzo ogólny bez dokładnej analizy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a w związku z tym oparcie się przez IZ MRPO na wnioskach takiej opinii jest niezgodne z art. 26 ust. 1 pkt 1, pkt 14, pkt 15 i pkt 15 a u.z.p.p.r. Odwołujący na potwierdzenie swojego stanowiska w tej kwestii wskazał na wyrok NSA, sygn. akt: II GSK 3407/15 z 9 czerwca 2017r., w którym podano, iż wnioski z kontroli doraźnej Prezesa UZP nie są wiążące dla Instytucji Zarządzającej. Dalej Beneficjent odniósł się do kwestii, że ważne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma również sposób i termin dofinansowania Projektu realizowanego w perspektywie 2007-2013 oraz to, że Projekt nie podlegał dyrektywom 2004/1 7/WE oraz 20024/1 8/WE. Wskazując tym samym, że wymierzenie korekt powinno brać pod uwagę wysokość skutków finansowych dla wydatków ze środków funduszy UE a naruszenie, które nie wywołuje żadnych skutków finansowych (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) należy traktować jako mające wyłącznie charakter formalny skutkujący brakiem obowiązku naliczania korekt - co wyraźnie sformułowano w dokumencie wydanym w 2010r. pn. "Wymierzania korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE".

Odwołujący odniósł się do kwestii dotyczącej wysokości nałożonej korekty oraz Taryfikatora mającego zastosowanie w sprawie. Przytoczył wyrok NSA w sprawie sygn. akt: II GKS 2967/16, w którym wskazano, iż organ wymierzając korektę powinien stosować Taryfikator obowiązujący w dniu podpisania umowy, a nie Taryfikator obowiązujący w dniu rozpoczęcia kontroli. Beneficjent tym samym zauważył, że nieprawidłowe jest zastosowanie Taryfikatora obowiązującego w dacie rozpoczęcia kontroli, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, a zwłaszcza kiedy wywołuje to skutki niekorzystne dla Beneficjenta. Wskazał też, iż w dacie podpisania umowy obowiązywał Taryfikator, który określał wysokość korekty za zarzucane naruszenie na poziomie 5% i które mogą ulec obniżeniu, o ile zaistnieją okoliczności za tym przemawiające. Beneficjent zauważył, iż organ uznał, że w przedmiotowej sprawie takie okoliczności zachodzą obniżając korektę z przyjętego Taryfikatora obowiązującego w dniu wszczęcia kontroli z maksymalnej 25% do minimalnej stawki 5%. Beneficjent idąc dalej tym tokiem wskazuje, że przy zastosowaniu Taryfikatora obowiązującego w dniu zawarcia umowy 12 lipca 2010r. przyjęta stawka stanowi stawkę maksymalną z możliwością jej obniżenia, czego organ wymierzający korektę nie uczynił twierdząc bezpodstawnie, że stawka 5% z Taryfikatora obowiązującego w dacie zawarcia umowy jest stawką sztywną bez możliwości jej obniżenia. Dalej wskazano, że Beneficjent nie ponosi odpowiedzialności za tak długi czas oczekiwania na decyzję, a ponadto obecnie obowiązujące przepisy nie dają możliwości zredukowania odsetek za okresy niezawinione przez Beneficjenta.

Kolejno odwołujący podniósł zarzut przedawnienia należności objętych zaskarżoną decyzją, w oparciu o art. 70§1 O.p. Wskazując, iż na podstawie tego przepisu decyzję o zwrocie środków można wydać w terminie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, natomiast art. 207 u.f.p. określa bezspornie, że środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania Beneficjentowi i od tego terminu liczone są odsetki. Odwołujący wskazał, iż w art. 67 u.f.p. zawarto odesłanie, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. (tj. dotyczących m.in. należności z tytułu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich), nieuregulowanych tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70§1 O.p. Z treści skarżonej decyzji wynika, że zasadnicza kwota środków podlegających zwrotowi została przekazana Beneficjentowi w dniu 25 listopada 2010r. a tym samym decyzja o zwrocie środków winna zostać wydana do końca 2015r. Po tym terminie zobowiązanie do zwrotu środków uległo przedawnieniu a postępowanie w sprawie nie powinno być wszczęte (wyrok NSA z 18 maja 2017r., sygn. akt: II GSK 4503/16).

Decyzją z 9 kwietnia 2018r. znak: [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy decyzję z 9 listopada 2017r. w sprawie zwrotu dofinansowania. W podstawie prawnej powołano art. 207 ust. 12a u.f.p. w zw. z art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r., art. 138§1 pkt 1, art. 127§3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej-k.p.a.) oraz §6 ust. 1 umowy nr nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]".

Organ rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych - najważniejszego podmiotu powołanego do kontroli zamówień, wyrażonym w opinii z 20 maja 2014r., ukształtowanie poziomu uprawniającego do uznania spełnienia warunku w odniesieniu do wykonawców biorących udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, poprzez odniesienie spełniania tych warunków do cen ofertowych wykonawców, w stanie prawnym obowiązującym w chwili wszczęcia przedmiotowego zamówienia, naruszało przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych w zakresie art. 22 ust. 1 Pzp w zw z art. 7 ust. 1 Pzp. Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa, brak skonkretyzowanych warunków udziału w zamówieniu w odniesieniu do posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, a posłużenie się odwołaniem się do wartości oferty brutto wykonawcy, nie stanowiło obiektywnego, jak i transparentnego wymagania zamawiającego wobec wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego oraz naruszało zasadę uczciwej konkurencji, jak również miało wpływ na krąg potencjalnych wykonawców. Mając na uwadze ryczałtowy charakter oferty, odwołanie się w warunku do wartości oferty brutto wykonawcy, wymagało przygotowania pełnej oferty przez wykonawców jeszcze przed tym, aż dowiedzieli się oni czy spełniają warunek (przygotowanie oferty warunkowało tą wiedzę), co mogło generować koszty związane z przygotowaniem oferty. Nie jest możliwe jednak oszacowanie ilu potencjalnych wykonawców, których oferta mogła być tańsza, nie wzięło udziału w postępowaniu z tego powodu, a tym samym nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet funduszu (szkoda potencjalna). Wyjaśniono, że szkoda potencjalna, to taka, która mogłaby wystąpić, jest niemierzalna. Wobec powyższego, uznano, iż występujące w niniejszej sprawie naruszenie stanowi, "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/20.

Zaznaczono przy tym, że wykrycie (nie ma znaczenia czy podczas pierwszej czy następnej kontroli) naruszenia prawa wspólnotowego lub krajowego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, prowadzi do powstania obowiązków ustanowionych prawem unijnym, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo poprzez nałożenie korekty finansowej (wyrok WSA w Krakowie z 1 grudnia 2015r., sygn. akt: l SA/Kr 593/15).

Możliwa jest sytuacja, w której powodem zwrotu części dofinansowania przez beneficjenta jest ustalenie, iż doszło do naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, a tym samym procedur o których mowa w art. 184 u.f.p. poprzez wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, co swoim zakresem wypełnia przesłanki art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Jednocześnie podkreślono, że sam fakt wykorzystania środków w sposób określony przesłankami z art. 207 ust. 1 u.f.p., skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania. Zaakcentowano także, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 nieprawidłowość stanowi jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, przy czym przez naruszenie przepisu prawa wspólnotowego należy rozumieć zarówno naruszenie przepisów unijnych, jak i krajowych (wyrok WSA w Krakowie z 21 kwietnia 2015r. sygn. akt: III SA/Kr 2041/14).

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Beneficjenta w przedmiocie przedawnienia należności objętych ww. decyzją w oparciu o art. 70§1 O.p. oraz nie podzielił przytoczonego przez stronę we wniosku poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 18 maja 2017r. sygn. akt: II GSK 4503/16. W pierwszej kolejności wskazano, iż powyższy wyrok nie analizuje przedawnienia w kontekście rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Rozporządzenie to wprowadza ograniczenie w czasie odpowiedzialności finansowej podmiotów gospodarczych z tytułu dopuszczenia się nieprawidłowości powodujących lub mogących powodować szkodę w budżecie ogólnym Wspólnot. Rozporządzenie ustanawia instytucję przedawnienia dla stosowanych środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości.Art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, jednocześnie w dalszej części zastrzega, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu". Przewidziano również, że państwa członkowskie mają możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia (art. 3 ust. 3 ww. rozporządzenia). Jednocześnie, jak zwrócił uwagę Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 15 czerwca 2017r. sygn. C-436/15 (LEX nr 2304659), termin ten pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie w stosunku wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia programu wieloletniego. Sięgając do rozporządzenia 1083/2006, które dotyczy dochodzonej należności, wskazano, że reguluje ono szereg obowiązków Państwa członkowskiego (a pośrednio Instytucji Zarządzających), które są rozłożone w czasie. Zgodnie z art. 70 państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w tym zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych. Zwrócono przy tym szczególną uwagę na art. 57, zgodnie z którym państwo członkowskie zapewnia trwałość operacji (5 lat od zakończenia realizacji projektu), a w przypadku stwierdzenia naruszenia tej trwałości zobowiązane jest do odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska, organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017r. sygn. akt: l SA/Sz 749/17; wyrok WSA w Gdańsku z 16 maja 2017r. sygn. akt: l S A/G d 264/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 marca 2016r. sygn. akt: l SA/Bd 104/16; wyrok WSA w Olsztynie z 25 stycznia 2018r. sygn. akt: l SA/Ol 720/17, wyrok WSA w Rzeszowie z 4 lutego 2016r. sygn. akt: l SA/Rz 572/15) i organ podniósł, że zakończenie programu jeszcze nie nastąpiło, a to oznacza, że nie upłynął jeszcze termin przedawnienia.

Wskazano, również, iż we wrześniu 2017r. weszła w życie zmiana ustawy o finansach publicznych wprowadzająca do ustawy przepis art. 66a - o przedawnieniu zobowiązań do zwrotu środków.

Odnośnie kwestii związanej z określeniem kwoty przypadającej do zwrotu organ powołał się na stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 27 października 2014r. w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt: II GPS 2/14 wszystkie istotne elementy relacji jaka zachodzi pomiędzy instytucją przyznającą dofinansowanie a beneficjentem w zakresie dofinansowania zawarte są w umowie łączącej obie strony. Niewątpliwie zatem podpisanie takiej umowy tworzy zobowiązanie cywilnoprawne. Nie przeszkadza temu fakt, że pewne uprawnienia i obowiązki wynikające z tej umowy mają podłoże administracyjnoprawne.

Przechodząc następnie do zastosowanego Taryfikatora obowiązującego w momencie podjęcia czynności kontrolnych, co zostało zakwestionowane przez Beneficjenta, podkreślono, iż dokument pn. Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy DE, czyli tzw. Taryfikator w całości opiera się na dokumentach obowiązujących na szczeblu unijnym, tj. Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących określania korekt finansowych dla wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych ([...]) oraz zastępującej ją decyzji Komisji Europejskiej z 19 grudnia 2013r. wprowadzającej wytyczne dotyczące określenia korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w przypadku naruszeń przepisów w zakresie zamówień publicznych ([...]).

Taryfikator na mocy § 5 ust. 14 w związku z § 1 pkt 15 umowy o dofinansowanie Projektu został do niej inkorporowany w momencie jej zawarcia i z tą chwilą stał się jej elementem, będąc częścią prawa obligacyjnego wiążącego strony tej umowy (wyrok WSA w Krakowie z 21 kwietnia 2015r. sygn. akt: III SA/Kr 2041/14, wyrok WSA w Gliwicach z 3 grudnia 2014r. sygn. akt: III SA/GI 993/14, wyrok WSA w Lublinie z 16 grudnia 2014r. sygn. akt: III SA/Lu 749/14). Brak w momencie ustalania i nakładania korekty finansowej stosownych regulacji intertemporalnych dotyczących zastosowania danej wersji Taryfikatora wymusił na organie wypracowanie rozwiązania systemowego dotyczącego ram czasowych obowiązywania ww. dokumentu. Po dokładnej analizie procedury kontrolnej projektów współfinansowanych ze środków MRPO na lata 2007-2013 oraz mając na uwadze zalecenie Instytucji Koordynującej RPO zawarte w piśmie przekazującym pierwszą wersję Taryfikatora (pismo z 14 marca 2008r., znak: [...]) ustalono, że korekty finansowe będą obliczane w oparciu o Taryfikator obowiązujący w momencie podjęcia czynności kontrolnych. W związku z powyższym zgodnie z ostatnią 5 wersją Taryfikatora (znak: [...]) - stosuje się go do korekt finansowych związanych z nieprawidłowościami wykrytymi po 31 maja 2014r. Kontrolę po zakończeniu projektu obejmującą kontrolę postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzono od 24 stycznia 2017r. do 7 lutego 2017r. Dlatego też zastosowano ww. wersję Taryfikatora. Dalej wyjaśniono, że taryfikator jest dokumentem, który w przypadku wystąpienia szkody potencjalnej zawiera w sobie zobiektywizowaną wagę, którą należy przypisać w wyniku stwierdzenia danego naruszenia, w ten sposób poniekąd chroniąc Beneficjentów przed zwrotem, w przypadku niemożności ustalenia szkody rzeczywistej, całości otrzymanego dofinansowania. Zgodnie z zaleceniami wskazanymi w Taryfikatorze przy ustalaniu wysokości korekt finansowych za naruszenia przy stosowaniu prawa wspólnotowego w dziedzinie zamówień publicznych lub stosowaniu przepisów ustawy Pzp należy brać pod uwagę, z jednej strony rodzaj lub stopień naruszenia, z drugiej zaś skutki finansowe naruszenia dla wydatków ze środków funduszy UE. Wysokość korekty powinna więc, co do zasady, odpowiadać wartości nieprawidłowości. Ustalenie wysokości korekty może nastąpić na dwa sposoby: przez zastosowanie metody dyferencyjnej lub metody wskaźnikowej (przy czym są to określenia wyłącznie umowne, przyjęte na potrzeby Taryfikatora). Metoda dyferencyjna jest możliwa do zastosowania tylko w takich sytuacjach, w których istnieje możliwość ustalenia rzeczywistej szkody, na podstawie wyliczenia konkretnej kwoty o jaki uszczuplony został budżet. W tym miejscu podkreślono, że w przedmiotowej sprawie, brak jest możliwości oszacowania tą metodą rozmiaru szkody spowodowanej ujawnionym naruszeniem, bowiem mamy do czynienia ze szkoda potencjalną.

Zatem, należało zastosować metodę wskaźnikową, przy której wysokość korekty oblicza się jako iloczyn wskaźnika procentowego nałożonej korekty, wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy UE i wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia według wzoru określonego w Taryfikatorze. Do wyliczenia wartości korekty finansowej wymierzonej za stwierdzone w wyniku kontroli naruszenie przyjęto wskaźnik 5% z Tabeli 2 pkt 12 -określenie dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów oceny ofert (na podstawie wersji nr 5 Taryfikatora obowiązującego od 1 czerwca 2014r. akta adm., s. 201-216). Ustalając wysokość kwoty przypadającej do zwrotu, Organ wziął pod rozwagę argumenty, które mogłyby przemawiać za obniżeniem maksymalnej stawki korekty, jak również okoliczności, które wskazują na wagę stwierdzonego naruszenia.

Organ zauważył z daleko idącej ostrożności, że nawet przyjmując, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie miałby Taryfikator z daty podpisania umowy (wersja 2) to biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności przedmiotowej sprawy, nie zaleziono jakichkolwiek podstaw z uwagi na zaistniałe naruszenie do obniżenia korekty poniżej 5%. Organ stoi na stanowisku, że to właśnie wskaźnik 5% w pełni oddaje charakter i wagę naruszenia. Konkludując powyższe, bez względu na to jaki Taryfikator miałby zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wskaźnik procentowy korekty pozostałby taki sam.

II.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję Miasto N. S. zarzuciło:

-naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 i 2 w zw z art. 7 ust. 1 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie ogłoszenia przetargu na "[...]" i jego

prowadzenie, poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i błędne przyjęcie, że

określenie w treści ogłoszenia o przetargu warunku udziału w postępowaniu w

postaci procentowej ceny ofertowej brutto wykonawcy narusza zasady uczciwej

konkurencji i równego traktowania wykonawców, i w zw z tym naruszenie art

184 u.f.p., art.2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999oraz §6 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu z 12 lipca 2010r. i wskutek tego wadliwe ustalenie, że doszło do naruszenia przez skarżącego procedur określonych w tym przepisie ustawy o finansach publicznych i tym samym do powstania nieprawidłowości w rozumieniu w/w rozporządzenia, w konsekwencji czego organ wadliwie nałożył na skarżącego obowiązek zwrotu części dofinansowania w ww. kwocie wraz z odsetkami,

-naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady

Europy (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony

interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez błędne zastosowanie terminu przedawnienia przewidzianego w akapicie 2 zdanie 2 w/w artykułu oraz niezastosowanie terminu przedawnienia określonego w akapicie 4 tego artykułu, a tym samym nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, a w konsekwencji nałożenie na skarżącego obowiązku zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami, pomimo, iż decyzja organu I instancji wydana i doręczona została po upływie 8 lat od daty, kiedy nastąpiło rzekome uchybienie uzasadniające nałożenie korekty, tj. od daty 6 października 2008r.,

-naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 70§1 O.p. w związku z art. 60 pkt 6 i art. 67 ust. 1 u.f.p. polegające na niezastosowaniu tych przepisów i nieuwzględnieniu zarzutu przedawnienia, a w konsekwencji nałożeniu na skarżącego obowiązku zwrotu ww. kwoty, pomimo, iż decyzja Zarządu Województwa z 9 listopada 2017r. wydana i doręczona została po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zasadnicza kwota środków podlegających zwrotowi została przekazana skarżącemu (przekazanie środków nastąpiło w dniu 25 listopada 2010r.),

-naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw z § 1 pkt 15 i § 5 ust. 14 umowy poprzez błędne ustalenie, iż przy określaniu wysokości korekty zastosowanie miał taryfikator obowiązujący w dniu wykrycia uchybienia, tj. taryfikator, który stosuje się po dacie 31 maja 2014r., wyznaczający górną granicę

korekty za ten rodzaj przewinienia w wysokości 25% dofinansowania, podczas gdy

winien mieć zastosowanie taryfikator obowiązujący w dniu zawarcia umowy o

dofinansowanie, który przewidywał górną granicę korekty za ten sam rodzaj

przewinienia w wysokości 5% dofinansowania, w konsekwencji czego, przy ustaleniu,

iż zachodziły w niniejszej sprawie szczególne okoliczności uzasadniające obniżenie

korekty do najniższego możliwego poziomu, organ w rzeczywistości zastosował

najwyższy dopuszczalny poziom korekty,

-naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77§1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji dlaczego [...] Regionalny Program Operacyjny na lata 2007- 2013 nie został jeszcze zakończony, w sytuacji gdy organ wywodzi, iż w niniejszej sprawie zastosowanie miał wydłużony termin przedawnienia programów wieloletnich określony w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia, i tym samym nie jest możliwe ustalenie czy twierdzenie organu jest zgodne ze stanem faktycznym.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania, względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi - Zarządowi Województwa.

Odpowiadając na skargę, organ administracyjny podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność-wymienione w art. 3§2 p.p.s.a. Jak wynika jednakże z art. 3§3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontroli i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddane zostały programy operacyjne, przy czym ustawa z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 383 dalej-u.z.p.p.r.) nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r., że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.

Ponadto wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134§1 p.p.s.a., przy czym stosownie do art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu krajowemu i wspólnotowemu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).

Analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji podjęły wszelkie niezbędne działania celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego tej sprawy.

Przedmiot oceny w niniejszej sprawie stanowi decyzja Zarządu Województwa z 9 kwietnia 2018r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 9 listopada 2017r. zobowiązującą stronę skarżącą do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zastosowanie miały także wskazane w decyzji przepisy unijnych aktów prawnych. Oceniając ogólnie sprawę od strony procesowej, należy więc stwierdzić, że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.) , czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.) oraz regułom postępowania dowodowego, w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107§1 - §3 k.p.a.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że kontrolowana decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi, wskazać należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym.

Stosownie do treści art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. Nr 210, poz. 25 ze zm.), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi. Jak wynika z art. 70 tego rozporządzenia, państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań: a) zapewnienia, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych są ustanowione zgodnie z art. 58-62 i że funkcjonują skutecznie; b) zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań. W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, państwa członkowskie odpowiadają za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego UE, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty powstały z jego winy lub w wyniku niedbalstwa z jego strony.

Powołane rozporządzenie reguluje także procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym kwestie korekt finansowych do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006). W art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 zawarta została legalna definicja "nieprawidłowości", zgodnie z którą za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zarówno Komisja Europejska jak również ETS przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego. Za nieprawidłowość należy w związku z tym uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.

Zatem zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98).

W krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z art. 25 tej ustawy za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada: (pkt 1) instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa; (pkt 2) w przypadku programu rozwoju – odpowiednio właściwy minister lub zarząd województwa. W świetle przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca realizując zadania, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 2 ustawy.).

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z ust. 2 art. 184 przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa. Po myśli art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Zatem pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" należy rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta.

Umowa o dofinansowanie to umowa cywilnoprawna. Reguły interpretacji tychże umów zostały określone przede wszystkim w art. 65 ustawy z 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (dalej- k.c.) i to one winny być w sprawie zastosowane. Z art. 65§2 k.c. wynika nakaz kierowania się przy wykładni umowy jej celem i zgodnym zamiarem stron. Nie jest przy tym konieczne, aby cel ten był uzgodniony przez strony, wystarczy, by cel zamierzony przez jedną stronę był znany drugiej stronie (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2005r. sygn. akt: II CK 122/05). Nie budzi przy tym wątpliwości cel i charakter (publiczny) środków przyznanych w ramach zawartej ze stroną umowy o dofinansowanie, w odniesieniu do których, gdy chodzi o ich dystrybucję oraz wykorzystywanie, obowiązują szczególnego rodzaju zasady, w tym między innymi takie zasady ogólne, jak zasada przejrzystości, czy też transparencji.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. , który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2) wykorzystywane z naruszeniem procedur , o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji , o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie zachowane zostały proceduralne wymogi wynikające z art. 207 u.f.p. Instytucja Zarządzająca wezwała stronę skarżącą do zwrotu wypłaconych kwot. Beneficjent nie dokonał zwrotu. W tej sytuacji konieczne stało się wszczęcie przez Instytucję Zarządzającą postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 u.f.p.).

Wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 u. f. p i ta decyzja jest przedmiotem kontroli sądowej. Przedmiotem tej kontroli nie jest i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności. Strona skarżąca, kwestionując legalność decyzji zwrotowych, winna odnosić się do przesłanek z art. 207 u.f.p. wskazanych w podstawie prawnej decyzji, a nie przyczyn, czy sposobu rozwiązania umowy przez IZ. Powszechnie w judykaturze podnosi się, że jeżeli beneficjent domaga się sądowej kontroli zasadności rozwiązania umowy o dofinansowanie, to powinien swoje roszczenie prezentować przed sądem powszechnym, a nie w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego legalności decyzji. (wyrok NSA z 19 czerwca 2012r., sygn. akt: II GSK 732/11, CBOSA).

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Instytucja Zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań strony skarżącej i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko Instytucji Zarządzającej jest w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. , który nawiązuje do treści art. 184 uf.p.. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". W świetle utrwalonego i jednolitego w tym względzie orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków (wyroki NSA: z 19 czerwca 2012r., sygn. akt: II GSK 732/11 i z 9 stycznia 2014r., sygn. akt: II GSK 1546/12, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny, wielokrotnie wskazywał, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Wynika to ze specyfiki ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów.

Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzje obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą postanowień umowy, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Przypomnieć należy, że podstawą prawną udzielenia dofinansowania stanowiła umowa o dofinansowanie zawarta między Instytucją Zarządzającą a stroną skarżącą. Na jej mocy strony zobowiązały się do przestrzegania jej postanowień, a także przepisów prawa powszechnie obowiązującego i procedur w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego.

Zdaniem Sądu, organ przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustalił stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody w sposób prawidłowy ocenił. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, a tym samym rozporządzenia nr 1083/2006, gdyż doszło do powstania nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Zauważyć bowiem, należy, że pojęcie nieprawidłowości obejmuje naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Naruszenie prawa wspólnotowego, obejmuje zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do wystąpienia nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr [...] dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii. Tak więc stwierdzenie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie tego naruszenia za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, skutkuje powstaniem obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo.

Sąd nie uwzględnił również podniesionego w toku rozprawy zarzutu przedawnienia obowiązku zwrotu dofinansowania.

Na tle tej kwestii budzącej kontrowersje podnieść należy, że materialnoprawną podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. Ustawa ta nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z jej art. 67, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zwraca się uwagę (wyrok WSA w Kielcach z 21 września 2017r. o sygn. akt: I SA/Ke 433/17, wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017r. o sygn. akt: I SA/Sz 749/17-CBOSA), że pomimo odesłania, przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się, z uwagi na przepis szczególny, tj. Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust.1 tego Rozporządzenia przewiduje zaś jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 ww. Rozporządzenia wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 15 czerwca 2017r. sygn. akt: C-436/15 zauważył, że rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

Na tle tego uregulowania, słusznie zauważa się również w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017r.), że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia-daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70§1 O.p., wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2006 Nr 227 poz. 1658). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych.

Dla [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013, uznać więc należy, że okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.

Jak zaś wynika z istotnego dla niniejszej sprawy dokumentu dołączonego do odpowiedzi na skargę przez organ a to pisma Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju z 14 marca 2018r. w dniu 2 marca 2018r. odbyło się spotkanie Instytucji Zarządzających z KE w sprawie zamykania programów perspektywy 2007-2013 bowiem nie zostały one jeszcze zamknięte.

Godzi się także odnotować, że w dniu 2 września 2017r. (z wyjątkami, które nie mają zastosowania w tej sprawie), weszła w życie ustawa z 7 lipca 2017r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw i w art. 28 ust. 2 tej ustawy, wskazano, że do postępowań w sprawie zwrotu środków o których mowa w ustawie zmienianej w art. 11 (ustawa o finansach publicznych) wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Kontrole planowe w stosunku do beneficjenta przeprowadzono we wrześniu 2011r. a następnie od 24 stycznia 2017r. do 7 lutego 2017r. odbyła się kontrola po zakończeniu projektu, zatem w sprawie nie miały zastosowania ,,nowe" przepisy ustawy o finansach publicznych.

Powyższą ustawą znowelizowane szereg aktów normatywnych w tym ustawę o finansach publicznych, dodając po art. 66 u.f.p. nowy przepis art. 66a wedle którego zobowiązanie do zwrotu środków (...) przedawnia się z upływem 5 lat licząc od dnia w którym decyzja albo stała się ostateczna lub od wypłaty salda końcowego.

Reasumując przedstawione wywody w niniejszej części uzasadnienia, należy podkreślić, że na dzień rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, [...] Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013, nie uległ zamknięciu.

Zatem - kwestia upływu terminu przedawnienia do zwrotu środków otrzymanych w ramach wieloletnich programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych wymaga uwzględnienia szczególnej regulacji jaka została zawarta w przepisach art. 3 ust.1 akapit drugi zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, w którym wskazano, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie od momentu ostatecznego zakończenia programu". W takich przypadkach nie będą znajdować zatem zastosowania regulacje Działu III Ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 67 ust.1 u.f.p.(tj. pięcioletni termin z art. 70§1 O.p.).

Tym samym, Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 18 maja 2017r. sygn. akt: II GSK 4503/16. Należy jednak odnotować, że wyrok NSA został wydany przed orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 czerwca 2017r. sygn. akt: C-436/15 a nadto NSA rozpoznawał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 (EUROATOM).

Również zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 i 2 w zw z art. 7 ust. 1 ust. 1 P.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie ogłoszenia przetargu był nietrafny.

W sprawie jest istotne, że z punktu widzenia wyrażonej w art. 7 P.z.p. zasady zobowiązującej do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, przyjąć należy, że tworzeniu i opracowywaniu specyfikacji istotnych warunków zamówienia musi towarzyszyć nie dość, że wymóg przestrzegania przepisów prawa w zakresie odnoszącym się do określonych nimi praw i obowiązków zamawiającego oraz skorelowanych z nimi podstawowych praw oferentów, których SIWZ nie może ograniczać, ani też wyłączać, to również i wymóg odnoszący się do potrzeby zachowania niezbędnej równowagi między interesem zamawiającego polegającym na gwarancji należytego wykonania zamówienia, a interesem potencjalnych wykonawców, który wyraża się w usprawiedliwionym oczekiwaniu, że wobec nadmiernych, czy też nieuzasadnionych wymagań, nie zostaną oni wykluczeni z postępowania albo wręcz zniechęceni do udziału w nim, a tym samym, że nie zostaną pozbawieni prawa równej szansy ubiegania się o uzyskanie zamówienia.

Wobec powyższego, niesporną w rozpatrywanej sprawie okoliczność odnoszącą się do zawartego w treści SIWZ opisu spełniania warunku wykonania z należytą starannością przynajmniej jednej roboty budowlanej o podobnym charakterze o wartości nie mniejszej niż 50%ceny oferty brutto wykonawcy, ocenić należy nie inaczej, jak tylko naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. Posłużenie się wielkością procentową ceny oferowanej brutto powoduje, że ten warunek różnie się kształtuje w stosunku do poszczególnych oferentów zatem nie można mówić w tym przypadku o zobiektywizowanym kryterium wyboru oferenta. W tej sytuacji to de facto oferenci a nie zamawiający ,,tworzą" ten warunek. Potwierdzenie znalazło to w opinii z 20 maja 2014r. sporządzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Do stwierdzenia, że doszło do naruszenia zasad określonych w art. 7 P.z.p. nie jest bowiem konieczne, ani nawet potrzebne wykazanie, że do naruszenia konkurencyjności faktycznie doszło (wyrok NSA z 13 lutego 2014r., sygn. akt: II GSK 1980/12-CBOSA).

Odnosząc się do zarzutu, że organ wymierzając korektę zastosował niewłaściwy Taryfikator obowiązujący w dniu rozpoczęcia kontroli podstępowania, podczas gdy jedynym Taryfikatorem jaki mógł zastosować był Taryfikator obowiązując w dniu podpisania umowy o dofinansowanie projektu, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przypomnieć warto, iż przyznanie dofinansowania następuje dwuetapowo i do pewnego stopnia ma charakter administracyjno-cywilny. W pierwszym rzędzie rozstrzygana jest bowiem w sposób władczy kwestia przyznania dofinansowania. W jej ramach co do zasady prowadzony jest nabór projektów do dofinansowania, które podlegają następnie ocenie. Dopiero pozytywne zakończenie tego etapu postępowania powoduje, iż otwiera się droga do podpisania umowy o dofinansowanie z tak wyłonionym beneficjentem. Projekt takiej umowy jest przy tym znany stronie już na etapie starania się o wsparcie i nie ma ona - z nielicznymi wyjątkami - możliwości negocjowania jej warunków. Jest to więc swego rodzaju umowa adhezyjna, nawiązywana przez stronę bez negocjacji, na warunkach wcześniej jej zakomunikowanych. W związku zatem z treścią umowy łączącej strony należy zauważyć, iż do wymierzania korekt finansowych dopuszczalne było stosowanie także takiego taryfikatora, którego treść uległa zmianie po dacie podpisania umowy o dofinansowanie. Inną natomiast kwestią jest to, czy taki zmieniony taryfikator może zostać rzeczywiście w sprawie zastosowany. Ocena tej kwestii jest złożona i wymaga każdorazowego odniesienia się do konkretnych okoliczności danej sprawy. W tym zakresie można jednakże przyjąć ogólne założenie, bazujące na ukształtowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przekonaniu, zgodnie z którym zastosowanie w sprawie znajduje co do zasady taryfikator w wersji względniejszej dla strony.(wyrok NSA z 8 listopada 2017r. sygn. akt: II GSK 604/16-CBOSA).

Podkreślić również należy, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Sąd podziela, że Taryfikator sam w sobie zawiera ocenę charakteru i wagi jaką dla danej nieprawidłowości przypisała Polska jako państwo członkowskie przyporządkowując konkretną stawkę procentową do konkretnego naruszenia prawa zamówień publicznych (wyrok NSA z 25 kwietnia 2014r., sygn. akt: II GSK 173/13-CBOSA).

Mając to na uwadze organ administracji odniósł się w zaskarżonej decyzji do kwestii ,,właściwego Taryfikatora" i jednoznacznie skonstatował, że w sprawie zastosowano ,,Taryfikator względniejszy". Organ zastosował bowiem Taryfikator w wersji [...] [...] ( k. 201-216 akt adm.). Do wyliczenia wartości korekty finansowej wymierzanej za stwierdzone uchybienia przyjęto wskaźnik 5% z Tabeli 2 pkt 12, który odnosi się do dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów oceny ofert. Wzięto pod uwagę okoliczności przemawiające za obniżeniem stawki i wagę naruszenia. Istotnym jest także to-co szczegółowo analizował organ- że zarówno przy przyjęciu wersji Taryfikatora z dnia podpisania umowy, wskaźnik procentowy również kształtowałby się na poziomie 5%.

Organ II instancji dokonał prawidłowej analizy poczynionych ustaleń faktycznych i wykazał zasadność zastosowania korekty zgodnie z umową o dofinansowanie oraz Taryfikatorem. Rozpoznając sprawę zbadał czy wystąpiły przesłanki uzasadniające obniżenie wskaźnika maksymalnego i uzasadnił swoje stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że powołane przez stronę okoliczności nie stanowią przesłanki do obniżenia wysokości korekty finansowej.

Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.