Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 797/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i 137  ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. na decyzję Wojewody z dnia 28 kwietnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 1969r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 14, art. 20, art. 21, art. 23, art. 27, art. 30, art. 31, art. 32 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j.: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz.94) oraz art. 97 k.p.a., Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcela 1. kat. [...], b. gm. kat. M. o pow. 2853 m2 objętej KW nr [...] powstałej z podziału 1. kat.[...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość jest niezbędna na cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965r., wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.. W przedmiotowej decyzji jako właściciela nieruchomości stanowiącej przedmiot wywłaszczenia wskazano M. G., c. A. i J..

Pismem z dnia z dnia 7 marca 2000 r. M. G. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot ww. nieruchomości.

Starosta [...] decyzją z dnia 15 października 2002r. znak: [...] na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w M. gm. W. W., w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej 1. kat. [...] o pow. 2853 m2 położonej w b. gm. kat M. na rzecz M. G..

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wywłaszczona parcela 1.kat. [...] położona w gm. kat. M. została przeznaczona wraz z wieloma sąsiednimi nieruchomościami pod urządzenie placu ćwiczeń zabezpieczającego proces szkolenia wojsk garnizonu K. oraz, że część działki ewidencyjnej nr [...], w skład której wchodzi parcela l. kat. [...] b. gm. kat. M. stanowi pas terenu porośnięty bardzo wysoką trawą, chwastami, samosiejkami drzew i krzewów, który w całości jest niedostępny, a na sąsiednim terenie wchodzącym w skład działki ewidencyjnej nr [...] dodatkowo zlokalizowano stanowisko czołgowe wraz z makietą otoczone wałem ziemnym. Organ podniósł, że sposób zagospodarowania terenu oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M. – [...], związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń wskazują, że cel wywłaszczenia został zrealizowany a teren był i nadal jest użytkowany przez Wojsko [...], zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...]/69 z dnia 24 kwietnia 1969 roku zmieniającej za zgodą stron decyzje o lokalizacji szczegółowej Nr [...] i Nr [...], co świadczy o realizacji inwestycji. Organ konkludował, że nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 137 ust. 1 u.g.n.

Jak wynika z akt sprawy M. G. zmarła 23 listopada 2013r. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia 20 grudnia 2013 r., spadek po zmarłej M. G. nabyły córki: T. T. i U. R. każda w ˝ części.

Natomiast w dniu 3 marca 2015 r. T. T. oraz U. R. reprezentowane przez pełnomocnika, zwróciły się do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 października 1969r., znak: [...] nieruchomości położonej w M. , gminie W. W., 1.kat [...], o pow. 2853 m2 objętej KW nr [...] W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że T. T. oraz U. R. są spadkobierczyniami M. G. oraz że nie są już aktualne ustalenia poczynione przez Starostę [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 15 października 2002 r. znak: [...] Wyjaśniono, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a przedmiotowa nieruchomość jest nieużytkowana, porośnięta wysoką trawą, chwastami, samosiejkami drzew i krzewów oraz nie znajdują się na niej żadne zabudowania. Podkreślono, że od momentu, w którym decyzja stała się ostateczna minęło ponad 10 lat i że spełniona została przesłanka z art. 137 §1 pkt 2 k.p.a..

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Starosta [...] decyzją z dnia 28 października 2015 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego na postawie ww. wniosku. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że sprawa zwrotu nieruchomości pierwotnie oznaczonej jako parcela 1. kat. [...] b. g. kat. M. na rzecz poprzedniego właściciela była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, tj. decyzją odmowną Starosty [...] z dnia 15 października 200 2r. znak: [...] Organ zaznaczył, że z uwagi na art. 16 §1 k.p.a. oraz art. 156 §1 k.p.a. prowadzenie ponownego postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne i postępowanie takie powinno zostać bezwzględnie umorzone. W ocenie organu w sprawie będącej przedmiotem postępowania zachodzi tożsamość podmiotów, tożsamość przedmiotu oraz stanu faktycznego i prawnego. Organ podniósł, że pomimo nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. zachodzi tożsamość stanu prawnego spraw, gdyż przepis na podstawie którego została wydana decyzja z 15 października 2002 r. nie uległ zmianie w zakresie mającym wpływ na orzeczenie w sprawie.

Od ww. decyzji odwołanie wniosły T. T. oraz U. R. reprezentowane przez pełnomocnika, domagając się uchylenia decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:

- art. 105 §1 k.p.a. w związku z art. 156 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej który faktycznie w przedmiotowej sprawie nie wystąpił;

- art. 77 §1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż do czasu wydania decyzji administracyjnej z dnia 15 października 2012r. nie uległ zmianie stan faktyczny oraz prawny sprawy, a co za tym idzie błędne przyjęcie, iż w sprawie występuje stan powagi rzeczy osądzonej.

W ocenie odwołujących się, pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. znak: [...] a przedmiotową sprawą nie występuje tożsamość stanu faktycznego i stanu prawnego. W uzasadnieniu odwołania, powołując się na wyrok NSA z dnia 25 lutego 2010, sygn. I OSK [...] podano, że zakaz powtórnego orzekania w tej samej sprawie nie ma zastosowania, gdy zmianie ulega stan prawny; z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw powstał nowy stan prawny, rozszerzający zakres stosowania przepisów o zwrocie do nieruchomości wymienionych enumeratywnie w art. 216 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a ta istotna zmiana stanu prawnego stwarza nową podstawę prawną do ponownego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości. Nadto, wskazano, że w kontekście zmiany stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji z dnia 15 października 2002 r. znaczącej zmianie uległa wykładnia art. 136 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a pojęcie "celu wywłaszczenia" zaczęto wykładać w sposób węższy, biorąc pod uwagę jedynie cel wskazany literalnie w treści decyzji wywłaszczeniowej i wskazując, że jego realizacja ma miejsce wyłącznie w przypadku jego faktycznego wypełnienia. Nadto odwołujące w uzasadnieniu powołały m.in. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OSK [...].

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 12 lipca 2016 r. wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 28 października 2015, znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w stosunku do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. W ocenie organu, w związku z nowelizacją przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonanej ustawą z dnia 30 listopada 2003r., która weszła w życie 22 listopada 2004r. uległa zmianie ustawowa definicja zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Organ wskazał, że zmiana stanu prawnego była na tyle istotna, że nie można mówić o tożsamości niniejszej sprawy ze sprawą zakończoną ostatecznie decyzją Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. Wobec powyższego ponowne rozpoznanie sprawy zwrotu tej samej nieruchomości na rzecz tożsamych podmiotów po wejściu w życie przedmiotowej nowelizacji nie spowoduje konieczności stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 17 listopada 2016 r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a." w związku z art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2015r., poz. 1774 ze zm.) orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] poł. w obr. M. , jedn. ewid. [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. M. , wszczętego na wniosek: T. T. i U. R.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie jest związany oceną prawną zawartą w ostatecznej, kasacyjnej decyzji Wojewody wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Nadto, podobnie jak w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 października 2015r. organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie i w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. znak: [...] zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, a także tożsamość stanu prawnego, a ponowne rozpoznanie tej samej sprawy naruszyłoby art. 16 §1 k.p.a i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156§1 pkt. 3 k.p.a.

Odwołanie od ww. decyzji złożyły T. T. oraz U. R. reprezentowane przez pełnomocnika domagając się zmiany decyzji poprzez orzeczenie zwrotu spornej nieruchomości lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwą jego interpretację i nieuwzględnienie w tym zakresie zmiany stanu prawnego;

- art. 105 §1 k.p.a. w związku z art. 156 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej który faktycznie w przedmiotowej sprawie nie wystąpił;

- art. 77 §1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż do czasu wydania decyzji administracyjnej z dnia 15 października 2012r. nie uległ zmianie stan faktyczny oraz prawny sprawy, a co za tym idzie błędne przyjęcie, iż w sprawie występuje stan powagi rzeczy osądzonej.

W uzasadnieniu odwołania podobnie jak w odwołaniu od decyzji z dnia 28 października 2015r. wskazano, że pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. znak: [...] a przedmiotową sprawą nie występuje tożsamość stanu prawnego oraz stanu faktycznego, podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia 28 października 2015 r.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 138 § 2 k.p.a. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 17 listopada 2016 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 lipca 2016 r. Nadto organ wskazał, że rzeczą organu I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu winno być merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości oraz wydanie stosownej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.

Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. P. – dalej jako skarżący.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wprowadzenie nowelą 10 - letniego terminu na zrealizowanie celu wywłaszczenia ma działanie retroaktywne i przesądza powstanie nowej sprawy w stosunku do wcześniej rozstrzygniętej na podstawie poprzedniego stanu prawnego;

- art. 105 § 1 k.p.a. przez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji bezzasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe zamiast rozpoznać sprawę merytorycznie;

- art. 138 § 2 k.p.a. przez wydanie decyzji kasacyjnej, pomimo że nie są spełnione przesłanki do wydania takiej decyzji.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że podziela stanowisko organu I instancji. W ocenie skarżącego orzeczenie o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było zasadne. Skarżący wskazał, że nie było podstaw do wydania przez organ II instancji decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

Rozpocząć trzeba od zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 138 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jeśli dojdzie przed organem I instancji do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., ocena organu odwoławczego działającego w oparciu o wniesione odwołanie musi dotyczyć prawidłowości zastosowania instytucji umorzenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Oznacza to także, że organ nie rozpoznaje merytorycznie sprawy. "Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest komunikatem, że organ administracji publicznej nie stwierdził cech sprawy administracyjnej w okolicznościach faktycznych poddanych mu pod rozstrzygnięcie i odnoszących się do konkretnego podmiotu. Taki akt cechuje trwałość właściwa wszystkim decyzjom. Wydanie takiej decyzji oznacza, że organ administracji publicznej nie dopatrzył się podstaw do skonkretyzowania praw i obowiązków adresata w ustalonych okolicznościach faktycznych" (Hanna Knysiak – Molczyk w Komentarzu do art. 105 k.p.a., publ. Lex/el.). Jeśli zatem organ II instancji stwierdzi nieprawidłowość ( wadliwość) decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania, nie może wydać decyzji reformatoryjnej, albowiem organ I instancji umarzając postępowanie nie zbadał sprawy co do istoty. W takim wypadku nie zachodzi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż jedyną możliwą opcją jest uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 k.p.a.

Należy zatem dokonać oceny, czy słusznie organ II instancji uznał decyzję organu pierwszoinstancyjnego za wadliwą. Innymi słowy, czy można mówić o tożsamości sprawy zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 15 października 2002r. znak: [...] o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w M. gm. W. W., w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej 1. kat. [...] o pow. 2853 m2 położonej w b. gm. kat M. na rzecz M. G., ze sprawą dotyczącą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] położonej w obrębie M., jedn. ewid. W. W. w granicach wywłaszczonej parceli l.kat.[...], wszczętego na wniosek T. T. i U. R.. Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że ma miejsce tożsamość przedmiotowa i podmiotowa (przy zastosowaniu konstrukcji następstwa prawnego), co słusznie podkreślono w decyzjach organów obu instancji. Jednakże zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko Wojewody [...], iż nie zachodzi w tym wypadku wymagana tożsamość stanu prawnego. Podstawą rozstrzygnięcia decyzji z 2002r. [...] był przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz jak wynika z uzasadnienia, przepis art. 137 u.g.n., co jest o tyle oczywiste, iż przepis art. 137 u.g.n. doprecyzowuje przesłankę zbędności, o której mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. Organ II instancji wskazał w skarżonej decyzji, iż w związku z nowelizacją przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. która weszła w życie 22 listopada 2004r., zmianie uległa ustawowa definicja zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, która pozwala na uznanie, że ponowne rozpoznanie sprawy zwrotu nieruchomości, po wejściu w życie wskazanej nowelizacji, nie spowoduje konieczności przyjęcia tożsamości spraw i w konsekwencji stwierdzenia ewentualnej nieważności decyzji powziętej w wyniku tego postępowania. Stanowisko to należy podzielić. Prawdą jest, co podkreśliły organy, że na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają z domniemania legalności. Dopóki więc w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organ prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. W judykaturze wskazuje się, że "Tożsamość spraw wyraża się w tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania, jak też niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co sprzeciwia się wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie. Naruszałoby to bowiem zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. i stanowiłoby przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a." (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r., I OSK [...], LEX nr 2248195). Jednak w sprawie obecnie rozpatrywanej na obecnym etapie nie można uznać, iż zachodzi tożsamość stanu prawnego, w odniesieniu do sprawy zakończonej decyzją z 2002r. [...]

"Naczelna zasada prawa wywłaszczeniowego została ustanowiona w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.). Jest to zakaz użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu i przyznanie właścicielowi prawa do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym roszczenie właściciela jest nieograniczone w czasie. Wywłaszczenie jest szczególną instytucją prawa polegającą na odjęciu przymusowym właścicielowi prawa do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli jest ona niezbędna dla określonych celów publicznych, których inaczej nie można zrealizować. Dlatego też wywłaszczona nieruchomość nie może być wykorzystana dla innych celów, niż realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Ta podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego zawarta w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób, jak przez, odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego" (T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" - W. 2004, s. 171 - 174). Zmiana stanu prawnego po dniu 17 grudnia 2002 r., a w szczególności całkowita zmiana treści art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje, że rozpatrywana obecnie sprawa o zwrot nieruchomości stała się sprawą nową. Decydującym dla oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia staje się wyłącznie upływ czasu - dziesięciu lat, w czasie których nie zrealizowano celu wywłaszczenia, z modyfikacjami związanymi z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, o czym niżej. Jest to zdefiniowana ustawowo przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, która warunkuje możliwość jej zwrotu ("nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany"). Należy zatem przyjąć, że na gruncie obecnie obowiązującego przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami żądanie zwrotu przedmiotowych nieruchomości jest nową sprawą, którą należy przeprowadzić zgodnie z regułami postępowania o zwrot przewidzianymi przepisami rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym Sąd w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Kr [...] oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr [...], oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2015 r. II SA/Kr [...], w których orzekano w podobnych sprawach, wskazując o dopuszczalności ponownego rozpoznawania sprawy o zwrot po zmianie treści art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzonym ustawą z dnia 20 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Sąd w tej sprawie akceptuje stanowisko, zgodnie z którym na skutek ww. zmiany stanu prawnego powstała możliwość ponowienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego niezależnie od tego, który został skonkretyzowany w ostatecznej decyzji administracyjnej odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z 15 października 2002r. znak: [...] Okoliczność nowego brzmienia przepisu nie była bowiem relewantna dla ukształtowania stanu faktycznego, skonkretyzowanego następnie we wspomnianej powyżej ostatecznej decyzji administracyjnej z 15 października 2002r. Ta ważna okoliczność determinuje powstanie nowej sprawy w świetle postanowień art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Prawdą jest, na co zwraca uwagę skarżący, że art. 137 ust. 1 pkt 2 częściowo został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P [...] (Dz.U.2014.376) z dniem 24 marca 2014 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jednak niezależnie od tego, ukształtował się nowy stan prawny, albowiem niezgodność z Konstytucją dotyczy pewnego zakresu działania zmienionego przepisu. To, czy efekt stosowania nowego stanu prawnego, z uwzględnieniem wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego doprowadzi do takich samych rezultatów, co wskazane w poprzedniej decyzji z 15 października 2002r., może zostać stwierdzone dopiero po ustaleniu stanu faktycznego i dokonaniu subsumpcji. Z kolei ustalenie stanu faktycznego musi nastąpić w wyniku rozpoznania sprawy, czego zaniechał organ I instancji, umarzając postępowanie w nowo wniesionej sprawie. Z tych względów zaskarżona decyzja jest prawidłowa, nie narusza prawa.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na zas. art. 151 p.p.s.a.