Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2616/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. C
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki [...] sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...].

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdzającej nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. i orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła zażalenie.

Rozpatrując zażalenie, Minister stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska wskazał, że w sprawie wystąpiła konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego mającego znaczenie dla jej rozpoznania. Zdaniem organu ma ona wynikać z faktu, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz z dnia [...] listopada 1999 r. będzie miało bezpośredni wpływ na ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa.

Minister wyjaśnił, że zarządzeniem Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. i orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r. doszło do wywłaszczenia przedwojennych właścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] szczegółowo opisanej w treści tych rozstrzygnięć. Wywłaszczenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdził nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. i orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2001 r. sygn. akt IV SA 2340/99 oddalił skargę na powyższą decyzję, zaś Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 14 maja 2003 r. sygn. akt: III RN 62/02 oddalił rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. stała się prawomocna i ostateczna.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżąca Spółka wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że uwłaszczenie nie było dopuszczalne, ponieważ z dniem 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości na skutek decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdzającej nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r., które to orzeczenia stanowiły podstawę nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa.

Po wszczęciu postępowania zainicjowanego przez skarżącą Spółkę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. W tej sytuacji Minister postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem Prezydenta Miasta. Postanowienie to Minister Rozwoju utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2020 r.

Na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka [...]. W uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 16 kpa w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zawieszenie postępowania, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna oraz prawomocna decyzja administracyjna, która była już przedmiotem wieloinstancyjnej kontroli administracyjnej oraz sądowo-administracyjnej, a tym samym brak jest prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. i decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. oraz

- art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie zaskarżonym postanowieniem postanowienia o zawieszeniu postępowania, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. oraz postanowienia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2019 r. a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z jego treścią organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przypomnieć należy, że instytucja zawieszenia postępowania przerywa tok postępowania administracyjnego, naruszając jego ciągłość (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, s. 126). Ma ona charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko, gdy przepisy prawa dają ku temu podstawę prawną. Obowiązującą zasadą postępowania jest zasada ciągłości, która zakłada prowadzenie postępowania od momentu wszczęcia postępowania aż do wydania decyzji przez organ prowadzący postępowanie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 432/15, 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1364/15 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Lublinie z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 404/17, w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2828/16, w Łodzi z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 228/18, w Gdańsku z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II SAB/Gd 79/19, w Gdańsku z dnia 6 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 125/20, publ. Legalis, szerzej G. Łaszczyca, Zawieszenie). Celem instytucji zawieszenia jest zapewnienie racjonalności postępowania administracyjnego. Oznacza ono przejściowe przerwanie przez organ administracji czynności procesowych w wynikających z tych przepisów sytuacjach niepozwalających na dalsze jego prowadzenie, którego podjęcie będzie możliwe dopiero po usunięciu zaistniałych przeszkód (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 228/20, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 236/20, Legalis). Podkreślić należy, że przepis art. 97 § 1 kpa stanowi wyjątek od zasady szybkości postępowania i zasady załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym przepisy wyznaczające podstawy zawieszenia postępowania powinny być interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 7/17, Legalis).

Z treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa wynika, że możliwość zastosowania tego przepisu jest uwarunkowana zaistnieniem konieczności rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 794/20 wyjaśnił, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było ono przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Zagadnienie wstępne musi mieć przy tym bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie jest niemożliwe. Pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym musi zatem istnieć bezpośredni związek przyczynowy. Dopiero wówczas określone zagadnienie ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Oznacza to, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia musi zatem wykluczać zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego.

Pojęcie zagadnienia wstępnego należy zatem rozumieć jako kwestię, która pozostaje poza właściwością danego organu, a bez jej rozstrzygnięcia organ nie możne dalej prowadzić postępowania, czyli wydać rozstrzygnięcia. Nie będzie zatem zagadnieniem wstępnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, jeżeli obiektywnie możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2089/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2274/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1985/15).

W wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 804/16 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zagadnienie wstępne jest zagadnieniem tamującym, uniemożliwiającym rozpoznanie sprawy. Z istoty postępowania nieważnościowego wynika, że ma ono charakter weryfikacyjny w odniesieniu do decyzji, która została już wprowadzona do obrotu prawnego. Decyzja o stwierdzeniu nieważności innej decyzji, niezależnie od stanowiska co do charakteru i skutków, jakie ona wywołuje, ma charakter następczy względem decyzji ocenianej w trybie nadzorczym (por. szerzej M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, passim, Zakamycze 2006; T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, Zakamycze 2004, s. 149-151). Rzeczą organu prowadzącego postępowanie w trybie nadzorczym jest ocena ewentualnych wad prawnych decyzji już istniejącej w obrocie prawnym. Występujący niewątpliwy związek pomiędzy wymienionymi dwoma postępowaniami nie ma jednak charakteru prejudykatu w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej nieważność decyzji wywłaszczeniowych w sensie faktycznym niewątpliwie mogłoby ułatwić rozpoznanie wniosku skarżącej Spółki o stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. Postępowanie to mogłoby bowiem wpływać na ocenę, czy Skarb Państwa istotnie prawidłowo nabył własność przedmiotowej nieruchomości. Ze względu jednak na specyfikę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (w szczególności w rozpatrywanej sprawie, w której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji wydanej już w trybie nadzoru), który ma charakter nadzwyczajny, samo istnienie takiego faktycznego, pośredniego powiązania nie jest wystarczające dla stwierdzenia, że w sprawie zachodzi zależność mająca przymiot prejudycjalności w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie ma zależności bezpośredniej pomiędzy zawieszonym postępowaniem nieważnościowym a postępowaniem w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nieważność orzeczeń przejmujących na własność Państwa przedmiotową nieruchomość, bowiem zawieszenie dotyczy postępowania nieważnościowego, a więc postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w którym ocenia się jedynie, czy decyzja (stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...]) zawierała którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, uzasadniających stwierdzenie jej nieważności.

Prejudycjalność rozumiana w ten sposób, że wydanie przez inny organ rozstrzygnięcia jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej Spółki, nie obejmuje sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Obecnie decyzja Ministra z dnia [...] listopada 1999 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdzająca nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. i orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r. są prawomocne i ostateczne na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Od 18 lat nie zostały one skutecznie usunięte z obiegu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona wiążąca, ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem odpowiedniego trybu postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1545/15). Oznacza to, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie podważa domniemania jej legalności, dlatego też każdy organ ma obowiązek respektować jej treść i traktować ją jak każdą inną decyzję administracyjną wprowadzoną do obrotu prawnego. Nie sposób byłoby zaakceptować poglądu, że każdorazowe wszczęcie jakiegokolwiek postępowania nadzorczego może per se podważać legalność kwestionowanej decyzji i stanowić podstawę prawną do zawieszania toczących się w przedmiocie innych decyzji postępowań administracyjnych.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy po stronie organu nie zaistniały jakiekolwiek rzeczywiste przeszkody w rozpoznaniu sprawy prowadzonej z wniosku skarżącej Spółki. Skoro w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdzająca nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1951 r. i orzeczenia Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r., to organ zobowiązany jest rozpoznawać przedmiotową sprawę z założeniem legalności tej decyzji. W takiej zaś sytuacji nie może być mowy o występowaniu zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione byłoby wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Rozpoznanie wniosku Prezydenta z dnia [...] grudnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. może nabrać znaczenia dla rozstrzygnięcia organu dopiero w sytuacji, gdyby w postępowaniu tym ostatecznie orzeczono nieważność kwestionowanych decyzji. Do tego czasu organ winien prowadzić postępowanie i dążyć do wydania w ustawowym terminie rozstrzygnięcia, opierając się o istniejący stan prawny.

Zawieszenie przez organ z urzędu postępowania w sytuacji procesowej takiej, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, byłoby nie do zaakceptowania również na gruncie systemowym. Dopuszczenie takiej możliwości oznaczałoby bowiem, że w każdym wypadku zainicjowanie przez strony nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, tamowałoby bieg wszelkich postępowań, w których rozstrzygnięcie posiada faktyczny związek z treścią tej decyzji, i to bez względu na rzeczywistą wartość twierdzeń stanowiących podstawę do zastosowania art. 156 § 1 kpa. Z tej przyczyny zależność prejudycjalna między dwoma rozstrzygnięciami nie może być interpretowana w sposób szeroki. Jej wykładni należy dokonywać w ten sposób, że zapadnięcie jednego rozstrzygnięcia jest warunkiem sine qua non do wydania innego rozstrzygnięcia. Przeciwny wniosek prowadziłby do możliwości stosowania przez zainteresowane osoby na nieograniczoną skalę różnych form obstrukcji postępowań administracyjnych przy wykorzystaniu nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji administracyjnych.

Na zakończenie należy zauważyć, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, że "ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz z dnia [...] listopada 1999 r. będzie miało bezpośredni wpływ na ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa." Użyty w tym zdaniu zwrot "ewentualne wyeliminowanie" dodatkowo odzwierciedla nieprawidłowość rozumienia przez organ pojęcia zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 kpa., które nie opiera się na przeszkodach o charakterze hipotetycznym, lecz na rzeczywistych przeszkodach w prowadzeniu postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji, dokonując kontroli zaskarżonych postanowień, Sąd uznał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Raz jeszcze podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie nie ma zależności bezpośredniej pomiędzy postępowaniem nieważnościowym a postępowaniem w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nieważność orzeczeń przejmujących na własność Państwa przedmiotową nieruchomość. Natomiast kiedy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie można uznać, że ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i z tego powodu zastosować instytucji prawa, która ze swej istoty tamuje bieg postępowania administracyjnego i opóźnia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, w której przedmiotem rozpatrywania jest wniosek skarżącej spółki złożony już 4 lata temu (w dniu 27 lipca 2017 r.). W tej sytuacji Sąd orzekający stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie wymienione wyżej przesłanki warunkujące możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa i zobowiązujące organ do zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego. Organ nie wykazał bowiem istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy domniemanym zagadnieniem wstępnym a rozstrzygnięciem prowadzonej sprawy administracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu Sądu. Organ winien podjąć działania zmierzające do merytorycznego rozstrzygnięcia zasadności wniosku skarżącej Spółki i zakończenia toczącego się już 4 lata postępowania administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.