Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 689/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Organ celny wydający nową decyzję po wznowieniu postępowania powinien stosować przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania obowiązujące w dniu orzekania.

Odstąpienie od tej zasady możliwe jest tylko na podstawie wyraźnego upoważnienia zawartego w odpowiednim akcie prawnym, stanowiącym źródło prawa powszechnie obowiązującego.

TEZY

Organ celny wydający nową decyzję po wznowieniu postępowania powinien stosować przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania obowiązujące w dniu orzekania.

Odstąpienie od tej zasady możliwe jest tylko na podstawie wyraźnego upoważnienia zawartego w odpowiednim akcie prawnym, stanowiącym źródło prawa powszechnie obowiązującego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę spółki z o.o. "S." w B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 maja 1999 r. w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 1999 r., wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 262 i 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ oraz art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 30c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B.P. nr (...) z dnia 3 listopada 1998 r., wymierzającą należności celne spółce z o.o. "S." w B.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł podał, że Dyrektor Urzędu Celnego w B.P. decyzja zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr (...) z dnia 3 listopada 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym mieszaninę propanu i butanu, sprowadzoną z Rosji przez firmę "S." sp. z o.o. w B. oraz naliczył należności celne od tego towaru. Wartość celną towaru ustalono na podstawie załączonej do zgłoszenia celnego faktury nr 292/96 z dnia 1 lutego 1996 r., wystawionej przez firmę "(...) Gazopierierabatywajuszczij Zawod" i opiewającej na 37.368,00 USD, oraz na podstawie deklaracji wartości celnej, wypełnionej i podpisanej przez pełnomocnika strony, to jest Agencję Celną "T.-S.". Dokonując zgłoszenia do odprawy celnej sprowadzonej mieszaniny propanu i butanu, pełnomocnik strony zadeklarował, że koszty związane z dostawą towaru do granicy państwa poniósł sprzedający i w związku z tym ujęte są one w cenie towaru.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie "S." sp. z o.o. przez Dział Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w B. stwierdzono, że w ewidencji księgowej spółki znajdowały się faktury bezpośrednio obciążające ją dodatkowymi kosztami związanymi z transportem opisanego towaru. Ujawnione w toku czynności kontrolnych faktury z 1996 r., wystawione przez Brzeski Oddział Kolei Białoruskich, dotyczą kosztów związanych z transportem towaru do granicy Polski, to jest kosztów usług za przestawienie cystern rosyjskich z podwozi o rozstawie osi 1.520 mm na podwozia o rozstawie osi 1.435 mm, dzierżawy bocznicy kolejowej realizowanej na podstawie umowy zawartej w 1995 r. z Brzeskim Oddziałem Kolei Białoruskiej oraz przeładunku gazu dokonywanego na terenie Republiki Białoruskiej z cystern rosyjskich o rozstawie kół 1.520 mm na cysterny o rozstawie kół 1.435 mm, dzierżawione przez spółkę "S." z B. od firmy (...) Hamburg z Niemiec. W związku z usługami świadczonymi na rzecz firmy "S.", związanymi z przeładunkiem, przeważaniem, przewozem, załatwianiem formalności związanych ze sporządzeniem dokumentów, ochroną i innymi usługami, strona płaciła Brzeskiemu Oddziałowi Kolei Białoruskich 11,00 CHF za tonę przeładowanego gazu. W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na niezgodności deklarowanych i rzeczywistych kosztów transportu towaru do granicy państwa polskiego przez firmę "S." Fakt ten stanowił nową istotną okoliczność nieznaną organowi celnemu w momencie wydawania decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w B.P. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie, a następnie uchylił swoją decyzję zawartą w wymienionym wyżej dokumencie SAD w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru i dokonał ponownego jej ustalenia, uwzględniając koszty związane z transportem do granicy Polski, wynikające z ujawnionych faktur za usługi transportowe /zmiany podwozi/ o numerach szczegółowo opisanych w tej decyzji.

Od powyższej decyzji strona odwołała się, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając organom celnym naruszenie art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdyż - zdaniem strony - organ celny dokonujący odprawy celnej towaru miał pełną świadomość co do wartości celnej importowanego gazu, a ewentualne zaniechanie kontroli celnej w zakresie ustalenia poniesionych łącznych kosztów transportu nie może obciążać strony. Ponadto podniesiono zarzut dotyczący zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej wymierzenia nowego cła oraz wezwania do uiszczenia niedoboru cła zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie - Prawo celne, co ma stanowić naruszenie przepisów kodeksu celnego, w szczególności jego art. 289, art. 297 i art. 298. Strona zarzuciła również, że przeprowadzenie w firmie w okresie od 21 lipca do 1 października 1998 r. powtórnej kontroli celnej przez Urząd Celny w B. było istotnym naruszeniem prawa, ponieważ kodeks celny nie przewiduje instytucji powtórnej kontroli celnej. Ponadto załatwienie formalności celnych zostało powierzone w imieniu spółki Agencji Celnej "T.-S." s.c., Spedycja Międzynarodowa i Krajowa z siedzibą w Sz., w związku z czym wszelkie ewentualne uchybienia w zakresie deklarowania wartości celnej sprowadzonego gazu nie mogą obciążać firmy "S.".

W dalszej części uzasadnienia swej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 30c ust. 1 pkt 5 prawa celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar celny sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana - jeżeli jest to konieczne - na podstawie art. 30c i art. 30d tej ustawy, przy czym do ceny tej dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do granicy państwa lub portu polskiego. Zgłaszając towar do odprawy celnej ostatecznej, strona zadeklarowała wartość celną towaru zaniżoną w stosunku do stanu faktycznego, bez uwzględnienia poniesionych kosztów transportu towaru. Fakt ten potwierdzają ujawnione u odbiorcy towaru faktury wystawione przez Brzeski Oddział Kolei Białoruskich. Faktury te nie był przedstawione w Urzędzie Celnym w dniu dokonania odprawy celnej. Ujawnione faktury niewątpliwie dotyczą sprowadzonego towaru i stanowią o jego wartości celnej, a zatem zgodnie z cytowanym wyżej art. 30c ust. 1 pkt 5 prawa celnego uzasadnione było doliczenie tych kosztów do wartości transakcyjnej towaru. Te faktury ujawniły (...), że faktycznie strona poniosła koszty związane z transportem wyższe od wykazanych. Ponadto stwierdzono rozbieżności pomiędzy wpisami w polu 20 dokumentów SAD a stanem faktycznym. Zgłaszając towar do odprawy celnej ostatecznej, deklarowano warunki dostawy DAF granica Polski, jak również określono w rubryce 17 deklaracji wartości celnej, iż transport i ubezpieczenie są ujęte w cenie towaru. Zgodnie z Międzynarodowymi regułami wykładni terminów handlowych Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu - INCOTERMS 1990 formuła DAF granica /oznaczone miejsce/ oznacza, że sprzedający opłaca koszty cła, podatków i innych opłat, mających zastosowanie w eksporcie i tranzycie, do oznaczonego miejsca dostawy na granicy, a także wszelkie pozostałe koszty, jakie wiążą się z dostarczeniem towaru do oznaczonego miejsca na granicy, oraz /jeśli to konieczne lub tak nakazuje zwyczaj/ koszty rozładunku, a ponadto koszty czynności kontrolnych /np. kontroli jakości, mierzenia, ważenia, liczenia/, które są niezbędne dla dostarczenia towaru do oznaczonego miejsca na granicy. A zatem wszystkie koszty, jakie dotyczą towaru do czasu jego dostarczenia do granicy, powinien opłacić sprzedający. Z powyższego wynika, iż koszty te powinny być zawarte w cenie towaru. W trakcie kontroli stwierdzono, że koszty, jakie wiążą się z dostarczeniem towaru do granicy polskiej, są wyszczególnione na odrębnych fakturach wystawionych przez inną firmę niż firma sprzedająca. Stanowi to dowód, że koszty usług związanych z transportem podniósł kupujący. Mimo że obowiązek zadeklarowania tych kosztów spoczywał na importerze zgodnie z art. 50 prawa celnego, kosztów tych strona nie zadeklarowała w dniu odprawy celnej. Fakt powyższy stanowił przesłankę w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 ordynacji podatkowej dla wznowienia postępowania i ponownego ustalenia wartości celnej importowanego towaru. (...) Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1997 r. /I SA/Ka 57/96/ ujawnienie nowej faktury, nieznanej w trakcie odprawy celnej organowi prowadzącemu postępowanie, stanowi nową okoliczność faktyczną, która może mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia wznowienie postępowania. W sprawie jest bezsporne, że deklarowana przez importera wartość transakcyjna towaru była zaniżona, niezgodna z rzeczywistymi wydatkami na transport tego towaru do granicy państwa polskiego. (...)

Na importerze składającym wniosek o wszczęcie postępowania celnego ciąży obowiązek dołączenia do wniosku deklaracji wartości celnej, faktury w oryginale lub innego dokumentu służącego do ustalenia wartości celnej oraz przedłożenia do wglądu dokumentu przewozowego, jeżeli w danym rodzaju transportu występuje /art. 50 ust. 3 prawa celnego/. Podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą zatem jest obowiązany przedłożyć organom celnym wszystkie dokumenty pozwalające ustalić wartość celną towaru. Jeżeli importer przy wszczęciu postępowania celnego nie zna faktycznych kosztów transportu, powinien o tym fakcie poinformować organ celny, nie powinien natomiast przedstawiać dowodów nierzetelnych. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 18 listopada 1996 r. /SA/Lu 2035/95/.

(...) W świetle powyższych stwierdzeń nie jest uzasadniony zarzut strony dotyczący braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego (...). Materiał dowodowy zebrany po wznowieniu postępowania dawał z kolei podstawę do uchylenia na zasadzie art. 245 par. 1 pkt 4 ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, zawartej w wymienionym dokumencie SAD, i wydania nowej decyzji, w której należności celne od sprowadzonych z zagranicy towarów ustalono z uwzględnieniem kosztów transportu towarów faktycznie poniesionych przez stronę. Czynności dokonane przez pełnomocnika w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla strony, która go ustanowiła (...). Ewentualnych roszczeń strona może dochodzić od pełnomocnika jedynie w drodze postępowania cywilnego (...).

Zgodnie z art. 289 kodeksu celnego "postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych". W rozpatrywanej sprawie organ celny właściwie dokonał wymiaru cła od sprowadzonego towaru na podstawie przepisów ustawy - Prawo celne, ponieważ sprawa dotyczy decyzji zawartej w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD, wydanej w roku 1996, a więc na podstawie przepisów tej ustawy. W art. 6 kodeksu celnego zawarte są szerokie kompetencje dla organów celnych do wykonywania w każdym miejscu i w każdym czasie czynności kontroli celnej wobec towaru znajdującego się na polskim obszarze celnym w celu ustalenia, czy towar ten został wprowadzony na ten obszar zgodnie z przepisami prawa. Uzupełnienie art. 6 tej ustawy stanowi jej art. 83, dotyczący kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru. Sprawia to, że zarzut strony w tym zakresie jest nietrafnym.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła spółka "S.", domagając się jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 8, przez usankcjonowanie sprzecznego z prawem działania Dyrektora Urzędu Celnego w B.P., który mimo braku podstaw do wznowienia postępowania wydał decyzję w tym przedmiocie i następnie dokonał ponownego określenia wartości celnej i należności celnej. Zarzuciła także naruszenie prawa materialnego - art. 289, art. 297 i art. 298 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny - przez trzymanie w mocy opisanej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B.P., wydanej z naruszeniem wymienionych przepisów.

W uzasadnieniu skargi podano, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego /art. 145 par. 1/, a także art. 240 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W obu tych przepisach w punktach 5 stanowi się, że wznowienie postępowania nastąpi, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Należy zatem się zastanowić, czy powołane przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł podstawy wznowienia postępowania mieściły się w hipotezie cytowanych przepisów. Szczególnie istotne jest ustalenie czy Oddział Celny w M., dokonując w dniu 7 listopada 1996 r. odprawy celnej dostawy gazu, wiedział, że Oddział Białoruskich Kolei w Brześciu stale świadczy usługi związane z przeładunkiem gazu, przestawianiem cystern z podwozi rosyjskich na polskie oraz dzierżawieniem bocznicy. Zdaniem skarżącej spółki, zarówno Urząd Celny w B.P., jak i Oddział Celny w M. miały świadomość tego stanu rzeczy. Twierdzenie to skarżąca opiera na doświadczeniu pracowników tych urzędów, którzy od kilku lat stale dokonywali odpraw celnych gazu. Wiedzieli zatem o opisanych czynnościach technicznych /podnoszących wartość celną/, towarzyszących wprowadzaniu gazu na polski obszar celny. Niewłaściwe naliczenie wartości celnej gazu i należności celnej wynikało z zaniedbań samych pracowników organów celnych. Gdyby działali oni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wykonywali rzetelnie swoje obowiązki służbowe, zażądaliby wszystkich dokumentów /w tym również dotyczących opisanych usług Kolei Białoruskich/ od Agencji Celnej "T.-S." (...) w Sz., która stale dokonywała odpraw celnych w imieniu spółki. Oczywiste więc jest, że działanie Urzędu Celnego w B.P. nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania celnego i w konsekwencji - do określenia nowych wartości i należności celnych. Zaskarżona decyzja jest jaskrawym dowodem próby przerzucania na stronę odpowiedzialności za zaniedbania pracowników celnych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 listopada 1993 r. /V SA 1394/93/ "organ celny - przy ustalaniu wartości celnej towaru - nie jest związany treścią składanych w tym postępowaniu dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest ustalić tę wartość w trybie określonym w art. 27-30 prawa celnego". Powtórną kontrolę należy oceniać w świetle przepisów nowego kodeksu celnego, który obowiązuje od dnia 1 lipca 1997 r. i nie przewiduje możliwości powtórnej kontroli celnej. Świadczą o tym art. 289, art. 297 i art. 298 kodeksu celnego. Uchyliły one ustawę z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne. W tym wypadku zatem należało zastosować nowe przepisy celne, w których nie ma miejsca na powtórną kontrolę. Poza tym jest to zgodne z ogólnie stosowaną zasadą wykorzystywania przepisów względniejszych dla strony postępowania, zwłaszcza tam, gdzie wiąże się to z utratą nabytych uprawnień. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. /III RN 92/97/ stwierdził, iż "decyzje organów celnych, na mocy których strona nabyła prawa i w sytuacji, gdy brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem takiej decyzji /art. 145 par. 1 Kpa/, mogą być zmienione lub uchylone na podstawie art. 155 Kpa względnie na podstawie art. 161 lub art. 163 Kpa" Postępowanie organów jest ewidentnym naruszeniem konstytucyjnej zasady pewności prawa. (...)

Na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne "nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia". Powstanie obowiązku uiszczenia należności celnych w niniejszej sprawie nastąpiło w momencie zgłoszenia towaru do odprawy celnej. Wobec tego wydanie nowych decyzji w sprawie należności celnych nastąpiło po upływie ustawowego 2-letniego okresu od momentu zadeklarowania przez Agencję Celną towaru do odprawy celnej. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 7 stycznia 1998 r. /V SA 309/97/ po upływie terminu przewidzianego w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne nie można wydać zarówno decyzji w sprawie wymiaru należności celnych, jak i decyzji zmieniającej poszczególne składniki takiej decyzji, w tym wartość celną towaru. Podobnie wypowiedział się NSA w orzeczeniu z dnia 30 listopada 1995 r. /SA/Wr 1006/95/: "Po wznowieniu postępowania organ administracyjny może uchylić decyzję dotychczasową w czasie określonym w art. 146 Kpa, ale wydanie nowej decyzji określającej należności celne na podstawie prawa materialnego - art. 83 ust. 1 prawa celnego - nie może nastąpić po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek uiszczenia tych należności".

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zagadnieniem, które wymaga przypomnienia, jest kwestia charakteru prawnego instytucji wznowienia postępowania.

Po wprowadzeniu sądowej kontroli decyzji administracyjnych w 1980 r. w orzecznictwie sądowym powszechny był pogląd, iż toczy się jedno postępowanie administracyjne, podzielone na fazy obejmujące: postępowanie w trybie zwykłym, to jest instancyjnym /odwoławczym/ oraz niejako kontynuację tego postępowania - postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten uległ zmianie po uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1991 r. w sprawie III AZP 4/91. Przyjęto w niej, że wszczęcie postępowania w trybie nadzoru lub wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym /instancyjnym/, a datę tego wszczęcia określa się na zasadzie art. 61 Kpa. Pogląd ten nie jest kwestionowany do chwili obecnej w orzecznictwie sądowym odnoszącym się do postępowania administracyjnego, uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego (...).

W ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ ustawodawca odwoływał się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także do instytucji wznowienia postępowania, w art. 1 ust. 2 tej ustawy/. Również ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ w art. 262 odwoływała się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (...).

Artykuł 262 kodeksu celnego został zmieniony w 1997 r. z dniem 1 stycznia 1998 r. /Dz.U. nr 160 poz. 1084/. Stanowi on obecnie, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Ordynacja podatkowa reguluje kwestię wznowienia postępowania prawie identycznie jak kodeks postępowania administracyjnego (...).

Z tego względu nie będzie błędem, jeżeli się przyjmie, że cytowana wyżej uchwała Sądu Najwyższego III AZP 4/91 zachowuje aktualność w zakresie wznowienia postępowania objętego ordynacją podatkową.

Nowelizowane kilkakrotnie przepisy art. 297 i art. 298 kodeksu celnego stwierdzały, że w zakresie określonym w tych przepisach z dniem 1 stycznia 1998 r. wchodzi w życie kodeks celny i z tym dniem traci moc ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne. Jednocześnie art. 289 kodeksu celnego stanowi, że postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych /a więc prawa celnego/ z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych.

Skoro przyjmuje się, że wznowienie postępowania jest odrębnym postępowaniem, (...) to datę jego wszczęcia będzie określał art. 165 par. 4 ordynacji podatkowej /odpowiednik art. 61 Kpa/. Bezsporne jest w sprawie, że wznowienie postępowania nastąpiło w 1998 r., a więc w czasie obowiązywania kodeksu celnego i ordynacji podatkowej, wobec czego niezasadne było powoływanie się przez organy celne i przez stronę skarżącą na przepisy nieobowiązujące w tym czasie, to jest na ustawę z dnia 28 grudnia 1989 r. - prawo celne. (...) Za generalną zasadę należy przyjąć, że organ celny wydający nową decyzję po wznowieniu postępowania powinien stosować przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, które obowiązują w dniu orzekania. Odstąpienie od tej zasady możliwe jest tylko na zasadzie wyraźnego upoważnienia zawartego w odpowiednim akcie prawnym, stanowiącym źródło prawa powszechnie obowiązującego. Z tych przyczyn należy stwierdzić, że organy celne, powołując się w sprawie na przepisy prawa celnego z 1989 r., naruszyły przepisy prawa materialnego.

Jednakże samo naruszenie przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania nie uzasadnia automatycznego wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego przez jej uchylenie. Przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ dają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uprawnienie do uchylenia takiej decyzji w razie kumulatywnego spełnienia dwu przesłanek: naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania oraz stwierdzenia, że to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Skład orzekający w sprawie podziela pogląd organu zawarty w zaskarżonej decyzji co do zasadności wznowienia postępowania, jak również co do przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji ostatecznej dopuszczającej określony towar celny do obrotu na polskim obszarze celnym w zakresie ustalenia wartości celnej towaru oraz w części dotyczącej wymiaru należności celnych.

Ustalenia organów celnych w zakresie oceny materiału dowodowego są trafne, a interpretacja przepisów prawa w tym zakresie jest zgodna z orzecznictwem sądowym (...). Takich wniosków natomiast nie można wyciągnąć w stosunku do twierdzeń strony, łącznie z cytowanym przez skarżącą spółkę orzecznictwem, nie mają bowiem one związku z materiałem dowodowym, będącym podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących legitymacji organów celnych do powtórnej kontroli celnej w czasie obowiązywania kodeksu celnego, należy podzielić uwagi organu zawarte w zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo stwierdzić, że wejście w życie z dniem 21 maja 1999 r. tytułu IXa kodeksu celnego /zmiana wprowadzona przez ustawę z dnia 10 kwietnia 1999 r. - Dz.U. nr 40 poz. 402/ nie oznacza, iż przed tą datą organy celne były pozbawione możliwości powtórnej kontroli celnej, o czym świadczą powołane w zaskarżonej decyzji przepisy kodeksu celnego. Artykuł 83 par. 2 kodeksu celnego jednoznacznie stanowi, że organ celny może po zwolnieniu towarów kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu. W związku z tym zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za niezasadne.

Artykuł 3 par. 1 pkt 2 kodeksu celnego zawiera ustawową definicję długu celnego, stanowiąc, że dług celny oznacza powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych /dług celny w przywozie/ lub należności celnych wywozowych /dług celny w wywozie/ odnoszące się do towarów; zgodnie z art. 3 par. 1 pkt 8 i 9 kodeksu celnego są to cła i inne opłaty związane z przywozem lub wywozem towarów. Stosownie do art. 209 par. 1 kodeksu celnego dług celny powstaje między innymi w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 209 par. 2 kodeksu celnego/, a powiadomienie dłużnika w trybie art. 230 par. 4 kodeksu celnego nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, czyli w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organu celnego I instancji została wydana przed upływem 3 lat, licząc od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a w związku z tym nie można mówić o przedawnieniu długu celnego.

Podsumowując, należy stwierdzić, że naruszenia przepisów prawa materialnego w wykazanym wyżej zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy, i dlatego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.