Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 565/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par.1, art. 134
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji zezwalającej na wycięcie drzewa oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – powoływanej dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania B.R. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], zezwalającej A. S. na usunięcie drzewa gat. lipa rosnącego na nieruchomości oznaczonej numerem ewid. działki 104/1 w miejscowości L. G., gm. L., stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż jak wynika z akt sprawy w dniu 7 kwietnia 2016 r. do Urzędu Gminy w L. złożony został przez A. S. prawidłowo wypełniony wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa gat. lipa, rosnącego na nieruchomości, oznaczonej numerem ewidencyjnym działki 104/1 w miejscowości L. G. gm. L. Rozpatrując wniosek w dniu 12 kwietnia 2016 r. z udziałem wnioskodawcy przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowego drzewa. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. zezwolił A.S., na usunięcie drzewa gat. lipa z działki zabudowanej nr 104/1. Decyzja powyższa została doręczona stronie w dniu 15 kwietnia 2016 r. i stała się ostateczna z dniem 30 kwietnia 2016r.

W dniu 9 maja 2016 r. do Urzędu Gminy w L. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, datowane na dzień 4 maja 2016r., wniesione przez B. R., w którym wskazano m.in., iż istnieje ostry spór dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. 104/1 (należącej do A. i R. S.), a działkami nr ewid. 105 i 107/2 (należącej do rodziny R.). Sprawa rozgraniczenia nieruchomości toczy się w Sądzie Rejonowym w T. M. (sygn. akt [...]). B. R. podnosi, iż przedmiotowa lipa od kilku lat rosła na działce nr 105, należącej do rodziny R.. Obowiązkiem Wójta Gminy było ustalenie, do kogo należy sąsiednia działka, przy płocie którego rosła przedmiotowa lipa. Było to tym bardziej konieczne, że organ gminy wiedział o sporze, dotyczącym przebiegu granicy między działką 104/1 a działką 105.

Pismem z dnia 31 maja 2016 r. B. R. uzupełniła odwołanie z dnia [...] maja 2016 r. Podnosi, iż lipa została ścięta z pasa gruntu należącego do niej, a zatem nie rozumie stwierdzenia organu gminy, iż nie jest stroną postępowania. Wskazała, iż nie zachodzi potrzeba wznowienia postępowania, gdyż odwołanie zostało złożone w terminie. B. R. podtrzymała wniosek zawarty w odwołaniu "o uchylenie decyzji i ewentualne zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego a nadto ustalenie iż ścięcie lipy nastąpiło z przekroczeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska".

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T., stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przywołując regulacje art. art. 127 § 1 k.p.a. wskazał, iż od decyzji podjętej przez organ I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie wraz z aktami sprawy, ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty, w tym ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Stwierdziwszy wystąpienie okoliczności powodujących niedopuszczalność odwołania bądź uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy, stosownie do art. 134 k.p.a., wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a.

Powołując się na stanowisko judykatury organ odwoławczy zwrócił uwagę na kolejność badania kwestii legitymacji procesowej, zachowania terminu do wniesienia odwołania oraz dopuszczalności odwołania stwierdzając, że przyjęta w art. 134 k.p.a. kolejność, w jakiej organ odwoławczy winien dokonać kontroli zachowania warunków formalnych odnośnie wniesionego odwołania, ma doniosłe znaczenie prawne, gdyż kontrola zachowania terminu może nastąpić dopiero po rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy kwestii dopuszczalności odwołania. Potrzeba sprawdzenia, czy odwołanie wniesione zostało w terminie, zachodzi dopiero w przypadku pozytywnego zweryfikowania legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie od decyzji organu I instancji. Jeżeli przeto odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji, i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a., bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że B. R. nie była uznana przez organ I instancji za stronę postępowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stwierdził także, że odwołanie zostało wniesione po terminie biegnącym dla strony postępowania, której decyzję doręczono. Z adnotacji na decyzji wynika, że została ona doręczona A. S. w dniu 15 kwietnia 2016 r., zatem ostateczny 14 dniowy termin do wniesienia odwołania dla osób, którym doręczono i którym nie doręczono decyzji, upływał w dniu 29 kwietnia 2016 r., natomiast odwołanie B. R. zostało złożone w Urzędzie Gminy w L. w dniu 9 maja 2016 r.

Dalej organ II instancji zauważył, że faktu, iż B. R. otrzymała kopię decyzji w dniu 27 kwietnia 2016 r. (zgodnie z jej prośbą z dnia 19 kwietnia 2016 r.), nie można utożsamiać z tym, iż od tego momentu zaczął dla niej biec czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. Kopia decyzji nie jest dokumentem, o którym stanowi art. 107 § 1 k.p.a., chociażby z tego powodu, iż nie zawiera odręcznego podpisu osoby uprawnionej do wydania decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja (oryginał) został doręczony wyłącznie A.S., jako stronie postępowania administracyjnego, które sama zainicjowała.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych, wniesienie przez B.R. odwołania od ww. decyzji jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem nie była ona stroną postępowania, zakończonego tą decyzją i wniosła odwołanie od ostatecznej decyzji organu gminy.

Nadto organ II instancji wyjaśnił, że podmiot, który nie brał czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, i któremu nie doręczono decyzji kończącej to postępowanie, a uważa się za stronę tegoż postępowania, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. skargę do sądu administracyjnego złożyli B. R., D. R. i M. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucili postanowieniu Kolegium naruszenie art. 7, 8, 9 i 134 k.p.a. podnosząc, iż zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji pominęły, że zgodnie z k.p.a., to na organie ciąży obowiązek dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - art. 7 k.p.a. To organy orzekające powinny w taki sposób prowadzić postępowanie i udzielać wyjaśnień stronom, aby każdy uczestnik postępowania mógł skorzystać z przysługujących mu środków prawnych. Skarżący zarzucili ponadto, iż Kolegium Odwoławcze, jeśli miało wątpliwości co do dopuszczalności odwołania, powinno wezwać skarżącą B. R. i pouczyć ją o przysługujących środkach prawnych. Podnieśli, iż niezrozumiałe jest pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odnośnie możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania "biorąc pod uwagę termin wydania postanowienia i termin do złożenia takiego wniosku" (art. 145 § 1 k.p.a. daje możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania w ciągu 30 dni od dnia dowiedzenia się o naruszeniu praw strony). Postanowienie Kolegium z dnia [...] czerwca 2016 r. zostało zaś wydane "po terminie umożliwiającym stronie wniesienie skargi o wznowienie postępowania". W ocenie skarżących, jest to działanie na szkodę "tak interesu społecznego jak i interesu skarżących". Na organie administracyjnym, stosownie do art. 9 k.p.a., ciąży obowiązek czuwania nad tym aby strony i inni uczestnicy postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu to organy administracyjne powinny udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia, wniosło o oddalenie skargi B. R. i odrzucenie skargi D. i M. R.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę D. R. i M.R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.).

Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa w stopniu wskazanym w powołanych wyżej przepisach.

W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii procesowych, kontrola sądowoadministracyjna ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio zagadnień materialnoprawnych. W tym zakresie wskazać natomiast należy, że postępowanie administracyjne, prowadzone przez organ drugiej instancji na skutek wniesienia odwołania jest dwuetapowe. Na pierwszym etapie kontrolowana jest formalna dopuszczalność rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji: weryfikacji podlega, czy odwołanie jest w ogóle dopuszczalne, a także czy zostało ono wniesione w terminie. W razie zaistnienia przeszkód formalnych organ drugiej instancji stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). W braku takich przeszkód organ odwoławczy bada sprawę co do jej istoty i po przeprowadzeniu takiego postępowania wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), względnie zaś uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.).

W realiach niniejszej sprawy niezbędne jest rozstrzygnięcie, w jaki sposób organ drugiej instancji powinien zakończyć postępowanie odwoławcze, jeżeli środek zaskarżenia wniósł podmiot, który nie był przez organ pierwszej instancji uznawany za stronę postępowania, a jednocześnie taki środek odwoławczy jest składany już po upływie terminu do wniesienia odwołania, liczonego dla podmiotów, które jako strony brały udział w sprawie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli w toku postępowania odwoławczego zostanie ustalone, iż wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania, właściwym sposobem rozstrzygnięcia jest umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zaś zakres zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. nie obejmuje stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku, z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 336/14, Lex Omega nr 1534094 oraz w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Go 243/14, Lex Omega nr 1465371).

Prezentowane są również poglądy, zgodnie z którymi stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych, może mieć miejsce ale wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1774/11, Lex Omega nr 1361614 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 692/13, Lex Omega nr 1444508). Poglądy te zastosowanie znajdą wyłącznie wówczas, gdy nie ma wątpliwości co do tego, że odwołanie zostało wniesione w terminie, tj. zaskarżono nim decyzję jeszcze nieostateczną oraz jednocześnie można - na podstawie zebranego materiału dowodowego - jednoznacznie przesądzić, że wnoszącemu odwołanie nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu.

Odmiennie należy traktować sytuację, gdy odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, należy podzielić wyrażane w orzecznictwie zapatrywanie, zgodnie z którym w takiej sytuacji organ odwoławczy winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z tej przyczyny, że dotyczy ono decyzji ostatecznej (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie, z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2020/13, Lex Omega nr 1486412 oraz w Łodzi, z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1299/10, Lex Omega nr 994145).

Jak wskazuje się w orzeczeniach, w których zaprezentowano ten pogląd, przesłanki wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania i postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania są rozłączne. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przepisy postępowania administracyjnego nie precyzują, w jakim wypadku odwołanie (zażalenie) należy uznać za niedopuszczalne. Kwestia ta była jednak przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny. W nauce prawa jednolicie przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron (zob. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III, teza 2 do art. 134 oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, 2011, teza 5 do art. 134). Przesłanki podmiotowe to złożenie odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do tego, a zatem nie będący stroną postępowania. W orzecznictwie i doktrynie podnosi się również, że strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji ma możliwość złożenia odwołania z tym, że termin do jego wniesienia dla takiej strony liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten może zostać stronie przywrócony, a sprawa rozpatrzona (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996, s. 564 i nast., A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 134 k.p.a., Lex Omega 26/2013, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1391/98).

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest właściwym sposobem zakończenia postępowania w sytuacji, gdy odwołanie podmiotu nie uznanego za stronę zostało wystosowane po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez strony postępowania. Jak bowiem wskazuje się w powołanych wyżej orzeczeniach sygn. akt IV SA/Wa 2020/13 oraz II SA/Łd 1299/10, warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Konsekwencją niezłożenia odwołań przez strony postępowania, podobnie jak uchybienia ustawowego terminowi (powodujące bezskuteczność odwołania), jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Dodatkowo sam fakt złożenia odwołania przez podmiot mający przekonanie o posiadaniu przymiotu strony po upływie terminu dla stron postępowania nie powoduje, że decyzja objęta odwołaniem "odzyskuje" przymiot nieostateczności.

W niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, zatem jest niedopuszczalne. Skarżąca wniosła je również z uchybieniem terminu liczonego dla pozostałych stron, co jednak nie oznacza, że właściwym było wydanie drugiego z postanowień, wymienionych w art. 134 k.p.a. W przepisie tym została bowiem przyjęta kolejność, w jakiej organ odwoławczy winien dokonać kontroli zachowania warunków formalnych odnośnie wniesionego odwołania. Ma ona doniosłe znaczenie prawne, gdyż kontrola zachowania terminu może nastąpić dopiero po rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy kwestii dopuszczalności odwołania (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Opolu, z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 418/13, Lex Omega nr 1411016 oraz w Gliwicach, z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 550/13, Lex Omega nr 1355055). Uchybić terminowi do wniesienia odwołania można tylko w przypadku, gdy wniesienie odwołania było dopuszczalne. W związku z powyższym, aby można było mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy odwołanie wniósł legitymowany do tego podmiot (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 525/11, Lex Omega nr 1216745). Takie badanie jest zbędne, gdy odwołanie zostaję wniesione od decyzji ostatecznej.

Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi, który uznany był za stronę postępowania nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2016 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, wynikający z art. 129 § 2 k.p.a., upłynął zatem z dniem 29 kwietnia 2016 r. Decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2016r. uzyskała zatem przymiot ostateczności z dniem 30 kwietnia 2016 r. Jeżeli po upływie tego terminu podmiot, którego organ pierwszej instancji nie traktował jako strony wniósłby odwołanie, to byłoby ono niedopuszczalnym środkiem zaskarżenia.

B. R. wniosła odwołanie w dniu 9 maja 2016 r., czyli już po upływie terminu otwartego dla stron postępowania, w chwili, gdy decyzja Wójta Gminy L. była już ostateczna. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu.

Stwierdzić należy jednocześnie, że zarzuty skargi dotyczą prawidłowości określenia kręgu stron przez organ pierwszej instancji oraz kwestii legalności samej decyzji. Nie mogły one zatem zostać uwzględnione w niniejszej sprawie.

Zagadnienia natury podmiotowej nie podlegały szczegółowemu badaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponieważ wniesienie odwołania od decyzji posiadającej już przymiot ostateczności stanowiło przeszkodę formalną dla dokonania kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz prowadzonego przez ten organ postępowania, w tym również prawidłowości ustalania kręgu stron postępowania. Skoro decyzja Wójta L., jest ostateczna, to badanie czy krąg stron został ustalony właściwie, oraz czy skarżąca winna być stroną takiego postępowania administracyjnego możliwe jest tylko w postępowaniu nadzwyczajnym albowiem w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie ujęto jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Tym bardziej skutku nie mogły odnieść zarzuty dotyczące merytorycznej poprawności decyzji organu pierwszej instancji. Formalna przeszkoda dla rozpatrzenia sprawy (niedopuszczalność odwołania) wyłączała bowiem możliwość badania istoty sprawy przez SKO.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.

DC