Wyrok NSA, sygn. akt GSK 242/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: W świetle art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, co do zakresu zaskarżania i jego kierunków. Powołanie się na określoną podstawę kasacji wymaga, zatem podania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego został naruszony.

TEZY

W świetle art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, co do zakresu zaskarżania i jego kierunków. Powołanie się na określoną podstawę kasacji wymaga, zatem podania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego został naruszony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Kazimierz Jarząbek, Sędziowie NSA - Hanna Rybińska, - Zdzisław Sadurski (spr.), Protokolant - Justyna Chindelewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 866/00 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 marca 2000 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 24 marca 2000 r. Nr [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Toruniu Nr [...]z dnia 15 września 1999 r. w części dotyczącej wymiaru cła i orzekł, iż kwota cła winna wynosić 4.584,50 PLN. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 20 grudnia 1996 r. strona zgłosiła do odprawy celnej na podstawie dowodu Odprawy Celnej Nr [...] samochód marki Volkswagen Pasat wyprodukowany w 1993 r. Nr nadwozia [...], z silnikiem Nr [...] o pojemności 1,896 ccm. Do zgłoszenia celnego strona załączyła między innymi umowę sprzedaży z dnia 13 grudnia 1996 r. dotyczącą używanego samochodu na kwotę 6.600,00 DEM.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją zawartą w Dowodzie Odprawy Celnej. Decyzją Nr [...] z dnia 15 września 1998 r. uchylił decyzję zawartą w dokumencie DOC w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru i dokonał ponownego wymiaru należności celnych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie żądając jej uchylenia w całości.

Rozpoznając odwołanie Prezes Głównego Urzędu Ceł podniósł między innymi, że Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu pismem Nr [...] z dnia 11 czerwca 1997 r., za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej Głównego Urzędu Ceł wystąpił do administracji celnej Niemiec z wnioskiem o weryfikację umowy załączonej do przedmiotowej odprawy celnej. Niemiecki organ celny /Kryminalny Urząd Celny/ przekazał przy piśmie Nr [...] z dnia 18 czerwca fotokopię umowy sprzedaży z dnia 13 grudnia 1996 r., której przedmiotem był pojazd sprowadzony przez stronę w dniu 20 grudnia 1996 r., wystawionej przez firmę "[...]".

Z materiałów przesłanych przez niemieckie służby celne w ramach pomocy w sprawach celnych wynika, że przedmiotowy pojazd w dniu 13 grudnia 1996 r. został sprzedany za kwotę 9.900,00 DEM K. S. T..

Na powyższej, zaksięgowanej fakturze widnieje podpis K. T.. Porównanie tego podpisu z podpisami złożonymi przez stronę na innych dokumentach, świadczy o tym, iż to ona złożyła zarówno podpis na fakturze załączonej do odprawy celnej, jak i na fakturze ujawnionej w trakcie weryfikacji.

Wprawdzie Dyrektor Urzędu Celnego w postanowieniu przywołał art. 240 § 1 pkt 1, ale już w podstawie zaskarżonej decyzji wskazano art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż faktyczną przesłanką wznowienia było wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji /w niniejszej sprawie – 20 grudnia 1996 r./ nie znanych organowi, który wydał decyzję.

Prezes Głównego Urzędu Ceł dla określenia kwoty cła zastosował obniżoną stawkę 25 %, inaczej niż organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wystąpił do niemieckich władz celnych z wnioskiem o weryfikację dokumentu [...] załączonego do przedmiotowej odprawy celnej. W jej wyniku, uzyskano potwierdzenie, iż dokument EUR-2 został wystawiony przez upoważnionego eksportera i spełnia wymogi określone w Protokole 4 Układu Europejskiego, co uzasadnia zastosowanie w sprawie obniżonej stawki celnej.

Skargę na powyższą decyzję złożył K. T. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Podniósł, iż organy celne zaniechały przeprowadzenia dowodu na okoliczność wykazania bądź zaprzeczenia, że rachunek okazany przez zgłaszającego nie został wystawiony przez kontrahenta zagranicznego. Odnośnie świadectwa EUR-2 Nr [...] z dnia 13 grudnia 1996 r. skarżący wskazał na niekonsekwencje Prezesa GUC, skoro z jednej strony uznał dokument ten za wiarygodny, a z drugiej neguje wartość celną towaru uwidocznioną w świadectwie.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 866/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę i zasądził zwrot kwoty 126,90 zł na rzecz skarżącego tytułem nadpłaconego wpisu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż organy celne w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły, zaś wyciągniętym wnioskom nie można zarzucić dowolności.

Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji bada czy stan faktyczny ustalony w sprawie w dacie wydania decyzji uprawniał organy w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dacie wprowadzenia towaru na polski obszar celny do rozstrzygnięcia sprawy w taki sposób jak wynika to z zaskarżonej decyzji.

Zarzuty w zakresie niekompletnego materiału dowodowego, poprzez pominięcie opinii biegłego – jej wiarygodności, brak ustaleń przeciętnej wartości pojazdu będącego przedmiotem sprawy w oparciu o ceny innych komisów na terenie Niemiec, brak ustaleń, co do ceny faktycznie zapłaconej przez skarżącego – sprecyzowane dopiero po raz pierwszy w w/w piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi nie mogą przynieść oczekiwanego skutku. Skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie składał żadnych wniosków dowodowych, natomiast w toku postępowania odwoławczego wnosił jedynie o ustalenie, która z faktur została zaksięgowana w firmie sprzedającego – w sytuacji, gdy z ustaleń poczynionych przez niemieckie władze celne wynikało, iż p. Chojnacki w swojej firmie zaksięgował fakturę na kwotę 9.900 DEM.

W sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, stąd trudno organom stawiać zarzut braku oceny pod względem wiarygodności tejże opinii.

W ocenie Sądu zarzuty z pisma procesowego z dnia 6 czerwca 2003 r. dowodzą, że w istocie nie dotyczą one przedmiotowej sprawy, skoro często strona odwołuje się do ustaleń belgijskich władz celnych – w sytuacji, gdy organy celne zwracały się w niniejszej sprawie do niemieckich władz celnych. Decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie elementy tworzące każdą decyzję podatkową /celną/ sprecyzowane w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej.

W swojej decyzji Prezes GUC obszernie opisał stan faktyczny sprawy, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu oraz uzupełnił uzasadnienie faktyczne decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Toruniu.

Za chybiony uznać należy także zarzut, iż organy celne zaniechały przeprowadzenia dowodu na okoliczność wykazania, bądź zaprzeczenia, że rachunek sprzedaży pojazdu okazany podczas odprawy celnej został wystawiony przez niemieckiego kontrahenta skarżącego. Z akt sprawy wynika, iż materiały, na których podstawie Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu wznowił postępowanie w sprawie, a następnie ponownie ustalił wartość celną pojazdu zostały uzyskane w ramach pomocy prawnej od niemieckich służb celnych /Urząd Celny Śledczy w Dusseldorfie/, zgodnie z Protokołem 6 Układu Europejskiego zawierającym postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych.

Informacje uzyskane w ramach pomocy prawnej mogą być wykorzystywane jako dowody w postępowaniu prowadzonym przez organy celne państwa zwracającego się z prośbą o weryfikację, co znalazło również uznanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołanym w odpowiedzi na skargę.

Dokumenty zagranicznych służb celnych zostały ocenione zarówno w postępowaniu przeprowadzonym przez Dyrektora Urzędu Celnego jak i w postępowaniu odwoławczym. Analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziła do uznania za wiarygodne dokumentów nadesłanych z Niemiec. Rachunek z dnia 13 grudnia 1996 r. na kwotę 9.900,00 DEM posiada czytelny podpis kupującego, zaś skarżący nie kwestionował faktu złożenia podpisu na tym dokumencie.

Formularz EUR-2 jest dowodem statusu pochodzenia, a nie dowodem sprzedaży czy też innym dokumentem mogącym zgodnie z § 2 i § 3 zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł /MP z 1996 r. Nr 38, poz. 380/ służyć do ustalenia wartości celnej towaru.

Zatem zamieszczenie na formularzu EUR-2 ceny pojazdu nie ma żadnego znaczenia. Weryfikacja dokumentu EUR-2 dokonana przez niemieckie służby celne polegała na zbadaniu autentyczności i prawidłowości tych danych w nim zawartych, które są istotne ze względu na charakter i przeznaczenie dokumentu.

Wyniki weryfikacji potwierdziły preferencyjne pochodzenie towaru oraz jego wystawienie przez upoważnionego eksportera, co z kolei uzasadniało zastosowanie przez Prezesa GUC obniżonej stawki celnej – 25 %.

Strona w sprawie wykazała bezczynność, natomiast materiał dowodowy zgromadzony przez organ celny w pełni uzasadniał wznowienie postępowania wobec faktu ujawnienia dowodu nieznanego organom w dacie dopuszczenia przedmiotowego pojazdu do obrotu na polskim obszarze celnym. Skoro z akt sprawy wynika, że skarżący zaniżył wartość celną towaru, Prezes GUC zasadnie wymierzył należności celne od ustalonej rzeczywistej wartości towaru z uwzględnieniem preferencyjnej stawki celnej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył pełnomocnik K. T., zarzucając:

1/ naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, to jest art. 2 Konstytucji RP w związku z:

a/ naruszeniem zasady praworządności, to jest art. 7 Konstytucji RP,

b/ naruszeniem zasady proporcjonalności, to jest art. 31, ust. 3 Konstytucji RP,

c/ naruszeniem zasady równości wobec prawa, to jest art. 32, ust. 1 Konstytucji RP.

d/ naruszeniem art. 187 Konstytucji RP,

e/ naruszeniem art. 21, art. 22, art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

f/ naruszeniem materialnego prawa celnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności przepisów art. 23 § 1 i § 7, art. 83, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny: art. 11 pkt 2 Protokołu Nr 6 do Układu Europejskiego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że podstawę zaskarżenia orzeczenia NSA OZ w Gdańsku stanowi zarzut naruszenia przez Sąd orzekający normy prawnej wynikającej z przepisów art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 ustawy zasadniczej w sprawie oceny zgodności z prawem decyzji Izby Celnej w Toruniu, dokonanej zdaniem skarżącego w całkowitej rozbieżności z postanowieniami materialnego i procesowego prawa celnego /a postępowania dowodowego w szczególności/.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż z normy prawnej art. 2 Konstytucji wynika zasada pewności prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej, które jego zdaniem zostały naruszone przez Sąd orzekający.

Wyrazem pewności prawa jest możliwość jego jednolitego stosowania i rozumienia przez organy państwa.

Z kolei zawarta w art. 31 Konstytucji zasada równości wobec prawa, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego jak i Sądu Najwyższego /na przykład w wyroku z dnia 28 listopada 1990 r. sygn. akt III ARN 28/29; OSP 1992, Nr 3 poz. 56/ winna gwarantować obywatelom, których prawna i faktyczna sytuacja wobec organów administracji jest zbliżona, że zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeżeli nie tożsamej treści a organ administracji może na podstawie decyzji zróżnicować sytuację obywateli w zakresie pewnej określonej grupy stosunków tylko na podstawie różnej sytuacji faktycznej wyraźnego nakazu prawa lub ze względu na interes publiczny, przemawiający za odmiennym potraktowaniem poszczególnych obywateli. Skarżący w postępowaniu administracyjnym zarzucił brak zupełności dowodów oraz brak wiarygodności dowodom przekazanym przez administrację celną Niemiec i wnioskował o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a w postępowaniu przed sądem I instancji – odwołując się do wskazanych wyżej zasad, zarzucił zaskarżonej decyzji GUC w Warszawie brak zgodności z prawem w związku z nie przeprowadzeniem dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego.

Strona zarzucała także, że sąd orzekający błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie wszczętej postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1998 r. wartość transakcyjna pojazdu może zostać przyjęta w trybie art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny – podczas gdy zdaniem skarżącego winna być ustalana z zastosowaniem przepisu art. 23 § 7 powołanej ustawy, co nakłada na organy celne obowiązek uzasadnienia kwestionowania wartości transakcyjnej lub dokumentów służących do jej określenia – czego organy uniknęły powołując się błędnie na tryb ustalania wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 1 kc oraz czego nie dostrzegł sąd orzekający, pomimo zarzutów w tym przedmiocie skarżącego.

Podniesiono również, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał rzetelnej oceny zgodności z prawem decyzji Głównego Urzędu Ceł w Warszawie, błędnie ocenił na gruncie powołanych przepisów /w związku z wskazanymi orzeczeniami Sądu Najwyższego oraz okolicznościami i dowodami w sprawie/ zasadność wniosku strony o uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego oraz nie kontrolował zgodności z prawem odmowy organów celnych w przedmiocie czynności wnioskowanych przez stronę. Ponadto Sąd nie dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu celnego I instancji w stopniu wystarczającym – albowiem nie ustalił charakteru postępowań prowadzonych przez organy co do ich zgodności z prawem, głównie z przepisami art. 11 ust. 2 Protokołu Nr 6 do Układu Europejskiego.

W ocenie skarżącego błędnie przyjęto, że decydujące znaczenie w sprawie ma ustalenie, że podstawę rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowił stan faktyczny przyjęty przez organ – bez potrzeby ustalenia /jak przyjął Sąd/ czy ów stan faktyczny winien być uzupełniony – jak uzasadniał skarżący i za pomocą, jakich środków dowodowych.

Dokonana przez Sąd ocena czynności organów celnych, narusza przepis art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji w związku z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, albowiem ustalenie NSA w przedmiocie materiału dowodowego przeczy zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie postępowania dowodowego i zasadzie proporcjonalności.

W konsekwencji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając kasację Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwanej dalej ppsa skargę kasacyjną może wnieść określony krąg podmiotów oraz winna ona spełniać wymagania ogólne przewidziane dla wszystkich pism procesowych /art. 176 i 193 w związku z art. 46 i 47 ppsa/ oraz wymagania szczególne dotyczące wyłącznie skargi kasacyjnej. Jest to więc postępowanie wszczęte przez uprawniony podmiot domagający się określonego zachowania. Intencje tego postępowania określone są granicami skargi kasacyjnej /art. 183 § 1 ppsa/, którymi to granicami jest związany Naczelny Sąd Administracyjny w swoim merytorycznym rozstrzyganiu. Wyjątek od tej zasady ma miejsce jedynie wówczas gdy zachodzi nieważność postępowania.

Z tego też względu skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać zakresu zaskarżenia oraz jego kierunków. Skarga kasacyjna jako szczególny środek odwoławczy zawiera określone wymagania formalne, które uniemożliwiają późniejszą zmianę granic tej skargi pozwalając jedynie stronie możliwość przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Podnosząc powyższe okoliczności ustawy należy je odnieść do skargi kasacyjnej będącej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm./. Zarzut obrazy tego przepisu skarżący uzasadnił tym, iż wykładnia systemowa "... każe przypuszczać...", że zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji GUC w Warszawie, winno być dokonane z punktu widzenia podstaw rozpoznania, to jest materiału faktycznego i dowodowego, który powinien stanowić bazę dla działalności kontrolnej Sądu. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym stosowania art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem i nie dokonuje ustaleń faktycznych jako podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r. w sprawie III RN 150/01/, zaś oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej dokonuje on na podstawie dowodów, jakimi dysponował orzekający organ administracji w dniu podejmowania decyzji /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 1998 r. w sprawie III SA 1555/97/. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organy celne i wyjaśnił powody swojego zasadniczego rozstrzygnięcia w odniesieniu do stanu faktycznego.

Trafnie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, iż w oparciu o w/w art. 21 uprawniony został do badania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa. Zgodnie z art. 52 ust. 1 w/w ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd orzekał na podstawie "akt sprawy" z wyjątkami określonymi w tym przepisie, jak również w art. 52 ust. 2 tejże ustawy.

Oznacza to, że w zasadzie Naczelny Sąd Administracyjny w chwili wyrokowania przyjmował stan faktyczny ustalony w oparciu o dowody zebrane w postępowaniu administracyjnym.

Wprawdzie stosownie do art. 52 ust. 2 w/w ustawy Sąd mógł z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania przeprowadzić dowody uzupełniające, ale tylko z dokumentów w przypadku łącznego spełnienia pozostałych warunków określonych w tym przepisie.

W trakcie postępowania administracyjnego jak i w skardze od decyzji ostatecznej strona nie podnosiła zarzutu w zakresie niekompletnego materiału dowodowego. W piśmie uzupełniającym skargę strona zarzuciła pominięcie opinii biegłego w sytuacji, gdy dowód z opinii biegłego nie był wnioskowany przez stronę w trakcie postępowania administracyjnego jak również organy obu instancji takiego dowodu nie przeprowadzały z urzędu, a zatem nie mogły takiego dowodu oceniać, co w sposób prawidłowy wykazał Sąd orzekający.

Nie można również przyjąć, iż Sąd winien dopuścić sugerowany przez stronę dowód na etapie postępowania sądowego. Wprawdzie skarga kasacyjna nie wymienia zarzutu naruszenia art. 52 ust. 2 w/w ustawy, to jednak warto przywołać w tym miejscu wyrok 7 sędziów NSA z dnia 25 września 2000 r. w sprawie FSA1/00 /ONSA 2001/1/1/ wyrażający pogląd, iż w oparciu o art. 52 ust. 2 w/w ustawy brak jest wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowo-administracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego.

Z tego też wzglądu mając na uwadze powyższe wywody nietrafny jest zarzut naruszenia w tym zakresie art. 184 Konstytucji RP.

Zarzut obrazy przepisu art. 22 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wymyka się spod kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem skarżący w żadnym miejscu skargi kasacyjnej nie wskazał, którego konkretnie ustępu, wymienionego artykułu, dotyczy zarzut naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny – działając jako Sąd kasacyjny nie może wyręczać stron, ani też nie jest uprawniony do stawiania hipotez, co do tego, którego konkretnie ustępu dotyczy podstawa kasacji. Powołanie się na określoną podstawę kasacji wymaga od składającego kasację podania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego został naruszony. Ogólnikowość powołanej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ uniemożliwia sprawdzenie jej zasadności, a zarazem zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od podejmowania próby jej sprawdzenia. To samo dotyczy zarzutu naruszenia art. 121, 180, 187, 194 Ordynacji podatkowej oraz art. 83 Kodeksu celnego.

Nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 122, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzut ich naruszenia skarżący podniósł, że NSA OZ w Gdańsku nie dokonał rzetelnej oceny zgodności z prawem decyzji GUC w Warszawie, błędnie ocenił na gruncie powołanych przepisów zasadność wniosku strony o uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego oraz nie kontrolował zgodności z prawem odmowy organów celnych w przedmiocie czynności wnioskowanych przez stronę. Odnosząc się do tych zarzutów zauważyć należy, że organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia dowodów służących do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak trafnie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku NSA OZ w Gdańsku nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nie udowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony, zaś na etapie postępowania przez organami administracji skarżący nie przejawiał zbytniej aktywności w prezentowaniu dowodów, z których wyprowadzał dla siebie korzystne skutki prawne. Żądanie strony przeprowadzenia dowodu zostaje ograniczone do dowodów istotnych i takich, które dotyczą okoliczności nie stwierdzonych innym dowodem. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Protokołu Nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych wyniki postępowania wszczętego przez władze proszone o pomoc mogą być przekazywane zarówno w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii tych dokumentów, sprawozdań i temu podobnych. Już w konstrukcji tego unormowania wynika, że informacje przekazywane przez władze proszone o pomoc mogą mieć formę inną niż sprawozdanie.

Formularz EUR-2 jak wynika z pkt 2 lit.b Załącznika Nr 6 Dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1994 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /MP z 1996 r. Nr 38, poz. 380 ze zm./ dokumentuje status pochodzenia towaru a nie wartość celną towaru w związku z czym jego weryfikacja dotyczy danych istotnych, czyli oznaczenia miejsca pochodzenia towaru i te uznawane są za wiarygodne. Dlatego kwestionowanie przez skarżącego podstawy faktycznej, na której oparł się Sąd, przy jednoczesnym nie wzięciu pod uwagę tego, że przedmiot zarzutów zgłoszonych przez skarżącego był rozważany przez NSA OZ w Gdańsku i organy celne jak i zakres poczynionych ustaleń stanowiących podstawę orzekania przez NSA OZ w Gdańsku czynią zarzuty skarżącego nieuzasadnionymi.

Skarżący nie twierdzi również, aby zarzucane naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem dla uznania za usprawiedliwioną podstawy kasacyjnej nie wystarcza samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia /postanowienie SN z dnia 29 listopada 1996 r. III CKN 14/96, OSP 1997/3/65; postanowienie SN z dnia 10 lutego 1997 r., I CKN 57/96, OSNC 1997/7-8/82; postanowienie SN z dnia 12 czerwca 1997 r., III CKN 91/97 – niepubl./.

Również zarzut naruszenia przepisu art. 262 Kodeksu celnego bez przytoczenia w uzasadnieniu jakichkolwiek argumentów, w jaki sposób doszło do naruszenia tego przepisu jest niezasadny. W jednolitym, wielokrotnie publikowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie wyjaśniał on, że nie stanowi uzasadnienia kasacyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na powtórzeniu ustawowego zwrotu "przez błędną wykładnię", uzasadnieniem tym jest wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna Jeżeli natomiast podstawę skargi kasacyjnej stanowi zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego uzasadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis został mylnie zrozumiany i jaka winna być i dlaczego jego prawidłowa wykładnia /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000 r. w sprawie II UKN 56/2000; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2000 r. w sprawie II UKN 573/99/.

Wbrew stanowisku skarżącego, NSA OZ w Gdańsku nie dopuścił się błędnej wykładni przepisu art. 23 ust. 1 i 7 Kodeksu celnego. Zawarte w skardze kasacyjnej uzasadnienie zarzutu naruszenia tego przepisu prawa materialnego sprowadza się w istocie do bezskutecznej w tym zakresie próby podważania ustaleń faktycznych, bowiem skarżący kwestionuje w ten sposób ustalenia faktyczne poczynione przez organy celne oparte na ujawnionej w dokumencie przesłanym w ramach pomocy prawnej faktury, formy odpowiedzi udzielonej przez Kryminalny Urząd Celny Niemiec Nr III 1/3-Z 4661B-299/97 z dnia 18 czerwca 1998 r. oraz pominięcie znaczenia dokumentu EUR-2 jako podstawy określenia wartości transakcyjnej.

Zarzut naruszenia art. 11 pkt 2 Protokołu Nr 6 do Układu Europejskiego bez przytoczenia w uzasadnieniu argumentacji uzasadniającej jego błędną wykładnię i wskazującej na prawidłową wykładnię tego przepisu nie zasługuje na uwzględnienie.

Unormowania art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie może być potraktowane jako podstawa skargi kasacyjnej, gdyż skarżący zarzucając NSA OZ w Gdańsku jego naruszenie, mimo przytoczenia w podstawie skargi kasacyjnej, nie uzasadnił, na czym polegało oraz jaki wpływ mogło mieć jego naruszenie na wynik sprawy. W związku z tym, nie była możliwa ocena jego zasadności jako podstawy skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe uwagi nietrafny jest zarzut obrazy przepisów art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 78, poz. 483/.

Wszystkie powołane powyżej przepisy ustawy zasadniczej doznają rozwinięcia w przepisach szczegółowych ustaw zwykłych. Ponieważ w naszym systemie prawnym jest niewiele materii, w których unormowanie konstytucyjne nie znalazłoby konkretyzacji i rozwinięcia w ustawodawstwie zwykłym, proces bezpośredniego stosowania Konstytucji przybiera zwykle postać współstosowania normy konstytucyjnej i odpowiednich norm ustawowych. Wszędzie bowiem, gdzie jakaś materia jest regulowana równolegle przez przepisy Konstytucji i ustawy zwykłe, konieczne jest łączne uwzględnianie tych wzorców /postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2000 r. w sprawie P.12/98 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie K.36/01/. Dlatego rozpoznając podstawy kasacyjne przepisów ustaw zwykłych jednocześnie rozpoznawane były podstawy kasacyjne wywiedzione przez skarżącego z ustawy zasadniczej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 193 w związku z art. 204 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

jp