Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1612/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c , art. 69 ust. 1.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1.
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Panią K. D. jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2010 r. orzekającą, że skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. do nadal.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, w tym z "Zaświadczenia" Urzędu Miasta B. z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] wynika, iż Pani K. D. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem ewidencyjnym [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta B.. Wpisu dokonano w dniu [...] lipca 1992 r. ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności gospodarczej na dzień [...] lipca 1992 r. Powyższy wpis nie został wykreślony. Nie zgłoszono również zawieszenia prowadzenia tej działalności. Ponadto wskazano, że Urząd Skarbowy w B. w piśmie z dnia [...] października 2009 r. potwierdził prowadzenie działalności gospodarczej w spornym okresie oraz, że Pani K. D. rozlicza się na zasadach ogólnych. Stwierdzono także, że skarżąca składała zeznania PIT-32 za 1999 rok oraz PIT 36 za lata 2000-2008, w których wykazała przychód z działalności gospodarczej.

Organ podniósł, że zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej."

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], znak: [...], organ stwierdził, że są one niezasadne. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił także, że K. D. nie kwestionuje faktu prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast podnosi, iż pobiera świadczenie emerytalne, od którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych potrąca składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Odpierając ten zarzut organ odwoławczy stwierdził, że jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach (art. 9 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Dlatego fakt pobierania przez odwołującą się świadczenia emerytalnego nie stanowi podstawy od odstąpienia od ustalenia okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r znak [...] K. D. nie podważając ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonej decyzji podnosi, iż obowiązujące przepisy prawa są "złe i niemoralne" oraz zarzuca naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego i art. 8 Kodeksu pracy, w myśl których nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Do skargi dołączyła decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2010 r. o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej od [...] lipca 2010 r. a także kopię wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2009 r. zawieszenia działalności od [...] stycznia 2010 r. przez okres 6 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz właściwie zastosował prawo materialne.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca jest świadczeniobiorcą emerytalnym (od [...] marca 1998 r.) i jednocześnie (od [...] lipca 1992 r.) prowadzi działalność gospodarczą, która nie została wyrejestrowana ani nie zawieszono jej prowadzenia. Organ ustalił, że skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał, że zastosowanie miały przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl których obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym obejmowano osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z powyższego uregulowania wynikało więc, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Podjęcie działalności gospodarczej przez K. D. podlegało uregulowaniom zawartym w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.), zwanej dalej "ustawą prawo działalności" a także w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności". W myśl art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności podjęcie działalności mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Również w ustawie o swobodzie działalności dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o działalności, ustawy prawo działalności oraz przepisy ustawy o swobodzie. Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, zwanej dalej "ewidencją". Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Stosownie do treści art. 7 e) ust. 1 pkt 1 ustawy prawo działalności, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888), co nastąpiło z dniem 20 września 2008 r., od tego dnia obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (v. art. 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach). Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej."

Zdaniem Sądu, organ słusznie też uznał, że pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego od którego potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne nie powoduje, iż należy zaniechać ustalenia, że strona podlega (podlegała) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Stanowisko organu znajduje umocowanie w treści art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, oraz przepisie art. 22 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w myśl których, jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach (art. 9 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 8 ustawy z o powszechnym ubezpieczeniu), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mogą one prowadzić do uwzględnienia skargi. Wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją jest wyłącznie ustalenie obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu we wskazanym w tej decyzji okresie. Nie jest natomiast przedmiotem niniejszej sprawy kwestia wysokości należnych składek, kwestia ich wymierzania czy też pobierania. Dlatego argumenty odnoszące się do powyższych zagadnień, jako nie wchodzące w przedmiot niniejszej sprawy, muszą pozostać poza rozważaniami Sądu w tym postępowaniu. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (v. art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach).

W uzasadnieniu skargi a także w toku postępowania administracyjnego strona podkreśla, że z działalności gospodarczej nie osiągała dużych dochodów a jej uposażenie emerytalne jest niskie. Odnosząc się do tych argumentów należy stwierdzić, że nie mogą one mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż nie dotyczą jej przedmiotu. Przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisy art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ zgodnie z którymi, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu — najniższego wynagrodzenia), od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta:

1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub

2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Wymaga dodatkowego wyjaśnienia, że przepis ten nie dotyczy przedmiotu sprawy niniejszej lecz sprawy w zakresie wymierzania czy też pobierania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego jedynie na marginesie niniejszej sprawy, w związku ze sformułowanymi przez stronę zarzutami wskazać należy, że wspomniane w przytoczonych przepisach osoby mimo zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Dlatego mają obowiązek dokonania za pośrednictwem ZUS zgłoszenia siebie do ubezpieczenia zdrowotnego ze wskazanego tytułu (na formularzu ZUS ZZA). Muszą także wykazywać w ZUS (za pośrednictwem dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA) podstawę wymiaru należnej od nich składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składkę zerową, jeżeli w danym miesiącu spełnione zostały przedstawione powyżej warunki do zwolnienia z opłacania składki, bądź składkę w wysokości wynikającej z przemnożenia podstawy wymiaru przez stawkę procentową składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdy w danym miesiącu nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia.

Mając na uwadze powyższe, wniesioną skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.