Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1001/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgody na usunięcie drzew - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A - reprezentowanej przez radcę prawnego P. L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] organ I instancji: zezwolił A. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A na usunięcie dwudziestu drzew (łącznie 27 pni) wymienionych w wykazie (tabeli w pkt 3 sentencji decyzji), znajdujących się na terenie nieruchomości przy ul. B w Ł. (działka ewid. nr 2/10 w obrębie geodezyjnym [...]), w terminie do końca lipca 2016 r. Lokalizacja drzew oznaczona została na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji (pkt 1); odmówił uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie dwudziestu drzew od zastąpienia ich innymi drzewami (w ilości 17 szt.), zgodnie z załączonym do wniosku planem nasadzeń (pkt 2); naliczył opłatę w wysokości: 397.882,59 zł za usunięte drzewa zgodnie z wyliczeniem zawartym w tabeli oraz wskazał termin i nr rachunku bankowego, na jaki ma być wpłacona należna kwota (pkt 3); umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie czteropniowej śliwy ozdobnej określonej we wniosku jako lipa, o obwodzie pni 50+70+34+47cm - oznaczonej na mapie nr 18 z uwagi na brak drzewa w terenie (pkt 4).

Motywując wydane rozstrzygnięcie organ I instancji opisał stan faktyczny sprawy oraz skupił się na uzasadnieniu odmowy uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie dwudziestu drzew od zastąpienia ich innymi drzewami (w ilości 17 szt.). Według organu I instancji oprócz uwarunkowań wynikających wprost z dokumentacji projektowej, przeprowadzona przez wydającego zezwolenie analiza planu nasadzeń wykazała, że miejsca posadzenia drzew zaproponowane w planie nie pozwalają na trwałe zachowanie ich żywotności. Wynika to m.in. z następujących faktów: szczególnie niekorzystnych warunków glebowych dla rozwoju roślin; ograniczenia dostępu światła do sadzonek przez nowy budynek od strony wschodniej i południowej, braku niezbędnej przestrzeni na swobodny wzrost i rozwój koron drzew, które nie będą miały możliwości na swobodny wzrost i rozwój; brak odpowiednio dużej powierzchni biologicznie czynnej wokół pni drzew pozwalającej na ich prawidłowy rozwój, zapewniającej swobodny dostęp tlenu i wody do korzeni oraz umożliwiającej zachowanie odpowiedniej struktury fizycznej gleby; powierzchnia ta powinna mieć obszar dostosowany do spodziewanej wielkości drzewa (najlepiej równa spodziewanej średnicy korony). Szczelne, utwardzone nawierzchnie nie pozwalają na utrzymanie dostatecznej wilgoci w glebie oraz jej napowietrzanie, bez których systemy korzeniowe drzew nie będą mogły się rozwijać (wzrastać), zapewniając drzewom stabilizację w gruncie oraz niezbędną do życia wodę i substancje mineralne. Wymogi związane z utrzymaniem chodników

i przejść dla pieszych oraz zwykłe utrzymanie porządku i czystości w otoczeniu budynku, szczególnie zimą spowodują, że zaproponowane miejsca nasadzeń będą dodatkowo narażone na działanie soli i innych zanieczyszczeń związanych m.in.

z ruchem pojazdów, myciem nawierzchni i elewacji, obecnością zwierząt domowych itp. Ograniczony dostęp do światła oraz ciągłe redukcje koron drzew, oprócz niekorzystnych uwarunkowań glebowych, wpłyną dodatkowo na fizjologię nowo posadzonych roślin przyspieszając proces ich obumierania. W ocenie organu zaproponowane nasadzenia nie są w żadnym stopniu kompensacją przyrodniczą.

W odwołaniu od tej decyzji A. K. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A, reprezentowana przez radcę prawnego P. L., zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 83, art. 84 oraz art. 85 ustawy o ochronie przyrody, § 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 29 października 2014 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015, poprzez ich błędne i niewłaściwie zastosowanie. Dodatkowo odwołująca podniosła zarzuty naruszenia: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, wnosząc o zmianę punktu 2 decyzji, poprzez zobowiązanie wnioskodawczyni do dokonania nasadzeń zamiennych zgodnie z nowym planem nasadzeń oraz o uchylenie w związku z tym punktu 3 decyzji.

Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 83 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) – dalej w skrócie "ustawa", art. 53 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że problematyka niniejszej sprawy została unormowana przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r., poz. 1045) ustawodawca naniósł szereg zmian w ustawie

o ochronie przyrody, jednakże zgodnie z art. 53 pkt 1 i 2 do postępowań w sprawach,

o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przed dniem wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 85 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w postępowaniach

w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą:

1) opłatę za usunięcie krzewu ustala się na podstawie stawki, o której mowa w art. 85 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;

2) opłatę za usunięcie drzewa ustala się na podstawie stawek dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu pnia określonych w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 29 w brzmieniu dotychczasowym;

3) opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej, terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100% wyższe od opłat ustalonych na podstawie stawek, o których mowa

w pkt 1 i 2.

Przywołując następnie brzmienie art. 83 ust. 1 i 1a, ust. 6 ustawy Kolegium wyjaśniło, że do organu I instancji wpłynął wniosek A. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew. Do wniosku załączono szkic sytuacyjny, na którym przedmiotowe drzewa przeznaczone do usunięcia oznaczono cyframi. Oprócz zezwolenia na usunięcie dwudziestu drzew (dwadzieścia siedem pni), właściciel nieruchomości wniósł o uzależnienie wydania zezwolenia od zastąpienia drzew usuwanych innymi drzewami w liczbie 17 sztuk, przedstawiając projekt nasadzeń. Do akt sprawy załączono pisemną zgodę R. K. współwłaściciela gruntu na wycinkę drzew. Dla potrzeb tej sprawy organ w dniu 11 czerwca 2015 r. zgodnie z wymogiem art. 83 ust. 2c ustawy przeprowadził oględziny nieruchomości, czego dowodem jest załączony protokół.

Jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew i krzewów rosnących na terenach miast i wsi (poza wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 6 ustawy) jest obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, którego brak skutkuje wymierzeniem kar pieniężnych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew. Takie zezwolenie - według organu odwoławczego - zostało wydane zgodnie z wnioskiem. Intencją strony jest jednak uzyskanie zezwolenia na wycięcie przedmiotowych drzew z obowiązkiem dokonywania nasadzeń zastępczych. Odwołująca się zaskarżyła jedynie pkt 2 i pkt 3 decyzji organu I instancji. Zdaniem Kolegium w świetle obowiązujących przepisów prawa uczynienie zadość tak sformułowanemu żądaniu nie jest możliwe. W punkcie drugim decyzji organ I instancji odmówił stronie uzależnienia usunięcia dwudziestu drzew (27 pni) od zastąpienia ich innymi drzewami (w ilości 17 szt.), zgodnie

z załączonym do wniosku planem nasadzeń. Decyzja o udzieleniu zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów zawiera jednocześnie uprawnienie, jak też warunki na jakich uprawniony podmiot może z tego uprawnienia skorzystać. Jednym z tych warunków jest uiszczenie opłaty lub dokonanie nowych nasadzeń mających zrekompensować zmiany w środowisku, jakie powstały wskutek działalności podmiotu uprawnionego do jego pogorszenia. Oba elementy decyzji są ze sobą powiązane. Nie można zatem skutecznie zaskarżyć jedynie elementów niekorzystnych dla wnioskodawcy, dotyczących nałożonych na niego obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia. Rozstrzygnięcie o uprawnieniu do wycięcia drzew nie może bowiem samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na wspólną materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, a także cel i sens prowadzonego postępowania, które ma doprowadzić do zrekompensowania negatywnego wpływu usunięcia drzew i krzewów na środowisko przyrodnicze. Brzmienie art. 83 ust. 3 ustawy daje organowi swobodę, a więc organ może ale nie musi uzależnić wydanie zezwolenia na wycięcie drzew od ich przesadzenia lub zastąpienia ich innymi drzewami

w określonej w treści tego przepisu liczbie, na co wskazuje formuła "może być uzależnione". Zatem to organ administracji biorąc pod uwagę słuszny interes obywatela oraz interes społeczny rozstrzyga tę kwestię na zasadzie uznania administracyjnego. Kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem Kolegium organ I instancji w sposób przekonujący wskazał, dlaczego nie należy dokonywać nasadzeń zgodnie z załączonym projektem. Sam projekt nasadzeń załączony do wniosku jak i do odwołania (zmieniony) przez stronę nie spełnia wymagań ustawy. Skoro art. 83 ust. 3 ustawy przewiduje nasadzenia w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów, to propozycja nasadzeń 17 drzew niezależnie od ich gatunku przy wycięciu 27 drzew w rozumieniu ustawy (art. 85 ust. 3 ustawy wprost stanowi, że jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo) nie spełnia wymogów ustawowych

i nie może być zaakceptowana zarówno przez organ I instancji jak i Kolegium.

Organ II instancji z urzędu powziął także informację, że strona usunęła drzewa zanim decyzja stała się ostateczna. A więc strona zrealizowała decyzję w części korzystnej dla niej zanim ta się uostateczniła, a potem zakwestionowała rozstrzygnięcie w części, którą uznała dla siebie za niekorzystną. Jest to działanie niezgodne z intencją ustawodawcy, gdyż elementy decyzji są ze sobą powiązane. Punkt trzeci zaskarżonej decyzji jest elementem obligatoryjnym decyzji zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy i według organu II instancji został on prawidłowo sformułowany w decyzji organu I instancji. Organ I instancji miał obowiązek naliczyć opłatę. Na marginesie Kolegium zaznaczyło, że zarzut naruszenia § 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 29 października 2014 r.

w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015 - poprzez ich błędne i niewłaściwie zastosowanie jest chybiony bowiem organ I instancji prawidłowo dokonał wyliczenia opłaty. Jedyny błąd jaki Kolegium zauważyło to przytoczona data obwieszczenia. Zarówno organ I instancji, jak

i odwołujący powołali się na obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 29 października 2014 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015, gdy faktycznie obwieszczenie to jest z daty 24 października 2014 r. Nie ma to jednak wpływu na prawidłowość wyliczenia opłaty.

Kolegium stwierdziło, że przy tak sformułowanym odwołaniu oraz korzystnej dla strony decyzji wydanej zgodnie z prawem nie widzi podstaw do jej uchylenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K. reprezentowana przez radcę prawnego P. L. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy bądź ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 83 ust. 3 oraz art. 85 ustawy o ochronie przyrody jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 8, 75, 77 i 80 k.p.a., w tym poprzez niewzięcie pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu strony podczas orzekania, nieskorzystanie z przymiotu władzy dyskrecjonalnej organu i wybiórcze ustosunkowanie się przez organ administracji publicznej tylko co do niektórych dowodów zgromadzonych w postępowaniu, przy czym stwierdzone wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie art. 83 ust. 3 i art. 85 ustawy i przyjęcie, że za usunięcie drzew należy naliczyć opłatę w wysokości określonej w tejże ustawie, bez względu na pozostałe okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w związku z planowaną inwestycją polegającą na budowie budynku handlowo-usługowego strona skarżąca w dniu 26 maja 2015 r. skierowała do organu I instancji wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie 21 drzew (w tym czterech spośród nich zagrażających bezpieczeństwu) w zamian za nasadzenie 17 drzew w innej lokalizacji.

Według strony skarżącej wykonanie przedmiotowego orzeczenia przed tym, jak stało się ono ostateczne nie jest w żaden sposób sprzeczne z prawem, gdyż zakaz wykonania decyzji przed upływem terminu odwołania został stworzony wyłącznie

w interesie strony i ogranicza władzę, a nie stronę. Brak jest także podstaw do uznania tezy, że nie można skutecznie zaskarżyć elementów decyzji niekorzystnych dla wnioskodawcy, dotyczących nałożonych na niego obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia. Skarżąca podniosła ponadto, że skoro plan nasadzeń zastępczych zaprezentowany przez nią nie zasługiwał na uwzględnienie, to organ miał możliwość modyfikacji tego konceptu i wskazania precyzyjnego sposobu jego wykonania, chociażby poprzez określenie gatunków drzew lub krzewów (oraz i inne parametry), które mają być posadzone. Podkreśliła także, że organy skupiły się wyłącznie na interesie społecznym, w szczególności na prawie ochrony przyrody, nie biorąc pod uwagę faktu, iż ta pochopnie wydana decyzja może stanowić nadmierne obciążenie finansowe dla skarżącej, a tym samym poważnie naruszać jej słuszny interes. Faktem jest, że za wycięcie drzew należna jest właściwa kompensata, jednak nie należy zapominać równocześnie, iż skarżąca poniosła już opłaty związane

z usunięciem drzew, a ponadto zaproponowała dokonanie nasadzeń zastępczych na swój koszt. Zatem słuszny interes strony będzie naruszony w przypadku zapłacenia przez nią naliczonej opłaty za usunięte drzewa. Wobec tego dopiero zmiana przedmiotowej decyzji zgodnie z treścią żądania zawartego w niniejszej skardze spowoduje, że będzie ona w prawidłowy sposób równoważyła interes społeczny oraz słuszny interes strony, tak jak tego wymaga zasada ogólna wyrażona w art. 7 k.p.a.

W opinii skarżącej organ ustalając sporną opłatę winien uwzględnić wiek oraz stan wycinanych drzew, a nie sztywno stosować brzmienie art. 83 ust. 3 ustawy. W tym celu skarżąca wnosiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zaś organ odwoławczy bezzasadnie odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej w tym zakresie naruszając art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak

w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Istota sporu pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy organ prawidłowo odmówił skarżącej uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie 27 sztuk drzew od zastąpienia ich innymi drzewami w ilości 17 sztuk zgodnie z załączonym do wniosku planem nasadzeń i naliczył opłatę w wysokości 397.882,59 zł za usunięte drzewa, zobowiązując skarżącą do jej uiszczenia.

Odnosząc się do postawionego wyżej pytania w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym. Jak trafnie dostrzegło Kolegium mocą art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045) znowelizowano w istotnym zakresie przepisy ustawy o ochronie przyrody, w tym także te dotyczące udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu.

W rozumieniu art. 53 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1).

Przed dniem wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 85 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą:

1) opłatę za usunięcie krzewu ustala się na podstawie stawki, o której mowa w art. 85 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;

2) opłatę za usunięcie drzewa ustala się na podstawie stawek dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu pnia określonych w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 29 w brzmieniu dotychczasowym;

3) opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej, terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100% wyższe od opłat ustalonych na podstawie stawek, o których mowa w pkt 1 i 2 (ust. 2).

Zatem zgodnie z art. 83 ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: pkt 1 - posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; pkt 2 - właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń (ust. 1). Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów (ust. 3).

W myśl art. 84 ust. 1-4 ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami.

Według art. 85 opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa (ust. 1).

Stawki opłat za usuwanie drzew nie mogą przekraczać za jeden centymetr obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm: pkt 1) 270 zł - przy obwodzie do 25 cm; pkt 2) 410 zł - przy obwodzie od 26 do 50 cm; pkt 3) 640 zł - przy obwodzie od 51 do 100 cm; pkt 4) 1.000 zł - przy obwodzie od 101 do 200 cm; pkt 5) 1.500 zł - przy obwodzie od 201 do 300 cm; pkt 6) 2.100 zł - przy obwodzie od 301 do 500 cm; pkt 7) 2.700 zł - przy obwodzie od 501 do 700 cm; pkt 8) 3.500 zł - przy obwodzie powyżej 700 cm (ust. 2). Jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo (ust. 3).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanych wyżej norm prawnych, które tutejszy sąd w pełni podziela, ugruntował się pogląd, iż

z treści i systematyki przepisów art. 83 ust. 3 i art. 84 ust. 4 i 5 u.o.p. wynika, że nałożenie opłaty jest podstawowym instrumentem działania organów przy wydawaniu zezwoleń na wycięcie drzew, natomiast nasadzenia zastępcze mają charakter fakultatywny. Zasadą jest więc, że zezwolenie na usunięcie drzew jest uzależnione od poniesienia opłaty (art. 84 ust. 1 u.o.p.), natomiast organ ma jedynie możliwość uzależnienia wydania zezwolenia od wykonania nasadzeń zastępczych i w związku

z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II OSK 952/13 – Lex nr 1598467). Podkreśla się również zgodnie, że decyzja o udzieleniu zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów zawiera jednocześnie uprawnienie, jak też warunki na jakich uprawniony podmiot może z tego uprawnienia skorzystać. Jednym z tych warunków jest uiszczenie opłaty mającej zrekompensować zmiany w środowisku, jakie powstały wskutek działalności podmiotu uprawnionego do jego pogorszenia.

Oba elementy decyzji są zatem ze sobą powiązane. Nie można zatem skutecznie zaskarżyć jedynie elementów niekorzystnych dla wnioskodawcy, dotyczących nałożonych na niego obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia. Rozstrzygnięcie o uprawnieniu do wycięcia drzew nie może bowiem samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na wspólną materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, a także cel i sens prowadzonego przez organy postępowania, które ma doprowadzić do zrekompensowania negatywnego wpływu usunięcia drzew i krzewów na środowisko przyrodnicze (vide np.: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Gdańsku z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 655/10, Krakowie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 520/15, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1185/11 i 5 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1060/11 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle poczynionych wyżej uwag natury ogólnej sąd odnosząc się do zarzutów skargi za błędne uznał argumenty pełnomocnika skarżącej o możliwości wykonania decyzji przed uzyskaniem przez nią przymiotu ostateczności oraz o możliwości skutecznego zaskarżenia w przypadku decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew jedynie elementów niekorzystnych dla wnioskodawcy, dotyczących nałożonych na niego obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia.

W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest również podstaw do stawiania organom obu instancji zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej o uzależnienie wydania zezwolenia na usunięcie drzew od zastąpienia ich innymi drzewami.

Niespornym jest bowiem, że skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o usunięcie drzew wymienionych w wykazie, załączając szkic sytuacyjny z drzewami przeznaczonymi do usunięcia oraz o wyrażenie zgody na uzależnienie wydania zezwolenia od zastąpienia drzew usuwanych innymi drzewami zgodnie z przedłożonym projektem nasadzeń, zmodyfikowanym następnie w toku postępowania odwoławczego.

Rozpoznając wniosek skarżącej organ I instancji w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa wydał bez wątpienia rozstrzygnięcie korzystane dla strony, uprawniające do usunięcia drzew w zamian za wniesienie stosownej opłaty. Analizując zaś kwestię ewentualnego uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzew od dokonania nasadzeń zastępczych, która jak trafnie wywiodły organy obu instancji ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny, organ I instancji, a ślad z nim organ odwoławczy doszły do poprawnej konkluzji, że uwzględnienie wniosku w tym zakresie zarówno z przyczyn prawnych, jak i faktycznych nie jest możliwe. Skarżąca zadeklarowała bowiem w zamian za usunięcie 27 sztuk drzew posadzenie 17 sztuk nowych drzew, co pozostaje w ewidentnej sprzeczności z dyspozycją art. 83 ust. 3 ustawy, który stanowi expressis verbis, że ma być to liczba nie mniejsza niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Dodatkowo organ z należytą starannością i wnikliwością zbadał realne możliwości dokonania nasadzeń zastępczych w oparciu o załączony projekt nasadzeń oraz przedłożony w ramach uzupełnienia wniosku projekt zagospodarowania terenu na mapie w skali 1:500 dochodząc do trafnej konkluzji, że brak jest możliwości trwałego zachowania żywotności drzew w proponowanych przez skarżącą miejscach ich posadzenia, co szczegółowo i rzeczowo umotywował w wydanej decyzji.

Sąd podzielając w całości wywody organu I instancji oraz Kolegium stwierdził, że plan nasadzeń przewiduje sadzenie drzew w świetle pieszo-jezdnego ciągu komunikacyjnego bez wydzielenia powierzchni biologicznie czynnej, w odległości około 75 cm od jego wschodniej granicy będącej granicą działki, co ograniczy szerokość przejścia i przejazdu co najmniej o 1m i w odległości 3,5m od ściany projektowanego budynku (nasadzenia zaprojektowano na całej długości projektowanego budynku handlowo-usługowego). Miejsca nasadzeń zaproponowano w obrysie utwardzonej, szczelnej nawierzchni pieszo-jezdnego ciągu komunikacyjnego o szerokości około 4,2m. Swobodny wzrost i rozwój koron drzew będzie wymagał zwężenia ciągu komunikacyjnego o co najmniej 2m, sprawiając, że obsługa komunikacyjna nowego budynku bez ciągłej redukcji koron w formie amputacji gałęzi i konarów (od strony wschodniej) będzie niemożliwa. Nadto posadzenie drzew sprawi, że przejazd zaprojektowanym ciągiem komunikacyjnym pojazdów dostawczych do obsługi śmietnika, sklepu czy też pojazdów osobowych będzie w zasadzie niemożliwy zwłaszcza jeśli uwzględni się przestrzeń niezbędną chociażby do otwarcia drzwi

w samochodach czy w budynku. Poza tym możliwość trwałego zachowania żywotności drzew jest wykluczona z uwagi na niekorzystne warunki glebowe, brak odpowiedniego dostępu światła, wilgotności, tlenu, brak niezbędnej przestrzeni umożliwiającej swobodny wzrost i rozwój. Analiza wspomnianych dokumentów uzasadnia wręcz konkluzję, że proponowane nasadzenia są w nieprzemyślany sposób "wciśnięte"

w projektowaną zabudowę.

W związku z powyższym sąd stwierdził, że organ odmawiając skarżącej uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzew od zastąpienia ich innymi drzewami nie przekroczył granic uznania administracyjnego i miał pełne podstawy ku temu, by

w realiach tej sprawy przyznać prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem strony, ponieważ przedłożone propozycje nasadzeń zastępczych nie są żadną kompensatą wobec usuniętych drzew. Nawet gdyby organ chciał uwzględnić wniosek skarżącej i rozważyć ewentualną możliwość posadzenia nowych drzew w liczbie adekwatnej do liczby usuwanych drzew, to nie budzi wątpliwości, że na terenie nieruchomości przy ul. B brak jest miejsca na jakąkolwiek kompensację przyrodniczą.

Tym samym sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącej, jakoby wydane w sprawie decyzje były podjęte pochopnie. Wręcz przeciwnie - ich wydanie poprzedzała dogłębna i rzeczowa analiza stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy, co wynika

z motywów podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Poza tym podkreślić trzeba, że sam fakt obciążenia skarżącej opłatą za usunięcie drzew nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew w zamian za zastąpienie ich innymi drzewami. Jeśli - jak twierdzi skarżąca - określona decyzją opłata stanowiła dlań nadmierne obciążenie finansowe, to równie dobrze mogła ona zrezygnować z usunięcia drzew, tego zaś niewątpliwie nie uczyniła. Poza tym wydaje się, że przystępując do realizacji inwestycji każdy potencjalny inwestor szacuje uprzednio koszty z nią związane, w tym także jeśli zamierza wykorzystać maksymalnie teren nieruchomości pod zabudowę, koszty ewentualnego usunięcia rosnących na niej drzew. W związku z powyższym dość absurdalne są argumenty pełnomocnika strony

o poniesionych przez skarżącą kosztach usunięcia drzew i o obciążeniach finansowych związanych z dokonaniem nowych nasadzeń. Na marginesie wspomnieć trzeba, że sądowi nie są znane przypadki ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów za nasadzenia zastępcze na terenach stanowiących prywatną własność, czy też za usunięcie drzew. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że ustalenie opłaty za usunięcie drzew nie naruszyło przepisów obowiązującego w tym zakresie prawa w tym art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 83 ust. 3 i art. 85 ustawy.

Skład orzekający w tej sprawie nie stwierdził jakichkolwiek podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jak wnioskował o to pełnomocnik skarżącej w treści skargi. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OZ 653/11- Lex nr 964711).

Reasumując, sąd dostrzegając fakt, że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest rozstrzygnięciem korzystnym dla strony, która skorzystała z uprawnień z niej wynikających przed uzyskaniem przezeń przymiotu ostateczności kierował się zakazem wydawania orzeczenia na niekorzyść skarżącej wynikającym z art. 134 § 2 p.p.s.a.

Z tego też powodu sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

ms