Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 94/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b,  art. 145 par. 1 pkt 2,  art. 135 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] E. J. zwróciła się do Wójta Gminy K. o wydanie poświadczenia oświadczenia w przedmiocie prowadzenia osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego położonego w P., stanowiącego część działki nr [...] (po podziale) o powierzchni dzierżawy [...] ha, obręb P., gmina K..

Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Wójt Gminy K. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie poświadczenia oświadczenia o żądanej treści.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu zażalenia E.J., postanowieniem z dnia [...], znak: [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi E.J. na powyższe postanowienie, wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 975/14 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K.. Wskazał, że organy niezasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia powołując się na fakt trwania postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia. Sąd wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzi tożsamość składanych przez E.J. wniosków, chociażby z uwagi na występowanie z wnioskami o wydanie zaświadczenia w innym terminie. W ocenie sądu, przepis art. 61 a § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawach wydawania zaświadczeń, gdyż przepisy Działu VII K.p.a. stanowią samodzielną i wystarczającą regulację. Po pierwsze bowiem zaświadczenie wydawane jest tylko na wniosek ubiegającego się o nie, a po drugie postępowanie organu kończy wydanie zaświadczenia, a więc czynność materialno-techniczna, bądź odmowa wydania zaświadczenia sformułowana w postanowieniu, na które przysługuje zażalenie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy K. wydał postanowienie z dnia [...], znak: [...] o odmowie wydania poświadczonego oświadczenia o żądanej przez E.J. treści.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu zażalenia E.J. na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia [...], znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę Wójtowi Gminy K. do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien na piśmie wezwać E.J. do przedstawienia dowodów pozwalających ustalić, czy wnioskodawczyni posiada odpowiednie kwalifikacje określone w art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, pozwalające stwierdzić, iż jest ona rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy jak i dowodów na okoliczność osobistego prowadzenia przez ww. gospodarstwa rolnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] odmówił wydania E.J. poświadczonego oświadczenia o żądanej treści.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że E. J. opłaca podatek rolny od nieruchomości o powierzchni [...] ha, obręb P., zaś nieruchomość ta jest dzierżawiona od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. Strona nie figuruje w rejestrze ewidencji ludności mieszkańców gminy K., a wnioskodawczyni nie przedstawiła organowi dokumentów potwierdzających rolnicze wykształcenie bądź staż pracy w rolnictwie. Gmina nie posiada dokumentów, na podstawie których mogłaby potwierdzić oświadczenie wnioskodawcy.

Organ na podstawie pisma Wójta Gminy D. z dnia [...] ustalił, że strona otrzymała potwierdzenie oświadczenia o prowadzeniu gospodarstwa rolnego na terenie gminy D. - na podstawie aktów notarialnych dot. prawa własności gruntów, decyzji podatkowych, zaświadczenia o zameldowaniu i decyzji o zwrocie podatku akcyzowego, zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wójt Gminy D. jednakże wyjaśnił, że strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wykształcenie rolnicze lub staż pracy w rolnictwie czy innych dokumentów potwierdzających jej osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego w gminie D..

Z kolei na podstawie informacji uzyskanych ze Starostwa P. ustalono,

że grunty należące do strony nie stanowią jednego gospodarstwa rolnego, tzn. nie graniczą ze sobą bezpośrednio i nie tworzą całości gospodarczej, gdyż są położne

w różnych miejscach, zaś działka położona w gminie K., obręb P.

o numerze [...], nie przylega do granicy gminy D., a leży na pograniczu gminy G. i granicy państwa.

Wójt Gminy K. wskazał, że pismem z dnia [...] ponownie wezwał E.J. do przedstawienia: dokumentów obrazujących zasięg gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi m.in. działka o nr. ewid. [...] obręb P., przedstawienia dowodu zamieszkania na terenie jednej z nieruchomości wchodzących w skład przedmiotowego gospodarstwa rolnego z ostatnich 5 lat poprzedzających złożenie wniosku, dowodów potwierdzających kwalifikacje rolnicze. W odpowiedzi na powyższe, strona w piśmie z dnia [...] oświadczyła, że wezwanie organu jest rażącym naruszeniem prawa, gdyż postanowienie SKO z dnia [...] jest nieprawomocne.

Zdaniem organu I instancji, okoliczności sprawy, tj. brak zameldowania E.J. na terenie gminy K. (przy zameldowaniu na pobyt stały w gminie D.), brak dokumentów potwierdzających rolnicze wykształcenie bądź staż pracy w rolnictwie, brak opłacania składek do KRUS, a także bierność strony w zakresie potwierdzenia jakichkolwiek faktów, przedstawienia dokumentów, wskazują na to, że ww. nie prowadzi na terenie gminy K. gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Na powyższe postanowienie E. J. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła, że postanowienie wydane zostało w oparciu o fałszywe ustalenia

z przekroczeniem uprawnień i kompetencji. Zarzuciła też wadliwą interpretację i błędne zastosowanie przepisów, błąd w ustaleniach faktycznych, a także rażące naruszenie ustawy zasadniczej RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia

[...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1

w zw. z art. 144 oraz art. 219 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia E.J. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał ustalenia stanu faktycznego, dokonane przez organ pierwszej instancji. Podniósł, że stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta. Po przytoczeniu treści art. 6 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, organ wyjaśnił, że ustawodawca przewidział sytuację, w której gospodarstwo rolne, jako całość, położone będzie na terenie kilku gmin. Rolnik może więc zamieszkiwać na terenie jednej z kilku gmin, na obszarze których położone jest gospodarstwo. Nie może też stanowić podstawy odmowy wydania poświadczenia oświadczenia o żądanej treści fakt, że działki są rozproszone geograficznie, zaś działka znajdująca się na terenie gminy K. nie przylega do działek znajdujących się na terenie gminy D.. W rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego istotne jest bowiem funkcjonalne powiązanie wszystkich składników wchodzących w skład gospodarstwa, które tworzą pewną zorganizowaną, gospodarczą całość. Możliwe i obecnie powszechne jest więc funkcjonowanie gospodarstwa rolnego w sytuacji kiedy grunty znajdują się na terenie kilku gmin i nie przylegają do siebie.

Zdaniem Kolegium, istotna w sprawie jest konieczność ustalenia przez organ, przesłanki posiadania przez E.J. odpowiednich kwalifikacji, pozwalających stwierdzić, że jest ona rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy, jak i faktu osobistego prowadzenia przez wnioskodawczynię gospodarstwa rolnego. Wójt Gminy K. wezwał wnioskodawczynię do przedstawienia m.in. dowodów na okoliczność ustalenia, czy posiada ona odpowiednie kwalifikacje określone w art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, pozwalające przyjąć, że jest rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy jak i dowodów na okoliczność osobistego prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na powyższe, wnioskodawczyni nie złożyła żądanych dowodów ani wyjaśnień.

Z powyższych przyczyn, wobec braku wystarczających danych umożliwiających poświadczenie oświadczenia E.J. o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego na terenie Gminy K., w ocenie Kolegium, należało odmówić poświadczenia oświadczenia o wymienionej wyżej treści.

Ponadto organ drugiej instancji stwierdził, że postanowienie SKO w S. z dnia [...] jest ostateczne, zatem organ I instancji zgodnie z prawem prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia.

E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. domagając się stwierdzenia jego nieważności i orzeczenia, że wydano je z rażącym naruszeniem prawa lub orzeczenia przez Sąd

o wznowieniu postępowania i stwierdzenia, że postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości

i orzeczenia, że wydano je z rażącym naruszeniem prawa, a także, że postanowienie nie opiera się na podstawie prawnej.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu w szczególności: dotknięcie wadą kwalifikowaną postępowania, wydanie bez podstawy prawnej, błędną interpretację obowiązujących przepisów, dopuszczenie się manipulacji obowiązującymi przepisami na użytek tegoż postępowania i postanowienia, wydanie postanowienia przez organ drugiej i pierwszej instancji na podstawie zmanipulowanych przepisów, sprzeczność istoty prowadzonego postępowania z cechą konkretności złożonego żądania – wniosku o wydanie zaświadczenia, bezsporną sprzeczność treści rozstrzygnięcia z przepisami prawa, celowe i świadome zatajenie prawdy i podanie nieprawdy w postępowaniu prowadzonym według ustawy – mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym, świadome z premedytacją poświadczenie nieprawdy w dokumentach co do okoliczności mającej znaczenie prawne, które posiadają cechę zaufania publicznego, domniemania prawdziwości, przekroczenie uprawnień oraz brak wymogu legalności.

W uzasadnieniu skargi, strona podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium, jak i we wszystkich wcześniejszych aktach administracyjnych wydanych

w sprawie przez organy obu instancji, występuje sprzeczność istoty prowadzonego postępowania z cechą konkretności złożonego przez skarżącą żądania. W związku

z tym skarżąca przypomniała, że jej wniosek dotyczy wydania zaświadczenia tylko

i wyłącznie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, położonego w P., gm. K. o powierzchni [...] ha.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia [...] skarżąca wskazała te same zarzuty, które podniosła w skardze, jednocześnie skarżąca uzupełniła uzasadnienie wspomnianej skargi.

Skarżąca przytoczyła definicje gospodarstwa rolnego z art. 553 Kodeksu cywilnego, z ustawy o podatku rolnym, z ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników. Wskazała na definicję nieruchomości rolnej z art. 461 Kodeksu cywilnego oraz stanowiska orzecznictwa w tym przedmiocie. Podniosła brak jednolitej definicji gospodarstwa rolnego w prawie unijnym. Przedstawiła poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na gruncie problematyki osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Według skarżącej, definicja osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, zawarta w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, daje pewność, że taki stan rzeczy występuje, gdy dana osoba podejmuje wszelkie decyzje, dotyczące prowadzenia działalności w gospodarstwie rolnym.

Skarżąca stwierdziła, że organ związany jest granicami żądanej czynności osoby wnioskującej (art. 201-217 K.p.a.). Podniosła, że postępowanie to nie dotyczy wyłącznie nieruchomości rolnej – gospodarstwa rolnego, dz. Nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości P., gm. K., ale także nieruchomości rolnych, położonych na terenie innej gminy, gminy D.. Skarżąca zarzuciła organowi działanie uznaniowe, bez podstawy prawnej, naruszające w ten sposób właściwość miejscową organu (art. 19 K.p.a.). Podniosła też, że bezsporne jest i potwierdzają to wszystkie postanowienia organu pierwszej instancji, tudzież Kolegium, że:

- gospodarstwo rolne w P. – nieruchomość rolna P., działka nr [...] (obecnie [...]), znajduje się na terenie gminy K., leży w granicach terytorialnych gminy K..

- wnioskodawczyni, posiada tytuł prawny do wskazanego gospodarstwa P., nieruchomości rolnej P., działki rolnej o powierzchni [...] ha, wydzierżawionej od Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych,

- bezspornie, wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego lub prowadzeniu produkcji rolniczej na nieruchomości rolnej, dotyczy gospodarstwa rolnego P., nieruchomości rolnej P., położonego w gminie K..

Skarżąca argumentowała, iż organ, aby zaistniało zobowiązanie podatkowe

w podatku rolnym, z urzędu z nastaniem każdego roku podatkowego uznaje, że na terenie gminy K. znajduje się gospodarstwo rolne skarżącej, czyni to od

1993 r. do chwili obecnej, początkowo uznając stronę za współwłaściciela, a obecnie posiadacza gospodarstwa. Wójt Gminy K. w postępowaniu o wymierzenie podatku rolnego nie miał problemu z interpretacją pojęcia gospodarstwa rolnego, nie miał też trudności z jego określeniem w postępowaniu o zwrot podatku akcyzowego, dotyczącego oleju napędowego zużytego do produkcji rolnej.

Organ pierwszej instancji, wszczynając postępowanie o wydanie zaświadczenia z wniosku skarżącej, rażąco naruszył wszystkie z możliwych przepisów prawnych, a w szczególności te o właściwości miejscowej, przez to, że:

- wszczął postępowanie niezgodne z zakresem żądania osoby ubiegającej się

o wydanie zaświadczenia, gdyż wniosek był jednoznacznie sformułowany,

a wnioskodawczyni nie wnosiła o wydanie zaświadczeń dotyczących innych nieruchomości rolnych, gospodarstw rolnych czy działek budowlanych, leżących na terenie innej gminy, wniosek dotyczył tylko tej położonej w gminie K.,

- wnioskodawczyni nie wnosiła także o stwierdzenie jej statusu rolnika, potwierdzenia praktyki rolniczej, wykształcenia, przynależności do KRUS, czy także tego, jakie posiada D. itd.,

- nie bacząc na ograniczenia, wynikające ze złożonego podania, organ rozszerzył postępowanie i zbierał materiały dowodowe, dotyczące nieruchomości położonych na terenie innej gminy - w gminie D., pomimo że nie był władny zmieniać, modyfikować żądania wniosku i obowiązującą organ właściwość miejscową,

- wszczął postępowanie i przeprowadzał postępowanie dowodowe, sprzecznie z istotą przepisów o prowadzeniu postępowań, prawdy obiektywnej i cechą konkretności złożonego żądania,

- prowadził postępowanie dotyczące wszystkich nieruchomości skarżącej, położonych na terenie gminy K. i gminy D., wbrew zakazowi prawnemu,

- prowadząc postępowanie ograniczone właściwością miejscową, dotyczącą gospodarstwa rolnego - nieruchomości rolnej w P., położonego na terenie administracyjnym Gminy K., zwrócił się do innej gminy – Gminy D.

o informację niemającą związku z prowadzonym postępowaniem, naruszając D. osobiste strony,

- przekroczył swoje uprawnienia, wchodząc w kompetencje innych organów, gdyż zwrócił się do sąsiedniej gminy o informacje o nieruchomościach nie tylko rolnych, będących własnością skarżącej.

Skarżąca podniosła brak zaufania do organu, w związku z tworzeniem - zdaniem skarżącej – fałszywych dowodów, tj. notatek na użytek postępowania i poświadczania w nich nieprawdy.

Według skarżącej, w postanowieniach organów obu instancji oraz w wezwaniu organu z dnia [...], mamy do czynienia z celowym działaniem funkcjonariuszy państwowych, którzy świadomie, z premedytacją, popełnili czyny zabronione, przez zamierzone wprowadzanie nieprawdziwych treści do dokumentów urzędowych, dopuszczając się fałszu intelektualnego.

Skarżąca stwierdziła, że wskazane w postanowieniach organów obu instancji, przesłanki uzależniające stwierdzenie osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego w postaci konieczności posiadania kwalifikacji rolniczych, zamieszkiwania w tym gospodarstwie lub na terenie, na którym się ono znajduje, konieczności przedstawienia dokumentów obrazujących zasięg gospodarstwa, nie zawiera ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, nie zawiera ich - według skarżącej - żadna ustawa.

Zdaniem strony, źle świadczą o prowadzonym postępowaniu żądania organu, dotyczące potwierdzania dowodów na okoliczność osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak podniosła wnioskodawczyni, zwróciła się do organu

o uzasadnienie skierowanych do niej żądań i podanie podstawy, na jakiej zostały one oparte, ale nie otrzymała odpowiedzi. Organy obu instancji, wydały postanowienia

z naruszeniem przepisów postępowania, zaś organ pierwszej instancji miał wystarczająco dużo danych zgromadzonych w ewidencji, rejestrach i także innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Jak argumentowała skarżąca, na terenie, na którym leży jej gospodarstwo

w gminie K. nie jest osobą anonimową, a to, że prowadzi tam gospodarstwo rolne jest powszechnie znane, w tym każdemu urzędnikowi Gminy i Wójtowi Gminy K..

Skarżąca wskazała na obowiązek organu odwoławczego do podejmowania oceny, czy zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy jest wystarczający i adekwatny, do istniejącego w dniu orzekania stanu faktycznego

i prawnego. Analizując postępowanie przed organem pierwszej i drugiej instancji, zdaniem skarżącej, nie widzi się żadnej różnicy, odnosi się wrażenie, jakby postępowanie prowadził tylko jeden organ, organ pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła, iż w składzie SKO wydającego postanowienia w jej sprawie, znajdują się te same osoby, które orzekają we wszystkich postanowieniach.

Wraz z pismem procesowym z dnia [...] skarżąca nadesłała: decyzje w sprawie podatku rolnego za rok [...], decyzje z dnia [...] wydane na skutek wniosku skarżącej o zwrot podatku akcyzowego (zawartego w cenie oleju napędowego, wykorzystywanego do produkcji rolnej), wezwanie Wójta Gminy K. z dnia [...] do przedstawienia dowodów w sprawie, pisma skarżącej z dnia [...] i z dnia [...] w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, wniosek z dnia [...] o uznanie sołectwa P. za dotknięte klęską suszy, odpowiedź organu z dnia [...] na wniosek o uznanie sołectwa P. za dotknięte klęską suszy, pismo Wójta Gminy K. w sprawie właściwego stosowania środków ochrony roślin.

Pismem z dnia [...], skarżąca dokonała kolejnego uzupełnienia skargi, w którym zarzuciła zaskarżonemu organowi rozstrzygnięcie na podstawie nie tego przepisu prawa materialnego, który powinien zostać zastosowany w tej sprawie, sprzeczność istoty prowadzonego postępowania z cechą konkretności złożonego żądania – wniosku o wydanie zaświadczenia i dowolnie dobranej normy prawnej, wydanie rozstrzygnięcia przez członków kolegium podlegających wyłączeniu

z orzekania. Stwierdziła, że organy obu instancji do rozpoznania sprawy zastosowały, nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany. Trafnie przyjęto, według skarżącej, że podstawą do wydania zaświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego jest ustawa o ukształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r., znowelizowana 3 grudnia 2011 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 803 ze zm.).

Według strony, organy ukryły, zataiły istnienie art. 7 ustawy w sprawie ogłoszenia teksu jednolitego ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przenosząc powyższe do postępowania o wydanie zaświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, skarżąca podniosła, że art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zakreśla zakres dowodzenia. Wskazała, że ustawodawca nowelizując ustawę, na mocy wskazanego wyżej art. 7, zdecydował, że w obiegu prawnym będą obowiązywały dwie wersje art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Ustawodawca wybór normy prawej (sprzed nowelizacji, czy po nowelizacji) z zastosowaniem, której organ ma prowadzić postępowanie, pozostawił żądającemu wydania zaświadczenia. Ustawodawca w tej kwestii nie pozostawił żadnej dowolności dla organu wydającego zaświadczenie. Opracowano także wzory wniosków, które jednoznacznie wskazują na podstawę prawną, na której organ na procedować po wszczęciu postępowania.

Niezastosowanie przez organ wskazanego przez skarżącą przepisu prawa materialnego, nie jest – według skarżącej - błędem w subsumcji, polegającym na tym, że do ustalonego stanu faktycznego należało zastosować odpowiedni przepis prawa materialnego. Skarżąca uważa, że dobór przez organy obu instancji innej normy prawnej, do rozpatrzenia wniosku skarżącej i rozstrzygnięcia, nie wynikał

z nieznajomości prawa, niedopatrzenia, braku przepisów, omyłki lecz był świadomym deliktem.

Postanowieniem z dnia 21 października 2016 r. sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego na wniosek skarżącej z dnia [...].

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r., sąd odmówił zawieszenia postępowania na wniosek skarżącej z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

W oparciu o przepis z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjaśnić też trzeba, że sąd na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. wydane zostały w trybie i na zasadach określonych w Dziale VII K.p.a. zatytułowanym "Wydawanie zaświadczeń" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 zwanej dalej "K.p.a.").

Przesłanki i tryb wydawania zaświadczeń reguluje art. 217 K.p.a., który w § 1 stanowi, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Przepis § 2 stanowi natomiast, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny

w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2

pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W myśl art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

W niniejszej sprawie skarżąca domagała się poświadczenia przez Wójta Gminy K. złożonego przez nią w Urzędzie Gminy K. w dniu [...] oświadczenia o tym, że na dzień [...] osobiście prowadziła gospodarstwo rolne położone w miejscowości P. na terenie gminy K. w powiecie p. w województwie z., o ogólnej powierzchni [...] ha, w tym użytków rolnych [...] ha, oraz nadal osobiście je prowadzi, a według stanu na dzień złożenia oświadczenia, powierzchnia prowadzonego przez nią gospodarstwa nie uległa zmianie i obecnie wynosi [...] ha, w tym użytków rolnych [...] ha.

Powyższe oświadczenie złożone zostało na druku zatytułowanym "oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego" – dotyczącym osoby spełniającej wymogi art. 7 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego Dz.U. z 2003 r., nr 64, poz. 592 ze zm.). Skarżąca domagała się potwierdzenia przez Wójta Gminy K. zgodności opisanego wyżej oświadczenia ze stanem faktycznym na dzień [...] oraz na dzień złożenia tego oświadczenia.

Zdaniem sądu, organy obu instancji słusznie przyjęły, że wydanie takiego poświadczenia nie jest możliwe, skoro organy nie dysponują danymi niezbędnymi do jego wydania, z uwagi na brak ich potwierdzenia w posiadanych dokumentach.

Zgodnie z treścią art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Na konieczność przeprowadzenia takiego postępowania zwracano zresztą organowi uwagę w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wydanych w sprawach ze skargi E.J. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uchylające postanowienia Wójta Gminy K. o odmowie wydania poświadczenia oświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1224/15 wskazano m.in., że analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dokonana w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego jak i powołanych wyżej przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że słuszne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż w sprawie nie zostały wyjaśnione zasadnicze okoliczności, mające wpływ dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. Sąd ten uznał, że niewątpliwie wydanie żądanego poświadczenia przez organ pierwszej instancji może nastąpić tylko w oparciu o posiadane przez niego dokumenty, rejestry, ewidencje lub inne zbiory danych, a więc i w tym o dokumenty przedstawione przez samą stronę zainteresowaną takim poświadczeniem. Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ, pomimo że nie dysponował własnymi urzędowymi zbiorami danych przydatnymi w niniejszej sprawie i nie uzyskał takich danych od innego organu, zaniechał wezwania w formie pisemnej samej zainteresowanej, w ramach postępowania wyjaśniającego, do przedłożenia dowodów potwierdzających osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jak i posiadanie przez stronę kwalifikacji rolniczych. Brak takiego wezwania oznacza, że w sytuacji bezpodstawności zarzutu bierności kierowanego przez organ pierwszej instancji pod adresem strony, postępowanie wójta dotknięte było uchybieniami, które nie mogły być sanowane przez Kolegium.

Mając na uwadze okoliczność, że skarżąca w niniejszym postępowaniu także domagała się poświadczenia oświadczenia o żądanej treści, organ przeprowadził stosowne postępowanie, w ramach którego zwrócił się do skarżącej, pismem z dnia

[...], o nadesłanie dowodów potwierdzających m.in. jej kwalifikacje rolnicze oraz osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Skarżąca takich dowodów nie nadesłała, a w piśmie z dnia [...], będącym odpowiedzią na wezwanie organu z dnia [...] wskazała,

że wezwanie jest rażącym naruszeniem przepisów gdyż postanowienie SKO z dnia

[...] nie jest prawomocne.

Wyjaśnić trzeba, że Wójt Gminy K. wzywając skarżącą o nadesłanie omawianych dokumentów związany był zaleceniami ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. Postanowienie ostateczne, podobnie jak decyzja ostateczna zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych z art. 16 K.p.a., korzysta z domniemania legalności, podlega wykonaniu i obowiązuje tak długo dopóki nie zostanie uchylone lub zmienione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 marca 2016r. (sygn. akt II SA/Sz 1224/15) oddalił skargę E.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...].

Sąd zauważa, że w treści kolejnych uzupełnień skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skarżąca wskazywała, że takimi dowodami mogą być, w jej ocenie: niniejsze postępowanie, świadczące o tym, że osobiście podejmuje ona decyzje i sama siebie reprezentuje w sprawie dotyczącej jej gospodarstwa, jak również akta postępowań

w sprawie podatku rolnego, akta postępowań w sprawie o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, a nadto dokumenty obrazujące zasięg gospodarstwa takie jak mapy, wyrysy, wykazy zmian ewidencyjnych, dokumenty z postępowań wszczynanych z jej wniosku o udzielenie jej ulgi w podatku od nieruchomości, rejestry i dokumenty wynikające z zadań własnych i zleconych dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego w celach statystycznych, dokumenty dotyczące płacenia za rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne znajdujące się na jego terenie składki członkowskiej do Zachodniopomorskiej Izby Rolnej, dokumenty wynikające z wszczynanych postępowań dotyczących występowania strat w uprawach w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych na terenie, w którym prowadzone jest gospodarstwo, dokumenty i rejestry w sprawie stosowania środków ochrony roślin i nawożenia.

W ocenie sądu, nie ulega wątpliwości, że organ nie miał możliwości ustosunkowania się do takich twierdzeń skarżącej, skoro zawarła je ona dopiero

w uzupełnieniach skargi do sądu.

Zdaniem skarżącej, dowody te dostatecznie dowodzą, że prowadzi ona gospodarstwo rolne, zaś organ winien nimi dysponować i dokonać ich analizy bez potrzeby uzyskiwania dodatkowych dokumentów od skarżącej.

Z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób się jednak zgodzić. Zdaniem sądu, uwadze strony uszło bowiem, że jej oświadczenie dotyczy nie tylko prowadzenia gospodarstwa według stanu na dzień złożenia oświadczenia, ale także (zgodnie

z treścią druku) według stanu na dzień [...]. W tej sytuacji, wskazywane przez skarżącą dokumenty z lat 2012 – 2015 (dołączone do uzupełnienia skargi),

nie mogą być uznane za wystarczające. Skoro organ nie posiadał już obecnie wszystkich niezbędnych dokumentów zatem słusznie zwrócił się o ich nadesłanie przez skarżącą.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że wobec opisanej wyżej treści druku jak również brzmienia oświadczenia skarżącej, nie ulega wątpliwości, że organ celem wydania poświadczenia oświadczenia złożonego przez stronę winien mieć na względzie treść art. 7 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 233, poz. 1382) oraz art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2012 r., poz. 803) w brzmieniu sprzed zmiany tej ustawy dokonanej z dniem 3 grudnia 2011 r. Na powyższą kwestię skarżąca zwróciła uwagę w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r., będącym uzupełnieniem skargi.

Zgodnie bowiem z treścią art. 7 cytowanej wyżej ustawy zmieniającej, osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy są rolnikami indywidualnymi

w rozumieniu art. 6 ustawy wymienionej w art. 3, w brzmieniu dotychczasowym, i nie spełniają warunków, o których mowa w art. 6 ustawy, wymienionej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, uznaje się za osoby spełniające te warunki.

Z kolei w myśl art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej z dniem 3 grudnia 2011 r.), za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną, będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300 ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikacje rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa (art. 6 ust. 1 ustawy). Uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie (art. 6 ust. 2 ustawy). Uważa się, że osoba fizyczna posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli:

1) uzyskała wykształcenie rolnicze co najmniej zasadnicze lub wykształcenie średnie lub wyższe, lub

2) osobiście prowadziła gospodarstwo rolne lub pracowała w gospodarstwie rolnym przez okres co najmniej 5 lat (art. 6 ust. 3 ustawy).

Należy zatem zgodzić się ze skarżącą, że w niniejszej sprawie organy błędnie oparły się na brzmieniu art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego po zmianie dokonanej z dniem 3 grudnia 2011 r. zamiast sprzed tej zmiany.

Powyższe, zdaniem sądu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż art. 7 ustawy zmieniającej ma zastosowanie do osób będących rolnikami indywidualnymi, przy czym zarówno przed wspomnianą wyżej zmianą jak i po niej do uznania osoby za rolnika indywidualnego niezbędne jest wykazanie m.in., że prowadzi ona osobiście gospodarstwo rolne i posiada kwalifikacje rolnicze. Co prawda przepis z art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, po zmianie dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r., wprowadza dodatkowe wymogi, których nie zawierał przed zmianą, jednakże wystosowane przez organ do skarżącej wezwanie do nadesłania stosownych dokumentów (z dnia [...]), oprócz informacji zbędnych w tej mierze, obejmuje także te informacje, które są niezbędne do poświadczenia oświadczenia złożonego przez nią w dniu [...]. Jednakże wezwanie organu nie spotkało się z właściwą reakcją wnioskodawczyni. Gdyby bowiem skarżąca przedstawiła dokumenty, o jakich mowa w punkcie 3 tego wezwania, niewątpliwie organ miałby możliwość ustalenia powyższych okoliczności (w punkcie tym wymieniono m.in. dowody potwierdzające wykształcenie rolnicze zasadnicze, jak również wykształcenie podstawowe i 5-letni staż pracy – przez który rozumieć należy m.in. prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym o obszarze nie mniejszym niż 1 ha stanowiącym jej własność, przedmiot użytkowania wieczystego, przedmiot samoistnego posiadania lub dzierżawy).

Skarżąca miała zatem możliwość przedstawienia dowodów potwierdzających,

że zarówno w dacie złożenia oświadczenia jak i na dzień [...] posiadała wykształcenie wymienione w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (w brzmieniu sprzed zmiany) ewentualnie, że osobiście prowadziła gospodarstwo rolne lub pracowała w gospodarstwie rolnym przez okres co najmniej 5 lat (w rozumieniu art. 6 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy). Strona z możliwości tej jednak nie skorzystała. Nie sposób przy tym zgodzić się ze skarżącą, że organ obowiązany był dokonać ustaleń wyłącznie odnośnie tego czy prowadziła ona osobiście gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że art. 7 ustawy zmieniającej, który wprowadza możliwość uznania za osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 16 września 2011 r., osób, które faktycznie tych warunków nie spełniają - dotyczy tylko tych osób fizycznych, które w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej były rolnikami indywidualnymi w rozumieniu art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (przed zmianą). Przepis ten nie odsyła zatem wyłącznie do art. 6 ust. 2 wymienionej ustawy - jak wskazuje skarżąca - lecz do całego art. 6 tej ustawy, a zatem także ust. 3 tego przepisu. Fakt, że zawarte na druku objaśnienie wymienia tylko art. 6 ust. 2 tej ustawy nie może niewątpliwie stanowić podstawy do przyznania stronie uprawnień, które faktycznie z przepisów ustawy

o kształtowaniu ustroju rolnego nie wynikają.

Skoro zatem organ nie posiadał wszystkich dokumentów pozwalających na potwierdzenie oświadczenia skarżącej, według stanu zarówno na dzień złożenia tego oświadczenia jak i na dzień [...], zaś skarżąca takich dokumentów nie przedłożyła, zatem nie sposób nie zgodzić się z organem, że brak jest dowodów umożliwiających wydanie poświadczenia do oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię w dniu [...].

Sąd podkreśla, przy tym, że organ drugiej instancji nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie potrzeby wykazania przez skarżącą,

że zamieszkuje na terenie gminy K.. Jak słusznie przyjęło Kolegium, gospodarstwo rolne jako całość może być położone na terenie kilku gmin. Rolnik może więc zamieszkiwać na terenie jednej z kilku gmin, na obszarze których położone są grunty stanowiące gospodarstwo. Nie może też stanowić podstawy odmowy poświadczenia oświadczenia o żądanej treści fakt, że działki są rozproszone geograficznie, zaś działka znajdująca się na terenie gminy K. nie przylega do działek znajdujących się na terenie gminy D..

W tej sytuacji argumenty podnoszone w tym zakresie przez skarżącą należy uznać za jak najbardziej prawidłowe i zarazem zbieżne ze stanowiskiem Kolegium.

Za niesporną, zdaniem sądu, należy także uznać okoliczność posiadania przez skarżącą interesu prawnego w ubieganiu się o poświadczenie oświadczenia żądanej treści, wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Należy podkreślić, że Wójt Gminy K. jako podstawę odmowy wydania przedmiotowego poświadczenia wymienił brak wystarczających danych umożliwiających poświadczenie oświadczenia strony o żądanej treści w oparciu

o prowadzone przez organ gminy ewidencje i rejestry, informacje z innych urzędów. Podobne stanowisko zajął organ drugiej instancji, nie poddając w wątpliwość interesu strony w ubieganiu się wspomnianego poświadczenia.

Za niezrozumiały natomiast należy uznać podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia przez organ przepisów o właściwości miejscowej. Należy bowiem podkreślić, że organ nie uznał się za niewłaściwy miejscowo, jak również nie podjął żadnej czynności zastrzeżonej zgodnie z właściwością dla innego organu. Sąd nie podziela przy tym zarzutów skarżącej, co do nieuzasadnionego sięgania przez organ do informacji o jej gruntach znajdujących się w gminie sąsiadującej, skoro możliwe

i obecnie powszechne jest, funkcjonowanie gospodarstwa rolnego w sytuacji kiedy grunty znajdują się na terenie kilku gmin i nie przylegają do siebie, a konieczne jest to dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, tj. powiązania wszystkich składników wchodzących w skład gospodarstwa, które mogą tworzyć pewną zorganizowaną, gospodarczą całość.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej, dotyczącej prowadzenia przez Wójta Gminy K. postępowania o wymierzenie podatku rolnego jako dowodu na potwierdzenie prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego, należy stwierdzić,

że w tym postępowaniu – jak wskazała sama strona - ustaleniu podlega czy dana nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne nie zaś, czy strona to gospodarstwo osobiście prowadzi, ani jak długo je prowadzi. Natomiast jeśli chodzi o pozostałe dowody (mające potwierdzać prowadzenie przez stronę gospodarstwa rolnego) wymienione przez skarżącą w uzupełnieniu jej skargi, raz jeszcze należy podkreślić,

że oświadczenie z dnia [...] dotyczy nie tylko stanu na dzień złożenia tego oświadczenia, ale także na dzień [...] wobec czego dokumenty z lat 2012 – 2015 nie byłyby w tej mierze wystarczające. Skoro organ nie dysponuje obecnie wszystkimi niezbędnymi dokumentami zatem nie można przyjąć, że posiadał dane niezbędne do wydania spornego poświadczenia.

Mając powyższe na względzie sąd uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia, gdyż organy kierowały się przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w brzmieniu aktualnym zamiast w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej

z dniem 3 grudnia 2011 r., z przyczyn, o których była mowa powyżej, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Kontrola zaskarżonego aktu nie potwierdziła zarzutów skarżącej co do braku legalności działań organów obu instancji w zakresie prowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku skarżącej

o wydanie zaświadczenia o żądanej treści, na podstawie przepisów prawa procesowego i materialnego. Brak było także podstaw do przyznania racji skarżącej

o zachodzących w sprawie przesłankach wydania postanowienia z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a.) oraz przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), czy stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 135 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.