Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3083/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 5, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: art. 188 i art. 203 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 913/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz skarżących solidarnie kwotę 820 (osiemset dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 913/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G., K. G., M. G., M. G., M. C., B. C., S. W., A. P., B. P., C. S., A. Z., A. J., H. W., J. K., S. S., S. S., A. K., Z. S., E. S. i K. P., na decyzję Ministra Gospodarki z [...] lutego 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2008 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] października 2008 r. Minister Gospodarki nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...], która została utrzymana w mocy decyzją tegoż Ministra z [...] grudnia 2008 r. Decyzję tę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 22 maja 2009 r. IV SA/Wa 351/09, uchylił, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 8 lipca 2010 r. I OSK 1193/09, skargę kasacyjną oddalił. Rozpoznając ponownie sprawę, Minister utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2008 r., która została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r. IV Sa/Wa 329/11. W wyniku tego wyroku Minister utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2008 r., decyzją z [...] lutego 2013 r. wskazaną na wstępie.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał:

Przejęcie przedsiębiorstwa nastąpiło na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) oraz § 65 ust. 1 pkt a i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62), a integralną częścią tego orzeczenia było orzeczenie Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z [...] grudnia 1961 r., wydane na podstawie § 75a rozporządzenia, którym ustalono, że składniki majątkowe, objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym 23 września 1949 r. oraz dodatkowym protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] grudnia 1961 r., stanowią część składową przedsiębiorstwa. Z treści protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] grudnia 1961 r. wynikało, że składniki majątkowe przedsiębiorstwa stanowiły m.in.: nieruchomość o pow. 2689 m2, młyn handlowy, młyn gospodarczy oraz motorownia, choć z protokołu przejęcia młyna motorowego z 10 maja 1946 r. wynikało, że pierwotnie wnioskiem o upaństwowienie został objęty jedynie młyn handlowy, jednak już w dniu 3 października 1946 r. procesem nacjonalizacji objęty został także budynek młyna gospodarczego wraz z jego wyposażeniem, zatem organ stwierdził, że analiza dokumentów archiwalnych wykazała, że pod względem struktury prawnej młyn handlowy, jak i młyn gospodarczy stanowiły jedno przedsiębiorstwo. Zgromadzone dokumenty i inne dowody (między innymi opinie biegłych), wskazywały na to, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki natury technologicznej, wskazane w art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, gdyż rzeczywista zdolność przemiałowa młynów w dniu [...] lutego 1946 r. przekroczyła kryterium upaństwawiania, tj. 15 ton zboża na dobę zatem kontrolowane orzeczenie z [...] maja 1948 r., w części dotyczącej przedmiotowego przedsiębiorstwa, nie naruszało prawa, tym bardziej w sposób rażący.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził: Z uwagi na fakt, iż w sprawie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r. wypowiadał się już zarówno ten Sąd, jak i Naczelny Sąd Administracyjny, to zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone we wcześniejszych orzeczeniach wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, że oceniając zaskarżone decyzje należy przede wszystkim mieć na uwadze czy organ nadzoru zastosował się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszych wyrokach. Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu z 20 kwietnia 2011 r. wynika, że powodem uchylenia decyzji był fakt, iż w sprawie nie brali udziału następcy prawni zmarłego 25 listopada 2010 r. A. G., a decyzje nie zawierały prawidłowo oznaczonych stron postępowania, jedynie użyte w niej sformułowanie A. G. i "inni", jednak Minister, ponownie rozpoznając sprawę, ustalił spadkobierców zmarłej strony i zapewnił im udział w postępowaniu, a strony postępowania zostały w decyzji wskazane z imienia i nazwiska. Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu z 22 maja 2009 r. organ nadzoru zobowiązany został do ustalenia, czy na przejęte przedsiębiorstwo składały się oba młyny – handlowy i gospodarczy, czy też tylko jeden z nich, a następnie dokonania oceny czy zdolność przemiałowa tego przedsiębiorstwa mogła spełniać normy pozwalające na przejęcie go w drodze nacjonalizacji. Minister, ponownie rozpoznając sprawę, dokonał ustaleń we wskazanym zakresie, które oparł na powołanych w uzasadnieniu decyzji dowodach, a wyciągnięte wnioski doprowadziły do uznania, że orzeczenie nacjonalizacyjne nie narusza prawa. To stanowisko organu nadzoru należało uznać za prawidłowe. Skarżący zarzucili organowi dowolność w ocenie materiału dowodowego, jednakże ten zarzut jest nieuzasadniony, bowiem organ szczegółowo wskazał na podstawie jakich dowodów ustalił, że oba młyny składały się na jedno przedsiębiorstwo, a skarżący – zaprzeczając temu stanowisku – nie przedstawili dowodów przeciwnych, zaś ich argumentacja sprowadzała się do polemiki z niewadliwymi, opartymi na materiale dowodowym, ustaleniami organu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej Państwo przejmowało młyny zbożowe o zdolności przemiałowej powyżej 15 ton zboża na dobę, obliczonej na podstawie długości walców lub powierzchni kamieni młyńskich. Z uwagi na to, że na przejęte kontrolowanym orzeczeniem przedsiębiorstwo składały się dwa młyny zdolność przemiałową należało ocenić dla obu młynów łącznie. Organ nacjonalizacyjny wydając orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa uznał, że zdolność przemiałowa obu młynów łącznie wynosi powyżej 15 ton zboża na dobę, gdyż w przeciwnym razie takiego orzeczenia by nie wydał, zaś materiał dokumentacyjny postępowania nacjonalizacyjnego wskazuje, że organ ten miał podstawy do takiego wnioskowania. Z kolei Minister, jakkolwiek dopuścił się naruszenia art. 80 K.p.a., dokonując oceny opinii wykonanej przez mgr inż. A. O., na zlecenie tego organu na okoliczność zdolności przemiałowej młynów i nie podejmując próby wyjaśnienia wątpliwości, jakie powstały z uwagi na pominięcie w tej opinii wcześniejszej opinii, sporządzonej 28 listopada 1947 r. nie uwzględnił jej, to jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż na podstawie innych dowodów można było uznać, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji. Organ wskazał jakie fakty uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu, których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można więc zgodzić się ze skarżącymi, że organ w sposób nieuzasadniony uznaje tylko te dowody, które potwierdzają jego stanowisko, a odrzuca te, które potwierdzają stanowisko skarżących. Zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia także w materiale sprawy, który pozwala na przyjęcie, że kontrolowane orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r. nie zawiera wad nieważności, określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. G., K. G., M. G., M. G., M. C., B. C., S. W., A. P., B. P., C. S., A. Z., A. J., H. W., J. K., S. S., S. S., A. K., Z. S., E. S. i K. P., prawidłowo reprezentowani, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego – tj. art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej –przez jego niewłaściwe zastosowanie. W związku z przyjęciem przez Sąd, iż z uwagi na ujęcie majątku przedmiotowych młynów w jednej księdze inwentarzowej – stanowią one jedno przedsiębiorstwo, to w związku z faktem, iż tą księgą inwentarzowa objęte było również mienie należącej do spadkodawcy skarżących fabryki maszyn – należałoby uznać, iż wszystkie te trzy zakłady stanowiły jedno przedsiębiorstwo. W takiej sytuacji, powyższe przedsiębiorstwo nie mogło podlegać przejęciu na własność Państwa na podstawie, powołanego w orzeczeniu nacjonalizacyjnym, art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ww. ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r.

2) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 80 K.p.a. – przez niedokonanie oceny dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, a w szczególności uznanie przez WSA za właściwe przyjęcie przez organ nadzoru opinii sporządzonej przez inż. A. T. z 28 lutego 1947 r. za dowód potwierdzający spełnienie przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej i nieuwzględnienie jako dowodu w tym zakresie opinii inż. A. T. – rzeczoznawcy powołanego przez organ nadzoru w toku niniejszego postępowania;

– art. 75 K.p.a. – niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. S. na okoliczność rzeczywistej mocy przerobowej młynów w okresie ich przejęcia przez Państwo. Sąd uznał za zasadną odmowę organu nadzoru co do przeprowadzenia tego dowodu, jako że "zeznania świadka dotyczą faktów a nie mogą stanowić opinii, czy tez oceny z zakresu posiadanych wiadomości specjalnych."

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.

Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za usprawiedliwione.

W sprawie orzekały już sądy administracyjne – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny, zatem, jak zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd w zaskarżonym wyroku, konieczne było zbadanie, czy ocena prawna wyrażona w wyrokach została przez organ uwzględniona i w świetle wytycznych odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej.

W wyroku z 20 kwietnia 2011 r. IV SA/Wa 329/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligował Ministra do ustalenia kręgu stron postępowania i prawidłowego określenia ich w decyzji. Zalecenie to Wojewódzki Sąd zaskarżonym wyrokiem uznał za wykonane, z czym należy się zgodzić. Nadto zauważyć należy, że już w trakcie postępowania kasacyjnego zmarł S. S., a w jego miejsce zgłosili się do postępowania J. S., K. S. i G. S., co organ weźmie pod uwagę w dalszym postępowaniu, po wykazaniu następstwa prawnego.

Powyższą kwestię – ustalenie kręgu stron postępowania – można określić jako aspekt procesowy sprawy i do tego sprowadzał się ww. wyrok z 20 kwietnia 2011 r. Natomiast wcześniejsze wyroki Wojewódzkiego Sądu z 22 maja 2009 r. i Naczelnego Sądu z 8 lipca 2010 r. dotyczyły merytorycznej strony sprawy.

Wojewódzki Sąd w wyroku z 22 maja 2009 r. nakazał organowi dokonania oceny czy na przedsiębiorstwo składały się oba młyny, tj. handlowy i gospodarczy i po tym ustaleniu odniesienie się do kwestii zdolności przemiałowej. Naczelny Sąd w wyroku z 8 lipca 2010 r. zaakceptował to stanowisko, dokonując jednak pogłębionej analizy zasad nacjonalizacji przedsiębiorstw i wskazując przez jaki pryzmat orzeczenia nacjonalizacyjne należy oceniać.

Naczelny Sąd stwierdził:

po pierwsze, że nacjonalizacji podlegały przedsiębiorstwa, a nie przedsiębiorcy jako osoby fizyczne, a z ustawy nacjonalizacyjnej wyraźnie wynika, że dotyczy ona nie przejęcia na własność Państwa określonego majątku określonych podmiotów, ale przejęcia przedsiębiorstw jako takich w celu ich dalszego funkcjonowania w zarządzie Państwa albo samorządu terytorialnego lub spółdzielni;

po drugie, że przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo w rozumieniu przedmiotowo-funkcjonalnym, gdyż ustawodawca nawiązał do zorganizowanego kompleksu majątkowego, służącego do wykonywania przypisanych mu zadań (funkcji) gospodarczych, których charakter (rodzaj) decydował o upaństwowieniu;

po trzecie, że ustawa nacjonalizacyjna została wydana w czasie obowiązywania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 44, poz. 267), która w art. 99 przewidywała ochronę wszelkiej własności, jako jedną z najważniejszych podstaw ustrojowych, zaś w obowiązującej Konstytucji w art. 21 także jest wyrażona norma nakazująca chronić własność i prawo dziedziczenia, a z istoty państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej wynika nakaz prowadzenia postępowania zgodnego z prawem i sprawiedliwego, co w powiązaniu z zasadą ochrony prawa własności nakazuje regulacje nacjonalizacyjne, będące wyrazem nadzwyczajnego (rewolucyjnego) odstępstwa od tej ochrony, interpretować w procesie stosowania prawa w sposób ścisły.

Oceniając w takim świetle – nacjonalizacja przedsiębiorstwa nie majątku, przewidziany cel nacjonalizacji i ścisła interpretacja przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), "ustawa nacjonalizacyjna" – rozstrzygnięcie dot. orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dot. przedsiębiorstwa pn. [...], ze stanowiskiem organu i Wojewódzkiego Sądu nie można się zgodzić.

Z dokumentacji sprawy wynika: Na działalność prowadzoną przez J. G., a potem jego następców prawnych, przed wybuchem II-ej wojny światowej – gdyż ten okres może mieć tylko znaczenie jako umożliwiający swobodę właścicielowi, trudno bowiem brać pod uwagę działalność w okresie okupacji jako nakazanej lub zakazanej przez okupanta, a to w świetle zasady państwa prawa, podkreślanej przez Naczelny Sąd w wyżej cytowanym wyroku – składało się prowadzenie młyna handlowego, młyna gospodarczego i zakładu mechanicznego. Działalności te, choć znajdowały się na jednej nieruchomości, były wyraźnie rozgraniczone, w tym młyny, gdyż one były przedmiotem orzeczenia nacjonalizacyjnego ocenionego w postępowaniu nadzorczym. Świadczy o tym fakt, że młyn handlowy był wydzierżawiony, zaś właściciele prowadzili tylko młyn gospodarczy. Bez znaczenia jest, że oba młyny miały jeden napęd, skoro prowadzone były przez dwa niezależne podmioty. Po 1945 r. przejściu na rzecz Państwa podlegać miał tylko młyn handlowy (nad którym zresztą początkowo został ustanowiony przymusowy zarząd, na podstawie dekretu o przymusowym zarządzie państwowym), jego dotyczył wniosek o upaństwowienie, a dopiero później dołączony został młyn gospodarczy (zresztą po wojnie nieczynny).

Nacjonalizacja przedsiębiorstw dokonywała się na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej, ale w trybie regulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62 ze zm.), "rozporządzenie". Zgodnie z jego przepisami (§ 16 i § 17) istotnym był wniosek określonego podmiotu państwowego (§ 16) o przejęcie przedsiębiorstwa i ten wniosek wszczynał postępowanie nacjonalizacyjne (§ 17 ust. 1). Wszczęcie postępowania wnioskiem określało jego zakres przedmiotowy, zatem późniejsza zmiana tego przedmiotu musi być oceniona w postępowaniu nadzorczym co do zgodności z przepisami regulującymi zasady postępowania. W niniejszej sprawie młyn gospodarczy został "dołączony" do już wszczętego postępowania, tyle że nie jest wiadome na jakiej podstawie nastąpiła zmiana przedmiotu postępowania, zakreślonego wnioskiem, o którym mowa w ww. przepisach rozporządzenia.

Okoliczności te wskazują, że przedsiębiorstwem, które miało podlegać przejęciu w trybie ustawy nacjonalizacyjnej miał być młyn handlowy, a ścisłe interpretowanie jej przepisów, jak ustalił Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku z 8 lipca 2010 r. nie pozwala uznać, że włączenie młyna gospodarczego do postępowania nacjonalizacyjnego, bez stosownego wniosku podmiotu uprawnionego było zgodne z przepisami.

Jednak gdyby nawet uznać, że w skład przedsiębiorstwa obok młyna handlowego młyn gospodarczy także wchodził, to przesądzającą przesłanką upaństwowienia była zdolność przemiałowa, o czym przesądza art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej. Zgodnie z tym przepisem Państwo przejmowało na własność za odszkodowaniem młyny zbożowe o zdolności przemiałowej powyżej 15 ton zboża na dobę, obliczonej na podstawie długości walców lub powierzchni kamieni młyńskich. Przejąć na własność Państwa można było zatem tylko młyn, którego zdolność przemiałowa wynosiła ponad 15 ton na dobę, natomiast przejęciu nie mogły podlegać młyny o zdolności równej lub niższej niż 15 ton na dobę. Upaństwowienie tych ostatnich młynów naruszało ten przepis i to w sposób rażący.

Z akt sprawy wynika, że zdolność przemiałowa obu młynów była określona różnie, przy czym już dokumentacja poprzedzająca orzeczenie nacjonalizacyjne wskazywała, że było ona niższa niż 15 ton na dobę, zaś opinia biegłego rzeczoznawcy ustalała ją na powyżej 15 ton. Ta opinia została potraktowana jako przesadzająca o zgodności z prawem orzeczenia nacjonalizacyjnego.

W postępowaniu nadzorczym zostały sporządzone dwie opinie dot. zdolności przemiałowej. Jedna biegłego sądowego – przedłożona przez następców prawnych właścicieli – wnioskodawców postępowania nadzorczego, druga – rzeczoznawcy Stowarzyszenia N. – sporządzona na zlecenie organu nadzoru. Dowody takie w postępowaniu nadzorczym są dopuszczalne, a wskazane w sytuacji, gdy konieczna jest ocena czy określona przepisami przesłanka, stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym została wykazana, a dowody tego postępowania budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie takie właśnie wątpliwości występują. Jak wspomniano wyżej już w postępowaniu nacjonalizacyjnym nie została w istocie określona zdolność przemiałowa przedsiębiorstwa określonego w orzeczeniu nacjonalizacyjnym – jako [...]. Bez względu na to czy w skład przedsiębiorstwa wchodził tylko młyn handlowy, czy także gospodarczy zdolność, wynikająca z dokumentów nacjonalizacyjnych waha się od 10 do 20 ton na dobę. W postępowaniu nadzorczym opinie rzeczoznawców – ta prywatna i wydana na zlecenie organu – zaś wskazują, że zdolność przemiałowa nawet jeśli weźmie się pod uwagę oba młyny 15 ton na dobę nie przekraczała.

Ścisła interpretacja przepisów nacjonalizacyjnych, które – jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2010 r. – stanowiły nadzwyczajne ewolucyjne odstępstwo od wówczas i dzisiaj obowiązującej konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności, nie może pozwolić na uznanie, że przesłanka, o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej została spełniona przy upaństwowieniu mienia należącego do K. G.. Tylko natomiast jej spełnienie niebudzące żadnych wątpliwości mogło przesądzać, że orzeczenie nacjonalizacyjne jest zgodne z prawem. W stanie sprawy zaś orzeczenia tego za takie uznać nie można, jako dotkniętego wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.