Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 108/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji - zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części ustalającej termin zwolnienia ze służby a w pozostałym zakresie oddala skargę; 2) zasądza od [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżącego kwotę 457 złotych ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 269 ze zm., dalej: "k.p.a"), w zw. z art. 6a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 roku, Nr 287, poz. 1687 ze zm.) — po rozpatrzeniu odwołania asp. szt K.P. od decyzji — Rozkazu Personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji — uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Policji i ustalił termin zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym – asp. szt. K.P. raportem z dnia [...], w związku z nabyciem praw emerytalnych, zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. z prośbą o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...]. W raporcie wskazał, że do zgłoszenia wystąpienia ze służby w Policji w podanym terminie skłoniły go przede wszystkim:

po pierwsze — sytuacja rodzinna oraz

po drugie — okoliczność podwyższenia mu decyzją przełożonego dodatku funkcyjnego II kategorii o kwotę [...] zł miesięcznie na czas określony, tj. od dnia [...] do dnia [...].

Wyjaśnił przy tym, że przyznanie mu podwyżki dodatku wpływa na wysokość uposażenia należnego na zajmowanym stanowisku, będącego podstawą wymiaru emerytury. W tych okolicznościach, jak zaznaczył, uznał za korzystne dla niego zwolnienie go ze służby w Policji w okresie obowiązywania rozkazu personalnego o podwyższeniu dodatku funkcyjnego na czas określony.

Komendant Miejski Policji w B. Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił asp. szt. K.P. ze służby w Policji z dniem [...]. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że uwzględniając art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i treść raportu z dnia [...], przychyla się do pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, jednak ze względu na interes społeczny, o jakim mowa w art. 7 k.p.a., ustala inny, niż wnioskowany przez stronę, termin zwolnienia ze służby.

Nie godząc się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji K.P. złożył odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że zwolnienie go ze służby nastąpiło —wbrew jego woli — w innym terminie. Jednocześnie podtrzymał wolę zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...], oświadczając, że zobowiązuje się do zwrotu pobranego wynagrodzenia za miesiąc [...] roku.

Przywołując prawne regulacje przedmiotu organ odwoławczy wskazał, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, stanowiący nota bene materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, jednoznacznie wskazuje, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W przepisie tym, jak stwierdził, ustawodawca określił tzw. "obligatoryjną" podstawę zwolnienia, co w przypadku jej zaistnienia rodzi po stronie organu konieczność zwolnienia policjanta ze służby.

Zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie asp. szt. K.P. w dniu [...] złożył do Komendanta Miejskiego Policji w B. raport o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...]. W konsekwencji tego wniosku organ pierwszoinstancyjny rozkazem personalnym z dnia [...] zwolnił go ze służby w Policji w terminie ustawowym, nie zaś w terminie wskazanym w raporcie o zwolnienie. W jego ocenie bezspornym jest, że zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, istniał w przedmiotowej sprawie obowiązek właściwego organu, tj. Komendanta Miejskiego Policji w B. do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji, który takie wystąpienie zgłosił.

Argumentując podał, że z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wynika, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Powyższe — jak podkreślił — oznacza, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Na poparcie wyrażonego stanowisko przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 2006 roku sygn. akt I OSK 958/05 oraz z dnia 21 września 2007 roku sygn. akt I OSK 360/07, a także z dnia 21 grudnia 2009 roku sygn. akt I OSK 749/09.

Po czym wywiódł, że w sytuacji, w której policjant składa raport o zwolnienie ze służby w Policji z podaniem konkretnej daty zwolnienia, to data ta nie jest wiążąca dla organu, który ma swobodę w jej określeniu pod warunkiem, że zawiera się ona w granicach 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Innymi słowy, jak stwierdził, określenie przez funkcjonariusza w zgłoszeniu wystąpienia ze służby daty zwolnienia stanowi jedynie propozycję terminu rozwiązania stosunku służbowego, która może, ale nie musi być przez organ uwzględniona. Jednocześnie – na co zwrócił uwagę – stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 7 października 2010 roku, sygn. akt II SA/Wa 904/10 i z dnia 11 stycznia 2012 roku sygn. akt II SA/Wa 992/11.

Tym samym jego zdaniem, zarzut dotyczący nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji warunków zwolnienia odwołującego się w postaci określonej w raporcie daty odejścia ze służby, jest nieuzasadniony. Podkreślił, że złożenie raportu w dniu [...] spowodowało, że Komendant Miejski Policji w B. zobowiązany był do wydania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji najpóźniej w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Natomiast zawarta w raporcie data wystąpienia ze służby określona na dzień [...] stanowiła – w jego ocenie – jedynie niewiążącą organ sugestię. Kontynuując wyraził pogląd, że w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji uznał, że względy służbowe, jak interes społeczny, o jakim mowa w art. 7 k.p.a., przemawiają przeciwko zwolnieniu funkcjonariusza policji w proponowanym terminie, mógł nie wyrazić zgody na jego uwzględnienie i zwolnić go w innym, aczkolwiek – jak zaznaczył – ustawowym terminie.

W ocenie organu odwoławczego wybór późniejszej daty zwolnienia ze służby został przez organ pierwszoinstancyjny dostatecznie uzasadniony dobrem służby, które wymaga, aby nadzorowana przez niego komórka organizacyjna jednostki — Wydział Prewencji, nie pozostała bez nadzoru służbowego, jak również, aby dodatki do uposażenia policjanta były elementem systemu motywacyjnego do pracy, a nie do przejścia na zaopatrzenie emerytalne.

Reasumując, stwierdził, że odmowa przyjęcia przez organ proponowanej daty zwolnienia ze służby w żaden sposób nie wpływa na ocenę skuteczności samego wystąpienia ze służby, a w konsekwencji nie wywołuje skutku w postaci wadliwości podjętej decyzji o zwolnieniu. Wskazał także, że wydając decyzję o takiej treści organ pierwszej instancji dochował terminu przewidzianego w zastosowanej podstawie materialnoprawnej zwolnienia, ponieważ data zwolnienia ze służby określona w decyzji pierwszoinstancyjnej na dzień [...] mieści się w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. W rezultacie uznał, że działania organu pierwszoinstancyjnego, zainicjowane złożeniem raportu o zwolnienie ze służby, zakończone rozkazem personalnym o rozwiązaniu z stosunku służbowego, znajdują oparcie w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jak i utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych w tym zakresie.

Jednocześnie zwrócił uwagę, że w przebiegu postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji zastrzeżenia jego budzi czynność procesowa organu polegająca na pisemnym zawiadomieniu strony w dniu [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji z dniem [...], w sytuacji kiedy postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony zawarte w raporcie o zwolnienie ze służby w Policji z chwilą jego wpływu do organu w dniu [...]. Wyraził przy tym pogląd, że na gruncie ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 3 tej ustawy jest konsekwencją złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu funkcjonariusza ze służby. W jego ocenie oznacza to, że organ, który orzeka na tej podstawie prawnej, nawet dokonując zmiany terminu zwolnienia ze służby wskazanego przez policjanta w raporcie, czyni to w postępowaniu zainicjowanym przez stronę, nigdy z urzędu. Zaakcentował, że nie jest możliwe wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie, w której przepis prawa, w tym przypadku art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wymaga wniosku strony.

Ponadto stwierdził, że mając na uwadze charakter postępowania, tj. obligatoryjność zwolnienia ze służby w Policji i zasadę zachowania terminu wskazanego w art. 41 ust. 3 ustawy, zarówno ta wadliwość postępowania, jak i zgłoszone w odwołaniu zarzuty nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organ pierwszej instancji począwszy od chwili, w której otrzymał raport policjanta o rozwiązanie z nim stosunku służbowego był zobowiązany wydać w zakreślonym w ustawie terminie stosowną decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Tym samym organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ pierwszej instancji prawa materialnego, czy takiego naruszenia przepisów postępowania, które stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego, zgodnie z żądaniem strony.

Na zakończenie wyraził pogląd, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby wydana na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter konstytutywny, rozwiązuje bowiem istniejący dotąd administracyjnoprawny stosunek służbowy. Wskazał, że zgodnie z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, zaś wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W konsekwencji, jak zaznaczył, rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który się od niego odwołał, uzyskuje moc prawną dopiero od dnia wydania decyzji odwoławczej, albo wydania postanowienia kończącego sprawę w inny sposób. W jego ocenie "organ odwoławczy nie mógł orzec w sprawie nie zmieniając terminu zwolnienia policjanta ze służby", gdyż termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby nie może być – jego zdaniem – wcześniejszy od ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. Z tego względu, jak podał, ustalając nową datę ustania stosunku służbowego policjanta, nie uczynił zadość prośbie strony o zwolnienie ze służby w Policji ze skutkiem wstecznym, tj. z dniem [...], a tylko władny był ukształtować sytuację prawną adresata decyzji na przyszłość.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa procesowego, a to:

a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającą na zaniechaniu dążenia do dokładnego wyjaśnienia całokształtu istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ustalenia występowania i kształtu ważnego interesu społecznego przemawiającego za nie uwzględnieniem wniosku strony co do terminu zwolnienia ze służby w policji poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym pominięcie rozstrzygnięcia w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...], danych o przebiegu służby dotyczących innego funkcjonariusza A.N., na okoliczność ustalenia czy istotnie w przypadku zastępowania skarżącego w pełnieniu funkcji Naczelnika Wydziału Prewencji KMP B. występuje narażenie istotnego interesu służby;

b) art. 7 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa polegającą na wydaniu decyzji z pominięciem omówienia dowodów na rozpatrzeniu których się oparł, i którym nie dał wiary oraz w szczególności całkowitym pominięciu uzasadnienia decyzji w kontekście wykazania istnienia konkretnego interesu publicznego oraz niemożności jego pogodzenia z interesem prywatnym strony, podstaw tego stanu rzeczy jak również przyczyn i dowodów na ich poparcie, dla których interes ów winien zyskać prymat przed interesem indywidualnym strony;

c) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. wyrażającą się w jedynie faktycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji bez ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia w merytorycznym dla odwołania zakresie.

Formułując te zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, modyfikującej i utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję – Rozkaz Personalny Komendanta Miejskiego Policji w B. a także zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w razie uwzględnienia skargi według rozliczenia kosztów, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego.

W jej uzasadnieniu – co do istoty – powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. W jego ocenie zaskarżona decyzja wydana została bez przeprowadzania jakichkolwiek dalszych czynności w postępowaniu oraz bez zbadania istoty sprawy. Stwierdził, że co do zasady organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję modyfikując ją jedynie o tyle, że z uwagi na toczące się w drugiej instancji postępowanie zmienił datę zwolnienia ze służby na dzień [...]. Za WSA w Gliwicach podał, że "obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwianie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes publiczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków" – por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009 roku sygn. akt II SA/Gl 572/09.

Zdaniem strony skarżącej braki w zakresie materiału dowodowego, będące również skutkiem oddalenia wniosków dowodowych strony oraz zaniechania przeprowadzenia własnego poszukiwania materiału dowodowego przez organy administracji nie pozwala na rzetelną kontrolę kwestionowanych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona powyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli wskazanych przez stronę skarżącą.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Spór – co do zasady – koncentruje się wokół kwestii dopuszczalności nieuwzględnienia przez organ wskazanego przez policjanta terminu wskazanego przez niego w raporcie wystąpienia ze służby w Policji złożonym na podstawie art. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Mając na uwadze zarysowany w sprawie spór w pierwszej kolejności należy wskazać na regulacje prawne przedmiotu sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym "policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby". Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Posłużenie się przez ustawodawcę kategorycznym sformułowaniem "policjanta zwalnia się ze służby" – zdaniem Sądu – jednoznacznie wskazuje, że nie pozostawiono organom policji wyboru wydania innego rozstrzygnięcia aniżeli rozwiązującego stosunek służbowy z policjantem zgłaszającym pisemnie wolę wystąpienia z policji. Wniosek policjanta o zwolnienie ze służby złożony na piśmie determinuje obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia go.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji ustawodawca wyznaczył dwie powinności warunkujące zwolnienie policjanta ze służby, które muszą wystąpić łącznie, jak:

pierwszą – zgłoszenie wystąpienia na piśmie oraz

drugą – zwolnienie policjanta ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie wyłącznie decyzji w przedmiocie jego zwolnienia, nie później jednak – co wymaga podkreślenia – niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje i podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 11 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I OSK 958/05 oraz z dnia 21 września 2007 roku, sygn. akt I OSK 360/07 niepublikowany, a także z 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] jest wadliwa.

Wadliwość ta wynika z tego, że organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo daty ostatecznego zwolnienia skarżącego ze służby w policji albowiem określając go na dzień [...], uchybił 3 - miesięcznemu terminowi wskazanemu w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W sprawie bezspornym jest, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby strona skarżąca złożyła w dniu [...], zatem określony przez ustawodawcę termin zwolnienia ze służby ziścił się z dniem [...].

Tymczasem organ pierwszoinstancyjny określił termin zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...], zaś – w związku z wniesieniem odwołania – organ drugoinstancyjny "wydłużył" ten termin ustalając go na nowo na dzień [...].

W tym miejscu należy wskazać, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter konstytutywny bowiem rozwiązuje istniejący dotąd administracyjnoprawny stosunek służbowy, co nie oznacza – jak twierdzi organ odwoławczy, że "termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby nie może być jednak wcześniejszy od ostatecznej decyzji w tym przedmiocie". Istotą decyzji konstytutywnej jest to, że kreuje ona, czy też zmienia, sytuację prawną jej adresata. Deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesadza jeszcze o temporalnej skuteczności takich aktów administracyjnych. Decyzje weryfikujące podejmowane w omawianym trybie mogą mieć zatem skutek wsteczny.

Z uwagi na stanowisko organu odwoławczego prezentowane w tym przedmiocie zauważyć należy, że decyzje konstytutywne mogą wywoływać skutek prawny bądź od momentu ich wejścia w życie, bądź od wskazanej w rozstrzygnięciu daty, która – co także wymaga podkreślenia – może być wcześniejsza niż data podjęcia decyzji zmieniającej (uchylającej).

W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek – ex tunc, czy ex nunc – ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od konkretnego zdarzenia prawnego czy też sytuacji administracyjnoprawnej i stosunku materialnoprawnego. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być (a nawet muszą) powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA z dnia 28 października 2009 roku sygn. II GSK 153/09, a także A. Mączyński, "Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym", Kraków 1974, s.151).

Sąd w składzie orzekającym w pełni aprobuje podgląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2012 roku sygn. akt I OSK 982/12 oraz powołanym tam orzecznictwie, że decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Toteż to, jaki skutek – ex tunc, czy ex nunc, ma dane orzeczenie zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Wynika to stąd, że skutki prawne przy wystąpieniu określonych stanów faktycznych może wywołać sama norma ustawowa, która w tym zakresie, w zależności od przedmiotu czasowej relatywizacji, może mieć charakter retroaktywny (por. Marcin Kamiński, "Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienia ich skuteczności temporalnej", Przegląd Prawa Publicznego nr 5/ 2008). Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lutego 2009 roku, sygn. akt III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222.

Powyższe skutkuje także naruszeniem przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius. Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Z uzasadnienia objętej skargą decyzji nie wynika, ażeby organ drugoinstancyjny ocenił, że zaskarżone w administracyjnym toku instancyjnym orzeczenie organu pierwszej instancji rażąco naruszało prawo czy też rażąco naruszało interes społeczny. Wszak – na co należy zwrócić uwagę – wolą strony skarżącej było rozwiązanie stosunku służbowego z dniem [...]. Organ pierwszoinstancyjny, zobowiązany normą art. 41 ust. 3 ustawy o Policji do zwolnienia policjanta, ustalił ten termin na dzień [...] szczegółowo argumentując podjęte rozstrzygnięcie i uzasadniając nie przychylenie się do terminu wskazanego w raporcie strony skarżącej. Motywy którymi kierował się organ pierwszoinstancyjny są jasne i klarowne oraz znajdują poparcie w całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem organ odwoławczy, podzielając w tym zakresie argumentację organu pierwszej instancji, określił nową datę zwolnienia ze służby na dzień [...], czym nie tylko nie dochował 3-miesiecznego materialnoprawnego terminu wskazanego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ale też – bez wskazania okoliczności wymienionych w art. 139 k.p.a. – zmienił na niekorzyść strony termin określony w decyzji pierwszoinstancyjnej.

Reasumując, rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który się od niego odwołał, uzyskuje moc prawną z dniem określonym w decyzji ostatecznej, niemniej jednak nie może on wykraczać poza termin określony expressis verbis w normach prawa materialnego. Tak więc określony termin ostatecznego zwolnienia ze służby nie może być późniejszy od terminu materialnego określonego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że ponieważ strona skarżąca zaskarżyła w całości decyzję odwoławczą, kwestionując co do zasady wyłącznie termin w niej określony, zasadnym stało się w części rozstrzygającej o jej zwolnieniu uznać skargę za nieuzasadnioną i w tej części – na podstawie art. 151 P.p.s.a – ją oddalić.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzeczono jak w sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 200 tej ustawy rozstrzygnięto o kosztach postępowania.