Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 605/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia WSA Hanna Kamińska,, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004r. sprawy ze skargi "R." Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji należności publicznoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółka z o.o. "R." dnia 15 listopada 2002 r. wystąpiła do Urzędu Skarbowego w O. w imieniu własnym i jako następca prawny E. o:

1. restrukturyzację i umorzenie znanych należności publicznoprawnych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od osób prawnych i podatku od towarów i usług w kwocie 748 902 zł lub w innej kwocie wynikającej z rejestrów tego Urzędu,

ustalenie opłaty restrukturyzacyjnej w wys. 15 % ustalonej kwoty restrukturyzowanych należności,

rozłożenie opłaty restrukturyzacyjnej i prolongacyjnej na miesięczne równe raty z zapłatą pierwszej raty do dnia 31 stycznia 2003 r. , a ostatniej przed zakończeniem 12 miesiąca okresu restrukturyzacji,

rozłożenie należności niepodlegających restrukturyzacji na miesięczne równe raty z zapłatą pierwszej raty do dnia 31 stycznia 2003 r., a ostatniej przed upływem 6 miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy,

5. wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 14 ust.

2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności

publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Po rozpatrzeniu wniosku Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) ustalił ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją w wys. 698, 18 zł i opłatę restrukturyzacyjną w wys. 82, 70 zł stanowiącą 15 % należności głównej.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że Spółka "R." nie jest następcą prawnym osoby fizycznej M. S. ze względów formalno - prawnych i potraktował wniosek Spółki w tej części jako wniosek dotyczący zaległości p. M. S. Organ podniósł, że p. M. S. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 1 lutego 2002 r. Dlatego też poinformował stronę, że przed ukończeniem postępowania restrukturyzacyjnego powinna wznowić działalność gospodarczą i uzupełnić dokumenty wymagane stosownie do art. 13 ust. 2 ww. ustawy.

Odwołanie od tej decyzji Urzędu Skarbowego w O. do Izby Skarbowej w W. złożył p. M. S. Zarzucił, iż została wydana bez uzasadnienia wynikającego z ustawy o restrukturyzacji. Ponadto wniósł o umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego załatwionego tą decyzją i łączne rozpoznanie tego odwołania przez włączenie jego byłych należności publicznoprawnych do odwołania z dnia 30 grudnia 2002 r. firmy "R." Sp. z o.o. oraz wydanie łącznego postanowienia w tej sprawie. W motywach odwołania podał, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, którą zlikwidował. Dlatego jego zaległości ustawa restrukturyzacyjna bezpośrednio nie obejmuje. Jego byłe należności podatkowe powinny natomiast zostać restrukturyzowane w ramach wyżej wymienionej spółki, do której aportem wniósł majątek produkcyjny i która jest jego następcą prawnym.

Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz . 926, ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 9 pkt 1 ww. ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w O. i umorzyła postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa podała, że wniosek Spółki z dnia 15 listopada 2002 r. dotyczył zaległości podatkowych trzech różnych podmiotów. Dlatego też Urząd Skarbowy prawidłowo wydał trzy decyzje, odrębnie traktując sytuację każdego z tych podmiotów. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona nie złożyła jeszcze dokumentów w sprawie likwidacji działalności gospodarczej. Decyzja Burmistrza miasta J. z dnia [...] maja 2002 r. o likwidacji tej działalności (wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej) została włączona do materiału dowodowego dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Wynika z niej, że w momencie wydawania decyzji przez Urząd Skarbowy p. M. S. nie był przedsiębiorcą. Tak więc organ pierwszej instancji nie ustalił w prawidłowy sposób stanu faktycznego. Przyjął bowiem, że strona jest przedsiębiorcą, której zaległości podatkowe podlegają restrukturyzacji . Tymczasem z uwagi na zlikwidowanie działalności gospodarczej przez p. M. S. [...] zaległości nie mogły być objęte restrukturyzacją i postępowanie w sprawie należało umorzyć.

Ponadto Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że Spółka "R." nie stała się na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] maja 2002 r. następcą prawnym M. S., który wniósł do niej, w czasie gdy była zarządzana przez syndyka, aport rzeczowy w postaci majątku pozostałego po zlikwidowanej działalności gospodarczej.

Na opisaną wyżej decyzję Izby Skarbowej w W. spółka złożyła skargę do NSA, obejmując nią również trzy inne decyzje Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2003 r.:

Nr[...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. w sprawie restrukturyzacji "R." Sp. o.o. (sygn. akt III SA 603/03),

Nr[...], umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne w części dot. R. (sygn. akt III SA 604/03),

- Nr[...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. w sprawie rozłożenia na raty opłaty restrukturyzacyjnej ustalonej Spółce (sygn. akt III SA 606/03).

W skardze zarzuciła rozpoznanie jej sprawy wynikającej z jednego wniosku, w sprawie jednego przedsiębiorstwa i jednego postępowania podatkowego w odrębnych postępowaniach, a także naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, wymienionych w uzasadnieniu. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Izbie Skarbowej w W. w jednym postępowaniu restrukturyzacyjnym obejmującym nie tylko znane należności Spółki, ale także przejęte prawomocnie aportem przez Zarząd Spółki w dniu 30 października 2002 r. znane należności z firmy S. oraz E.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że nieuznanie przez organy prawomocnej decyzji Zarządu Spółki o przejęciu aportem majątku i zobowiązań dwóch firm stanowiło bezprawną i nieznajdującą uzasadnienia ingerencję w zasadę swobody umów. Podkreśliła, że takie działanie było nielogiczne gdyż jednocześnie organ restrukturyzacyjny zaakceptował program naprawy Spółki opracowany w oparciu o program naprawy przejęty z firmy S.

Zarzuciła też, iż w postępowaniu restrukturyzacyjnym organy nie rozpatrzyły jej wniosku o umorzenie zaległości na podstawie art. 67 § 4 ust. 3 (tak w skardze - dopisek Sądu) Ordynacji podatkowej w związku z umorzeniem postępowania upadłościowego przez Sąd. Ponadto zarzuciła, że wadliwie ustalono wysokość jej należności podlegających restrukturyzacji, nie biorąc pod uwagę zaległości częściowo zapłaconych w postępowaniu egzekucyjnym, a także przedawnionych z tyt. zaległych zobowiązań firmy E., wygasłych na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodała też, iż zarówno odwołanie, jak i skarga do Sądu sformułowane są w imieniu kilku podmiotów, co stwarza ich nieprzejrzystość i utrudnia ustalenie o co wnosi podatnik i w czyim imieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, ze zm.) zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna gdyż orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, nie popełniły też uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawowy zarzut jaki skarżąca Spółka postawiła organom orzekającym w tej sprawie, a także w trzech innych sprawach zakończonych wymienionymi wyżej decyzjami Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2003 r. dotyczył rozpoznania tych spraw w odrębnych postępowaniach i nie uwzględnienia w decyzji o warunkach restrukturyzacji Spółki zaległości w zobowiązaniach podatkowych dwóch firm osób fizycznych, których, jak twierdzi, jest następcą prawnym. Zdaniem skarżącej z uwagi na to następstwo sprawy dotyczyły zaległości jednego przedsiębiorstwa. Dlatego też powinny być objęte jednym postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Przedstawione stanowisko nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach. Prawa i obowiązki następców prawnych podatnika są uregulowane w rozdziale 14 Działu III Ordynacji podatkowej przepisami publicznoprawnymi o charakterze bezwzględnie obowiązującym. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpił żaden z przypadków następstwa prawnego, wynikający z tych przepisów. Natomiast unormowania w nich zawarte nie mogą być modyfikowane czy rozszerzane czynnościami prywatnoprawnymi takimi jak akt notarialny, czy jak twierdzi skarżąca "prawomocną decyzją Zarządu Spółki o przejęciu majątku i zobowiązań" innych podmiotów. Nawet gdyby przyjąć, że władze skarżącej, a nie syndyk, w momencie sporządzania aktu notarialnego dnia 16 maja 2002 r., gdy spółka była objęta postępowaniem upadłościowym, mogły ją reprezentować to i tak przejęcie wierzytelności i zobowiązań osób fizycznych wnoszących aporty rzeczowe do spółki nie mogłoby odnosić się do przejęcia zobowiązań publicznoprawnych tych osób. Również niemożliwe było przejęcie zobowiązań publicznoprawnych takich osób w wyniku "decyzji" Zarządu Spółki. Dlatego też zarzut skarżącej dotyczący ingerowania przez organy orzekające w tej sprawie w zasadę swobody umów jest oczywiście bezzasadny. Skarżąca, wbrew swojemu przekonaniu, nie stała się następcą prawnym, przejmującym zaległości podatkowe osób fizycznych, które wcześniej zakończyły działalność gospodarczą, nawet jeżeli faktycznie działalność trzech podmiotów - spółki i tych osób fizycznych była prowadzona wspólnie i dotyczyła tego samego przedmiotu.

W związku z powyższym brak było podstaw prawnych do prowadzenia jednego postępowania w sprawie restrukturyzacji. Wniosek dotyczący zaległości podatkowych trzech różnych przedsiębiorców (tym dwóch osób fizycznych, które przed 30 czerwca 2002 r. zakończyły działalność gospodarczą) prawidłowo został załatwiony trzema odrębnymi decyzjami. Wnioskiem tym zostały bowiem wszczęte trzy postępowania administracyjne . Jedno, które zakończyło się ustaleniem warunków restrukturyzacji i dwa, które ostatecznie zostały umorzone jako bezprzedmiotowe. Z uwagi na różne stany faktyczne i podstawy prawne zastosowane w tych trzech sprawach nie wystąpiły przesłanki do połączenia postępowań. Z art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony jedynie w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy.

W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa prawidłowo uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie. Prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego obejmującego zaległości podatkowe M. S. - osoby fizycznej - stało się bezprzedmiotowe wobec ustalenia przez organ odwoławczy, że skarżąca spółka nie jest następcą prawnym osoby fizycznej (co zresztą także podnosił organ pierwszej instancji), zaś M. S., prowadzący firmę S. w zakończył działalność gospodarczą w maju 2002 r. Tym samym w świetle art. 2 pkt 1 tej ustawy w zw. z art. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) nie posiadał statusu przedsiębiorcy, niezbędnego do zastosowania wobec niego procedury restrukturyzacyjnej. Ta okoliczność była zresztą znana p. M. S. Podnosił ją bowiem w odwołaniu, domagając się umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego wobec niego jako osoby fizycznej, która nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Także bezzasadne są pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Z uwagi na nieprzejecie przez skarżącą zaległych zobowiązań osób fizycznych R. S. i M. S. z tytułu prowadzonej przez nich działalności gospodarczej pod firmami "E." oraz "S." brak było podstaw do włączania do restrukturyzowanych należności Spółki ich zobowiązań i analizowania ich z punktu widzenia art. 59 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Natomiast kwestia ewentualnego zastosowania art. 67 § 4 pkt 3 Ordynacji podatkowej wobec skarżącej powinna być przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu podatkowym. Nie mogła być natomiast załatwiana w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia skargi, tym bardziej, że dotyczyła ona w rozpatrywanej sprawie decyzji skierowanej do innego podmiotu niż skarżąca spółka, która, jak wskazano wyżej, nie stała się jego następcą prawnym. Z tych względów skarga spółki na ww. decyzję Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), podlegała oddaleniu.