Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 432/96
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1997-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 125 poz. 559
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Teza: Okoliczność, że skarżąca nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, nie stanowi podstawy do uznania, iż koszty uboczne związane z jego zakupem, a zwiększające wartość środka trwałego podlegającego amortyzacji, mogłyby być uznane za koszt uzyskania przychodu.

TEZY

Okoliczność, że skarżąca nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, nie stanowi podstawy do uznania, iż koszty uboczne związane z jego zakupem, a zwiększające wartość środka trwałego podlegającego amortyzacji, mogłyby być uznane za koszt uzyskania przychodu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L. po rozpoznaniu odwołania Bożeny S. uchyliła w części decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 5 grudnia 1995 r. w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego za 1992 r. i zmniejszyła jego wysokość z kwoty 11.300 zł 40 gr do kwoty 11.270 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba wyjaśniła, że kontrola podatkowa przeprowadzona w firmie skarżącej "B" zakwestionowała wydatki w kwocie 36.974 zł 25 gr jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychody. w tym wydatki na zakup towarów w firmie "A.-M." w P. w kwocie 34.782 zł 55 gr. Izba stwierdziła, że zgodnie z informacją Urzędu Skarbowego w P. firma ta nie figuruje w ewidencji, stąd rachunki przez nią wystawione są nierzetelne i nie mogą potwierdzać rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych z nieistniejącą firmą.

Jako podstawę prawną wyłączenia wydatków na zakup towarów z kosztów uzyskania przychodów Izba wskazała par. 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/, zgodnie z którym zapisy w księdze powinny być dokumentowane na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.

Zdaniem Izby organ I instancji niefortunnie wskazał, jako podstawę wyłączenia tej pozycji wydatków, pismo Ministerstwa Finansów z dnia 14 lutego 1995 r. W ocenie Izby podatnik, na podstawie wskazanego przepisu, miał obowiązek sprawdzenia wiarygodności kontrahentów, a zaniechanie tego obowiązku działa na niekorzyść podatnika. Nie uznano również za koszt uzyskania przychodu wydatków na eksploatację prywatnego samochodu Fiat 125p udokumentowanych rachunkami, a więc niezgodnie z par. 11 ust. 3 pkt 51 i par. 11 ust. 4 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r., przy czym dla uznania tych dowodów za dokumentujące koszty eksploatacji samochodu "Żuk", czego domagała się skarżąca w odwołaniu, nie znaleziono podstaw wobec braku oznaczenia na rachunkach numeru rejestracyjnego samochodu. Izba stwierdziła, iż nie uznanie za koszt wydatków poniesionych na opłatę notarialną i wpis do księgi wieczystej związanych z nabyciem nieruchomości podlegającej odpisom amortyzacyjnym ma podstawę w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, zaś zmniejszenie wymiaru podatku uzasadniła uznaniem za udokumentowane w postępowaniu odwoławczym koszty opłat telefonicznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bożena S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, i art. 80 Kpa oraz art. 9, art. 26 i art. 27 w cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wywodach skargi podniosła, że organy podatkowe dokonały niepełnych ustaleń faktycznych, stąd wnioski i oceny są wadliwe.

Skarżąca wskazała, że informacja z Urzędu Skarbowego w P. stwierdza jedynie, iż firma "A.-M." nie figuruje w jego ewidencjach w 1995 r., a w sprawie nie poczyniono ustaleń w zakresie funkcjonowania tej firmy w 1992 r. i jej obecności na rynku nawet bez stosownego zgłoszenia podatkowego. Okoliczność, że zakup towarów handlowych /części samochodowych indywidualnie oznaczonych/ był w tej firmie dokonywany i wydatki z tym związane poniesione, jest zdaniem skarżącej potwierdzona dokumentami sprzedaży wystawionymi przez jej firmę dla przedsiębiorstw państwowych i prywatnych oraz ujęciem części tych towarów w remanencie na koniec 1992 r. W ocenie skarżącego, skoro organy podatkowe przyjęły za wiarygodny przychód wykazany w księdze, a osiągnięty głównie ze sprzedaży części zakupionych w firmie "A.-M.", to nieuznanie za koszt wydatków poniesionych na zakup tych części sprzeczne jest z art. 22 w cyt. ustawy. W takiej sytuacji organy podatkowe powinny, zdaniem skarżącej, ustosunkować się do faktur i rachunków dokumentujących sprzedaż oraz poszczególnych pozycji towarów wykazanych w remanencie.

Skarżąca podniosła, że również rozstrzygnięcie w zakresie nieuznania za koszt wydatków związanych z zakupem nieruchomości jest dowolne.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację swej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, a w konsekwencji z naruszeniem art. 9 ust. 2 i art. 22 ust. 1 w cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stwierdzenie odnosi się do bezpodstawnego uznania, że faktury na zakup towarów w firmie "A.-M." w P. nie stanowią dowodu transakcji nimi poświadczonych. Organy podatkowe nie kwestionowały prawidłowości tych faktur wystawionych zgodnie z wymogami par. 8 ust. 2 w cyt. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r., lecz na podstawie informacji Urzędu Skarbowego w P. podważyły ich rzetelność stwierdzając, że wystawione zostały przez firmę nieistniejącą. Informacja Urzędu Skarbowego w P. z dnia 24 stycznia 1995 r. stwierdza, że "przy ulicy P. w P. nie ma przedsiębiorstwa "A.-M." Export-Import, - ww. przedsiębiorstwo nie figuruje w ewidencji tutejszego Urzędu". Okoliczność, że wskazana firma nie prowadziła w styczniu 1995 r. przedsiębiorstwa pod wskazanym adresem i nie figurowała wówczas w ewidencji Urzędu Skarbowego, nie przesądza, że w 1992 r. działalności gospodarczej nie prowadziła. Dla zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji oceny niezbędnym było dokonanie ustaleń faktycznych wskazujących, iż firma "A.-M." Export-Import nie prowadziła w 1992 r. działalności gospodarczej, a więc nie istniała jako podmiot gospodarczy.

Nietrafny jest natomiast zarzut skargi w zakresie nieuznania przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup paliwa do samochodu oraz wydatków związanych z zakupem nieruchomości.

Stosownie do art. 22 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków inwestycyjnych przeznaczonych na nabycie środków trwałych, jeżeli środki te podlegają odpisom amortyzacyjnym. Okoliczność, że skarżąca nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych, nie stanowi podstawy dla uznania, iż wydatki uboczne związane z zakupem, a zwiększające wartość środka trwałego podlegającego amortyzacji, mogłyby być uznane za koszt uzyskania przychodu wobec nie budzącej wątpliwości treści powyższego przepisu.

Równocześnie dla uznania za koszt uzyskania przychodów określonych wydatków niezbędne jest prawidłowe udokumentowanie ich poniesienia w celu osiągnięcia przychodów. Ponieważ skarżąca dysponowała kilkoma samochodami, w tym osobowymi wykorzystywanymi w celach prywatnych, zakup paliwa do samochodu "Żuk" powinien być stosownie do par. 8 ust. 2 pkt 2 w cyt. rozporządzenia Ministra Finansów udokumentowany rachunkiem zawierającym numer pojazdu, a to w celu umożliwienia powiązania tego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą.