Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 472/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Asystent sędziego Agata Zarychta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z fundusz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania R.P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odmowie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2011 r. na rzecz osoby uprawnionej – K.P. w kwocie 10800 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), art. 1 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r. poz. 554 ze zm., dalej jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 18 stycznia 2019 r. R.P. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o umorzenie zadłużenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2011 r. na rzecz osoby uprawnionej, tj. K.P. W uzasadnieniu wniosku R.P. wskazał na problemy zdrowotne natury psychicznej oraz materialne, związane z brakiem zatrudnienia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2011 r. na rzecz osoby uprawnionej – K.P. w kwocie 10800 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, wyliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 9896,29 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji i stanowią pewną formę kredytu udzielanego przez państwo dłużnikowi alimentacyjnemu. Dłużnik zobowiązany jest do zwrotu tychże kwot wraz z należnymi odsetkami. Powyższa zasada może doznać wyjątków jedynie w szczególnych okolicznościach. W ocenie organu I instancji, wskazane przez dłużnika okoliczności nie uzasadniały zastosowania ulg w spłacie zobowiązania. Prezydent Miasta Ł. opisał zarazem sytuację życiową wnioskodawcy oceniając, iż nie uzasadnia ona zastosowania żadnej z wnioskowanych ulg.

Pismem z dnia 6 marca 2019 r. R.P. odwołał się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Odwołujący się powtórzył w swym odwołaniu argumentację przywoływaną na wcześniejszych etapach postępowania, a mianowicie wskazał na problemy zdrowotne (zaburzenia psychiczne, zaburzenia osobowości, choroba alkoholowa) oraz materialne, związane z brakiem pracy i brakiem środków na własne utrzymanie. Odwołujący się podniósł też, iż w przeszłości przebywał w zakładzie karnym. Wskazał również, że jego była żona wiedziała o jego problemach psychicznych gdy się poznali. Ponadto R.P. wskazał, iż ubiega się o zmianę orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, a w przyszłości ubiegać się będzie o rentę, jak również o alimenty od byłej żony. Ponadto odwołujący się nie zgodził się ze stwierdzeniem zawartym w decyzji, iż nie dokonał wpłaty żadnej kwoty na poczet zadłużenia, na dowód załączył wydruki przelewów na konto komornika sądowego z dnia 6 grudnia 2018 r. na kwotę 471,74 zł. oraz z dnia 1 października 2018 r. na kwotę 565,49 zł. Pismem z dnia 17 marca 2019 r. R. P. poinformował dodatkowo, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przyznał mu zasiłek stały w kwocie 30 zł miesięcznie i odmówił przyznania dopłaty do opału. Nadto odwołujący się podniósł, iż pomaga usługowo osobie, u której przebywa.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł.

z dnia [...] r. orzekającej o odmowie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytaczając treść art. 27 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 ustawy wyjaśnił, iż użyty w powyższym przepisie zwrot "może umorzyć" wskazuje, iż instytucja ta ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, iż organ administracji ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być przy tym dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok NSA z dnia 02.02.1996 r. II SA 2875/95 publ. Wokanda 1996/6/32).

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., działający w oparciu o uznanie administracyjne organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Granicą uwzględnienia w postępowaniu administracyjnym słusznego interesu strony jest zaistnienie kolizji z interesem społecznym (por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 18.01.1995 r. SA/Wr 1386/94 POP 1996/6/181). Powołując się na interes społeczny, organ administracji winien zarazem wskazać o jaki konkretnie interes chodzi oraz wykazać jego istnienie oraz znaczenie (por. wyrok SN z dnia 18.11.1993 r. III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181).

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż wnioskodawca uzasadnił swój wniosek o umorzenie długu z jednej strony złym stanem zdrowia, z drugiej zaś brakiem środków na spłatę zobowiązania.

Jak wynika ze zgromadzonej przez organ I instancji obszernej dokumentacji dotyczącej sytuacji życiowej dłużnika, R.P. (54 l.) mieszka wspólnie ze swoją znajomą, która - jak sam to wskazał - użycza mu schronienia. Wedle oświadczenia dłużnik prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzystając z pomocy społecznej. Koszty utrzymania zajmowanego lokalu ponosi osoba, u której R.P. przebywa, on sam zapewnia żywność i ośrodki higieny pozyskiwane z MOPS w C., gdzie był wolontariuszem. R.P. nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. W związku ze schorzeniami psychicznymi ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, ze wskazaniem możliwości pracy w warunkach chronionych. R.P. uskarża się na problemy zdrowotne natury psychicznej, z powodu tego był kilkakrotnie konsultowany i hospitalizowany - z załączonej dokumentacji wynika zarazem, iż tłem zgłaszanych dolegliwości jest choroba alkoholowa i związane z nią powikłania.

Oceniając powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż sytuacja życiowa dłużnika w istocie w chwili obecnej jest trudna. W obecnej sytuacji jednak R.P. znalazł się w wyniku własnych działań i decyzji. Obecne stosowanie ulg w spłacie zobowiązania prowadziłoby w istocie do nagradzania tychże decyzji, w postaci umarzania kwoty głównej zobowiązania, jak i odsetek za opóźnienie. Sytuacja taka w oczywisty sposób kłóciłaby się z zasadami sprawiedliwości i praworządności.

Niezależnie od powyższej argumentacji, dotyczącej sytuacji samego dłużnika, Kolegium rozważyło także inne, istotne w sprawie okoliczności, tj. przyczyny powstania zadłużenia oraz ochronę interesu społecznego.

Organ odwoławczy wskazał, iż zadłużenie w niniejszej sprawie powstało wobec niewywiązywania się R.P. z obowiązku alimentacyjnego wobec syna. Kolegium podkreśliło, że dłużnik nie regulował swych zobowiązań alimentacyjnych wobec dziecka. Do chwili obecnej nie dokonał nawet częściowej spłaty zadłużenia, przelewy przywoływane przez R.P. w odwołaniu (dokonane zresztą nie dobrowolnie, ale jako zajęcie należności) nie spowodowały zmniejszenia zadłużenia. Organ II instancji wskazał, iż z kwot uzyskanych od dłużnika w pierwszej kolejności zaspokajane są koszty postępowania egzekucyjnego, w tym koszty komornicze. Dopiero pozostała część ewentualnie zmniejszyć mogłaby kwotę zobowiązania głównego, co w sprawie niniejszej nie ma miejsca.

W sprawie niniejszej nie zachodzą w ocenie Kolegium żadne okoliczności o charakterze szczególnym czy nadzwyczajnym, które uznać można by za niezależne od samego dłużnika.

Kolegium podniosło, iż R.P. jest osobą w wieku aktywności zawodowej, zdolną do pracy, choć w ograniczonym zakresie (w warunkach chronionych). Dłużnik może zatem i powinien podjąć starania w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Przywoływane schorzenia w żaden sposób nie wyłączają dłużnika z możliwości wykonywania pracy. Obecna sytuacja na rynku pracy jest stabilna i w ocenie Kolegium dłużnik nie powinien mieć problemów ze znalezieniem pracy, pod warunkiem oczywiście, że dłużnik chciałby podjąć takowe zatrudnienie.

Następnie Kolegium wskazało na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie przesłanek umorzenia należności.

Kolegium ponownie podkreśliło, iż dłużnik jest zdolny do podjęcia zatrudnienia, a jego wiek oraz ogólny stan zdrowia dają perspektywę znalezienia i podjęcia pracy zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze i przynajmniej częściową poprawę sytuacji bytowej. Niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia nie może być postrzegane jako okoliczność szczególna oraz nadzwyczajna.

Organ odwoławczy wskazał, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, które z różnych powodów nie są w stanie swych zobowiązań regulować samodzielnie. Osoby takie zwykle znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiadają dostatecznych środków na wywiązywanie się ze swoich zobowiązań wobec dzieci - stąd z czasową pomocą dla ich rodzin wychodzą organy państwa. Organ II instancji podkreślił jednakże, iż pomoc ta udzielana jest w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, a nie zamiast tych osób. Wypłata świadczeń alimentacyjnych przez organy państwa stanowi swoisty kredyt udzielany osobom zobowiązanym do alimentacji, który to kredyt winien zostać przez te osoby spłacony. Zwrotność wypłacanych świadczeń, i to zwrotność wraz z odsetkami, stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tym obszarze.

Następnie organ odwoławczy podniósł, iż pomimo sądowego ustalenia należnych świadczeń na rzecz syna, R.P. ze zobowiązania swego nie wywiązywał się. Obowiązek utrzymania dziecka ciąży na obojgu rodzicach i nie ma tu żadnego znaczenia czy matka dziecka wiedziała o problemach dłużnika czy też nie. Organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązek alimentacyjny wobec dzieci spoczywa na ich rodzicach, a nie na organach państwa. Zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (wraz z odsetkami) jest oczywistą konsekwencją uchylania się od zobowiązań alimentacyjnych względem dzieci. Powszechne stosownie ulg w spłacie powyższych zobowiązań, w sytuacjach gdy nie jest to uzasadnione szczególnymi i wyjątkowymi sytuacjami - sprzeczne byłoby z interesem społecznym - prowadziłoby bowiem do obciążenia osobistymi obowiązkami dłużnika, całego społeczeństwa.

Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., brak było podstaw do umarzania w niniejszej sprawie tak należności głównej, jak i należnych od niej odsetek ustawowych.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył R.P. powielając w swojej skardze argumentację podnoszoną na wcześniejszych etapach postępowania, wskazując iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z powodu zaburzeń psychicznych, w związku z czym nie jest w stanie wywiązywać się ze swych zobowiązań wobec dziecka. Skarżący opisał sytuację życiową w jakiej się znajduje - jak podnosi zamieszkuje wspólnie ze swoją znajomą, która udzieliła mu schronienia, a której on sam pomaga z uwagi na jej niepełnosprawność. Skarżący podkreślił, iż nie uchylał się od płacenia alimentów, z uwagi jednak na swój stan psychiczny i związaną z tym niemożność podjęcia pracy, nie był w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań. W związku z powyższym R.P. wniósł o umorzenie należności, ewentualnie umorzenie odsetek i odroczenie spłaty kwoty głównej, z jednoczesnym rozłożeniem jej na raty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Nadto należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Działając w tak określonych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Łodzi stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.

W myśl art. 30 ust. 1 ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

W sprawie nie może budzić wątpliwości to, że skarżący nie spełnia przesłanek do umorzenia należności przewidzianych w art. 30 ust. 1 ustawy. Z ustaleń organów wynika, że skarżący nie dokonuje jakichkolwiek wpłat na poczet bieżących alimentów, a w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego, brak jest regularnych wpływów.

Z tego powodu żądanie skarżącego zostało odniesione do normy art. 30 ust. 2 ustawy, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3). Wymaga również podkreślenia, że skarżący występując z wnioskami o umorzenie należności alimentacyjnych powołał się na swoją trudną sytuację rodzinną i dochodową, czyli na podstawę z art. 30 ust. 2 ustawy.

Przepis powyższy stanowi podstawę do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, które oznacza - jak trafnie wskazały organy w niniejszej sprawie - rodzaj swobody decyzyjnej co do wyboru sposobu rozstrzygnięcia. Swoboda ta wyraża się w możliwości odmowy przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy istnieją okoliczności obiektywne wskazujące na złą sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia natomiast organu administracji od szczegółowego zbadania stanu faktycznego sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych prawnie (art. 7 k.p.a.). Rolą sądu administracyjnego kontrolującego legalność decyzji uznaniowych w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania ulgi jest sprawdzenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania i prawidłowości wyprowadzonej oceny materiału dowodowego, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie to powinno być spójne wewnętrznie, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, zawierać ocenę materiału dowodowego oraz odnosić się do prawnych podstaw decyzji (por. wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Bk 71/17 oraz II SA/Bk 96/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza zgromadzonego i przedstawionego w uzasadnieniu materiału dowodowego dostarcza podstaw do stwierdzenia przez Sad, że organy w pełni zachowały ww. wymogi dotyczące postępowania w tego rodzaju sprawie.

Przypomnienia wymaga, że w judykaturze przyjmuje się powszechnie, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2604/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 611/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym podnieść, że dłużnik alimentacyjny jest co do zasady osobą borykającą się z problemami finansowymi, dlatego sytuacja dochodowa, rodzinna i zdrowotna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń powinna wyróżniać go spośród innych dłużników alimentacyjnych. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2443/17, LEX nr 2565634).

Jak wynika z akt sprawy skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną. Obecnie zamieszkuje grzecznościowo u znajomej. Nie uzyskuje żadnych dochodów. Jest pod stałą opieką Poradni dla Osób Uzależnionych od Alkoholu. Jest osobą w wieku aktywności zawodowej. Legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, z którego treści nie wynika, aby skarżący był osobą trwale niezdolną do pracy. Może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Orzeczenie, którym skarżący się legitymuje, wydane jest do dnia 30 czerwca 2020 r., można więc uznać, że niepełnosprawność skarżącego ma charakter czasowy.

W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku. Zdaniem sądu organy słusznie stwierdziły, że co prawda sytuacja skarżącego jest trudna, ale nie na tyle wyjątkowa, aby zastosować instytucję umorzenia. Zasadnie podkreśliły organy, że stan zdrowia skarżącego, umożliwia mu pracę zawodową w warunkach pracy chronionej, a legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności na czas określony, daje szanse na to, że skarżący znajdzie zatrudnienie.

Reasumując, orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, czemu w sposób wyczerpujący dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji odmawiając skarżącemu umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tym samym nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi.

Końcowo pouczyć należy skarżącego, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).

E.S.