Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 511/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta A. K., decyzją z [...] 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp z o. o. w A. K., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie bazy paliw płynnych na dz. Nr [...] przy ul. [...] w A. K..

Stowarzyszenie "[...]" złożyło odwołanie od powyższej decyzji, której zarzuciło:

I/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. niezastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...].2013r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2013r., poz. 1479) polegające na przyjęciu, że planowana inwestycja nie będzie realizowana na terenie zakładu o zwiększonym bądź dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej;

2. niezastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...].2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2014r., poz. 1853 ze zm.) polegające na ustaleniu środowiskowych uwarunkowań i uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia dla planowanej inwestycji budowy bazy paliw płynnych w odległości ok. [...] m od granicy terenu zamierzenia oraz w odległości ok. [...] m od projektowanych zbiorników magazynowanych i ok. [...] m od planowanych stanowisk napełnienia w sytuacji, gdy inwestor nie ma innych możliwości lokalizacyjnych z uwagi na niewielką powierzchnię działki;

II/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez:

1. nieustalenie sumy magazynowanej ilości paliw: z planowanej inwestycji i obecnie magazynowanych,

2. nieustalenie przyczyny skażenia wód podziemnych na terenie planowanej inwestycji,

3. nieustalenia wielkości skażenia wód podziemnych na dzień wydania zaskarżanych rozstrzygnięć - co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w otoczeniu wnioskowanej inwestycji znajduje się baza transportowa, zakład produkcyjny estrów, biopaliw, biokomponentów i olei smarowanych nisko lepkościowych oraz w odległości ok. [...] m stacja paliw "[...]", a najbliższe budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości ok. [...] m od granicy terenu zamierzenia oraz w odległości ok. [...] m od projektowanych zbiorników magazynowanych i ok. [...] m od planowanych stanowisk napełnienia.

Podniesiono, że w toku postępowania ustalono, że wody podziemne I poziomu wodonośnego są na tym terenie bardzo silnie zagrożone zanieczyszczeniem, a ich podatność na zanieczyszczenie określa się jako bardzo wysoką. W celu ustalenia "stanu zerowego" została przeprowadzona ocena jakości wody podziemnej, w której stwierdzono przekroczenie norm dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń benzenu, cynku, benzyny sumy C6-C12, jakie obowiązują dla obszarów sozologiczno-urbanistycznych "C" -magazyny paliw płynnych i stałych (ponad 200-krotne).

Zarzucono, że żaden z organów biorących udział w postępowaniu nie odniósł się do istniejącej już infrastruktury (zagrożenie skumulowanym oddziaływaniem). Na terenie inwestora znajduje się już 7 zbiorników paliw ciekłych o znacznej pojemności, które już w tej chwili stanowią zagrożenie dla okolicznych mieszkańców. Podniesiono, że postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], z [...] 2015r., w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki - nie powinny być przekroczone dopuszczalne standardy jakości środowiska - budzi słuszne zastrzeżenia, ponieważ uwzględnia interes inwestora pomimo jednoznacznej oceny w zakresie narażenia przedmiotowego terenu na zagrożenia, określenia wód podziemnych I poziomu wodonośnego jako bardzo silnie zagrożonych zanieczyszczeniem oraz przekroczenia norm dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń.

Podkreślono, ze w piśmie z [...] 2015r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. K., znak: [...] stwierdził brak wnikliwej oceny przedsięwzięcia w aspekcie zanieczyszczenia wód gruntowych na obszarze planowanej inwestycji i wielokrotne przekroczenie dopuszczalnych norm niektórych związków - ponad 200-krotne, a w toku przedmiotowego postępowania żaden organ nie pochylił się nad tą zasadniczą kwestią. Nie zidentyfikowano źródła tak silnego skażenia, ani nie przeprowadzono rzetelnej analizy wpływu planowanej inwestycji na pogorszenie już bardzo złego stanu wód gruntowych.

Wywodzono, że wiarygodność raportu budzi poważne wątpliwości w świetle powyższej charakterystyki zanieczyszczenia wód podziemnych.

Zwrócono uwagę na fakt, że teren sąsiednich działek jest lekko nachylony z kierunku działki inwestora w kierunku działek sąsiadów, co powoduje, że w dni deszczowe spływa zanieczyszczona woda z terenu inwestora na działki sąsiadów. Nachylenie terenu powoduje również, że ekran akustyczny mający zabezpieczać mieszkańców przed hałasem będzie bezużyteczny.

Zarzucono, że zaskarżona decyzja nie wskazuje sumy magazynowanej ilości paliw: z planowanej inwestycji i obecnie magazynowanych. W ocenie mieszkańców działek sąsiednich ilości te są tak znaczące, że przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie zakładu o zwiększonym bądź dużym ryzyku pojawienia się awarii przemysłowej w myśl przepisów rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia [...].2013r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2013r., poz. 1479).

W związku z powyższym należy również uznać za nieprawidłowe ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy bazy paliw płynnych usytuowanej tak blisko budynków mieszkalnych - 3 m. Już na tym etapie postępowania wiadomym jest, że z uwagi na niewielką powierzchnię działki inwestor nie ma innych możliwości lokalizacyjnych. Mając to na uwadze wątpliwości budzi, w jaki sposób inwestor zapewni oddzielenie budynków mieszkalnych od bazy paliw płynnych pasem terenu ochronnego wymaganego przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...].2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2014r., poz. 1853 ze zm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] 2016 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Organ I instancji zasadnie planowane przedsięwzięcie zaliczył do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 35, 36 i 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397), a więc do potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko.

Po uzyskaniu zbieżnych opinii organów opiniujących - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, postanowieniem z dnia [...] 2014 r. [...] Burmistrz Miasta [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego postępowaniem i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko (k. 14 akt organu I instancji).

W ocenie Kolegium, zakres raportu został określony prawidłowo z uwzględnieniem art. 66 ust. 1 ustawy. Organ oceniając raport, co do jego kompletności i merytorycznej poprawności, nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną. Przedłożony w tej sprawie przez inwestora raport, kilkukrotnie uzupełniony w związku z postępowaniem uzgodnieniowym przed RDOŚ w [...], odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy i jest zgodny z postanowieniem określającym jego zakres, którego żadna ze stron nie kwestionowała. Jako podstawowy dokument w sprawie został też oceniony przez organ I instancji i stanowił podstawę dokonanych uzgodnień. Wyspecjalizowane organy (PPIS i RDOŚ) ostatecznie nie kwestionowały wyników badań ani ocen w nim zawartych. Należy stwierdzić, że dokument ten jest rzetelny i szczegółowy. Zawiera też precyzyjny i obszerny opis przedsięwzięcia, w tym - w ramach uzupełnienia z [...].2015 r. przedkładanego RDOŚ w [...] - przedstawia szczegółową analizę wariantów realizacji przedsięwzięcia. Nie ma podstaw do kwestionowania omawianego dokumentu, przy jednoczesnym braku dowodów przeciwnych w zakresie prognozowanych oddziaływań przedsięwzięcia.

Z ustaleń raportu wynika, że realizacja przedsięwzięcia w kształcie proponowanym przez inwestora i przy zastosowaniu wskazywanych przez niego rozwiązań technicznych i technologicznych, nie będzie stanowić zagrożenia dla obszarów chronionych.

Raport zawiera analizę oddziaływań zarówno na etapie budowy, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia możliwość oddziaływania na: powietrze, klimat akustyczny, powierzchnię ziemi i gleby, wody powierzchniowe i podziemne, walory krajobrazowe.

Określając oddziaływanie na powietrze autor raportu ustalił na podstawie wykonanych obliczeń, że emisja substancji do powietrza nie będzie powodować ponadnormatywnego oddziaływania na jakość powietrza poza terenem bazy paliw (str. 76 raportu).

Oceniając uciążliwość akustyczną przedsięwzięcia stwierdza się w raporcie - również w oparciu o obliczenia - że działalność bazy paliw nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na terenach chronionych przed hałasem. Przekroczenia nie będą występowały zarówno w porze dziennej jak i nocnej (str. 81 raportu).

W kwestii oddziaływania na powierzchnię ziemi i gleby stwierdzono, że przy zastosowaniu opisanych przez inwestora rozwiązań, w tym prawidłowo prowadzonej gospodarce odpadami, projektowana baza paliw nie wpłynie na zmianę, a tym samym na pogorszenie istniejącego stanu gleby i wierzchnich warstw gruntu.

Z kolei odnośnie wpływu na wody powierzchniowe z raportu wynika, że wobec zastosowanych rozwiązań chroniących środowisko, projektowana baza paliw nie powinna wywierać istotnego wpływu na wody powierzchniowe. W zakresie głębokości posadowienia podziemnych zbiorników nie występują zaś wody podziemne (str. 82 -83 raportu). Uzupełnienie raportu z [...].2014 r. (na wezwanie RDOŚ) wskazuje, że zaprojektowany sposób odprowadzania ścieków socjalno-bytowych oraz ścieków deszczowych nie będzie negatywnie oddziaływał na środowisko gruntowo-wodne. Nadto, zastosowane rozwiązania (dwupłaszczowe zbiorniki magazynowe na paliwa płynne, odpowiednio zabezpieczone antykorozyjnie, wyposażone w elektroniczny system kontrolno-pomiarowy wyposażony w urządzenia do pomiaru i monitorowania stanu magazynowego produktów naftowych, urządzenie monitorujące szczelność zbiorników oraz zestaw zaworów zabezpieczających przed zapłonem) w zupełności zabezpieczą przed przedostawaniem się produktów ropopochodnych do środowiska.

Podkreślić należy, że podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym miały możliwość zgłoszenia dowodów zmierzających do podważenia miarodajności raportu i przedstawionych w nim wyników, miały prawo przedstawienia szczegółowej analizy zagadnień nim objętych oraz formułować wnioski, które wskazywałyby na wadliwość raportu (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 363/06 i wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1717/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takich wniosków jednak nie złożono. Nie przedstawiono też żadnych argumentów, podważających zawarte w nim ustalenia.

Wobec więc braku dowodów podważających prawidłowość raportu przedłożonego w tej sprawie, organ odwoławczy, podobnie, jak organ I instancji przyjął, że dokument ten może stanowić podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji również, podstawę dla określenia uwarunkowań środowiskowych planowanej inwestycji.

W rozpoznawanej sprawie planowane przedsięwzięcie zostało pozytywnie zaopiniowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (opinia z [...].2015 r.) oraz uzgodnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], postanowieniem z [...].2015r., któremu nie można zarzucić naruszenia prawa. Uzgodnienie zostało wydane w oparciu o art. 77 ust 1 pkt 1 oraz ust 3,4,i 7 ustawy, po przeprowadzeniu przez organ uzgadniający szerokiego, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Organ kilkukrotnie zwracał się do inwestora o uzupełnienie danych określających wpływ przedsięwzięcia na środowisko, a także danych dotyczących planowanych do zastosowania rozwiązań chroniących środowisko. Stanowisko organu (wyspecjalizowanego) zostało szeroko uzasadnione w omawianym postanowieniu, dokonanych w nim ocen, mających oparcie w raporcie i kolejnych uzupełnieniach, nie można uznać za dowolne.

W rozpoznawanej sprawie organ umożliwił każdemu zainteresowanemu składanie w postępowaniu uwag i wniosków oraz podawał do publicznej wiadomości informacje o toku postępowania. Skutkowało to m. in. licznymi wystąpieniami kierowanymi do organu przez mieszkańców terenów sąsiadujących z terenem inwestycji. Organ odwoławczy stwierdza, że uwagi mieszkańców były weryfikowane przez organ I instancji i inwestora, który w związku z tymi uwagami dokonał też zmian w planowanym sposobie eksploatacji bazy paliw (zmiana godzin pracy bazy; wykonanie ekranów akustycznych).

Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić w razie:

1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),

2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w trybie art. 77 ust. 1 ustawy,

3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),

4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy),

5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały w niej podane wyżej przyczyny odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na terenie objętym planowaną inwestycją nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec powyższego nie istniała potrzeba badania zgodności planowanego przedsięwzięcia z jego postanowieniami. Nadto, RDOS w [...] dokonał pozytywnego uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, nie było też potrzeby przedstawienia inwestorowi do zaakceptowania innego wariantu realizacyjnego, niż przez niego proponowany, nie stwierdzono nadto możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, ani wpływu na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami.

Załącznikiem do rozważanej decyzji, zgodnie z powołanym wyżej art. 84 ust. 2 ustawy, jest Charakterystyka planowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do stawianych w odwołaniu zarzutów Kolegium wyjaśniło, że powoływane przez stronę skarżącą rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10.10.2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, na dzień orzekania przez organ odwoławczy, utraciło moc z dniem 17 lutego 2016 r. i zostało "zastąpione" rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. poz. 138). Jednak regulacje tych rozporządzeń nie mają wpływu na decyzję wydawaną w przedmiotowym postępowaniu. Rozporządzenia wydano w oparciu o delegację z art. 248 ust 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska, na potrzeby określone w postanowieniach tej ustawy. Przepisy Działu II ustawy - Prawo ochrony środowiska nie zawierają natomiast zastrzeżenia, wyłączającego możliwość ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć kwalifikowanych ze względu na zaliczenie zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Podobnie, nie mają zastosowania w sprawie regulacje rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.11.2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Przedsięwzięcie znajduje się obecnie na etapie planowania i w tym postępowaniu analizuje się tylko jego wpływ na środowisko. Kwestie techniczne, wynikające z powołanego rozporządzenia będą zaś badane na dalszych etapach procesu inwestycyjnego, w szczególności w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Z punktu widzenia przedmiotu sprawy i zakresu decyzji środowiskowej, a także mając na uwadze przedstawioną przez inwestora charakterystykę przedsięwzięcia, dla jej wydania nie było konieczne uzyskanie danych dotyczących sumy magazynowanej ilości paliw, a także przyczyny skażenia wód podziemnych na terenie planowanej inwestycji, czy wielkości skażenia wód podziemnych na dzień wydania zaskarżonych rozstrzygnięć, jeśli takowe istotnie wystąpiły. W decyzji zobowiązano inwestora do przeprowadzenia przed realizacją inwestycji badania środowiska gruntowo-wodnego w celu ustalenia stanu początkowego. W przypadku przekroczenia standardów jakości środowiska zobowiązano inwestora do podjęcia działań zgodnie z ustawą o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Dodatkowo, otrzymane wyniki należy niezwłocznie przedstawić Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...].

W skardze złożonej do Sądu, ww. decyzji zarzucono I/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10.10.2013r. sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2013r., poz.1479), polegające na przyjęciu, że planowana inwestycja nie będzie realizowana na terenie zakładu o zwiększonym bądź dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej oraz II/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez:

1) nieustalenie sumy magazynowanej ilości paliw: z planowanej inwestycji i obecnie magazynowanych,

2) nieustalenie przyczyny skażenia wód podziemnych na terenie planowanej inwestycji,

3) nieustalenia wielkości skażenia wód podziemnych na dzień wydania zaskarżanych rozstrzygnięć

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uzyskanie ww. danych jest konieczne, ponieważ pozwoliłoby na ustalenie stopnia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a konsekwencji przypisania jej bądź nie cechy potencjalności.

Wywodzono, że teren, który już na dzień dzisiejszy jest wykorzystywany gospodarczo przez inwestora stanowi w chwili obecnej duże zagrożenie dla okolicznych mieszkańców, a planowana inwestycja dodatkowo zagrożenie to potęguje. W otoczeniu wnioskowanej inwestycji znajduje się baza transportowa, zakład produkcyjny estrów, biopaliw, biokomponentów i olei smarowanych nisko lepkościowych oraz w odległości ok. [...] m stacja paliw "[...]". Najbliższe budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości ok. [...] m od granicy terenu zamierzenia oraz w odległości ok. [...] m od projektowanych zbiorników magazynowanych i ok. [...] m od planowanych stanowisk napełnienia.

Zarzucono, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do ww. kwestii podniesionej w odwołaniu, gdzie wskazano, że teren planowanej inwestycji jest zagrożony skumulowanym oddziaływaniem. Według Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który postanowieniem z dnia [...] 2015r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki, nie powinny być przekroczone dopuszczalne standardy jakości środowiska.

Wskazano, ze postanowienie uzgodnieniowe RDOŚ w [...] z dnia [...] 2015 r., budzi słuszne zastrzeżenia, ponieważ uwzględnia interes inwestora pomimo jednoznacznej oceny w zakresie narażenia przedmiotowego terenu na zagrożenia, określenia wód podziemnych I poziomu wodonośnego jako bardzo silnie zagrożonych zanieczyszczeniem oraz przekroczenia norm dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń.

Podano, że w piśmie z dnia [...] 2015r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], znak: [...] stwierdził brak wnikliwej oceny przedsięwzięcia w aspekcie zanieczyszczenia wód gruntowych na obszarze planowanej inwestycji i wielokrotne przekroczenie dopuszczalnych norm niektórych związków - ponad 200-krotne.

Powołano się na fakt prowadzenia postępowań przeciwko inwestorowi. Pismem z dnia [...] 2016r. Inspekcja Ochrony Środowiska poinformowała Burmistrza Miasta A. K. o nieprawidłowościach ustalonych w trakcie kontroli u inwestora w zakresie prowadzenia ewidencji odpadów jak i rozpoczęcia produkcji olejów i preparatów smarujących oraz odrdzewiacza w obiektach przeznaczonych do produkcji biodiesla.

Zarzucono, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie wskazuje sumy magazynowanej ilości paliw z planowanej inwestycji i obecnie magazynowanych. W ocenie mieszkańców działek sąsiednich ilości te są tak znaczące, że przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie zakładu o zwiększonym bądź dużym ryzyku pojawienia się awarii przemysłowej w myśl przepisów rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10.10.2013r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", jak i poprzedzającej ją decyzji, potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania, jak i prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest pozytywna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia budowy bazy paliw płynnych na dz. Nr [...] przy ul. [...] w [...].

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1235 z późn.zm., zwanej dalej "u.i.o.ś.").

Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 ww. ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.

Kwalifikacja przedsięwzięć dokonywana jest natomiast na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016, poz. 71)., powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 pkt 35, 36, 37 rozporządzenia, planowana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje do dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, z wyłączeniem stacji paliw gazu płynnego (pkt 35); instalacje do podziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w pkt 36a i § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 20 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3 (pkt 36); instalacje do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych (pkt 37).

Powyższe przepisy obejmują więc charakterystykę planowanego przedsięwzięcia.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.), Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 u.i.o.ś.).

W stanie faktycznym sprawy, inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia", gdzie określono, miejsce realizacji inwestycji. Po uzyskaniu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i powiatowego inspektora sanitarnego, organ pierwszej instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ww. zakresu. Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Organ pierwszej instancji, po uzyskaniu opinii sanitarnej powiatowego inspektora sanitarnego i postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia wraz z określonymi warunkami, wydał decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Zdaniem Sądu, decyzja ta i zawarta w niej konkluzja jest w okolicznościach sprawy, co najmniej przedwczesna.

Obowiązkiem organu administracji rozpatrującego sprawę była w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości, co, do jakości i wyników tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 u.i.o.ś.

Tymczasem organy obu instancji analizując raport pominęły, że brak w nim jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. tj. opisu analizowanych wariantów, co najmniej dwóch (poza zaproponowanym) - racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko każdego z tych wariantów. W raporcie znajduje się opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz powołanie się na podjęte przez inwestora rozważania nad wariantami alternatywnymi, z których pierwszy zakładał umieszczenie czterech zbiorników magazynowych I klasy pod ziemią, drugi zakładał umieszczenie czterech zbiorników III klasy nad ziemią, a trzeci zakładał zastąpienie kotła olejowego, kotłem opalanym węglem, który charakteryzowałby się wyższym poziomem emisji gazów i pyłów do powietrza. Rozważania te zakończyły się jednak konkluzją, że z uwagi na aktualny sposób zagospodarowania terenu przedsięwzięcia oraz biorąc pod uwagę istniejące rozwiązania techniczne i komunikacyjne, zasadna jest realizacja wariantu proponowanego przez inwestora.

W raporcie nie przedstawiono również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, stwierdzając, że wariantem takim jest wariant proponowany przez inwestora.

W istocie, tym samym naruszono przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., który stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W raporcie w istocie nie wskazano wariantu alternatywnego, poprzestając na powyżej przytoczonych rozważaniach o przyjęciu jednego z wariantów alternatywnych. Rozważania te są zbyt niepełne, by można uznać, że przedstawiają warianty alternatywne. Nie zawierają wymaganego powyższym przepisem uzasadnienia, ani też nie określają przewidywanego oddziaływania na środowisko rozważanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, co wymagane jest art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.o.ś.

Trzeba też stwierdzić, że uchybiono również przepisowi art. 66 ust. 7 u.o.i.ś., albowiem brak jest uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, jak i krajobraz pod kątem skutków działalności przedsięwzięcia. Samo przytoczenie rodzajów urządzeń technicznych i ich zakresu i charakterystyki ich działania, nie może zastąpić analizy skutków tego działania dla środowiska.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podzielić wytyk braku ustaleń przez organy sumy magazynowanej ilości paliw z planowanej inwestycji Zarzucono, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie wskazuje sumy magazynowanej ilości paliw z planowanej inwestycji i obecnie magazynowanych. Uniemożliwia to dokonanie wiarygodnych ustaleń w zakresie zaliczenia planowanego przedsięwzięcia do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w oparciu o przepisy rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 138). Trzeba też stwierdzić, że bez tych danych trudno jest uznać za rzetelną podjętą w raporcie analizę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Zaliczenie danego przedsięwzięcia do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, ma istotne znaczenie dla sprawy, albowiem decyduje o możliwości lokalizacji inwestycji. W przedmiotowej sprawie jest to tym bardziej istotne, skoro najbliższe budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości ok. 3 m od granicy terenu zamierzenia oraz w odległości ok. 30 m od projektowanych zbiorników magazynowanych i ok. 35 m od planowanych stanowisk napełnienia.

Problem lokalizacji inwestycji o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, nie jest obojętny z punktu widzenia przepisów o ochronie środowiska. Jak wynika z art 73 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2013 poz. 1232), w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Na problem ten zwraca też uwagę, pkt. 22 preambuły oraz art. 12 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 96/82/WE z dnia 9 grudnia 1996r. "w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi", zmieniona dyrektywą 2003/105/WE – dyrektywa "Seveso II". Uregulowanie te przewidują ochronę obszarów mieszkalnych, obszarów użytku publicznego i obszarów szczególnego zainteresowania lub wrażliwości środowiska naturalnego, istotnych dla polityki zagospodarowania przestrzennego lub innych odpowiednich polityk prowadzonych przez Państwa Członkowskie i potrzeby utrzymania odpowiedniej odległości pomiędzy wspomnianymi obszarami a zakładami stwarzającymi ryzyko, które to cele winny być osiągane m.in. poprzez odpowiednią lokalizację nowych zakładów.

Pozostałe zarzuty skargi, objęte punktami 2 i 3 wykraczają poza ramy przedmiotowego postępowania i dlatego nie można uznać ich za zasadne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy uwzględnią poczynione wyżej uwagi.

Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 p.p.s.a.