Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1882/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 28, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2020r.,

nr [...] po wszczęciu na wniosek E. C. postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto [...] z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w [...] przy ul. [...] i pod ulicą, w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. wystąpiła E. C.. W uzasadnieniu wniosku podano, że działki nr [...] i nr [...] stanowiły własność poprzedników prawnych wnioskodawczym na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1925 r. Z tego względu przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2020r.,

nr [...] po wszczęciu na wniosek E. C. postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. - na żądanie strony, bądź z urzędu. Podkreślono, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako właściciel mienia, gmina, która mienie to przejmuje oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczyło natomiast interesu prawnego osób posiadających przedmiot komunalizacji pod tytułem użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego lub bez tytułu prawnego, bowiem komunalizacja nie wpływała na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmowała od Skarbu Państwa gmina.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zmuszony był do wszczęcia postępowania

i szczegółowego wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem. Dopiero przeprowadzenie postępowania wykazało, że wnioskodawczyni nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że dla działek nr [...] i nr [...] prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], a w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] sporządzonej dla ww. nieruchomości wskazano, że przedmiotowe nieruchomości stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z [...] września 2015 r., sygn. akt [...]. Zgodnie z ww. postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] września 2015 r., spadek po A. B., zmarłym [...] grudnia 1924 r., na podstawie ustawy nabył Skarb Państwa. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. Urząd Miasta [...] wyjaśnił, że pierwotnie przedmiotowe nieruchomości uregulowane były w Rep. hip. [...] i stanowiły plac nr [...]. Zgodnie z zaświadczeniem [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego dla [...] w [...] jako ostatni właściciel placu nr [...] ujawniony był A. B.. Z kolei jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] grudnia 2019 r., plac nr [...] został odłączony jako działki nr [...] i nr [...] do nowej księgi KW [...]. Ww. księga wieczysta została założona w dniu [...] maja 2016 r., a jako właściciel przedmiotowych nieruchomości został ujawniony Skarb Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] września 2015 r., sygn. akt [...].

Z kolei wnioskodawczyni przedstawiła akt notarialny z [...] lutego 1925 r., na mocy którego S. i Z. małżonkowie D. nabyli od W. B., R. B., A. B. oraz J. B. plac położony przy ul. [...] w [...], który został opisany jako "[...] [...] (...)". Z powołanego aktu wynika, że zbywcy uzyskali tytuł prawny do tego placu od A. B. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1909 r., rep. Nr [...].

Mając powyższe na uwadze wskazano, że z księgi wieczystej Rep. hip. [...] nie wynika, aby S. i Z. małżonkowie D., bądź W. B., R. B., A. B. oraz J. B. byli ujawnieniu jako właściciele przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni jest następcą prawnym S. i Z. D. (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 1989 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...]).

Podkreślono również, że organ nie kwestionuje faktu sporządzenia ww. aktów notarialnych z [...] lutego 1925 r. oraz z [...] kwietnia 1909 r., należy jednak zaznaczyć, że to wpis w księdze wieczystej jest podstawowym dowodem wskazującym na prawo własności. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje i przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie. Treść praw jest zgodna z wpisem, a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej. Wskazano, że jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie.

Organ wskazał, że domniemania wynikające z ksiąg wieczystych są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko to, zgodnie z którym skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy.

Minister podkreślił, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogły być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych.

Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że skoro na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej w księdze wieczystej prowadzonej dla skomunalizowanej nieruchomości istniał wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym.

Wojewoda [...] wydając kwestionowaną decyzję z [...] czerwca 2018 r. działał zatem na podstawie danych ujawnionych w księdze wieczystej, które korzystały z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Aktualnie w księdze wieczystej KW nr [...] wpisane jest ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jednakże należy zaznaczyć, że ww. ostrzeżenie wpisano po wydaniu decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., a zatem nie może mieć ono wpływu na ocenę prawidłowości ww. decyzji.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w dacie komunalizacji to nie osoby fizyczne, lecz Skarb Państwa zgodnie z wpisem w księdze wieczystej KW nr [...] był właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. To z kolei oznacza, że wnioskodawczym nie ma przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2020 r. Wniosła E. C., zaskarżając ją w całości

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania administracyjnego,

2. art. 28 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżąca nie posiada statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji koumunalizacyjnej wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 2018 r.,

3. art. 77 § l i art. 80 k.p.a. w żw. z art. 3 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (dalej: u.k.w.h.) poprzez niezasadne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe wzruszenie domniemania zgodności prawa ujawnionego w księdze w wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a wyłącznie właściwy w tym zakresie pozostaje sąd powszechny,

4. art. 16 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie skutków prawomocności decyzji komunalizacyjnej wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 2018 r. wyrażających się w tym, że stanowi ona przeszkodę do uwzględnienia powództwa skarżącej o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

W związku z podniesionymi wyżej zarzutami, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto na podstawie art. 200 ppsa wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Na wstępie rozważań należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że przedmiotem kontroli sądowej jest nadzwyczajne postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek E. C. przez Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji. Przypomnieć zatem należy, że nawet w przypadku ustalenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa nie przesądza to o zasadności stwierdzenia jej nieważności. Z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy naruszenie to jest oczywiste i polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić zgodnie z treścią art. 157§2 k.p.a. z urzędu lub na wniosek strony (jak w niniejszej sprawie).

Stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji choć wyrażone po wszczęciu postępowania z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, sprowadziło się do konkluzji, że skarżąca nie ma w nim przymiotu strony (art.28 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że żądanie wszczęcia postępowania powinno pochodzić od strony, bowiem jest to warunek skuteczności prawnej jego wszczęcia. Stroną jest natomiast każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w niniejszej sprawie bowiem nie posiadała na dzień 31 grudnia 1998 roku, ani nie posiada obecnie prawa rzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania.

Jak słusznie zauważa organ wpis w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i tym samym odpowiedzi na pytanie o status skarżącej w niniejszym postępowaniu. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada ta uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem, a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej (vide; I. Heropolitańska, A. Drewicz-Tułodziecka, K. Hryćków-Mycka, P. Kuglarz, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz przepisy związane. Komentarz. Wyd. 3 Warszawa 2017, komentarz do art. 3). Nie można, jak chce tego skarżąca zakwestionować domniemania wynikającego z ksiąg wieczystych w toku niniejszego postępowania. Po pierwsze, nie stanowi obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy podważenie jego przesłanki, jaką jest ujawnienie lub wykreślenie prawa w księdze wieczystej (tak: E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-582 KWU (w:) E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-582 KWU art. 626¹-626¹³ KPC Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 3). Po wtóre jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie (patrz np. wyrok SN z 9 października 2013 r. sygn. akt V CSK 450/12). Analogiczny pogląd w tej kwestii zajął również Stanisław Rudnicki, przyjmując, że domniemania wynikające z ksiąg wieczystych (cyt.): "są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy" (vide: Stanisław Rudnicki – "Własność nieruchomości" Wyd. Prawne. LexisNexis, Warszawa 2007, str. 283). Należy przyjąć, że pogląd ten podzielił również Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 21 lipca 2004 r. (sygn. akt SK 57/03, OTK-A 2004/7/69) powoływał się m.in. na wyrażone w tej kwestii właśnie stanowisko byłego sędziego Sądu Najwyższego - Stanisława Rudnickiego. Stanowisko to zostało powszechnie zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej zgodnie z unormowaniami kodeksu postępowania cywilnego jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Choć na marginesie rozważań, to podnieść wypada, że wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pewna rozbieżność poglądów w omawianej materii, ale dotyczy ona jedynie tego, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (vide: uchwała 7 sędziów z dnia 10 lutego 1951 r., sygn. akt I C 741/50, OSN 1951, poz. 2; uchwała z dnia 20 marca 1969 r., sygn. akt III CZP 11/69, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 26 kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 25/77, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III CZP 123/10 oraz wyroki: z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 325/00, LEX nr 52385 i z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, LEX nr 785271), czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w innym postępowaniu sądowym (vide: uchwała z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt III CZP 14/93, OSNC 1993, z.11, poz. 96). Tym niemniej podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości judykatury i doktryny prawa, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest w ocenie składu orzekającego prawnie dopuszczalna (patrz np. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05, z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt 1010/05, z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1630/07, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wskazać przy tym należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 17 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2453/14 podał, że "decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru" (podobnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały z dnia 9 października 2007 r.).

W rezultacie, w związku z istnieniem na datę komunalizacji w księdze wieczystej dla skomunalizowanej nieruchomości wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji

i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym.

Z tych względów, zważywszy na wyżej już wskazaną treść księgi wieczystej dotyczącej spornej nieruchomości na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej - w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że właścicielem spornej nieruchomości w dniu wydania tej decyzji nie był Skarb Państwa, co miałoby uzasadniać rażącą niezgodność z prawem tej decyzji. Przeciwnie dane ujawnione w tej księdze wieczystej wskazują, że Skarb Państwa był właścicielem tej nieruchomości. Organ nadzoru słusznie zatem nie pominął znaczenia domniemania wynikającego z wpisu Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Tym samym organ nie dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych

i hipotece. Należy jednocześnie stwierdzić, że nie było rzeczą Ministra w rozpoznawanej sprawie - toczącej się w postępowaniu nadzwyczajnym, poszukiwanie dowodów i stosowanie środków zmierzających do wykazania, że nowe (dodatkowe) ustalenia w sprawie potwierdziłyby, że Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, co miałoby być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Kwestie te, jak już wyżej wskazano, mogą być przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie przed sądem powszechnym i przy zachowaniu stosownych warunków wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, orzeczenia tego sądu mogłyby być podstawą wznowienia postępowania komunalizacyjnego.

Reasumując, Minister słusznie zastosował instytucję umorzenia wszczętego na wniosek nieuprawnionego podmiotu postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bowiem skarżąca nie posiada w niniejszym postepowaniu statusu strony zgodnie z dyspozycją art.28 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.