Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 105/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. K. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym; oddala skargę /-/ W.Batorowicz /-/ T.Świstak /-/ B.Drzazga


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2003 r. ([...]) Zastępca Dyrektora Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w P., działając z upoważnienia Zarządu Województwa Wielkopolskiego, obciążył K. K. karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia - z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi pojazdu oraz masy całkowitej pojazdu. Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. (nr[...]), które nakazało organowi I instancji, ponownie rozpatrującemu sprawę, uwzględnić współwłasność pojazdu oraz fakt, iż współwłaściciele wykorzystują przedmiotowy pojazd do prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej "[...]", wobec tego orzeczenie kary pieniężnej powinno mieć miejsce w stosunku do obydwu wspólników spółki cywilnej solidarnie.

Decyzją z dnia [...] 2005 r. ([...]) Zastępca Dyrektora Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w P., działając z upoważnienia Zarządu Województwa Wielkopolskiego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, obciążył wspólników spółki cywilnej "[...]": K. K. i K. B. karą pieniężną w wysokości [...] zł. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał: art. 104 kpa, art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 89 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), art. 61 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U.z 2003r. Nr 98, poz. 515 ze zm.) oraz § 16 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 4 do 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) w związku z § 2 do 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262).

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż powyższą karę wymierzono za stwierdzony w dniu [...] lipca 2003 r. przejazd, bez wymaganego zezwolenia, pojazdem ponadnormatywnym (marki [...]) po drodze wojewódzkiej nr [...] na kilometrze [...], co zostało wykazane w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu (w punkcie pomiarowym przy drodze [...] - [...]) nr [...] z tego samego dnia, stanowiącym integralną część decyzji. Zdaniem organu, dokonane w toku kontroli pomiary, stwierdzone protokołem kontroli, wykazały przekroczenie dopuszczalnych nacisków czterech osi oraz masy całkowitej pojazdu.

Organ wyjaśnił, iż pierwsza decyzja wydana w sprawie została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]), które nie zakwestionowało merytorycznej zgodności z prawem tej decyzji, uznając przeprowadzoną kontrolę i jej wyniki za prawidłowe, a jedyną przesłanką uchylenia decyzji był fakt, że organ I instancji nie uwzględnił faktu współwłasności pojazdu i wynikającej z niej solidarnej odpowiedzialności obydwu wspólników. Ponownie rozpatrzenie sprawy nastąpiło po wszczęciu postępowania w stosunku do obydwu wspólników, w tym K. B..

W uzasadnieniu prawnym organ wskazał na oznaczenie drogi wojewódzkiej nr [...] zgodne z rozporządzeniem Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. Nr 170, poz. 1393) oraz art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania), który w sposób jednoznaczny, bez wyjątku, określa obowiązek naliczenia kary pieniężnej za przejazd bez zezwolenia po drogach publicznych pojazdów o masie i naciskach przekraczających dopuszczalne wielkości. Ponadto zarządca drogi jest obowiązany do przeciwdziałania niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych) i przepisy prawa nie upoważniają zarządcy do odstępowania od naliczania kar pieniężnych, nawet jeśli działanie strony miało charakter incydentalny.

Ponadto organ przedstawił sposób obliczenia kary pieniężnej w łącznej kwocie [...] zł odnosząc kary jednostkowe osobno do każdego przekroczenia dopuszczalnych nacisków czterech osi (odpowiednio: dwie osie o 30,[...] KN, jedna o 38,[...] kN i jedna o 41,[...] kN) oraz masy całkowitej pojazdu (o 10,[...] t).

W równobrzmiących odwołaniach K. K. i K. B. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lipca 2003 r., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie budzącego wątpliwości protokołu kontroli pojazdu, zawierającego zwłaszcza dane z ważenia pojazdu nieweryfikowalne powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wobec ich braku, a ponadto ustalenie wysokości kary jako sumy kar jednostkowych wynikających z zał. nr 2 do ustawy, mimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowego.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionowali prawidłowość przeprowadzenia kontroli pojazdu w dniu [...] lipca 2003 r. i sporządzenia protokołu (który mimo zapisu w decyzji, iż stanowi jej integralną część nie został dołączony do decyzji). Skarżący podnieśli, iż protokół nie wskazuje dostatecznie jasno jakiego typu urządzeniami pomiarowymi się posłużono, ponadto zakwestionowano opatrzenie protokołu pieczęcią spółki "[...]" z [...], jak również brak podania numeru legitymacji służbowej Ł. K. wskazanego jako przeprowadzającego kontrolę i przy jego podpisie brak identyfikującej pieczęci imiennej. Skarżący poddali w wątpliwość wartość dowodową przedmiotowego protokołu wobec podejrzenia, iż w kontroli uczestniczyła osoba nieuprawniona przepisami rozporządzania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, a stanowisko ważenia, które zostało przygotowane zgodnie z zarządzeniem Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.Urz.M.iProb. Nr 6, poz. 40), jak wynika z pisma organu I instancji skierowanego do organu odwoławczego w dniu [...] 2003 r., nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżący powołali się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 1458/2003.

Zdaniem skarżących decyzja w sposób nieuprawniony zwielokrotniła kary, bowiem za przekroczenie nacisku osi stosuje się, zgodnie z załącznikiem do ustawy, jedną karę, a nie sumuje się kar z pomiarów osi w różnych "konfiguracjach". Na takie rozumienie przepisu wskazuje obecnie brzmienie przepisu art. 13c ustawy o drogach publicznych, zatem skoro ustawodawca postanowił wskazać wyraźnie na zwielokrotnienie opłat, a nie uczynił tego w odniesieniu do kar, to brak jest podstaw do zwielokrotniania kar z tego samego tytułu.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż ustalone przez organ I instancji przekroczenie parametrów zostało stwierdzone podczas kontroli w dniu [...] lipca 2003 r. zgodnie z przepisami prawa (wszystkie urządzenia pomiarowe, przy pomocy których przeprowadzenie ważenie i pomiary, posiadały świadectwa legalizacji i kalibracji, a równość stanowiska kontroli pomiarów została sprawdzona przez uprawnionego geodetę i potwierdzona protokołem).

Kolegium przybliżyło treść art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli pojazdu i przewidującym pobieranie opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów przekraczających parametry i wielkości określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262). Wyjaśniło, iż obowiązek pobierania kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie i naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami uzyskanego zezwolenia wynika z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania; wymienione przepisy nie przewidują żadnego odstępstwa od wymierzenia kary w razie stwierdzenia przekroczenia nacisku na poszczególne osie.

Na uzasadnienie prawidłowości kontroli i protokołu Kolegium powołało § 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Co do osób uczestniczących w kontroli pojazdu organ wyjaśnił, iż byli to wymienieni imiennie: Zastępca Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich oraz młodszy inspektor transportu drogowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w P., którzy byli uprawnieni do kontrolowania kierowców, jako pracownicy zarządu dróg, zaś Ł. K. - pracownik firmy "[...]" uczestniczył w kontroli jako specjalista do obsługi urządzeń pomiarowych, co gwarantowało prawidłowe dokonanie pomiaru. Z protokołu kontroli wynika, iż przeprowadzono ją przy użyciu legalizowanych wag, które w dacie kontroli posiadały aktualne świadectwa legalizacji wag nr [...], [...], [...] i [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2005 r. W odpowiedzi na zarzuty odwołania Kolegium stwierdziło, iż Prezes Głównego Urzędu Miar jest organem ustawowo uprawnionym do podejmowania działań między innymi w sprawie legalizacji miar i wag, a jego zarządzenia mają umocowanie w prawie powszechnie obowiązującym. Zakwestionowane przez skarżących zarządzenia tego organu nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia i nie miały wpływu na jego treść.

Kolegium podniosło, iż pojazd kierowany przez M. T. został zatrzymany do kontroli na drodze wojewódzkiej nr [...] odpowiednio oznakowanej, znakiem z numerem drogi na żółtym tle bez obwódki, dopuszczającej przejazd pojazdów o nacisku osi pojedynczej, który nie przekracza 8 ton i odpowiednio większym nacisku osi wielokrotnej, zgodnie przepisami regulującymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach. Stanowisko kontroli zostało przygotowane z zachowaniem staranności, w tym równość powierzchni tego stanowiska została sprawdzona przez uprawnionego geodetę i potwierdzona protokołem z dnia [...] czerwca 2003 r. wskazującym na półroczną ważność pomiarów, co potwierdzają dokumenty zawarte w aktach sprawy.

Powołując się na treść § 5 ust. 1 oraz ust. 5 i 6 wyżej przywołanego rozporządzenia wykonawczego z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów organ wskazał, iż kontrolujący stwierdzili, że została przekroczona dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów o 10,[...] t, jak również przekroczony został dopuszczalny nacisk osi: 2. i 3. oś o 30,[...] kN, 4. oś o 38,[...] kN i 5 oś o 41,[...] kN.

Wysokość kar za stwierdzone nieprawidłowości została zdaniem Kolegium trafnie określona przez organ I instancji, zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i załącznikiem do tej ustawy. Również zsumowanie kar za przekroczenie nacisku odrębnie każdej z osi organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

W skardze na decyzję Kolegium K. K. i K. B., zastępowani przez zawodowego pełnomocnika procesowego, domagali się uchylenia decyzji wydanych w sprawie w obydwu instancjach oraz zasadzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucili: a) naruszenie art. 6 kpa oraz art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy o drogach publicznych, to jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bowiem przepisy te nie zawierały podstawy do orzekania o wymiarze kary pieniężnej za przejazd pod drodze publicznej pojazdem ponadnormatywnym, ujawniony w dniu [...] lipca 2003 r.; b) wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, który upłynął z dniem 31 grudnia 2008 r.; c) art. 6, art. 7 i art. 77 oraz art. 80 kpa wskutek oparcie ustaleń i rozstrzygnięcia na wynikach ważenia pojazdu nieweryfikowalnych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wobec ich braku; d) niewłaściwe zastosowanie przepisów załącznika do ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lipca 2003 r. poprzez ustalenie kary pieniężnej jako sumy kar jednostkowych, mimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż począwszy od dnia 24 listopada 2003 r. zmianie uległ stan prawny, bowiem znowelizowano art. 13 ustawy o drogach publicznych oraz miedzy innymi dodano art. 13g normujący kwestie uprzednio uregulowane w art. 13 ust. 2a i 2b, zaś art. 10 ustawy nowelizacyjnej stanowił, iż do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie skarżących, z zestawienia wyżej wymienionych przepisów wynika, iż do dnia 23 listopada 2003 r. brak było podstawy prawnej do wydawania decyzji o wymiarze kary pieniężnej z art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy o drogach publicznych, bowiem obowiązek uiszczenia kary powstał z mocy samego prawa. Na uzasadnienie swojego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, zaznaczając, iż żadne z przywołanych orzeczeń nie dotyczy kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem ponadnormatywnym, jednakże przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych w stanie prawnym obowiązującym w dniu [...] lipca 2003 r. dotyczyły zarówno takich kar, jak i kar za parkowanie na drogach z pominięciem wniesienia stosownej opłaty, a zatem brak racjonalnych podstaw do uznania, by wyprowadzone przez sądy z tych przepisów wnioski co do sposobu powstawania obowiązku zapłaty kary nie dotyczyły w równym stopniu wszystkich rodzajów kar normowanych tymi przepisami. W związku z tym decyzje organów obydwu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co powoduje konieczność ich uchylenia.

Na uzasadnienie zarzutu przedawnienia organ powołał się na dodany do ustawy o drogach publicznych z dniem 4 października 2010 r. art. 40d ust. 3, a ustawa nowelizacyjna nie zawiera jakichkolwiek przepisów przejściowych, wobec tego należy uznać, że obejmuje wszystkie zobowiązania do uiszczenia kary, niezależnie od tego, czy obowiązek powstał przed nowelizacją ustawy, czy też po nowelizacji. Skoro obowiązek zapłaty kary powstał w 2003 r., gdyż nie wymagał wydania decyzji, to z dniem 31 grudnia 2008 r. nastąpiło jego przedawnienie.

Skarżący ponowili także wcześniejsze zarzuty dotyczące dowolnego, uznaniowego i nieobiektywnego dokonania pomiaru parametrów pojazdu w dniu [...] lipca 2003 r. i niedopuszczalnego zsumowania kar jednostkowych, sformułowane w odwołaniach. W tym podnieśli, iż w dacie ważenia pojazdu nie istniały żadne powszechnie obowiązujące przepisy regulujące proces ważenia pojazdów, a procedury ważenia pojazdów zostały uregulowane dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, a przepisy zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą, z uwagi na treść art. 93 ust. 2 Konstytucji, stanowić podstawy decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium zauważyło, iż za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi wydawane były pod rządami przepisów prawa obowiązujących przed dniem 24 listopada 2003 r. decyzje o wymierzeniu kary pieniężnej, które były zaskarżane do sądów administracyjnych, które nie zakwestionowały legalności wydawania decyzji w tym przedmiocie. Kolegium wskazało na art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1953), jako uzasadniający stosowanie do przedmiotowego postępowania przepisy dotychczasowe, sprzed wejścia w życie nowelizacji; przepisy te nie regulowały kwestii przedawnienia, zaś art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych ma zastosowanie do zobowiązań powstałych po wejściu w życie ostatniej nowelizacji tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dla oceny legalności postępowania organów w niniejszej sprawie należy odnieść się do poniżej wskazanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli wyżej opisanego pojazdu, to jest w dniu [...] lipca 2003 r.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, zaś w myśl ust. 2 pkt 1 tego przepisu ładunek powinien być rozmieszczony na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Wspomniany przepis w ust. 11 stanowi, iż jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zgodnie z art. 64 ust. 1 powołanej ustawy, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W Dziale II rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 wyżej przywołanej ustawy, zostały uszczegółowione wymagania co do wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów. W § 3 ust. 1 pkt 2 określono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu lub zespołu pojazdów o liczbie osi większej niż 4 na 40 ton (pkt 2 lit. b), zaś dopuszczalne (nieprzekraczalne) naciski osi zostały określone w § 5 (w tym dla osi pojedynczej w ust. 1, dla osi składowej w ust. 3 - z zastrzeżeniem ust. 4).

Zgodnie z art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.) pojazd nienormatywny – to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 (pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach), bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4) pobiera się kary pieniężne.

Wysokość kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, określa stosownie do treści art. 13 ust. 2b tej ustawy, załącznik do ustawy, ustalający konkretne, kwotowo określone wysokości kar. Kary za przekroczenie określonych parametrów o ustaloną wartość nie podlegają interpretacji organu administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie zastosowano wobec skarżących kary przewidziane w lp. 4 i 6 tabeli wyżej wymienionego załącznika - za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 80 kN oraz dopuszczalnej masy, z uwzględnieniem rodzaju i odległości pomiędzy osiami, oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, stwierdzonymi w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2003 r.

W pierwszej instancji w przedmiocie kary orzekł Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. powołując się na upoważnienie Zarządu Województwa Wielkopolskiego (zarządcy drogi wojewódzkiej nr [...]). Takie działanie zarządu dróg miało swoje umocowanie w art. 20 i art. 21 ustawy o drogach publicznych stanowi. Art. 20 wprost stanowi, iż do zarządcy drogi należy między innymi wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych (pkt 8) oraz przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (pkt 12). Zarządcą drogi wojewódzkiej jest co do zasady zarząd województwa (art. 19 ust. 2 pkt 2 i ust. 5). W art. 21 zostały uregulowane zasady wykonywania swoich obowiązków prze zarządcę, czy to samodzielnie, czy to przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (ust. 1), jak również zasady upoważniania przez zarządcę drogi pracowników określonych urzędów do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych (ust. 1a).

Za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na czterech osiach pojazdu oraz za przekroczenie masy dopuszczalnej masy całkowitej określono kary jednostkowe (odpowiednio 2 x [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł), które następnie zsumowano uzyskując kwotę [...] zł, zgodnie z zawartą w decyzji organu I instancji tabelą obliczenia kary pieniężnej.

Orzekające w drugiej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż wysokość kar za stwierdzone nieprawidłowości została trafnie określona przez organ I instancji, zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i załącznikiem do tej ustawy. Również zsumowanie kar za przekroczenie nacisku odrębnie każdej z osi organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Zmiana przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych została dokonana ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200 poz. 1953). Art 13g ust.1 i 2 znowelizowanej ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, a jej wysokość określa załącznik do ustawy.

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1389/05 (niedostępne w Internecie) wspomnianą ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. znowelizowano przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych nadając inną treść w ust. 1 i 2, zmieniony został także art. 13b tej ustawy. Omawiana nowela zgodnie z jej art. 13 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, co miało miejsce w Dzienniku Ustaw z dnia 24 listopada 2003 r., jednakże zmiany wprowadzone w art. 13 ustawy o drogach publicznych weszły w życie już z dniem ogłoszenia. Znowelizowane przepisy mogły mieć jednakże zastosowanie tylko w nowych sprawach, wszczętych po wejściu w życie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. Na podstawie art. 10 noweli, do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Stąd też w przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji zasadnie stosowały przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych sprzed nowelizacji.

Co się tyczy przepisów prawa, jakie powinny znaleźć zastosowanie w sprawie i formy załatwienia sprawy nałożenia kary pieniężnej w formie decyzji administracyjnej należy odwołać się do poglądów przedstawionych w uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 (dostępne internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), która dotyczyła stosowania zmienionych przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., w sprawach wymierzenia opłaty podwyższonej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

W przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "zgodnie z zasadą wyprowadzoną w orzecznictwie z art. 6 i 138 kpa, organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. III SA 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120; wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. II SA 49/92, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r. II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków. Powyższa zasada nie budzi wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad: demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji RP) w sytuacji, kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administracyjnoprawnego a datą wydania decyzji nie miały miejsca zmiany przepisów prawa. Natomiast, jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych, niż te które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych, powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co do tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie. Sąd zwrócił uwagę, na pogląd wyrażony w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r. I SA/Wr 926/98 (OSP z 2000 r., nr 5, poz. 83) w którym zwrócono uwagę na zasadę uzależniającą to, jakie należy stosować przepisy od tego, czy w sprawie ma być wydana decyzja konstytutywna, czy też deklaratoryjna (por. też zdanie odrębne do uchwały NSA z dnia 12 września 2005 r. I FPS 2/05, ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 1, s. 37). W przypadku decyzji konstytutywnych - kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych - stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie)."

Odnosząc powyższą zasadę do decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale stwierdził, iż bez wątpienia stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się (powstaje) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. Decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie, konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż nie budzi żadnych wątpliwości zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o drogach publicznych z daty zdarzenia, to jest z dnia [...] lipca 2003 r. (por. także stanowisko NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 266/09, dostępne w bazie orzeczeń jw.).

Określenie wysokości przedmiotowej kary w formie decyzji administracyjnej, pomimo braku wyraźnego uregulowania tego zagadnienia w powołanej ustawie, w jej brzmieniu z daty zdarzenia, z którym ustawa wiąże pobranie kary pieniężnej, również jest prawidłowe. Znowelizowana ustawa o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 listopada 2003 r. przewidywała, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art 13g ust.1), a jej wysokość określa załącznik do ustawy (ust. 2). Z kolei w odniesieniu do opłat za parkowanie pojazdów znowelizowana ustawa w art. 13f ust. 1 stanowi, iż za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania określa rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania (art. 13f ust. 2). Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 3).

Fakt, iż ustawodawca wprowadził dwa rodzajowo różne środki: karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu (art. 13g) oraz opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów (art. 13f), tym bardziej wzmacnia tezę, iż przed nowelizacją ustawy brzmienie wyżej przywołanego art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych zwierał dwie rodzajowo odmienne podstawy pobierania kar pieniężnych. Pierwszą był przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych (o których mowa w ust. 2 pkt 3 tego przepisu) bez odpowiedniego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu. Drugą było nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, to jest opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach. W tym ostatnim wypadku stawka opłaty była stała: 50 zł (lp. 7 załącznika, o którym mowa w art. 13 ust. 2b przywołanej ustawy). O ile, w wyniku nowelizacji zmienił się rodzaj sankcji za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, o tyle charakter kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie uległ zmianie.

Powołane przez skarżących orzecznictwo (wyroki NSA z dnia: 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04 i z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1494/08; uchwała SN z dnia 14 marca 1990 r. sygn. akt III AZP 16/89; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 719/05) nie dotyczą, jak zauważyła sama strona skarżąca, kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem ponadnormatywnym. Poglądy te zostały wyrażone w odniesieniu do egzekucji opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie przez organ w indywidualnej sprawie administracyjnej, jaką w tym wypadku wyznacza stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej powstały z datą zdarzenia, to jest wykonania przejazdu pojazdem nienormatywnym, wymaga formy decyzji zgodnie z art. 104 kpa, który znajdował zastosowanie w sprawie. W przywołanej uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 1/06) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, iż przepisów ustanawiających sankcje administracyjne co prawda nie można zaliczyć do przepisów prawa karnego, czy też karno-skarbowego, jednak ich represyjnego charakteru, wynikającego chociażby z wysokości kar, które niekiedy mogą być porównywalne bądź nawet wyższe od kar grzywny grożących za przestępstwa lub wykroczenia, nie można bagatelizować (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. K.17/97, OTK 1998, nr 3, poz. 30). To wszystko tym bardziej przemawia za uznaniem takiej formy rozstrzygnięcia w przedmiocie omawianej kary pieniężnej, która konkretyzuje tak obowiązek administracyjnoprawny wobec strony, jak i wysokość tej kary.

W przekonaniu Sądu dla zastosowania omawianych sankcji administracyjnoprawnych za wykonywanie przejazdu pojazdu z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi pojazdu, jak i jego dopuszczalnej masy wymagało również pod rządami ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie stwierdzenia wykonania przejazdu pojazdu ponadnormatywnego, uprzedniego stwierdzenia powyższych faktów protokołem kontroli i określenia wysokości kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Za takim wnioskiem przemawiają poglądy wyrażone w omawianej uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., charakter i funkcja represyjna kar pieniężnych za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, a także sposób określenia tych kar w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Warto też wspomnieć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kontrolujących decyzje administracyjne w tym przedmiocie nie została zakwestionowana podstawa prawna do wydawania tego rodzaju decyzji w odniesieniu do kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.

Również zarzuty dotyczące przedawnienia możliwości wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący powołali się na art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych uniemożliwiający naliczenie kary pieniężnej. Instytucja przedawnienia wprowadzona wspomnianą ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw, odnosi się między innymi do obowiązku uiszczenia kar pieniężnych wymienionych w tym przepisie, jednakże skarżący całkowicie pomijają fakt, że art. 10 tejże ustawy nakazuje do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosować przepisy dotychczasowe. W rozpatrywanej sprawie decyzja ostateczna, kończąca postępowanie, została wydana dopiero 29 października 2010 r. Ponadto poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyżej przywołanej uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r., które zostało podzielone między innymi w wyroku tego samego Sądu z dnia 10 września 2008 r. sygn. akt II GSK 157/08 wskazującym także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. P 43/07 oraz wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 218/08), znajdują pełne zastosowanie do rozpatrywanej sytuacji. Zdarzenie polegające na wykonaniu przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia miało charakter ograniczony czasowo i nastąpiło przed wejściem w życie nowych przepisów, na które powołuje się strona skarżąca.

Ponadto trzeba mieć także na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z dnia 10 września 2008 r., wiążąc treść art. 40d ust. 3 przywołanej ustawy z art. 40 ust. 13, stwierdził, iż przedawnienie w rozumieniu art. 40d ust. 3 tej ustawy dotyczy terminu wykonania decyzji ostatecznej ("termin uiszczenia kary"), a nie orzekania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Tym bardziej powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny.

Chybione okazały się także pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7 i art. 77 oraz art. 80 kpa), jak i co do nieprawidłowego składu i przeprowadzenia kontroli pojazdu. Ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie zostały oparte na wynikach pomiaru masy i nacisku osi pojazdu, które w ocenie Sądu zostały wykonane w sposób wiarygodny.

Pomiary nacisku osi przedmiotowego i masy zespołu pojazdów (trzy osie pojazdu i dwie osie przyczepy) odniesiono do wartości określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu i niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W rozporządzeniu wykonawczym dla tego rodzaju pojazdu przewidziano dopuszczalną masę całkowitą 40 ton (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. b), dopuszczalny nacisk osi przewidziano w § 5 ust. 1, przy czym w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste (ust. 2). W ocenie Sądu ważenia pojazdu i badania nacisku osi dokonano we właściwym trybie i przy zastosowaniu urządzeń przystosowanych do tego rodzaju pomiarów.

Kontroli pojazdu dokonały dwie osoby uprawnione do kontroli pojazdów: M. R.- przedstawiciel Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich (Zastępca Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich) i P. O. - młodszy inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w P. Uprawnienia przedstawicieli zarządcy drogi i wskazanej Inspekcji do wykonywania wykonania kontroli pojazdu na drodze publicznej znajdowały swoje uzasadnienie w przepisach ówcześnie obowiązujących ustaw: art. 129a Prawa o ruchu drogowym i przepisy Rozdziału 9. (art. 48 - 82) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (w odniesieniu do Inspekcji Transportu Drogowego), a nadto art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (w odniesieniu do Inspekcji) oraz art. 89 ust. 1 pkt 5 (w odniesieniu do pracowników zarządców dróg publicznych), jak i w szczegółowych zapisach (§ 10 i § 16) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 30 grudnia 2002 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 14, poz. 144), wydanego na podstawie na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, jak i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz.U. Nr 120, poz. 1025), wydane na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Fakt, iż w kontroli, jak to wynika z całokształtu okoliczności, brał udział przedstawiciel firmy [...] Ł. K., przy pomocy której to osoby, zgodnie z umową zawartą przez zarządcę drogi z tym podmiotem, dokonano pomiarów masy i nacisków osi kontrolowanego pojazdu przy użyciu specjalistycznych urządzeń, w żaden sposób nie podważa [...] legalności tej kontroli, którą przeprowadzili upoważnieni przedstawiciele zarządcy drogi i właściwego inspektoratu transportu drogowego.

Jak wynika z treści protokołu, M. T. kierujący pojazdem skarżących, którym przewożony był ładunek [...] (kwit wywozu nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r.), potwierdził własnoręcznym podpisem, iż udostępniono mu do wglądu legitymację służbową i upoważnienie do kontroli, świadectwa legalizacji przyrządów, protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów; ponadto, że został także przed rozpoczęciem czynności kontrolnych poinformowany o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu oraz o jego uprawnieniach związanych z kontrolą, w tym oświadczył, iż miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji.

Kolegium wyjaśniło, iż przeprowadzono ją przy użyciu legalizowanych wag, które w dacie kontroli posiadały aktualne świadectwa legalizacji wag nr [...], [...],[...] i [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2005 r. Skarżący nie zakwestionowali tego ustalenia. W szczególności, że okoliczności dotyczące przebiegu ważenia nie odpowiadały warunkom określonym w zarządzeniu nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40), jak chociażby w zakresie sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Trzeba pamiętać, że każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i samo w sobie stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru.

W dacie przeprowadzenia kontroli pojazdu obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636), która w art. 9 pkt 3 zawierała delegację upoważniającą do określenia w drodze rozporządzenia wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej z uwzględnieniem rodzajów dochodów tej kontroli, a także warunków właściwego stosowania i warunków technicznego ich użytkowania. Wymagania metrologiczne to w myśl art. 4 pkt 8 tej ustawy wymagania zasadnicze i szczegółowe, którym musi odpowiadać przyrząd pomiarowy. Prawną kontrolę metrologiczną ustawa w art. 4 pkt 9 określa jako działanie zmierzające do wykazania, że przyrząd spełnia wymagania metrologiczne. W przepisach o charakterze wykonawczym chodzi o to, jakimi mają być przyrządy pomiarowe i jakie wymagania mają spełniać, nie zaś o określenie szczegółowej procedury (tak NSA w wyroku z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1389/05, dostępne w bazie orzeczeń jw.). Jak stwierdził NSA w przywołanym wyroku, do czasu wydania, na podstawie delegacji z art. 9 pkt 3 ustawy, rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz.U. Nr 35, poz. 316), obowiązującego od 13 marca 2004 r. - regulowało wydane na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40). Zarządzenie nr 39 nie posiadało waloru przepisu prawa powszechnie obowiązującego, stanowiło akt o charakterze wewnętrznym i nie mogłoby zatem być podstawą prawną decyzji, jednakże w niniejszej sprawie nie stanowiło ono podstawy prawnej decyzji (którą organy prawidłowo określiły powołując stosowne przepisy obowiązującej ustawy o drogach publicznych), gdyż zarządzenie to regulowało zasady prawnej kontroli metrologicznej przez organy administracyjne, jakiej poddawane były przyrządy pomiarowe w formie legalizacji bądź zatwierdzenia typu, nie zaś zasady prowadzenia postępowania w sprawach kontroli pojazdów i orzekania w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych.

W wyżej cytowanym wyroku NSA wyjaśnił również, iż przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, niespełniające jej przepisów mogą być nadal legalizowane o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy (art. 27). W konsekwencji, pomimo wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2003 r. zachowały w zakresie legalizacji używanych urządzeń moc przepisy dotychczasowe, a więc wydane na podstawie ustawy z 1993 r. W art. 29 tej ustawy przedłużono także moc obowiązującą dotychczasowych przepisów wykonawczych w zakresie prawnej kontroli metrologicznej (nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia w życie ustawy). Zatem do czasu wejścia w życie rozporządzenia z 10 lutego 2004 r. obowiązywały w tej materii przypisy dotychczasowe, a więc zawarte w zarządzeniu nr 39. Innymi słowy, istniejąca regulacja prawna pozwalała na użytkowanie urządzeń pomiarowych wprowadzonych pod rządami poprzednich przepisów.

Wobec powyższego rzeczą organu w zakresie kontroli przedmiotowego pojazdu było jedynie ustalenie, że urządzenia pomiarowe (wagi), za pomocą których dokonywano pomiary nacisku na oś (oraz masy pojazdu), posiadały w dniu kontroli pojazdu ważne świadectwo legalizacyjne, zaś sam sposób dokonywania pomiaru oraz ustalenie stanu faktycznego odbywało się już według zasad postępowania uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ani fakt posiadania przez użyte podczas kontroli urządzenia pomiarowe świadectw legalizacyjnych, ani też wyniki przedmiotowych pomiarów nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą. Poza kwestionowaniem przepisów dotyczących legalizacji przyrządów pomiarowych i udziału w kontroli osoby nieuprawnionej strona nie przedstawiła okoliczności przemawiających za błędnym metodologicznie i technicznie przeprowadzeniem ważenia. Również sam kierowca pojazdu nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia i wyników pomiarów.

Dodać należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest kwestionowana praktyka przyjmowania protokołu z kontroli pojazdów za podstawę ustaleń faktycznych decyzji nakładających kary pieniężnej w sytuacji, gdy podczas tej kontroli obecny jest kierowca pojazdu i osoba ta nie zgłasza żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości czynności technicznych związanych z przeprowadzaniem pomiarów, dokonanych odczytów pomiarów, sposobu ustawienia wagi, równości terenu itp. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1998 r. sygn. akt II SA 1409/97, LEX nr 41356).

Sąd nie podzielił także zarzutu skarżących dotyczącego niedopuszczalnego zsumowania kar jednostkowych, sformułowanego jeszcze w odwołaniach. Analiza zapisów załącznika do ustawy o drogach publicznych (tabeli wysokości kar pieniężnych), o których mowa w art. 13 ust. 2a powołanej ustawy, wskazuje w lp. 4 i 5 osobne przedziały, czy to przekroczeń dopuszczalnych nacisków, czy to dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wskazane przedziały, tu w odniesieniu do kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi do 80 kN (lp. 4 pkt 1), zawierają odrębne stawki, za każde "etapowe" przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla osi pojedynczej: a) ponad 80 kN do 84 kN, b) ponad 84 kN do 92 kN, c) ponad 92 kN do 100 kN, d) ponad 100 kN do 112 kN i e) za każde rozpoczęte przekroczenie 8 kN ponad 112 kN, dodatkowo. Dlatego też, dla przykładu, kara pieniężna za przekroczenie nacisku osi nr 2 - pomiar nacisku w tym wypadku wynosił 103,[...] kN - została określona poprzez zsumowanie jednostkowych kar za poszczególne przedziały przekroczeń, które w tym wypadku odpowiadały zawartym w lp. 4 pkt 1 przedziałom oznaczonym literami od a) do d). Zatem treść art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych, czytana w powiązaniu z załącznikiem do tej ustawy, wskazuje, iż organy trafnie obliczyły kary jednostkowe za przekroczenia nacisków (obejmujących kilka przedziałów) odrębnie dla każdej osi pojazdu oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu i następnie określiły łączną wysokość tych kar (sumę).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.