Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 992/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 1046/15 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. M. na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1046/15 oddalił skargę A. M. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty 534.185,42 zł pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR oraz ze środków budżetu państwa.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca złożyła do Zarządu Województwa Podkarpackiego jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego (dalej: IZ RPO) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007 - 2013 wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Zakup nieruchomości wraz z niezbędnym wyposażeniem w celu rozbudowy działalności przedsiębiorstwa P.P.H.U. A. M. o usługi hotelowo-gastronomiczne". Przedmiotowy projekt uzyskał pozytywną ocenę i wybrany został do dofinansowania, na skutek czego Zarząd Województwa Podkarpackiego zawarł w dniu [...] września 2009 r. z beneficjentką prowadzącą działalność umowę nr [...] o dofinansowanie ww. projektu, zmienianą 11 aneksami, z których ostatni zawarto w dniu [...] maja 2013 r.

Zgodnie z zapisami umowy rozpoczęcie realizacji projektu miało nastąpić w dniu 1 lipca 2009 r., zakończenie rzeczowe w dniu 31 grudnia 2009r., finansowe w dniu 15 stycznia 2010r. Ostatni aneks do umowy wskazywał na rozpoczęcie realizacji w dniu 1 marca 2010 r., natomiast zakończenie rzeczowe i finansowe do dnia 5 października 2011 r.

Wydatki kwalifikowane w ramach projektu zostały określone na kwotę 869.721,00zł, a kwota dofinansowania wyniosła 565.318,65 zł (w tym dofinansowanie: z EFRR – 480.520,85 zł, z budżetu państwa 84.797,80 zł). Na podstawie zawartej umowy oraz składanych wniosków o płatność pośrednią przekazano beneficjentce dofinansowanie na łączną kwotę 534.185,42 zł.

W dniu [...] października 2011 r. beneficjentka złożyła wniosek o płatność końcową nr [...], za okres od 8 czerwca 2011 r. do 5 października 2011 r., na łączną kwotę wydatków kwalifikowanych 43.299,60 zł, wykazując 100 % realizacji postępu rzeczowo-finansowego projektu.

IZ RPO przeprowadziła obligatoryjną kontrolę na miejscu w trzech różnych terminach: 1 lutego 2013 r., 26 czerwca 2013 r. i 1-2 października 2013 r. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzone zostały naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie projektu, wytycznych IZ RPO oraz "Podręcznika kwalifikowania wydatków w ramach RPO WP na lata 2007 – 2013" (dalej: podręcznik kwalifikowania wydatków).

Z względu na to, że w wyniku kontroli uznano, iż zaistniały przesłanki do rozwiązania umowy o dofinansowanie, wynikające z niewywiązania się przez beneficjentkę z obowiązków nałożonych na nią umową, realizacji projektu w sposób z nią niezgodny oraz z nieprzestrzegania procedur udzielania zamówień. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego uchwałą nr [...], rozwiązał umowę o dofinansowanie przedmiotowego projektu.

Pismem z dnia 30 września 2014 r. beneficjentka została wezwana do zwrotu wypłaconego dofinansowania w całości w kwocie 534.185,42 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Po bezskutecznym upływie terminu, postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przez beneficjentkę środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Następnie decyzją z dnia [....] stycznia 2015 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego określił i zobowiązał beneficjentkę do zwrotu kwoty 534.185,42zł wraz z odsetkami, z uwagi na wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur oraz warunków umowy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Zarząd Województwa Podkarpackiego po rozpatrzeniu wniosku A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę skarżącej wskazał, że spór w sprawie dotyczył zasadności określenia przez Instytucję Zarządzającą, czyli Zarząd Województwa Podkarpackiego kwoty dofinansowania i zobowiązania A. M. do jej zwrotu w związku z nieprawidłowościami, jakich - w ocenie Instytucji Zarządzającej – dopuściła się beneficjentka w toku realizacji umowy z dnia [...] września 2009 r. (wraz z aneksami) o dofinansowanie z funduszy unijnych projektu, zgłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007 – 2013. Źródłem praw i obowiązków stron w niniejszej sprawie jest więc treść przedmiotowej umowy, przy uwzględnieniu stanu prawnego, czyli mających zastosowanie aktów prawa wspólnotowego i krajowego.

W ocenie Sądu, nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu dofinansowania było uzasadnione. Jak wynikało bowiem z akt sprawy beneficjentka zakupiła i wyposażyła budynek hotelowo-gastronomiczny w meble i wyposażenie, aczkolwiek niektórych wydatków na zakup środków trwałych nie można było uznać za wydatki kwalifikowane, gdyż nie były użytkowane (monitoring, piec, kuchenka, strona internetowa). Instytucja Zarządzająca wykazała, że beneficjentka faktycznie nie prowadziła działalności w przedmiotowym obiekcie, ani nie zatrudniała pracowników, przez co nie osiągnęła wymaganych celów projektu oraz wskaźników produktu i rezultatu, do czego zobowiązała się w umowie (§ 2 ust. 2 i § 4 ust. 4). Ponadto nie zrealizowała w sposób wyczerpujący działań informacyjno-promocyjnych, dopuściła się również nieprawidłowości w udzielaniu zamówień publicznych, polegających na wskazaniu w opisie zamówienia znaków towarowych bez dopuszczenia możliwości składania ofert równoważnych.

W nawiązaniu do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że złożenie kompletnego wniosku nie jest wystarczające do skorzystania z dofinansowania projektu ze środków krajowych i unijnych, lecz niezbędne jest zrealizowanie projektu zgodnie z umową i właściwymi przepisami oraz osiągnięcie zamierzonych przez organizatora konkursu wskaźników i celów.

Z powyższych względów zasadnie organ uznał, że zachodzi przesłanka do zwrotu dofinansowania określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 885 - dalej u.f.p.), gdyż całość wydatków objętych przedmiotowym projektem należy uznać za poniesione w sposób naruszający procedury w rozumieniu art. 184 u.f.p., czyli naruszający postanowienia umowy o dofinansowanie projektu.

W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, brak prawidłowego zawiadomienia o kontroli nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia. Kwestionowana kontrola była drugą kontrolą beneficjentki, a okoliczności stwierdzone w jej trakcie dotyczyły braku zamocowania na zewnątrz budynku tablicy informacyjnej o źródle finansowania projektu, a także braku działalności obiektu.

Konkludując Sąd stwierdził, że bez wpływu na ocenę działań beneficjentki miał również fakt skierowania do sądu aktu oskarżenia wobec skarżącej o czyn z art. 297 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. art.11 § 2 k.k., w związku z ujawnieniem przez policję, że przedmiotowy obiekt nie funkcjonuje, beneficjentka nie prowadzi w nim żadnej działalności gospodarczej, a jedynie fikcyjnie zatrudniła pracowników i przedłożyła nierzetelne dokumenty mające wykazać, że działalność tę prowadzi, na skutek czego usiłowała doprowadzić Urząd Marszałkowski w R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 184 u.f.p., poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez uznanie, że skarżąca dokonała wydatków na środki trwałe w sposób naruszający procedury, w sytuacji gdy takowe naruszenie nie miało miejsca, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,

2) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez uznanie, iż środki przeznaczone na realizację programu zostały wykorzystane z naruszeniem procedur określonych w umowie i tym samym orzeczenie o zwrocie dofinansowania, w sytuacji, gdy projekt był realizowany zgodnie z wytycznymi zawartymi w umowie i nie było podstaw do żądania zwrotu dofinansowania, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,

3) § 2 ust. 2, § 4 ust. 4, § 11 ust. 5 i 6 oraz § 14 ust. 5 umowy o dofinansowanie, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez uznanie, iż skarżąca naruszyła warunki umowy, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,

4) art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu rozwoju Regionalnego, Europejskiego funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L z 2006 r., nr 210, s. 25 ze zm.), poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez uznanie, iż skarżąca dopuściła się naruszeń umowy, które stanowiły nieprawidłowości wskazane w tym przepisie, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

5) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.( Dz.U. 1997 nr 78 poz.483 - Konstytucja RP), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

6) art. 9 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie przez organ zawartej w niniejszym przepisie dyspozycji, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

7) art. 32 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

8) art. 45 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez uniemożliwienie skarżącemu obrony swoich praw, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a

9) art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U 1993 nr 61, poz. 281), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

II. naruszenie prawa procesowego:

1) art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi skarżącej, w sytuacji gdy decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, przez co została wypełniona dyspozycja z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Za podstawę wyroku z 7 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1046/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Zarząd Województwa Podkarpackiego. Beneficjentka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Zakup nieruchomości wraz z niezbędnym wyposażeniem w celu rozbudowy działalności przedsiębiorstwa (...) o usługi hotelowo-gastronomiczne". Projekt uzyskał pozytywną ocenę i wybrany został do dofinansowania, na skutek czego Zarząd Województwa zawarł [...] września 2009r. z beneficjentką umowę o dofinansowanie projektu, zmienianą 11 aneksami. Realizacja projektu polegała na rozszerzeniu dotychczasowej działalności firmy o świadczenie usług hotelarsko-gastronomicznych, zaś głównym elementem projektu był zakup i adaptacja nieruchomości zabudowanej. Celami szczegółowymi projektu była poprawa warunków pracy w przedsiębiorstwie, wzrost konkurencyjności na rynku regionalnym i możliwości rozwojowych przedsiębiorstwa, wprowadzenie nowych oraz ulepszenie oferowanych produktów i usług, ilościowy wzrost zdolności sprzedaży produktów i usług oraz zwiększenie zatrudnienia. W ramach projektu miało powstać dziesięć miejsc noclegowych, miano zakupić cztery środki trwałe oraz miał powstać obiekt infrastruktury rekreacyjno - sportowej. Stosownie do założonych wskaźników rezultatu miała powstać jedna nowa usługa w postaci usługi hotelowo- gastronomicznej, z nowo utworzonej bazy noclegowej miało skorzystać 1.814 turystów, ponadto miało zostać zatrudnionych pięć osób, a przychody ze sprzedaży miały wzrosnąć o 429 %. IZ RPO przeprowadziła obligatoryjną kontrolę na miejscu stwierdzając naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie projektu, wytycznych IZ RPO oraz "Podręcznika kwalifikowania wydatków w ramach RPO WP na lata 2007 – 2013". Uznano, że zaistniały przesłanki do rozwiązania umowy o dofinansowanie, wynikające z niewywiązania się przez beneficjentkę z obowiązków nałożonych na nią umową, którą rozwiązano 19 sierpnia 2014 r. Beneficjentka zakupiła i wyposażyła budynek hotelowo-gastronomiczny w meble i wyposażenie, niektórych wydatków na zakup środków trwałych nie można było uznać za wydatki kwalifikowane, gdyż nie były użytkowane (monitoring, piec, kuchenka, strona internetowa). Beneficjentka faktycznie nie prowadziła działalności w przedmiotowym obiekcie, ani nie zatrudniała pracowników, przez co nie osiągnęła wymaganych celów projektu oraz wskaźników produktu i rezultatu, do czego zobowiązała się w umowie (§ 2 ust.2 i § 4 ust. 4). Ponadto nie zrealizowała w sposób wyczerpujący działań informacyjno-promocyjnych, dopuściła się również nieprawidłowości w udzielaniu zamówień publicznych, polegających na wskazaniu w opisie zamówienia znaków towarowych bez dopuszczenia możliwości składania ofert równoważnych. Oznacza to, że naruszyła przepisy § 2 ust. 2, § 4 ust. 4, § 11 ust. 5 i 6 oraz § 14 ust. 5 umowy o dofinansowanie, a także regulacje "Wytycznych Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 dla beneficjentów w zakresie informacji i promocji" oraz "Wytycznych IZ RPO na lata 2007-2013 w sprawie udzielania zamówień współfinansowanych ze środków EFRR, w stosunku do których nie stosuje się ustawy prawo zamówień publicznych."

Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni spełnia te wymogi, ponieważ autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji w pkt I pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego posługując się zwrotem "poprzez uznanie" w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez Zarząd Województwa Podkarpackiego, zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Ponadto stawiając w pkt I pkt 5 do pkt 7 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów Konstytucji RP strona nie sprecyzowała, na czym konkretnie polegało "naruszenie zawartej w nim dyspozycji," jakich naruszeń prawa powszechnie obowiązującego dopuścił się Sąd I instancji, które byłyby jednocześnie naruszeniem norm konstytucyjnych. Z kolei zarzuty podniesione w pkt I pkt 8 i pkt 9 petitum skargi kasacyjnej, tj. uniemożliwienie skarżącemu obrony swoich praw oraz zarzut naruszenia Konwencji w istocie są bliżej niesprecyzowanymi zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Ponadto w pkt II pkt 1 petitum skargi kasacyjnej skarżąca zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., których sąd administracyjny nie stosuje. Tak postawiony zarzut, aby mógł być skuteczny winien zostać powiązany z naruszeniem przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. normującego postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, określającego kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona nie wskazała, na czym konkretnie polegało naruszenie każdego z tych przepisów kpa, chociaż powołał art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. Wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie uprawdopodobnił istnienia potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego, nie uprawdopodobnił że ewentualne uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Jednak mimo dostrzeżonych błędów, mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (treść dostępna w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny tych zarzutów skargi kasacyjnej, które odnoszą się do pogląd Sądu I instancji o zgodności z prawem skontrolowanej przez ten Sąd decyzji ostatecznej.

Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04).

Podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. nie jest trafny. Przepis ten określa kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. W ramach omawianej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. kastor nie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie naruszenia żadnego innego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miały zastosowanie w sprawie sądowoadministracyjnej, co jest niezbędne aby skutecznie kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.

Należy podkreślić, że zasadniczym ustaleniem dokonanym przez Zarząd Województwa Podkarpackiego niepodważonym przez skarżącą było to, że beneficjentka faktycznie nie prowadziła działalności w przedmiotowym obiekcie, ani nie zatrudniała pracowników, przez co nie osiągnęła wymaganych celów projektu oraz wskaźników produktu i rezultatu, do czego zobowiązała się w umowie.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Natomiast według art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Dokonując niepodważonych przez stronę ustaleń faktycznych w sprawie Zarząd Województwa Podkarpackiego przed wydaniem decyzji określającej kwotę podlegającą zwrotowi miał obowiązek najpierw ustalenia, czy środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, a w konsekwencji ustalenia kwoty zwrotu. Dokonując wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu organ administracji publicznej w ramach postępowania dowodowego dokonał wykładni zapisów umowy z [...] września 2009 r. o dofinansowanie projektu, Wytycznych Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 dla beneficjentów w zakresie informacji i promocji oraz Wytycznych IZ RPO na lata 2007-2013 w sprawie udzielania zamówień współfinansowanych ze środków EFRR, w stosunku do których nie stosuje się ustawy prawo zamówień publicznych, przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Następnie działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów Zarząd Województwa Podkarpackiego ustalił, że zwrotowi podlega kwota 534.185,42 zł.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.