Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1776/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja z dnia [....] września 2018 r. nr [...], którą Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 100.000 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] sierpnia 2014 r., Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję o przyznaniu Stronie pomocy finansowej w wysokości 100.000 zł, z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. W pouczeniu decyzji [....] została zobowiązana m.in. do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji, oraz do dostarczenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia ww. decyzji.

Ubiegając się o przyznanie pomocy z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom Strona złożyła oświadczenie o sposobie uzupełnienia wykształcenia, w którym zobowiązała się w okresie od 1 października 2013 r. do 30 sierpnia 2017 r. kontynuować naukę na Wydziale Rolnictwa i Bioinżynerii Uniwersytetu Przyrodniczego w [...], studia stacjonarne I stopnia, inżynierskie, po ukończeniu uzyskując zawód inżynier rolnik.

Decyzja Dyrektora [...] OR ARiMR została skutecznie doręczona w dniu 25 sierpnia 2014 r., dlatego też 3 letni termin na uzupełnienie wykształcenia przez Stronę upływał w dniu 25 sierpnia 2017 r.

W dniu 17 lutego 2015 r. Strona złożyła w [...] OR ARiMR wniosek o płatność, który został zrealizowany w dniu 2 kwietnia 2015 r.

Następnie pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. Dyrektor [...] OR ARiMR przypomniał zainteresowanej o konieczności dostarczenia, w oznaczonych terminach, dokumentów potwierdzających wypełnienie zobowiązań wynikających decyzji przyznającej pomoc, w tym m. in. zaświadczenia z KRUS potwierdzającego podleganiu przez Stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik w terminie do dnia 1 czerwca 2016 r. oraz dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji, tj. do dnia 24 października 2017 r.

W wyniku kontroli realizacji ww. zobowiązań, organ I instancji pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie braku zaświadczenia z KRUS w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy.

W zaświadczeniu z KRUS nadesłanym przez Stronę wskazano, że podlega ona ubezpieczeniu społecznemu rolników od 12 lutego 2015 r. w tym od 2 czerwca 2015 r. jako rolnik sprawujący opiekę nad dzieckiem. Zaświadczenie to zostało jednak złożone przez Stronę w dniu 21 czerwca 2016 r., tj. po upływie terminu. W związku z tym organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2016 r. decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 3.000 zł.

Następnie w dniu 15 marca 2018 r. Strona złożyła w [...] OR ARiMR dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "Rolnictwo", potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego inżyniera w dniu 6 lutego 2018 r.

W dniu 24 kwietnia 2018 r. organ I instancji skierował do Strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych jej na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Dyrektor [....] OR ARiMR w dniu [...] czerwca 2018 r. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", ze względu na niespełnienie przez Stronę warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz U. z 2014 r. poz. 201, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym", tj. nieuzupełnienie wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji podkreślając w szczególności, że w okresie przypadającym na uzupełnienie wykształcenia nastąpiły nadzwyczajne okoliczności w postaci zagrożonej ciąży i okresu porodu.

Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że 3-letni termin na uzupełnienie wykształcenia, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego upływał Stronie w dniu 25 sierpnia 2017 r., a termin na złożenie dokumentu potwierdzającego uzupełnienie tego wykształcenia upływał w dniu 24 października 2017 r. Tymczasem dyplom ukończenia przez Stronę studiów, potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego inżynier w dniu 6 lutego 2018 r., został złożony w [...] OR ARiMR w dniu 15 marca 2018 r.

Następnie Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3.

Zgodnie z § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, z tym że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 -w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Na podstawie § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. Zgodnie natomiast z § 20 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa m.in. w § 18 ust. 1 pkt 6 – zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

Organ odwoławczy wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił żaden z przypadków siły wyżej wymienionych w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L z dnia 23.12.2006 r. z późn. zm.), dalej "rozporządzenie nr 1974/2006" oraz w § 22 ust. 1 pkt 1-2 rozporządzenia wykonawczego.

Jednocześnie zaznaczył, że zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Dalej organ ten wskazał, że kwestie zagrożonej ciąży i okresu porodu zostały podniesione przez Stronę po raz pierwszy na etapie odwoławczym i zostały poparte dowodami w postaci kopii kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia 8 marca 2015 r., 1 maja 2015 r. oraz 24 maja 2015 r. wskazujących na epizodyczne i krótkotrwałe (3-4 dniowe) okresy hospitalizacji oraz poród w dniu 21 maja 2015 r. Powyższe dowody nie wyjaśniają, z jakiego powodu Strona przerwała naukę na okres wykraczający poza czas ciąży i nie podjęła niezwłocznie nauki, lecz korzystała z udzielonego urlopu na studiach w okresie od dnia 11 kwietnia 2015 r. do dnia 26 lutego 2016 r. z powodu urodzenia dziecka i opieki.

Organ podkreślił, że nawet przyjmując, że katalog przyczyn wymienionych jako siła wyższa nie wyczerpuje wszystkich przyczyn usprawiedliwiających zwolnienie od obowiązku zwrotu w całości lub w części otrzymanego świadczenia, to nie ulega wątpliwości, że muszą to być okoliczności wyjątkowe, zbliżone w swojej istocie do kategorii wymienionych we wspomnianym katalogu, a więc takie, których, pomimo podjętych przez zobowiązanego starań, nie dało się przezwyciężyć. Takim zdarzeniem, w ocenie organu odwoławczego, nie jest opieka nad dzieckiem.

Następnie Prezes ARiMR stwierdził, że nie istniały także podstawy do zastosowania przepisu § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, gdyż wskazane przez Stronę zdarzenia nie były niezależnymi od Strony okolicznościami wynikającymi z cyklu nauczania w danym typie szkoły.

Na koniec Prezes ARiMR wskazał, że z uwagi na ostateczną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., nienależnie pobrana kwota płatności do zwrotu przez Stronę wynosi 97.000 zł.

Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wobec braku oparcia decyzji o część przedłożonych przez stronę dokumentów, tj. bez rozpatrzenia treści wykazów decyzji dziekana, których treść (tym bardziej przy uwzględnieniu treści pozostałych dokumentów zaoferowanych przez stronę) miała wpływ na cenę argumentacji podnoszonej przez Skarżącą,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy wobec nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony, co z uwagi na przedmiot sporu, jak i podnoszą argumentację było niezbędne,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie spłyconej, wybiórczej i sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów z dokumentów w postaci kart informacyjnych leczenia, które to dowody - wbrew stanowisku organów obu instancji - wprost wskazywały, że nieukończenie nauki w terminie spowodowane zostało okolicznościami nagłymi, na które strona nie miała żadnego wpływu i którym nie mogła przeciwdziałać,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji czy organ brał pod uwagę treść dokumentów w postaci wykazu decyzji dziekana lecz odmówił im wiarygodności, czy też dowody te pominął, a jeżeli tak to z jakiej przyczyny, które to uchybienie ma istotne znaczenie, gdyż treść ww. dokumentów w zestawieniu z kartami leczenia szpitalnego wpływała na ocenę wiarygodności argumentacji Strony i ocenę jej zachowania.

Uzasadniając skargę Skarżąca podkreśliła, że w wyniku zagrożenia ciąży nie miała realnej możliwości kontynuowania nauki. W jej ocenie organ nie dostrzegł, że problemy z ciążą występowały niemal przez trzy miesiące (bo od 8 marca 2015 r. do 21 maja 2015 r.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kwestią sporną w sprawie jest to, czy po stronie Skarżącej wystąpiły przesłanki "siły wyższej" uniemożliwiające jej dochowanie warunku przyznania pomocy, polegającego na uzupełnieniu wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Sąd uznał, że stanowisko organów w powyższej kwestii jest prawidłowe.

W § 6 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia wykonawczego wskazano kiedy uważa się za spełniony warunek posiadania kwalifikacji zawodowych, zaś w ust. 3 zapisano, że osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Jest bezsporne, że pomoc finansowa w ramach "Ułatwiania startu młodym rolnikom", została przyznana Stronie pod określonymi w decyzji warunkami – przy konieczności wypełnienia wskazanych zobowiązań w tym uzupełnienia wykształcenia. O warunkach tych, a także o sposobie i terminie udokumentowania ich spełnienia, Strona została pouczona w decyzji z [....] sierpnia 2014 r. o przyznaniu pomocy.

W ramach wypełnienia wskazanych obowiązków Skarżąca zobowiązała się kontynuować naukę na Wydziale Rolnictwa i Bioinżynerii Uniwersytetu Przyrodniczego w [...], studia stacjonarne I stopnia, inżynierskie, po ukończeniu uzyskując zawód inżynier rolnik

Konieczność spełnienia ww. zobowiązań określona została w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, w ramach którego beneficjent powinien – uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3.

Skarżąca, co wynika z akt sprawy, była skutecznie informowana o konieczności udokumentowania wykonania zobowiązań – w tym w zakresie uzupełnienia wykształcenia – które miały znaczenie dla udzielonej pomocy jak i terminie tych czynności (pismo organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r.).

Pomimo ww. informacji Skarżąca dopiero w 6 lutego 2018 r. uzyskała tytuł zawodowy inżyniera, a w dniu 15 marca 2018 r. złożyła w [...] OR ARiMR dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "Rolnictwo", potwierdzający uzyskanie tego tytułu. Termin na dokonanie tych czynności upływał natomiast odpowiednio w dniu 25 sierpnia 2017 r. i w dniu 24 października 2017 r.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze wskazać należy, że zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego artykułu przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Inne niż wymienione powyżej przypadki siły wyższej i wyjątkowych okoliczności zostały ujęte w § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Chodzi tu o następujące przypadki:

1) uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu:

a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy,

b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów,

c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia,

d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin,

e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta;

2) niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6.

Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego artykułu przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że Skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku ciąża, poród i sprawowanie opieki nad dzieckiem był równoznaczny z "długotrwałą niezdolnością beneficjenta do wykonywania zawodu" (art. 47 ust. 1 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1974/2006). Należy podkreślić, że Skarżąca w związku z ciążą i urodzeniem dziecka korzystała z urlopu dziekańskiego, więc uczelnia uznała istnienie usprawiedliwionej przeszkody w wypełnianiu obowiązków studenta , co w ocenie Sądu jest równoznaczne z wypełnieniem dyspozycji powołanego wyżej przepisu. Należy też zauważyć, że kobiety podlegające ubezpieczeniu społecznemu mają prawo do skorzystania w związku z ciążą i urodzeniem dziecka z urlopu macierzyńskiego. Ustawodawca uznaje więc prawo matki i dziecka do opieki , co w sposób oczywisty nie jest do pogodzenia z obowiązkami zawodowymi. Trudno znaleźć argumenty przemawiające za obowiązkiem kontynuowania nauki bez względu na powyższe okoliczności.

Niezależnie jednak od powyższego podkreślić należy, że z powołanych wcześniej regulacji (art. 47 ust. 2 rozporządzenia 1974/2006 i § 22 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) wynika, że samo zaistnienie siły wyższej nie jest wystarczające, a konieczne jest zgłoszenie jej wystąpienia i właściwe udokumentowanie w terminie 10 dni od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

W rozpoznawanej sprawie ww. termin nie został przez Stronę dochowany. Okoliczności uznawane przez Stronę za przypadek "siły wyższej" zostały przez nią zgłoszone dopiero na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, tj. w dniu [...] czerwca 2018 r. Podkreślić należy, że do dnia wniesienia odwołania Skarżąca w żaden sposób nie informowała organów ARiMR o okolicznościach, które mogły negatywnie wpłynąć na spełnienie warunku uzupełnienia wykształcenia w określonym terminie.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności dowodzą, że nie doszło do naruszenia przez organy – co prawda nie wskazanych w skardze – przepisów prawa materialnego zawartych w rozporządzeniu 1974/2006 i rozporządzeniu wykonawczym i mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego.

Organy nie naruszyły także przepisów postępowania, ponieważ zebrały materiał, który pozwalał na wydanie prawidłowej decyzji w sprawie. Oceniając podniesione przez Stronę zarzuty należało mieć na uwadze art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856 ze zm.). Z jego treści wynika, że wyrażona w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zobowiązująca organ do pełnego i wszechstronnego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, została zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym, organ nie jest zobowiązany do podjęcia (z urzędu lub na wniosek) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, które są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz udzielania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W powyższym kontekście podkreślić należy, iż nie można skutecznie zarzucać Prezesowi ARiMR nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony, skoro sama zainteresowana nawet nie złożyła wniosku w tym zakresie.

Wbrew zarzutom skargi organ wziął także pod rozwagę dokumenty i wyjaśnienia złożone przez Stronę i ocenił je wskazując dlaczego ich treść nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Złożona na etapie odwołania dokumentacja pochodząca od Dziekana Wydziału Rolnictwa i Bioinżynierii z uwagi na jednoznacznie określone przesłanki "siły wyższej" również nie mogła mieć wpływu na to rozstrzygnięcie. Brak odniesienia się wprost w zaskarżonej decyzji do tej dokumentacji nie stanowił zatem uchybienia, które mogłoby przemawiać za uchyleniem tej decyzji.

Wobec powyższych okoliczności należy uznać, że w sprawie zaszła wskazywana przez organ podstawa prawna w postaci § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, nakazująca określenie skarżącej do zwrotu całości udzielonej pomocy w związku z czym działając na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.