Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 611/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58 par 1 oraz art. 7, 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2012r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 58 § 1,2 i 3 oraz art. 59 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ administracji wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego pobranego w okresie [...] r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł., została odebrana przez stronę [...] r. W decyzji zawarto prawidłowo pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania.

Tak więc czternastodniowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 2 K.p.a., upłynął [...] r.

W. S. odwołanie nadała w UP w dniu [...] r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z odwołaniem strona wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W ocenie Kolegium wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Kolegium podniosło, że w pojęciu winy mieści się każdy jej rodzaj, a więc także wina nieumyślna, która może polegać na niedołożeniu należytej staranności w załatwieniu sprawy.

Wnioskodawczyni prośbę o przywrócenie terminu uzasadniła niewiedzą, stanem zdrowia oraz tym, że w dniu otrzymania decyzji otrzymała kilka innych pism i nie wiedziała, iż jednym z nich jest przedmiotowa decyzja.

W ocenie Kolegium, okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczające do jego uwzględnienia. Strona nie dopełniła czynności procesowej z własnej winy. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. A contario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Kodeksu postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s.160).

Organ wskazał też, że brakiem winy może być przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar. Nieznajomość prawa nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu (wyrok NSA z dnia 29 listopada 1997 r., III SA 101/96).

Niezależnie od powyższego organ podniósł, że strona nie wykazała – co jest konieczne – kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Stosownie bowiem do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że W. S. nie uprawdopodobniła, iż wniesienie odwołania oraz ewentualna przeszkoda do wniesienia odwołania w terminie były od niej niezależne i nie do przezwyciężenia. W ocenie Kolegium, przeszkoda ta była rezultatem niedbalstwa, a jakiekolwiek niedbalstwo dyskwalifikuje przywrócenie terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi W. S. zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez zachowania wymaganego trybu. Organ nie zgromadził całego materiału dowodowego, nie wezwał strony do wyjaśnienia kiedy i w jaki sposób dowiedziała się o uchybieniu terminu i kiedy naprawdę otrzymała decyzję.

Skarżąca wyjaśniła, że w jednej kopercie otrzymała, aż cztery pisma z MOPS. Nie zna procedur i terminów, z pomocą opiekunki z MOPS uzupełniła dokumenty zgodnie z żądaniem zawartym w jednym z pism.

Dopiero [...] r. Jej sąsiadka B. K. – T. podczas odwiedzin, obejrzała wszystkie pisma i odkryła, że wśród nich znajduje się decyzja nr [...], którą mogła zaskarżyć do SKO. Na kopercie była data doręczenia wszystkich trzech pism : [...] r. W dniu [...] r. sąsiadka sporządziła trzy odwołania i tego samego dnia nadała je w urzędzie pocztowym.

Skarżąca podniosła też, że jest osobą schorowaną, niepełnosprawną, nie może mówić i nie opuszcza mieszkania. Odmowa przywrócenia terminu jest krzywdząca, niesprawiedliwa, bezwzględna i bezduszna.

Do skargi skarżąca dołączyła oświadczenie z dnia [...] r. B. K. – T.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skarżąca W. S. w piśmie z dnia [...] r. podtrzymała skargę i wniosła o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. na okoliczność stanu zdrowia.

Tymczasem w aktach administracyjnych przedłożonych sądowi znajduje się już kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r., przesłana przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Badając legalność zaskarżonego w sprawie postanowienia Sąd uznał, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa – art. 58 § 1 oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80; art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 58 k.p.a., przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek :

- złożenia przez zainteresowanego prośby w tym przedmiocie, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

- uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

- jednoczesnego dopełnienia wraz z wniesieniem prośby, czynności dla której termin ten był określony.

Aby można było zatem uwzględnić prośbę o przywrócenie terminu dla dokonania danej czynności procesowej, muszą być spełnione kumulatywnie wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Brak zaś spełnienia jednej z nich wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku.

Podkreślić też trzeba, że w celu przywrócenia terminu należy uprawdopodobnić, a nie udowodnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi. Chodzi zatem o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony i uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

W ocenie Sądu, organ wydający zaskarżone postanowienie nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności, na które skarżąca powołała się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podała "Jestem bardzo chora i niesprawna, nie mogę mówić ani działać w swoich sprawach, nie mogę wyjść z domu o własnych siłach. Nie znam się na prawie, a MOPS przysłał mi od razu kilka różnych pism, których znaczenia nie znałam".

Tymczasem Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniosło, że "prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona uzasadniła niewiedzą, stanem zdrowia oraz tym, iż w dniu otrzymania w/w decyzji otrzymała kilka innych pism i nie wiedziała, iż jednym z nich jest przedmiotowa decyzja".

W ocenie Sądu w sytuacji, gdy strona stwierdza, że jest bardzo chora, niesprawna, nie może mówić i wyjść z domu o własnych siłach, to taki opis stanu zdrowia, zobowiązywał organ do dokładnego wyjaśnienia tej istotnej okoliczności, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu.

Tym bardziej, że w aktach administracyjnych znajdowało się zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., z którego wynika, że skarżąca cierpi na szereg przewlekłych chorób,[...] .

W tych okolicznościach, nie można podzielić stanowiska organu, że strona nieuprawdopodobniła, iż przeszkoda do wniesienia odwołania w terminie była od niej niezależna i nie do przezwyciężenia. A stwierdzenie Kolegium, że przeszkoda była rezultatem niedbalstwa strony, jest nieadekwatne do stanu faktycznego, którego w istocie rzeczy organ nie ustalił w należyty sposób.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela przytoczone w zaskarżonym postanowieniu orzecznictwo sądów administracyjnych, że nie usprawiedliwia uchybienia terminu przez stronę : ani nieznajomość prawa, ani "przeoczenie" przez nią wynikające ze stałej znajomości procedury, ani też brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczenia zawartego w decyzji.

Z tym tylko, że najpierw należy wyjaśnić wszystkie okoliczności podniesione we wniosku, a tego zaniedbało Kolegium, zatem odmowa przywrócenia terminu nastąpiła bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, które przy rozpatrywaniu wniosku należało wziąć pod uwagę.

Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Odnośnie stwierdzenia Kolegium, że strona nie wykazała kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu wskazać należy, że skoro organ nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia tej okoliczności to nie może skutecznie braku ustalenia w tym przedmiocie wykładać na niekorzyść strony.

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy dopuszczalne jest uznanie, że skoro strona w danym momencie dopełniła czynności procesowej, dla której dokonania uchybiła terminowi ustawowemu, to zasadnym jest twierdzenie, iż w dacie dokonania wspomnianej czynności procesowej ustała już przyczyna uchybienia terminu (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2011 r, sygn.akt I OSK 885/11, LEX nr 1068543).

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, rzeczą organu będzie dokładne ustalenie stanu faktycznego na okoliczności dotyczące przyczyn niemożności dochowania terminu a następnie ich wszechstronne rozważenie z dołożeniem należytej wnikliwości, przy ocenie tych okoliczności w kontekście wieku i stanu zdrowia strony z uwzględnieniem wypływającego z tych okoliczności słusznego interesu strony.

Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w sentencji.