Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1161/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w likwidacji w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 lipca 2022 r. nr 2401-IEW2.4253.81.2021.22 UNP: 2401-22-164494 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy I-III, V-IX, XII 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z 26 sierpnia 2022 r., A. Sp. z o. o. w likwidacji w B. (dalej: skarżąca), zastępowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy), wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 29 września 2022 r, w piśmie z 11 października 2022 r. pełnomocnik został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu wykazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji skarżącej. Pełnomocnik został równocześnie zobowiązany do jednoznacznego wyjaśnienia, czy wniesiona przez niego skarga został wywiedziona na mocy pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącą, czy też pełnomocnik wywiódł skargę działając jako tymczasowy pełnomocnik szczególny.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 14 października 2022 r. pełnomocnik poinformował, że wniósł skargę jako tymczasowy pełnomocnik szczególny upoważniony do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z brzmieniem art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące skargą warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 P.p.s.a. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

Ponadto przepis art. 29 P.p.s.a. stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Z kolei, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. precyzują natomiast, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Z treści art. 28 § 1 P.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, aby przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w K. na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., złożony w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.). o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do reprezentowania Spółki do czasu ustanowienia kuratora przez sąd.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A, Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny. Gdańsk 2017, s. 742). Tym samym nie rozciąga się ono na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1226/06; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z brzmieniem art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 O.p.). Z kolei, w myśl art. 138n § 1 O.p. o wyznaczenie radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że - zgodnie z art. 138e § 1 O.p. - pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.

Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa.

Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 942/17. Zob. także postanowienia: NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20; WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 801/20; WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt 804/20; WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/21). Postępowanie przed sądem administracyjnym - pomimo że zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt - w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepis artykułu 138m O.p. nie odnosi się bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uznać, że tymczasowy pełnomocnik szczególny (ustanowiony na etapie postępowania podatkowego) nie posiadał umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego ab initio, gdyż nie legitymował się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu Spółki przed sądem administracyjnym, a wezwany do usunięcia tego braku formalnego skargi radca prawny, w wyznaczonym terminie nie przedstawił skutecznie udzielonego pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20, postanowienie WSA w Krakowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 804/20, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 19 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 335/21, postanowienie WSA w Rzeszowie z 11 października 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 682/21, postanowienie WSA w Warszawie z 22 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1227/21).

W takim stanie rzeczy, zważywszy na fakt, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte, skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.