Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 396/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (sprawozdawca), Protokolant Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

W dniu [...] 2003 r. do Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] 2003 r. przez T. G. doradcy podatkowemu G. N. oraz pełnomocnictwo udzielone w tym samym dniu przez T. G. doradcy podatkowemu Z. B. Zgodnie z treścią tych dokumentów mocodawca ustanowił obu wymienionych pełnomocników do reprezentowania go "przed organami skarbowymi i egzekucyjnymi wszystkich instancji we wszelkich sprawach związanychz zobowiązaniami podatkowymi (zaległościami podatkowymi), w tym m.in.: wnioskowaniem o stwierdzenie nadpłat, uczestniczeniem w postępowaniach i kontrolach podatkowych wraz

z podpisywaniem wszelkich dokumentów".

W dniu [...] 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił przeciwko T. G. i skierował do realizacji pięć tytułów wykonawczych (nr [...],[...],[...],[...]

i [...]), obejmujących podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. oraz odsetki za zwłokę od zaliczek na tenże podatek za [...],[...] i [...] 1998 r. W dniu [...] 2004 r. organ egzekucyjny nadał wymienionym tytułom wykonawczym klauzulę wykonalności. Odpisy tychże tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w "A" [...] Oddział S. przesłano pocztą na adres T. G.. Adresat nie odebrał przesyłki i została ona zwrócona nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu [...]2004 r.

Wymienione powyżej tytuły wykonawcze wystawiono w ramach wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia

[...] 2004 r., od której pełnomocnik podatnika złożył w dniu [...] 2004 r. odwołanie. Pismem z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej

w K. zawiadomił podatnika, że odwołanie nie zostanie załatwione

w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej (tj. do dnia 29 września 2004 r.), z uwagi m.in. na konieczność wyjaśnienia charakteru i istoty pism przesłanych przez pełnomocnika strony – wbrew pouczeniom zawartych w decyzji - bezpośrednio do Dyrektora Izby Skarbowej, z pominięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i poinformował, że sprawa zostanie załatwiona do dnia

[...] 2004 r.

W piśmie z dnia [...] 2004 r., skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w K., pełnomocnik strony podniósł, że zgodnie z art. 216 Ordynacji podatkowej organ podatkowy w toku postępowania podatkowego wydaje postanowienia, a zatem zawiadomienie z dnia [...] 2004 r. nie ma mocy wiążącej. Okoliczność, że w terminie określonym w art. 139 Ordynacji podatkowej nie wydano decyzji sprawia, że "w mocy jest stan prawny wynikający z odwołania od decyzji organu podatkowego Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.,

a w związku z brakiem jej doręczenia – stan właściwy, wynikający ze złożonych deklaracji podatkowych za rok 1998". W tym stanie rzeczy pełnomocnik T. G., podnosząc także zarzut braku doręczenia tytułów wykonawczych

i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność

z rachunku bankowego, wniósł o przerwanie bezpodstawnych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania. W piśmie tym podano także, że pełnomocnictwo udzielone Z. B. przez T. G. obejmuje również reprezentowanie strony przed organami egzekucyjnymi

i wskazano adres do doręczeń.

Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia

[...] 2004 r., wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawieszono z dniem

[...] 2004 r. postępowanie egzekucyjne wobec T. G., prowadzone

w oparciu o wymienione powyżej tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że odwołanie od decyzji nie zostało załatwione

w ustawowym terminie, a zatem zgodnie z art. 225 Ordynacji podatkowej w zw.

z art. 170 § 2 tej ustawy nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji.

Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej

w K. oddalił skargę strony z dnia [...] 2004 r. na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej

w K. wskazał, że postępowanie egzekucyjne wobec T. G. wszczęto w ramach wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. stosownie do, wynikającej z art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej zasady, zgodnie z którą wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji organu podatkowego I instancji. Przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego została skierowana za pośrednictwem poczty na adres domowy T. G. i wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania w dniu [...] 2004 r. umieszczono w skrzynce oddawczej zawiadomienie o nadejściu korespondencjii pozostawieniu jej w urzędzie pocztowym na okres 7 dni. We wskazanym okresie T. G. nie odebrał przesyłki,

a zatem, zgodnie z art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, przyjąć należy, że doręczenie stronie tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego nastąpiło z dniem [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł także, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nastąpiło z dniem [...] 2004 r., gdyż w tym dniu bank otrzymał zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego T. G. Konstatacja ta wynika bowiem z treści art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje

z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeśli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie

(w dniu [...] 2004 r.) nastąpiło zatem przed dniem [...] 2004 r.,

w którym to dniu zaistniała przesłanka zawieszenia z mocy prawa postępowania egzekucyjnego, związana z faktem, że odwołanie strony od decyzji organu podatkowego I instancji nie zostało rozpatrzone w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Odnośnie kwestii przesłania tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego na adres zobowiązanego, z pominięciem pełnomocnika strony, organ II instancji stwierdził, że charakter czynności polegającej na przystąpieniu organu egzekucyjnego do czynności egzekucyjnych wymaga osobistego działania zobowiązanego, jako osoby na której ciąży obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym i powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r. Sygn. akt I SA/Ka 30/98), zgodnie

z którym wykonanie czynności leżących po stronie zobowiązanego w zakresie zapłaty zobowiązania nie może odbywać się bez udziału zobowiązanego, a jego udział

w tych czynnościach nie może zostać zrealizowany za pośrednictwem pełnomocnika.

Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie Minister Finansów utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono w oparciu o art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nastąpiło z dniem [...] 2004 r., tj. z dniem, w którym doręczono bankowi druk zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, odpowiadający wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110. poz. 968 ze zm.). W odniesieniu do kwestii prawidłowości skierowania tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego bezpośrednio do zobowiązanego, z pominięciem jego pełnomocnika Minister Finansów stwierdził, że zgodnie z art. 32 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (która, zgodnie

z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym) strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych, tj. działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego udział zobowiązanego jest niezbędny, bowiem czynności te skierowane są bezpośrednio do majątku i praw majątkowych zobowiązanego. Pełnomocnik może natomiast reprezentować zobowiązanego

w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w zakresie środków zaskarżenia

i wydawanych rozstrzygnięć. Konstatację tą potwierdza również treść art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organ egzekucyjny lub egzekutor doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, a także tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (zawarte m.in. w wyroku z dnia

26 października 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 30/98) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (m.in. wyrok z dnia 19 lutego 2004 r., sygn. akt

I SA/Wr 2939/01 oraz z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 233/02).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej kwoty odsetek za zwłokę od należnych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy za okres [...] - [...] 1998 r. i określił ich kwotę

w łącznej wysokości [...] zł, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W dniu [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. doręczył T.G. aktualizację tytułów wykonawczych nr [...]

z dnia [...] 2005 r., [...] dnia [...] 2005 r., nr [...]

z dnia [...] 2005 r., dokonaną w związku z treścią decyzji organu odwoławczego Zobowiązany odebrał osobiście przesyłkę w dniu [...] 2005 r., a następnie

w piśmie z dnia [...] 2005 r. oświadczył, że dokonuje zwrotu nieprawidłowo doręczonych tytułów wykonawczych i stwierdził, że organ egzekucyjny zobowiązany jest kierować wszelką korespondencję na adres korespondencyjny, zawarty

w pełnomocnictwie, którego T. G. udzielił doradcy podatkowemu.

Pismem z dnia [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ponownie przesłał na adres T. G. odpisy zaktualizowanych tytułów wykonawczych (z pouczeniem, iż ponowne ich przesłanie nie rodzi skutków prawnych) wraz ze stosownym wyjaśnieniem dotyczącym zasad uczestnictwa zobowiązanego w czynnościach egzekucyjnych. Dwukrotnie awizowana przesyłka nie została podjęta w terminie i urząd pocztowy zwrócił ją nadawcy.

Pismem z dnia [...] 2005 r. organ egzekucyjny zawiadomił "A" [...] Oddział w S. o wznowieniu realizacji zajęcia wierzytelności i zmianie wysokości tego zajęcia (zawiadomienia doręczono bankowi w dniu [...] 2005 r., zobowiązany nie odebrał w terminie prawidłowo awizowanej przesyłki).

Przy aktualizacji wymienionych powyżej tytułów wykonawczych wpłynęły dwa nowe tytuły wykonawcze na odsetki za [...] i [...] 1998 r., wynikające

z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. (zaległości te nie były objęte decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r.)

i w związku z niemożliwością doręczenia ich zobowiązanemu przez poborcę skarbowego (nieobecność zobowiązanego w miejscu zamieszkania) zawiadomieniem z dnia [...] 2005 r. (doręczonym bankowi w dniu [...] 2005 r.) dokonano zajęcia rachunku bankowego (zobowiązany nie podjął przedmiotowej przesyłki w terminie).

Pismem z dnia [...] 2005 r. pełnomocnik T. G. wniósł –

w związku z powzięciem wiadomości o zajęciu rachunku bankowego - do Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę opartą na zarzucie braku doręczenia tytułów wykonawczych i zawierającą żądanie zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi przyznano, że pełnomocnik nie może zastąpić strony

w zakresie regulowania zobowiązań, co jednakże pozostaje bez wpływu na jego uprawnienie do odbioru wszelkiej korespondencji dotyczącej zobowiązanego, od którego otrzymał stosowne pełnomocnictwo. Stwierdzono także, że "wskazanie pełnomocnika i adresu do doręczeń w zgodzie z art. 145 § 2 zwalnia ze stosowania przepisu art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej".

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej

w K. odmówił rozpatrzenia skargi z dnia [...]2005 r. na czynności egzekucyjne wskazując, że skuteczne doręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych z dnia [...] 2005 r. oraz sporządzonego na ich podstawie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] 2005 r. nastąpiło

z dniem [...] 2005 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia skargi na te czynności upłynął z dniem [...] 2005 r.

W dniu [...] 2005 r. do Izby Skarbowej w K. wpłynął wniosek

z dnia [...] 20005 r., dotyczący decyzji Dyrektora Izby Skarbowej

w K. z dnia [...]r. nr [...] oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia

[...] r. nr [...], w którym pełnomocnik T. G. wniósł, w oparciu o art. 33 d i art. 224 a Ordynacji podatkowej o wyrażenie zgody na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego w postaci gwarancji ubezpieczeniowej, do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o "wstrzymanie wykonania decyzji, w tym utrzymanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego".

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej

w K., działając w oparciu o art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku pełnomocnika strony z dnia [...] 2005 r. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K.

z dnia [...] r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż przedmiotowy wniosek został złożony po zakończeniu postępowania odwoławczego, dotyczącego decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

z dnia [...] r. nr [...] ., a zatem po upływie terminów, określonych w art. 224 § 4 Ordynacji podatkowej. Wniosek dotyczący wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] obejmuje natomiast decyzję zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem nie podlega on rozpoznaniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ale w oparciu o art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania organ odwoławczy podniósł także, że art. 224 a Ordynacji podatkowej został wprowadzony nowelizacją, która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r., a zatem przepis ten może zostać zastosowany wyłącznie do tych spraw, w których przed dniem 1 września 2005 r. nie zostały wydane orzeczenia organów odwoławczych.

Wniosek pełnomocnika T. G. z dnia [...] 2005 r. w zakresie dotyczącym "utrzymania zawieszenia postępowania egzekucyjnego" przekazano do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., który postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu [...] 2005 r.) odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego

w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...],[...],[...],[...]i [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Odnosząc treść przywołanej normy prawnej do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało (na wniosek wierzyciela) zawieszone z mocy prawa postanowieniem z dnia [...] r. Wznowienie tego postępowania nastąpiło zawiadomieniem z dnia [...] 2005 r. Wierzyciel, w odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego, poinformował organ egzekucyjny, że nie zachodzą przesłanki zawieszenia tego postępowania. Nie nastąpiło rozłożenie należności na raty ani odroczenie terminu wykonania obowiązku. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny stwierdził, że nie zaistniała żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec T. G., a zatem rozpoznawany wniosek nie podlegał uwzględnieniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie (wniesionym w dniu [...] 2005 r.) pełnomocnik zobowiązanego podniósł, że tytuły wykonawcze wymienione w zaskarżonym postanowieniu nigdy nie zostały doręczone, a zatem nie nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a nadto organ "prawidłowo doręczył postanowienie o zawieszeniu (faktycznego, acz nieskutecznego prawnie) postępowania egzekucyjnego i nie powiadomił o zakończeniu procesu zawieszenia". Wskazał także, że art. 40 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, że pisma doręcza się pełnomocnikowi i nie przewiduje żadnych wyjątków od tej zasady. Pominięcie pełnomocnika strony, jest, zgodnie z ugruntowanym

w orzecznictwie sądowym poglądem, równoznaczne z pominięciem strony

w postępowaniu. Zapis art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego nie precyzuje pojęcia pismo, jednakże bezsporne jest, że należy je utożsamiać z wszelką korespondencją. Za bezpodstawne uznać należy, zdaniem pełnomocnika strony, twierdzenie o szczególnym charakterze czynności, jaką jest odebranie tytułów wykonawczych i zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zważywszy, że zobowiązany nie dokonuje żadnych czynności faktycznych, związanych z egzekucją skierowaną do jego rachunku bankowego. Czynności te nie wymagają zatem,

w odróżnieniu od przesłuchania, składania wyjaśnień itp., osobistego uczestnictwa zobowiązanego. Pełnomocnik strony podkreślił także, że zagadnienie prawidłowości i skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie ma istotne znaczenie, gdyż zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego. Wskutek braku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nie następuje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a zarazem nie następuje przerwanie biegu przedawnienia, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej).

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej

w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisano szczegółowo okoliczności faktyczne sprawy i wskazano, iż nie zaistniała żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, których zamknięty katalog wymieniony jest w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie wystąpił także żaden z przypadków wymienionych w innych ustawach, który stanowiłby podstawę uwzględnienia wniosku strony. Organ nadzoru stwierdził także, że podnoszone przez pełnomocnika strony kwestie związane z prawidłowością doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych zostały rozstrzygnięte postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] r., a zatem nie podlegają ponownej ocenie organu nadzoru. Okoliczności te pozostają jednakże bez wpływu na ocenę zasadności odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż art. 56 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia enumeratywnie przesłanki zawieszenia tego postępowania. Organ nadzoru wskazał także, że uzasadnienie zażalenia nie odnosi się do treści zaskarżonego postanowienia, a dokonana przez ten organ kontrola legalności odmowy uwzględnienia wniosku strony wykazała, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z dyspozycją art. 56 § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. doręczono pełnomocnikowi T. G. w dniu [...] 2006 r., a pismem z dnia [...] 2006 r. pełnomocnik strony – doradca podatkowy Z. B. zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że w przypadku, gdy zobowiązany ustanowił pełnomocnika, doręczenie pisma w postępowaniu bezpośrednio stronie ma wyłącznie charakter powiadomienia, a pominięcie pełnomocnika jest tożsame z pominięciem strony, czego konsekwencją jest nieskuteczność prawna wadliwych doręczeń. Wskazał także, iż art. 56 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "pozostawia znaczną swobodę interpretacyjną, gdy mówi o innych przypadkach wymienionych w ustawach",

a zatem zezwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego w oparciu

o okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Odbiór pism w postępowaniu egzekucyjnym nie jest, w opinii pełnomocnika strony, czynnością wymagającą osobistego udziału zobowiązanego, a za niedopuszczalne uznać należy kierowanie niektórych pism do strony, a innych do jej pełnomocnika (bez wskazania przez organ egzekucyjny żadnego sprecyzowanego kryterium wyboru adresata, któremu doręczane są pisma). Zauważyć bowiem należy, że w przypadku egzekucji

z rachunku bankowego podatnika, zobowiązany nie musi wykonywać żadnych czynności, tym bardziej takich, które wymagałyby jego osobistego udziału.

Pełnomocnik strony zakwestionował również powoływanie się przez organ nadzoru na okoliczność, że kwestia prawidłowości doręczenia została już poddana ocenie tego organu, w sytuacji, gdy sprawa jest przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie wskazał żadnego przepisu prawa, który upoważniałby go "do skorzystania z własnej opinii jako dowodu w sprawie". Wskazał także, że przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie o prawidłowość doręczenia decyzji, których wykonanie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie i podtrzymał

w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. Sąd, wobec treści art. 41 ust 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 86 ze zm.) wezwał skarżącego (pod rygorem odrzucenia skargi), aby w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania podpisał skargę lub złożył jej odpis podpisany przez skarżącego, informując go jednocześnie, że doradca podatkowy nie może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W zakreślonym terminie T. G. nadesłał podpisany przez siebie odpis skargi.

Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. skarżący (zawiadomiony prawidłowo) był nieobecny. Stawił się natomiast doradca podatkowy Z. B.

i stwierdził, że przysługuje mu uprawnienie do reprezentowania skarżącego

w niniejszym postępowaniu. Sąd, w oparciu o art. 41 ust. 2 ustawy

o doradztwie podatkowym postanowił odmówić dopuszczenia doradcy podatkowego Z. B. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpoznanie skargi inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy odmowa uwzględnienia wniosku zobowiązanego z dnia [...] r. o "utrzymanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego" zmierzającego do wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej

w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia

[...] r. nr [...] nie narusza prawa.

Na wstępie przytoczyć należy treść art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm.), który stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Odnosząc okoliczności faktyczne niniejszej sprawy do wskazanych

w przywołanym przepisie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego stwierdzić należy, że nie zaistniała żadna z przyczyn, nakazujących zawiesić postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego.

Wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S., wynikające z art. 225 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) ustało wraz z wydaniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. (dokonano aktualizacji tytułów wykonawczych i wznowienia realizacji zajęcia wierzytelności

u dłużnika będącego bankiem). Nie nastąpiło również wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o art. 224 Ordynacji podatkowej (Dyrektor Izby Skarbowej

w K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku pełnomocnika o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i decyzji organu odwoławczego. Nie wydano również decyzji o odroczeniu terminu płatności lub rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Nie zachodzą również przesłanki wymienione w art. 56 § 1 pkt 2, 3, 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Zanegować również należy twierdzenie pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którym wniosek o zawieszenia postępowania egzekucyjnego powinien zostać uwzględniony w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 powołanej ustawy, który zawiera ogólną dyspozycję, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Odesłanie to dotyczy bowiem konkretnych, określonych precyzyjnie w przepisach zdarzeń, które powodują zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Wśród tychże przepisów wymienić należy m.in. art. 140 i 146 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 78, poz. 684), art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.), art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.), art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali (Dz. U. Nr 111, poz. 1196 ze zm.), art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 października 1999 r.

o wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (Dz.U. Nr 83, poz. 932 ze zm.).

Wskazać również należy, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje fakultatywnego zawieszenia postępowania. Tryb taki przewidziany jest natomiast w art. 98 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.). Dyspozycja art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że w kwestiach nieuregulowanych wprost w tej ustawie odpowiednie zastosowanie znajdują przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. "Art. 56 wylicza

w sposób wyczerpujący okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Z tego względu nie mogą być brane pod uwagę inne okoliczności niewskazane

w tym przepisie, a wskazane przykładowo w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." (por. P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003 r., str. 74-75).

"W takim jednak zakresie w jakim przepis art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera wyczerpujących rozwiązań odpowiednie zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te bowiem nie modyfikując instancji zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowić będą uzupełnienie tych przepisów. Dotyczy to m.in. nieuregulowanych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zagadnień dotyczących dopuszczalności złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, rodzaju rozstrzygnięć podejmowanych przez organ egzekucyjny, wymogów postępowania przed organami I i II instancji, wnoszenia zażaleń oraz rozstrzygnięć organu odwoławczego. Na tej zasadzie należy uznać, iż zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek (zobowiązanego, wierzyciela) lub z urzędu" (por. R. Hauser, Z. Leoński - Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003 r., str. 142).

Przyjmując zatem, że konsekwencją odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego stwierdzić należy, że przesłanką takiego rozstrzygnięcia nie mogą być okoliczności związane

z prawidłowością doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych (nadmienić należy, że ujawniono je nie we wniosku o "utrzymanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego", ale w zażaleniu na odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego). Bezpodstawny jest zatem zawarty w skardze zarzut, że organ nadzoru nie odniósł się do zarzutów formułowanych przez pełnomocnika zobowiązanego i nie przedstawił przepisów prawa uzasadniających przyjęte stanowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nadzoru dokonał bowiem szczegółowej analizy okoliczności faktycznych sprawy i argumentacji zawartej

w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

i odniósł je do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, których zamknięty katalog zawiera art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

Jak więc wykazano powyżej wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi przewidzianej ustawą formy ochrony zobowiązanego przed dokonywaniem czynności egzekucyjnych w ramach postępowania, które zostało wszczęte w sposób kwestionowany przez stronę.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Konstatacja ta nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).