Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1097/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1097/20

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2020r., po rozpatrzeniu odwołania M. J. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2009 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz na rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką nr ew. [...], na działce nr ew. [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygniecie organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku bezsprzecznego stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do treści przepisów art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.

Inwestor – P. S. - wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...] obręb [...], położona przy ul. [...] w Dzielnicy [...]) na cele budowlane, zaś przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego przez siebie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym. Innymi słowy, fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. Samo zaś oświadczenie nie musi być poparte stosowną dokumentacją - inwestor nie ma obowiązku jej przedłożenia, zaś organ, jeśli złożone oświadczenie jest wypełnione prawidłowo oraz nie budzi wątpliwości, nie ma obowiązku jej pozyskania, celem weryfikacji oświadczenia.

W analizowanym przypadku oświadczenie nie budziło w toku postępowania zwykłego uzasadnionych wątpliwości co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym organ stopnia podstawowego nie miał obowiązku badać oświadczenia, skoro zaś takiego obowiązku nie miał, nie sposób zarzucić mu - zwłaszcza w trybie nieważnościowym - że go nie dopełnił.

Ponadto inwestor legitymował się decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2008 r" Nr [...], znak: [...], ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą na działce nr ew. [...] (części działki) obręb [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...], z którą przedłożony projekt budowlany jest zgodny. Tym samym należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego uchybienia przywołanemu wyżej przepisowi art. 33 ust. 4 pkt 1, 2, 3, 4 Prawa budowlanego.

W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń wymogów ww. decyzji o warunkach zabudowy co do rodzaju zabudowy (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna); nieprzekraczalnej linii zabudowy wg załącznika nr 1; wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy - do 33% (projektowany - 21,4% - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania działki); powierzchni biologicznie czynnej - nie mniej niż 40% (projektowany - 54,8% - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania działki); ilości kondygnacji - 2 /parter i poddasze użytkowe/ (projektowana - 2: parter z poddaszem użytkowym - Projekt budowlany - Przekrój B- B - Nr rys. 10, Przekrój C-C - Nr rys. 11, Przekrój D-D - Nr rys. 12); wysokości kalenicy - do 8,5 m (projektowana - 8,36 m - Projekt budowlany - Przekrój C-C - Nr rys. 11, Przekrój D-D - Nr rys. 12); geometrii dachu - dach dwuspadowy ewentualnie wielospadowy lub jednospadowy o nachyleniu połaci ca 30°-45°, kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki: równoległy lub prostopadły (projektowany - dach wielospadowy o kacie nachylenia połaci 30° i 40° o prostopadłym kierunku głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki.

Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją Prezydenta [...] z [...] maja 2009 r., Nr [...], znak: [...], rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity - Dz. U, z 2002 r. Nr 75, poz. 690 wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Elewacja północno-wschodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości 13,5 m od granicy z działką nr ew. [...], natomiast elewacja południowo-zachodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości ok. 24,0 m od granicy z działką drogową nr ew. [...] (ul. [...]), zaś elewacja północno-zachodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości ponad 10 m od granicy z działkami nr ew. [...].

Należy wskazać, że z przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. wynika, że sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (tj. budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy) dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.

Jak wynika z akt sprawy projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny bez otworów zlokalizowany został w granicy z działką nr ew. [...]. Postanowieniem z [...] października 2008r., Nr [...] Prezydent [...] wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, tj. § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu z 12 kwietnia 2002 r. umożliwiające wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] w Dzielnicy [...], usytuowanej bezpośrednio przy granicy działką budowlaną nr ew. [...].

W związku z powyższym, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, projektowana inwestycja nie narusza rażąco wymogów § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

Projektowane miejsca parkingowe nie naruszają przepisu § 19 ust. 2 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. (odległość wydzielonych miejsc postojowych na działce budowlanej od granicy tej działki). Z projektu zagospodarowania działki, wynika, że projektowane 4 miejsca parkingowe zaprojektowane zostały w odległości 3,0 m od granicy z działkami nr ew. [...]. Sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 31 (odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi od granic działek), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), czy też § 271 i n. (warunki ochrony przeciwpożarowej) ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

Ponadto należy wskazać, że projekt budowlany spornej inwestycji został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, a projektant złożył oświadczenie, stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Powyższe oświadczenie stanowi dowód sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej (zob. wyrok WSA w Łodzi z 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 584/15).

Odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia oględzin, organ wyjaśnił, że w toku postępowania nieważnościowego kontroli poddana jest wyłącznie ww. decyzja o pozwoleniu na budowę, jak również zatwierdzony nią projekt budowlany, zaś sama kontrola przeprowadzona jest pod względem legalności rozstrzygnięcia, tj. zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy obowiązującymi w dacie jego wydania.

W ocenie GINB za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego [...] II Wydział Cywilny z [...] lipca 1994 r. w sprawie o sygn. akt II Ns [...] oraz opinii biegłego sądowego z [...] maja 1994 r. oraz wynikająca z tych dokumentów kwestię sposobu użytkowania nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Wojewody [...] wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2020 r. uznające, iż ich treść nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2009 r" Nr [...], znak: [...].

Organ podkreślił, że M. J. brał udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezydenta [...] z [...] maja 2009 r" Nr [...], znak: [...], jak również złożył oświadczenie z 17 marca 2009r. wyrażające zgodę na realizację przedmiotowej inwestycji.

Nadto analiza kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2009 r., Nr [...], znak: [...], doprowadziła organ odwoławczy do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł M. J. domagając się jej zmiany i stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Prezydenta [...] ewentualnie jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji i zarzucając organowi naruszenie:

art. 156 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta [...] w zakresie wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. o pozwoleniu na budowę, w sytuacji, gdy P. S. nie posiadał wyłącznego prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w [...] na cele budowlane, a mimo to złożył oświadczenie o takiej treści, co stanowiło rażące naruszenie prawa, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, a nadto w sytuacji, gdy projekt budowlany przedstawiony przez P. S. nie był zgodny z treścią decyzji o warunkach zabudowy (decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.), bowiem wykraczał poza wskazane w tej decyzji granice działki oznaczone literami [...], co również stanowiło rażące naruszenie prawa, tj. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a w zw. z art. 85 k.p.a, poprzez niepodjęcie przez GINB i Wojewodę [...] wszystkich niezbędnych czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do przeprowadzenia dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, podczas gdy dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz dokładne zapoznanie się z dokumentami złożonymi przez Skarżącego na etapie postępowania nieważnościowego (np. oświadczeniem M. J. z [...] marca 2009 r., postanowieniem z [...] lipca 1994 r. sygn. akt II Ns [...], szczegółową treścią decyzji Nr [...] o warunkach zabudowy) pozwoliłoby ustalić, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie tylko została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, przez co winna być unieważniona, ale także spowodowała powstanie negatywnych skutków w stosunku do skarżącego;

3) art. 107 § 3 k.p.a w zw, z art. 8 i art. 11 k.p.a, poprzez bezpodstawne i bezkrytyczne przyjęcie przez GINB wszystkich twierdzeń organu I instancji jako prawidłowych i wiarygodnych, mimo braku obiektywnych dowodów na potwierdzenie ich słuszności, a następnie powielenie stanowiska Wojewody [...] w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., bez dogłębnej analizy całokształtu sprawy, co w rezultacie doprowadziło również do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady zaufania publicznego (art. 8 k.p.a) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a)

4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie tym samym w mocy wadliwej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Nr [...].

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji , a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .

Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).

Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.

Podkreślić przy tym trzeba, iż rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji, a ewentualna późniejsza zmiana prawa czy zmiana okoliczności faktycznych, nie może mieć wpływu na dokonywaną przez niego ocenę. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją będącą przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2009r., pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1); złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2).

Składając w dniu 17 marca 2009r. wniosek o pozwolenie na budowę i rozbiórkę inwestor P. S. przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr ew. [...] na cele budowlane, powołując się na prawo współwłasności ( W. S. i M. J.) oraz postanowienie Sadu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny w sprawie sygn.akt II Ns [...].

Prawidłowo organ odwoławczy podniósł, że organ architektoniczno-budowlany obowiązany był sprawdzić, czy takie oświadczenie złożono; nie miał natomiast obowiązku weryfikacji jego treści. Prawidłowo też przyjął, że weryfikacja ww. oświadczenia winna mieć jednak miejsce w postępowaniu zwykłym wówczas, gdy złożone oświadczenie budziło wątpliwości/było kwestionowane. Wadliwie jednak uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy oświadczenie złożone przez inwestora nie wymagało sprawdzenia. Wprawdzie nie było ono kwestionowane przez inne strony postępowania, ale z uwagi na dołączone dokumenty (tj. zgoda współwłaściciela nieruchomości, postanowienie Sądu ) oraz ich treść, wymagało weryfikacji, której to nie przeprowadzono.

Należy podkreślić, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym, który może podlegać badaniu przez organ administracji publicznej, co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Parwdą jest, że poglądy judykatury (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06; wyrok NSA z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1618/07; wyrok NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 193/07; wyrok NSA z 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05; wyrok NSA z 26 lipca 2007 r" sygn. akt II OSK 1099/06, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 906/09), wskazują na prawo organu do oceny, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyłącznie w przypadku powzięcia wątpliwości co do tego prawa. Jednak specyficzna sytuacja prawna działki objętej inwestycja, ustanowione w stosunku do nie quad usum oraz ograniczona zgoda współwłaściciela nie zwalniała organu od obowiązku weryfikacji oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Należy zauważyć, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 1994r. w sprawie II NS [...] dokonał podziału działki nr ew. [...] do użytkowania w ten sposób, że W. J. przyznał do użytkowania część północna działki o pow. 493 m2, zaś P. S. część południową tej działki.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że podział do korzystania (podział quoad usum) polega na tym, że każdy ze współwłaścicieli otrzymuje do wyłącznego użytku fizycznie wydzieloną część nieruchomości i tę część oddzielnie używa i oddzielnie czerpie z niej pożytki oraz oddzielnie ponosi na nią wydatki. Podział quoad usum nie oznacza jednak zniesienia współwłasności. Podział ten nie zmienia stosunków własnościowych, a wywołuje jedynie skutki prawne w sferze obligacyjnej. Żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje odrębne i wyłączne prawo własności do wydzielonej fizycznie części wspólnej rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1612/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonany podział quad usum oraz fakt, iż W. S. w następstwie tego podziału i dalszych przekształceń własnościowych uzyskał prawo do wyłącznego użytkowania południowo-zachodniej połowy działki nr [...] przy ul. [...] w [...] , pozostaje zatem bez wpływu na ocenę, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Realizacja przedmiotowej inwestycji, wymagała bowiem zgody właścicieli W. S. i M. J.

Analizie więc organu architektonicznego podlegać winny udzielone zgody pozostałych współwłaścicieli działki, bowiem umknęło organowi , ze miały one ograniczony charakter.

W. S. pismem z dnia 17 marca 2009r. udzielił P. S. zgody na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na południowo- zachodniej połowie działki, ze ściana zlokalizowana na ostrej granicy z działką nr ew. [...] oraz zgodę na rozbiórkę komórek. Identycznej w swej treści zgody udzielił M. J. Prosta analiza powyższych dokumentów prowadzi do wniosku, że zgoda na inwestycję obejmowała jedynie południowo – zachodnią połowę działki, tymczasem pozwolenie na budowę objęło zgodę na lokalizację czterech miejsc postojowych na południowej połowie działki.

W efekcie, zdaniem Sądu, brak weryfikacji oświadczenia wymaganego art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego należało w sprawie ocenić w kontekście przesłanki rażącego naruszenia prawa. W tym też kontekście Sąd dopatrzył się wadliwości w działaniu GINB, a tym samym naruszenia przez ten organ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z ww. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Dalej, analizując sprawę, Sąd dostrzega, że badana w trybie nadzoru decyzja musiała być poprzedzona dokonaniem sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu wówczas obowiązującym), w tym w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działku lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 35 ust. 1 pkt 1 ) i przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy zauważyć, że wydana w dniu [...] lutego 2008r. przez Prezydenta [...] decyzja Nr [...] ustalała warunki zagospodarowania i zabudowy dla części działki nr [...]. Jak wynika z załącznika graficznego tej decyzji – jedynie dla części południo-zachodniej ( obszar [...] zakreślony kolorem zielonym).

Tym samym zasadnym staje się zarzut naruszenia przez organ odwoławczy także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z ww. art. 35 ust.1 Prawa budowlanego i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Należy natomiast podzielić stanowisko organów o zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity - Dz. U, z 2002 r. Nr 75, poz. 690 wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Słusznie organ wskazał, że nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, bowiem . postanowieniem z [...] października 2008r., Nr [...] Prezydent [...] wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, tj. § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu z 12 kwietnia 2002 r. umożliwiające wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] w [...], usytuowanej bezpośrednio przy granicy działką budowlaną nr ew. [...].

Projekt budowlany nie narusza także pozostałych przepisów rozporządzenia wykonawczego co słusznie podkreślił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie organy , przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując oceny decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] w postępowaniu nadzorczym uwzględni stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702) w którym uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej przepis art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.

Skutkiem uznania za niekonstytucyjny przepisu zawartego w art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie dopuszczającym stwierdzenie nieważności decyzji bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego i niewątpliwie po upływie ponad 10 lat od jej wydania, jest konieczność zastosowania w danej sprawie art. 158 § 2 k.p.a. Oznacza to, że nawet w przypadku uznania, że decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej winien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Zdaniem Trybunału, zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez wiele lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela w całości pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2019r. w sprawie sygn. akt II OSK 694/17, że "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma charakteru bezwzględnego i musi być oceniane z – wynikającą z art. 2 Konstytucji – zasadą pewności prawa oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Uznanie art. 156 § 2 k.p.a. za niekonstytucyjny w zakresie umożliwiającym stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 10 lat od wydania tej decyzji, stwarza możliwość zastosowania art. 158 § 2 k.p.a."

Biorąc powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 32 ust 4 pkt 2 i art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu (200 zł), wynagrodzenie należne jej pełnomocnikowi, ustalone według stawek minimalnych na podstawie § 15 ust. 1 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265)( 480 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa ( 17 zł).