Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 564/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Ustanowiono pełnomocnika
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 239 pkt 1a, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 249
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. odmówić M. K. zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżący M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie (k. 19 akt sąd.).

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 a) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, że ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych objęte są postępowania, których przedmiot należy do zakresu spraw wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie pomocy finansowej na pokrycie kosztów remontu pokoju i przedpokoju przyznawana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Przyjąć więc należy, że sprawa dotyczy zakresu pomocy i opieki społecznej wskazanej w art. 239 pkt 1 a) cytowanej ustawy.

Nadto należy wskazać, że przedmiotowa sprawa choć bezpośrednio nie dotyczy skargi na odmowę przyznania świadczenia objętego taką pomocą publiczną, to należy do spraw związanym z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Przesądza to, iż w takich sprawach z reguły skarżący mogą nie mieć dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, co wiązałoby się w rezultacie z przyznaniem im prawa pomocy w tym zakresie (J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 312).

Wobec powyższego w niniejszej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, skoro wnioskodawca z takiego zwolnienia już korzysta.

Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący oświadczył, że jest inwalidą II grupy i jedynym źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości [...] zł. Podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 46 m², które jest zadłużone na kwotę 40 tys. zł.

Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności wymaganych w toku postępowania sądowoadministracyjnego (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).

Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się bowiem z renty w bardzo niskiej wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca samodzielnie pokrywa wszystkie swoje niezbędne potrzeby koniecznego utrzymania. Posiadane mieszkanie przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i nie wskazał, by przynosiło mu ono jakieś dodatkowe dochody. Nadto oświadczył, że jest ono zadłużone. Sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy zawarta we wniosku o prawo pomocy pokrywa się także z sytuacją opisaną w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego dołączonego do akt administracyjnych niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie.

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.

/-/ K. Witkowicz-Grochowska