Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 217/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji kierującej P. J. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji o skierowanie do domu pomocy społecznej obecnie pełnoletniej P.J

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał na następujący stan sprawy: w dniu 7 października 2011 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy w C. wpłynęło pismo z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z P. w sprawie wydania decyzji kierującej małoletnią P.J do Domu Pomocy Społecznej w P. przy ul. [...].

Do pisma Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. dołączył odpis postanowienia Sądu Rejonowego P. Nowe Miasto i Wilda w P., Wydział IV Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt IV R Nsm 814/08 wraz z pismem, w którym stwierdza, że w celu zabezpieczenia właściwego rozwoju małoletniej P.J należy ją natychmiast umieścić w domu pomocy społecznej zajmującym się młodzieżą. W toku postępowania ustalono, że małoletnia wówczas P.J była zameldowana czasowo pod adresem C. 154 (od dnia 18 listopada 2009r. do dnia 19 lutego 2010r.), natomiast obecnie nie jest zameldowana na pobyt stały ani czasowy na terenie gminy C., co zostało potwierdzone zaświadczeniem zameldowania na pobyt czasowy z Urzędu Gminy w C. z Wydziału Spraw Społecznych i Administracji Ewidencja Ludności, z dnia 21 grudnia 2011 r. Również podczas wizyty pod wskazanym adresem w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy w Czernichowie, nie zastano P.J w domu. Matka P. posiada z nią jedynie kontakt telefoniczny, a to nie jest tożsame ze sprawowaniem właściwej opieki rodzicielskiej. Ponadto E.J potwierdza, że od miesiąca sierpnia 2011 r. P. nie mieszka z nią i nie nosi się z zamiarem powrotu do domu, w którym mieszkają pozostali członkowie rodziny. Dowodem może być fakt, iż P. zaniechała kontynuowanie nauki w roku szkolnym 2011/2012 w Zespole Placówek Oświatowych w C., a matka P. na nowy okres zasiłkowy 2011/2012r. nie złożyła wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych.

Organ podniósł ponadto, że fakt korzystania z placówek medycznych w P. – na co wskazuje dokumentacja niniejszej spawy – jasno wskazuje, że miejscem zarówno zameldowania, jak i miejscem faktycznego zamieszkania z zamiarem stałego pobytu jest Poznań.

Wskazano, że zgodnie z orzeczeniem wydanym przez Sąd Okręgowy w Poznaniu wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi E i G J., w tym również nad P, Sąd powierzył E.J, zapewniając G.J prawo do współdecydowania o najistotniejszych sprawach życiowych. Małoletnia wówczas P. nie mieszkała z matką ani też z ojcem.

Wobec tego zwrócono uwagę na art.26 § 2 K.c., który mówi; "jeśli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa, jeśli zaś dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy."

W związku z faktem, iż to Sąd Rejonowy w Poznaniu - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu IV Wydział Rodzinny i Nieletnich, wydał w dniu [...] września 2011 r. postanowienie celem pilnego wystawienia skierowania, Wójt Gminy C. domniemywa, że uznał się właściwym do rozpatrzenia sprawy ze względu na miejsce faktycznego zamieszkania P.J.

Organ wskazał, że od momentu otrzymania pisma z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. do momentu zebrania pełnej dokumentacji niezbędnej do rozpoznania powyższej sprawy P.J osiągnęła pełnoletniość, a kierowanie jej do wskazanego przez Sąd w Poznaniu Domu Pomocy Społecznej na ul. [...] stało się bezprzedmiotowe i niemożliwe, gdyż wskazany dom jest przeznaczony dla osób, które nie osiągnęły 18 roku życia.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta P. uznał, że wydanie postanowienia z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt IV R Nsm 814/08 przez Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich nie miało na celu określenia miejsca zamieszkania P.J, a zapobieżenie dalszemu naruszaniu jej dobra oraz zabezpieczenie jej właściwego rozwoju.

Wobec tego Prezydent Miasta P. uznał, że właściwym do wydania decyzji kierującej P.J do Domu Pomocy Społecznej w Poznaniu, jest Wójt Gminy C..

Prezydent Miasta P. podkreślił jednakże, iż w niniejszej sprawie od dnia przekazania przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. wniosku o wydanie decyzji kierującej P.J do Domu Pomocy Społecznej w P. do Wójta Gminy C., nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r.. sygn. akt IV R Nsm 814/11 Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich zmienił postanowienie z [...] września 2011 r. w ten sposób, że umieści P.J w placówce opiekuńczo – wychowawczej typu interwencyjnego – Dom Młodzieży w P., ul.[...]. Do wspomnianej placówki P.J trafiła po opuszczeniu Specjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w P., Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, P., ul. [...]w dniu 3 listopada 2011 r. i przebywała tam do dnia 12 grudnia 2011 r. Wskazano także, iż od dnia 4 listopada 2011 r. P.J jest osobą pełnoletnią.

W związku z powyższym Prezydent Miasta P., z uwagi na bezprzedmiotowość, wniósł o umorzenie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ustawy).

W niniejszej sprawie do sporu doszło w kwestii skierowania do domu pomocy społecznej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 59 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz.728 ze zm.), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu kierowania jej do domu pomocy społecznej. Zaś w myśl art. 101 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ jednak ustawa o pomocy społecznej nie definiuje "miejsca zamieszkania", należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 75/06, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 362465). Zgodnie natomiast z art. 25 K.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego.

W niniejszej sprawie – jak z jej akt wynika – w chwili składania niniejszego wniosku P.J była osobą małoletnią, lecz nie mieszkała razem z matką. Jej życie koncentrowało się w P., tam korzystała z placówek medycznych, tam też była zameldowana. W terminie od 14 lutego 2011 r. do 16 czerwca 2011 r. przebywała w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze.

Wskazać też należy, że Sąd Rejonowy w P. – Nowe Miasto i Wilda w P. IV Wydział Rodzinny i Nieletnich wydał w dniu [...] września 2011 r. postanowienie, w którym stwierdził, że w celu zabezpieczenia właściwego rozwoju małoletniej wtedy P.J należy ją natychmiast umieścić w domu pomocy społecznej zajmującym się młodzieżą. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Sąd ten zmienił postanowienie z dnia [...] września 2011r. w ten sposób, że umieścił P.J w placówce opiekuńczo – wychowawczej typu interwencyjnego – Dom Młodzieży w P., ul. [...]. Do placówki tej trafiła w dniu 3 listopada 2011 r. i przebywała tam do dnia 12 grudnia 2011 r.

Zaznaczyć należy, że w toku postępowania P.J stała się osobą pełnoletnią i nadal przebywała w P..

W konsekwencji uznać należy, że Prezydent Miasta P., zgodnie z art. 101 ust.1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie P.J do domu pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 zdanie drugie powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.