Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1835/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Par.2 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2274/12 w sprawie ze skargi A. Ch. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lipca 2012 r., nr . w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2274/12 po rozpoznaniu sprawy A. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie prawnym:

W dniu 19 maja 2009 r. A. C. (dalej:"skarżący") złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 deklarując do płatności ONW działki rolne o łącznej powierzchni 17,45 ha.

Skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień w związku z ubieganiem się na działkach ewidencyjnych o numerach 243, 182, 203, 161, 68 oraz 53 o pomoc z tytułu ONW również przez innego producenta rolnego. Złożył wyjaśnienia w sprawie użytkowania spornych działek przez J. G., J. O., E. C., M. A., K. S., J. F., M. S. oraz J. W.

Ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. k/L. z dnia 7 grudnia 2011 r. utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] lipca 2011 r., przyznająca skarżącemu pomoc z tytułu ONW na 2009 r. w pomniejszonej wysokości, a to z uwagi na brak użytkowania przez skarżącego spornych działek przez cały kalendarzowy 2009 rok.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.

Prezes ARiMR decyzją z [...] marca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. k/L. z dnia [...] grudnia 2011 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012 r., nie znajdując przesłanek powodujących nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia w myśl przepisów art. 156 § 1 k.p.a. Według organu w omawianym zakresie skarżący nie był posiadaczem działek rolnych o numerach: 58. 63 i 230. Fakt ten potwierdzają również zeznania skarżącego złożone w dniu 19 kwietnia 2010 r., w świetle których był on posiadaczem tych nieruchomości rolnych do dnia 25 października 2009 r., czyli do chwili ich zaorania przez innego rolnika. Ponadto, co wskazał skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji, okres pastwiskowy trwał od dnia 15 maja do dnia 15 października 2009 r. po upływie którego syn wnioskodawcy skosił niedojady na działkach, zgrabił i zabrał na ściółkę. W tej sytuacji nie zachodziła konieczność wykonywania dalszych zabiegów agrotechnicznych do wiosny 2010 r.

Zdaniem organu, skarżący nie spełnił warunku posiadania działek rolnych oznaczonych numerami 58, 63 i 230 przez cały 2009 rok i w konsekwencji w odniesieniu do tych działek trafnie nie przyznano mu płatności ONW za 2009 rok.

Ponadto, jak wskazał organ, we wniosku o przyznanie płatności ONW za 2009 rok skarżący zadeklarował do płatności powierzchnię 17,45 ha, z czego z płatności wykluczono powierzchnię 3,64 ha. Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrola administracyjna wykazała różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do pomocy ONW za 2009 rok, a powierzchnią użytkowaną rolniczo będącą w posiadaniu skarżącego. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącego a powierzchnią użytkowaną rolniczo wynosiła 25,34%. Dlatego należna kwota pomocy ONW za 2009 rok została pomniejszona o 1.253,00 zł, a więc o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną.

W sprawie, zdaniem organu, bez znaczenia są ustalenia przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2009 r. przez jednostkę certyfikującą kontroli obligatoryjnej w ramach działania wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wskazującej na rolnicze użytkowanie przez skarżącego działek nr: 53, 68, 161, 182, 203, 243, gdyż jednostka certyfikująca nie jest uprawniona do ustalania i weryfikowania, kto jest faktycznym posiadaczem gruntów. Jej zadaniem jest jedynie kontrola spełniania określonych wymagań dotyczących produkcji ekologicznej zgodnie z właściwymi przepisami. Toteż, omawiany raport z kontroli jednostki certyfikującej nie stanowi dowodu potwierdzającego fakt posiadania przez skarżącego spornych działek ewidencyjnych nr 58, 63 i 230 na dzień wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy ONW za 2009 rok.

Jak podniósł organ, zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji, jak i w odwołaniu od decyzji Prezesa ARiMR, skarżący powoływał się na wystąpienie siły wyższej. Począwszy od dnia 15 lutego 2008 r., kiedy uległ wypadkowi, aż do chwili obecnej leczy się na różne schorzenia, przy czym nie ustały okoliczności i powikłania powypadkowe. Organ uznał te wyjaśnienia za nie spełniające wymogów art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, w myśl którego przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności wraz ze stosownymi dowodami podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Dowody świadczące o problemach zdrowotnych skarżącego, mające uzasadniać zaistnienie przypadku siły wyższej, zostały złożone Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P. dopiero w odwołaniu z dnia 2 lutego 2011 r. od decyzji w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Na etapie postępowania o przyznanie płatności ONW za 2009 rok przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w P., jak i postępowania przed Dyrektorem [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżący nie załączył żadnej dokumentacji do akt sprawy mającej przemawiać o możliwości wystąpienia siły wyższej. Natomiast spóźnione, a tym samym nie mające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jest powoływanie się skarżącego na nadzwyczajne okoliczności w postaci siły wyższej na etapie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.

W przedmiocie zarzutu dotyczącego wybiórczego rozpatrywania przez organ materiału dowodowego organ uznał ten zarzut za bezpodstawny. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w sposób wyczerpujący rozpatrzyli cały materiał dowodowy i odnieśli się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Niesłuszny jest również zarzut jakoby skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu. Na każdym etapie postępowania, zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, skarżący miał zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji udzielały skarżącemu niezbędnych pouczeń i wyjaśnień co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, w wydawanych przez siebie rozstrzygnięciach kierowali się obowiązującymi regulacjami prawnymi dotyczącymi zasad przyznawania płatności ONW na rok 2009.

Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji wspomnianym na wstępie wyrokiem oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja ta odpowiada prawu.

Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych. Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie administracyjne w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji. Nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.

W ocenie Sądu, podzielającego stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. k/L. z dnia [...] grudnia 2011 r., w sprawie nie zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji.

W sprawie mają zastosowanie przepisy prawa materialnego krajowego i wspólnotowego, zawarte w szczególności w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) i przepisach wykonawczych do tejże ustawy, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz pozostałych aktach prawnych o jakich mowa jest w zaskarżonej decyzji, a które stanowiły podstawę orzekania organów administracyjnych w sprawie płatności ONW.

Warunki niezbędne do przyznania płatności ONW określa § 2 rozporządzenia ONW. Przepis ten był dotychczas kilkakrotnie zmieniany, m.in. w drodze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2010. Nr 39. poz. 219), które weszło w życie z dniem 15 marca 2010 r. Rozporządzenie z dnia 11 marca 2010 r. wprowadziło istotną zmianę treści § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. Zgodnie z brzmieniem jego § 2: "Do postępowań w sprawach dotyczących pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe". W związku z powyższym w sprawie należy stosować brzmienie § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. obowiązujące na dzień 14 marca 2010 r. Zgodnie z § 2 rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999. str. 80. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25. str. 391, ze zm.);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha:

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym":

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005. str. 1 ze zm.).

Tylko łączne spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek z § 2 rozporządzenia ONW, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, umożliwia pozytywne rozpatrzenie przez organ wniosku o przyznanie płatności ONW. Jedną z nich jest konieczność posiadania działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności ONW. Chociaż nie ma to istotnego znaczenia dla jej wyniku, Minister błędnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że obowiązkiem strony było posiadanie spornych działek w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy ONW. Prawidłowe stanowisko w tej kwestii zawiera decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. k/Lublina, Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

Przepis § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. nie precyzuje jaki okres posiadania działek rolnych uprawnia do przyznania płatności ONW na rok 2009. Niemniej, skoro płatności są przyznawane w systemie rocznym, w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku (art. 28 ust. 2 rozporządzenia 1782/2003), a zatem "z dołu", należy przyjmować, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Zatem, pozbawia płatności utrata posiadania działki rolnej w danym roku, choćby miało to miejsce już po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Przyjęcie rozwiązania proponowanego przez skarżącego prowadziłoby do sytuacji zróżnicowania zasad przyznawania płatności i każdorazowego ustalania zakresu zabiegów agrotechnicznych, co nakładałoby na organ konieczność każdorazowego badania tej kwestii w przypadku jakiegokolwiek sporu i do możliwej dowolności tej oceny.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu płatności ONW za 2009 r. za sporne działki i przyznały ją w pomniejszonej wysokości. Skarżący na dzień złożenia wniosku, był wprawdzie posiadaczem jak i użytkownikiem spornych działek, niemniej jednak w związku z bezsporną utratą przez niego posiadania spornych działek z dniem 20 października 2009 r., utracił prawo do płatności za 2009 r. Stan jego posiadania i użytkowania spornych działek, połączonego z utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej, nie trwał bowiem przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o przyznanie płatności. Kwestia nie użytkowania przez skarżącego spornych działek po dniu 20 października 2009 r. ma zaś istotne i decydujące znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania płatności. Nie mają zaś takiego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącego, że został pozbawiony posiadania bez swojej winy. Kwestia sposobu pozbawienia posiadania spornych nie ma znaczenia w omawianym postępowaniu. Tym samym prawidłowo odmówiono skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2011 r., gdyż nie zaistniała żadna przesłanka nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2012 r.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie podczas gdy skarga powinna być uwzględniona, gdyż organ wydający zaskarżoną decyzję błędnie odmówił stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez stwierdzenie, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem przyznania płatności ONW na 2009 rok było posiadanie przez rolnika działek rolnych przez cały rok objęty wnioskiem o płatności, podczas gdy warunek taki nie wynika z powołanych przepisów.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez stwierdzeniem, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem przyznania płatności ONW na rok 2009 było posiadanie przez rolnika działek rolnych przez cały rok objęty wnioskiem o przyznanie płatności, podczas gdy taki warunek nie wynika z powołanych przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o charakterze nadzwyczajnym, gdyż rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zdeterminowane zarzutami w niej zawartymi, co wynika z zasady związania określonej w art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl której Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postepowania. W niniejszej sprawie żadna z sytuacji prowadzących do nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, zatem zakres sprawy będą wyznaczać zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) polegające na stwierdzeniu, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem przyznania płatności ONW na rok 2009 było posiadanie przez rolnika działek rolnych przez cały rok objęty wnioskiem o przyznanie płatności, podczas gdy taki warunek nie wynika z powołanych przepisów.

Zarzut ten jest niezasadny. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego w sprawie dokonano prawidłowej wykładni powyższego przepisu rozporządzenia. Przepis § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. był zmieniony wspomnianym rozporządzeniem (Dz. U. z 2010. Nr 39. poz. 219), które weszło w życie z dniem 15 marca 2010 r. Jednakże zgodnie z § 2 rozporządzenia zmieniającego: "Do postępowań w sprawach dotyczących pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe". W związku z powyższym w sprawie należy, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, stosować poprzednie brzmienie § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.

Zgodnie zaś z § 2 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi, w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem".

1) który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999. str. 80. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25. str. 391, ze zm.);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha.

W świetle prawidłowej wykładni tego przepisu jedynie łączne spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek z § 2 rozporządzenia ONW umożliwia pozytywne rozpatrzenie przez organ wniosku o przyznanie płatności ONW. Jedną z nich jest konieczność posiadania działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności ONW. W związku z tym, że płatności ONW są wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku, a zatem "z dołu", należy przyjmować, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Przyjęcie odmiennej wykładni tego przepisu, jak proponuje skarga kasacyjna, byłoby błędne i niezgodne z prawem. Ponadto, gdyby założyć, że dla omawianej płatności wystarcza krótsze posiadanie działki rolnej niż cały kalendarzowy rok, powstałaby kwestia jaki jest minimalny w tej mierze okres posiadania, a także, z drugiej strony, dlaczego ma być tutaj pominięty inny rolnik, który także posiadał tę działkę, a być może nawet dłużej niż rolnik, który złożył wniosek o omawianą płatność. Te wszystkie dylematy stają się bezprzedmiotowe przy przyjęciu prawidłowej wykładni powołanego przepisu zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji. W związku z tym zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego skarżący zarzucił naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna być uwzględniona. Sąd pierwszej instancji, co już wyżej powiedziano, dokonał prawidłowej wykładni przepisu § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. Zasadnie uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] grudnia 2011 r., została wydana zgodnie z prawem. W związku z tym Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na tę decyzję i nie naruszył art. 151 p.p.s.a., gdyż w sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji w świetle przepisów art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.