Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 551/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
article: art.14 ust.8
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.90. 83 ust.1, 86, 92
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi Ligi Ochrony Przyrody na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Okręgowego Ligi Ochrony Przyrody od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] zezwalającej Wydziałowi Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta na usunięcie 29 drzew (lipa – 22 szt., klon pospolity – 3 szt., klon jesionolistny – 2 szt., topola – 1 szt., świerk – 1 szt.) rosnących w pasie drogowym ulicy N.

1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew oznaczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji numerami: 23, 25, 27 i 48 (lipy), 56 (topola) oraz 63 (lipa) i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tej części;

2) w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski:

Art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) stanowi, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Z art. 86 ust. 1 pkt 4 i 5 powyższej ustawy wynika, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych (pkt 4) oraz, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi (pkt 5).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło swoje wcześniejsze stanowisko zajęte przy poprzednim rozpatrywaniu sprawy (decyzja z dnia [...]lipca 2005 r. [...]) odnośnie legitymacji Zarządu Okręgowego LOP do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie. Powołując się na orzecznictwo sądowe (wyrok NSA z 17 listopada 1988 r. Sygn. IV SA 855/88 opubl. w Gospodarka – Administracja Państwowa 1989, nr 4) oraz poglądy doktryny (K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel: Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Zakamycze 2004, s. 117) stwierdzono, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w danym postępowaniu administracyjnym ma miejsce także mimo braku stosownego postanowienia, jeżeli organ prowadzący postępowanie przyjął od niej oświadczenia i wnioski oraz doręczał jej podjęte postanowienia i decyzje.

W szczególności w razie faktycznego udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby nabywa ona również uprawnienia odwoławcze, zaś później wydane postanowienie jedynie potwierdza tę okoliczność. Dlatego też mimo, że odwołanie Zarządu Okręgowego LOP od pierwszej decyzji Prezydenta Miasta w niniejszej sprawie wpłynęło w dniu 4 maja 2005 r., zaś postanowienie o dopuszczeniu Ligi Ochrony Przyrody do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nosi datę 6 czerwca 2005 r., to zdaniem Składu Orzekającego odwołanie to zostało złożone przez legitymowany do tego podmiot.

Uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej zezwolenia na usunięcie sześciu określonych drzew i umarzając w tej części postępowanie pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał, że drzewa te zostały wycięte w okresie od 27 września do 15 października 2005 r. W tej części postępowanie administracyjne stało się więc bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W piśmie pełnomocnika strony z dnia 8 grudnia 2005 r. stwierdzono, że ta nie wnosi zastrzeżeń odnośnie wycięcia drzew o numerach: 80, 19, 25, 27, 30 i 31. Różnica w numeracji drzew wynika z odmiennego ich oznaczenia w lustracji drzew oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opartym na dokumentacji zdjęciowej.

Przyczynami wydania zezwolenia na wycięcie wnioskowanych drzew były ich zła kondycja zdrowotna oraz stwarzanie zagrożenia w ruchu drogowym przez ograniczanie widoczności. W stosunku do niektórych drzew nastąpił zbieg przesłanek ich wycięcia.

Rozpatrując powyższe przyczyny zezwolenia na usunięcie drzew wskazano, że w aktach sprawy znajduje się opinia sporządzona przez inż. M.K. ("Ocena stanu zdrowotnego drzewostanu. Aktualizacja inwentaryzacji drzew", L., grudzień 2004) opracowana na zlecenie Miejskiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wynika z niej, że 22 drzewa są obumierające lub wymagające usunięcia z powodu uschnięcia lub zagrożenia złamaniem konarów.

W toku postępowania administracyjnego strona odwołująca się nie kwestionowała faktu, że niektóre drzewa znajdują się w tak złej kondycji zdrowotnej, iż należy je usunąć (protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 6 września 2004 r., s. 2). Na rozprawie przed Kolegium w dniu 14 listopada 2005 r. strona odwołująca się stwierdziła, że nie wnosi zastrzeżeń co do zasadności wycięcia drzew obumarłych, a kwestionuje jedynie potrzebę wycięcia drzew zdrowych, zagrażających bezpieczeństwu w ruchu drogowym. W tym kontekście organ odwoławczy ograniczył postępowanie dowodowe do oceny prawidłowości wydania zezwolenia na wycięcie drzew kolidujących z zasadami bezpieczeństwa w ruchu drogowym przyjmując, że opinia inż. M.K. oraz lustracja dokonana przez organ I instancji w dniach 6 i 28 września 2005 r. wraz z dokumentacją fotograficzną są wystarczającymi dowodami w sprawie.

Zdaniem składu orzekającego zebrany materiał dowodowy daje podstawę do ustalenia drzew. które bezsprzecznie powinny być usunięte z powodu nierokującego poprawy stanu zdrowia. Są to wnioskowane drzewa oznaczone numerami: 19 (obumarłe), 24 (grozi złamaniem z powodu utraty części korony; zakwalifikowane w opinii dendrologicznej nr 24 do usunięcia), 30 (obumarłe), 31 (obumarłe), 40 (ubytki w pniu; także ogranicza widoczność), 52 (grozi wyłamaniem z powodu ubytku znacznej części korony; zakwalifikowane w opinii dendrologicznej nr 54 do usunięcia z powodu obumierania), 53 (drzewo uszkodzone, zamierające i zakwalifikowane w opinii dendrologicznej nr 55 do usunięcia; także ogranicza widoczność), 62 (drzewo okorowane zakwalifikowane w opinii dendrologicznej nr 134 do usunięcia), 74 (drzewo wypróchniałe, zakwalifikowane w opinii dendrologicznej nr 125 do usunięcia), 75 (drzewo wypróchniałe), 76 (pień pochylony, w opinii dendrologicznej nr 120 do usunięcia: także ogranicza widoczność) i 80 (drzewo zamierające, w opinii dendrologicznej nr 110 przewidziane do usunięcia).

Według specjalistów inżynierii ruchu drogowego część drzew ogranicza widoczność na ul. N. i przez to stwarza zagrożenie w ruchu drogowym. W aktach sprawy na powyższą okoliczność został sporządzony protokół z wizji lokalnej w dniu 14 kwietnia 2005 r., w którym poza stwierdzeniem "drzewa ograniczają widoczność" nie ma innych danych w tym zakresie ani też wskazania środków dowodowych, które potwierdzałyby fakt, jakie drzewa i w jaki sposób ową widoczność ograniczają. Mając powyższe na uwadze, jak też zarzut strony podniesiony w odwołaniu oraz na rozprawie, Kolegium postanowiło przeprowadzić dowód z opinii biegłego w przedmiocie bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 84 k.p.a.).

Do akt sprawy została dołączona opinia biegłego inż. L. Ł. "Opinia techniczna dotycząca zasadności wycinki drzew rosnących w pasie drogowym ul. N., L., luty 2006 r." Z jej treści wynika, że drzewa oznaczone poniższymi numerami ograniczają widoczność pojazdów nadjeżdżających od strony danej ulicy: 6 (s.12), 7 (s. 13), 26 (s.13), 28 (s.13) 40 (s.13), 41 (s.13), 53 (s.13), 54 (s.13), 64 (s.14) 72 (s.14),73 (s.13-14), 76 (s.14 77 (s.13) i 78 (s.13). Ponadto drzewa oznaczone numerami 53 i 76 znajdują się w złym stanie zdrowotnym i według opinii dendrologicznej inż. M.K. (nr 55 i 120) powinny zostać usunięte także z tego powodu. Powyższa opinia nie została zakwestionowana przez stronę odwołującą co do zagadnienia ograniczenia widoczności przez powyższe drzewa ani też nie wniosła ona o przeprowadzenie innych dowodów na omawianą okoliczność. O sporządzeniu opinii strona i jej pełnomocnik zostali powiadomieni pismami Kolegium z dnia 6 i 13 marca 2006 r. Należy więc przyjąć, że wszystkie wnioskowane drzewa bez względu na ich stan zdrowotności powinny zostać usunięte z uwagi na stwarzanie zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Ubocznie organ odwoławczy podkreślił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla Miasta (uchwała 1641/LIII/2002 Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r.) ulica N. posiada status drogi głównej i w związku z tym wymaga przebudowy, co łączy się z także koniecznością wycięcia wnioskowanych drzew dla spełnienia prawnych przesłanek umożliwiających nadanie jej planowanego statusu (w aktach znajduje się przedłożona na rozprawie "Informacja dotyczącą parametrów technicznych ul. N." Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta).W § 74 uchwały stwierdza się, że dla ochrony i harmonijnego kształtowania krajobrazu kulturowego obszarów osadniczych związanych z dorzeczem C.

ustanawia się strefę ochrony kształtowania krajobrazu, jednakże w ust. 5 pkt 7 zastrzeżono, iż wycinka drzew z ul. N. jest możliwa, o ile zostaną spełnione wymogi określone przepisami szczególnymi. Takimi przepisami szczególnymi są przepisy ustawy o ochronie przyrody pozwalające na usunięcie drzew obumarłych, zagrażających bezpieczeństwu ludzi i mienia, bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz na cele związane z przebudową dróg publicznych, bez pobierania opłat za ich usunięcie.

Podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 9 i 10 kpa nie może stać się – zdaniem Kolegium – samodzielną podstawą uchylenia kwestionowanej decyzji, skoro w toku postępowania odwoławczego zostały przeprowadzone rozprawy, na których wyjaśniono kontekst podjęcia zaskarżonej decyzji i umożliwiono stronie odwołującej się przedstawienie poglądu na sprawę oraz zgłaszanie wniosków dowodowych.

Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przygody wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie sprecyzowaną co do wniosków, wskazując na następujące okoliczności:

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się wnikliwie – zdaniem strony skarżącej – do podniesionych w odwołaniu merytorycznych i prawnych zastrzeżeń odnośnie zasadności wydania przez organ I instancji zgody na tak wielki zakres wycinki drzew.

2. W odwołaniu wskazano na błędy zawarte w opinii Zespołu Usług Technicznych [...]. Autorzy opinii – według strony skarżącej – podzielili w sposób mechaniczny pogląd wnioskodawcy, tj. Wydziału Gospodarki Komunalnej UM odnośnie potrzeby wycięcia wnioskowanych drzew położonych w pasie drogowym ulicy N.

3. Brak jest uzasadnionej podstawy do oparcia się w opinii i decyzjach na ustaleniach zawartych w planie zagospodarowania przestrzennego tej części miasta L. z dnia 29 sierpnia 2002 r., które w powiązaniu z innymi przepisami mogłyby jednoznacznie potwierdzić, że ulica N. musi posiadać status drogi głównej. Ustalenia podane w opinii ZUT strona skarżąca uznała za nieobiektywne z punktu widzenia środowiska przyrodniczego i kulturowego, gdyż przyjęto w niej tezę, że drzewa (niektóre z nich blisko 100-letnie) wyłącznie zagrażają bezpieczeństwu kierowców aut osobowych i TIR-ów, a nie okoliczności, że bardzo często pojazdy te pędzą ulicą N. z przekroczeniem dopuszczalnych prędkości. Założono, że istnieje konieczność wycięcia praktycznie biorąc wszystkich drzew.

4. W opinii praktycznie pominięto możliwość zastosowania innych rozwiązań zawartych w przepisach prawa, jak np. ograniczenie prędkości pojazdów. W tym kontekście koniecznym było podanie prognozy skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na środowisko przyrodnicze.

5. We wniosku Wydziału Gospodarki Komunalnej i w decyzji organu I instancji oraz w opinii ZUT brak jest precyzyjności, a w szczególności brak przyporządkowania odpowiednim numerom drzew nazwy gatunkowej, co stanowiło i stanowi poważne utrudnienie w logicznym powiązaniu uzasadnienia przedmiotowych decyzji. Zdaniem autora skargi ten brak precyzyjności w ustaleniach powinien być podstawą do uchylenia przez SKO w szerszym zakresie decyzji Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska UM w stosunku do obecnej decyzji Kolegium zmniejszającej wycinkę tylko o 6 drzew.

Zaskarżona decyzja jest – w ocenie strony skarżącej – niekorzystna dla środowiska przyrodniczego, a w szczególności dla obrońców krajobrazu przyrodniczego z terenu nie tylko L., ale i kraju.

W konkluzji wniesiono o obiektywne rozpatrzenie zarzutów podniesionych w odwołaniach i skardze, mając na uwadze potrzebę zachowania dla przyszłych pokoleń naturalnych krajobrazów środowiska przyrodniczego i kulturowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że w trakcie rozpraw podnoszono również propozycje ustawienia luster lub ograniczenia prędkości, jednakże z opinii wynika, że nie rozwiązuje to problemu ograniczonej widoczności podczas wjazdu samochodów na ulicę. Podkreślono, że strona skarżąca zapoznała się z opinią biegłego odnośnie stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego na ul. N. i nie zgłosiła żadnych dodatkowych wniosków dowodowych mających na celu obalenie tez szczegółowych i konkluzji tej opinii.

Zagadnienie identyfikacji drzew zostało, zdaniem organu odwoławczego, rozwiązane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym oznaczono dane drzewo numerem z opinii dendrologicznej (lustracji) i numerem z materiału fotograficznego. W błąd może wprowadzić jedynie fakt, że w opinii technicznej na s. 13 i 14 zostały zamienione miejscami numery drzew z opinii dendrologicznej i materiału zdjęciowego w stosunku do numeracji w początkowej części opinii, a mianowicie np. na s. 13 powinno być "Drzewo 77 (120)", a nie odwrotnie. Nieprecyzyjna numeracja została ujednolicona w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, że żaden przepis prawa nie nakazuje właściwym organom administracji opracowania oceny odnośnie prognozy skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na środowisko przyrodnicze podczas prowadzenia postępowania w sprawie wycięcia drzew.

Końcowo wskazano, że zaskarżona decyzja w pkt 1 osnowy nie narusza prawa, bowiem w momencie orzekania przez Kolegium wnioskowane drzewa zostały już wycięte, więc skład orzekający nie był władny podjąć w tym zakresie decyzji o innej treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 88 ze zm.), dalej określanej jako "ustawa", usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości, przy czym jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę właściciela.

Wyjątkowo organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów jest wojewódzki konserwator zabytków, gdy znajdują się one na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków (ust. 2 cyt. przepisu), która to sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Z kolei art. 90 ustawy przewiduje, iż organem właściwym do wydania decyzji jest starosta, jeżeli drzewo lub krzew jest usuwane z nieruchomości stanowiącej własność gminy.

W sprawie niniejszej przedmiotowe drzewa znajdują się w pasie drogowym ulicy N. stanowiącym własność gminy miasta L. W miastach na prawach powiatu (a takim jest l.) prezydent miasta wykonuje kompetencje starosty. W świetle cyt. art. 90 Prezydent Miasta działający jako starosta był zatem organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji.

Powołany przepis art. 83 ust. 1 ustawy nie wskazuje jednoznacznych kryteriów określających przesłanki upoważniające właściwy organ do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Decyzja w tym przedmiocie ma więc charakter uznaniowy. Należy się jednak zgodzić z poglądem prezentowanym w doktrynie, że w sytuacjach określonych w art. 86 ustawy (a więc kiedy ustawodawca nawet rezygnuje z opłat za usuwanie drzew i krzewów) udzielenie zezwolenia powinno nastąpić, chyba że organ wykazałby, iż jednak interes publiczny (społeczny) przemawia za utrzymaniem drzewa lub krzewu (zob. W. Radecki, Ustawa o ochronie przyrody – Komentarz, Warszawa 2006, s. 243).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z okolicznościami wymienionymi w art. 86 ust. 1 pkt 5 i 9 ustawy. Chodzi w nich mianowicie o usunięcie drzew zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz drzew, które obumarły lub nie rokują szans na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymieniono 12 drzew, które powinny być usunięte z powodu nierokującego poprawy stanu zdrowia. Są to drzewa obumarłe, grożące złamaniem z powodu utraty części korony, uszkodzone, posiadające ubytki w pniach, zamierające, okorowane bądź wypróchniałe. Według opinii dendrologicznej inż. M.K. drzewa te powinny zostać usunięte. Generalnie biegła określiła stan zdrowotny drzew w ul. N. jako zły. Większość z nich posiada liczne ubytki drewna, zarówno w części odziomkowej jak i w koronach, pęknięcia pnia; występuje też posusz konarów i gałęzi. Wiele drzew ma też uszkodzenia mechaniczne gałęzi oraz pni.

W trakcie rozprawy przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w dniu [...] listopada 2005 r. Prezes Zarządu Okręgu Ligi Ochrony Przyrody oświadczyła, że nie wnosi zastrzeżeń co do wycinki drzew obumarłych. Kwestionowała jedynie zezwolenie na usunięcie drzew, które są zdrowe, lecz zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzupełniło materiał dowodowy sprawy poprzez dopuszczenie dowodu z opinii Zespołu Usług Technicznych [...] Sp. z o.o. dotyczącej zasadności usunięcia drzew rosnących w pasie drogowym ul. N. ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Opracowujący tę opinię inż. L. Ł. stwierdził m.in., że warunki ul. N. są bardzo trudne ze względu na istniejące już zagospodarowanie terenu z dużą ilością zjazdów do przyległych posesji, co sprawia, iż istniejące drzewa przydrożne przeszkadzają w korzystaniu z poboczy zarówno przez pojazdy jak i przez pieszych. Ci ostatni nie mają możliwości bezpiecznego korzystania z ulicy tam, gdzie nie ma wydzielonych chodników.

W związku z postulatami zastosowania innych rozwiązań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego a nie wiążących się z usunięciem drzew (np. poprzez ograniczenie dopuszczalnej prędkości w tym terenie) biegły stwierdził, że ze względu na szerokość jezdni i brak zachowania skrajni drogowej w przestrzeni poboczy drogowych oraz na zakrętach (ograniczonej istniejącymi drzewami przydrożnymi) należałoby wprowadzić ograniczenie prędkości do 40 km/h a lokalnie nawet do 30 km/h, przy czym na drodze tej nie ma w ogóle warunków do bezpiecznego prowadzenia autobusów. Istniejące warunki, w tym brak poboczy, na których rosną drzewa i tak wymuszają na tej drodze, w godzinach szczytowego natężenia ruchu, jazdę w kolumnie pojazdów aż do U., a często do T..

Inż. L. Ł. wskazał 14 drzew rosnących przy ul. N., które ograniczają w sposób znaczny widoczność na drodze i z tego względu uznał za zasadne ich wycięcie, przy czym w odniesieniu do trzech spośród tych drzew zachodzą również wskazania do usunięcia z powodu złej kondycji zdrowotnej (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omyłkowo pominięto drzewo Nr 40). Stwierdził, że ok. 50 % drzew rosnących na koronie drogi w obszarze skrajni drogowej (drzew poddanych ocenie dendrologicznej) zagraża bezpieczeństwu ruchu ze względu na ograniczenie widoczności. Zaznaczył, że problem bezpiecznych warunków na drodze nie zależy od oceny subiektywnej. Już samo stwierdzenie faktu, że drzewo rośnie w przestrzeni skrajni drogowej oznacza, że nie ma bezpiecznych warunków ruchu, a ograniczanie potrzebnego pola widoczności jest tak samo niebezpieczne (niebezpieczeństwo potęguje).

Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając w zaskarżonej decyzji wnioski wynikające z powyższych opinii biegłych nie przekroczyło granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). W szczególności należy zauważyć, że ani skarga, ani zgłoszone w piśmie z dnia 27 marca 2006 r. uwagi dotyczące opinii technicznej Zespołu Usług Technicznych [...] w istocie nie przedstawiają żadnych kontrargumentów co do aspektów technicznych tej opinii. Strona skarżąca ogranicza się w gruncie rzeczy do kwestionowania zasadności zaliczenia ulicy N. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 29 sierpnia 2002 r. do kategorii ulic głównych i zachowania wymogów formalno-prawnych przy uchwalaniu tego planu. Nie przedstawiono zaś żadnej konkurencyjnej opinii odnośnie ograniczania widoczności w ruchu drogowym przez przedmiotowe drzewa ani jakichkolwiek innych dowodów. Wypada przy tym zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym (przed organem odwoławczym) Zarząd Okręgu [...] reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, tym bardziej może więc dziwić brak odpowiedniej aktywności w zakresie inicjatywy dowodowej.

W związku z powoływaniem się w skardze na zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, należy stwierdzić, że zarzuty te dotyczące m.in. naruszenia art. 9 i art. 10 kpa są chybione. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca brała udziału w poszczególnych czynnościach postępowania administracyjnego, w tym oględzinach i rozprawach administracyjnych oraz wnosiła środki odwoławcze.

Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, że "... Liga Ochrony Przyrody nie miała przed wydaniem decyzji możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a tym samym pozbawiona została możliwości zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie".

Niezasadne jest także zawarte w skardze stwierdzenie, jakoby udzielając zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew "Założono, że istnieje konieczność wycięcia praktycznie biorąc wszystkich drzew". Pomijając już fakt, że podejmując decyzję w tym przedmiocie organy administracji oparły się na odpowiednich dowodach, w tym zwłaszcza na opiniach specjalistów, to przede wszystkim należy zauważyć, że po częściowym uchyleniu decyzji organu I instancji zezwolenie dotyczy 23 drzew, przy czym w odniesieniu do 12 przyczyną usunięcia jest ich zła kondycja zdrowotna, czego strona skarżąca nie kwestionuje. Według znajdującej się w aktach inwentaryzacji na przedmiotowym terenie znajduje się 133 sztuk drzew. Przytoczone stwierdzenie skargi należy więc uznać za stanowczo przesadzone i nieobiektywne.

W sprawie niniejszej niebagatelne znaczenie ma również sygnalizowana już wyżej kwestia przeznaczenia ulicy N. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. obowiązującej w dacie uchwalenia planu – i art. 14 ust. 8 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Po jego uchwaleniu i opublikowaniu ma on zatem moc powszechnie obowiązując i kwestionowanie go w niniejszym postępowaniu jest niedopuszczalne.

W związku z powyższym trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wobec nadania ulicy N. przez ten plan statusu drogi głównej, wymaga ona przebudowy, co łączy się także z koniecznością wycięcia wnioskowanych drzew dla osiągnięcia określonych parametrów (zwłaszcza w zakresie szerokości) wymaganych dla takiej drogi. Zatem również z tego względu niezasadnym byłoby poszukiwanie obecnie innych rozwiązań problemu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym (np. wykonanie progów wymuszających ograniczenie prędkości), a wiążących się z określonymi kosztami, podczas gdy z chwilą przystąpienia do realizacji postanowień planu i tak zajdzie konieczność usunięcia drzew.

Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują opracowania prognozy skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na środowisko przyrodnicze w sprawie o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Zarzut skargi w tym względzie jest zatem bezpodstawny.

Jak to wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, problem identyfikacji drzew został rozwiązany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym oznaczono dane drzewo numerem z opinii dendrologicznej (lustracji) i numerem z materiału fotograficznego. Ponadto należy zauważyć, że decyzja organu I instancji dodatkowo określa usytuowanie poszczególnych drzew przewidzianych do wycięcia w stosunku do konkretnych posesji. Wbrew zarzutowi skargi wniosek Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta z dnia 10 lutego 2005 r. wskazuje nazwy gatunkowe części przeznaczonych do usunięcia drzew. W odniesieniu do drzew wnioskowanych do usunięcia ze względu na ograniczenie warunków widoczności sam wniosek istotnie nie podaje ich nazw gatunkowych, jednakże odwołuje się do załączonego opracowania pt. "Lustracja drzew rosnących w pasie drogowym ul. N. przeprowadzona w dniach 2004.09.06 i 2004.09.28" które te nazwy wskazuje.

Jak już wyżej podniesiono, decyzja w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów ma charakter uznaniowy. Decyzje wydane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie wnika zatem w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Władza sądownicza w swych funkcjach kontrolnych nie może zastępować władzy wykonawczej, a pełna kontrola decyzji wydanych na zasadzie uznania administracyjnego, może rodzić takie obawy. Z tego też względu Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 5 lipca 1996 r. III ARN 19/96 (OSN 1997, Nr 4, poz. 44) stwierdził, że "w przypadku, gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję, swobodę w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne (rażące) naruszenie wymienionych ram swobody oceny lub uznania". (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2000, s. 443).

Sąd stwierdza, że rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji nie naruszyły prawa. W szczególności nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego a zaskarżona decyzja mająca oparcie w przepisie prawa materialnego została należycie i przekonująco uzasadniona.

Końcowo należy podkreślić, że Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie legitymacji Zarządu Okręgowego Ligi Ochrony Przyrody do występowania w niniejszej sprawie. Wprawdzie podstawą udziału organizacji społecznej w toczącym się już postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby jest postanowienie właściwego organu o dopuszczeniu tej organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 w zw. z § 1 pkt 2 kpa), jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli organ prowadzący postępowanie administracyjne przyjął od organizacji społecznej oświadczenia i wnioski oraz doręczał jej podjęte postanowienia i decyzje, a więc faktycznie dopuścił tę organizację do udziału w postępowaniu mimo braku postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 kpa, to organizacja ta nabywa również uprawnienie do wniesienia odwołania, a w konsekwencji również skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 17 listopada 1988 r. IV SA 855/88, GA w L P 1989, Nr 4). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż postanowienie z dnia [...] czerwca 2005 r. o dopuszczeniu Zarządu Okręgu do udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie zapadło już po wniesieniu przez tę organizację odwołania od pierwszej decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wydanie tego postanowienia oznaczało potwierdzenie legitymacji organizacji do wniesienia odwołania w sprawie.

Oczywiście zasadne było częściowe uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w odniesieniu do drzew, które zostały faktycznie usunięte w czasie między wydaniem decyzji przez organy I i II instancji. Postępowanie co do udzielenia zezwolenia na usunięcie tych drzew stało się bowiem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.

Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.