Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 135/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 1 pkt 1a, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. H. i S. H. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 18 listopada 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

A. H. i S. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 18 listopada 2015 r., mocą której wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. 1 w R.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

S. H. w dniu 21 października 2015 r. zgłosił Staroście zamiar wykonania robót budowlanych polegających na nadbudowie i przebudowie jednorodzinnego, wolnostojącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. Ż. w R.

Decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszonej inwestycji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zaprojektowany przez inwestora dach jest niezgodny z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jest to dach wielospadowy, podczas gdy plan dopuszcza jedynie dachy dwu- lub czterospadowe.

Ponadto organ wskazał, iż planowana inwestycja objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż obszar oddziaływania podlegającego nadbudowie budynku wykracza poza granice działki inwestycyjnej z uwagi na usytuowanie w granicy z sąsiednią działką nr [...].

Powyższe okoliczności w ocenie Starosty uzasadniały, zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, wniesienie sprzeciwu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. H. i S. H. W uzasadnieniu odwołujący wskazali, iż dołączony do zgłoszenia projekt budowlany przewiduje realizację dachu dwuspadowego czteropołaciowego o kącie nachylenia zgodnym z ustaleniami planu miejscowego, w związku z czym twierdzenia Starosty o dachu wielospadowym są nieprawdziwe. Ponadto, w kwestii odnoszącej się do oddziaływania obiektu odwołujący zauważyli, iż po dokonaniu analizy projektant ustalił, iż planowany obiekt swymi gabarytami i usytuowaniem nie będzie wpływał na sąsiednią nieruchomość. Skarżący dodali, iż z mapy do celów informacyjnych wynika, że odległość stanowiącego ich własność budynku od granicy działki nr [...] wynosi 5 m, a właściciel tej nieruchomości nie sprzeciwia się nadbudowie i zmianie dachu.

Wojewoda wezwał odwołujących do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie, do czego zastosował się S. H., natomiast odwołanie A. H., wobec jego nieuzupełnienia, Wojewoda pozostawił bez rozpoznania.

Po rozpoznaniu odwołania S. H. Wojewoda decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda wyjaśnił, że konfrontacja zgłoszonej rozbudowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego doprowadziła do wniosku, że planowana inwestycja nie jest zgodna z postanowieniami planu. Działka nr [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w obszarze jednostki "D", położonej pomiędzy terenami kolejowymi a granicą administracyjną z gminą W., uchwalonego uchwałą Nr V/55/2011 Rady Miejskiej w R. z dnia 16 lutego 2011 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. Nr 37, poz. 876). Działka ta położona jest na terenie oznaczonym symbolem 35MN, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 9 planu, na wskazanym terenie obowiązują dachy strome, dwu lub czterospadowe, symetryczne, o kątach nachylenia od 30° do 45°. Dopuszczalny jest montaż okien połaciowych i budowa lukarn. Lukarny powinny mieć dachy pulpitowe albo dwuspadowe symetryczne o kalenicach prostopadłych do kalenicy głównego dachu. Jak wynika z projektu budowlanego, kąty nachylenia zaprojektowanego dachu wynoszą 30° (górne połacie) oraz 38° (dolne połacie).

Organ przychylił się do oceny organu pierwszej instancji, że wbrew twierdzeniom inwestorów, zaprojektowany dach nie jest symetryczny. Zgodnie z definicją zawartą w planie miejscowym za dach symetryczny należy uważać dach, którego główne połacie są symetryczne względem płaszczyzny pionowej zawierającej główną kalenicę, tj. mają ten sam kąt nachylenia, układ i formę. Zaprojektowany dach nie spełnia tych wymogów, ponieważ północne i południowe dolne połacie dachu różnią się od siebie. Organ uznał również, że dach ten nie jest dachem dwuspadowym, przez który rozumieć należy dach o dwóch przeciwległych połaciach połączonych w biegnącej równolegle do szerokości budynku kalenicy. Zgodnie z tą definicją, przewidziany w projekcie dach nie może zostać uznany za dach dwuspadowy, gdyż jego dolne połacie nie łączą się w kalenicy i mają inny spadek. Tym samym przyjęte przez projektanta rozwiązanie nie odpowiada ustaleniom planu miejscowego, a organ pierwszej instancji zasadnie wniósł sprzeciw wobec dokonanego przez inwestora zgłoszenia.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że planowana nadbudowa i rozbudowa domu jednorodzinnego na działce nr [...] będzie oddziaływała na sąsiednią nieruchomość stanowiącą działkę nr [...], co wyklucza możliwość realizacji inwestycji w ramach zgłoszenia i obliguje inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę.

Organ wskazał, że z projektu budowlanego wynika, iż podlegający nadbudowie budynek usytuowany jest na granicy z działką nr [...], w odległości około 4 m od znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, ograniczając tym samym możliwość zagospodarowania tej działki. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (pkt 1) albo 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (pkt 2). Natomiast w myśl § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się m.in. nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w § 12 ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia, usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Tym samym, obszar oddziaływania podlegającego nadbudowie i przebudowie obiektu obejmuje sąsiednią działkę nr [...].

W związku z powyższym stwierdzono, że w świetle przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane zgłoszona inwestycja objęta jest obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę., a zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

W skardze na powyższą decyzję A. H. i S. H. zarzucili brak dokładnej analizy uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego R., a w szczególności § 2 pkt 10.3, dopuszczającego odstępstwo od ogólnej zasady budowy dachów dwu i czterospadowych, symetrycznych. Skarżący zarzucili brak rzetelnej analizy mapy i usytuowania domu skarżących, która w efekcie doprowadziła do błędnego wniosku, że dom ten jest położony w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionują zakwalifikowanie zaprojektowanego dachu jako dachu wielospadowego, gdyż według nich dach ten jest dachem dwuspadowym. Skarżący podkreślił, że nadbudowie podlegać ma jedynie oddalony od granicy budynek mieszkalny, a nie tarasy usytuowane po obu stronach budynku. Wskazali oni, że projekt załączony do zgłoszenia potwierdza, że inwestycja nie będzie oddziaływała na nieruchomości sąsiednie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że projektowany budynek obejmuje obszarem oddziaływania działkę nr [...] nie tylko z uwagi na § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również ze względu na zacienianie tej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kontroli legalności w niniejszym postępowaniu poddano rozstrzygnięcia wydane w trybie przepisów art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym, w których organy architektoniczno–budowlane wniosły sprzeciw wobec dokonanego przez S. H. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. 1 w R. przy ul. Ż.

Zwrócić należy uwagę, że organy w niniejszej sprawie procedowały na podstawie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 443), która weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r. i wprowadziła do art. 29 ust. 1 pkt 1a stanowiący, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.

Zgodnie z definicją budowy określoną w art. 3 pkt 6 Prawa budowalnego, przez budowę należy rozumieć również nadbudowę obiektu budowlanego. Inwestorzy planując nadbudowę istniejącego na działce nr [...] budynku mieszkaniowego jednorodzinnego skorzystali zatem z dobrodziejstwa powyższej nowelizacji i dokonali stosownego zgłoszenia planowanych robót budowlanych.

Wniesienie sprzeciwu wynikało z uznania, że po pierwsze, zaprojektowany dach nadbudowanej części budynku nie odpowiadał wymogom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a po drugie ze względu na to, że obszar oddziaływania planowanej nadbudowy wykracza poza granice działki nr [...], obejmując działkę sąsiednią nr [...]. Organ uznał bowiem, że w rozpatrywanej sprawie do usytuowania przedmiotowego budynku mieszkalnego zastosowanie miały przepisy § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. 2015.1422), zwane dalej rozporządzeniem, które determinowały oddziaływanie inwestycji na działce nr [...] na działkę sąsiednią o nr [...].

Sąd nie podziela stanowiska organów w tym zakresie.

Z przedłożonego wraz ze zgłoszeniem projektu nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce nr [...] wynika, że przedmiotem zgłoszenia była realizacja nadbudowy budynku mieszkalnego o 87 cm, ścianki kolankowej na poddaszu i przebudowy dachu. Powierzchnia strychu po modernizacji zwiększy się o 32,47 m2. Z opisu technicznego odnoszącego się do stanu istniejącego przed planowaną przebudową wynika, że w 1998 r. do budynku jednorodzinnego dobudowano od strony wschodniej garaż oraz rozbudowano część piwnicy.

Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w obszarze jednostki "D", położonej pomiędzy terenami kolejowymi, a granicą administracyjną z gminą W., przyjętego uchwałą Nr V/55/2011 Rady Miejskiej w R. z dnia 16 lutego 2011 r., działka nr [...] znajduje się w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem 35MN o funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W § 21 pkt 9 planu określono dla tej jednostki wymogi w zakresie dachu, a mianowicie wskazano, że obowiązują dachy strome (dwu- lub czterospadowe, symetryczne, o kątach nachylenia od 30° do 40°). Dachy winny być kryte dachówką, blachodachówką lub blachą miedzianą.

W Rozdziale 1 zatytułowanym "Ustalenia ogólne" w § 2 ust. 3 pkt 7 planu zdefiniowano pojęcie dach symetryczny, przez który należy rozumieć dach, którego główne połącie są symetryczne względem płaszczyzny pionowej zawierającej główną kalenicę, tj. mają ten sam kąt nachylenia, układ i formę: dopuszcza się zróżnicowany układ lukarn, okien połaciowych itp.

Konfrontacja powyższych zapisów planu z projektowanym dachem nad nadbudowaną częścią budynku prowadzi do wniosku, że zaprojektowany dach nie spełnia wymogów przewidzianych dla jednostki 35MN. Jego północne i południowe dolne połacie różnią się od siebie, tym samym nie można uznać ich za symetryczne, a jego dolne połaci, nie łączą się w kalenicy i mają inny spadek, co nie pozwala na uznanie dachu za dach dwuspadowy.

Uwadze organów umknęła jednak regulacja § 2 ust. 10 pkt 3 planu, gdzie w ustaleniach dla całego obszaru przewidziano, że dla istniejących budynków dopuszcza się zachowanie innych kątków nachylenia dachów. W przepisie tym wskazano, że w przypadku rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków dopuszcza się realizację dachów o innych kształtach i innych pokryciach niż obowiązujące na danym terenie. Dobudowane lub nadbudowane fragmenty obiektów winny być przykryte dachami tworzącymi wraz z dachami istniejącymi jednolity układ w zamyśle architektonicznym.

Uchwałodawca gminny dopuścił zatem inne nachylenia kątów dachu oraz inne kształty i pokrycia dachów niż przewidziane dla jednostki, w której się znajdują, pod warunkiem, że dachy pokrywające dobudowane lub nadbudowane fragmenty obiektów muszą tworzyć z dachami już istniejącymi jednolity układ architektoniczny. Oznacza to, że zaprojektowany przez inwestorów dach na dobudowanej części obiektu nie musi być dachem symetrycznym dwu- lub czterospadowym.

Wniesienie sprzeciwu motywowanego sprzecznością z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozwiązań projektowych odnoszących się do dachu było zatem nieprawidłowe.

Następną kwestią podnoszoną przez organ była zasadność zastosowania trybu zgłoszenia do inwestycji nadbudowy budynku mieszkalnego o strych i nowe pokrycie dachowe w kontekście dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego.

Zasadniczym warunkiem umożliwiającym skorzystanie z uproszczonego trybu realizacji inwestycji w postaci zgłoszenia w odniesieniu do budowy (w tym nadbudowy i przebudowy) wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych jest, by obszar oddziaływania inwestycji mieścił się w całości na działce lub działkach, na których zostały one zaprojektowane.

Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszarem oddziaływania obiektu jest obszar wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych (w tym warunków technicznych), wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W przypadku, gdy obszar oddziaływania projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego mieści się w całości na działce lub działkach, na których został on zaprojektowany, budowa tego budynku nie wiąże się z ograniczeniem praw właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości sąsiednich.

Ocenę zasięgu oddziaływania projektowanej nadbudowy i przebudowy należało poczynić z uwzględnieniem przepisów prawa, których zastosowanie doprowadziłoby do ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenów sąsiednich.

Organy powołały się w tym zakresie na § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy § 12 ust. 1-4 rozporządzenia stanowią:

1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:

1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;

2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;

3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;

4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

4. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Analizując wymogi w zakresie sytuowania budynków względem działki sąsiedniej Sąd stwierdził, że z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, czy planowana inwestycja dotyczy budynku usytuowanego w sposób, o którym jest mowa w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia, tzn. czy budynek jest zbliżony do granicy nieruchomości.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym z projektu budowlanego przedłożonego wraz ze zgłoszeniem, wynika, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny położony w odległości ponad 5 m od granicy z działką sąsiadującą z nim od wschodu o nr [...]. Do budynku mieszkalnego w 1998 r. dobudowano garaż od strony wschodniej, a od strony zachodniej rozbudowano część piwnicy.

Nadbudowa o strych i przebudowa dachu natomiast, jak wynika z projektu budowalnego, dotyczyć ma wyłącznie budynku mieszkalnego.

Organy badając spełnienie wymogów z § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia przedwcześnie uznały, że nie zostały one zachowane, co skutkowało przyjęciem oddziaływania inwestycji na obszar sąsiedniej działki, zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia. Organy zajęły powyższe stanowisko nie czyniąc ustaleń co do charakteru dobudowanego garażu. Nie ustaliły, czy garaż ten stanowi część istniejącego i podlegającego nadbudowie budynku mieszkalnego, czy też stanowi budynek odrębny od tego budynku.

W niniejszej sprawie ze względu na parametry projektowanej nadbudowy i przebudowy dachu w toku postępowania nie zostało wykazane jakiekolwiek oddziaływanie projektowanej inwestycji na działki sąsiednie, w tym na działkę nr [...]. Podkreślić należy, że organy nie badały kwestii zacienienia działki nr [...], na którą powołują się w odpowiedzi na skargę.

Zgodnie z zasadą, zawartą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą uzyskuje się w postępowaniu administracyjnym regulowanym z uwzględnieniem odmienności proceduralnych przewidzianych w przepisach k.p.a. Od tej zasady przewidziano szereg wyjątków, które wymienione są w art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 29a ustawy. Nowelizacja z 20 lutego 2015 r. objęła zwolnieniem z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę m.in. budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce bądź działkach, na których został zaprojektowany. Wskazać należy, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego został wprowadzony do Prawa budowlanego celem uproszczenia i skrócenia procedury budowlanej przez zniesienie wymogu uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do budowy i przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, oraz ograniczenie katalogu obiektów budowlanych, które wymagać będą wydania pozwolenia na użytkowanie.

Rozważając pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego budynku, Sąd przeanalizował koncepcje pojęcia obszaru oddziaływania przyjmowane na gruncie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiącego, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W orzecznictwie prezentowane są dwa stanowiska w tym względzie. Według pierwszego z nich, za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę uznaje się właścicieli wszystkich sąsiadujących z terenem inwestycji nieruchomości, bowiem winni oni mieć prawo do udziału w postępowaniu w celu kontroli zakresu oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości i wpływu na wyznaczenie obszaru oddziaływania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2015 r., II SA/Gd 427/15 i z dnia 14 października 2015 r., II SA/Gd 252/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć należy, że w istocie taka konstrukcja nie zakłada objęcia obszarem oddziaływania wszystkich nieruchomości sąsiednich, lecz ma prowadzić do umożliwienia wszystkim właścicielom sąsiednich nieruchomości wzięcia udziału w postępowania w celu kontroli prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania. Według drugiego poglądu, w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego dla nabycia statusu strony nie jest wystarczające posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Konieczne jest w tym zakresie wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednią nieruchomość. Wykazanie zaś kwestii oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce.

Analizując zakres zastosowania instytucji zgłoszenia do budowy wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych za właściwe uznać należy dokonywanie oceny zakresu obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji według drugiego z zaprezentowanych wyżej poglądów, a zatem ścisłej koncepcji obszaru odziaływania. Przyjęcie stanowiska odmiennego wykluczyłoby stosowanie trybu zgłoszenia do budynków jednorodzinnych i czyniło martwym unormowanie art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego.

Samo zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, nie przesądza o tym, że oddziaływanie spornego obiektu nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze jego oddziaływania. Jeżeli jednak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organy nie wyjaśniły w jaki sposób nowa zabudowa na działce nr [...] będzie wpływać na działkę nr [...], innymi słowy, jakie konkretne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej zostaną wywołane realizacją nadbudowy i przebudowy na działce inwestora, to niedopuszczalnym było ustalenie, że oddziaływanie inwestycji nie mieści się w granicach działki nr [...] i że tym samym uzasadnione jest wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowalnego. Wadliwe stanowisko organów sformułowane zostało w oparciu o wadliwie zgromadzony materiał dowodowy, który nie mógł stanowić podstawy dla wiążących ustaleń faktycznych i właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie nie wykazano przesłanek warunkujących wniesienie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 18 listopada 2015 r.

Jednocześnie podkreślić należy, że 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu przez organ jest terminem prawa materialnego, jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu (vide: B.Adamiak/ /J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 8.wydanie,wydawnictwo C.H.Beck, s. 327). Termin 30 dni do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ma charakter kompetencyjny, określa bowiem czas organowi architektoniczno – budowlanemu do korzystania ze swych kompetencji w sytuacji wypełniającej dyspozycję art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane.

Z uwagi na upływ 30-dniowego terminu w przedmiotowej sprawie, organ architektoniczno-budowlany utracił już kompetencję do wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego przez skarżącego zgłoszenia zamiaru nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego. Winno to uzasadniać umorzenie postępowania administracyjnego, wywołanego wniesieniem sprzeciwu na podstawie art. 105 §1 k.p.a.