Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1649/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 141,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 153,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Anna Sokołowska, Sędzia del. WSA, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 11/10 w sprawie ze skargi B. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 11/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wznowienie postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 23 września 2009 r. B. M. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. o wznowienie postępowania egzekucyjnego, uchylenie tytułów wykonawczych, zwrot kwot, które bank przekazał realizując zajęcie rachunku bankowego na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, iż realizując zajęcie rachunku bankowego z dnia 25 lutego 2009 r. bank przekazał kwotę 4.766 zł na pokrycie należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych [...], pomimo sprzeciwu zobowiązanego. Decyzje organu podatkowego, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, zostały zaś uchylone w wyniku sądowej kontroli legalności.

Postanowieniem z dnia 16 października 2009 r. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z wniosku Skarżącego, złożonego w dniu 23 września 2009r. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2004 r, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.; dalej: "u.p.e.a.") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż organ pierwszej instancji otrzymał do egzekucyjnej realizacji tytuły wykonawcze wystawione przez Wójta Gminy T. na podstawie 5 decyzji określających Skarżącemu podatek od nieruchomości i podatek rolny. Na podstawie tych tytułów Naczelnik Urzędu Skarbowego, zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2009 r., dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. W dniu 6 marca 2009 r. bank przekazał przelewem na konto Urzędu Skarbowego kwotę 4.766 zł, która w całości pokryła egzekwowaną należność główną, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne. Kwota należności głównej, odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia została następnie przez organ egzekucyjny przekazana wierzycielowi, Wójtowi Gminy T.. W związku z powyższym egzekucja została zakończona przez wyegzekwowanie w całości dochodzonych należności.

Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania egzekucyjnego, przeprowadzonego na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych argumentując, iż oznaczałoby to wszczęcie na podstawie zrealizowanych tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego i podjęcie czynności egzekucyjnych zmierzających do ponownej realizacji tytułów, na podstawie których skutecznie zostało przeprowadzone postępowanie egzekucyjne. Jak podkreślił organ, tytuły te z mocy prawa zostały wyeliminowane z obrotu prawnego po wyegzekwowaniu należności, których dotyczyły, gdyż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości uchylenia tytułów wykonawczych, a w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...] zobowiązany nie zgłaszał zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, nie wniósł także innych środków zaskarżenia. Organ drugiej instancji ocenił, że wniosek Skarżącego jest pozbawiony podstaw prawnych, co uzasadnia stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Mając jednocześnie na uwadze argumenty Skarżącego dotyczące uchylenia decyzji, na podstawie których zostały wystawione zrealizowane tytuły wykonawcze, polecił Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego przeprowadzić z udziałem Wójta Gminy T. postępowanie w celu wyjaśnienia prawidłowości wystawienia, zrealizowania wymienionych tytułów wykonawczych, a także zwrócić, stosownie do art. 64c § 3 u.p.e.a., Skarżącemu pobrane koszty egzekucyjne z odsetkami ustawowymi i obciążyć nimi wierzyciela. W zakresie zwrotu kwot wyegzekwowanych i przekazanych wierzycielowi należności głównej, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż podatnik powinien zwrócić się do Wójta Gminy T., który jest obecnie ich dysponentem.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego i o zobowiązanie go do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu Skarżący, powołując się na dyspozycję art. 105 k.p.a. podniósł, iż w tym przypadku nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, natomiast rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej spowodowało utrzymanie w mocy niezgodnego z prawem postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę wskazał, iż bezspornie w stosunku do Skarżącego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy T., które zostały w całości zrealizowane w rezultacie zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Następnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż art. 18 u.p.e.a. przewiduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odpowiada prawu, gdyż odpowiednie stosowanie k.p.a. w rozumieniu art. 18 u.p.e.a. wyłącza możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wznowienia zakończonego postępowania egzekucyjnego wobec zrealizowania tytułów wykonawczych. Wskazał, że celem wznowienia postępowania w warunkach art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest ponowne załatwienie sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie egzekucyjne ma natomiast na celu szybkie i skuteczne, przymusowe zrealizowanie przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych w warunkach u.p.e.a. Cel postępowania egzekucyjnego jest dyrektywą odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., przewidzianego w art. 18 k.p.a. Skład orzekający w sprawie zaakcentował również, iż instytucja wznowienia postępowania w warunkach art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie jest instrumentem kontroli prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a zrealizowanie tytułów wykonawczych w toku postępowania egzekucyjnego definitywnie kończy to postępowanie. W następstwie tego twierdzenia postępowanie z wniosku Skarżącego należało uznać za bezprzedmiotowe, jak słusznie uczynił organ drugiej instancji.

W końcowej części uzasadnienia Sąd podkreślił, iż postanowienie organu o umorzeniu postępowania z wniosku strony skarżącej jest rozstrzygnięciem formalnym, nie przesądzającym o zasadności zarzutów Skarżącego dotyczących niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

Wyrok ten zaskarżyła skargą kasacyjną strona skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie w przypadku uznania, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego -uchylenie zaskarżonego wyroku w części nie objętej skargą wraz z poprzedzającym to orzeczenie postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono :

1) naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm; dalej: "p.p.s.a."), tj. :

- art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie jakoby postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je orzeczenie pierwszej instancji nie narusza prawa pomimo zgłoszonych zarzutów przez Skarżącego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 184 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów o naruszeniu art. 6 pkt 1, art. 7, art. 9, art. 10 pkt 2 i 3, art. 16 pkt 1 i 2, art. 22 pkt 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. i art. 145 pkt 4, 5, 8 k.p.a. oraz zasad zawartych w tym kodeksie, powodujących w konsekwencji naruszenie prawa do rzetelnego procesu i zaniechanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości, do którego wojewódzkie sądy administracyjne są zobowiązane stosownie do postanowień art. 175 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a;

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd zarzutów dotyczących: błędnie przyjętego stanu faktycznego i dokonanej oceny dowodów oraz nieuzasadnionym przyjęciu, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw do wznowienia postępowania w przypadku wyegzekwowania należności, którym to uchybiły organy administracji, a których to uchybienia WSA nie uznał za stanowiące wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi. Zwłaszcza jest to nieuzasadnione w sytuacji, gdy zarzuty te są na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść skargi nie powinien był on przechodzić nad nimi do porządku bez odniesienia się do nich, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na dowolnym, arbitralnym i odbiegającym od stanu faktycznego sprawy rozstrzygnięciu;

2) naruszenie prawa procesowego w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści niniejszego przepisu, dlaczego mimo zgłoszonych zarzutów, że wystawione i zrealizowane tytuły wykonawcze na mocy których wyegzekwowane zostały środki pieniężne pozbawione były podstaw prawnych, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenia nie naruszają prawa materialnego;

3) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd do tego, co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez Skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że nie zaistniały przesłanki materialnoprawne do uchylenia zaskarżonych orzeczeń.

Dyrektor Izby Skarbowej nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Nie skorzystał też z możliwości udziału w rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Formułując zarzuty skargi kasacyjnej Skarżący podzielił je na zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona wymieniła art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (ten ostatni w zw. z art.45 ust.1, art.184 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepisy te zawarte są w ustawie regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi i dotyczą wiążącej oceny prawnej, wyrażanej w wyroku, środka, jaki wojewódzki sąd administracyjny stosuje w razie stwierdzenia istotnych naruszeń przepisów postępowania i zasady oficjalności. Wszystkie one są przepisami postępowania, regulują uprawnienia i obowiązki procesowe sądu w postępowaniu oraz mocy wiążącej oceny wyrażonej w wyroku. Nie powinny w związku z tym być wymieniane w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ta bowiem dotyczy przepisów normujących prawa i obowiązki stron, wynikające ze stosunków prawnych (w tym przypadku administracyjno-prawnych), a nie przepisów służących realizacji norm materialnoprawnych. Wadliwość ta, aczkolwiek konieczne było jej wskazanie, nie skutkuje jednakże niemożnością oceny tych zarzutów jako zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie naruszają prawa. Wymieniony jako naruszony przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność i przewlekłość postępowania były przedmiotem zaskarżenia. Zarówno orzecznictwo ( por. wyroki NSA z dnia 26 października 2010r., II OSK 1631/09, opubl. w Lex pod nr 746696, z dnia 1 września 2009r., II OSK 518/09, ibidem pod nr 746901), jak i piśmiennictwo (A.Kabat w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat. M.Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s.402, J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 325 ) definiują ocenę prawną jako ustalenie znaczenia przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno stwierdzenie, że w zaskarżonym akcie przepisy te zinterpretowano lub zastosowano błędnie, wyjaśnienie, na czym polegał błąd i wskazanie, jak przepis winien być pojmowany lub jaki przepis winien być zastosowany, jak i potwierdzenie prawidłowości dokonanej w zaskarżonym akcie wykładni i zastosowania przepisu (K.Piasecki w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. K. Piaseckiego, t. I, Warszawa 1996,s .1139-1140, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2010r., II FSK 537/09,http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję wyrażonej oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia błędów ( wyroki NSA z dnia 29 września 2009r., I FSK 559/08, LEX nr 594049, z dnia 30 lipca 2009r., II FSK 451/08,ibidem pod nr 526493). Zarówno sąd, orzekający ponownie w tej samej sprawie, jak i organ zobowiązane są zastosować się do wiążącej oceny, wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu. Nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010r., I GSK 940/09, LEX nr 594756). Naruszenie art.153 p.p.s.a. może w związku z tym polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania. Z akt sprawy, a także ze skargi kasacyjnej nie wynika, aby w tej sprawie wyrażona była wcześniej wiążąca ocena prawna. Sprawa ta nie była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie mógł uchybić art. 153 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem tego uchybienia ewentualna wadliwa ocena prawna. Tę kwestionować można poprzez zarzut naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego bądź naruszenie przepisów postępowania ( art. 145§ 1 pkt 1 lit. a lub c czy art. 151 p.p.s.a.) w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego (podatkowego, egzekucyjnego), których naruszenia sąd nie uwzględnił i nie zastosował w związku z tym właściwego środka kontroli.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 184 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów o naruszeniu art. 6 pkt 1, art. 7, art. 9, art. 10 pkt 2 i 3, art. 16 pkt 1 i 2, art. 22 pkt 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. i art. 145 pkt 4, 5, 8 k.p.a. oraz zasad zawartych w tym kodeksie, powodujących w konsekwencji naruszenie prawa do rzetelnego procesu i zaniechanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości, do którego wojewódzkie sądy administracyjne są zobowiązane stosownie do postanowień art. 175 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Cześć wymienionych w tym zarzucie przepisów to przepisy nieistniejące (art. 145 k.p.a. dzieli się na paragrafy, a dopiero paragraf pierwszy dzieli się na punkty, nie ma też art. 1 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, poprzez powołanie w nim wielu przepisów (wzajemnie powiązanych), sformułowany jest niezbyt przejrzyście. Wątpliwości nie usuwa uzasadnienie skargi kasacyjnej, w którym to nie rozwinięto tego zarzutu (a nawet powołano kolejne przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Nie jest zatem władny precyzować zarzuty skargi czy domniemywać intencji ich autora. Musi opierać się wyłącznie na treści pisma strony. Skoro z opisu zarzutu wynika, że strona skarżąca uznaje za naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i z tym zaniechaniem wiąże naruszenie jej prawa do sądu, to tylko tak sformułowany zarzut można ocenić.

Wymieniony jako naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wskazuje na obowiązek uwzględnienia skargi i uchylenia przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji lub postanowienia w całości lub w części, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, innych niż takie, które mogłyby skutkować wznowieniem postępowania. Reguluje w związku z tym na środek kontroli, jaki sąd powinien zastosować w przypadku stwierdzenia określonych w tym przepisie naruszeń przepisów postępowania.

Na prawo do sądu, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt SK 31/08, OTK-A z 2009 r., nr 6,poz. 83 i powołane tam orzecznictwo) składa się a)prawo dostępu do sądu (prawo uruchomienia procedury), b) prawo do korzystania z rzetelnej procedury sądowej (zgodnej z wymogami sprawiedliwości i jawności) oraz c) prawo do wyroku sądowego (prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia). Ostatnio wskazuje się również jako element tego prawa- prawo do szybkiego i skutecznego wykonywania orzeczeń sądowych (por. Z.Kmieciak, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie, Warszawa 2010,s. 102). Tym samym prawo to może być naruszone w sytuacji, gdy strona nie może dochodzić lub bronić swych praw przed niezawisłym sądem, gdy procedura postępowania jest nazbyt sformalizowana, utrudniająca dostęp do sądu z uwagi na wymagania stawiane osobie chcącej wszcząć procedurę sądową, gdy strona nie może uzyskać wiążącego rozstrzygnięcia. W tej sprawie istniała prawna możliwość poddania kontroli sądowej legalności działania organu administracji publicznej, procedura sądowa zapewniała swobodny dostęp do sądu, strona uzyskała również wiążące rozstrzygnięcie, które, zgodnie z obowiązującą zasadą dwuinstancyjności, mogła poddać kontroli sądu odwoławczego. Rozstrzygnięcie to odnosiło się przy tym do istoty sprawy, Sąd pierwszej instancji oceniał bowiem możliwość wznowienia postępowania egzekucyjnego w administracji, a takie żądanie strona skierowała do organu egzekucyjnego. Zaskarżony wyrok nie uwzględniał wprawdzie skargi, jednakże oddalenia skargi nie można utożsamiać z pozbawieniem strony prawa do sądu w ogóle.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może także być skutecznie podniesiony w sytuacji, gdy w ocenie strony sąd nie odniósł się do wszelkich zarzutów skargi. Przepis ten sąd mógłby naruszyć, gdyby wadliwie uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieodniesienie się do wszystkich zarzutów mogłoby natomiast stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W takim przypadku wyrok mógłby zostać uchylony, gdyby jednocześnie strona skarżąca wykazała, że uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy ponadto w tym miejscu podnieść, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem (art. 175 ust. 1 Konstytucji i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153,poz. 1269 ze zm.). Powołany w skardze kasacyjnej Europejski Kodeks Dobrej Administracji (Dobrej Praktyki Administracyjnej), przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001r., ma cechy instrukcji kierowanej do organów, instytucji i urzędników unijnych, może zatem służyć tylko jako wskazówka przy interpretacji prawa wewnętrznego, nie stanowi natomiast aktu prawa obowiązującego w Polsce (por. Z. Kmieciak, op.cit., s. 64 i powołana tam literatura). Tym samym nieodniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów tego Kodeksu nie miałoby wpływu na wynik sprawy (nie mogłoby skutkować uchyleniem postanowienia, skoro nie były to przepisy będące źródłem obowiązującego prawa).

Art. 135 p.p.s.a., który także został wskazany jako naruszony w tym wielostopniowo skonstruowanym zarzucie, obliguje sąd do zastosowania przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd uwzględni skargę. Skarżący powołał go w ramach zarzutu naruszenia prawa do rzetelnego procesu i zaniechania sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Nie rozwinął go w skardze kasacyjnej. Nie wiadomo w związku z tym, w czym w istocie upatruje uchybienia art. 135 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ( z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a.) uprawniony do doprecyzowywania czy też domniemywania intencji, jakie kierowały stroną przy postawieniu tak sformułowanego zarzutu.

Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., a Skarżący upatruje jego naruszenia w pominięciu zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego i dokonanej oceny dowodów i nieuzasadnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania egzekucyjnego. Treść zarzutu wymaga po raz kolejny przytoczenia treści wymienionego w nim przepisu. Stanowi on, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W żaden więc sposób nie może on zostać naruszony poprzez pominięcie sformułowanych przez stronę zarzutów skargi. Wojewódzki sąd administracyjny ma na jego podstawie prawo i obowiązek zbadania legalności działania administracji publicznej we wszelkich aspektach, także wychodząc poza granice skargi (ale nie sprawy). Jeżeli w związku z tym działanie administracji publicznej jest niezgodne z obowiązującym prawem, strona nie wskazała na to naruszenie w skardze, sąd powinien uchybienie to zauważyć i zastosować właściwe środki. Nie czyniąc tego, narusza art.134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten może w związku z tym stanowić podstawę kasacyjną, gdy strona powiąże go z przepisami prawa materialnego bądź procedury administracyjnej, które zostały naruszone, nie wskazano na ich naruszenie w skardze, a sąd naruszenia tego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, nie uwzględnił. Strona skarżąca na tego typu uchybienie nie wskazała, przeciwnie- naruszenie tego przepisu wiąże z nieuwzględnieniem zarzutów podniesionych w skardze.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera dostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Sąd nie oceniał tytułów wykonawczych, a postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o wznowienie postępowania egzekucyjnego. Oddalając skargę odnosił się do możliwości wznowienia postępowania egzekucyjnego, zakończonego z uwagi na przymusowe wykonanie obowiązku, wynikającego z tytułów wykonawczych, tak bowiem został zakreślony zakres przedmiotowy sprawy poprzez żądanie Skarżącego, skierowane do organu egzekucyjnego. Prawidłowo Sąd wyjaśnił, że z mocy art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Odpowiednio może oznaczać wprost, z modyfikacjami bądź niemożliwość stosowania w ogóle. Z uwagi na różne cele instytucji wznowienia postępowania i postępowania egzekucyjnego stosowanie art. 145 w postępowaniu egzekucyjnym Sąd uznał za niemożliwe. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisów prawa zasługuje na aprobatę. Skarżący zdaje się nie zauważać przede wszystkim tego, że wznawia się postępowania zakończone decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio). Wznowienie postępowania jest bowiem nadzwyczajnym trybem służącym wzruszeniu ostatecznych decyzji. Postępowanie egzekucyjne, którego wznowienia domagał się skarżący nie zostało zakończone w drodze postanowienia (w takiej formie wydawane są przez organy egzekucyjne rozstrzygnięcia- art.17 § 1 u.p.e.a.), a poprzez wyegzekwowanie wynikającej z tytułów egzekucyjnych należności. Tytuły wykonawcze, których uchylenie chciał uzyskać Skarżący poprzez wznowienie postępowania egzekucyjnego nie są rozstrzygnięciami wydawanymi w postępowaniu egzekucyjnym przez organ egzekucyjny, a wystawiane są przez wierzyciela, zaś środkami, jakie służą do zwalczania tytułów są, jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji –zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W zaskarżonym postanowieniu trafnie także wskazywano Skarżącemu drogę do odzyskania środków wyegzekwowanych na rzecz wierzyciela, jaki był Wójt Gminy T.. Jeżeli decyzje, na podstawie których wyegzekwowano podatek od nieruchomości i podatek rolny zostały ostatecznie uchylone, to powstała nadpłata w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005r., Nr 8,poz. 60 ze zm.), podlegająca zwrotowi w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 1 lit. b tej ustawy. Do zwrotu nadpłaty obowiązany jest organ podatkowy właściwy w sprawie nienależnie wpłaconego podatku. Jemu zresztą, co wskazywano także w zaskarżonym postanowieniu, przekazana została –jako wierzycielowi- wyegzekwowana kwota.

Ostatni z zarzutów dotyczył naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd odniesienia się do istoty sprawy. Abstrahując już od tego, że jak wykazano wyżej, iż Sąd pierwszej instancji odniósł się wyłącznie do istoty sprawy, przytoczyć należy po raz kolejny treść przepisu wskazanego w podstawie kasacyjnej, bowiem wskazany przez stronę skarżącą sposób jego naruszenia w żaden sposób do treści tej nie nawiązuje. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa, gdy zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (przepisem takim jest np. art. 158 § 2 k.p.a.). Skarżący nie wyjaśnia, dlaczego ten akurat środek miałby mieć zastosowanie w sprawie, skoro dotyczyła ona wznowienia postępowania, ponadto nie wyjaśnia, dlaczego z tego właśnie przepisu wywodzi obowiązek odniesienia się przez sąd do istoty sprawy. Tym samym również i w tym przypadku zarzut ten nie może odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.