Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 759/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania R. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2013 r. poz. 267), określanej dalej jako "K.p.a." oraz art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Wskazaną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Starosta [...] w pkt 1 ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej nr 965 o pow. 1,48 ha, położonej na terenie obrębu K., gmina [...], stanowiącej własność R. B. przez udzielenie A. S.A. z siedzibą [...] zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia 8,4 MPa, średnicy DN 700 H.-S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Wskazano, że wzdłuż osi projektowanego gazociągu wyznaczony zostanie pas budowlano-montażowy o szerokości 22m umożliwiający prowadzenie robot ziemnych, montażowych i komunikację pojazdów oraz strefa kontrolowana o szerokości 12m (po 6m od osi gazociągu), na której po ustanowieniu służebności nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzew. Strefa kontrolowana mieści się w strefie pasa budowlano-montażowego. Czasowe zajęcie przedmiotowej działki polegać będzie na wykonywaniu prac związanych z budową gazociągu na obszarze wyznaczonego pasa budowlano-montażowego zajmującego powierzchnię działki równą 700 m.kw., w tym powierzchnia strefy kontrolowanej wynosić będzie 383 m.kw. W pkt 2 decyzji Starosta [...] zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót. Jeśliby zaś było to niemożliwe lub też powodowało nadmierne trudności czy koszt, zobowiązał inwestora do wypłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości, zaznaczając, że może być ono dochodzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W pkt 3 decyzji Starosta [...] zobowiązał z kolei inwestora do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych przy zakładaniu gazociągu w formie protokolarnego ich opisu i przedłożenia go w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego, określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości. Organ orzekł także w pkt 4 decyzji, że stanowi ona podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej, a w pkt 5 nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

R. B. odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia wskazując, że nie wyraża zgody na budowę gazociągu w obecnie planowanym miejscu. Aprobuje natomiast jego powstanie przy już istniejącym gazociągu, co było zresztą uzgodnione z rzeczoznawcą. Teren przewidywanej inwestycji to wzgórze, na którym planował budowę domków letniskowych oraz innych atrakcji turystycznych, co mogłoby przynieść jego rodzinie oraz następnym pokoleniom znaczne korzyści materialne.

Nie uwzględniając odwołania Wojewoda [...], wymienioną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ powołał brzmienie art. 124 ust. 1 u.g.n., wedle którego starosta, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy zacytował też art. 124 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym udzielenie przedmiotowego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie stosownych prac. Rokowania te przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o wydanie zezwolenia, do którego należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przechodząc do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Wojewoda zwrócił uwagę, że realizacja przedmiotowej inwestycji zgodna jest z ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z [...].09.2012 r. (nr [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która określiła rodzaj inwestycji oraz jej zamierzoną lokalizację. Nadto, spełniony został także warunek w postaci obowiązku przeprowadzenia rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielami nieruchomości, której inwestycja ma dotyczyć. Znajduje to potwierdzenie w dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia dokumentach w postaci protokołu z negocjacji przeprowadzonych 3.07.2013 r. oraz protokołu ze spotkania w dniu 30.07.2013 r. Strona wnioskująca przedstawiła zatem warunki dotyczące jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu dla projektowanego gazociągu DN 700, wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu dla istniejącego gazociągu DN 300 oraz tytułem szacunkowego odszkodowania za ewentualne straty, które powstaną w trakcie budowy gazociągu na przedmiotowej działce. Warunki te nie zostały jednak zaakceptowane przez właściciela nieruchomości. Rokowania zostały zatem przeprowadzone, tyle, że nie doprowadziły do zawarcia umowy upoważniającej inwestora do wykonania prac na działce, której dotyczy sprawa. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Wystarczy, by inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza z kolei stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody bądź też strony postawiły sobie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jakiejkolwiek weryfikacji nie podlega zaś to, czy inwestor zaproponował właścicielowi warunki, które są dla niego korzystne, czy też takie, które są dla niego nie do przyjęcia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, że zamierzenia inwestycyjne właściciela działki, której dotyczy sprawa nie mają żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Wojewoda wskazał, że skoro strony nie doszły do porozumienia, zasadnym było ograniczenie korzystania z nieruchomości – działki nr 965, położonej na terenie obrębu K.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. B., ponawiając argumentację odwołania od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Ustalenie naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też stwierdzenie innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia kwestionowanej decyzji (postanowienia) w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a. Sąd orzeka przy tym w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi, jak też powołaną w niej podstawą prawną, na co wskazuje art. 134 § 1 P.p.s.a. Dokonując kontroli skarżonego rozstrzygnięcia w wyżej określonych granicach Sąd uznał, że jest ono zgodne z prawem, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.

Stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) określanej dalej jako u.g.n. umożliwia staroście, wykonującemu zadanie z zakresu administracji publicznej, ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa wyżej. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Powołany przepis ma charakter wyjątkowy co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość - organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Organ administracji jest zobligowany do zbadania czynności poprzedzających złożenie wniosku, w tym wymaga sprawdzenie legalności przeprowadzonych między stronami rokowań.

W rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione.

Wniosek A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] dotyczył ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr 965 położoną w gminie [...], obręb K. będącą własnością R. B. celem przeprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia 8,4 MPa, średnicy DN 700 relacji H. – S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą budowy.

Wniosek jest zgodny z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2012 r. ustalająca warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia 8,4 MPa, średnicy DN 700 relacji H. – S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą budowy przewidzianego do realizacji między innymi na działce nr 965 położonej w miejscowości K.

Przed złożeniem wniosku o ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości poprzez założenie urządzeń służących do przesyłania gazu były prowadzone rokowania pomiędzy R. B., a osobami reprezentującymi A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. Strony nie doszły jednak do porozumienia w sprawie warunków udostępnienia przedmiotowych nieruchomości na realizację inwestycji, bowiem według właściciela wysokość odszkodowania i wynagrodzenia były zbyt niskie.

W takiej sytuacji uznać należy, iż wyczerpane zostały warunki określone w art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na przeprowadzenie przez jego działkę urządzeń służących do przesyłania gazu, przy czym przeprowadzone między stronami rokowania nie odniosły skutku, a samo ograniczenie nastąpiło zgodnie z decyzją o ustaleniu inwestycji celu publicznego.

Zarzuty podniesione w skardze nie mogą zostać uwzględnione.

Przebieg gazociągu nie może być kwestionowany przez skarżącego na obecnym etapie postępowania. Przebieg ten jest zgodny z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2012 r. ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia 8,4 MPa, średnicy DN 700 relacji H. – S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą budowy.

W kontrolowanej sprawie przeprowadzone zostały rokowania o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Za wnioskiem tym przemawia fakt, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół przeprowadzonych negocjacji z dnia 3 lipca 2013 r. oraz protokół ze spotkania z dnia 30 lipca 2013 r. Do spełnienia przesłanek uprawniających starostę do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wystarczającym jest samo przeprowadzenie rokowań bez względu na fakt, czy strony doszły do porozumienia.

Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzuty dotyczące przyszłych zamierzeń inwestycyjnych skarżącego na przedmiotowej działce.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.