Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2772/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. V. S.A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 602/14 w sprawie ze skargi A. V. S.A. w B. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. V. S.A. w B. na rzecz Dyrektora Ś. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 602/14 oddalił skargę A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie spraw ubezpieczeń zdrowotnych (zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej).

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu 16 października 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.- dalej: ustawą) ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, w zakresie uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych, kod postępowania [...].

Oferty należało złożyć w terminie do dnia 31 tego miesiąca. Ogłoszenie o konkursie ofert zawierało wszystkie wymagane prawem elementy, treść była dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych Centrali NFZ i [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W postępowaniu złożono 3 oferty. Spółka złożył w terminie ofertę nr [...].

W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert i na podstawie tej oceny przyjęła do dalszego postępowania 2 ofert. W tej części postępowania Komisja Konkursowa odrzuciła ofertę Spółki z powodu złożenia oferty przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym, gdyż stwierdzono, że ze Spółką rozwiązano umowę nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., bez okresu wypowiedzenia na podstawie § 36 ust. 1 pkt 5 w związku z § 36 ust. 5 Ogólnych Warunków Umów stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484 z 2008 r. – dalej: OWU).

Skutkiem powyższego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Komisja Konkursowa poinformowała Spółkę o odrzuceniu jej oferty w całości, wskazując jako przyczynę złożenie oferty przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Spółka złożyła z zachowaniem terminu protest wnosząc o uchylenie odrzucenia i dopuszczenie oferty do dalszej części postępowania.

Komisja oddaliła protest, o czym oferent został poinformowany pismem doręczonym [...] listopada 2013 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Komisja konkursowa wskazała, iż stosunek zobowiązaniowy pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia, a A. powstał na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., której stroną Spółka stała się na skutek cesji, zawartej na okres trzech lat po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Powyższa umowa została skutecznie rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Komisja konkursowa wskazała również, że aneksami wprowadza się do zawartych umów jedynie kwotę zobowiązania Funduszu na kolejny okres rozliczeniowy, uzgodnioną w trybie określonym w § 32 ust. 1 OWU. Aneks nr 8 nie jest zatem źródłem stosunku obligacyjnego łączącego NFZ ze świadczeniodawca, a jest nim umowa zawarta w trybie art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania dokonując wyboru ofert złożonych przez ośmiu świadczeniodawców spośród ofert przyjętych do dalszego postępowania.

Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], działając jako organ I instancji, oddalił odwołanie A. na powyższe oddalenie protestu dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, w zakresie uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych, kod postępowania [...].

Od powyższej decyzji A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor [...] OW NFZ zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., rozpatrując sprawę w trybie II-instancyjnym, utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie.

Opisując stan faktyczny sprawy wskazano, że [...] stycznia 2011 r. została zawarta umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia – [...] Oddziałem Wojewódzkim w K., a Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej B. przy ul. [...]. Zgodnie z § 1 pkt 1, przedmiotem umowy "jest udzielanie przez Świadczeniodawcę świadczeń gwarantowanych opieki zdrowotnej w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego (...) określonych w planie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy." W § 4 wskazano kwotę zobowiązania Funduszu z tytułu realizacji umowy w okresie od 01 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Z kolei w § 6 postanowiono, iż umowa zostaje zawarta na okres od dnia 01 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Niespornym także jest, że powyższa umowa została zawarta w wyniku przeprowadzonego konkursu ofert w tym zakresie świadczeń na maksymalny, wynikający z ustawy okres trzech lat i była kilkukrotnie zmieniana. W dniu [...] listopada 2011 r. zawarty został aneks nr 7 do umowy, w którym w związku ze zmianą podmiotu założycielskiego – cyt: "zastępuje się oznaczenie Świadczeniodawcy z: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej B., reprezentowany przez Panią D. Ś. i Panią G. C., z siedzibą ul. [...], zwany dalej "Świadczeniodawcą" na A., ul. [...], Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej B. z siedzibą ul. [...], reprezentowany przez Pana K. O., zwany dalej "Świadczeniodawcą"." Powyższy aneks w imieniu Spółki podpisał Prezes Zarządu.

Zatem – zdaniem organu II- instancji - od tego momentu stroną umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia stała się A. W dniu [...] listopada 2011 r. zawarty został kolejny aneks nr 8 do tej umowy, w którym strony ustaliły, że wiążąca je umowa otrzymuje brzmienie określone w załączniku do aneksu. W konsekwencji zatem stwierdził, że Spółka nie ma racji twierdząc, że umowa stanowiąca załącznik do aneksu nr 8 jest nową umową, a zgodnym zamiarem stron było zakończenie pierwszej umowy i zawarcie nowej. Wskazał także, że zawarcie umowy może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert lub rokowań, zatem prawnie niemożliwe jest zawarcie nowej umowy ze świadczeniodawcą bez przeprowadzenia konkursu albo rokowań. Ponadto umowa ta stanowiła załącznik do aneksu nr 8 do umowy o numerze z dnia [...] stycznia 2011 r. co wynikało wprost z tytułu aneksu nr 8. W istocie więc ten załącznik do aneksu nr 8 nie jest odrębną umową lecz zmienionym tekstem umowy zawartej w dniu [...] stycznia 2011 r. (załącznikiem do tej umowy). Poza tym w aneksie nr 8 wskazano w sposób wyraźny podstawę jego zawarcia, w tym § 32 OWU, zgodnie z którym w przypadku gdy umowa zostaje zawarta na okres dłuższy niż rok, kwota zobowiązania w poszczególnych zakresach na następne okresy rozliczeniowe ustalana jest corocznie, w terminie do dnia 30 listopada, o ile strony nie postanowią inaczej. W tym samym w terminie ustalane są warunki finansowania świadczeń w umowie niezawierającej kwoty zobowiązania. Ustalenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze zmiany umowy (§ 32 ust. 2 OWU). Dlatego też – wg organu - bezwątpienia aneks został zawarty w dniu [...] listopada 2011 r., a w § 4 załącz0nika do tego aneksu (treści umowy wprowadzonej tym aneksem) wskazano nową kwotę zobowiązania wobec świadczeniodawcy w okresie od 01 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. W konsekwencji uznano, że powoływanie się Spółki na nowy numer tej umowy wprowadzonej aneksem nr 8, czy na określony w tej umowie okres jej obowiązywania jest chybione. Wskazywane oznaczenia umowy mają wyłącznie charakter porządkujący i nie mają żadnego znaczenia z punktu widzenia ustalenia podstawy stosunku zobowiązaniowego łączącego strony, który został nawiązany na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. Wskutek zmiany tej umowy na mocy aneksu nr 7 z dnia [...] listopada 2011 r. spółka, od tego dnia, jest stroną umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. zmienionej m. in. aneksem nr 8. Podkreślono, że w styczniu 2013 r. Spółka nie miała wątpliwości co do tego jaka umowa została wypowiedziana i jakie są intencje Narodowego Funduszu Zdrowia co wynika wprost z pisma Spółki z 7 stycznia 2013 r. podpisanego przez jej Prezesa, w którym wnosi o anulowanie wypowiedzenia umowy na świadczenia, leczenie sanatoryjne dorosłych w ośrodku "M." jako wydanego przedwcześnie i nieadekwatnie do występującego stanu faktycznego i prawnego. Zatem skoro skutecznie rozwiązano umowę z dnia [...] stycznia 2011 r. to równocześnie utraciły swoją moc wszystkie aneksy do tej umowy wraz z załącznikami, w tym również załącznik do aneksu nr 8.

Nadto zaakcentowano, że rozwiązanie wskazanej umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Spółki. Ze złożonego bowiem przez Narodowy Fundusz Zdrowia oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez okresu wypowiedzenia (pismo z 24 grudnia 2012r. doręczone spółce 2 stycznia 2013 r.) wynikało, iż oświadczenie to zostało złożone z uwagi na stwierdzony przez Państwową Straż Pożarną stan zagrożenia życia dla osób przebywających w ośrodku "M." w [...], w którym to obiekcie udzielane były świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie spornej umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. na okres trzech lat - do 31 grudnia 2013 r. Jako podstawę rozwiązania wskazano § 36 ust. 1 pkt. 5 w zw. z § 36 ust. 5 OWU, zgodnie z którymi Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku udzielania świadczeń w sposób i w warunkach istotnie nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach prawa lub umowie – tj. m.in. w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia świadczeniobiorców w związku z zaistnieniem okoliczności, a rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia nie wymaga uprzedniego wezwania świadczeniodawcy do usunięcia uchybień.

Reasumując, organ stwierdził, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania i nietrafny jest zarzut dotyczący nadania decyzji Dyrektora rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż został nadany z uwagi na konieczność zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców, a zatem z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego.

A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie decyzji, uchylenie odrzucenia i dopuszczenie oferty do dalszej części postępowania oraz podpisania umowy ze Spółką, jak również zasądzenie kosztów postępowania.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że za stanowiska skarżącej nie można uznać za trafne, gdyż te oparte wyłącznie jest na konstrukcji cywilnoprawnej umowy z dnia [...] listopada 2011 r. z pominięciem faktu, że stanowiła ona załącznik do załącznika nr 8 do pierwotnej umowy z dnia [...] stycznia 2011 r., zawierając jednolite brzmienie wszystkich dotychczasowych regulacji będących podstawą realizacji przez Spółkę świadczeń opieki zdrowotnej. Natomiast A. stała się stroną umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. na mocy cesji z dnia [...] listopada 2011 r. (aneks nr 7), którą weszła w prawa i obowiązki swego poprzednika - kiedy to zastąpiono oznaczenie Świadczeniodawcy z: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej B., reprezentowany przez Panią D. Ś. i Panią G. C., z siedzibą ul. [...], zwany dalej "Świadczeniodawcą" na A., ul. [...], Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej B. z siedzibą ul. [...], reprezentowany przez Pana K. O., zwany dalej "Świadczeniodawcą", który w imieniu spółki podpisał ten aneks.

Zatem skoro umowa pierwotna z [...] stycznia 2011 r. została skutecznie rozwiązana pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. to tym samym byt prawny utraciły wszystkie jej załączniki – w tym nr 8 ze stanowiącą jego załącznik umową z [...] listopada 2011 r. – ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi dotyczącymi umowy pierwotnej. Zatem zasadnym było zastosowanie wobec Spółki sankcji z art. 149 ust. 1 pkt. 8. Zdaniem Sądu I instancji zauważyć również należy, że skoro Spółka twierdziła, że nie doszło do rozwiązania z nią umowy mogła wystąpić ze stosownym pozwem do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego – czego nie uczyniła. Natomiast pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. wnosiła o "anulowanie wypowiedzenia".

Sąd I instancji wobec powyższych uwarunkowań prawnych stwierdził, że zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez Spółkę skutku.

Natomiast odnosząc się do zarzutu niezgodności z Konstytucją RP przepisów zastosowanych w sprawie i wniosku o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z Konstytucją RP art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy w zakresie dożywotniej sankcji uniemożliwiającej zawarcie w przyszłości umowy o świadczenie opieki zdrowotnej wskazując na zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawa – również w tym zakresie skład orzekający Sądu I instancji - nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska strony skarżącej. Sąd zwrócił uwagę, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego - postanowienie z dnia 22 czerwca 1999 r. sygn. akt I KZP 19/99 - wynika, iż fundamentalne reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie - rzecz jasna idealizujące - o racjonalnym prawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze taki same znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. np. Z Ziembiński, Teoria prawa, PWN 1978, s. 106 - 123, a także uchwałę SN z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I KZP 53/99). Zatem skoro środki finansowe wydatkowane przez NFZ na realizację świadczeń opieki zdrowotnej należą do środków publicznych, to tym samym kontrola nad należytym ich wydatkowaniem jest naczelnym obowiązkiem podmiotu je wydatkującego. Dlatego też – z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 149 ust. 1 pkt 8 - rozwiązanie przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie wcześniejszej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy musi skutkować sankcją odrzucenia oferty złożonej w następnym postępowaniu konkursowym przez tego świadczeniodawcę.

Skład orzekający odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ zasady proporcjonalności i demokratycznego państwa nie stwierdził ich zasadności skoro sporna sankcja zastosowana została po raz pierwszy w stosunku do strony skarżącej.

Reasumując Sąd I instancji ustosunkowując się do podnoszonych zarzutów naruszenia zasad procesowych, zauważył że omówienie okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy są wyczerpujące i logiczne. Organ tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko, tym samym za bezzasadny uznał Sąd zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych artykułów, ponieważ organ - co wykazano wyżej - działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. Nadto obszernie ustosunkował się do zarzutów strony zasadnie uznając je za chybione.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. została wydana bez naruszenia prawa, a zarzuty skargi uznać należy za całkowicie chybione.

A. złożyła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, których konsekwencją jest przyjęcie do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ w toku postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że przesłanie informacji przez NFZ o rozwiązaniu umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (tj. poprzednio obowiązującej umowy z poprzednim podmiotem) jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy nr [...] dnia [...] listopada 2011 r. zawartej ze skarżącą, a tym samym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, przez co Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w art. 7, 8 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), co skutkowało przedwczesnym zastosowaniem rygoru z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy zdrowotnej.

W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuca się wyrokowi Sądu I instancji ruszenie przepisów prawa materialnego, będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, wynikające z przyjęcia do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ w toku postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, że przesłanie informacji przez NFZ o rozwiązaniu umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (tj. poprzednio obowiązującej umowy z poprzednim podmiotem) jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. zawartej ze skarżącą, przez co Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 149 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 154 ust. 6 ustawy w zw. z art. 77 kodeksu cywilnego (kc) w zw. z art. 60 i 65 kc (poprzez niewypowiedzenie pisemnie obowiązującej umowy);

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.).

Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd. Uzasadnienie kasacji powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia tylko zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów prawa, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Sąd ten nie może również zastępować strony i precyzować, czy też uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych (art. 175 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.

Jeżeli skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia, co w niniejszej sprawie ma miejsce, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Ocenę zarzutów, które oparte zostały na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie wyjaśnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Tymczasem w skardze kasacyjnej brak jest w tym zakresie jakiegokolwiek uzasadnienia.

Skarżąca kasacyjnie w ramach zarzutów naruszenie prawa procesowego podniosła zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 k.p.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. polegający na przyjęciu błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ w toku postępowania administracyjnego, tj. przyjęcie, że przesłanie informacji przez NFZ o rozwiązaniu umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (tj. poprzednio obowiązującej umowy z poprzednim podmiotem) jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy nr [...] dnia [...] listopada 2011 r. zawartej ze skarżącą, a tym samym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie.

Rozważania dotyczące powyższego zarzutu poprzedzić należy uwagami natury ogólnej. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest jego rozpatrzenie. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym (art. 80 k.p.a.), nie oznacza jednakże dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, a więc wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (Borkowski J. glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93 P OSP 1994/7-8/131 - t.1). Ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia (W. Berutowicz, PC, s. 192), nie powinna uchybiać zasadom logiki (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 156). Organ administracji publicznej może zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie... , s. 197).

Proceduralnym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami kodeksu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, że ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym.

W rozpoznawanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom. Zauważyć trzeba, że najistotniejszą okolicznością rozpoznawanej sprawy - w świetle art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy i stanowiska skarżącej kasacyjnie – jest okoliczność dotycząca rozwiązania umowy z dnia [...] stycznia 2011r. o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Pogląd A., że cały czas łączyła ją z NFZ umowa z dnia [...] listopada 2011r. jest nieuzasadniony. Sąd I instancji prawidłowo uznał dokonane przez organ ustalenia, że na skutek umowy cesji z dnia [...] listopada 2011r. ( aneks nr 7 ) skarżąca kasacyjnie stała się stroną umowy z dnia [...] stycznia 2011r. Niewątpliwie z tym dniem A. weszła w prawa i obowiązki swojego poprzednika, tj. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej B. Umowa z dnia [...] listopada 2011r., na którą powołuje się skarżąca kasacyjnie stanowiła załącznik nr 8 do umowy pierwotniej z dnia [...] stycznia 2011r., w którym to załączniku określono w sposób jednolity brzmienie wszystkich dotychczasowych regulacji będących podstawą realizacji świadczeń opieki zdrowotnej. Załącznik nr 8 nie miał samodzielnego bytu prawnego, związany był z umową pierwotną.

Stąd też, skoro Dyrektor OW NFZ pismem z dnia 24 stycznia 2012r. rozwiązał umowę pierwotną z dnia [...] stycznia 2011r., to jednocześnie wygasły postanowienia wszystkich aneksów do tej umowy, w tym również aneks nr 8, na który powołuje się A.

Sąd I instancji słusznie stwierdził, że oferta skarżącej kasacyjnie nie została uwzględniona w rankingu otwarcia oraz w rankingu końcowym postępowania konkursowego, gdyż została odrzucona w części jawnej postępowania na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy, który to przepis stanowi, że odrzuca się ofertę złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju i zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ prawidłowo przyjął, że w sytuacji gdy podczas kontroli przeprowadzonej przez Państwową Straż Pożarną budynku, w którym A. udzielała świadczeń opieki zdrowotnej stwierdzono stan zagrożenia życia dla osób tam przebywających, istniały podstawy, do tego aby w trybie natychmiastowym na mocy § 36 ust. 1 pkt 5 w związku z § 36 ust. 5 OWU z przyczyn leżących po stronie skarżącej kasacyjnie została rozwiązana przez Dyrektora OW NFZ umowa z dnia [...] stycznia 2011r. Organ słusznie przyjął, że za stan zabezpieczeń przeciwpożarowych obiektu, w którym przebywają świadczeniobiorcy, odpowiada świadczeniodawca.

Zatem wywody autora skargi kasacyjnej dotyczące okoliczności związanych z wypowiedzeniem umowy z dnia [...] stycznia 2011r. nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślić trzeba, że w niniejszym postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym odrzucono ofertę z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy o udzielanie świadczenie opieki zdrowotnej z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, nie jest możliwe badanie zasadności tego rozwiązania, gdyż jest to materia zastrzeżona do postępowań cywilnych (np. w sprawach o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne). Należy bowiem zauważyć, że świadczeniodawca może kwestionować rozwiązanie umowy przez Dyrektora OW w trybie zażaleniowym określonym w art. 160 i 161 ustawy, z czego skarżąca kasacyjnie nie skorzystała. W takiej sytuacji świadczeniodawcy pozostaje możliwość podważenia czynności Dyrektora wynikającej z realizacji umów, do której z mocy art. 155 ustawy, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, przed sądem powszechnym. Również i z tej możliwości skarżąca kasacyjnie nie skorzystała.

Konsekwencją uznania za nieuzasadnione zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania jest bezpodstawność zarzutów wadliwego zastosowania przepisów wskazanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej jako przepisy prawa materialnego. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej sugerować może, że jej zarzuty dotyczą wyłącznie naruszenia prawa procesowego, bowiem przepis art. 149 ust. 1 ustawy określa przypadki, w których oferta zostaje odrzucona, a dzieje się tak m.in. gdy oferta została złożona przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju i zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy (pkt 8).

Należy przypomnieć, że zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego, było ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że chodzi tu także o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, które mogły mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania. Z tych obowiązków Dyrektor OW NFZ wywiązał się, słusznie stwierdzając, że odrzucenie oferty A. było uzasadnione z uwagi na fakt wcześniejszego rozwiązania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji w zakresie zastosowania w rozpoznawanej sprawie przez organy przepisu art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy jest prawidłowe, oparte na wszechstronnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego, poddanego ocenie spełniającej kryteria określone w art. 80 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.