Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2250/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 a
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 28 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia Zarządu Województwa (dalej: skarżący, wierzyciel, strona), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 września 2019r. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Z akt sprawy oraz treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął, na żądanie wierzyciela, postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego Stowarzyszenia "A" w S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 października 2016r., obejmującego należność pieniężną z tytułu zwrotu dofinansowania w kwocie 81.372 zł wraz z odsetkami.

Postanowieniem z dnia 19 września 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył w/w postępowanie egzekucyjne. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 15 października 2018r. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 64 296,29 zł, które zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2018 r.

W dniu 9 lipca 2019 r. wierzyciel wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie art. 64e § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 64.296,29 zł, powstałych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego w stosunku do zobowiązanego - "A", którymi obciążono wierzyciela. W uzasadnieniu swojego stanowiska, powołał się na interes publiczny, akcentując, że pojęcie interesu publicznego odnosi się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, sprawność działania administracji publicznej, który - w jego ocenie - występuje w niniejszej sprawie. Wierzyciel podkreślił przy tym, że jest jednostką samorządu terytorialnego i jednostką sektora finansów publicznych do którego należy m.in. wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, np. z zakresu: edukacji publicznej, promocji i ochrony zdrowia, kultury oraz ochrony zabytków, ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, transportu zbiorowego i dróg publicznych, kultury fizycznej i turystyki, bezpieczeństwa publicznego, przeciwdziałania bezrobociu. Konieczność uiszczenia ww. kosztów egzekucyjnych spowoduje niemożność zrealizowania zaplanowanych wcześniej zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, przez co doszłoby do naruszenia interesu publicznego wspólnoty samorządowej. Ponadto wskazał konieczność zachowania przez organy egzekucyjne racjonalnej zależności pomiędzy wysokością kosztów egzekucyjnych, a czynnościami podjętymi przez organy egzekucyjne. Podkreślił też, iż nie jest w stanie ponieść naliczonych kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, zaś obciążenie jego tym obowiązkiem jest gospodarczo nieuzasadnione. Spłata kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 64.296,29 zł godzi w sprawność działania administracji samorządowej, zagrażając realizacji innych zadań dla których administracja samorządowa została powołana.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych, po przytoczeniu treści przepisu art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") zauważył, że sama okoliczność, iż wierzyciel jest jednostką samorządu terytorialnego nie może być postrzegana jako podstawa do uznania braku uzasadnienia gospodarczego w obowiązku uiszczenia przez Stronę kosztów egzekucyjnych i dochodzenia ich przez organ egzekucyjny, czy też uznania wystąpienia w sprawie ważnego interesu publicznego. "Interes publiczny", o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być jednak oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo czy zaufanie do organów samorządu terytorialnego. Z drugiej zaś strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Nadto interes publiczny, o którym mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. W świetle powyższego, zdaniem Dyrektora, umarzanie kosztów egzekucyjnych w celu umożliwienia większego zaspokojenia roszczeń innego wierzyciela zobowiązanego nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem zobowiązania związanego z przymusowym dochodzeniem należności. Organy administracji mają zatem prawo uwzględnić przy ocenie zaistnienia tej przesłanki również charakter i cel, jakiemu służą środki z tytułu kosztów egzekucyjnych (zapewnienie wpływów na pokrycie wydatków poniesionych na przymusową realizację zobowiązań). Stąd też w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za umorzeniem stronie kosztów egzekucyjnych wskazane w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził także, że w trakcie prowadzonego postępowania strona nie wykazała również okoliczności wskazujących na to, ażeby ściągnięcie przedmiotowych kosztów egzekucyjnych mogło spowodować powstanie niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. Dyrektor zauważył także, że wierzyciel ma zapewniony wpływ dochodów, tak więc powinien tak konstruować coroczny budżet, aby uwzględnić w nim nie tylko wydatki zawiązane z absorpcją środków unijnych i utrzymaniem inwestycji ale również innych wydatków, w tym też związanych z bezskuteczną egzekucją prowadzoną z wniosku wierzyciela.

Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że postępowanie ulgowe nie może stanowić płaszczyzny dla kontroli wyliczonych obciążeń z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bowiem jego celem nie jest określenie przedmiotowego obciążenia na nowo, a jedynie badanie, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w treści art. 64e §1,2,3 u.p.e.a. - w kontekście zasadności przyznania wnioskodawcy określonej przez niego ulgi. Tym samym zarzut dotyczący wysokości wyliczonych na kwotę 64.296,29 zł kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym pozostaje bez wpływu na postępowanie w trybie przepisów o ulgach w spłacie (kosztów egzekucyjnych). Z tych samych powodów, w sprawie nie będą miały zastosowania wyjaśnienia Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z dnia 20 lutego 2018r. Nr [...] dotyczące naliczania opłaty za czynności egzekucyjne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wnioskując o ulgę, jako jeden z argumentów przemawiających za umorzeniem naliczonych kosztów podnosił niewspółmierność czynności i wydatków organu egzekucyjnego oraz wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie skarżący zauważył, że w orzecznictwie jest obecnie prezentowany pogląd, iż "W postępowaniu w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych organ, w ramach przesłanki ważnego interesu publicznego, powinien również zbadać (pomimo, że ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością oraz realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego), czy koszty egzekucyjne nie przekształciły się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą zobowiązaną. (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1291/16 LEX nr 2198331).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 września 2019 r., odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 64.296,29 zł powstałych w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec Stowarzyszenia "A" w S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 października 2016r., obejmującego należność pieniężną z tytułu zwrotu dofinansowania w kwocie 81.372 zł wraz z odsetkami, którymi obciążono stronę skarżącą jako wierzyciela egzekwowanej należności.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 64e u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W myśl § 2 przywołanego przepisu koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Ponadto stosownie do treści art. 64e § 3 u.p.e.a. koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Na postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych służy zażalenie zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 64e § 5 u.p.e.a.).

Przytoczony przepis reguluje przesłanki, których zaistnienie daje organowi egzekucyjnemu możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia należnych mu kosztów egzekucyjnych. Przy czym, co wymaga podkreślenia katalog tych przesłanek jest katalogiem zamkniętym, a każda z nich posiada samodzielny byt, co oznacza, iż wystąpienie choćby jednej z w/w przesłanek upoważnia organ egzekucyjny do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu powstałych kosztów egzekucyjnych. Należy również wskazać, że rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 64e u.p.e.a. ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "może. Powyższe oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Pamiętać należy jednak, że tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia.

W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano zasadność umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych strona skarżąca, Zarząd Województwa, powołując się na interes publiczny, wywodziła z charakteru, jak i wagi realizowanych przezeń ustawowych obowiązków, jak również z faktu braku odpowiednich środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów bezskutecznego postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazała na konieczność zachowania przez organy egzekucyjne racjonalnej zależności pomiędzy wysokością kosztów egzekucyjnych, a czynnościami podjętymi przez organy egzekucyjne.

W tym miejscu zauważyć trzeba, że dokonując wykładni pojęciowej "interesu publicznego" należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem umorzenia należności będzie nadmierne i nieuzasadnione w konkretnym przypadku obciążenie kosztami Skarbu Państwa. Z drugiej zaś strony określenie "gospodarcze uzasadnienie" nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności udzielenia ulgi. Wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków np. upadłości lub likwidacji podmiotu. Tym samym kierunkową dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższej przesłanki powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych, a jej zastosowanie winno być uzależnione od wystąpienia szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które mogłyby być uznane za "ważny interes publiczny" (por. wyrok NSA z 14 września 2018 r., II FSK 1081/18; wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2015 r., I SA/Kr 1467/15; wyrok WSA w Gdańsku z 5 marca 2013 r., I SA/Gd 1424/12; www.cbois.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd za niezasadną uznał argumentację strony skarżącej, co do braku odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania egzekucyjnego, popieraną formą organizacyjno- prawną jej działania jako jednostka samorządu terytorialnego. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko organów egzekucyjnych, że każdy wierzyciel kierujący tytuły wykonawcze do realizacji organowi egzekucyjnemu, winien mieć świadomość, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego i braku możliwości uregulowania kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego, zostanie obciążony tymi kosztami i powinien zabezpieczyć środki pozwalające na ewentualne pokrycie tych kosztów.

Za argument przemawiający za umorzeniem przedmiotowych kosztów sądowych nie może zostać uznana również okoliczność, że skarżąca jest jednostką samorządu terytorialnego i jednostką sektora finansów publicznych, do którego należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, ustawodawca, poza wyłączeniem określonym w art. 64c §4d u.p.e.a., zgodnie z którym nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi oraz kwotą, o której mowa w § 2, wierzyciela będącego naczelnikiem urzędu skarbowego, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych albo ministrem właściwym do spraw budżetu, jeżeli organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie był naczelnik urzędu skarbowego, ustawodawca nie wprowadził jakichkolwiek innych, przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień, które stanowiłyby podstawę do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wierzyciela będącego jednostką sektora finansów publicznych. A skoro tak, to sama okoliczność, że wierzyciel jest jednostką samorządu terytorialnego i jednostką sektora finansów publicznych nie może być postrzegana jako wystąpienie ważnego interesu publicznego. Tym bardziej, że w egzekucji administracyjnej, co do zasady wierzyciel jest podmiotem publicznym spełniającym określone funkcje społeczne, a mimo to ustawodawca zawarł obowiązek obciążenia go kosztami.

Bez wpływu na zasadność skargi pozostają również argumenty podnoszone przez skarżącą we wniosku oraz zażaleniu, co do charakteru, jak i wagi realizowanych przezeń ustawowych obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym przesłanki ważnego interesu publicznego nie można oceniać z perspektywy funkcji społecznych spełnianych przez podmiot, na wniosek którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Zawarta w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. przesłanka odnosi się nie tyle do sfery działalności publicznej, co do lecz do zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych. (por. wyrok NSA z 14 września 2018 r., II FSK 1081/18; wyrok WSA we Wrocławiu z 5 grudnia 2018 r., III SA/Wr 374/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Zgodzić natomiast należy się ze stroną skarżącą, że organy egzekucyjne rozpoznając złożony wniosek o umorzenie oraz wniesione zażalenie od negatywnego rozstrzygnięcia tego wniosku przez organ pierwszej instancji zaniechały pełnego ustalenia istnienia przesłanek udzielenia ulgi.

Zauważyć bowiem należy, że strona skarżącą zarówno w toku prowadzonego postępowania, jak we wniesionej skardze odwoływała się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r., SK 31/14 oraz wyjaśnień Ministerstwa Finansów zawartych w piśmie z dnia 20 lutego 2018 r., jako okoliczności, które w jej ocenie należy uwzględnić przy rozpoznawaniu jej żądania zawartego we wniosku o umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, a nadto, że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości), tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej, następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, przywołany fragment w swej treści stanowi niewątpliwie argument do rozważenia za istnieniem ważnego interesu publicznego, a już na pewno wprost odnosi się do przesłanki określonej w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., której możliwość wystąpienia na gruncie niniejszego stanu faktycznego organy egzekucyjne z góry wyłączyły, a co za tym idzie pominęły ewentualny wpływ powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego na zasadność żądania skarżącej o umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych. Sądowi znane jest stanowisko sądów administracyjnych, co do odrębności postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oraz udzielenia ulgi w spłacie tych kosztów (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 listopada 2019 r., I SA/Ol 631/19; www.cbois.nsa.gov.pl). Niemniej jednak mając na uwadze wysokość powstałych w niniejszej sprawie kosztów egzekucyjnych, obliczonych na podstawie przepisów, których zgodność z Konstytucją RP została zakwestionowana, charakter dokonanych przez organ egzekucyjny czynności, nakład pracy z nimi związany oraz całkowitą bezskuteczność egzekucji, w ocenie Sądu koniecznym jest uprzednie rozważenie przez organy egzekucyjne powyższej kwestii podczas rozpatrywania przedmiotowego wniosku. Zasadność powyższego stanowiska znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie uznaje się, że w postępowaniu w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych organ, w ramach przesłanki ważnego interesu publicznego, powinien również zbadać (pomimo, że ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością oraz realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego), czy koszty egzekucyjne nie przekształciły się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą stronę zobowiązaną do ich poniesienia. Co więcej, skoro do obliczenia należności tytułem powstałych kosztów egzekucyjnych doszło na podstawie art. 64 u.p.e.a., tj. przepisów niezawierających stawki maksymalnej opłat za czynności czy opłat manipulacyjnych, zaś przepisy w tym brzmieniu Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające lub mogące naruszać Konstytucję ze wskazaniem warunków prowadzących do takiego naruszenia, a organ władzy ustawodawczej wyroku tego nie wykonał, to tym samym ważnym interesem publicznym, o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. staje się uszanowanie, respektowanie orzeczenia Trybunału, a tym samym i samej Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Krakowie z 11stycznia 2017 r., I SA/Kr 1291/16; wyrok WSA w Gliwicach z 19 września 2018 r., I SA/Gl 760/18; wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., II FSK 3498/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Ponownie rozpoznają zażalenie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uwzględni stanowisko Sądu i rozważy czy wyliczone koszty egzekucyjne, z uwagi na ich wysokość, nie przekształciły się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą skarżącą, co mogłoby uzasadniać ich umorzenie w części przekraczające uzasadnioną, racjonalną wysokość.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art 205 § 2 p.p.s.a.