Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 894/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 21 lit. d, art. 17 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr SKO.4141.363.22 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r., nr SKO.4141.363.22 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615)- dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Wielunia z dnia 28 czerwca 2022 r., znak MGOPS-SRŚR.5221.6386.1.2022.SR.598.2022.SR o odmowie przyznania B.P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem – A.P.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca wystąpiła w dniu 13 czerwca 2022 r. Do wniosku strona załączyła kserokopię orzeczenia Łódzkiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 22 września 2020 r., znak [...] o uznaniu A.P. za osobę zaliczoną do I grupy inwalidzkiej, całkowicie niezdolną do pracy, wymagającą stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Ponadto ze złożonego wraz z wnioskiem oświadczenia o zakresie sprawowanej opieki oraz przeprowadzonego w dniu 23 czerwca 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że strona nadzoruje i pomaga mężowi w czynnościach dnia codziennego, między innymi takich jak: higiena osobista, ubieranie, strzyżenie, golenie, natłuszczanie skóry, lekkie masaże i oklepywanie ciała; przygotowywanie i podawanie posiłków; lekarstw, pomoc w mierzeniu ciśnienia i poziomu cukru oraz zapisywaniu wyników pomiarów; nadzorowanie ćwiczeń rehabilitacyjnych męża zgodnie z zaleceniami lekarza; wyjścia na spacery zarówno w pobliżu miejsca zamieszkania, jak i na dalsze poza miasto; przygotowywanie materiałów i ćwiczenia w pisaniu, czytaniu, rozwiązywaniu prostych krzyżówek, rebusów, granie w gry planszowe, umawianie i towarzyszenie podczas wizyt lekarskich; prowadzenie gospodarstwa domowego. A.P. jest po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu, w wyniku którego ma niedowład prawej strony ciała. Wyżej wymieniony ma problemy z komunikacją, cierpi na zaniki pamięci. Dodatkowo choruje na nerki, nadciśnienie tętnicze, ma podwyższony cholesterol. W wyniku wypadku komunikacyjnego w 1987 r. ma uszkodzony kręgosłup, ma problemy z poruszaniem się po mieszkaniu. Ma również uszkodzone narządy wewnętrzne, co wymaga częstych badań USG. W przypadku konieczności załatwienia rożnych sprawunków, w sprawowanej opiece skarżąca korzysta czasem z pomocy swoich rodziców. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 28 czerwca 2022 r., z uwagi na fakt, iż stan zdrowia męża nie rokuje poprawy, z dniem 16 maja 2022 r. rozwiązała umowę o pracę (świadczoną w wymiarze ½ czasu pracy), którą często wykonywała zdalnie.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. Burmistrz Wielunia odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., to jest przesłanki cezury czasowej powstania niepełnosprawności A.P.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia B.P. zarzucała naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy, poprzez jego zastosowanie z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 20014 r., K 38/13 uznającego w/w przepis za niekonstytucyjny, w części w jakiej różnicuje prawo osób sprawujących opiekę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, w zależności od daty powstania niepełnosprawności osoby zaopiekowanie. Z uwagi na powyższe wnosiła o uchylenie kwestionowanej decyzji i orzeczenie o przyznaniu wnioskowanego świadczenia.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczej w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. określającego podmioty uprawnione do otrzymania przedmiotowego świadczenia, w tym pkt 4 przywołanego przepisu, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekło niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Powyższe oznacza, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie 25 roku życia.

Niemniej jednak w ocenie Kolegium, pomimo wadliwego zastosowania w sprawie normy z art. 17 ust. 1b u.ś.r. negatywne rozstrzygnięcie żądania skarżącej uznać należy za prawidłowe. Kolegium stwierdziło, iż wobec treści przedłożonego do akt sprawy orzeczenia właściwej komisji lekarskiej o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. d u.ś.r.) A.P., jak również fakt sprawowania przez skarżącą faktycznej opieki nad małżonkiem bezspornym pozostaje, iż strona spełnia przesłanki podmiotowe, o których mowa w wyżej wymienionym art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Jednakże zdaniem organu, strona nie wykazała istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Kolegium podkreśliło, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Chodzi zatem o sprawowanie stałej, ciągłej i osobistej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie zawsze bowiem ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W ocenie Kolegium z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że wskazany przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad małżonkiem nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem organu świadczone przez stronę czynności stricte opiekuńcze nad mężem (higiena osobista, ubieranie, strzyżenie, golenie, natłuszczanie skóry, lekkie masaże i oklepywanie ciała, mierzenie ciśnienia i poziomu cukru we krwi), na co wskazuje sama strona, nie są wykonywane codziennie bądź też nie wymagają całodobowej, czy też wielogodzinnej obecności skarżącej, bez której egzystencja A.P. byłaby zagrożona. Co więcej, pomimo wskazanych schorzeń w/w, których istnienia organ nie kwestionuje, w tym znacznie ograniczonego zakresu samodzielności wynikającego z przebytego udaru mózgu, mąż skarżącej nie jest osobą leżącą, wymagająca ciągłej obsługi i szczególnej pielęgnacji. Jest w stanie samodzielnie spożyć przygotowany przez skarżącą posiłek, zażyć lekarstwa, jak również skorzystać z toalety. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, mąż jest w stanie poruszać się zarówno po mieszkaniu, jak i poza nim o czym świadczy podnoszona przez stronę okoliczność odbywania codziennych spacerów. Natomiast pozostałe czynności wskazywane przez stronę, takie jak: gotowanie, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, lekarstw, załatwianie spraw urzędowych, umawianie i towarzyszenie w trakcie wizyt lekarskich, jak również pomoc w czytaniu i pisaniu, rozwiązywaniu krzyżówek, rebusów, czy też granie w gry planszowe należą do czynności życia codziennego, jakie wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym, również w tych, w której wszyscy jej członkowie pozostają aktywni zawodowo. Kolegium podkreśliło dodatkowo, że pomimo orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności A.P. od dnia 9 lipca 2020 r. skarżąca, do dnia 16 maja 2022 r. godziła sprawowaną opiekę nad mężem z wykonywaną pracą zawodową. Co więcej, jako przyczynę rezygnacji z aktywności zawodowej strona nie wskazywała na "pogorszenie się stanu zdrowia" męża, a jedynie to, że jego stan zdrowia "nie rokuje poprawy". Wobec powyższego zdaniem Kolegium, wnosząc o przyznanie wnioskowanego świadczenia, skarżąca pomimo spełnienia przesłanek podmiotowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wykazała istnienia bezpośredniego związku pomiędzy koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem, a rezygnacją z aktywności zawodowej, co uniemożliwiało pozytywne rozpatrzenie jej żądania.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez niezasadne uznanie, że zakres sprawowanej opieki nad mężem nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącą aktywności zawodowej w jakimkolwiek zakresie, a w konsekwencji wadliwe uznanie braku wykazania związku pomiędzy sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem, a rezygnacja z zatrudnienia;

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, wbrew treści przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności A.P., że w/w nie wymaga stałej opieki swojej żony, która nie musiała rezygnować z zatrudnienia.

Z uwagi na powyższe naruszenia strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wnosiła o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zakwestionował stanowisko Kolegium dotyczące wystąpienia przesłanki uniemożliwiającej przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego to jest braku związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Podniósł, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która to opieka nie musi być opieką całodobową. Podkreślił, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżąca ze względu na sprawowaną opiekę, która to okoliczność nie jest kwestionowana przez organ, nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nawet w najmniejszym wymiarze czasowym. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Kolegium, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poza naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, która nie może przybrać charakteru dowolnego, co zdaniem strony miało miejsce w niniejszej sprawie, wykroczyło poza przysługujące mu kompetencje, uznając wbrew treści przedłożonego orzeczenia właściwego organu orzeczniczego, że niepełnosprawny A.P. nie wymaga stałej opieki ze strony skarżącej. Strona wskazała dodatkowo, że do 2022 r. korzystała przy opiece nad mężem z pomocy syna, który również wykonywał pracę zdalną. Obecnie fakt, iż zarówno skarżącą, jak i jej syn nie mogą wykonywać pracy zdalnie, stanowił przyczynę, z której skarżąca musiała zrezygnować z zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga B.P. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym skarżącą zawarła w treści wniesionej skargi. Natomiast organ administracji, po zapoznaniu się z żądaniem skarżącej w powyższym zakresie, w zakreślonym prawem terminie nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi B.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 sierpnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Wielunia z dnia 28 czerwca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem – A.P.

Podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615) - dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że wymagający opieki A.P. legitymuje się orzeczeniem Łódzkiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 22 września 2020 uznającym go za osobę zaliczoną do I grupy inwalidzkiej, całkowicie niezdolną do pracy, wymagającą stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, co w myśl art. 3 pkt 21 lit. d u.ś.r. oznacza, iż w/w jest osobą o niepełnosprawną w stopniu znacznym. Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje również to, iż skarżąca B.P. jest żoną wymagającego opieki A.P., na której ciąży swoisty obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka, wynikający z treści art. 23 i art. 27 oraz art. 130 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o. Skarżąca nie legitymuje się także orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Wobec powyższego uznać należy, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednakże jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż w sprawie nie doszło do łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż skarżąca nie wykazała istnienia bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Wskazać na wstępie wymaga, że powołanego wyżej przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w w/w przepisie osobom. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę oraz pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Podkreślenia również wymaga, że zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym może się różnić w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi zatem w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co również istotne, stały i długoterminowy charakter opieki nie może być utożsamiany z wykonywaniem czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę. Podkreślić dodatkowo należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, od wnioskodawcy zależy więc, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 716/21; z 2 lutego 2017, I OSK 2201/15; wyrok WSA w Łodzi z 20 czerwca 2020 r., II SA/Łd 218/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., III SA/Kr 634/21; wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 841/21; z 16 września 2021 r., III SA/Gd 563/21; wyroki WSA w Olsztynie z 21 października 2021 r., II SA/Ol 708/21, z 21 października 2021 r., II SA/Ol 776/21; wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2019 r. II SA/Po 827/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone do akt oświadczenia strony, co do zakresu i charakteru świadczonej opieki oraz ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego czynią zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad mężem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu słusznie bowiem zauważyło, że sporządzony przez skarżącą wykaz wykonywanych czynności względem męża nie wyklucza całkowicie możliwości podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomimo, co nie budzi wątpliwości, codziennego charakteru świadczonej opieki, zakres wykonywanych przez stronę czynności stricte opiekuńczych nad mężem, to jest pomoc w szeroko pojętych czynnościach higienicznych, pomoc w ubieraniu, wykonywaniu ćwiczeń rehabilitacyjnych, oklepywaniu i masowaniu ciała, mierzeniu ciśnienia i poziomu cukru we krwi, czy też umawianie i towarzyszenie mężowi w trakcie wizyt lekarskich lub codziennych spacerów, nie stanowią czynności, które uniemożliwiają podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczą w ocenie Sądu, wskazane przez stronę schorzenia, na które cierpi małżonek skarżącej. Nie bagatelizując stanu zdrowia A.P., w tym faktu, iż jest on osobą po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu, stanowiącym podstawowe schorzenie wydanego orzeczenia o niepełnosprawności, jak również współistniejących schorzeń natury kardiologicznej oraz nefrologicznej, podkreślenia jednak wymaga, że z akt sprawy nie wynika, iż w/w jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo, która nie może pozostać w domu bez żadnej opieki nawet na krótki okres czasu. Wręcz przeciwnie, na co wskazuje sama skarżąca, pomimo występujących ograniczeń zdrowotnych, w tym ruchowych, których istnienia Sąd w żaden sposób nie kwestionuje, małżonek skarżącej samodzielnie spożywa podane posiłki, zażywa przepisane lekarstwa, porusza się po mieszkaniu, korzysta z toalety. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej jest on także w stanie wychodzić na codzienne spacery, zarówno w pobliżu miejsca zamieszkania, jak i dalsze "poza miasto, nad rzekę, do lasu". Natomiast czynności typu przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, czy też pomoc w załatwianiu spraw urzędowych należą do typowych czynności dnia codziennego, które są także wykonywane przez osoby aktywne zawodowo. Również wskazywane przez stronę czynności polegające na przygotowywaniu materiałów do czytania, pisania, rozwiązywaniu z mężem prostych krzyżówek, rebusów, czy też grania z nim w gry planszowe, które w rozpoznawanej sprawie stanowią niewątpliwie pewną formę rehabilitacji sprawności intelektualnej A.P. po przebytym udarze, nie mogą zostać uznane za czynności szczególne, wymagające stałej obecności skarżącej, co uniemożliwiałoby jej podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Powyższe w ocenie Sądu potwierdza charakter tych czynności, w tym możliwość ich wcześniejszego zaplanowania, czy też brak konieczności ich przeprowadzania w sztywnie określonych normach czasowych. Co więcej, jak słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu tego typu czynności są również wykonywane przez osoby aktywne zawodowo, które między innymi mają na wychowaniu niepełnoletnie dzieci, a które to czynności stanowią element szeroko pojętego rozwoju dziecka.

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje w ocenie Sądu kwestia pozostawania przez skarżącą, do dnia 16 maja 2022 r. w stosunku zatrudnienia, w wymiarze ½ czasu pracy. W tym zakresie, mając na uwadze wskazywany już wcześniej wnioskowy charakter świadczenia pielęgnacyjnego, podkreślić należy, iż co do zasady, na możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia bez wpływu pozostaje upływ czasu pomiędzy wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a wystąpieniem przez uprawniony podmiot z wnioskiem o jego wypłatę, jak również pozostawanie przez wnioskodawcę w tym okresie aktywnym zawodowo. Niemniej jednak w sprawie, nie sposób pominąć treści załączonego do akt oświadczenia skarżącej z dnia 28 czerwca 2022 r., w którym strona wskazała, iż cyt.: "często zdalnie pracowałam ponieważ mąż wymagał stałej mojej opieki". Powyższe wskazuje, iż mimo szerokiego zakresu wykonywanych czynności względem niepełnosprawnego męża, skarżącą była w stanie łączyć sprawowaną opiekę z pracą zawodową. Jednocześnie argumentując konieczność rezygnacji z aktywności w tym zakresie, skarżąca nie wskazywała na pogorszenie stanu zdrowia męża, czy też na brak możliwości dalszego pogodzenia sprawowanej opieki z wykonywaną pracą, a jedynie na to, iż "stan męża nie rokuje poprawy". Wobec powyższego za trafne uznać należy stwierdzenie organu odwoławczego, co do braku wykazania związku pomiędzy decyzją skarżącej o rozwiązaniu wiążącej ją umowy o pracę, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez nią żądania. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Zasadności powyższego stanowiska nie przeczą, a co za tym idzie pozostają bez wpływu na wynik orzeczenia Sądu podnoszone w skardze okoliczności, co do braku możliwości dalszego wykonywania pracy zdalnej zarówno przez skarżącą, jak i przez jej syna, który pomagał jej w sprawowanej opiece. Jak wynika bowiem z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem sądu jest zatem ocena, czy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia jaki stan faktyczny wynika z akt sprawy i, czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 12 października 2022 r., III OSK 1518/21; wyrok WSA w Gliwicach z 15 listopada 2022 r., III SA/Gl 307/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem wskazana wyżej argumentacja została podniesiona dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, a procedujące w sprawie organy administracji nie posiadały jakiejkolwiek wiedzy, zarówno co do faktu uzyskiwanej przez skarżącą pomocy ze strony syna, jak również co, do tego, iż przyczyną rezygnacji z zatrudnienia był brak możliwości jego kontynuacji w formie zdalnej, co uniemożliwiłoby skarżącej sprawowanie opieki nad mężem. Jednocześnie zauważyć należy, iż twierdzenie strony, co do braku dalszej możliwości świadczenia pracy w formie zdalnej nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w przedłożonej dokumentacji.

Ponadto Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w sprawie organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącej za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Końcowo wskazać należy, iż ewentualna zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie prawa skarżącej do przedmiotowego świadczenia uprawniać będzie stronę do wystąpienia z ponownym wnioskiem o jego przyznanie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

k.ż.