Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 766/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 27 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 maja 2011 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Zdzieszowic, Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy - wskutek uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszej decyzji - zmienił decyzję własną z dnia 27 października 2006 r., nr [...], w części dotyczącej wysokości przyznanego S. K. zasiłku stałego z kwoty 414,45 zł na kwotę 141,15 zł miesięcznie. Decyzja wydana została na podstawie art. 104 i art. 163 K.p.a. oraz art. 8 ust. 1 i 3, art. 37, art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej zwanej ustawą, i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że dochód rodziny wynosi ogółem 419,70 zł, na osobę w rodzinie 209,85 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny składającej się ze S. K. i K. K. wynosi 702 zł. Następnie wskazał, że decyzją z dnia 27 października 2006 r. S. K. uzyskał prawo do pobierania zasiłku stałego jako osoba samotnie gospodarująca, którego wysokość - w związku ze zmianą sytuacji dochodowej wnioskodawcy - decyzją z dnia 2 grudnia 2008 r. ustalono w kwocie 414,45 zł. W dniu 9 listopada 2010 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie w/w zasiłku stałego w związku ze zmianą sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej S. K. W toku postępowania organ ustalił na podstawie oświadczenia S. K., że od 11 października 2010 r. mieszka on z K. K. i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto w oparciu o przeprowadzony w dniu 15 listopada 2010 r. wywiad środowiskowy stwierdzono, że S. K. zdał mieszkanie przy ul. [...], gdzie mieszkał poprzednio, a rodzina utrzymuje się z dotacji mieszkaniowej w wysokości 137,40 zł oraz zasiłku K. K. w kwocie 282,30 zł. Organ wyjaśnił również, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy, w celu ustalenia czy S. K. oraz K. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy też nie, w dniu 23 maja 2011 r. przesłuchano S. K. w charakterze świadka, który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań podał do protokołu, że pobrane przez niego pieniądze z banku przekazywał K. K., która regulowała opłaty za energię elektryczną i gaz. Wskazał również, że nie pamięta, czy z powyższych pieniędzy opłacany był czynsz, natomiast wspólnie robili zakupy, przygotowywali posiłki, sprzątali mieszkanie, prali oraz załatwiali sprawy urzędowe. Podał, że nie spisano umowy najmu mieszkania. Organ stwierdził, że powyższe ustalenia są zgodne z informacjami zawartymi w wywiadzie środowiskowym z dnia 23 maja 2011 r., przeprowadzonym przez pracownika socjalnego. Ponadto w oświadczeniu z dnia 23 maja 2011 r. S. K. wskazał, że w listopadzie 2010 r. utrzymywał się wraz K. K. z zasiłków stałych i dotacji mieszkaniowej, a pozostałe informacje dotyczące listopada 2010 r. zostały zawarte w protokole z dnia 23 maja 2011 r. Organ zaznaczył także, iż w sprawie brane są pod uwagę dochody z miesiąca poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania, tj. z października 2010 r. Dalej nadmienił, że w okresie od listopada 2010 r. do maja 2011 r. rodzina jest objęta systematyczną pomocą Ośrodka i nikt z członków rodziny nie informował o zmianie sytuacji rodzinnej. W oparciu o powyższe ustalenia organ uznał, że S. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z K. K. W końcowej części uzasadnienia organ odwołał się do treści art. 6 pkt 14, art. 37 ust. 2 pkt 2 oraz art. 106 ust. 5 ustawy i stwierdził, że skoro dochód rodziny, na który składa się dodatek mieszkaniowy w wysokości 137,40 zł (decyzja z dnia 31 sierpnia 2010 r., nr [...]) i zasiłek stały K. K. w wysokości 282,30 zł (decyzja z dnia 15 listopada 2011 r., nr [...]), wynosi łącznie 419,70 zł, a na osobę w rodzinie 209,85 zł, to zasiłek stały należało ustalić w wysokości 141,15 zł miesięcznie. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy kwotą 351,00 zł kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a kwotą 209,85 zł dochodu na osobę w rodzinie.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu S. K. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że prowadzi wspólne gospodarstwo z K. K. W tym zakresie argumentował, że jedynie wynajmuje pokój u K. K. z powodu przemeldowania się do niej. Podniósł również, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach "zmusza" zarówno jego, jak i K. K. do pisania, iż prowadzą wspólne gospodarstwo, co jest nieprawdą, gdyż tylko ze względu na oszczędności są zmuszeni razem żyć, utrzymywać się i gotować.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 27 września 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy, dodatkowo wskazując, że pismem z dnia 12 września 2011 r., zwróciło się do Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach o ustalenie m.in., czy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji K. K. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. W odpowiedzi na powyższe K. K. pismem z dnia 19 września 2011 r. skierowanym do Kolegium, zatytułowanym "wyjaśnienie", przesłała decyzję przyznającą jej dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r. oraz zaświadczenie Burmistrza Zdzieszowic z dnia 16 września 2011 r. o wymeldowaniu S. K. Natomiast pismem z dnia 19 września 2011 r. Kierownik Ośrodka poinformował organ odwoławczy, że w dacie wydania decyzji z dnia 25 maja 2011 r. K. K. otrzymywała dodatek mieszkaniowy w wysokości 161,14 zł, przyznany na okres od 1 marca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. Następnie organ odwoławczy przytoczył mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, w tym art. 163 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5, art. 37, art. 8 ust. 1 i 3 i art. 6 pkt 14 ustawy. Podał również, że kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i na osobę w rodzinie - na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) - od dnia 1 października 2009 r. wynosi odpowiednio 477,00 zł i 351,00 zł. Dalej organ wskazał, że okolicznością bezsporną jest, iż decyzją z dnia 27 października 2006 r., wobec spełnienia przesłanek uprawniających do przyznania omawianego świadczenia, organ I instancji przyznał S. K. zasiłek stały od 1 października 2006 r., którego wysokość - w związku ze zmianą sytuacji dochodowej - decyzją z dnia 2 grudnia 2008 r. ustalono następnie w kwocie 414,45 zł miesięcznie, gdyż dochód strony jako osoby samotnie gospodarującej stanowił wówczas kwotę 62,55 zł. Na podstawie protokołu przesłuchania S. K. z dnia 23 maja 2011 r. oraz oceny pracownika socjalnego zawartej w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 23 maja 2011 r. organ ustalił, że odwołujący od dnia 11 października 2010 r., po zdaniu dotychczas zajmowanego mieszkania socjalnego przy ul. [...], zamieszkuje i gospodaruje razem z K. K. Dalej, Kolegium dokonało analizy pojęcia "wspólne gospodarowanie" i wywiodło, że przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi. W ocenie organu, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie i zebrane dowody wskazują na słuszność stanowiska organu I instancji o prowadzeniu przez S. K. i K. K. - wbrew twierdzeniom strony - wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższe wynika jednoznacznie z okoliczności wskazanych w protokole przesłuchania S. K. oraz z innych dowodów zebranych w aktach sprawy, gdzie strona w kilku oświadczeniach wyraźnie wskazuje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nadto z akt wynika, że strona oraz K. K., składając oświadczenia w sprawie podań do organu o przyznanie innych rodzajów pomocy, zawsze podawali, że wspólnie gospodarują. Za niewiarygodne - z uwagi na całokształt dowodów zebranych w sprawie - Kolegium uznało twierdzenia odwołującego, że został zmuszony do napisania nieprawdy w tym zakresie. Również podanie w odwołaniu, że wspólne życie, utrzymywanie się i gotowanie podyktowane jest oszczędnością, świadczy o wspólnym gospodarowaniu, a powód takiej sytuacji nie ma znaczenia dla oceny tych okoliczności. Z kolei fakt zameldowania, czy obecnie wymeldowania S. K. z mieszkania K. K. - w ocenie organu - pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia w sytuacji, gdy strona faktycznie mieszka i gospodaruje razem z wyżej wymienioną w jej mieszkaniu. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że wystąpiła przesłanka zmiany sytuacji rodzinnej S. K., wymieniona w art. 106 ust. 5 ustawy, która ma wpływ na wysokość przyznanego zasiłku stałego. Końcowo, Kolegium - dokonując oceny w zakresie przedstawionego przez organ I instancji wyliczenia nowej wysokości zasiłku stałego - uznało, że prawidłowo ustalono jego wysokość w kwocie 141,15 zł miesięcznie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K., domagając się jej uchylenia. Wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące i nie odnosi się do stanu faktycznego w sposób prawidłowy. W tym zakresie dowodził, że wyprowadził się od K. K. w dniu 16 września 2011 r. i od tego czasu nie prowadzą - jak zresztą błędnie stwierdzono w decyzjach - wspólnego gospodarstwa domowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że argumenty podniesione w skardze dotyczące wyprowadzenia się skarżącego i prowadzenia z K. K. odrębnego gospodarstwa domowego pozostają bez wpływu na sposób podjętego rozstrzygnięcia, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia w sytuacji, gdy w okresie, w którym organ I instancji ustalał sytuację dochodową i rodzinną strony, faktycznie mieszkała ona i gospodarowała razem z wyżej wymienioną w jej mieszkaniu.

Na rozprawie sądowej skarżący podtrzymał skargę, akcentując, że wyprowadził się z mieszkania K. K. przed wydaniem decyzji przez Kolegium, chociaż pozostawił tam jeszcze trochę rzeczy. Podniósł również, że złożył wniosek -niejako "automatycznie" - o przydział lokalu socjalnego z Gminy. Natomiast obecnie mieszka "po kolegach".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 września 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach o zmianie ostatecznej decyzji własnej, w części dotyczącej wysokości przyznanego S. K. zasiłku stałego z kwoty 414,45 zł na kwotę 141,15 zł miesięcznie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił między innymi przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., dopuszcza możliwość uchylenia lub zmiany przez organ administracji publicznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w K.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Taką szczególną regulację zawiera przepis art. 106 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Powołany przepis określa przesłanki uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania, zmierzającego do dokonania weryfikacji decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Przepis ten ustanawia przy tym zarówno katalog przesłanek obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi, bądź też odpowiednio może stanowić podstawę weryfikacji decyzji. Zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony stanowi przesłankę obligatoryjną, której wystąpienie nakłada na organ obowiązek uchylenia lub zmiany decyzji. Podkreślenia wymaga, że przesłanki obligatoryjnej weryfikacji decyzji ostatecznej powinny być interpretowane ściśle, co oznacza, że organ korzystając z omawianej regulacji z uwagi na zmianę sytuacji strony winien ponad wszelką wątpliwość ustalić czy taka zmiana wystąpiła. Odnotować również wypada, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ma charakter konstytutywny. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki przewidziane w tym przepisie organ administracji wydaje decyzję uchylającą lub zmieniającą decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc, czyli może kształtować nowy zakres uprawnień strony dopiero od momentu wydania swego rozstrzygnięcia, orzekając o utracie prawa lub o zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia na przyszłość (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r, sygn. akt I OSK 654/10 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 655/11, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie, jako przyczynę zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego organy obu instancji przyjęły zmianę sytuacji rodzinnej S. K. Uznano bowiem, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z K. K., a więc osoby te stanowią rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy. Oceniając prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy decyzyjne w powyższym zakresie należy stwierdzić, że w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez organ I instancji materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu potwierdził wystąpienie podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, którą przyznano skarżącemu zasiłek stały. Niewątpliwie, z protokołu przesłuchania S. K. z dnia 23 maja 2011 r. oraz oceny pracownika socjalnego zawartej w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 23 maja 2011 r. wynika, że skarżący zamieszkiwał i gospodarował wspólnie z K. K. Jednakże już w dniu orzekania przez organ odwoławczy, który to czas jest miarodajny dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 106 ust. 5 ustawy, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący nadal prowadził wspólne gospodarstwo domowe z K. K. W tym zakresie zauważyć należy, że Kolegium dysponowało nowym dowodem w sprawie, a mianowicie informacją przekazaną przez K. K. o wymeldowaniu skarżącego z jej mieszkania z dniem 16 września 2011 r. Powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu Burmistrza Zdzieszowic. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem merytorycznym, a więc również na organie II instancji spoczywają obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, którego granice określa art. 136 K.p.a. Jeśli organ odwoławczy stwierdzi, że materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub zgłoszone zostaną nowe wnioski dowodowe, może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje bowiem w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ ten, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się bowiem tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji. Stan faktyczny ustala organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji I instancji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. W takim przypadku organ odwoławczy z urzędu lub na wniosek strony jest obowiązany przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, o jakim mowa w art. 136 K.p.a. (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 508 i 509 oraz powołane tam orzecznictwo).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Kolegium, pomimo uzyskania informacji - przed wydaniem decyzji - o wymeldowaniu skarżącego z dniem 16 września 2011 r. z mieszkania K. K., nie ustaliło w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, czy skarżący oraz K. K. nadal wspólne zamieszkują i gospodarują. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, kwestia wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa jest kluczowa dla ustalenia, czy nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącego. Z tej bowiem przyczyny wszczęte zostało postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego. Z naruszeniem zatem art. 7 K.p.a., nakazującego m.in. podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz z naruszeniem pozostającego z tą regulacją w związku art. 77 § 1 K.p.a., wedle którego rozstrzygający organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania, a następnie do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wskazanej kwestii, jak wcześniej zaznaczono, o podstawowym znaczeniu dla postępowania prowadzonego w trybie art. 106 ust. 5 ustawy. Podkreślenia wymaga, że organ posiadał do tego stosowne uprawnienie, znajdujące oparcie w art. 136 K.p.a. Zwrócić należy uwagę, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej przyznającej świadczenia z zakresu pomocy społecznej jest odstępstwem od zasad ochrony praw dobrze nabytych i zasady trwałości decyzji ostatecznych. Dlatego tak ważne jest, aby w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy stan faktyczny był ustalony w sposób prawidłowy i niebudzący żadnych wątpliwości oraz aby organ dokonał jego oceny na dzień wydania decyzji. Biorąc bowiem pod uwagę rodzaje przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w omawianej regulacji, trzeba zauważyć, że część z nich będzie trwała w czasie, np. zmiana przepisów prawa, zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobranie nienależnego świadczenia - i musi istnieć w dacie wydania decyzji (tak M. Kotulski, Zmiana lub uchylenie decyzji z zakresu pomocy społecznej, Samorząd Terytorialny 3/2008, str. 42). W kontekście powyższego, zdaniem Sądu, jako dowolne, bo nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy, należało uznać twierdzenia organu odwoławczego, że w dacie orzekania przez ten organ, skarżący i K. K. nadal prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Kolegium, pomimo posiadania wiedzy o wymeldowaniu skarżącego, nie wyjaśniło, czy i jaki wpływ ta nowa okoliczność miała na niniejszą sprawę. W konsekwencji, nie poczyniono istotnych i niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie zaktualizowania się przesłanki zmiany sytuacji strony, o której mowa w art. 106 ust. 5 ustawy, uprawniającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego. Również argumentacja skarżącego podniesiona na rozprawie sądowej, w tym wskazanie, iż obecnie mieszka "po kolegach", potwierdza istnienie wątpliwości w omówionym wyżej zakresie.

Podsumowując dotychczasowe wywody stwierdzić przyjdzie, że brak przeprowadzenia dostatecznego, dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy powoduje, że kwestia zasadnicza, tj. prowadzenie przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z K. K., nie została należycie ustalona na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Kolegium nie dokonało bowiem oceny wpływu komentowanej, nowej okoliczności w postaci wymeldowania skarżącego, na zmianę decyzji w przedmiocie przyznania mu zasiłku stałego. W efekcie uprawniony jest pogląd, że nie wyjaśniono ponad wszelką wątpliwość, czy nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącego. Natomiast, jak już sygnalizowano, od ustaleń w tym zakresie zależy prawidłowość prowadzonego postępowania w sprawie i możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie art. 106 ust. 5 ustawy.

Już tylko marginalnie odnotować trzeba, że organ odwoławczy nie dostrzegł rozbieżności w ustaleniach organu pierwszoinstancyjnego w zakresie wyliczenia dochodu rodziny. Otóż, organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przyjmuje dochód z miesiąca poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania, tj. z października 2010 r., a w obliczeniach dochodu wziął pod uwagę zasiłek stały K. K. w wysokości 282,30 zł, przyznany decyzją z dnia 15 listopada 2010 r. na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu, rzeczą Kolegium było ustalenie, czy także zmiana sytuacji dochodowej strony wystąpiła w dacie podjęcia ostatecznej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem opisanych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 i 136 K.p.a., a naruszenia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenie czyni koniecznym uchylenie objętej kontrolą decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w szczególności dokonania ustaleń faktycznych w zakresie kwestii podstawowej, a mianowicie, czy skarżący i K. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i - w zależności od tych ustaleń - dokonania oceny w zakresie zaktualizowania się ustawowych przesłanek, upoważniających organ do zweryfikowania ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego.