Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 149/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1 i par. 2 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 1 i art. 165
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi

na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w kwocie [...] zł, skarżący Z. J. domagał się zwolnienia

od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu.

Wniosek ten powtórzył następnie na urzędowym formularzu – druk PPF – czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...] r.

W uzasadnieniu powyższego podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która jest osobą [...] i [...], znajdującą się pod stałą opieką lekarską,

co wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Tymczasem jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest [...] skarżącego w kwocie [...] zł oraz dodatek [...] żony w wysokości [...] zł. Oboje nie posiadają żadnych składników majątku, albowiem mieszkanie własnościowe - o pow. [...] m2 - w którym zamieszkują darowali swojemu wnukowi P. J. Z kolei otrzymana przez żonę skarżącego – na współwłasność z innymi spadkobiercami - niezabudowana działka o pow. [...] ha [...] m2 objęta jest ochroną [...]. W związku z tym nie można jej sprzedać bez zgody pozostałych współwłaścicieli ani zaciągnąć na nią kredytu.

Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku

do akt sprawy nadesłano kserokopie następujących dokumentów źródłowych:

- umowę "przedwstępną – warunkową" sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w O., należącej do Z. J.,

wraz z całym wyposażeniem i zespołem składników niematerialnych jego firmy wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą [...] "A", którą

zgodnie z postanowieniem art. 3 pkt A tej umowy przekształcono w Spółkę

z ograniczoną odpowiedzialnością;

- postanowienie Sądu Rejonowego w C., [...] Wydziału [...], z którego ustalono, iż skarżący posiadał w Spółce [...] "B" udziały o łącznej wartości [...] zł;

- deklaracje VAT-7 za miesiące od [...] do [...] r. wraz z raportami kasowymi Spółki "B" za ten okres oraz rachunkiem zysków i strat, gdzie wykazano stratę w kwocie [...] zł;

- wyjaśnienie skarżącego w przedmiocie przeniesienia prowadzonej działalności gospodarczej zarejestrowanej jako [...] "A" na ul. [...] w Z., gdzie zamieszkuje razem z żoną;

- zeznanie podatkowe PIT-36 za [...] r., z którego wynika, iż skarżący osiągnął w tym okresie dochód w kwocie [...] zł oraz poniósł stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł;

- deklaracje VAT-7 za okres od [...] do [...] r., gdzie wykazano następujące podstawy opodatkowania: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł,

[...] zł, [...] zł;

- świadectwo pracy wnuka P. J. wraz z aneksem do umowy

o pracę zawartej ze Spółką [...] "B", w której miesięczne wynagrodzenie ustalone zostało w kwocie [...] zł plus premia uznaniowa;

- decyzje ustalające wysokość należnego do zapłaty przez żonę skarżącego

w [...] i [...] r. podatku rolnego;

- rachunki ponoszonych opłat za leki oraz za mieszkanie przy ul. [...] w Z., które zgodnie z wyjaśnieniem skarżącego pokrywane są przez niego mimo, iż widnieją na nazwisko wnuka.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).

Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).

Zauważyć w tym miejscu należy, iż wniesiony w chwili obecnej przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić

w kontekście z art. 165 ustawy. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 19 maja 2008 r. postanowienie w przedmiocie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy

w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie Z. J. z wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę [...] zł należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że sytuacja skarżącego w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku nie uległa zmianie w taki sposób, aby można było uznać, iż nie jest

on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osiąga bowiem stały dochód w postaci [...] wobec powyższego powinien w nich partycypować.

Co więcej prowadzi też własną działalność gospodarczą (vide: załącznik nr 11

do pisma z dnia [...]r.), w ramach której osiąga znaczny przychód (w roku [...] i [...] wynosił on [...] zł i [...] zł). Stąd uznać należało, iż poniesiona w [...] r. i [...] r. z tego tytułu strata wynosząca [...] zł i [...] zł nie jest spowodowana nierentownością czy brakiem popytu na usługi, które skarżący świadczy. Wręcz przeciwnie wysokość ponoszonych kosztów uzyskania przychodu przyczynia się do takiego stanu sprawy. Gdyby więc skarżący w ramach tych wydatków, które w [...] r. i [...] r. wynosiły [...]zł i [...] zł wygospodarował stosowne środki na uiszczenie należnych

w sprawie opłat sądowych i wydatków byłby w stanie je ponieść. Tym bardziej,

że trwające od dłuższego czasu postępowanie podatkowe powinno było skłonić go do przedsięwzięcia stosownych kroków by zabezpieczyć się finansowo. W orzecznictwie sądowym powszechny jest wszakże pogląd, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Od przedsiębiorców wymaga się bowiem przezorności, zapobiegliwości

i profesjonalizmu, gdyż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się ze swej istoty z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Zwłaszcza, że zgodnie z art. 200 ustawy w razie pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia jego skargi wszelkie poniesione przez niego opłaty na poczet prowadzonego postępowania podlegać będą zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 156/04 niepubl. oraz postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 128/06 niepubl.).

Nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, iż skarżący w miejscu zamieszkania prowadzi własną działalność gospodarczą, stąd wydatki związane

z jego utrzymaniem nie mogły być uwzględnione w podanej kwocie, tj. [...] zł (vide: oświadczenie z dnia [...] r.), niezależnie od relacji łączących skarżącego z wnukiem, a wynikających z zawartej umowy darowizny, gdzie zastrzeżono "nieodpłatne i dożywotnie jego użytkowanie".

Podkreślić ponadto w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Tymczasem skarżący ma jeszcze inne możliwości zarobkowe związane z posiadaniem udziałów w Spółce [...] "B" oraz pełnieniem w niej funkcji [...]. Co więcej zgodnie z załącznikiem

nr 02/08/2007 do umowy przedwstępnej kupna - sprzedaży z dnia [...]r. Spółka "B" wypłaca skarżącemu "dożywotnią gażę" w wysokości [...] zł miesięcznie (vide: raporty kasowe z [...] i [...] r.).

W świetle powyższego przyjąć należało, iż przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1

w zw. z art. 245 § 2 ustawy przesłanka zwolnienia Z. J.

z kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Skarżący nie wykazał bowiem

w dostateczny i przekonujący sposób jakoby jego sytuacja materialna i bytowa uległa zmianie w taki sposób, iż uzasadniałaby zastosowanie tej szczególnej instytucji procesowej jaką jest przyznanie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym żądaniu wnioskodawcy.

Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3

oraz art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.