Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 978/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
article: art. 23, 25, 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta i gminy Piaseczno 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Gminy P. na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...] Rada Miejska w P. zatwierdziła taryfy za zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta i gminy P. obsługiwanym przez P. sp. z o.o. w P.

W piśmie z dnia 16 marca 2012 roku Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w P. wezwała Radę Miejską w P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne uchylenie uchwały z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...].

W odpowiedzi na wymienione wyżej pismo Rada Miejska w P. podjęła uchwałę z dnia [...] maja 2012 roku nr [...] uznając, że uchwała z dnia [...] grudnia 2011 roku jest zgodna z prawem.

W piśmie z dnia 17 maja 2012 roku Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w P. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...] podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 roku Nr 127, poz. 886 – tekst jednolity) poprzez ustalenie i wprowadzenie taryfy odpłatności za zbiorowe odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych w oparciu o jednostki oraz zasady, których nie zna i nie przewiduje ww. ustawa, w tym w szczególności przyjęcie, że dopuszczalne jest ustalenie opłat za odprowadzane ścieki na podstawie jednostki miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej powierzchni, z której odprowadzane są ścieki oraz sumy opadów na terenie Gminy P.,

2) art. 2 pkt 8 lit. c ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez przyjęcie, że wody opadowe pochodzące z powierzchni dachu są wodami opadowymi pochodzącymi z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni,

3) art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez zatwierdzenie taryf, które zostały sporządzone i ustalone niezgodnie z prawem.

Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że zgodnie z przedmiotową uchwałą zatwierdzone taryfy P. wprowadzają tabelę zawierającą grupy taryfowe, dla których ustalono ceny za odprowadzenie ścieków opadowych i roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni takich jak:

a) pkt 2. (taryfa 2) – powierzchnie dachów (w rzucie poziomym) budynków przemysłowych, handlowych usługowych, zabudowy mieszkaniowej użyteczności publicznej i sakralnej,

b) inne powierzchnie nie wymienione w pozostałych grupach – stawka: w wysokości 2,71 netto (2,92 brutto) /m3/m-c.

Warunki stosowania taryf określają, iż ilość odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, które instaluje i utrzymuje dostawca ścieków, zaś w razie braku urządzeń pomiarowych, ilość odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych ustala się, jako iloczyn wielkości powierzchni o trwałej nawierzchni oraz sumy opadów na terenie Gminy P. w przyjętym okresie rozliczeniowym (według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie, stacja meteorologiczna P., Gmina P.). Jednocześnie określono, iż jako okres rozliczeniowy przyjmuje się okres jednego dwóch, trzech lub sześciu miesięcy.

Zgodnie z treścią uchwały w § 2 uchylono uchwałę nr [...]. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy P.

Jako podstawa prawna uchwały podany został art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r Nr 123, poz.858 z późn. zm.) zwane dalej Ustawą.

Uchwała podlegała ogłoszeniu w sposób zwyczajowo przyjęty. Jest opublikowana m.in. na stronie internetowej Gminy P. ([...]) oraz stronie P. Sp. z o.o. w P. ([...]) i weszła w życie z dniem podjęcia.

Przedmiotowa taryfa zatwierdzona zaskarżoną uchwalą przedstawiona we wniosku taryfowym, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, narusza prawo w sposób rażący i została opracowana bez podstaw prawnych. Zgodnie z art. 24 ust 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Rada Miejska wbrew przepisom ustawy zatwierdziła taryfy, które naruszają przepisy prawne.

Zdaniem Wspólnoty, z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i z wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku (Dz. U. z 2006 r. Nr 127) w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków nie wynika możliwość wprowadzenia i obowiązku ponoszenia opłat za wody opadowe i roztopowe przy zastosowaniu przelicznika 1 m2 powierzchni dachów, (do czego w istocie nadal sprowadza się przedmiotowa taryfa), a przede wszystkim wskazane akty prawne nie przewidują w ogóle możliwości rozliczeń ustalonych w sposób przewidziany w zatwierdzonym wniosku taryfowym, jako iloczyn metrów dachu i średniej ilości opadów w P.

Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy taryfa to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania zaś taryfowa grupa odbiorców usług to grupa odbiorców wyodrębnionych na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzanych ścieków, warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi.

Żaden z obowiązujących przepisów prawa nie przewiduje możliwości ustalania ilości odprowadzanych ścieków opadowych według metra kwadratowego powierzchni zanieczyszczonej ani też według danych Instytutu Meteorologicznego, dotyczących ilości rocznych opadów w stosunku do litra opadów na m2 powierzchni, tak jak przyjęto to w zatwierdzonej taryfie. Są to metody pozaprawne w świetle rozwiązań ustawy, która nie wspomina o takiej formie rozliczeń podobnie jak o stosowaniu jednostki powierzchni "m2", co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (OSK 893/10 – wyrok NSA z 19.08.2010 r.).

Podjęta w oparciu o art. 24 pkt 5 ustawy uchwała Rady Miejskiej w P. narusza przepisy ww. Ustawy, w szczególności art. 27 ust. 5 i art. 2 pkt 8 c w związku z przyjętym sposobem rozliczania z odbiorcami odpłatności za odprowadzanie ścieków opadowych lub roztopowych. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wskazuje na dokonywanie rozliczeń od ilości odprowadzonych ścieków, przy zastosowaniu ustalonej stawki opłat, a ilość ta powinna być ustalona na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w przypadku ich braku powinna być ustalona przez strony umowy o odprowadzanie ścieków, jako równa ilości wody pobranej lub ilości ścieków określonej w umowie.

Ponadto niesłuszne i niemające oparcia w przepisach prawa jest uznanie, że powierzchnie dachów stanowią "powierzchnię zanieczyszczoną", z której odprowadzane wody opadowe i roztopowe zalicza się do ścieków w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. W sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10. listopada 2011 roku, sygn. akt IV 1335/11 zapadły w sprawie poprzedniej uchwały Rady Miasta P. Nr [...], która w analogiczny sposób naruszyła ww. przepis uznając w sposób sprzeczny z ustawą, iż powierzchnie dachów budynków stanowią "powierzchnię zanieczyszczoną", z której odprowadzane wody opadowe i roztopowe zalicza się do ścieków w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków naruszając art. 2 pkt 8 c. Potwierdzać to ma również szereg innych orzeczeń sądów administracyjnych wskazanych w dalszej części uzasadnienia skargi jak np. wyrok wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1335/11.

Jak wywiodła skarżąca Wspólnota, zgodnie z art. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów.

Z powyższego zapisu wynika więc obowiązek poszanowania interesów odbiorców gminy, a także bezwzględny obowiązek ustalania opłat w oparciu o zasady określone ww. ustawą, i wyłącznie w ramach określonych ww. ustawą, zaś obowiązek uiszczania opłat powinien wynikać wyraźnie i wprost z brzmienia ustawy, zaś jakakolwiek wykładnia rozszerzająca jest, szczególnie w przypadku przepisów wprowadzających obowiązki finansowe, niedopuszczalna. W obecnej sprawie przepisy ustawy są jasne i nie dopuszczają wprowadzenia opłat takich, jakie przyjęła samowolnie Rada Miejska w P. Nie było zatem możliwości prawnej zastępować i wyręczać w tym zakresie ustawodawcy. Już w sprawie dotyczącej poprzedniej uchwały Rady Miasta P. w przedmiotowej kwestii argument ten był podnoszony i sprawa została przesądzona w sposób nie budzący wątpliwości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Argument ten jest nadal aktualny, czego dowodzi zaskarżona uchwała Rady Miasta P., gdzie, zatwierdzając taryfy ponownie naruszono ten sam przepis art. 2 ust 8 lit c ustawy, w istocie w ten sam sposób, zmieniając jedynie sposób obliczania cen z jednego nieprawidłowego na inny równie nieprawidłowy. Stwierdzić należy zatem, iż Rada Miejska w P. wbrew przepisom prawa i wbrew zapadłemu wyrokowi nadal dopuszcza pozaprawne sposoby ukształtowania cen i wprowadzenia opłat w przedmiotowej kwestii, zatwierdzając przedmiotowe taryfy, choć nie są zgodne z przepisami prawa i nie znajdują w nich żadnego oparcia.

W takim kontekście, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, należy ocenić i interpretować treść art. 2 ust. 8 lit. c ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która w definicji ścieków odwołuje się do terminu "powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. Przytoczone przykłady odwołują się wyłącznie do powierzchni ziemi, zaś dachy z pewnością nie są umiejscowione na ziemi. Analiza porównawcza, a ponadto zestawienie z pozostałymi przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wprowadzającej przelicznik metra sześciennego, a nie metra kwadratowego zużytej wody nakazują przyjąć, że powierzchnie dachów nie wchodzą w zakres ww. pojęcia i wody opadowe z dachów nie mieszczą się w definicji ścieków. Z uwagi na powyższe niesłuszne i niemające oparcia w przepisach prawa jest uznanie, że powierzchnie dachów budynków, stanowią "powierzchnię zanieczyszczoną", z której odprowadzane wody opadowe i roztopowe zalicza się do ścieków w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.

Z wyroku z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1335/11 wynika, iż ceny za zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych wprowadzone uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] czerwca 2010 roku zostały uchwalone z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu wyraźnie stwierdził, iż ustawodawca używając pojęcia "powierzchnie zanieczyszczone" wiązał je z powierzchnią ziemi, zaś wprowadzanie opłat za odprowadzanie ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych przy zastosowaniu przelicznika 1 m2 powierzchni dachów nie ma oparcia w przepisach prawa. Podkreślono, iż zasadą jest, że ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie urządzeń pomiarowych (art. 27 ust. 5 ustawy) zaś w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie (art. 27 ust. 5 ustawy). Przy czym brak jest przepisów pozwalających uzależnić wysokość opłaty za odprowadzanie ścieków od wielkości powierzchni zanieczyszczonej.

Uchwała z dnia [...] grudnia 2011 roku taki właśnie – sprzeczny z prawem – sposób zatwierdza. Podkreślić również należy, iż wprowadzone taryfy nie wprowadzają w istocie sposobu rozliczenia według jednostki pomiarowej m3 pomimo, iż formalnie w tabeli wskazano taką jednostkę) bowiem ustalenie opłat opiera się na niedozwolonych i nieprzewidzianych przepisami wskaźnikach związanych z wielkością powierzchni dachu oraz sumy opadów na terenie gminy, co stanowi nie tylko próbę obejścia prawa, ale wprost jego naruszenie.

Mimo iż formalnie w tabeli widnieje stawka z użyciem metra sześciennego w odniesieniu do grup taryfowych tak, aby teoretycznie zadośćuczynić wyrokowi w sprawie sygn. IV SA/Wa 1335/11 (zapadłego w wyniku zaskarżenia przez Wspólnotę poprzedniej uchwały Rady Miejskiej) to w istocie podstawą ustalania opłaty w przypadku braku urządzeń pomiarowych są nadal metry kwadratowe dachu. Zgodnie bowiem z warunkami stosowania taryf podstawą opłat w przypadku braku urządzeń pomiarowych jest iloczyn powierzchni o trwałej nawierzchni (tj. dachu) oraz suma opadów na terenie P. w przyjętym okresie rozliczeniowym. Okres ten jest również nieokreślony, bowiem może wynosić zarówno jeden dwa, trzy jak i sześć miesięcy. Nadal zatem wbrew, dyspozycji ustawy, zatwierdzone taryfy przewidują możliwość ustalania ceny za odprowadzane ścieki stanowiące wody opadowe i roztopowe w oparciu o jednostkę metra kwadratowego, wprowadzając przy tym kolejny dodatkowy element w postaci średniej ilości opadów na terenie P. Możliwość ustalenia opłaty jako iloczynu metra kwadratowego powierzchni dachu i ilości opadów stanowi kombinację dwóch nieprzewidzianych ustawą elementów. W taryfie wprost określono (zarówno w tabeli jak i warunkach), jako grupę taryfową II powierzchnie dachów, a z treści zatwierdzonej taryfy wynika wprost również sposób obliczenia opłaty jako iloczynu wielkości powierzchni o trwalej nawierzchni (tj. w odniesieniu do grupy II powierzchni dachu) i sumy opadów na terenie P.

Fakt, iż podstawą obliczania opłat jest powierzchnia metrów kwadratowych dachów potwierdza dołączona faktura VAT nr [...], na podstawie, której P. w P. nalicza opłaty za ścieki z powierzchni dachów. W przypadku Wspólnoty opłaty ustala się w oparciu o powierzchnie metrów kwadratowych dachu, tj. 2112 m2 powierzchni jej dachu.

Zgodnie z art. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Podjęta w oparciu o art. 24 a ust 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków uchwała Rady Miejskiej w P. narusza przepisy w szczególności art. 27 ust. 4 i 5 oraz art. 2 pkt 8 c tej ustawy w związku z przyjętym sposobem rozliczania z odbiorcami odpłatności za odprowadzanie ścieków opadowych lub roztopowych, tj. od wielkości powierzchni. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wskazuje na dokonywanie rozliczeń od ilości odprowadzonych ścieków, przy zastosowaniu ustalonej stawki opłat, a ilość ta powinna być ustalona na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w przypadku ich braku powinna być ustalona przez strony umowy o odprowadzanie ścieków, jako równa ilości wody pobranej lub ilości ścieków określonej w umowie. Ustawa określa zasady odprowadzania ścieków, zaś definicja ścieków zawarta w art. 2 pkt 8 określa, że za ścieki uważa się również wody opadowe lub roztopowe ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych, w tym centrów miast, terenów przemysłowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni. Należy zatem uznać, że do kanalizacji deszczowej stosować trzeba wszelkie zasady zawarte w tej ustawie.

Podjęta w oparciu o ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków uchwała Rady Miejskiej w P., zatwierdzająca taryfy opracowane przez P. narusza przepisy tej ustawy, a stosowane wskaźniki nie znajdują odzwierciedlenia w przepisach prawnych.

Jednocześnie wskazać należy, że przepisy art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 4 i 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie dopuszczają innego sposobu ustalania odpłatności na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za odprowadzanie ścieków jak tylko i wyłącznie, jako iloczyn przyjętej w zatwierdzonej taryfie stawki/ceny za jednostkę miary ścieków i ilości tych ścieków, przy czym ilość odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w razie braku tych urządzeń wyłącznie w umowie zawartej z odbiorcą, jako równą ilości wody pobranej lub ilości określonej w tej umowie. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie przewiduje, aby ilość odprowadzanych ścieków mogła być ustalona w jakikolwiek inny sposób niż wskazany w art. 27 ust. 4 i 5 ustawy, zwłaszcza nie przewiduje, by ilość ścieków mogła być zastąpiona innymi danymi, w tym iloczynem wielkości powierzchni nieruchomości, z której mają być odprowadzane ścieki, tj. m2 powierzchni dachu oraz sumy opadów na terenie miasta i Gminy P. w przyjętym okresie rozliczeniowym (wg danych IMGW w Warszawie, stacja meteorologiczna P., P.).

Ustalenie przedmiotowych opłat wprowadzonych taryfą P. zatwierdzoną przedmiotową uchwałą odwołuje się do obszaru w m2 powierzchni dachu, jako podstawy określenia ich wysokości, co jest sprzeczne z obowiązującym prawem i co przesądził już ww. wyrok z dnia 10 listopada 2011 roku. Poza ww. wskaźnikiem m2 powierzchni dachu przedmiotowa taryfa wprowadza również kolejny sposób nieprzewidziany ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w postaci sumy opadów na terenie gminy P., jako podstawy do ustalenia ceny za odprowadzenie ścieków. Już sam ten element, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, wystarcza do stwierdzenia, iż taryfa wprowadzona przez P., zatwierdzona przez Radę Miejską jest sprzeczna z prawem.

Art. 23, art. 25 i art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i zawarta w nich delegacja do wydania rozporządzenia wyklucza ustalenie wysokości opłat za odprowadzone ścieki w oparciu o jednostkę miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe kanalizacją deszczowa, co w istocie nastąpiło zgodnie z przedmiotowa taryfą. Wprowadzenie przez P. zasad rozliczeń zatwierdzonych uchwałą w uwagi na treść ustawy i rozporządzenia stanowi w ocenie Wspólnoty wydanie ich bez podstawy prawnej.

Przyjęty w zatwierdzonych taryfach sposób pozwalający ustalać opłaty z odwołaniem się do metrów kwadratowych powierzchni zanieczyszczonej w istocie oznacza stosowanie par. 5 pkt 4 oraz par. 2 pkt. 10 rozporządzenia, które są niekonstytucyjne, jako wydane z przekroczeniem delegacji ustawowych zawartych w art. 23, art. 25 i art. 27 ustawy, co potwierdzać ma szereg powołanych przez stronę wyroków sądowych.

Z uzasadnienia wniosku taryfowego P. wynika również, że dla obliczenia ceny za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych przyjęto jako podstawę praktykę stosowaną w innych miastach w Polsce, iż w okresie taryfowym na m2 powierzchni utwardzonej spadnie opad atmosferyczny w wysokości średniej opadów atmosferycznych za ostatnie pełne 10 lat, tzn. w okresie 2000 – 2010. Według danych IMiGW w Warszawie ustalono poziom opadów dla miasta P. w latach 2000 – 2010 na podstawie pomiarów dokonywanych na stacji meteorologicznej O. (lata 2000 -2008) oraz na stacji meteorologicznej P., Gmina P. 2009-2010), a następnie ustalono średni poziom opadów w mm za okres 2000 – 2010: 527. W oparciu o powyższe dane uzyskano następujący poziom cen za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych: grupa taryfowa 1-2,71 zł/m3 netto grupa taryfowa II – 2,71 zł/m3 netto, który następnie zatwierdzono przedmiotową uchwałą.

Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej należy zwrócić uwagę, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewiduje wprowadzania opłat za odprowadzane ścieki ani na podstawie praktyk przyjętych w innych miastach, ani jakichkolwiek innych podstaw poza tymi, które zostały w niej wyraźnie określone. W żadnym zaś wypadku nie przewiduje możliwości określania stawek na podstawie ilości opadów na m2 powierzchni ustalanych w oparciu o dane IMGW.

Nadto, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, podnieść należy, że wniosek taryfowy nie spełnia również kryteriów formalnych, zaś jego zatwierdzenie zaskarżoną uchwałą jest wadliwe z przyczyn formalnych. Wniosek PWIK o zatwierdzenie taryf jak wynika z treści par. 1 uchwały jest z dnia 23 grudnia 2011, taryfy zostały wprowadzone w dniu 1 stycznia 2012 roku. Zgodnie z art. 24 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie. Dodać należy, iż przedmiotowy wniosek z pewnością nie jest i nie może być uzupełnieniem wniosku z dnia 14 października 2011 roku, jak to bezpodstawnie przyjmuje Rada Miejska w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały. Jest to nielogiczne, bezpodstawne i wewnętrznie sprzeczne. Wniosek z dnia 14 października 2011 roku stanowił załącznik do uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2011 roku, która została uchylona w § 2 przedmiotowej uchwały, co wyklucza jego uzupełnianie, czy korekty, a w konsekwencji dalsze pozostawanie w mocy. Ponadto z uwagi na jego treść nie może być utożsamiany z przedmiotowym wnioskiem z dnia 23 października 2011 roku, gdyż są to zupełnie inne wnioski w treści. Taryfy we wniosku z dnia 14 października 2011 roku odnosiły się do wprowadzanych w nim taryf ze wskazaniem jednostki za metr kwadratowy.

Wniosek z dnia 14 października 2011 roku jest opublikowany na stronie miasta P. ([...]) i z jego treści wynika, że wniosek ten stanowi załącznik nr 1 do uchwały nr [...]. Z uzasadnienia ww. uchwały również wynika, iż dotyczy ona wniosku z dnia 14 października 2011 roku.

Uchwała powinna zatwierdzać taryfy P. określone we wniosku stanowiącym załącznik do uchwały. Do uchwały dołączono jedynie treść wniosku taryfowego, a nie wniosek podpisany i opracowany przez P., nie można zatem przyjąć iż uchwała zatwierdza wniosek stanowiący załącznik do uchwały. Wniosek taryfowy nie zawiera żadnych opisów wskaźników, co do dat, pieczęci itd., zatem trudno domniemywać, co w istocie i na jakiej podstawie zostało zatwierdzone.

Zaskarżona uchwała opublikowana jest również na stronie internetowej P. w P. ([...]), przy czym zauważyć należy, iż wniosek taryfowy P., jaki zgodnie z treścią uchwały ma stanowić do niej załącznik do uchwały, jest podpisany przez przewodniczącego Rady Miejskiej w P. (podobnie zresztą jak uchwała). Z pewnością nie może być to uznawane za wniosek P. w P.

Z uzasadnienia uchwały nie wynika też w żaden sposób, jakimi motywami kierowała się Rada Miejska P., zatwierdzając taryfy. Z przedstawionego uzasadnienia trudno domniemywać jakiekolwiek przesłanki, bowiem poza powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2010 roku w sprawie IV SA/WA 1335/11 zapadły zresztą ze skargi Wspólnoty nie ma wskazanych żadnych racji. Rada Miejska uzasadnia jedynie, iż w związku z zapadłym wyrokiem otrzymanym w dniu 13.12. 2011 roku P. w P. dokonało uzupełnienia wniosku z dnia 14.10.2011 roku. Trudno zatem uznać iż uchwała zawiera uzasadnienie spełniające wymagane prawem kryteria. Jak też wskazano powyżej, wniosek z 23 grudnia 2011 roku, nie może być uzupełnieniem wniosku z dnia 14 października 2010 roku.

Z uwagi na powyższe, w tym w szczególności zatwierdzenie w uchwale określonego przez taryfy P. sposobu rozliczania z odbiorcami odpłatności za odprowadzone ścieki opadowe i roztopowe sprzecznie z ustawowo wskazanym sposobem tego rozliczania od ilości odprowadzonych ścieków narusza niewątpliwie interes prawny Wspólnoty. Zatwierdzenie taryfy za odprowadzanie ścieków w sposób określony w uchwale narusza interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej, jako członka wspólnoty gminy, bowiem zatwierdzone taryfy i ich warunki odnoszą się bezpośrednio do Wspólnoty i dlatego też stanowi to naruszenie jej interesu prawnego. Załączona faktura dowodzi, iż P. sp. z o.o. w P. stosuje taryfy zatwierdzone przedmiotową uchwałą i w ten sposób nalicza opłaty za odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych. Z tego też względu legitymacja do żądania usunięcia naruszenia interesu prawnego Wspólnoty wynikającego z wydania przedmiotowej uchwały jest bezsporna.

Wprowadzenie zasad rozliczeń określonych uchwałą w uwagi na treść ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i rozporządzenia stanowi w ocenie Wspólnoty wydanie ich bez podstawy prawnej. Nie jest bowiem dopuszczalne ustalenie odpłatności za usługę odprowadzania ścieków wg zasad przyjętych z dowolnej, rozszerzającej interpretacji przepisów.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że sądownictwo administracyjne ukształtowało wykładnię potwierdzającą słuszność jej stanowiska, iż wprowadzenie opłat w oparciu o metr kwadratowy powierzchni dachów jest wydane bez podstaw prawnych. Przykładowo stanowisko takie wyrażone zostało w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 9.02.2011 r., sygn. akt IV SA /PO 813/10; wyroku wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10.02.2010 r., sygn. akt IV SA/Po 916/09; wyroku NSA II OSK 893/10 z dnia 19.08.2010 r., wyroku NSA z dnia 24.05.2007 r., sygn. akt II OSK 256/07. Wykładnia ta jest jednolita i ugruntowana na przestrzeni kilku lat i potwierdza ją szereg wyroków sądów administracyjnych, w tym wspomniany wyrok NSA II OSK 893/10.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że wskazane w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona uchwała zatwierdza taryfy za zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta i gminy P. z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej powierzchni.

Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały wyjaśnienia wymaga, czy Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1335/11. W sprawie tej Sąd dokonywał oceny zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] czerwca 2010 roku, nr [...] w przedmiocie uchwalenia cen za zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych. Sąd ww. wyrokiem stwierdził, że § 2 tej uchwały w części stanowiącej tabelę zawierającą rodzaj ścieków i stawkę za ich odprowadzanie wydany został z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał dwa argumenty mające przemawiać za takim rozstrzygnięciem.

Zdaniem Sądu z przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 roku Nr 123, poz. 858 – tekst jednolity ze zm.) nie wynika obowiązek ponoszenia opłat za wody opadowe, przy zastosowaniu, jako przelicznika m2 powierzchni dachów. Obowiązek ponoszenia tego rodzaju opłat, jak wszystkich zobowiązań finansowych, powinien wyraźnie wynikać z przepisów ustawy. Przykładowe wymienienie w przepisie ustawy terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych, dróg i parkingów o stałej powierzchni wskazuje na to, że ustawodawca używając pojęcia "powierzchnie zanieczyszczone" wiązał je z terenami, czyli powierzchnią ziemi w tym również zabudowanej. Naliczanie zatem opłat za odprowadzanie ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych przy zastosowaniu przelicznika m2 powierzchni dachów nie miało oparcia w przepisach prawa. Na poparcie tego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 roku, sygn. akt II OSK 255/07, LEX nr 334307.

Nadto, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żaden przepis ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewiduje możliwości rozliczeń za odprowadzanie ścieków według jednostki pomiarowej, jaką jest m2 powierzchni zanieczyszczonej. Przewidziana w § 2 pkt 10 oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) możliwość stosowania jako jednostki miary m2 nie może być stosowana, gdyż zapis ten jest niekonstytucyjny. Wykracza on bowiem, zdaniem Sądu, poza treść delegacji ustawowej zawartej w art. 23, art. 25 i art. 27 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd stwierdził, że z przytoczonej wyżej ustawy wynika, że ilość odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych (art. 27 ust. 5), a w przypadku ich braku ilość odprowadzanych ścieków ustala się jako równą ilość wody pobranej lub określonej w umowie (art. 27 ust. 5). Brak przepisów pozwalających uzależnić wysokość opłaty za odprowadzane ścieki od wielkości powierzchni zanieczyszczonej.

Zdaniem Sądu skoro delegacja zawarta w art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewiduje możliwości rozliczeń przy uwzględnieniu jednostki pomiarowej ilości ścieków w m2, to przepisy rozporządzenia w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przewidujące taką możliwość są niezgodne z Konstytucją. Doszło do wykroczenia poza zakres wynikający z delegacji ustawowej oraz dokonano nieuprawnionej rozszerzającej interpretacji tej delegacji.

W skardze skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa powołuje przytoczoną wyżej argumentację Sądu.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zdaniem Sądu ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1335/11 nie wiąże Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. Ocena ta dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] czerwca 2010 roku, nr [...]. Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...] nie jest kontynuacją uchwały z dnia [...] czerwca 2010 roku. Nie doszło do zmiany poprzedniej uchwały, tylko do wydania nowej uchwały. Zaskarżona uchwała wydana została w nowym postępowaniu i jest uchwałą niezależną od uchwały z dnia [...] czerwca 2010 roku. Ocena prawna Sądu wyrażona w wyroku z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1335/11 nie może być więc wiążąca dla Sądu dokonującego oceny zgodności z prawem uchwały z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...]. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej uchwały została zatem dokonana z pominięciem tej oceny.

Zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała zapadła z naruszeniem § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Z przepisu tego wynika, że taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają cenę za jednostkę miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe kanalizacją deszczową, uwzględniającą rodzaj i sposób zagospodarowania powierzchni.

Pomiaru powierzchni, co do zasady, dokonuje się w m2. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 roku w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. Nr 225, poz. 1638 ze zm.), w załączniku nr 2 Tabela nr 3 wskazano, że jednostką miary pola powierzchni gruntów rolnych lub terenów zabudowanych jest "ar", który w jednostkach układu SI odpowiada 102 m2. Jednostką miary innych powierzchni jest więc m2.

W zaskarżonej uchwale wskazano, jako jednostkę miary za ścieki opadowe i roztopowe z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej powierzchni zł/m3. Tymczasem, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów jednostką miary może być wyłącznie zł/m2.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie jest uprawniony do oceny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1335/11, jednakże odwołanie się skarżącej Wspólnoty do tego wyroku skutkuje koniecznością pośredniego odniesienia się do zawartej w nim argumentacji.

Przede wszystkim stwierdzić należy, iż nie można podzielić poglądu skarżącej Wspólnoty, że w świetle przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wody pochodzące z dachów nie są wodami opadowymi pochodzącymi z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni.

Z art. 2 pkt 8 lit c ww. ustawy wynika, że użyte w ustawie określenie ścieki oznacza wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów.

Wspólnota Mieszkaniowa podnosi, że ustawodawca, definiując pojęcie "powierzchnie zanieczyszczone" i odwołując się przykładowo do takich powierzchni jak powierzchnie znajdujące się w miastach, portach, lotniskach terenach przemysłowych, handlowych, usługowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów odwoływał się wyłącznie do powierzchni ziemi, zaś dachy z pewnością nie znajdują się na powierzchni ziemi. Argument ten, zdaniem Sądu, jest nieuzasadniony. Formułowany wniosek nie wynika z mającej go uzasadniać przesłanki.

Formułując definicję "powierzchni zanieczyszczonych" ustawodawca posłużył się tzw. definicją cząstkową. W definicji tej przykładowo wskazał, co należy rozmieć pod pojęciem "powierzchnie zanieczyszczone o trwałej nawierzchni". Wymienione w definicji przykłady są wskazówką, w jaki sposób interpretować, ustalać znaczenie tego pojęcia. Jedynie obiekty znacząco różniące się od tych, które zostały przykładowo wymienione nie mogą być uznane za "powierzchnie zanieczyszczone o trwałej nawierzchni". W definicji wymieniono zarówno kilka rodzajów powierzchni takich jak powierzchnie znajdujące się w miastach, portach, lotniskach, terenach przemysłowych, handlowych, usługowych, powierzchnie dróg i parkingów. Z przytoczonych przykładów powierzchni nie wynika, by ustawodawca za "powierzchnie zanieczyszczone o trwałej nawierzchni" uważał powierzchnie znajdujące się bezpośrednio na powierzchni ziemi. W miastach, portach, na lotniskach i terenach przemysłowych znajdują się również zadaszone budynki. Treść art. 2 pkt 8 lit c ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wody nie daje więc podstaw do klasyfikowania powierzchni, jako powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni w zależności od tego, na jakiej wysokości nad ziemią powierzchnie te się znajdują. Nie ma zasadniczej różnicy miedzy powierzchnią nieruchomości, która została wyłożona kostką brukową, a powierzchnią nieruchomości, na której wzniesiono zadaszony budynek. W obydwu przypadkach na nieruchomości znajdują się powierzchnie o trwałej nawierzchni. Wody opadowe z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, to także wody z dachów budynków.

Ponieważ z art. 2 pkt 8 lit. c ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wody wynika, że wody opadowe z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni to ścieki, istnieją podstawy do pobierania opłat za ich odprowadzanie. Zaznaczyć przy tym należy, że opłaty te mogą być pobierane wówczas, gdy tego rodzaju ścieki odprowadzane są do kanalizacji miejskiej.

Zdaniem Sądu, brak jest również podstaw do przyjęcia, że uregulowania zawarte w § 2 pkt 10 i § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wykraczają poza granice upoważnienia do wydania tego rozporządzenia.

W wyroku z dnia 5 listopada 2001 roku, sygn. akt U 1/01 (OTK 2001/8/247) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że rozporządzenie nie może bez wyraźnego upoważnienia ustawy wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych innymi ustawami, nie może także zawartych w nich treści przekształcać, modyfikować, a nawet nie powinno ich powtarzać. Naruszenie tych warunków może stwarzać podstawę do postawienia zarzutu niezgodności rozporządzenia z ustawą. Zdaniem Trybunału pamiętać też należy, że rozporządzenia wydawane są na podstawie ustaw i w celu ich wykonania. Taki charakter rozporządzenia determinuje i ogranicza ich treść przynajmniej w trzech płaszczyznach. Po pierwsze w drodze delegacji ustawowej do prawotwórstwa administracyjnego nie może zostać przekazane uprawnienie do zmiany przepisów rangi ustawowej. Po drugie, upoważnienia ustawowe nie mogą delegować prawa do wkraczania w materię zastrzeżoną wyłącznie dla regulacji ustawowej. Po trzecie, wydane na podstawie delegacji ustawowej przepisy prawne o charakterze wykonawczym winny być wyraźnie treścią dyspozycji ustawowych i służyć ich realizacji. Jeśli wymagania takie nie są spełnione, to przepisy podustawowe należy uznać za niekonstytucyjne.

We wspomnianym wyroku Trybunał stwierdził, że szczególnego znaczenia w tym kontekście nabiera problem realizacji upoważnień ustawowych. Rozporządzenia wydane w celu realizacji delegacji ustawowej podlegają kontroli, co do ich konstytucyjności i legalności. W perspektywie takiej kontroli ważne znaczenie ma nie tylko badanie, czy rozporządzenie wydane zostało na podstawie ustawy, ale i także to, czy zostało ono wydane w celu jej wykonania.

Przytoczony wyżej pogląd Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Sądu, należy w pełni podzielić.

Dokonując oceny § 2 pkt 10 i § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przy zastosowaniu kryteriów wskazanych w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że rozporządzenie to nie wykracza poza granice ustawowego upoważnienia.

Z treści tego rozporządzenia wynika, że wydane zostało ono na podstawie art. 23, art. 25 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Z uwagi na przedmiot zaskarżonej uchwały zasadnicze znaczenie ma upoważnienie zawarte w art. 25 ww. ustawy. Z artykułu tego wynika, że minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o zatwierdzenie taryf oraz niezbędny zakres informacji zawartych w uzasadnieniu taryf, biorąc pod uwagę:

1) zestawienie cen i stawek opłat;

2) kalkulację opłat;

3) plan, o którym mowa w art. 21 ust. 1;

4) informacje finansowe zawierające sprawozdania finansowe.

Rozporządzenie niewątpliwie wydane zostało w celu wykonania ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Minister wydający rozporządzenie był upoważniony do określenia wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz niezbędnego zakresu informacji zawartych w uzasadnieniu taryf, biorąc pod uwagę m.in. zestawienie cen i stawek opłat.

Przepisy rozporządzenia nie wprowadzają uregulowań odmiennych od uregulowań ustawowych, jak również nie wprowadzają uregulowań nieznanych ustawie. Przede wszystkim zauważyć należy, że przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wody nie określa wprost jednostek, w których mierzona ma być ilość ścieków, za które pobierana jest opłata. Z art. 27 ust. 4 tej ustawy wynika, że ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, zaś z ust. 5 art. 27 wynika, że w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. Z przepisu tego zasadnie można wywieść, że jednostką miary ilości odprowadzanych ścieków jest jednostka, w której mierzy się objętość.

Z uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 roku w sprawie legalnych jednostek miar wynika, że jednostką miary objętości jest 1 litr odpowiadający wartości w jednostkach układu SI 10-3 m3 (Załącznik Nr 2 Wykaz jednostek dopuszczonych oraz ich nazwy, definicje i oznaczenia. Tabela 4. Jednostki miar o specjalnych nazwach i oznaczeniach).

Z faktu, iż w celu określenia ilości odprowadzanych ścieków ustalana jest ich objętość nie wynika, zakaz ustalenia przez ustawodawcę opłat, których wysokość ustala się na podstawie wielkości powierzchni, z której odprowadzane są ścieki liczonej w m2.

Zdaniem Sądu określenie przez ustawodawcę, że opłaty za ścieki odprowadzane z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni będą ustalane w zależności od wielkości tej powierzchni jest jedynie uproszczonym sposobem określania objętości tego rodzaju odprowadzanych ścieków. Prawodawca racjonalnie uznał, że dokładne ustalenie objętości tego rodzaju ścieków powodowałoby znaczne trudności. Można oczywiście założyć urządzenia pomiarowe, które mierzyłyby ilość wody, która spadła na dach, a w konsekwencji ilości ścieków odprowadzanych z dachu lub parkingu, jednakże racjonalność takiego rozwiązania budzi wątpliwości. Prawodawca racjonalnie zdecydował więc, by w tym przypadku ilość ta była ustalana w sposób uproszczony, poprzez określenie stawki opłaty za powierzchnię zanieczyszczoną o trwałej nawierzchni. Nie ulega wątpliwości, że większa ilość ścieków będzie odprowadzana z powierzchni 1000 m2 niż z powierzchni 100 m2. Nie oznacza to, że opłata pobierana jest za wielkość powierzchni. Opłata pobierana jest za ilość ścieków odprowadzanych z tej powierzchni. Objętość ścieków ustalana jest pośrednio w oparciu o wielkość powierzchni, z której ścieki te są odprowadzane. Można to porównać, np. do ustalania ceny za budowę budynku w sposób ryczałtowy, to jest bez podziału wydatków na szczegółowe pozycje.

Zdaniem Sądu z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie wynika obowiązek ustalania ilości odprowadzanych ścieków w sposób bezpośredni, to jest poprzez wskazanie wprost jako jednostki miary – m3. Niedopuszczalnym byłoby tylko wskazanie takiej jednostki miary, która w jakikolwiek sposób nie pozwalałaby na określenie ilości odprowadzanych ścieków.

Nie można zgodzić się z poglądem, że ustalanie ilości ścieków na podstawie wielkości powierzchni zanieczyszczonej o utwardzonej powierzchni wprowadza sposób pomiaru nieznany ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W art. 27 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ustawodawca stwierdza, że w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. Ilość pobranej wody, która służy do określenia ilości odprowadzanych ścieków to nie tylko woda uzyskana ze źródeł sztucznych (kanalizacja miejska) ale również woda uzyskana ze źródeł naturalnych (deszcz).

Ilość wody pobranej na podstawie umowy, która służy do określenia ilości odprowadzanych ścieków, także musi być w jakiś sposób określona. Ustawodawca w ustawie nie stwierdził zaś, że ustalenia tego można dokonać tylko w określony sposób. Zdaniem Sądu, nie stanowi wyjścia poza granicę ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia określenie w rozporządzeniu sposobu ustalenia ilości ścieków pochodzących z powierzchni zanieczyszczonej o utwardzonej nawierzchni poprzez określenie, że ilość ta będzie funkcją wielkości tej powierzchni.

Ilość opadów atmosferycznych na terenie gminy może być jednym z elementów branych pod uwagę przy ustalaniu wysokości stawki opłaty za m2 powierzchni zanieczyszczone o trwałej nawierzchni. Przeprowadzenie takich analiz samo w sobie nie może być uznane za naruszenie prawa.

Podsumowując, stwierdzić należy, że możliwe jest na podstawie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, ustalenie stawek opłaty za odprowadzenie ścieków z powierzchni zanieczyszczonej o utwardzonej nawierzchni. Stawka ta powinna być jednak określona w zł/m2, a nie jak w zaskarżonej uchwale w zł/m3.

Zgodzić należy się z zarzutem skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Zgodnie z treścią tego przepisu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, wniosek o zatwierdzenie taryf złożony został w dniu 23 grudnia 2011 roku. Uchwała ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku. Wniosek ten nie może być traktowany, jako kontynuacja wniosku z dnia 14 października 2011 roku. Wniosek z dnia 14 października 2011 roku został rozpoznany uchwałą z dnia [...] listopada 2011 roku, Nr [...], która została uchylona uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 roku, Nr [...] (§ 2). Wniosek z dnia 23 grudnia 2011 roku jest nowym wnioskiem i nie został przedstawiony w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie. Jest to uchybienie istotne, gdyż wydłużałoby okres, za który istniałby obowiązek uiszczania opłat za odprowadzanie ścieków z powierzchni zanieczyszczonej o utwardzonej nawierzchni.

Za zasadny uznać należy, zdaniem Sądu, podniesiony przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Z ww. przepisu wynika, że rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Przyczyny, dla których kontrolowana w niniejszej sprawie uchwała została wydana z naruszeniem prawa, zostały już omówione i ich powtarzanie jest niecelowe.

Zaskarżona uchwała podjęta została w dniu [...] grudnia 2011 roku. W dniu orzekania przez Sąd nie upłynął jeszcze rok od jej wydania. Nie zaistniała więc przesłanka niedopuszczalności stwierdzenia nieważności tej uchwały, o której mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 – tekst jednolity ze zm.).

Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.