Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 415/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 17
journal: Dz.U. 2021 poz 2069
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
article: art 33 par 2 pkt 2 lit. c, pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Inspektora Sanitarnego wpłynęło zażalenie na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., złożone przez A. B. ("Skarżąca", "Strona", "Zobowiązana"), dotyczące wyegzekwowania obowiązku poddania córki A. B., urodzonej [...] r., szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince, różyczce oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae.

Inspektor Sanitarny w dniu [...] r. wydał postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Sanitarnego

W uzasadnieniu organ podał, że egzekwowany obowiązek został określony jednoznacznie w formie zrozumiałej dla Zobowiązanej, co wynika z materiału dowodowego w sprawie. Organ wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2021, poz. 2069 ze zm., dalej: "ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych"). Procedura poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez uprawniony personel medyczny. W kwestii doprecyzowania jakie szczepienia zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień, mają zostać przeprowadzone u małoletniej A. B. Inspektor Sanitarny informował, że zakres szczepień wymienionych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., został zawarty odpowiednio dla wieku dziecka, na podstawie ustawy o chorobach zakaźnych, a także zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. 2018, poz. 753 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych"). Obowiązek staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Szczepienie może być przeprowadzone również w innych terminach, określonych przez lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej (dalej: "lekarz POZ"), lub lekarza specjalistę, gdy z przyczyn zdrowotnych istnieje konieczność ustalenia Indywidualnego Kalendarza Szczepień.

Inspektor Sanitarny wskazał, że wykonanie szczepienia nie odnosi się do czynności technicznej, którą strona ma wykonać samodzielnie, a odnosi się do wykonania szczepienia przez osobę uprawnioną. W związku z powyższym, zarzut podniesiony przez stronę jest bezzasadny. Organ podkreślił, iż niewątpliwie do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z indywidualnego punktu widzenia pacjenta. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku rutynowego przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie w sytuacji, gdy opiekun faktyczny lub przedstawiciel ustawowy poinformuje lekarza, że dziecko jest uczulone na konkretne substancje zawarte w preparatach szczepionkowych. Wówczas, to do lekarza będzie należało upewnienie się, czy w składzie szczepionki nie znajdują się wskazane substancje. Wątpliwości co do składu preparatu szczepionkowego, powinny być kierowane do producenta danej szczepionki, ewentualne informacje można znaleźć również w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Inspektor Sanitarny podkreślił, że żaden przepis prawa nie nakazuje, aby lekarz miał obowiązek posiadania wiedzy co do sposobu produkcji czy dopuszczenia do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej danej szczepionki.

Odnosząc się do stanu faktycznego organ podkreślił, że strona nie stawiła się na pisemne wezwania w punkcie szczepień NZOZ [...] w B. z [...] r. oraz [...] r. celem zrealizowania szczepień ochronnych u dziecka A. B.. Inspektor Sanitarny w dniu [...] r., wystawił upomnienie nr [...] wzywając stronę do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotyczącego stawienia się z małoletnią A. B. w punkcie szczepień [...] w B. lub u innego świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielenie świadczeń zdrowotnych, celem ustalenia z lekarzem POZ lub lekarzem specjalistą indywidualnego cyklu obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych.

W odpowiedzi na upomnienie z dnia [...] r. strona poinformowała, że dziecko nie korzysta ze świadczeń zdrowotnych w [...], a w [...] Sp. z o.o. w B., do której została przeniesiona dokumentacja medyczna dziecka. Strona poinformowała również, że dziecko przebywało często za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, w kraju, w którym nie istnieje obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Skarżąca wskazała, że deklaruje spotkanie z lekarzem POZ, w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych.

W dniu [...] r. Inspektor Sanitarny zwrócił się z prośbą do [...] Sp. z o.o., w B. o przekazanie informacji dotyczącej poddania dziecka A. B. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Na powyższe zapytanie w dniu [...]., otrzymano odpowiedź, że A. B. nie posiada uzupełnionych zaległych szczepień ochronnych. W dniu [...]. Inspektor Sanitarny ponownie zwrócił się do [...] w B. o przekazanie informacji w sprawie. W odpowiedzi Przychodnia poinformowała, że rodzice dziecka A. B. nie zgłosili się do punktu szczepień z dzieckiem w celu wykonania badania kwalifikacyjnego i poddania dziecka szczepieniom ochronnym. W dokumentacji medycznej brak jest zaświadczenia z poradni specjalistycznej, świadczącej o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka A. B..

Organ podał, że od ostatniej pozyskanej informacji przez Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. strona nie stawiła się celem wykonania badania kwalifikacyjnego i realizacji zaległych szczepień ochronnych córki A. B.. Tym samym obowiązek zaszczepienia dziecka nie został zrealizowany. Inspektor Sanitarny dnia [...] r., zwrócił się z wnioskiem do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania realizacji obowiązku polegającego na poddaniu córki A. B. obowiązkowym szczepieniom ochronnym (cykl szczepień podstawowych), zgodnie z załączonym do wniosku tytułem wykonawczym. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na A. B. (matkę małoletniej A. B.) grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. Przedstawiony materiał dowodowy wskazuje, że obowiązek dotyczący poddania dziecka szczepieniom ochronnym nie został zrealizowany.

Reasumując organ podał, że w sposób wnikliwy przeanalizował dokumentację zawartą w aktach sprawy, w której nie istnieją dokumenty wskazujące na istniejące przeciwwskazania do zaszczepienia małoletniej A. B.. Wobec powyższego, strona bezzasadnie zarzuca, że lekarz POZ nie wykluczył przeciwwskazań do szczepienia małoletniej A. B.. Strona nie uczyniła w tym zakresie żadnych starań. Zdaniem organu Skarżąca uniemożliwiła lekarzowi POZ możliwość skierowania dziecka na konsultacje do lekarza specjalisty.

W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając:

- naruszenie art. 7, art. 77, art. 136 i art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm. , dalej : "k.p.a.") w związku z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") przez niezbadanie, czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., ponadto dokonanie błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że Skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy małoletnia posiada aktualne odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych do dnia [...] r.,

- naruszenie art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść Skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

- naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1a pkt 7 u.p.e.a., organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 pkt 1 tej ustawy, organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści zaskarżonego postanowienia. Obowiązek ten został skonkretyzowany przepisami, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych , w szczególności przepisem § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Wierzycielem w opisanym postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Inspektor Sanitarny co wynika z treści art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tego rodzaju sprawach.

Należy dodać, że zobowiązanym w takim postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym są rodzice dziecka, co do których istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, co wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020r. poz. 849).

W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec Skarżącej przez Inspektora Sanitarnego [...]. tytułu wykonawczego. Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej został przesłany do Wojewody [...] który działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego.

Zobowiązanej, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. przysługiwało uprawnienie do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, z którego to też – z zachowaniem terminu - skorzystała. Strona podniosła zarzut: określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a); brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn (art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a w związku z art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych); niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie że obowiązek jest wymagalny ( art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a.

Sąd podziela stanowisko organów administracji co do niezasadności zarzutów.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a.) należy wskazać, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym są wskazane w tytule wykonawczym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi oraz § 2-5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Na tej podstawie ustawodawca zobowiązał określone grupy osób przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym na zasadach określonych w ustawie. Wbrew twierdzeniom Skarżącj, ze wskazanych w tytule wykonawczym przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tj. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku. Wierzyciel w tytule wykonawczym w sposób szczegółowy opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Treść obowiązku wskazana w tytule wykonawczym wynika zatem z przywołanej w tym tytule podstawy prawnej wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo podstawę prawną uszczegóławia komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wydany na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Odnosząc się do wymagalności będącego przedmiotem niniejszego postępowania obowiązku wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ww. ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych ). Powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż, w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak przeprowadzenia badana kwalifikacyjnego w sytuacji gdy zobowiązana na takie badania wraz z małoletnią w ogóle się nie stawiła. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Sąd zauważa przy tym, że system szczepień ochronnych jest tak skonstruowany, że bez badania kwalifikacyjnego, nie jest możliwe wykonanie szczepienia. Taka konstrukcja ma zabezpieczyć podmiot poddawany procedurze uodpornienia, właśnie przed ewentualnymi niepożądanymi następstwami, jakie mogą wyniknąć z podania szczepionki osobie o niekorzystnym w danej chwili stanie zdrowia. Inaczej mówiąc, badanie kwalifikacyjne ma ograniczyć do minimum możliwość podania szczepionki osobie, która nie powinna jej w tym akurat momencie otrzymać. Do skargi Zobowiązana załączyła zaświadczenie z dnia [...]. wystawione przez lekarza neurologa o zwolnieniu czasowym dziecka z kalendarza szczepień do [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu [...]. i do tego dnia Skarżąca nie przedłożyła organowi żadnych dokumentów poświadczających zwolnienie dziecka z obowiązkowych szczepień ochronnych.

Zaznaczyć także trzeba, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom został określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, szczepienia wskazane w tytule wykonawczym z [...] r. są objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko ww. chorobom, został określony w ogłoszonym w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia - Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program - w zależności od kalendarzowego wieku dziecka.

W tym miejscu Sąd chciałby wskazać, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tzw. klauzuli sumienia, tj. uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie art. 16 tej ustawy znajduje zastosowanie, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej (art. 15). Taką zaś odrębną ustawą jest m. in. ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych ). Oznacza to, że ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ww. ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki NSA z 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 338/13 i z 4 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1509/13).

W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdza, że ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z przepisów prawa, w stosunku do córki skarżącej, stał się wymagalny, a zarzuty wskazujące na niewymagalność obowiązku są w całości chybione.

W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją wolność człowieka nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m. in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym m. in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska - art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3542/15).

W zakresie argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przepisów postępowania poprzez niezbadanie prawidłowości tytułu wykonawczego zauważyć należy, że w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., jako podstawę zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W związku z powyższym zarzut Skarżącj w tym zakresie nie podlegał uwzględnieniu. Na marginesie wyjaśnić należy, że w obecnym stanie prawnym spełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione to nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Nadmienić tylko można, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 27 u.p.e.a. elementy oraz został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2021 r. poz.176 ze zm.).

Nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. oraz art. 136 i 138 k.p.a. Organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia i ocenił zebrane dowody w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.