Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 780/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mariola Jaroszewska sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Wojewody z dnia 22 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 5 października 2018 r., nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy Miasta kwotę 680,00 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Gmina Miasta wniosła skargę na decyzję Wojewody z 22 lipca 2020 r. uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta z 5 października 2018 r. i orzekającą co do istoty poprzez orzeczenie o:

o zwrocie na rzecz K. J. własności nieruchomości położonej w G. przy ul. W., oznaczonej obecnie jako działka nr [..] z obrębu [..] o pow. 0,0042 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym KW [..],

o obowiązku zwrotu przez K. J. części zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Gminy Miasta w kwocie 1421,19 zł w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na konto wskazane przez Gminę Miasta,

o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy Miasta opisanej w pkt 2 niniejszej decyzji, polegającym na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości opisanej w pkt 1 niniejszej decyzji, w wysokości 2842,38 zł na rzecz Gminy Miasta w dwukrotnej wysokości kwoty wskazanej w pkt 2,

Nieruchomość podlega zwrotowi w stanie w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.

Przeniesienie prawa własności nieruchomości wymienionej w pk 1 nastąpi z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia 26 września 1970 r. wywłaszczono za odszkodowaniem, na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości położone w G. przy ul. W., oznaczone jako parcele nr: [..] o pow. 152 m2 i [..] o pow. 42 m2, z całej nieruchomości o pow. 692 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [..], stanowiącej własność C. S. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem pod realizację "budownictwa mieszkaniowo spółdzielczego", za odszkodowaniem w kwocie 12.831 zł.

Wnioskiem z 5 listopada 2007 r., J. J. wystąpiła do Prezydenta Miasta o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., przy ul. W., oznaczonej dawniej jako parcela nr [..].

Postanowieniem z 18 grudnia 2007 r. Wojewoda, zdecydował o wyłączeniu z rozpatrywania niniejszej sprawy Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, i w jego miejsce wyznaczył Prezydenta Miasta.

Postanowieniem z 11 października 1995 r., sygn. akt [..], Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po C. S. nabyły na podstawie ustawy: M. S. S. w 2/8 części spadku, W.E. C. w 3/8 części spadku, oraz J. S. J. w 3/8 części spadku. Natomiast spadek po M. S. S. na podstawie ustawy nabyły: W. E.C. w 1/2 części spadku oraz J. S. J.w 1/2 części spadku.

Prezydent Miasta, pismem z 7 stycznia 2013 r. poinformował J. J. o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, w związku z brakiem możliwości ustalenia pozostałych stron postępowania (przedłożenia wniosku o zwrot w przedmiotowej sprawie przez drugą spadkobierczynię, W. C.).

Wnioskiem z 12 grudnia 2016 r., K. J. wystąpiła do Prezydenta Miasta o zwrot wywłaszczonej działki położonej w G.,przy ul. W., stanowiącej obecnie własność Gminy Miasta, oznaczonej jako działki nr: [..].

Prezydent ustalił, w że wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków na terenie Gminy Miasta, zmieniły się numery działek i tak działka nr [..], aktualnie posiada nr [..], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [..].

Postanowieniem z 21 lipca 2016 r., sygn. akt [..] Sąd Rejonowy stwierdził na podstawie ustawy nabycie spadku po zmarłej J. S. J., przez K. M. J.w całości.

Postanowieniem z 28 lutego 2017 r. Wojewoda wyłączył od rozpatrywania niniejszej sprawy Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, i wyznaczył Prezydenta Miasta.

Prezydent Miasta, pismem z 22 sierpnia 2017 r. zawiadomił strony o wyznaczeniu terminu oględzin nieruchomości na dzień 5 października 2017 r.

Z protokołu z oględzin oraz dokumentacji zdjęciowej wynika, iż na działce nr [..] (dawniej [..]), znajduje się ogrodzenie graniczące z chodnikiem, który wchodzi w działkę [..], na 2,5-5 cm w kierunku zachodnim. Działka wchodzi 2,5 m w głąb posesji. Na działce znajduje się chodnik (wewnętrzny), który prowadzi do domu, a także trawa i krzewy. Od północnego wschodu znajduje się brama wjazdowa oraz drzewa i krzewy. Stanowi to urządzony kącik ogrodniczy. Przy ogrodzeniu posesji stoi żywopłot, który stanowi odgrodzenie od ulicy. Teren stanowi integralną cześć posesji.

Prezydent Miasta postanowieniem z 18 czerwca 2018 r., powołał rzeczoznawcę majątkowego G. K. do sporządzenia operatu szacunkowego dla przedmiotowej nieruchomości. Następnie powołany rzeczoznawca majątkowy – G. K. sporządziła operat szacunkowy dla nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. W. oznaczonej jako działka nr [..].

Prezydent Miasta, pismem z 19 września 2018 r, wezwał strony postępowania do wypowiedzenia się w kwestii ustanowienia zabezpieczenia należności Gminy Miasta z tytułu zwrotu nieruchomości zastrzegając, że w przypadku braku odpowiedzi w treści decyzji zawarte zostanie rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienie hipoteki. Strony nie ustosunkowały się do ww. pisma.

Decyzją z 5 października 2018 r. Prezydent Miasta, orzekł:

o zwrocie na rzecz Pani K.J. własności nieruchomości położonej w G. przy ul. W., oznaczonej obecnie jako działka nr [..]z obrębu [..] o pow. 0.0042 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym księga wieczysta nr: [..],

o obowiązku zwrotu przez Panią K. J. części zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Gminy Miasta w kwocie 1421,19 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta dwadzieścia jeden złote 19/100) w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na konto wskazane przez Gminę Miasta,

o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy Miasta opisanej w pkt.2 niniejszej decyzji, polegającym na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości opisanej w pkt. 1 niniejszej decyzji, w wysokości 2842,38 zł (słownie: dwa tysiące osiemset czterdzieści dwa złote 38/100) na rzecz Gminy Miasta w dwukrotnej wysokości kwoty wskazanej w pkt.2,

Nieruchomość podlega zwrotowi w stanie w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu,

Przeniesienie prawa własności nieruchomości wymienionej w pkt. 1 nastąpi z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna ".

Wobec wniesienia odwołania przez Gminę Miasta Wojewoda przystąpił do rozpoznania sprawy ponownie w jej całokształcie i wskazał, że problematyka zwrotu nieruchomości wywłaszczonych została uregulowana w rozdziale 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. W art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) - dalej u.g.n., stwierdzono m.in., że "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140".

Z powyższego wynika, że roszczeniem o zwrot mogą być objęte nieruchomości wywłaszczone w drodze decyzji administracyjnej. Będąca przedmiotem w sprawie, obecnie istniejąca działka nr [..], została objęta taką decyzją, tj. orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Urzędu Spraw Wewnętrznych, z 26 września 1970 r. wywłaszczono za odszkodowaniem, na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości położone w G. przy ul. W., oznaczone jako parcele nr: [..] o pow. 152 m2 i [...] o pow. 42 m2, z całej nieruchomości o pow. 692 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [..], stanowiącej własność C. S., na podstawie art. 6 i 12 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Przepisem dopuszczającym zwrot nieruchomości wywłaszczonych we wskazanym trybie jest art. 216 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że "przepisy rozdziału 6 działu III ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. , Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79) ". Z powyższego wynika, że roszczeniem o zwrot mogą być objęte nieruchomości wywłaszczone w drodze decyzji administracyjnej, co ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy.

Jak wskazano powyżej, zwrócona może zostać jedynie nieruchomość zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. "nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany ".

Powołał się Wojewoda na konkluzję wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. Nr P 38/11, w którym zastrzeżono, że "nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy" z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 141, poz. 1492). Dalej za Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12, wskazał organ odwoławczy, że "wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi, jeśli stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie rozpoczęto prac związanych z jego realizacją albo nie został on zrealizowany. Biegu terminów warunkujących zwrot nieruchomości nie należy odnosić do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego: 7-letniego od 1 stycznia 1998 r. oraz 10-letniego od 22 września 2004 r.".

Odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał organ odwoławczy, że cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie został określony w sposób ogólny, jednakże pozwalający jednoznacznie wskazać jaka inwestycja miała powstać na działce będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Oznacza to, że w związku z koniecznością oceny zasadności złożonego wniosku o zwrot nieruchomości należy potwierdzić lub wykluczyć realizację na przedmiotowej inwestycji celu wywłaszczenia. Zgodził się organ odwoławczy ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że "przedmiotowa działka nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, tj. budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze na osiedlu mieszkaniowym [..] w G. Nie wybudowano ani nie urządzono na tej działce jakiegokolwiek elementu typowego dla celu wywłaszczenia, w tym domów, budynków, urządzeń, boiska, obiektu handlowego, parkingu, zieleni miejskiej (osiedlowej), drogi czy też innego przedsięwzięcia. Zawsze działka ta pozostawała cały czas od momentu jej wywłaszczenia, w ten sam sposób zagospodarowana, o czym przekonuje cały zgromadzony materiał dowodowy. W świetle powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 cyt. ustawy, należało uznać działkę nr [..] w G., przy ul. W., obręb [..], za zbędną na cel wywłaszczenia ".

Dodał organ odwoławczy, że z oględzin przedmiotowej nieruchomości, treści decyzji wywłaszczeniowej, w której wskazano składniki za które wypłacono odszkodowanie, oraz analizy przeprowadzonej przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym, wynika jednoznacznie, iż nieruchomość od dnia wywłaszczenia jest zagospodarowana w ten sam sposób i znajduje się w ogrodzeniu prywatnej posesji przylegającej do działki nr [..].

Z protokołu z oględzin oraz dokumentacji zdjęciowej wynika, iż na działce nr [..] (dawniej [.].), znajduje się ogrodzenie graniczące z chodnikiem, który wchodzi w działkę [..], na 2,5-5 cm w kierunku zachodnim. Działka wchodzi 2,5 m w głąb posesji. Na działce znajduje się chodnik (wewnętrzny), który prowadzi do domu, a także trawa i krzewy. Od północnego wschodu znajduje się brama wjazdowa oraz drzewa i krzewy. Stanowi to urządzony kącik ogrodniczy. Przy ogrodzeniu posesji stoi żywopłot, który stanowi odgrodzenie od ulicy. Teren stanowi integralną cześć posesji.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie z posadowieniem drogi publicznej na terenie działki, jak sugeruje to Gmina Miasta w treści swojego odwołania. W przedmiotowej sprawie w żadnej mierze teren nieruchomości nie wyczerpuje znamion drogi publicznej wskazanych w przepisie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.) - dalej u.d.p., "drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych". Z ww. przepisu wynika wprost, iż aby zaliczyć drogę do miana dróg publicznych musi ona spełniać obligatoryjnie cztery wskazane w przepisie przesłanki. A mianowicie musi:

stanowić drogę (pojęcie drogi),

zostać zaliczona do określonej ustawowo kategorii,

posiadać otwarty katalog podmiotów korzystających z drogi - nieograniczony dostęp do drogi,

posiadać ograniczenia i wyjątki dotyczące korzystania z tej drogi, wynikające z przepisów u.d.p. lub innych przepisów szczególnych, (za Renata Strachowska, Ustawa o drogach publicznych. Komentarz. 2011 r.).

Zagospodarowanie, przeznaczenie i użytkowanie działki nr [..], nie spełnia ww. przesłanek, jak również nie sposób powiązać funkcjonalnie terenu działki z szeroko pojętym osiedlem mieszkaniowym, gdyż stanowi część ogrodzonej posesji przylegającej z jednej strony do ulicy a z drugiej do działki nr [..].

Bezspornym jest w przekonaniu Wojewody, iż nieruchomość podlega zwrotowi w związku z niezrealizowaniem na niej celu wywłaszczania oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające zwrot.

Zarzucił organ odwoławczy Prezydentowi Miasta błędnie uznanie, iż K. J. jest jedynym spadkobiercą po wywłaszczonym C. S. Z akt sprawy jasno wynika, iż postanowieniem z dnia 11 października 1995 r., sygn. akt [..], Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po C. S. nabyły na podstawie ustawy: M. S. S. w 2/8 części spadku, W. E. C.w 3/8 części spadku, oraz J. S. J. w 3/8 części spadku. Natomiast spadek po M. S. S. na podstawie ustawy nabyły: W. E.C. w 1/2 części spadku oraz J. S. J. w 1/2 części spadku. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt [..] Sąd Rejonowy, stwierdził na podstawie ustawy nabycie spadku po zmarłej J. S. J., przez K. M. J. w całości.

Z powyższego jasno wynika, iż K. M. J. i W. E. C. posiadają po 1/2 części udziału w prawie do spadku po wywłaszczonym C. S. Wojewoda na podstawie materiału dowodowego oraz bazy systemu PESEL, ustalił, iż W. E. C. zmarła w 23 lutego 2008 r., a z wiedzy K. J. (notka służbowa z 19 października 2012 r.), wynika, iż spadkobiercy po zmarłej, nie chcą złożyć wniosku o zwrot. W związku z powyższym orzeczenie zwrotu prawa własności do nieruchomości w całości K.J., w sposób rażący narusza prawo. Dlatego uznał Wojewoda zasadność zarzutem Gminy Miasta, podniesionym w treści odwołania, wskazując, iż "(...) brak jest wskazania, że K. J. jest jedyną osobą uprawnioną do wnioskowania o zwrot (...) ", co organ odwoławczy udowodnił.

Powyższa sytuacja determinuje organ odwoławczy do usunięcia z obrotu prawnego błędnego rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego. Jednakże mając na względzie obowiązującą doktrynę w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot przez Prezydenta Miasta oraz aktualnie obowiązujący przepis art. 136 ust. 3 u.g.n., stwierdzono, że skuteczność wniesionego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomość przez jednego z uprawnionych, nie jest uzależniona od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. W tym miejscu należy wskazać na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 731/19, gdzie wskazano, iż "NSA wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2015 r. SK 26/14, w którym stwierdzono, że art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze GospNierU, w zakresie w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela -wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 2015 r. poz. 1039) - zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za chybione.

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zdezaktualizował spór (...) o charakter prawny rozstrzygnięcia sprawy, w której wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zbędnej na ceł jej wywłaszczenia, nie pochodził od wszystkich podmiotów uprawnionych do domagania się jej zwrotu ".

Dla pełnego przedstawienia sytuacji formalnoprawnej wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu, wskazał Wojewoda na aktualnie obowiązującą treść art. 136 ust. 3 u.g.n., "poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140".

Kierując się cytowana regulacją organ odwoławczy, posiadając kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego Wojewoda ustalił brak realizacji celu wywłaszczenia na terenie działki nr [..] (wywłaszczona część dawnej działki nr [..]), a co za tym idzie orzekł zwrot wywłaszczonej nieruchomości w udziale przysługującym uczestnikom. Na podstawie ww. przywołanych postępowań spadkowych, K. J. przysługuje ½ prawa udziału w roszczeniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, po zmarłym C. S.. W związku z czym taki udział w prawie własności do nieruchomości zwracanej przysługuje i należy orzec zwrot. W pozostałej części, tj. ½ prawa własności do nieruchomości (działki nr [..]) pozostaje we władaniu Gminy Miasta.

Mając na względzie powyższe wskazano, że jak stanowi art. 217 ust. 2 u.g.n. osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają zwaloryzowane odszkodowanie, w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości.

Z kolei, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.g.n. "waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków". Natomiast ust. 4 ww. przepisu stanowi, iż "w przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego". Ponadto podkreślić należy, że art. 227 cytowanego aktu prawnego wskazywał, że "do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego". Wyjaśnił jednocześnie organ odwoławczy, że powołany powyżej przepis został uchylony, a Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił jedynie wskaźniki zmian cen dla lokali mieszkalnych. W związku z tym, w ocenie Wojewody w dalszym ciągu koniecznym jest stosowanie wskaźników zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych, ponieważ dopóki Prezes Głównego Urzędu Statystycznego nie ogłosi wskaźników to przepis art. 5 ust. 1 u.g.n. nie jest możliwy do zastosowania.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach organu I instancji znajduje się tabela zatytułowana "Waloryzacja zwracanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość". W związku z faktem, iż prawo własności do nieruchomości podlega zwrotowi w udziale ½ , jak również ze względu na fakt, że organ odwoławczy orzeka po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji, oraz w związku z błędami natury technicznej, koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie waloryzacji kwoty 12 831 zł w oparciu o wskaźniki roczne (odnośnie lat 1971-2019) i miesięczne (odnośnie roku 2020) cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosownie do powierzchni zwracanej nieruchomości oraz udziału w prawie własności do nieruchomości. Stosowne wyliczenia zostały przedstawione w załączniku do niniejszego rozstrzygnięcia. Kwota zwaloryzowanego zwracanego odszkodowania za 1/2 udziału w prawie własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], wyniosła 753,87 zł i nie przekracza 50 % aktualnej wartości rzeczonej działki, ustalonej na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego w dniu 30 lipca 2018 r. (wycena na dzień 22 lipca 2018) oraz klauzuli do ww. operatu potwierdzającej jego aktualność na dzień 22 lipca 2019 r., przez rzeczoznawcę majątkowego.

Na marginesie Wojewoda dodał, iż zgodnie z art. 142 ust. 1 u.g.n., "o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji". Z przepisu tego wynika obowiązek określenia terminu zwrotu odszkodowania.

Za istotną sprawę przyjęto zabezpieczenie wierzytelności Gminy Miasta, polegającej na ustanowieniu hipoteki na zwracanej nieruchomości, którą Starosta, dokonał zaskarżoną decyzją z 5 października 2018 r. Zaznaczono, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I OSK 186/14, iż z literalnej wykładni art. 141 ust. 2 u.g.n. "wynika, że hipoteka nie jest jedynym możliwym sposobem zabezpieczenia wierzytelności gminy. Przez sformułowanie "stosowne zabezpieczenie" należy bowiem rozumieć wszystkie formy zabezpieczenia zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym np. poręczenie, zastaw, zastaw bankowy, gwarancję bankową albo zabezpieczenie wekslowe. Niemniej jednak decyzja administracyjna nie może być ich źródłem, ponieważ w tych przypadkach sposób zabezpieczenia zależy od woli dłużnika i wierzyciela, a czasem też i osoby trzeciej. Zatem przyjąć należy, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zawrzeć w decyzji o zwrocie nieruchomości rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości jedynie w przypadku, gdy strony nie ustanowiły innego sposobu zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stosownie do art. 141 ust. 2 zd. 1 ustawy (...)", (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 595/15). Prezydent Miasta wezwał strony postępowania do wypowiedzenia się w kwestii ustanowienia zabezpieczenia należności Gminy Miasta z tytułu zwrotu nieruchomości zaznaczając, że w przypadku braku odpowiedzi w decyzji zawarte zostanie rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienie hipoteki. Strony nie ustosunkowały się do ww. pisma. Podkreślił organ, iż prawo zezwala na obciążenie hipoteką części nieruchomości, jeżeli stanowi ona udział współwłaściciela (art. 65 ust.2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204).

W ocenie Wojewody, organ I instancji w ogóle nie był uprawniony do rozstrzygania w kwestii stanu nieruchomości w dniu zwrotu (pkt 4 sentencji), daty przeniesienia prawa własności zwracanej nieruchomości (pkt 5 sentencji). Zwrócono uwagę, iż powyższe orzeczenia, stanowią de facto powtórzenie przepisów prawa (patrz: art. 139 u.g.n.) lub praktyki stosowania prawa - empiryzm prawny - (skutki wieczystoksięgowe zwrotu nieruchomości). Powołał się organ odwoławczy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 543/08, gdzie wskazano, że "o zaistnieniu takiego obowiązku przesądził więc prawodawca, zatem rozstrzygnięcie tej kwestii w drodze decyzji administracyjnej nastąpiło bez podstawy prawnej. Sąd podziela wciąż aktualny pogląd, iż "Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a. jest to, że organy administracji (...) działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji (...) wydaje decyzję administracyjną. 2. Wydanie decyzji w sprawie, co do której przepis prawa przewiduje jej załatwienie w inny sposób niż przez wydanie decyzji, oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej" (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1983 r., I SA 217/83, ONSA 1983/1/41). Tak więc, skoro [ustawa] ustanawia bezpośrednio obowiązek określonego zachowania się adresatów, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej, taki obowiązek podlega wymuszeniu, w razie potrzeby, przy zastosowaniu przepisów (...) ".

Zreasumowano końcowo, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta, z 5 października 2018 r., w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., pyz ulicy W., stanowiącej działkę nr [..] o pow. 42 m2, było błędne, i nie odpowiadało prawu, choć uwzględniało prawidłowo kwestie związane z brakiem realizacji celu wywłaszczenia. Powyższe determinuje Wojewodę, orzekającego jako organ odwoławczy do uchylenia ww. rozstrzygnięcia w całości i orzeczenia co do istoty - na co pozwalał zgromadzony materiał dowodowy w sprawie.

We wniesionej skardze Gmina Miasta zarzuciła omówionej decyzji naruszenie:

1) przepisu art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. przez błędną ocenę, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości, która to ocena nie została poprzedzona jednoznacznym ustaleniem jaki był ów cel w odniesieniu do działki nr [..], obr. [..],

przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez brak ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w szczególności brak ustalenia ponad wszelką wątpliwość celu wywłaszczenia, którego realizacja bądź jej brak stanowiłyby podstawę wydania zaskarżonej decyzji, jak również przez podjęcie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, a także oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego,

przepisu art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, przez błędne przyjęcie, że działka stanowiąca drogę publiczną może podlegać zwrotowi,

przepisu art. 140 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 u.g.n. przez wadliwe ustalenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta, wynikającego z łącznego zastosowania wskaźników rocznych i miesięcznych, co stanowi błąd matematyczny.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając pierwszy zarzut wskazała skarżąca, że w sprawie zabrakło jednoznacznego ustalenia przesłanek z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. jaki był cel wywłaszczenia w odniesieniu do działki nr [..], obr. [..]. Z orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości wynika, ze celem tym było budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze. Cel określony w ww. sposób, należy rozumieć jako obejmujący realizację zróżnicowanych obiektów zabudowy miejskiej oraz towarzyszącej im infrastruktury. Budownictwo tego rodzaju w swej istocie obejmowało m.in. zarówno osiedla domków jednorodzinnych, budynki wielorodzinne, bądź inne obiekty, jak również aranżowało całą przestrzeń wokół nich. Mając powyższe na uwadze, cel wywłaszczenia sformułowany w ww. sposób szczególnie obligował organ II instancji do przeanalizowania dokumentacji i sprecyzowania, co dokładnie miało zostać zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości, niemniej jednak w niniejszej sprawie to nie nastąpiło. W niniejszej sprawie Wojewoda nie wskazał pod jaką dokładnie inwestycję w ramach budownictwa spółdzielczego wywłaszczona została przedmiotowa nieruchomość. Ustalenie, czy działka nr [..], obr. [..], przejęta została w związku z np. poszerzeniem ulicy, realizacją innej infrastruktury drogowej, zieleni, czy choćby ogrodnictwa (pod które również w latach 60- tych i 70- tych były przejmowane nieruchomości związane z budownictwem spółdzielczym), bądź w związku z innym przeznaczeniem o charakterze budownictwa spółdzielczego, jest kluczowe dla określenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości. Brak powyższych ustaleń powoduje, że w takim stanie rzeczy nie jest możliwe uznanie nieruchomości za zbędną na cel jej przejęcia, zatem orzeczenie o zwrocie należy uznać za co najmniej przedwczesne.

Zdaniem skarżącej Wojewoda, przy ocenie zbędności nieruchomości uchybił także przepisom art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez brak ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w szczególności brak ustalenia ponad wszelką wątpliwość celu wywłaszczenia, którego realizacja bądź jej brak stanowiłyby podstawę wydania zaskarżonej decyzji, jak również przez podjęcie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, a także oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. Organ odwoławczy w decyzji z dnia 22 lipca 2020 r. sam stwierdził, iż cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólny, a mimo tego nie dokonał jego skonkretyzowania. Organ II instancji ograniczył się jedynie do przytoczenia uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej "jak wynika z zebranego materiału dowodowego, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na działce [..]. Na dzień wizji lokalnej jak również na dzień wywłaszczenia nieruchomość była i jest zagospodarowana w ten sam sposób. Różnice wynikają jedynie ze wzrostu roślin stanowiących żywopłot oraz stopnia zużycia elementów ogrodzenia i utwardzeń. Trzeba nadmienić, iż celem wywłaszczenia ww. nieruchomości było budowa budownictwa spółdzielczego ".

Uwagi wymaga, że kluczowym dla określenia, czy dana nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, jest szczegółowe i przekonywujące wskazanie, co w ramach planowanej inwestycji miało na niej powstać. Powyższe jednak w sposób nie budzący wątpliwości nie zostało wykazane w przedmiotowym postępowaniu. Jakkolwiek z decyzji wywłaszczeniowej z 1970 r. wynika, iż na przejętej nieruchomości znajdowały się kultury wieloletnie, tak w niniejszej sprawie nie wykazano, czy w istocie jest to obecnie ta sama roślinność, ani czy w dniu wywłaszczenia obie (czy może tylko jedna z dwóch przejętych działek) były zagospodarowane w ten właśnie sposób. Uwagi w tym miejscu wymaga, że wywłaszczono arch. dz. nr [..] oraz nr [..], które znajdowały się po dwóch przeciwległych stronach domu oznaczonego obecnie nr [..] na ul. W., zatem trudno apriorycznie zakładać, że były zagospodarowane jednorodnie, tym bardziej, że organ II instancji nie wyjaśnił na jakich dowodach (poza oględzinami nieruchomości, decyzji wywłaszczeniowej i operacie szacunkowym), oparł się, uznając obecnie zagospodarowaną nieruchomość dokładnie tą samą roślinnością, jak w dniu wywłaszczenia. Zaznaczyć trzeba, że aktualne zagospodarowanie nieruchomości nie może świadczyć o braku realizacji celu wywłaszczenia. Oględziny są dowodem w sprawie, który obrazuje jedynie bieżące (na dzień dokonywania czynności) zagospodarowanie nieruchomości, nie świadczą zatem o braku realizacji celu wywłaszczenia na przestrzeni lat.

Kwestionuje skarżąca przyjęcie, że na terenie przedmiotowej nieruchomości nie posadowiono drogi w myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Powyższe jest sprzeczne z treścią pisma Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 29 czerwca 2017 r., z którego wynika, iż działka nr [..], zajęta jest w części pod drogę publiczną ul. W. (chodnik). Ponadto, również z protokołu oględzin z dnia 5 października 2017 r., wynika, że na przedmiotowej nieruchomości: "znajduje się chodnik, który graniczy 5 cm z działką w kierunku zachodnim". Ponadto, Wojewoda za Prezydentem Miasta, wykonującym zadania starosty z zakresu administracji rządowej, stwierdził, że na działce nr [..] zrealizowano także kanał ciepłowniczy, a nie może budzić wątpliwości, że sieci (w tym ciepłownicze) są infrastrukturą niezbędną dla funkcjonowania osiedla.

Podkreśliła skarżąca, że podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wyłączona jest możliwość zwrotu nieruchomości stanowiącej drogę publiczną . Okoliczność istnienia na działce nr [..], infrastruktury wpisującej się w definicję drogi publicznej, została jednak zbagatelizowana zarówno przez Wojewodę, jak i organ I instancji. Nie sposób więc uznać, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został rozpatrzony w sposób wnikliwy i wyczerpujący.

Poddała skarżąca w wątpliwość prawidłowość zastosowania niejednorodnych (rocznych oraz miesięcznych) wskaźników waloryzacyjnych, gdyż ta okoliczność powoduje nieprawidłowe, obarczone błędem matematycznym ustalenie wysokości zwaloryzowanego odszkodowania, do zwrotu którego zobowiązana jest wnioskująca o zwrot nieruchomości. Wskazała skarżąca, że łączne zastosowanie w obliczeniach wskaźników rocznych i miesięcznych jest niewłaściwe, bowiem inna jest baza dla ustalania rocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, a inna dla ustalania wskaźnika miesięcznego. Powyższe w konsekwencji prowadzi do uzyskania w analogicznym okresie czasu różnych kwot w zależności od wykorzystanego wskaźnika. Nie można przy tym uznać, że organ II instancji prawidłowo wyjaśnił przyjęty sposób ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania. Tym samym uznać trzeba, że Wojewoda, naruszył przepis art. 140 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 u.g.n. przez błędne obliczenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z 22 lipca 2020 r. dotycząca zwrotu na rzecz K. J. własności nieruchomości położonej w G. przy ul. W., oznaczonej obecnie jako działka nr [..] z obrębu [..] o pow. 0,0042 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym KW [..].

Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowią art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r., poz. 65 ze zm. – dalej jako "u.g.n."). Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Natomiast stosownie do art. 216 ust. 1 u.g.n. cytowany wyżej przepis ma odpowiednio zastosowanie między innymi do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79).

Nieruchomość stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania została wywłaszczona za odszkodowaniem orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia 26 września 1970 r. nr [..] na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jako cel wywłaszczenia wskazano tam realizację "budownictwa mieszkaniowego spółdzielczego". Zasadniczą kwestię sporną między stronami stanowi okoliczność, czy ten tak ogólnie wskazany cel wywłaszczenia został zrealizowany, albowiem od tego zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g,n. zależy zasadność zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zauważyć należy, że w kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Stosownie do tego orzeczenia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r. na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, ale nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z sentencją ww. wyroku TK, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. Trybunał nie stwierdził w takiej sytuacji naruszenia art. 2 Konstytucji ani konieczności ochrony zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 1 Konstytucji). Innymi słowy, oznacza to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. w zakresie wskazanych tam terminów nie należy stosować do spraw nieruchomości wywłaszczonych przed dniem 1 stycznia 1998 r. tj. wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co dotyczy art. 137 ust. 1 pkt 1 oraz przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie innych ustaw, co dotyczy art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Zatem obowiązkiem organów było zbadanie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o zwrot, najpóźniej do 22 września 2004 r.

W tym miejscu przywołania również wymaga ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, iż w przypadku planowania inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego, inwestycja ta nie ogranicza się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmuje również całą infrastrukturę tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak również takie obiekty jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, ale również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1116/19 oraz z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 3237/14 - dostępne w CBOSA).

W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia określono jako realizację budownictwa mieszkaniowego spółdzielczego. Zatem inwestycja ta obejmowała infrastrukturę charakterystyczną dla osiedla mieszkaniowego realizowanego przez spółdzielnię mieszkaniową. Jak wynika z protokołu oględzin znajdującego się w aktach sprawy na wywłaszczonej działce znajduje się ogrodzenie graniczące z chodnikiem, który wchodzi w działkę na 2,5 – 5 cm. Działka ta wchodzi 2,5 m w głąb posesji. Na działce tej znajduje się chodnik wewnętrzny, który prowadzi do domu, a także trawa i krzewy. W aktach sprawy znajdują się także pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 13 listopada 2017 r. oraz z dnia 19 stycznia 2018 r., z których wynika, że na terenie spornej nieruchomości usytuowane są ciągi komunikacyjne obsługujące Osiedle "[..]" (...), stanowiące dostęp do infrastruktury spółdzielni jak drogi, hydroforni, garaży i węzła cieplnego przy ul. P. Organy orzekające w sprawie wskazały, że na terenie obecnej działki nr [..] zrealizowano przeprowadzenie kanału ciepłowniczego na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 13 czerwca 1970 r. nr [..]. Zatem z akt sprawy wynika z całą pewnością, że na części spornej nieruchomości znajduje się fragment infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Natomiast organy pominęły tę kwestię koncentrując swoją uwagę na tym, iż część spornej nieruchomości znajduje się za ogrodzeniem posesji przy ul. W. w G.

Powyższe przesądza w ocenie Sądu, iż cel wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie został zrealizowany, co jest przeszkodą do zwrotu spornej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.