Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 536/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Spółki jawnej w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2116/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. Spółki jawnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2116/15 odmówił P. spółce jawnej w P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z [...] września 2015 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku akcyzowego.

Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że w skardze został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona stwierdziła, że wykonanie decyzji grozi jej niepowetowaną stratą. Wskazała, że łączna suma wszystkich obciążeń związanych z decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, a skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru finansowego. Zdaniem strony, będzie to skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaś skutki egzekucji mogą być nieodwracalne. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona nie załączyła żadnej dokumentacji.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona nie przedłożyła bowiem żadnej dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd zaznaczył, że sytuację finansową strony można było zbadać tylko częściowo na podstawie dokumentów przedłożonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie były one wystarczające, aby pozytywnie rozstrzygnąć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż przesłanki udzielenia prawa pomocy oraz wstrzymania wykonania decyzji nie są tożsame. Po dokonaniu analizy całokształtu zgromadzonej dokumentacji, Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody oraz że skutki wykonania decyzji byłyby trudne do odwrócenia.

Sąd podkreślił przy tym, że ocena wstępowania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji powinna być dokonana w kontekście analizy całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym zakresie Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Natomiast to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie omawianych przesłanek oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.

Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca Spółka nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wydanego rozstrzygnięcia.

Stawiając powyższe zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę. Z tego względu ograniczenie wniosku tylko do wskazania na okoliczność, iż suma obciążeń związanych z wydanymi przeciwko niemu decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, co powoduje niemożność ponoszenia przez stronę tak ogromnego ciężaru finansowego, i w związku z tym będzie skutkowało prowadzeniem egzekucji, a tym samym pozbawienia środków do życia dla niego i rodziny, nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji. Powołanie się przez wnioskodawcę na te okoliczności nie oznacza bowiem jeszcze, że sytuacja taka rzeczywiście może zaistnieć.

Sąd rozpoznający złożone zażalenie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 402/16 (dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W odniesieniu do zażalenia skarżącej należy wskazać, iż wnioskodawca przez brak uzasadnienia wniosku nie zdołał wykazać ryzyka wystąpienia w przyszłości realnego zagrożenia związanego z brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji. Poza wskazaniem na powyższą okoliczność, we wniosku nie zostały powołane żadne konkretne argumenty uzasadniające twierdzenie o ryzyku wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącej, że zapłata podatku akcyzowego spowoduje skutek, na jaki wskazuje.

Należy wskazać, iż przesłanką do wstrzymania zaskarżonej decyzji nie jest również fakt zwolnienia strony z części kosztów sądowych, gdyż są to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Zła kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Takimi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela też pogląd wyrażony w ww. postanowieniu NSA z 11 marca 2016 r., że trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż pełnomocnik w zażaleniu rozwinął argumentację dotyczącą uzasadnienia wniosku dopiero w ramach postępowania zażaleniowego. NSA ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (v. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 394/14; postanowienie NSA z 17 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 331/14; postanowienie NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1793/14; postanowienie NSA z 19 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 144/15; postanowienie NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 653/14, CBOSA).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.