Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 811/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 200
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi "P" S. A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 23 sierpnia 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107 i art. 109 kpa oraz art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "P" S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w P. oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] oraz prawa własności posadowionych na tej nieruchomości obiektów trwale z gruntem związanych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 17 marca 2011 r. wpłynął wniosek "P" S. A., Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości oraz prawa własności posadowionych na tej nieruchomości obiektów trwale z gruntem związanych. Organ I instancji wskazał także, że warunkiem "uwłaszczenia" jest posiadanie przez podmiot uprawniony nieruchomości w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że "P" S. A. w dniach wydawania przez Naczelnika Miasta i Gminy [...] decyzji dotyczących ustalenia ceny gruntu państwowego i opłaty rocznej za zarząd gruntu państwowego, przysługiwałoby prawo zarządu przedmiotową działką. Organ I instancji wskazał, że działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu "P" S.A., lecz "P’ S.A. nie sprawował nad nią zarządu. Zarząd mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc na podstawie decyzji o przekazaniu w zarząd albo na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości zawartej za zezwoleniem właściwego organu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły "P" S. A., Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., podnosząc, że organ I instancji w sposób nieuprawniony uznał za niewystarczający dla stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością dowód w postaci decyzji o opłatach oraz złożonego oświadczenia w przedmiocie ponoszenia opłat z tytułu zarządzania przedmiotową nieruchomością. Odwołująca się spółka wskazała, że brak jest podstawy prawnej do stwierdzenia, iż "P" S. A. nie legitymuje się dokumentem stanowiącym podstawę do stwierdzenia istnienia prawa zarządu, gdyż rozporządzenie wykonawcze wskazuje, iż decyzja o opłatach jest wystarczającym dowodem na okoliczność stwierdzenia ustanowionego zarządu. Odwołująca podniosła także, że organ I instancji pominął "ocenę dowodów w postaci oświadczenia Dyrektorów "P" S.A., Oddziału Gospodarowania w K.". W odwołaniu zwrócono również uwagę na to, że działka będąca przedmiotem wniosku zabudowana jest budynkiem stacji P. i grunt ten jest bezpośrednio związany z funkcjonowaniem kolei. W odwołaniu powołano się również na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09, w myśl którego grunty związane z funkcjonowaniem kolei zostały z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa "P’ oddane w jego użytkowanie i zarząd. Bez względu więc na to, czy wymienione przedsiębiorstwo legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie "P".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 17 marca 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajdują się:

– decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1987 r. znak: [...] orzekająca o ustaleniu ceny gruntu państwowego położonego we wsi P. składającego się z działek nr [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 37 0200 m2 znajdującego się w zarządzie Południowej Dyrekcji Okręgowej "P" w K.;

– decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 lutego 1989 r. znak: [...] orzekająca o ustaleniu z dniem 1 stycznia 1989 r. opłaty rocznej z tytułu zarządu opisanych wyżej działek należnej od Południowej Dyrekcji Okręgowej "P" w K..

Ponadto Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 i 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt U 10/00 wyraził pogląd, iż decyzja o naliczaniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, jeżeli była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia oznaczałoby niezgodność rozporządzenia w powyższym zakresie z delegacją ustawową zawarta w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 92 ust. 4 Konstytucji RP. Kolegium wyjaśniło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania na rzecz spółdzielni, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 stwierdził, iż opisany wyżej wyrok TK należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że pogląd, iż legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczaniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie zarządu, jeżeli w takiej decyzji nie ma informacji o ustanowieniu prawa zarządu na rzecz danego podmiotu, został wyrażony także w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 560/13 i NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 651/11 oraz w wyroku WSA Krakowie z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1636/12 odnoszącym się do opisanej wyżej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1987 r. znak: nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że opisane wyżej decyzje Naczelnika Miasta i Gminy [...] nie zawierają jakiegokolwiek odwołania do ustanowienia prawa zarządu dla Południowej Dyrekcji Okręgowej "P" w K. - poprzednika "P" S. A. w W., Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.. Dlatego, w ocenie Kolegium, organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego właściwie ocenił, że "P" S. A. w W., Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. nie legitymował się w dniu 5 grudnia 1990 r. decyzją ustanawiającą na rzecz jego poprzednika prawnego prawa zarządu objętej wnioskiem nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję SKO w [...] wniosła "P" S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., zarzucając:

– błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez stronę skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...];

– naruszenie § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez stwierdzenie, że decyzja o opłatach nie spełnia wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia;

– art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przede wszystkim organ dokonał błędnej oceny przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego ponieważ w sposób całkowicie nieuprawniony uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu dowód w postaci decyzji o opłatach oraz złożone oświadczenie w przedmiocie ponoszenia opłat z tytułu zarządu przedmiotowych nieruchomości. Skarżąca spółka podkreśliła, iż w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu — właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5 na podstawie co najmniej jednego z wymienionych dowodów, w tym decyzji o ustaleniu opłaty. W ocenie skarżącej, nie wnikając w dogłębną analizę powołanego paragrafu już z jego literalnego brzmienia bezsprzecznie wynika, że każdy jeden z dowodów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie wystarczy dla potwierdzenia prawa zarządu, przysługującego państwowej osobie prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r. Skarżąca podniosła zatem, iż należy uznać stanowisko organu za nieuprawnione, brak jest bowiem podstawy prawnej dla twierdzeń organu, iż "P" nie legitymuje się dokumentem stanowiącym podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu, skoro prawo, tj. rozporządzenie wykonawcze w sposób jednoznaczny wskazuje, iż decyzja o opłatach jest wystarczającym dowodem na okoliczność ustanowionego zarządu. Skarżąca podkreśliła, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Zarząd nieruchomością, wbrew twierdzeniom organu nie musiał być potwierdzony decyzją administracyjną. Zwróciła uwagę na pogląd Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt: I OSK 1401/09, w którym wskazał: " Z omówionej wyżej regulacji prawnej wynika - zdaniem Sądu, że grunty związane z funkcjonowaniem kolei zostały z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa "P" oddane zostały w jego użytkowanie i zarząd. Bez względu więc na to, czy wymienione przedsiębiorstwo legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie "P". Fakt taki stanowi przeszkodę do komunalizacji tego mienia. Pogląd podobny został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt: I OSK 1956/10. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej - udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne może nastąpić za pomocą wszelkich legalnych środków ( art. 7, 75, 76 § 3 i art. 86 k.p.a.)". Ponadto nawet w przypadku komunalizacji, która następuje z mocy prawa dnia 27 maja 1990 r., nie wyklucza się uwłaszczenia państwowej osoby prawnej, które nastąpić może z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Natomiast podstawową przesłanką uwłaszczenia uwzględnioną w treści art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest legitymowanie się przez te osoby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu. Z uwagi na ówczesny brak regulacji w przedmiocie sposobu dokumentowania prawa zarządu, kwestia ta została sprecyzowana w rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W oparciu o powyższe, wbrew twierdzeniom organu, przedłożona przez skarżącą decyzja o opłatach za zarząd jest jednym z dokumentów wymienionych w tym rozporządzeniu i może stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Skarżąca spółka podniosła, że bezspornym jest, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest mieniem stanowiącym część infrastruktury kolejowej, a w dacie 5 grudnia 1990 r. PP "P" było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego (art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "P" (Dz. U. z 1989 nr 26 poz. 138 ze zm.), które gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę. Jak stanowi art. 50 powołanej ustawy - mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa "P" działającego dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami "P", działającego na podstawie niniejszej ustawy. Dla przedsiębiorstwa państwowego "P" funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 tej ustawy wykonywał Minister Żeglugi i Łączności, na podstawie art. 16 ust.1 i 2 ustawy mienie "P" stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez "P" w toku jego dalszej działalności, jego nieruchomości należały do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji. W związku z powyższym w ocenie skarżącej, brak było podstaw do przekazania mienia PP "P" przez organy terenowe, skoro z mocy wyżej wymienionej ustawy mienie to należało do administracji centralnej. Natomiast PP "P" nabywało prawo do nieruchomości z mocy samego prawa.

Ponadto zdaniem skarżącej obarczone błędem jest stanowisko organu I instancji w przedmiocie oceny dowodu w postaci oświadczenia strony. Zwrócono uwagę, iż organ nie dokonał jakichkolwiek wyjaśnień w tej materii, nie poruszył w żaden sposób przyczyny, która w jego ocenie wpływałaby na to, iż złożone oświadczenie nie spełnia wymogów art. 75 kpa. Podtrzymując stanowisko organu I instancji organ dokonał błędnej oceny przedstawionego dowodu. Dla ustalenia prawa w oparciu o art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest istotne czy opłaty były uiszczane czy też nie. Na gruncie przywołano powyżej rozporządzania z dnia 10 lutego 1998 r. istotne jest bowiem jedynie czy wydana była decyzja o opłatach. Wobec czego całkowicie nieuprawnione było twierdzenie organu, iż zarzuty wobec złożonego oświadczenia poczynione przez organ I instancji są zasadne.

Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżącej organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, a w rezultacie błędnych ustaleń faktycznych, czym naruszył także w rażący sposób przepisy postępowania, a to: art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a.

Reasumując, skarżąca podkreśliła, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających, iż decyzja o opłatach nie ma znaczenia w niniejszej sprawie i nie stanowi wystarczającej podstawy dla stwierdzenia nabycia przedmiotowych nieruchomości z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez skarżącą.

W piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania ze względu na wniesienie w dniu 7 maja 2014 r. skargi do Trybunału Konstytucyjnego (k. 54 i 62 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania podnieść należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. albowiem zgodność z Konstytucją przepisów, na podstawie których organy podjęły decyzje, nie budzi wątpliwości Sądu. Ponadto jak ustalono w sekretariacie Trybunału złożona skarga nie została jeszcze poddana badaniu formalnemu – nie został jeszcze zakończony etap jej wstępnego rozpoznania.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz to, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione celowością, sprawiedliwością, jak i ekonomiką procesową, Sąd uznał za priorytetowe, w niniejszej sprawie, zagwarantowane stronie prawo do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Z powołanych względów, zawieszenie postępowania w sprawie Sąd uznał za niecelowe. Fakultatywny charakter przesłanek do zawieszenia postępowania sformułowanych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadnia stwierdzenie, że zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy w przedmiocie zgodności aktu prawnego z Konstytucją, na skutek wątpliwości skarżącego, nie zobowiązuje Sądu orzekającego w sprawie do uwzględnienia wniosku o zawieszenie jej postępowania do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie było to, czy decyzje w przedmiocie opłat są wystarczającym dowodem na ustanowienie prawa zarządu nieruchomości.

Wg Sądu wykładnia przepisów prawnych zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz w powołanych w nich orzeczeniach sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości.

Sąd zgadza się, że nie można podzielić poglądu, że decyzja o ustaleniu opłat za użytkowanie gruntu jest dowodem przesądzającym o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Decyzja o ustanowieniu opłat nie była bowiem wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości (tak np. wyrok NSA w W-wie z dnia 26 kwietnia 2012 r. I OSK 651/11, LEX nr 1264891), a decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu (tak np. w wyroku NSA w W-wie z dnia 3 kwietnia 2008 r. I OSK 570/07, wyroku WSA w Warszawie I SA/Wa 1288/10, LEX nr 750633; czy w wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2013 r. II SA/Kr 97/13 LEX nr 1303015, czy też w wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2013 r. II SA/Kr 560/13, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego jako trafną ocenił Sąd argumentację przyjętą przez orzekające w sprawie organy, opierającą się na poglądzie prawnym wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., Nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akMJ 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów powołanego rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd uznał zatem, że organy administracji publicznej podejmujące decyzje w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawne do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...] - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej ustawa zwana jako ugn). Z kolei art. 206 ugn zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów ww. rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z jego § 5 ust. 1, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem I sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca domagała się ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. P. jedn. ewid. [...] stanowiącej własność gminy Niepołomice, zatem rozważenia wymagało, czy przedłożone przez "P’ SA dokumenty, potwierdzają okoliczność posiadania przez Przedsiębiorstwo Państwowe "P" prawa zarządu (użytkowania) ww. nieruchomości.

Podstawowym dowodem, z którego strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu sporną działką przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz "P" SA prawa użytkowania wieczystego ww. działki były dwie decyzje o ustaleniu opłat z tytułu zarządu m.in. tą nieruchomością (k. 24 i 26 akt adm. I inst.). Zdaniem sądu, trafnie orzekające w sprawie organu przyjęły, że wskazane dokumenty nie świadczy o oddaniu ww. działki przedsiębiorstwu w zarząd. Decyzje te jedynie dotyczą ustalenia z dniem 1 stycznia 1986 r. i 1 stycznia 1989 r. opłat rocznych "za zarząd" opisanych w niej nieruchomości, a nie potwierdzają istnienia prawa zarządu sporną działką i to w dniu 5 grudnia 1990 r., podczas gdy do zrealizowania przesłanek z art. 200 ugn w zw. z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie wystarczy, by prawo zarządu przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest, aby prawo to istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. Wskazanej okoliczności skarżąca nie udowodniła. Nie wynika okoliczność ta bowiem z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy.

Odnośnie twierdzeń skargi, iż "P" faktycznie władało sporną nieruchomością i korzysta z niej w sposób ciągły, wskazać należy, że podnoszona okoliczność nie była przedmiotem kontrowersji w sprawie. Rzecz jednak w tym, że jedynie prawne władanie nieruchomością tj. oparte na stosownym tytule prawnym uprawniałoby "P" SA do skutecznego żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego działki nr [...].

Podobnie jak w wyroku z dnia WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2013 r. II SA/Kr 97/13, jako niezasadne ocenić należało te zarzuty skargi, które wskazują, że Przedsiębiorstwo Państwowe "P" nabyło prawo do nieruchomości z mocy samego prawa tj. z mocy przepisów regulujących funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa i brak było podstaw do przekazywania tego mienia przez organy terenowe. Wskazać należy, że normy prawne regulujące funkcjonowanie kolei (w tym wskazywana w skardze ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "P" oraz ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach) miały charakter ogólny i generalny , w związku z tym nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości. Te regulacje normatywne mogły stanowić jedynie podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego, w tym do ustanowienia prawa zarządu nieruchomości. Same zaś nie mogły być podstawą do powstania prawa rzeczowego do konkretnej nieruchomości (por. na gruncie spraw komunalizacji mienia: wyrok NSA z dnia z dnia 1 września 2006 r. sygn. akt: I OSK 1947/06; wyrok NSA z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt: I OSK 1456/06, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt: I OSK 240/09, wyrok NSA z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 741/09).

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie sądu organy administracji prowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się decyzja ustanawiająca prawo zarządu. Nie ma więc w kontrolowanej sprawie podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Także trafna była dokonana przez organ ocena oświadczenia strony skarżącej złożonego na okoliczność stwierdzenia prawa zarządu. Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - jeżeli nie zachowały się dokumenty, potwierdzające dotychczasowe prawo zarządu, stwierdzenia tego prawa można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zdaniem Sądu, w trybie tego przepisu można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. W sytuacji zaś ustalenia przez organ, iż prawo zarządu względem działki nr [...], ustanowione nie zostało, dowodzenie istnienia tego prawa poprzez dopuszczenie dowodu z oświadczenia przedstawicieli skarżącej spółki byłoby formą obchodzenia przepisu § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wymagającego przedłożenia enumeratywnie wymienionych w tym przepisie dokumentów.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a