Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 338/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 124 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. i M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.M. i M.M. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm. – zwana dalej "u.g.n."), utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...]

z [...] grudnia 2016 r. nr [...] orzekającą o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym:

A S.A. z/s w [...] zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej

w miejscowości Ł., gm. [...], stanowiącej własność J.M.

i M.M., ozn. jako działka nr 3356 o pow. 0,3780 ha, obj. KW [...] w celu realizacji inwestycji celu publicznego tj. budowy odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej [...] z linią 110 kV relacji [...] na terenie gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...]. Wnioskodawca zwrócił się także o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. ([...]) ograniczył sposób korzystania z powyżej wskazanej nieruchomości i zezwolił na budowę odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej [...] z linią 110 kV relacji [...] na terenie gminy [...], zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część decyzji.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Starosta [...] zezwolił ww. Spółce na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej

w miejscowości Ł., gm. [...], stanowiącej własność J.M.

i M.M., ozn. jako działka nr 3356 o pow. 0,3780 ha, obj. [...] w celu realizacji inwestycji celu publicznego tj. budowy odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej [...] z linią 110 kV relacji [...] na terenie gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...]. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności .

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J.M. i M.M. wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie jej wykonania. Podali, że decyzja wydana została

z naruszeniem art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 K.p.a. W ich ocenie wydano ją przedwcześnie, bowiem w obrocie prawnym nie ma poprzedzającej ją ostatecznej decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości oraz ostatecznej decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych odnośnie działki nr 3356 (złożone zostało odwołanie od decyzji Starosty z [...] listopada 2016 r. w którym zarzucono wydanie decyzji bez uzyskania wymaganej zgody ministra). Zarzucili także wydanie kwestionowanej decyzji mimo braku przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygory natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda [...] wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia powołał się na treść art. 124 ust. 1a u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej,

w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z art. 108 § 1 K.p.a. wynika zaś, że decyzji że być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Wojewoda podał, że A S.A. jest zobowiązana do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu i niezawodności zasilania okręgu rzeszowskiego. Realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi wypełnienie zadań

i obowiązków wynikających z ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Powyższe uzasadnia ważny interes gospodarczy i społeczny.

W ocenie Wojewody Starosta dokonał szczegółowego rozważenia czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie jej rygory natychmiastowej wykonalności. Nie naruszył też granic uznania administracyjnego.

Końcowo Wojewoda zaznaczył, że organ I instancji dopełnił wszelkich wymogów formalnych a rozstrzygnięcie wydane zostało w zgodzie z przepisami prawa materialnego.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyli J.M. i M.M. – zastępowani przez pełnomocnika adw. A.S., wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] grudnia 2016 r.

w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zawnioskowali także, na podstawie art. 135 K.p.a., o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.

Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego

a mianowicie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez wydanie decyzji mimo, że w obrocie prawnym nie ma poprzedzającej ją ostatecznej decyzji ograniczającej korzystanie

z nieruchomości oraz ostatecznej decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie

z produkcji rolniczej gruntów rolnych odnośnie działki nr 3356, a także poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki wymagane dla orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajecie nieruchomości i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący zarzucili nadto naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 K.p.a. poprzez brak podjęcia niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżących, brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak wyjaśnienia okoliczności ważnego interesu gospodarczego wnioskodawcy,

w szczególności czy wydanie decyzji pozwoli na realizację inwestycji oraz czy do funkcjonowania linii – do czasu uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję wydaną w trybie art. 124 u.g.n. – niezbędne jest niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie,

z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższego kryterium Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego jej usunięcie z obrotu prawnego

i dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. udzielającą A S.A. z/s w [...] zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości Ł., gm. T., stanowiącej własność J.M. i M.M., ozn. jako działka nr 3356 o pow. 0,3780 ha, obj. KW [...] w celu realizacji inwestycji celu publicznego tj. budowy odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej [...] z linią 110 kV relacji [...] na terenie gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] i nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Przepis powyższy został dodany na mocy art. 1 pkt 7a ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw i jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy w omawianym przepisie "rozszerzono katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji

o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione interesem gospodarczym, ponieważ sytuacja ta nie jest objęta art. 108 K.p.a., a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych".

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o ścisłym związaniu decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 8/15, wyrok WSA w Olsztynie

z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 247/14, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W świetle powyższego oraz okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie

z regułą wyrażoną w art. 7 K.p.a. wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrany materiał dowodowy oceniono zgodnie z regułami art. 77§ 1 i art. 80 K.p.a., zastosowano prawidłową podstawę prawną, a uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiada wymaganiom z art. 107 § 3 K.p.a.

Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom administracji podstawę do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzja Starosty Rzeszowskiego, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. o ograniczeniu korzystania z przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 3356

w miejscowości Ł. była przedmiotem rozpoznania przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2017 r. ([...]) i jest ona ostateczna. Nadto z wnioskiem o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpił podmiot, który będzie realizował cel publiczny.

Należy podkreślić, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a u.g.n.). Zgodnie z art. 108 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być wydany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W ocenie Sądu, z przesłanek wymienionych w art. 108 K.p.a. do rozważenia w sprawie niniejszej wchodzi w rachubę "inny interes społeczny", ewentualnie "wyjątkowo ważny interes strony", natomiast art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia wskazaniem na ważny interes gospodarczy (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 994/14).

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy wykazały, że wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zasadny, a wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, a także interesem społecznym, co dostatecznie klarownie przedstawia uzasadnienie zaskarżonej decyzji i też decyzji wydanej w pierwszej instancji. Przedmiotowa inwestycja (budowa odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej) dotyczy konieczności zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu oraz niezawodności zasilania okręgu rzeszowskiego. Realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi nadto wypełnienie ustawowych zadań nałożonych na inwestora a także realizowana jest

w interesie publicznym i społecznym. Ma zapobiec wystąpieniu m. in. zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej, zwiększy pewność zasilania i poprawi jakość energii dostarczanej do odbiorców.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie są uzasadnione i nie mogły zostać uwzględnione.

Odnosząc się do zarzutów skargi przypomnieć trzeba, że w niniejszej sprawie bada się istnienie dwóch przesłanek: 1) czy istnieje w obrocie prawnym (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) a po drugie czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 K.p.a. i 124 ust. 1a u.g.n. Obydwie powyższe przesłanki w niniejszym przypadku występują. Dlatego dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie mają znaczenia podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące braku ostateczności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości objętej zakresem niniejszego postępowania czy też brak ostatecznej decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych.

W ocenie Sądu niezasadne okazały się także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 kKp.a. Wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. W oparciu o art. 107 § 3 K.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, wyjaśniono dlaczego wydano taką właśnie decyzję i na podstawie jakich przesłanek. Uzasadniono stanowisko organu

i wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.