Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 673/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 124 ust. 1, ust.3; art. 6 ust.3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie: WSA Iwona Tchórzewska, WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skarg J. C. oraz A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 13 lipca 2016 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o wystąpiło do Prezydenta Miasta L. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]/ul. Podleśnej 50, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,4283 ha (obr. 69 - Wólka Abramowicka, ark. 13), poprzez udzielenia zezwolenia na umieszczenie nowobudowanej sieci kanalizacji sanitarnej. Inwestor wniósł ponadto o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wnioskodawca wskazał, że planuje realizację inwestycji " Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w ul Podleśnej i Barwnej " w ramach kontraktu nr [...] pod nazwą : Projekty budowlano – wykonawcze: budowa sieci kanalizacyjnych i uzupełnienie wodociągu w ramach projektu Opracowanie dokumentacji technicznej dla inwestycji planowanych w L. w latach 2016-2020". Wykonanie inwestycji jest uzależnione od pozyskania środków z Unii Europejskiej, to zaś wymaga uzyskania 100% dostępności gruntów pod planowane budowy. Wnioskodawca zaznaczył, że budowa kanalizacji jest inwestycją publiczną o znaczeniu lokalnym i ma na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb sanitarnych mieszkańców. Jest ponadto uwarunkowana implementacją dyrektywy unijnej 91/271/EWG, która nakłada na Polskę obowiązek budowy sieci kanalizacyjnych i likwidację szamb. Spółka zaznaczyła, że planowane przedsięwzięcie podniesie komfort i jakość życia mieszkańców, a likwidacja szamb pozwoli na uniknięcie skażenia wód gruntowych, przenikanie do nich zarazków oraz toksyn. Wniosek o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniono możliwością wystąpienia o pozwolenie na budowę sieci. Spółka wskazała na nieuregulowany stan prawny nieruchomości, ponieważ jeden z jej współwłaścicieli nie żyje.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017r. Prezydent Miasta L. na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 6, 7 oraz art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) ograniczył sposób korzystania ze wspomnianej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o na założenie i przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej, przy czym zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki określa dokumentacja wykonana przez uprawnionego geodetę przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...] dnia 26 sierpnia 2016 r. Organ stwierdził ponadto, że na jednostce otrzymującej zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z zadaniem inwestycyjnym. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Podał, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości obowiązany jest udostępnić nieruchomość dla wykonania czynności związanych z zadaniem inwestycyjnym, konserwacją oraz usuwaniem awarii, ciągów i przewodów. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Decyzji nadano także rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości, poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody, a także, gdy nieruchomość posiada nieuregulowany stan sprawny. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Prezydent przekonywał, że przedmiotowa inwestycja realizowana będzie zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 8 września 2015 r., Nr [...], znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej. Odnosząc się do stanu prawnego nieruchomości organ zaznaczył, że w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy L. - Zachód w L. jako współwłaściciele figurują: H. S. w udziale [...] części, J. C. w udziale [...] części i A. W. w udziale [...] części. Zgodnie z treścią odpisu zupełnego aktu małżeństwa znak [...] 5 765 z dnia 26 października 2015 r. A. W. wyszła za mąż i przyjęła nazwisko P. . W dniu 6 lutego 2012r. zmarła natomiast H. S., po której nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe (pismo Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w L. z siedzibą w Ś. z dnia 29 sierpnia 2016 r.). W tej sytuacji zgodnie z treścią art. 114 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podał do publicznej wiadomości informację o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]/ul. Podleśnej 50, wzywając jednocześnie osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, aby w terminie dwóch miesięcy od dnia ukazania się ogłoszenia zgłosili się i udokumentowali swoje prawa jako stron w postępowaniu. Ogłoszenie zostało podane do publicznej wiadomości poprzez opublikowanie w prasie o zasięgu krajowym "Puls Biznesu" oraz wywieszenie na Elektronicznej Tablicy Ogłoszeń Urzędu Miasta L. oraz na stronie internetowej UM L. w dniu 29 lipca 2015r. Z uwagi na fakt, iż wyznaczonym dwumiesięcznym terminie nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z art. 114 ust. 4 i art. 115 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie administracyjne w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, zostało wszczęte poprzez wywieszenie zawiadomienia na Elektronicznej Tablicy Ogłoszeń Urzędu Miasta L. oraz na stronie internetowej UM L., a także poprzez zawiadomienie ustalonych stron postępowania. Prezydent podkreślił, że pozostałe współwłaścicielki J. C. i A. P., mimo starań inwestora nie wyraziły zgody na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na ich działce. A. P. dwukrotnie sprzeciwiła się realizacji przedmiotowej inwestycji (oświadczenie z dnia 22 lipca 2016 r. i pismo z dnia 5 września 2016 r.). Natomiast w imieniu J. C. wypowiedzieli się jej trzej synowie, oświadczając, że nie wyrażają zgody na budowę sieci kanalizacji sanitarnej. Strony podniosły, że sieć została nieprawidłowo zaprojektowana wskazując, iż mogłaby przebiegać po drugiej stronie drogi, poza granicami działki nr [...]. W odpowiedzi na wątpliwości A. P., zawarte w piśmie z dnia 28 listopada 2016 r., Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. wyjaśniło, że niemożliwe jest wybudowanie kanału w istniejącej drodze gruntowej z uwagi na zlokalizowaną tam infrastrukturę. Inwestycja została zaplanowana wyłącznie na terenie miasta L. i w ocenie Spółki zaprojektowano ją w sposób najmniej uciążliwy, pomiędzy istniejącymi sieciami wodociągową i gazową, z uwzględnieniem obowiązku zachowania odległości od istniejącej infrastruktury, głębokości posadowienia kanału oraz konieczności zachowania linii prostej w celu uzyskania grawitacyjnego spływu ścieków. Wobec stanowiska współwłaścicieli działki organ uznał, że w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w sposób określony na załączniku mapowym. Przebieg sieci kanalizacji sanitarnej został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 8 września 2015r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej. Organ zaznaczył, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ważnym interesem społecznym, jak również wyjątkowo ważnym interesem strony. Jego zdaniem budowa planowanej sieci kanalizacji sanitarnej jest odpowiedzią na potrzeby mieszkańców i wpłynie na poprawę warunków życia, poprzez likwidację niejednokrotnie nieszczelnych szamb, co przyczyni się do uniknięcia skażenia wód gruntowych. Ponadto inwestycja uwarunkowana jest implementacją dyrektywy unijnej 91/271/EWG, która nakłada na Polskę obowiązek rozbudowy sieci kanalizacyjnych i likwidację szamb domowych. Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności usunie podstawową przyczynę uniemożliwiającą wystąpienie o pozwolenie na budowę, jaką jest brak możliwości wykazania się prawem do dysponowania gruntem na cele budowlane, a także pozwoli na uzyskanie dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Organ wyjaśnił ponadto, że inwestor ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu inwestycji. W przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania, ustalonego w odrębnym postępowaniu.

Po rozpoznaniu odwołania A. P. i J. C. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2017r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, także odwołując się do art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, że udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Z brzmienia art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że omawiana decyzja powinna określać podmiot, któremu udziela się zezwolenia, rodzaj inwestycji, która ma być realizowana, przedmiot czasowego zajęcia (wskazanie nieruchomości) i terytorialny zakres zajęcia w porównaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, czyli wskazanie jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy. Zdaniem Wojewody wszystkie te warunki zostały spełnione. Jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 6 powołanej ustawy, sposób ograniczenia korzystania z nieruchomości wynika z decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 8 września 2015 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która stała się ostateczna w dniu 14 października 2015 r., ponadto trasa jej przebiegu wraz ze wskazaniem powierzchni pod zajęcie stałe została wskazana na mapie załączonej do decyzji o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, podpisanej przez uprawnionego geodetę. W sprawie były także prowadzone rokowania ze współwłaścicielkami nieruchomości, o czym świadczą dokumenty z prowadzonych rozmów. Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. inwestor zwrócił się do A. P. (w korespondencji wskazano na nazwisko panieńskie W. ) i J. C. z informacją o planowanej inwestycji oraz z prośbą o wyrażenie zgody na realizacje inwestycji, poprzez podpisanie stosownego oświadczenia. W odpowiedzi na powyższe zapytanie pismem z dnia 22 lipca 2016 r. A. P. poinformowała, że nie wyraża zgody na budowę kanalizacji na działce nr [...]. Mając na uwadze powyższe, kolejnymi pismami z dnia 25 sierpnia 2016 r. skierowanym do A. P. i 30 sierpnia 2016r. skierowanym do J. C., Inwestor ponownie zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji, przekazując jednocześnie dodatkowe informacje dotyczące planowanych robót. Pismem z dnia 5 września 2016 r. A. P. podtrzymała swoje stanowisko dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 19 października 2016 r., Inwestor przedstawił uzasadnienie co do lokalizacji przewodu na działce [...], wskazując na konieczność zachowania odpowiednich odległości od istniejących sieci oraz ominięcie gazociągu oraz drzewa. W dniu 6 września 2016 r. miało odbyć się spotkanie z J. C., drugą współwłaścicielką działki oznaczonej nr [...], na które, jak wynika z wyjaśnień syna, nie przybyła z uwagi na zły stan zdrowia. Z uwagi na powyższe w spotkaniu uczestniczył jej syn, który poinformował, że sprawami dotyczącymi przedmiotowej działki zajmuje się D. C.. Jak wynika z notatki sporządzonej z przedmiotowego spotkania, rodzina J. C. nie ma konkretnych planów co do użytkownika tej nieruchomości, niemniej jednak nie wyraża zgody na budowę kanału sanitarnego i prowadzenie inwestycji przez tę działkę. Jak dalej wynika ze sporządzonej przez Spółkę informacji z przebiegu rokowań pomiędzy współwłaścicielkami działki na 1441, we wrześniu odbyła się rozmowa telefoniczna pracownika Spółki z D. C., który potwierdził, że nie wyraża zgody na budowę kanalizacji na tej działce. Ostatecznie, z uwagi na nieuregulowany stan prawny udziału w nieruchomości H. S. i nie przeprowadzenie postępowania spadkowego oraz brak porozumienia pomiędzy dwiema pozostałymi współwłaścicielkami do porozumienia nie doszło. Organ odwoławczy zaznaczył, że uszczuplenie władztwa właściciela w stosunku do nieruchomości zostało przedstawione na załączonej do decyzji mapie z ograniczeniem praw rzeczowych nieruchomości, sporządzoną przez uprawnionego geodetę i zewidencjonowaną w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym prowadzonym przez Prezydenta Miasta L. pod nr [...] oraz wskazane w sentencji decyzji. Ograniczenie to polega na obowiązku udostępnienia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o. o. części działki nr [...] o pow. 51 m2, oznaczonej nr [...]. Dodatkowo wskazano obszar czasowego zajęcia o pow. 216 m2 celem przeprowadzenia prac budowlanych. Z mapy tej wynika jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, sposób dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości jest jak najmniej uciążliwy dla nieruchomości, a zakres ingerencji inwestora w prawo właściciela sprowadzony do niezbędnego minimum. Odnosząc się do zarzutu, że możliwe jest umieszczenie sieci kanalizacji sanitarnej przede wszystkim na działce po drugiej stronie ul. [...] - na terenach Gminy G., w drodze gruntowej lub na działce nr [...], ale bliżej granicy działki, niż zostało to zaprojektowane Wojewoda wyjaśnił, że na etapie wydawania decyzji organy orzekające w sprawie nie mogą rozważać innego przebiegu projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej, niż ustalony w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 8 września 2015 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodne z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy nie ma zatem swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy nie może uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji, ponieważ lokalizacja ta jest przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji (wyrok NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1193/15, wyrok NSA z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2587/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1398/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 194/15). Odnosząc się natomiast do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Wojewoda podzielił argumentację organu I instancji.

W jednobrzmiących skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C. A. P. zarzuciły decyzji Wojewody niewyjaśnienie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i bezpodstawne przyjęcie, pomimo zastrzeżeń uczestników postępowania co do przebiegu sieci kanalizacji sanitarnej, że założenie i umieszczenie sieci kanalizacji sanitarnej na ich nieruchomości będzie najmniej uciążliwe, podczas, gdy można założyć i umieścić sieć kanalizacji sanitarnej przede wszystkim na działce pod drugiej stronie ulicy [...] - terenach Gminy G.; w drodze gruntowej lub bliżej granicy działki, niż zostało to zaprojektowane. Zdaniem skarżących na powyższe okoliczności organy powinny dopuścić w sprawie opinię biegłego, ewentualnie dwóch biegłych, z zakresu geodezji i kartografii. Opinia taka jednoznacznie wskaże wszystkie możliwe miejsca, na których Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o. o. będzie mogło założyć i umieścić sieć kanalizacji sanitarnej i związane z tym trudności.

Odpowiadając na skargę, Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Mimo rozbudowanych skarg, jej zarzuty sprowadzają się w zasadzie do wytknięcia organom zaniechania przeprowadzenia analizy, czy możliwa jest lokalizacja przedmiotowej inwestycji w sposób odmienny, nie określony w zaskarżonej decyzji. Chodzi o zbadanie możliwości lokalizacji w działkach znajdujących się po drugiej stronie ulicy [...], na gruntach gminnych, w drodze gruntowej lub wprawdzie na przedmiotowej nieruchomości, ale bliżej granicy działki, niż zostało to zaprojektowane. Sformułowane w ten sposób zastrzeżenia nie mogą zostać uznane za skuteczne. Stosownie do art. 124 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016r. poz. 2147 ze zmianami ) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, zgodnie z planem miejscowym, a w razie jego braku zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ustęp 3 powyższego przepisu stanowi natomiast, że udzielenie takiego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami prowadzonymi z właścicielami lub użytkownikami wieczystymi danej nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Bez wątpienia planowana inwestycja w postaci budowy sieci kanalizacyjnej jest inwestycją celu publicznego, o jakiej stanowi art. 6 ust.3 wspomnianej ustawy, nie było to zresztą kwestionowane. Z powołanego przepisu art. 124 ust. 1 jednoznacznie wynika, że ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości może wynikać z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w razie jego braku z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według utrwalonego orzecznictwa z uwagi na szczególny charakter tej decyzji, zbliżony do rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu, przesłanki ograniczenia korzystania z nieruchomości należy interpretować ściśle. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Co oczywiste bowiem, tylko wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, która jest niezbędna dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 8 września 2015r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacyjnej w pasie drogowym ulicy [...], ulicy [...] i ulicy [...] oraz na działkach przyległych w tym działki nr [...], graniczącej z działką [...] - ulicą [...]. Do tej właśnie decyzji i określonego w niej usytuowania fragmentu kanału sanitarnego ma działce skarżących, które to ustalenia nie były przez nie kwestionowane, odwołano się także w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie, na obecnym etapie postępowania skarżące nie mogły już w sposób skuteczny kwestionować przebiegu sieci kanalizacyjnej. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, podanym zresztą także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ocena decyzji wydanej na podstawie art.124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może bowiem uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości, jakie zaistniały przy ustalaniu tej lokalizacji, ponieważ jest ona przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji (wyrok NSA z 15 maja 2014r. I OSK 2587/12 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 23 października 2015r. sporządzono mapę do celów projektowych z 28 września 2015r. oraz projekt budowlany uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej z uwidocznionym przebiegiem projektowanego kanału sanitarnego. W ten sam sposób określono usytuowanie kanału na mapie z ograniczeniem w korzystaniu z nieruchomości działki nr [...], stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta L. z 8 lutego 2017r. Należy zauważyć, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości powinien być precyzyjnie określony w sentencji decyzji, która ma moc wiążącą. Jak się podkreśla, brak w sentencji zaskarżonej decyzji dokładnego określenia części nieruchomości ograniczonych w korzystaniu i ich usytuowania względem granic działek uniemożliwia w istocie wykonanie podjętego rozstrzygnięcia, jak i dokonanie wpisu w księdze wieczystej. W orzecznictwie dopuszcza się jednak odwołanie w tym względzie do załącznika stanowiącego w takim przypadku integralny element osnowy rozstrzygnięcia, jednak musi on wtedy zawierać pełne i dokładne dane ( tak w wyroku NSA z dnia 8 marca 2017r. I OSK 1396/15 , także wyrok NSA z 19 maja 2016r. II OSK 1820/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie, mimo braku szczegółowego opisania zakresu ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości w decyzji, warunek ten spełnia właśnie jej załącznik. Określa bowiem dokładnie części nieruchomości ograniczonych w korzystaniu i ich usytuowanie względem granicy z działką nr [...]. Wskazano w nim całą powierzchnię działki wynoszącą 0,4283 ha, opisano obszar ograniczenia w korzystaniu związany ze strefą dalszego użytkowania o powierzchni 0,0051 ha, zakreślając go kolorem zielonym oraz obszar ograniczenia obejmujący strefę do przeprowadzenia koniecznych robót o powierzchni 0,0216 ha, opisując go kolorem żółtym. Podano także szerokość każdego z tych obszarów i ich długość oraz sposób przebiegu, co pozwala na dokładne wskazanie części nieruchomości będących przedmiotem ograniczenia w korzystaniu. Nieuzasadniony jest przy tym zarzut nieuwzględnienia w decyzji innego sposobu usytuowania przedmiotowej inwestycji, rozumiany jako najmniej uciążliwa forma ingerencji inwestora w prawo własności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2017r. ( I OSK 1196/15 oraz podane orzecznictwo opubl. w CBOSA ) zauważył, że analiza uciążliwości nie może wykraczać poza uregulowanie art. 112 ust. 3 oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 124 ma charakter uregulowania szczególnego, które, tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania, bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych, muszą być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przesłanek umożliwiających, albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie. Stąd też nie ma powodów dla których organ wydający decyzje miałby rozważać inne, niż wskazane przez inwestora usytuowanie inwestycji. Czyni to również bezzasadnym zarzut nie powołania przez organy biegłego lub biegłych z zakresu geodezji i kartografii, którzy mieliby odnieść się do kwestii uciążliwości związanych z lokalizacją inwestycji na działce skarżących.

W sprawie został spełniony także wynikający z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości warunek, według którego udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Trzeba przy tym zaznaczyć, że wobec śmierci jednej ze współwłaścicielek - H. S. i uzyskaniu informacji z Sądu Rejonowego L. - Wschód w L. o nie prowadzeniu postępowanie spadkowego, co oznaczało brak możliwości ustalenia w sposób pewny jej następców prawnych, Prezydent Miasta L. w trybie art. 114 ust. 3 ustawy o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ogłosił na elektronicznej tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta L. i stronie internetowej Urzędu Miasta L. od 19 lipca 2016r. do dnia 29 września 2016r. Ogłoszenie ukazało się także w tygodniku Puls Biznesu w wydaniu z dnia 29-31 lipca 2016r., postępowanie wszczęto natomiast 17 listopada 2016r. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że inwestor zwracał się do skarżących o wyrażenie zgody na realizację inwestycji. Wprawdzie zrobił to dopiero po wezwaniu organu do złożenia dokumentów z przeprowadzonych rokowań ze współwłaścicielami, ale jeszcze przed wydaniem decyzji. Po raz pierwszy pismem z dnia 11 lipca 2016r., w którym opisał także planowane przedsięwzięcie oraz sposób wykonania robót. W oświadczeniu z 22 lipca 2016r. A. P. stanowczo stwierdziła natomiast, że nie wyraża zgody, gdy kanalizacje można zbudować w drodze. Natomiast J. C. na pismo inwestora w ogóle nie odpowiedziała. Ponownie o wyrażenie zgody inwestor zwrócił się do skarżących pismem z 25 sierpnia 2016r. i 30 sierpnia 2016r., informując, że budowa kanalizacji nastąpi metoda bezwykopową, natomiast w razie braku możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu sprzed inwestycji, w razie poniesienia strat prze właścicieli w związku z robotami, powoła rzeczoznawcę majątkowego, który wyceni wartość nieruchomości. Pismem dnia 5 września A. P. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, na co inwestor w piśmie z dnia 19 października 2016r. odniósł się do podnoszonej przez skarżąca kwestii budowy kanalizacji w innym miejscu, poza jej nieruchomością. Także tym razem, mimo otrzymania pisma w dniu 9 września 2016r. J. C. nie zajęła w sprawie żadnego stanowiska. Ponownie w piśmie z dnia 28 listopada 2016r. A. P. zadeklarowała, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie kanalizacji przez jej działkę. Zwrócić wprawdzie należy uwagę, że w żadnym z pism inwestor nie proponował jakichkolwiek rekompensat za zajęcie nieruchomości, ale także skarżące nie wskazały warunków po spełnieniu których byłyby skłonne do ugodowego załatwienia tej kwestii. Zaznaczyć należy, że przywołany przepis 124 ust. 3 nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, nie nakłada również na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku ich zainicjowania. Ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań. Zakończenie rokowań może więc nastąpić w każdym czasie, chociażby wtedy, gdy w ocenie którejś ze stron, nie ma szans na zawarcie porozumienia. Ustawa nie przewidziała zaś jakiejś szczególnej formy zakończenia rokowań (wyrok NSA z 22.02.2012r. sygn. akt I OSK 357/11). W sytuacji więc, gdy okolicznością niesporną był fakt, że strony nie doszły do porozumienia w wyniku prowadzonych rokowań, bo nie zawarły stosownej umowy, zaistniała tym samym przesłanka uzasadniająca wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 omawianej ustawy. Tak też było w tej sprawie, kiedy jedna ze współwłaścicielek w ogóle nie reagowała na pisma inwestora, druga natomiast ograniczała się jedynie do wniesienia sprzeciwu wobec proponowanej lokalizacji kanału sanitarnego.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) skargi należało oddalić.