Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1255/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia Wojciech Rowiński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego [...] w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność: § 2 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1, 2 i 3, § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 5 ust. 1, 4, 5, 6 i 9, § 6 ust. 13, § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 1, § 9 ust. 2 pkt 3 i 5, §9 ust. 2 pkt 2 i 4, §10 ust. 2 pkt 2, §11 ust. 2 regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały;


UZASADNIENIE

Rada Miasta Z. (dalej: "Rada", "Organ"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2016 poz. 446 z późn. zm.; dalej: "u.s.g.") w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2016 poz. 250 z późn. zm.; dalej: "Ustawa"), podjęła [...] marca 2017 r. uchwałę [...] (dalej: "Uchwała") w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku Mieście Z. (dalej: "Regulamin").

Pismem z [...] maja 2020 r. Prokurator Okręgowy [...] w [...] (dalej: "Prokurator", "Skarżący") wniósł skargę na ww. Uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów:

1. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: "Konstytucja") poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie w § 2 ust. 1 Regulaminu na właścicieli nieruchomości obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki, podczas gdy przepisy art. 4 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 5 ust. pkt 1 Ustawy zawierają alternatywę zbierania odpadów komunalnych w pojemnikach lub workach; jednocześnie treść § 2 ust. 1 Regulaminu jest sprzeczna z treścią § 2 ust. 2 Regulaminu oraz treścią § 6 ust. 2 Regulaminu;

2. art. 4 § 2 pkt 2 Ustawy w zw. z § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. 2016 poz. 283; dalej: "Rozporządzenie") poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 2 ust. 1 Regulaminu obowiązku utrzymania pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, co stanowi dosłowne powtórzenie treści art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy bez konkretyzacji i uszczegółowienia tego obowiązku;

3. § 6 załącznika do Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 2 ust. 3 Regulaminu obowiązku utrzymania "w należytym stanie" urządzeń służących do zbierania odpadów komunalnych, co stanowi pojęcie niedookreślone i nieostre, przez co akt prawa miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata, co jednocześnie stanowi brak wypełnienia przez radę gminy obowiązku z art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy;

4. art. 7 Konstytucji, art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy w zw. § 118 w związku z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację w § 3 ust. 1 Regulaminu treści przepisu zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 4 Ustawy, co stanowi jednocześnie przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 2 lit. c Ustawy;

5. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie przez organ gminy na właścicieli nieruchomości w § 3 ust. 2 Regulaminu obowiązku gromadzenia uprzątniętego błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń na skraju chodnika od strony jezdni z zachowaniem możliwości odpływu wody do kanalizacji w sposób nie zagrażający istniejącej zieleni, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy nie upoważnia rady gminy do wskazania sposobu postępowania z uprzątniętym błotem, śniegiem, lodem i innymi zanieczyszczeniami z części nieruchomości wskazanych w naruszonym przepisie;

6. art. 4 ust. 1 i 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zakazanie w § 3 ust. 3 Regulaminu wyrzucania śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z chodnika na jezdnię, podczas gdy zachowanie polegające na zanieczyszczaniu lub zaśmiecaniu miejsc dostępnych dla publiczności zostało już zaliczone przez ustawodawcę do katalogu wykroczeń, za które prawo przewiduje określone sankcje w art. 145 Kodeksu wykroczeń i regulacje te nie mogą być powielone w akcie prawa miejscowego;

7. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 4 ust. 1 pkt 1 Regulaminu uprawnienia mycia pojazdów samochodowych poza myjniami tylko do utwardzonej części nieruchomości;

8. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 4 ust. 2 Regulaminu możliwości naprawy, najprawdopodobniej pojazdów samochodowych, chociaż organ gminy nie podaje o naprawy czego chodzi w omawianej normie, poza warsztatem jedynie do drobnych napraw, szczegółowo wskazanych w tym przepisie, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d Ustawy nie upoważnia organu uchwałodawczego gminy do wprowadzenia takich ograniczeń;

9. art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ustalenie w § 5 ust. 1 Regulaminu wszystkich dopuszczalnych wielkości pojemników, worków i kontenerów na odpady oraz maksymalnej i minimalnej wielkości koszy ulicznych, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy upoważnia radę gminy jedynie do określenia minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych;

10. art. 7 Konstytucji, art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy w zw. § 118 w związku z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez nakazanie w § 5 ust. 4 Regulaminu zbierania odpadów komunalnych w workach o ujednoliconych kolorach, podczas gdy kwestia ta została już uregulowana w akcie prawa powszechnie obowiązującego, tj. rozporządzeniu Ministra Środowiska z 29 grudnia 2016 roku w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów, gdzie przepis § 4 tego rozporządzenia określa kolory worków i ich opisy w zależności od rodzaju odpadów;

11. art. 4 § 2 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji oraz § 6 załącznika do Rozporządzenia w z w. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez wskazanie w § 5 ust. 5 i 6 Regulaminu, że pojemniki do zbierania odpadów komunalnych muszą "wyglądać estetycznie" oraz, że muszą być "przystosowane do opróżniania ich sprzętem specjalistycznym", co stanowi sformułowania niedookreślone i nieostre, przez co akt praw miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata, a nadto stanowi to przekroczenie delegacji ustawowej;

12. art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 5 ust. 9 Regulaminu możliwości używania worków foliowych w kolorze czarnym jedynie do "zbierania okresowo zwiększonej ilości odpadów komunalnych", co jest jednocześnie sformułowaniem nieostrym, a zatem niezgodnym z § 6 załącznika do Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji;

13. art. 4 ust. 2 pkt 3 Ustawy poprzez wskazanie przez radę gminy w § 6 ust. 12 Regulaminu, że częstotliwość opróżniania osadów ściekowych ze zbiorników oczyszczalni przydomowych wynika z ich instrukcji eksploatacji;

14. art. 4 ust. 2 pkt 3 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 6 ust. 12 Regulaminu kwestii częstotliwości opróżniania osadów ściekowych ze zbiorników oczyszczalni przydomowych, podczas gdy ustawa przepisem art. 4 ust. 2 pkt. 3 nakazuje uregulować tylko kwestię częstotliwości i sposobu pozbywania się nieczystości ciekłych z nieruchomości;

15. art. 4 § 2 pkt 2 Ustawy w zw. z § 118 w związku z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez nałożenie na osoby utrzymujące zwierzęta domowe w § 9 ust. 1 Regulaminu obowiązku zachowania bezpieczeństwa i środków ostrożności, zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku publicznego, co stanowi powtórzenie treści art. 4 ust. 2 pkt 6 Ustawy bez konkretyzacji i uszczegółowienia tego obowiązku;

16. § 6 załącznika do Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji, poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu obowiązku sprawowania "stałego i skutecznego nadzoru", co stanowi pojęcie niedookreślone i nieostre, przez co akt prawa miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata;

17. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 6 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i obciążenie w § 9 ust. 2 pkt 3 i 5 Regulaminu osób utrzymujących zwierzęta domowe obowiązkiem wyprowadzania ich na uwięzi z możliwością zwolnienia ich ze smyczy jedynie z założonym kagańcem, tylko na terenach zielonych oraz w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i tylko w sytuacji, gdy posiadacz ma możliwość sprawowania kontroli nad jego zachowaniem, a zwierzęta agresywne lub mogące stanowić zagrożenie dla otoczenia wyprowadzania na uwięzi i w nałożonym kagańcu wyłącznie przez osoby dorosłe z bezwzględnym zakazem zwalniania z uwięzi;

18. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 7 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zobowiązanie w § 9 ust. 2 pkt 2 Regulaminu, bezprawnie ingerując w stosunki sąsiedzkie, osoby utrzymujące zwierzęta domowe do dołożenie wszelkich starań, by zwierzęta te były jak najmniej uciążliwe dla otoczenia, nie zakłócały spokoju domowego;

19. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 6 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zobowiązanie w § 9 ust. 2 pkt 4 Regulaminu osoby utrzymujące psy, do trzymania ich na terenie nieruchomości należycie ogrodzonej w sposób uniemożliwiający jej opuszczenie przez psa i wykluczający swobodny dostęp osób trzecich; nadto sformułowania: "bez dozoru", "nieruchomość należycie ogrodzona" i "osoby trzecie" są pojęciami niedookreślonym i nieostrymi, co narusza § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej w zw. z art. 2 Konstytucji RP;

20. art. 4 ust. 1 i 2 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji oraz § 118 w związku z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i wskazanie w § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu, że na terenach wyłączonych z produkcji rolnej dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkiem, że wszelka uciążliwość hodowli dla środowiska, w tym emisje będące jej skutkiem, zostaną ograniczone do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona, podczas gdy kwestie te uregulowane są w aktach prawa powszechnie obowiązującego m.in. w kodeksie cywilnym i ustawie Prawo o ochronie środowiska;

21. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 8 Ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez niejasne i wewnętrznie sprzeczne określenie w § 11 ust. 2 Regulaminu terminów przeprowadzania obowiązkowej deratyzacji.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w części obejmującej § 2 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1, 2 i 3, § 4 ust. 1 pkt 1, ust. 2, § 5 ust. 1, 4, 5, 6 i 9, § 6 ust. 12, § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 3 i 5, ust. 2 pkt 2 i 4, § 10 ust. 2 pkt 2, § 11 ust. 2.

Uzasadniając skargę Prokurator wskazał, że wskazane powyżej naruszenia przejawiają się w powtarzaniu lub modyfikacji w Regulaminie treści przepisów Ustawy bez ich uszczegółowienia, nakładanie obowiązków na mieszkańców miasta bez wynikającej z Ustawy podstawy prawnej oraz stosowaniu nieprecyzyjnych i niezdefiniowanych pojęć w treści aktu prawa miejscowego, co utrudnia lub uniemożliwia interpretację przez adresata skierowanych do niego przepisów, a przez to zastosowanie się do obowiązków nimi nałożonych.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, z wyłączeniem zarzutów wskazanych w pkt 8, 9 i 13 skargi.

Odnosząc się do skargi Rada wskazała na wstępie, że Uchwała - a co za tym idzie załączony do niej Regulamin - był przedmiotem badania przez Wojewodę [...], który nie zgłosił do niej zastrzeżeń ani nie stwierdził też jej nieważności. Natomiast w kwestii konkretnych zarzutów zaznaczono, że kwestionowane sformułowania poszczególnych przepisów Regulaminu miały na celu zapewnienie możliwie największej komunikatywności dla mieszkańców miasta. Ponadto zaznaczono, że zdecydowana większość wskazanych naruszeń nie ma charakteru istotnego naruszenia prawa.

Wyjaśniając natomiast stanowisko uwzględniające skargę, Rada przychyliła się do zdania Skarżącego, zaznaczając, że podniesione w pkt 13 zarzuty odnoszą się do § 6 pkt 14, a nie pkt 12 Regulaminu.

Końcowo Rada zaznaczyła, że zaskarżona Uchwała została wyeliminowana z obiegu prawnego poprzez jej uchylenie uchwałą Rady Miasta Z. z [...] kwietnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta, a generalną podstawą jej wydania są przepisy Ustawy, w szczególności jej art. 4 ust. 2, zgodnie z którym regulamin powinien zawierać szczegółowe wskazania co do zasad utrzymania czystości i porządku w gminie tj. 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony); 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w zakresie wskazanym w sentencji. Jednocześnie zaznaczyć należy, że wcześniejsze uchylenie zaskarżonej Uchwały nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Uchylenie bowiem zaskarżonej uchwały oznacza wyeliminowanie jej przepisów ze skutkiem od daty uchylenia (skutek ex nunc). Oznacza to, że wymienione przepisy od daty podjęcia uchwały do daty ich skreślenia w drodze uchwały zmieniającej traktowane być muszą jako istniejące i wiążące. Kontrola sądowa polega na ocenie legalności aktu prawa miejscowego i dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego z daty podjęcia aktu. Kontrola ta, w każdym przypadku ustalenia sprzeczności aktu prawa miejscowego z obowiązującym prawem, prowadzi do stwierdzenia nieważności takiego aktu. Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili podjęcia uchwały (skutek ex tunc). Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały przez Sąd oznacza więc, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jakby nie były podjęte. W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola działalności administracji publicznej, do której powołane zostały sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego niezależnie od ich uchylenia po wniesieniu skargi do sądu. Celem tej kontroli jest bowiem ocena zgodności aktu prawa miejscowego z prawem od chwili jego uchwalenia.

Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie, w pierwszej kolejności Sąd podziela argumentację skargi dotyczącą naruszenia przez szereg regulacji Regulaminu przepisów załącznika do Rozporządzenia - zarówno w postaci powtórzenia treści przepisów ustawowych, jak i poprzez wykroczenie poza ustawową delegację. Naruszenia te stanowią, wbrew stanowisku Rady, naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności konkretnych przepisów, co do których zastrzeżenia zgłosił w swojej skardze Prokurator.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, Sąd zauważa, co następuje:

Treść § 2 ust. 1 Regulaminu - nakazująca wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym - stanowi naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawy, ponieważ jest jego dosłownym powtórzeniem - co samo w sobie stanowi naruszenie § 118 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia, zgodnie z którym w rozporządzeniu nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych - a ponadto w żaden sposób nie konkretyzuje, co jest rozumiane przez "odpowiedni stan" pojemników, przez co Rada w istocie nie wywiązała się ze swojej roli lokalnego prawodawcy. Sąd podziela także zarzut "wewnętrznej niespójności" § 2 ust. 1 i 2 w zakresie wskazania, gdzie tak naprawdę mieszkańcy maja gromadzić odpady; Podobna argumentacja donosi się także do § 2 ust. 3 Regulaminu, który nakłada obowiązek utrzymywania "w należytym stanie urządzeń służących do zbierania odpadów komunalnych". Podzielić należy stanowisko Prokuratora, który zaznaczył, ze pojęcie to jest niedookreślone i może powodować znaczne wątpliwości i rozbieżności interpretacyjne dotyczące tego, co wystarczy dla uznania, że wymienione w nim urządzenia spełniają nałożone wymogi. Zasadnym jest zatem podniesiony zarzut naruszenia § 6 załącznika do Rozporządzenia, dotyczący generalnego nakazu redagowania przepisów aktów prawodawczych w taki sposób, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Powyżej przytoczone przepisy Regulaminu tego wymogu nie spełniają.

Odnosząc się do § 3 ust. 1 Regulaminu, należy podzielić zarzut Prokuratora, że stanowi on powtórzenie treści przepisów art. 5 ust. 1 pkt 4 Ustawy, dotyczącego uprzątania błota, śniegu i lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c, organy stanowiące gminy maja w regulaminie ustalać zasady w zakresie wymagań dotyczących uprzątnięcia błota, śniegu i lodu i innych zanieczyszczeń, a powtórzenie treści tego obowiązku w przepisach aktu prawa miejscowego nie stanowi wypełnienia tej dyspozycji. Jednocześnie § 3 ust. 2 Regulaminu - zgodnie z którym uprzątnięte błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia winny być gromadzone na skraju chodnika od strony jezdni z zachowaniem możliwości odpływu wody do istniejącej kanalizacji w sposób nie zagrażający istniejącej zieleni - stanowi wykroczenie poza ustawowe ramy. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy daje delegację jedynie do określenia wymogu w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, nie daje natomiast prawa do wskazywania, w jaki sposób ma to być uczynione. Słuszna jest także uwaga Skarżącego dotycząca regulacji § 3 ust. 3, wprowadzająca zakaz wyrzucania śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z chodnika na jezdnię. W ocenie Sądu, regulacja ta przekracza dyspozycję art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c Ustawy - o czym mowa była powyżej - bowiem wprowadza swoiste "zasady" wykonywania obowiązku uprzątania śniegu lodu, błota i innych zanieczyszczeń. Dodatkowo Rada - na co wskazał Prokurator - wkroczyła w kwestię, która została już uregulowana w Kodeksie wykroczeń, który przewiduje sankcje za zaśmiecanie miejsc użytku publicznego. Całokształt powyższych naruszeń stanowi zdaniem Sądu podstawę do stwierdzenia nieważności § 3 Regulaminu.

Przechodząc do oceny § 4 regulaminu, podniesione wobec niego zarzuty wskazywały na przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w ust. 1 pkt 1 tej jednostki redakcyjnego nakazu mycia pojazdów - poza terenem myjni samochodowej - jedynie na terenie nieruchomości niesłużącej do użytku publicznego i na utwardzonej powierzchni. Sąd podziela tu stanowisko Prokuratora w zakresie zarzutu przekroczenia zasady proporcjonalności - mając na uwadze, że głównym celem przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d Ustawy jest ochrona ludzi i środowiska przed zagrożeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek mycia pojazdów, należy stwierdzić, że ustanowione warunki są zbyt rygorystyczne, a jednocześnie nie dość dokładne i wyczerpujące w zakresie przewidywania możliwych stanów faktycznych, wspominając choćby przytoczony w skardze przykład z myciem wodą na trawie bez użycia środków chemicznych.

Natomiast co do § 4 ust. 2 Regulaminu, wskazany w nim obowiązek "wykonywanie drobnych napraw w tym: wymiana kół, świec zapłonowych, żarówek, uzupełnianie płynów, regulacje pojazdów samochodowych, poza warsztatami samochodowymi, tylko wtedy, gdy nie są one uciążliwe dla otoczenia" jest sformułowany w sposób nieprecyzyjny, nie sposób bowiem określić, co oznaczają zwroty "drobne naprawy" - przytoczony katalog nie ma charakteru wyczerpującego - oraz "uciążliwe dla otoczenia", dodatkowo słusznie Skarżący wskazał na brak wskazania, że treść przepisu dotyczy pojazdów samochodowych. Ponownie zatem przepisy zostały zredagowane w sposób mogący budzić wątpliwości interpretacyjne, a zatem i w tym przypadku zasadny jest zarzut naruszenia § 6 załącznika do Rozporządzenia. Słuszny jest także zarzut naruszenia zasady proporcjonalności, brak jest bowiem w treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d Ustawy podstaw do ograniczania działań obywateli związanych z myciem czy też naprawami pojazdów, przepis ten daje jedynie podstawę do określenia zasad, wedle których mają się te czynności odbywać.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących § 5 Regulaminu, Rada w ust. 1 ustaliła, że na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych na terenie Miasta Z. odpady komunalne zmieszane oraz segregowane zbiera się do worków i pojemników o określonych rodzajach i wielkościach, wymieniając enumeratywnie widełki wartości pojemności tychże worków i pojemników. Naruszenie Ustawy polega tu na wskazaniu wartości maksymalnych, pomimo, że jej art. 4 ust. 2 pkt 2 mówi jedynie o wartości minimalnej - zatem przekroczono tu upoważnienie ustawowe. Natomiast w § 5 ust. 4 nakazano zbieranie odpadów komunalnych w workach o ujednoliconych kolorach, podczas gdy kwestia ta została już uregulowana w § 4 i § 5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów. Zatem uregulowanie to stoi w sprzeczności z już istniejącą regulacją, która ma status przepisu prawa powszechnie obowiązującego, co również należy uznać za naruszenie skutkujące koniecznością uchylenia przepisu. Z kolei § 5 ust. 5 i 6, stanowiące, że pojemniki do zbierania odpadów komunalnych muszą wyglądać estetycznie, być trwale i czytelnie oznakowane w widocznym miejscu, na jaki rodzaj odpadu są przeznaczone oraz muszą być przystosowane do opróżniania ich sprzętem specjalistycznym, ponownie naruszają § 6 Załącznika do Rozporządzenia, zawierając pojęcia nieostre, niedające się w sposób łatwy i oczywisty zinterpretować, a ponadto nakładające obowiązek dopasowania pojemników do niesprecyzowanego "sprzętu specjalistycznego", co stanowi nieuprawnioną ingerencję w sposób rozporządzania własnością mieszkańców gminy. Natomiast § 5 ust. 9, w którym mowa o tym, że "do zbierania okresowo zwiększonej ilości odpadów komunalnych zmieszanych, mogą być używane worki foliowe w kolorze czarnym, które mieszkańcy zapewniają we własnym zakresie" zawiera ponownie pojęcie nieokreślone - "okresowo zwiększona ilość odpadów", ponadto stoi w sprzeczności zarówno z art. 4 ust. 2 pkt. 2 jak i art. 5 ust. pkt 1 Ustawy, które dopuszczają zbieranie odpadów zarówno w workach, jak i w pojemnikach, ograniczając tym samym możliwości nadane ustawowo, co stanowi naruszenie prawa.

Odnotowując omyłkowe zaadresowanie zarzutów dotyczących uregulowania kwestii częstotliwości opróżniania osadów ściekowych ze zbiorników przydomowych oczyszczalni ścieków w stosunku do § 6 ust. 12, a nie jak powinno być, w stosunku do ust. 13 Regulaminu, Sąd stwierdza nieważność przepisu § 6 ust. 13, albowiem odesłanie w zakresie częstotliwości oczyszczania osadów ściekowych z przydomowych oczyszczalni ścieków jedynie do instrukcji eksploatacji oczyszczalni jest niewystarczającą realizacją delegacji ustawowej, a także jest niekonsekwentne w realiach ocenianego aktu. W § 6 ust. 11 Regulaminu wskazano bowiem, że właściciele nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe obowiązani są opróżniać je z częstotliwością, zapewniająca niedopuszczenie do przepełnienia się ich i wylewania nieczystości ciekłych na powierzchnię gruntu. W ocenie Sądu, nic nie stało na przeszkodzie w analogicznym uregulowaniu ww. kwestii.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących § 9 ust. 1 Regulaminu, Sąd podziela je w zakresie dotyczącym zarówno powtórzenia treści przepisu art. 4 ust. 2 pkt 6 Ustawy, co stanowi omówione już wyżej naruszenie § 118 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia.

Natomiast zasadny jest zarzut użycia w § 9 ust. 2 pkt 1 pojęcia niedookreślonego - sprawowania "stałego i skutecznego dozoru", przez co brak jest pewności, co kryje się za tym terminem. Należy podzielić zarzut, iż to sformułowanie stoi w sprzeczności z wymogiem precyzji aktu normatywnego. Podobny charakter ma użycie w § 9 ust. 2 pkt 3 terminu "miejsca mało uczęszczane", a także w pkt 5 "zwierząt (...) lub mogących stanowić zagrożenie dla otoczenia". To ostatnie wprowadza szerszą i nieznaną ustawie kategorię w stosunku do pojęcia "psy agresywne", które to zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne (Dz. U. z 2003 r. Nr 77, poz. 687). Termin ten pozostawia bardzo szerokie pole do interpretacji i w istocie nie jest możliwe dokładne wskazanie, w jakiej sytuacji pies może stanowić zagrożenie, gdyż będzie to znacząco zróżnicowane w zależności od konkretnego stanu faktycznego. Ponadto wobec § 9 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 Regulaminu podniesiono - zasadny w ocenie Sądu - zarzut przekroczenia delegacji ustawowej oraz wkraczania w materię uregulowaną w aktach rangi ustawowej poprzez nadmiernie rygorystyczne zakreślenie obowiązków spoczywających na właścicielach psów, wkraczające w sferę wykonywania ich prawa własności zarówno wobec zwierząt - § 9 ust. 2 pkt 2 i nałożenie obowiązku dołożenia starań w celu jak najmniejszej uciążliwości zwierząt dla sąsiedztwa i otoczenia - jak i nieruchomości - § 9 ust. 2 pkt 4 i określony w nim obowiązek należytego ogrodzenia nieruchomości, na której przebywa pies. Wskazywanie na te kwestie w Regulaminie w istocie ponownie wkracza w ocenie Sądu w materię regulowaną - jak słusznie zauważył Skarżący - przez przepisy prawa cywilnego.

Przechodząc do zarzutów dotyczących § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu, stanowiącego, że na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkiem, iż wszelka uciążliwość hodowli dla środowiska, w tym emisje będące jej skutkiem zostaną ograniczone do obszaru nieruchomości, na której jest ona prowadzona, Sąd stwierdza, że zasadnie Prokurator wskazuje na nieprawidłowe wypełnienie delegacji ustawowej zawartej w Ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 Ustawy w regulaminie powinny się znaleźć regulacje w kwestii czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakaz ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Natomiast określony w § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu nakaz "ograniczenia uciążliwości hodowli" wykracza poza ramy ustawowe przede wszystkim odnosząc się do pojęcia "hodowli", podczas gdy jest to pojęcie odmienne od "utrzymywania zwierząt gospodarskich". Warunki prowadzenia hodowli - jak zauważa Skarżący - są określone w ustawie z 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 ze zm.) oraz w Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r, w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 167, poz. 1629 ze zm.). Zatem wszelkie uregulowania zawarte w Regulaminie wchodzą w materię, która już została uregulowana, w dodatku Rada uczyniła to z przekroczeniem podstawy, na której działała. Stąd należy stwierdzić nieważność ww przepisu z uwagi na naruszenie prawa w postaci art. 4 ust. 2 pkt 7 Ustawy.

Odnosząc się finalnie kwestii § 11 ust. 2 Regulaminu, ustanawiającego terminy przeprowadzania deratyzacji, należy podzielić zarzuty Prokuratora w zakresie niedostatecznej realizacji delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 8 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem Rada powinna wyznaczyć obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzania. Tymczasem wskazany przepis Regulaminu jest wewnętrznie sprzeczny, stanowi bowiem, że deratyzację przeprowadza się "według potrzeb", ale wymienia także konkretne miesiące jej przeprowadzenia, przy jednoczesnym stwierdzeniu "każdorazowo w przypadku wystąpienia populacji gryzoni". W efekcie przepis jest nieprecyzyjny i w istocie nie ustanawia spójnej normy realizującej obowiązek nałożony Ustawą, przez co w ocenie Sądu zasadne jest stwierdzenie jego nieważności.

W świetle wszystkich przedstawionych powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.