Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 848/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 134 par. ,1 art. 153, art. 170, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 15, art. 16 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 147,. art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 145 par. 1 pkt 1 i 5, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

UZASDNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 roku, znak [...], Starosta K. odmówił uchylenia punktów II oraz III podpunkt 4-6.ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia 26 maja 2010 roku, znak [...], w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w części dotyczącej ustalenia należności oraz opłaty rocznej do uiszczenia przez P. J. na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż w jego ocenie P. J. nie przedłożył dowodów świadczących o tym, że w decyzji z dnia [...] 2010 roku Starosta K. powołał fałszywe dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, co stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie udokumentował on również, że w omawianej sprawie pojawiły się istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, co jest niezbędne do zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 tejże ustawy. W ocenie Starosty K. nie zostały nadto przedstawione dowody na posiadanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego.

Pismem z dnia 10 listopada 2010 roku P. J. odwołał się od opisanej powyżej decyzji.

Decyzją z dnia [...] 2011 roku, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący w dniu 27 maja 2010r. odebrał osobiście dwa egzemplarze decyzji z dnia [...] 2010 roku, a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu 30 sierpnia 2010 roku. Nie ulega zatem wątpliwości Kolegium, że od dnia otrzymania decyzji należy liczyć jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, zwłaszcza, że skarżący nie podnosi by w jakimś innym terminie dowiedział się o okolicznościach, będących podstawą do wznowienia.

Pismem z dnia 8 lutego 2011 roku P. J. zaskarżył decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc, iż jest ona dla niego niezrozumiała.

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 169/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.

Zdaniem Sądu treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. mogła być niezrozumiała dla strony. Kolegium poprzestało bowiem jedynie na zarysowaniu kluczowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i na przywołaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wraz z nadmiernie zwięzłą ich interpretacją. Kształt uzasadnienia uniemożliwiał zdaniem Sądu skuteczne i pełne zrekonstruowanie toku rozumowania organu, a tym samym organ nie mógł uwolnić się od zarzutu dowolności rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy powołał się na przepis art. 148 k.p.a. bez czytelnego podania powodów pozwalających na stosowanie właśnie tego przepisu. Nie odniósł się też do pisma z dnia 15 września 2010 roku, w którym skarżący oświadczył, iż o ewentualnej podstawie do wznowienia postępowania dowiedział w sierpniu 2010 roku. Tymczasem informacja ta niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z wnioskami zawartym w decyzji z dnia 5 stycznia 2011 roku.

Sąd zobowiązał organ II instancji aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy zbadać i dokładnie uzasadnić, czy zachowany został termin z art. 148 k.p.a. oraz czy zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Starosty K. z dnia 26 maja 2010 roku w trybie wznowienia.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Starosty K. z dnia 26 października 2010 roku, znak GG.6018-1-38/10 i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy zobowiązał Starostę K. do ustalenia czy i kiedy działka nr 97/13 została zabudowana i jaki jest charakter tej zabudowy bowiem jest to istotne z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w kwestii związanej z podwyższeniem opłaty. Nadto zdaniem organu należy wyjaśnić na jakiej podstawie, mimo braku wniosku, za wyłączenie części nieruchomości obciążono P. J..

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Starosta K. ponownie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty K. Nr [...] z [...] 2010 r. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w części dotyczącej ustalenia należności i opłaty rocznej do uiszczenia przez P. J. na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, tj. punktów II, III. ppkt 4-6 po wznowieniu postępowania postanowieniem Starosty K. Nr [...] z [...] 2010 r.

W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, iż opierając się na wyjaśnieniach P. J. zawartych w piśmie z dnia 15 września 2010 r. uznał, iż strona o podstawie wznowienia postępowania dowiedziała się z dniem 31 sierpnia 2010 r. a zatem jej wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Dalej organ wskazał, iż po wznowieniu postępowania dokonał analizy sprawy zakończonej decyzją ostateczną Starosty K. Nr [...] z [...] 2010 r. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w części dotyczącej ustalenia należności i opłaty rocznej do uiszczenia przez P. J. na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, tj. punktów II, III. ppkt 4-6. w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji.

Dalej Starosta omówił kolejno poszczególne przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. uznając, iż nie wystąpiły one w rozpatrywanej sprawie. Uznał m.in., iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Organ wskazał, iż P. J. na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez Starostę K. przed wydaniem decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej na działce nr [...] , oświadczył, że posiada gospodarstwo rolne i na tę okoliczność przedłożył:

- decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego Nr [...] dla nieruchomości położonej we wsi D. gm. Ż. o powierzchni 0,4600 ha.

- zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biura Powiatowego w K. o zarejestrowaniu siedziby stada z 28 czerwca 2007 r.,

- zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biura Powiatowego w K. o nadaniu numeru identyfikacyjnego z dnia 4 marca 2004 r. na podstawie ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, z którego wynika, że nadano nr identyfikacyjny na wniosek P. J. o wpis do ewidencji.

Dalej Starostw wyjaśnił, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w K., poinformowała w piśmie z 25 maja 2010 r., że dokonując wpisu Beneficjenta do Ewidencji producentów nie posiada żadnych informacji odnośnie jego gospodarstwa rolnego jak również, że nadanie numeru identyfikacyjnego nie jest równoznaczne z zarejestrowaniem gospodarstwa. W tej sytuacji Starosta K. odmówił wiarygodności powyższemu oświadczeniu P. J. i mocy dowodowej ww. dokumentów.

Organ wskazał, iż P. J. i K. J. nie posiadali praw związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, ponieważ nie byli ubezpieczeni w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, nie uiszczali również podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Nie byli oni również zarejestrowani jako podatnicy działów specjalnych produkcji rolnej, co wynika z pism Naczelników Pierwszego i Drugiego Urzędów Skarbowych w K. z dnia 12 października 2011 r. Nr [...] oraz Nr [...]. W związku z tym nie można zakwalifikować wybudowanego budynku i oddanego do użytkowania w 2010 r., jako budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego oraz służącego wyłącznie dla potrzeb rolnictwa albo bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny stosownie do przepisów art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ podkreślił, iż sprawa ta została szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu ostatecznej decyzji Starosty K. Nr [...] z [...] 2010 r. i nie została zakwestionowana przez stronę w trybie odwoławczym.

Odwołanie pod powyższej decyzji wniósł P. J. zarzucając organowi I instancji, iż nie ustosunkował się do zaleceń zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Podkreślono, iż na przedmiotowej nieruchomości skarżący posiadał zarejestrowane gospodarstwo rolne i siedzibę stada. Siedziba stada podlegała kontroli ARiMR i była co roku kontrolowana przez lekarza weterynarii przysyłanego przez ARiMR celem pobierania krwi od zwierząt. Zdaniem P. J. może on prowadzić gospodarstwo rolne na obszarze mniejszym niż 1 ha i wcale nie musi korzystać z KRUS czy opłacać podatek rolny.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. o sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ uzasadniając rozstrzygniecie wskazał, iż we wniosku o wznowienie postępowania P. J. wskazał na przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż po ponownym przeanalizowaniu wszystkich akt sprawy stwierdza, że dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny nie okazały się fałszywe. Nie wyszły na jaw także żadne nowe okoliczności w prowadzonej sprawie, a strona nie przedłożyła nowych dowodów do sprawy, co skutkowałoby uchyleniem decyzji ostatecznej. Wszystkie zgromadzone w aktach sprawy materiały były znane organowi i na ich podstawie dokonano rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem Kolegium nie wystąpiły też inne wskazane w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania.

Nadto stwierdzono, że fakt prowadzenia hodowli owiec i wielkość posiadanego gospodarstwa w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, gdyż decyzją z dnia [...] 2010r. Nr [...] określono warunki wyłączenia tylko części działki nr [...] położonej w P. w oparciu o przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że inwestycja rozpoczęta w 2001 r. przez P. J. zmieniła swój pierwotny charakter i aktualnie jest obiektem magazynowo-gospodarczym przekazanym aktem notarialnym z dnia 28 czerwca 2010r. na rzecz spółki "A" z o.o. z siedzibą w P.. W akcie notarialnym teren ten nadal widnieje jako niezabudowany, mimo iż z przedłożonych do akt dokumentów wynika, że na przedmiotowej działce inwestycja została już zrealizowana i oddana do użytku Spółce.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P. J. zarzucając, iż sankcjonuje ona bezprawie poprzez zgodę na działania prawa wstecz jak również poprzez zgodę na obciążenie obywatela kosztami wyłączenia z produkcji rolnej, pomimo, że nie jest on od 2006 r. właścicielem gruntu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podnosząc, iż zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, obowiązek uiszczenia stosownych opłat spoczywa na osobie wyłączającej grunt z produkcji, a nie ich właściciel.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Niemniej na gruncie rozpatrywanej sprawy zauważyć również należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana po wznowieniu postępowania zakończonego uprzednio ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] 2010 roku, znak [...] , w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej.

Należy przypomnieć, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a.

Zgodnie z treścią, art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony -jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Trzeba podkreślić, iż zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W sytuacji gdy organ stwierdzi, iż doszło do błędnego wszczęcia postępowania winien umorzyć wznowione postępowanie ( por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. o sygn. akt II OSK 176/10 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Dodać trzeba, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Z kolei obowiązkiem organu administracyjnego jest ocena przedłożonych przez stronę dowodów i rzeczowe przedstawienie swojego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

Powyższe uwagi są istotne w kontekście prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu, który zapadł już w rozpatrywanej sprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Po 169/11). Sąd w orzeczeniem tym uchylił decyzję, którą organ II instancji stwierdził, iż wniosek P. J. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] 2010 roku, znak [...] został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd nieprzesądzając, czy termin ten został zachowany, czy nie, zobowiązał organ odwoławczy do dokładnego zbadania i uzasadnienia czy zachowany został termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd wskazał także, iż ciężar dowodu w tej kwestii winien spocząć na osobie, która domaga się zainicjowania wznowienia postępowania.

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zrealizowało zaleceń Sądu wyrażonych w ww. wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. Ponownie rozpoznając sprawę zaniechało całkowicie wyjaśnienia kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i nie odniosło się do niej zarówno w decyzji z dnia 30 marca 2012 r. jak i w zaskarżonej decyzji dnia 3 sierpnia 2012 r. Tymczasem, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala jednoznacznie na ustalenie czy termin ten został zachowany. Twierdzenie takie jest przedwczesne. Skarżący wskazał co prawda w swoim piśmie z dnia 15 września 2010 r. iż o przesłankach wznowieniowych dowiedział się pod koniec sierpnia 2010 r. jednak nie wyjaśnił dokładnie w jakich okolicznościach dowiedział się o istnieniu tych przesłanek i nie wykazał, że nie były mu one znane wcześniej. Zwłaszcza, iż już od 27 maja 2010 r. znana mu była treść decyzji Starosty K. z dnia [...] 2010 roku, znak [...]. Właśnie do odniesienia się do treści tego pisma i do weryfikacji zawartych w nim twierdzeń zobowiązywał organ II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r.

Tym samym zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tzn. art. 153 p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż zgodnie z treścią 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 133 P.p.s.a., sąd administracyjny wydaje wyrok na postawie akt sprawy, rozstrzygając w jej granicach nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tych przepisów sąd administracyjny nie jest jednak władny do czynienia ustaleń faktycznych co do istoty sprawy i zastępowania organów administracji publicznej w jej rozstrzygnięciu. W wyroku z dnia 27 marca 2012r. o sygn. akt II OSK 208/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż okoliczność, iż Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne poczynione przez organ za własne, nie oznacza, że dopuszcza się naruszenia prawa. Sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji publicznej i nie może czynić własnych ustaleń. Sąd administracyjny jest jedynie władny ocenić prawidłowość ustalenia okoliczności faktycznych przez organy i w zależności od tej oceny zaakceptować ustalony stan faktyczny sprawy bądź wytknąć organowi naruszenie prawa w tym zakresie. (podobnie NSA 25 maja 2011r. I OSK 120/11, oba ww. orzeczenia publikowane na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. ).

Niezależnie od powyższych uwag Sąd pragnie zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Zgodnie z powołanymi przepisami, jeżeli w toku wznowionego postępowania organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznawania sprawy administracyjnej, nie może bowiem, nawet w przypadku gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji uchylić ją w tym trybie (por. wyrok WSA z dnia 13 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I SA/Wa 2181/10 oraz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Becka, 2011, str. 528).

Zatem w pierwszej kolejności organ winien ustalić czy w sprawie zaistniała jedna z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania i ewentualnie dopiero później może wydać decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W sytuacji wznowienia postępowania na wniosek strony organ winien w szczególności zbadać czy zaistniały przesłanki wznowienia wskazane we wniosku. Dokonując oceny tych przesłanek organ powinien kierować się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w tym zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) i dokonać szczegółowej analizy wskazanych przez stronę podstaw wznowienia, których ocena powinna znaleźć uzewnętrznienie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie organ II instancji stwierdził, iż wskazane przez P. J. przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 nie wystąpiły. Jednakże Kolegium w uzasadnieniu w swojej decyzji w żaden sposób nie odniosło się do podnoszonych przez P. J. we wniosku o wznowienie z 30 sierpnia 2010 r. oraz piśmie z dnia 15 września 2010 r. okoliczności uzasadniających w jego ocenie wznowienie postępowania. W szczególności organy nie odniosły się do wskazanej przez P. J. okoliczności, iż Starosta K. wydając w dniu 26 maja 2010 decyzję nie wziął pod uwagę działek nr [...] i [...] . Brak odniesienia się przez organ do tej okoliczności uniemożliwia Sądowi ustalenie sposobu oraz ocenę rozumowania organu a tym bardziej uniemożliwia stronie zrozumienia motywów jakimi kierował się organ odwoławczy stwierdzając, iż powołane przez stronę przesłanki nie wystąpiły w sprawie.

Niezrozumiałe dla Sądu jest również stwierdzenie, iż fakt prowadzenia hodowli owiec i wielkość posiadanego gospodarstwa w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, gdyż decyzją z dnia [...] 2010r. Nr [...] określono warunki wyłączenia tylko części działki nr 97/13 położonej w P., w oparciu o przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tym bardziej, iż Starosta K. nakładając na P. J. obowiązek opłaty rocznej wskazał, iż skarżący w chwili wyłączenia gruntu rolnego nie prowadził gospodarstwa rolnego, gdyż areał użytkowanych przez niego gruntów wynosił mniej niż 1 ha, co świadczyło, iż wyłączenie gruntów nastąpiło na cele nierolnicze.

Lakoniczne i niezrozumiałe odniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do podnoszonych przez stronę uwag stanowi naruszenie przepisu art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego obowiązkiem organu II instancji jest rozpatrzenie odwołania i rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie stosownej decyzji. Organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej zakończenia. Powinien zatem odnieść się do wszystkich okoliczności podniesionych przez stronę nie tylko na etapie postępowaniu odwoławczym, ale także podnoszonych w postępowaniu przed organem I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien zatem w pierwszej kolejności, zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2011 r. II SA/Po 169/11 dokładnie zbadać czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. wzywając w razie konieczność stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień w tej kwestii. Podkreślić jeszcze raz należy, iż ciężar wykazania, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania obciąża przede wszystkim wnioskodawcę. Zdaniem Sądu za niedopuszczalną należy uznać sytuację, gdy strona domaga się wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i niewykazuje jednocześnie, iż okoliczności na które się powołuje, nie były jej znane przed ustatecznieniem się decyzji, którą próbuje wzruszyć, a więc w okresie, gdy mogła jej powołać w odwołaniu od tej decyzji.

W przypadku ustalenia, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać sprawę co do przyczyn wznowienia oraz, ewentualnie, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy mając jednocześnie na uwadze, iż w przypadku stwierdzenia braku przesłanek wznowieniowych uzasadnienie decyzji winno zawierać szczegółowe wyjaśnienia dlaczego organ nie uznał okoliczności wskazanych przez stronę jako spełniających przesłanki do wznowienia postępowania.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Z kolei o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.