Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 716/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 111, par. 1 ust. 1 zał.,   par. 27 ust. 4 zał. , par. 44 zał.
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
article: art. 20,  art. 22,  art. 24, art. 66 ust. 1 i 2,  art. 68
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 15, art. 207 par. 1,  par. 2, art. 233
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: art. 7. art. 8, art. 11,  art. 75, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. na podstawie art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.), art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm., dalej przywoływanej jako "K.p."), § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169 poz. 1650 ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem), § 1 ust. 1 załącznika nr [...] do rozporządzenia oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej zwanej "K.p.a."), po wszczęciu z urzędu w dniu 7 lutego 2020 r. wobec A. Spółki z o.o. ul. [...] (prawidłowo: ul. [...]) w S., dalej zwanej: "Skarżącą", "Spółką" bądź "Stroną", postępowania administracyjnego w sprawie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków pracy nakazał wyżej wymienionej zapewnić w hali "D" pomieszczenia higienicznosanitarne spełniające wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca w terminie do dnia 31 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że przeprowadził w dniu 30 stycznia 2020 r. i w dniu 7 lutego 2020 r. kontrolę u wyżej wymienionego podmiotu (protokół nr [...] z dnia 7 lutego 2020 r.), w wyniku której stwierdzono, że w hali "D" nie zapewniono pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca, co stanowi naruszenie art. 233 K.p. oraz § 111 rozporządzenia, a także § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia.

2. W odwołaniu Spółka, wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż budynek magazynowy hali "D" stanowi pomieszczenie ogrzewane, przy braku uwzględnienia okoliczności dotyczących użytkowania budynku i specyfiki hali magazynowej.

Strona sformułowała również zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

- art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., art. 11 w związku z art. 8 K.p.a., w związku z art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

- art. 80 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a.

3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Inspektor Sanitarny uchylił zaskarżoną decyzję Organu I instancji w całości oraz nakazał zapewnić w hali "D" pomieszczenia higienicznosanitarne spełniające wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane i ustalił termin wykonania nakazu do dnia 31 grudnia 2020 r.

Organ odwoławczy powołując się na treść protokołu kontroli wskazał, że pracodawca zorganizował pomieszczenia szatni, umywalni i jadalni dla pracowników pracujących w hali "D" w kontenerach poza budynkiem, w którym odbywa się praca. Dodatkowo zgodnie z informacjami wskazanymi w uzasadnieniu odwołania odległość od drzwi wyjściowych z hali "D" do drzwi pomieszczeń higienicznosanitarnych wynosi 10 metrów, a droga jaką pokonują pracownicy jest utwardzona. W związku z powyższym, zdaniem tego Organu, nie można zgodzić się z argumentacją Strony, że Organ I instancji dokonał błędnej analizy stanu faktycznego oraz że usytuowanie pomieszczeń higienicznosanitarnych spełnia przedmiotowe przepisy, bowiem w sposób wyraźny i jednoznaczny wykazano, iż lokalizacja niniejszych pomieszczeń znajduje się poza budynkiem gdzie odbywa się praca.

Ponadto, Organ II instancji wskazał, że subiektywne przekonanie Odwołującej się, że konieczność zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych w pomieszczeniu, w którym odbywa się praca dotyczy tylko pomieszczeń ogrzewanych, jest błędne, bowiem nie znajduje potwierdzenia w przepisie § 1 ust. 1 załącznika nr 3 ww. rozporządzenia. Brzmienie przepisu wyraźnie zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia pracownikom pomieszczeń higienicznosanitarnych w budynku, gdzie wykonywana jest praca lub połączenia tych budynków odpowiednim przejściem. Wyraźnie zatem wskazano na możliwość zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych, w innym niż wykonywana praca budynku, lecz po spełnieniu określonych warunków tj. połączenia go obudowanym przejściem, które winno być ogrzewane w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy.

Organ odwoławczy wskazał również, iż zarzut Odwołującej się dotyczący uznania przez Organ I instancji, że budynek hali "D" jest budynkiem ogrzewanym jest również nietrafiony, bowiem nie znajduje potwierdzenia w zebranej dokumentacji w sprawie.

Podobnie, zdaniem tego Organu, nie znajduje potwierdzenia zarzut Strony dotyczący niewskazania podstawy prawnej wydanej decyzji, jak i prawidłowego uzasadnienia decyzji, albowiem Organ niższego stopnia w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazał nieprawidłowość, która została stwierdzona w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych u Odwołującej się, jak również dokonał wskazania i wyjaśnienia naruszonej podstawy prawnej stwierdzonej nieprawidłowości.

Jednocześnie Organ wyższego stopnia wyjaśnił, że uchylił decyzję pierwszoinstancyjną z innych powodów niż wskazane przez Odwołującą się, a mianowicie ze względu na nieprawidłowe sformułowanie obowiązku nałożonego na Stronę.

Według Organu II Instancji zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia obowiązek nałożony na Stronę powinien dotyczyć zapewnienia w hali "D" pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane.

Zdaniem Organu odwoławczego poprzez błędne sformułowanie obowiązku nałożonego na Stronę, Organ I instancji spowodował, że obowiązek odnosił się jedynie do zapewnienia w hali "D" pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca. Nakazał więc Spółce alternatywnie zapewnić w hali "D" pomieszczenia higienicznosanitarne spełniające wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane.

Niezależnie od powyższego, przywołując się na treść art. 15 K.p. i art. 207 § 1 § 2 K.p., Organ odwoławczy stwierdził, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy oraz jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Organ ten odwołał się również do brzmienia przepisów art. 233 K.p. oraz § 111 rozporządzenia.

Organ II instancji stanął na stanowisku, że skoro pracownikom zorganizowano w kontenerach poza budynkiem, gdzie odbywa się praca pomieszczenia szatni, umywalni i jadalni z dostępem do bieżącej ciepłej i zimnej wody nie zachodzi tutaj przesłanka do zastosowania wyjątku o jakim mowa w § 1 ust. 1 załącznika nr 3 ww. rozporządzenia. Wskazał, że przy organizowaniu pracy w magazynach pracodawca ma obowiązek realizować wymagania ogólne dotyczące wszystkich prac, bez względu na ich rodzaj, czy sposób wykonywania. Należą do nich przede wszystkim podstawowe obowiązki pracodawcy określone w art. 207 § 2 K.p. oraz pozostałe wynikające z brzmienia powołanego przepisu. Zdaniem Organu wyższego stopnia obowiązek zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane, mieści się w zakresie ciążących na Spółce obowiązków związanych z zabezpieczeniem higienicznych warunków pracy.

Ponadto, Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych każdy przedsiębiorca na etapie planowania swojego zamierzenia inwestycyjnego i planowanej działalności, która ma być prowadzona z wykorzystaniem pracowników, winien tak kształtować swoje zamierzenia by nie naruszyć przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy. Jeżeli tego nie uczyni w odpowiednim czasie, nie może zasłaniać się trudnościami bądź niemożnością dokonania przebudowy istniejących budynków, by sprostać wymaganiom powoływanych przepisów. Takimi okolicznościami mogą być wskazywane przez Odwołującą się przewidywane trudności w dostosowaniu pomieszczeń do stanu zgodnego z przepisami, jak np. barierami architektonicznymi, czy brakiem możliwości doprowadzenia mediów (woda, ścieki, prąd). Nie może to mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie znajdujące oparcie w jasno brzmiących przepisach (por. WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 58/14).

Zdaniem Organu wyższego stopnia, pracodawca zanim powierzy pracownikom wykonywanie określonej pracy w danym budynku, powinien ocenić możliwość wykonywania w nim pracy, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, gdyż brak możliwości dostosowania budynku do wykonywanej pracy, nie jest argumentem za nieobowiązywaniem w takim przypadku przepisów prawa pracy.

Organ odwoławczy uznał, że istnieją przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaznaczając przy tym, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie może być podstawą do odstąpienia od określonych przepisami rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. obowiązków.

Ponadto Organ ten stwierdził, że ustalając termin wykonania nakazu niniejszej decyzji, mając na uwadze zasadę polubownego załatwiania spraw oraz kierując się zasadą proporcjonalności i równego traktowania wziął pod uwagę zakres prac niezbędnych do ich wykonania oraz rozmiar stwierdzonej nieprawidłowości.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, działając przez radcę prawnego, Skarżąca zarzuciła decyzji:

I. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż budynek magazynowy hali "D" stanowi pomieszczenie ogrzewane, przy braku uwzględnienia okoliczności dotyczących użytkowania budynku i specyfiki hali magazynowej;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia - polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, iż w hali "D" nie zapewniono pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca, podczas gdy z okoliczności faktycznych wynika, iż usytuowanie hali, pomieszczeń higienicznosanitarnych i warunki w niej panujące spełniają przedmiotowe przepisy, a także wyznaczeniu zbyt krótkiego czasu do wykonania nakazu, bez uwzględnienia sytuacji faktycznej Skarżącej (w tym faktu wynajmu przedmiotowych pomieszczeń i konieczności uzyskania zgody właściciela obiektu) oraz panujących warunków epidemiologicznych, a także konieczności uzyskania niezbędnej dokumentacji i stosownych pozwoleń;

III. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:

art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., art. 11 w związku z art. 8 K.p.a., w związku z art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, w szczególności ze względu na błędną analizę przedstawionego stanu faktycznego i uznanie, iż w hali "D" nie zapewniono pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca, podczas gdy z okoliczności faktycznych wynika, iż usytuowanie hali, pomieszczeń higienicznosanitarnych i warunki w niej panujące spełniają przedmiotowe przepisy;

art. 80 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w związku z art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i błędnej wykładni zakładającej, iż w hali "D" nie zapewniono pomieszczeń higienicznosanitarnych spełniających wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca, a budynek hali jest budynkiem ogrzewanym, przez co zachodzi konieczność zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych w pomieszczeniu, w którym odbywa się praca, podczas gdy z okoliczności faktycznych wynika, iż usytuowanie hali, pomieszczeń higienicznosanitarnych i warunki w niej panujące spełniają kryteria właściwe dla danego rodzaju budynków i są dostosowane do liczby zatrudnionych, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana;

art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., w związku z art. 11 K.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i niewskazaniu podstawy prawnej wydanej decyzji, jak i prawidłowego uzasadnienia decyzji leżącej u podstaw stwierdzenia przez Organ, iż pomieszczenia higienicznosanitarne w hali "D" nie spełniają wymagań w zakresie ich lokalizacji, co narusza zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej i uniemożliwia Stronie poznanie przesłanek, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy;

art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu wydanej decyzji w szczególności, co do kwestii z jakich powodów organ uznał, iż pomieszczenia higieniczno-sanitarne w hali "D" nie spełniają wymagań w zakresie ich lokalizacji, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania, oraz wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części - co do punktów 2 i 3, umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o zobowiązanie Organu do wydania decyzji nakazującej zapewnić w hali "D" pomieszczenia higienicznosanitarne spełniające wymagania w zakresie ich lokalizacji w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń powinno być również ogrzewane w terminie do dnia 1 września 2021 r., a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała między innymi, odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania w zakresie sporządzenia uzasadnienia oraz sposobu przeprowadzania postępowania dowodowego, że Organy dokonały błędnej analizy istniejącego stanu faktycznego w sytuacji kiedy Skarżąca wskazywała, iż usytuowanie hali i warunki w niej panujące spełniają wymagania co do zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych.

Jej zdaniem Organy w żaden sposób nie odniosły się do specyfiki działalności prowadzonej przez Skarżącą. Hala "D" jest wykorzystywana jako hala magazynowa, jest pomieszczeniem w znacznej części nieogrzewanym, z uwagi na fakt rodzaju wykonywanej pracy, ciągłej dostawy towaru do magazynu, jego odbioru przez pracowników, przeładunku i rozdysponowania towarów, jak również ich wydawania i wysyłki. W związku z powyższym Skarżąca nadal kwestionuje fakt uznania przez Organy konieczności spełnienia warunków dla pomieszczeń ogrzewanych.

W ocenie Strony w uzasadnieniu Organu I i II stopnia nie pojawiło się odniesienie do poczynionych przez Nią nakładów na zapewnienie odpowiednich warunków i lokalizacji pomieszczeń higienicznosanitarnych i zminimalizowania dla pracowników ewentualnie negatywnych skutków zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych poza budynkiem w którym wykonywana jest praca, między innymi:

- wydzielono miejsce gdzie pracownicy wchodzący do hali mogą pozostawić na wieszakach odzież wierzchnią oraz nakrycia głowy aby móc bez negatywnych skutków pokonywać przedmiotowy odcinek bez bezpośredniego narażenia na czynniki atmosferyczne;

- organizacja pracy jest tak skonstruowana, że pracownicy w każdej chwili mogą bez ograniczeń korzystać z pomieszczeń higienicznosanitarnych - nie tylko w czasie przerwy;

- pomieszczenia higienicznosanitarne w okresie jesieni-zimy-wiosny są ogrzewane (temperatura pomieszczeń ustawiona na powyżej 23°C );

- droga jaką pracownicy z hali D do pomieszczeń higienicznosanitarnych jest utwardzona (kostka brukowa).

Nawet gdyby uznać, iż rzeczywiście hala "D" stanowi pomieszczenie ogrzewane, to Skarżąca wskazywała, iż ze względu na fakt wynajmowania pomieszczeń hali "D" ze względu na stanowisko właściciela i łączącą Strony umowę najmu nie jest w obecnym stanie zapewnić lokalizacji pomieszczeń higienicznosanitarnych wewnątrz budynku hali "D". Powołując się na orzecznictwo, w szczególności wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1323/04 Skarżąca wskazała, że dopiero po prawidłowym i nie budzącym wątpliwości ustaleniu stanu faktycznego organ inspekcji sanitarnej powinien podjąć czynności przewidziane w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. - o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) w stosunku do Strony bezspornie winnej zaistniałej sytuacji. Brak ustalenia Strony winnej zaistniałej sytuacji, w oparciu o wiarygodne dokumenty, nie może być przesłanką do nakładania na nią jakiegokolwiek obowiązku. Jeżeli zatem organy inspekcji sanitarnej nie dysponowały dowodami pozwalającymi na ustalenie winy Skarżącej, to nakładanie na Nią zobowiązań należy uznać za przedwczesne lub wręcz niezasadne. Skarżąca stoi na stanowisku, iż do takiej sytuacji doszło w niniejszym postępowaniu.

Zdaniem Strony Organy nie odniosły się do kwestii jakie przesłanki zdecydowały o naruszeniu przepisów, a także do faktu, iż przedmiotowa hala "D" nie jest własnością Skarżącej, a obecnie obowiązuje umowa najmu na czas określony. Zgodnie z informacjami od właściciela budynku nie ma możliwości technicznej zapewnienia zaplecza higienicznosanitarnego wewnątrz hali. Jest to spowodowane istniejącymi barierami architektonicznymi hali jak również brakiem możliwości doprowadzenia do niej mediów (woda / ścieki / prąd). Dodatkowo budowa zaplecza sanitarnego wewnątrz hali nie jest możliwa ze względu na zwiększenie obciążenia ogniowego budynku hali w takim przypadku. Ponadto sama kubatura hali nie pozwala na wstawienie bądź wybudowanie zaplecza higienicznosanitarnego wewnątrz. Umowa wiążąca obie strony zabrania jakiejkolwiek ingerencji w konstrukcję/strukturę hali. Z uwagi na ten fakt pomieszczenia higienicznosanitarne zlokalizowane zostały poza budynkiem hali "D".

Organy, Jej zdaniem, nie odniosły się również do faktu, iż pomieszczenia higienicznosanitarne spełniają wszystkie formalne wymogi określone przepisami pod względem kubatury pomieszczeń oraz ilości urządzeń sanitarnych. Są one zlokalizowane w odległości 10 metrów (odległość od drzwi wyjściowych z hali "D" do drzwi do pomieszczeń higienicznosanitarnych). Niestety ze względów architektonicznych oraz ze względu na bezpieczeństwo pożarowe nie ma możliwości wykonania stałej zabudowy dojścia od hali "D" do pomieszczeń higienicznosanitarnych - ewentualna zabudowa przejścia uniemożliwiłaby ewakuację pracowników z hali w razie zagrożenia.

W ocenie Skarżącej Organ drugiego stopnia, pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji nałożył na Nią identyczny obowiązek, w niedostatecznym stopniu odnosząc się do podnoszonej argumentacji dotyczącej warunków panujących w hali i konieczności zapewnienia ogrzewania pomieszczeń higienicznosanitarnych. Niewystarczające jest bowiem stwierdzenie, iż dany zarzut jest nietrafiony, wymaga on bowiem szerszego uzasadnienia, niż zdawkowe zdanie.

Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego (art. 233 K.p. w związku z § 111 rozporządzenia oraz § 1 ust. 1 oraz § 44 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia), w szczególności Skarżąca zwróciła ponownie uwagę na fakt, iż nie jest Ona właścicielem przedmiotowej nieruchomości, stąd zachodzi konieczność podjęcia negocjacji z wynajmującym odnośnie możliwości dokonania stosownych przeróbek. Zawarta umowa nie pozwala bowiem na ich dokonywanie, a nakaz obejmuje wykonanie prac ingerujących w materię budynku. Organ nie uwzględnił również panujących obecnie warunków epidemiologicznych powodujących znaczne opóźnienie w działaniu zarówno sądów, urzędów czy samych wykonawców. Nie uwzględniono koniczności uzyskania ewentualnych pozwoleń czy uzgodnień, jak również wykonania stosownych projektów dla planowanego przedsięwzięcia.

5. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

6. Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniesionego zażalenia Strony postanowieniem z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II OZ 888/20 uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

7. W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2021 r. Skarżąca ponownie podkreśliła, że decyzją określono zbyt krótki termin do realizacji nakazu po raz kolejny powołując się na fakt wynajmowania hali, a także sytuację epidemiczną oraz konieczność uzyskania stosownej dokumentacji i pozwoleń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

8. Sąd administracyjny sprawując zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrolę działań organów administracji publicznej stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2021 r., poz. 137) według kryterium zgodności z prawem (legalności), bada czy zaskarżone akty administracyjne są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed tymi organami.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, skarga podlegała oddaleniu, bowiem kontrolowana decyzja z dnia 18 czerwca 2020 r. nie jest dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Należy dodać, że w związku z obowiązkiem podejmowania działań służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374).

9. W tym miejscu, przed nakreśleniem ram prawnych rozpoznawanej sprawy, należy przypomnieć konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej. Dla ustalenia granic wolności gospodarczej konieczne jest łączne odczytywanie art. 20 i 22 Konstytucji. Zgodnie z wolą ustrojodawcy, ograniczenie wolności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny (art. 22 Konstytucji). Istnienie ważnego interesu publicznego jest materialną przesłanką dopuszczalności ograniczeń działalności gospodarczej, przy czym już samo pojęcie interesu publicznego stanowi klauzulę generalną, a dodatkowy wymóg, by był to interes ważny, skutkuje koniecznością dokonywania ocen o charakterze wartościującym, szczególnie w sytuacji kolizji między różnymi prawem chronionymi wartościami.

Co za tym idzie zasada wolności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń wynikających z potrzeby respektowania innych prawnie chronionych wartości, do jakich zaliczyć można miedzy innymi prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa określa ustawa (art. 66 ust. 1 Konstytucji). Uregulowania te (i zawarte w ust. 2 art. 66), stanowią konkretyzację ogólnej zasady ochrony pracy (art. 24 Konstytucji) i prawa do ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji). Art. 66 Konstytucji formułuje prawa podmiotowe, ma jednak w znacznym stopniu charakter odsyłający, wskazując, że właściwą treść zapisanych w nim uprawnień określają ustawy (vide: Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 58/14).

10. W myśl art. 15 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040) pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Stosownie do treści art. 207 § 1 K.p pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 23711 § 2.

Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;

2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;

3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;

4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;

5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;

6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;

7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

§ 2. Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.

§ 3. Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z art. 233 K.p. wynika natomiast, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej.

Ponadto, zgodnie z § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana.

Natomiast wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane.

11. Spór w rozpoznawanej sprawie odnosi się do sposobu realizacji obowiązku pracodawcy usytuowania pomieszczeń higienicznosanitarnych. W ocenie Skarżącej - A. Sp. z o. o. zorganizowanie rzeczonych pomieszczeń dla pracowników hali "D" poza budynkiem w którym wykonywana jest praca w odległości 10 metrów od drzwi hali, jak wskazuje Spółka w odwołaniu i skardze, do których prowadzi utwardzona brukiem droga, ponieważ wynika to z okoliczności faktycznych, spełnia wymagania określone w przepisach, a termin wykonania nakazu jest zbyt krótki, bez uwzględnienia sytuacji faktycznej Strony (w tym faktu wynajmu przedmiotowych pomieszczeń i konieczności uzyskania zgody właściciela obiektu) oraz panujących warunków epidemiologicznych, a także konieczności uzyskania niezbędnej dokumentacji i stosownych pozwoleń.

W ocenie Organu II instancji obowiązek zapewnienia rzeczonych pomieszczeń w hali "D" lub poza nią, ale w zgodzie § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia nie jest spełniony, a nakładając obowiązek wykonania nakazu do dnia 31 grudnia 2020 r., zawartego w zaskarżonej decyzji, mając na uwadze zasadę polubownego załatwiania spraw oraz kierując się zasadą proporcjonalności i równego traktowania Organ ten wziął pod uwagę zakres prac niezbędnych do ich wykonania oraz rozmiar stwierdzonej nieprawidłowości.

12. Zdaniem Sądu w sporze tym należało przyznać rację Organowi administracji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów procesowych za niezasadny uznać należało podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z art. 77 § 1 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 80 K.p.a. udowodnienie danej okoliczności Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Na podstawie zaś art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać w nim wymienione elementy faktyczne i prawne.

Obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy nie oznacza obowiązku podejmowania wszelkich czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To czy dany dowód zostanie przeprowadzony zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których istnieją wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do zastosowania w sprawie na podstawie art. 75 K.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzania jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony. Takim dowodem w omawianej sprawie jest protokół kontroli nr [...] z dnia 7 lutego 2020 r., którego treść nie jest sporna. Wskazano w nim, iż dla pracowników pracodawca zorganizował pomieszczenia szatni, umywalni i jadalni w kontenerach poza budynkiem, w którym odbywa się praca.

13. Ponadto, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do wydania rozstrzygnięcia, a wskazywane przez Stronę okoliczności takie jak brak winy Skarżącej, brak prawa własności do hali, kubatura pomieszczeń higienicznosanitarnych i ich ogrzewanie, a także nakłady związane z ich organizacją i drogi do nich przez otwartą przestrzeń, jak również ilość urządzeń sanitarnych w nich urządzonych nie mają znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy.

Przy tym wyjaśnienia wymaga, że zawarta w zarzucie błędnego ustalenia stanu faktycznego argumentacja, jakoby Organ II instancji twierdził, że budynek magazynowy hali "D" stanowi pomieszczenie ogrzewane obarczona jest błędem polegającym na przypisywaniu Organowi wniosków i poglądów faktycznie przez niego nie przedstawianych i wynika z bezrefleksyjnego powielenia zarzutów odwołania. Lektura decyzji obu Organów nie potwierdza, że Organy te kwestię powyższą poruszyły, natomiast niewątpliwie sama Skarżąca przyznała zarówno w odwołaniu jak i skardze, że hala jest pomieszczeniem w znacznej części nieogrzewanym, a contrario jakaś jego część niewątpliwie jest ogrzewana.

Podobnie, zdaniem Sądu, nie znajduje potwierdzenia zarzut Strony dotyczący niewskazania podstawy prawnej wydanej decyzji, jak i nieprawidłowego uzasadnienia decyzji, albowiem Organ wyższego stopnia w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazał nieprawidłowość, która została stwierdzona w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych u Skarżącej, jak również powołał i wyjaśnił podstawę prawną swoich działań w zgodzie z zasadą przekonywania i bez naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

14. Odnośnie okoliczności ogrzewanych i nieogrzewanych części pomieszczeń hali będzie miała ona znaczenie w odniesieniu do normy kompetencyjnej zawartej w § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia wyłącznie w przypadku gdy Skarżąca zdecyduje się na instalację obudowanego przejścia z hali do pomieszczeń higienicznosanitarnych z pomieszczeń pracy ogrzewanych. Wbrew twierdzeniom skargi odnośnie kwestii ogrzewania pomieszczeń higienicznosanitarnych Organ odwoławczy nie miał obowiązku wypowiadania się, a poruszając zagadnienie nałożonego nakazu w kontekście obowiązku zapewnienia ogrzewania przejścia do nich klarownie, kilkukrotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takie wyjaśnienia zawarł.

Nie budzi również wątpliwości Sądu brak podstaw do zastosowania wyjątku o jakim mowa w § 1 ust. 1 załącznika nr 3 ww. rozporządzenia, dotyczącym § 27 ust. 4 i § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia, albowiem przepisy te dotyczą pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni poza zakładem pracy lub w nieogrzewanych pomieszczeniach oraz pomieszczeń umożliwiających schronienie się przed opadami, ogrzanie oraz zmianę odzieży. Natomiast w omawianym przypadku hala "D", jak wskazała Skarżąca jest nieogrzewana w części, przy czym wartość procentowa ogrzewanej powierzchni lub wydzielonych pomieszczeń nie ma tu znaczenia. Trudno bowiem sobie wyobrazić, by pracodawca w omawianym przypadku organizował pomieszczenia higienicznosanitarne tylko dla pracowników pracujących w pomieszczeniach ogrzewanych w zgodzie § 1 ust. 1 załącznika nr 3 ww. rozporządzenia, a dla tych pracujących w nieogrzewanych pomieszczeniach pozostawił do ich dyspozycji pomieszczenia higienicznosanitarne w pobliżu miejsc pracy stosując § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia. Takie działanie podmiotu prowadzącego działalność w celu osiągnięcia zysku byłoby nieracjonalne.

15. W ocenie Sądu, obecny sposób zorganizowania przez Skarżącą dla pracowników hali "D" pomieszczeń higienicznosanitarnych w ten sposób, że wymaga przebrania się w odzież wierzchnią (szczególnie w okresie jesienno-zimowym, bądź podczas opadów), udania się do odległych o 10 metrów pomieszczeń, ściągnięcie tejże odzieży wierzchniej i następnie powtórzenie tej sekwencji w drodze powrotnej na stanowisko pracy nie odpowiada wymogowi zapewnienia pracownikom higienicznych warunków pracy. Wiąże się bowiem z narażeniem ich na szkodliwe wpływy atmosferyczne, gdy w celu m.in. spożycia posiłku zdecydują się pokonać drogę do jadalni bez odzieży wierzchniej, czy też sprowokowaniem spożywania posiłków w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w tym na przykład na stanowiskach pracy. Nie bez znaczenia jest też narażenie pracowników na różnicę temperatur związaną z przemieszczaniem się w odzieży wierzchniej do ogrzewanych pomieszczeń, co mając na uwadze zasady wiedzy i doświadczenia życiowego prowadzić może do absencji chorobowych.

Zdaniem Sądu zgodzić należy się z twierdzeniami Organu II instancji, że przy organizowaniu pracy w magazynach pracodawca ma obowiązek realizować wymagania ogólne dotyczące wszystkich prac, bez względu na ich rodzaj, czy sposób wykonywania, a każdy przedsiębiorca na etapie planowania swojego zamierzenia inwestycyjnego i planowanej działalności, która ma być prowadzona z wykorzystaniem pracowników, winien tak kształtować swoje zamierzenia by nie naruszyć przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy. Jeżeli tego nie uczyni w odpowiednim czasie, nie może się zasłaniać trudnościami bądź niemożnością dokonania przebudowy istniejących budynków, by sprostać ww. wymaganiom przepisów.

16. Zaznaczenia wymaga, co słusznie zauważył Organ wyższego stopnia, że pierwotnie termin usunięcia stwierdzonego podczas czynności kontrolnych w dniu 7 lutego 2020 r. uchybienia wskazanego w decyzji Organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r., określony był na dzień 31 lipca 2020 r. Zaskarżoną decyzją w której m.in. zakreślono Stronie termin realizacji obowiązku do dnia 31 grudnia 2020 r. Organ II instancji wskazał, że wziął pod uwagę zakres prac niezbędnych do jego wykonania, rozmiar stwierdzonego uchybienia oraz panującą obecnie sytuację epidemiologiczną. Nadto zaznaczył, że Skarżąca nie złożyła wniosku o zmianę terminu wykonania ww. decyzji, ani nie wykazała, aby podjęła już jakiekolwiek działania mające na celu usunięcie stwierdzonej nieprawidłowości.

Na uwagę zasługuje również odnotowany przez Organ odwoławczy fakt, iż jak wynika z informacji zawartych w protokole kontroli z dnia 7 lutego 2020 r. oraz akt administracyjnych, Skarżąca została również zobowiązana przez inne organy tj. Państwową Inspekcję Pracy Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. (decyzja z dnia [...] lipca 2019 r.) do m.in. zapewnienia pomieszczeń higienicznosanitarnych dla pracowników hali "A" w budynku, w którym odbywa się praca już w roku 2019. Tym samym, zdaniem Sądu, Spółka miała świadomość co do istnienia nieprawidłowości przy organizacji pracy w wyżej wymienionym przedmiocie przed wszczęciem postępowania skutkującego wydaniem zaskarżonej decyzji, obowiązujących w tym zakresie przepisów i wyznaczanych przez organy administracji terminów na doprowadzenie swoich obiektów do wymagań zgodnych z obowiązującymi przepisami.

17. Z tych powodów, zdaniem Sądu, twierdzenia Skarżącej odnośnie ustalonej daty wykonania nakazu, wyznaczonego w zaskarżonej decyzji, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.