Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3340/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 157
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 125, art. 126, art. 128
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] w km [...] z istniejącego piętrzenia dla zbiornika wodnego "[...]" i "[...]" oraz zatwierdzenia "Instrukcji gospodarowania wodą".

Po przeprowadzeniu postępowania Starostwa [...] decyzją z [...] lipca 2017 r., Nr: [...] udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego oraz zatwierdził instrukcję gospodarowania wodą. W decyzji zawarł ponadto obowiązek jednorazowej gruntownej konserwacji rowu "D" - działka nr ewid. [...] obręb [...], na odcinku 250 m powyżej ujścia do zbiornika "[...]" do granicy działki nr ewid. [...] obręb [...] , poprzez wykoszenie skarp i odmulenie dna w terminie do 30 maja 2018 roku oraz obowiązek konserwacji i utrzymania w stanie sprawności technicznej rowu "D" na odcinku powyżej ujścia do zbiornika "[...]" do granicy dziatki nr ewid. [...] obręb [...] oraz rowu od wylotu budowli upustowej zbiornika "[...]", do rzeki [...], poprzez dwukrotne w roku wykoszenie skarp i jednokrotne odmulanie dna co dwa lata.

Odwołanie od wydanej decyzji wniósł Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] podnosząc, że rów "D" jako urządzenie melioracji szczegółowych jest odpływem drenarskim; woda z drenowania poprzez rowy odprowadzana jest do rowu "D" , który zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne powinien być utrzymywany przez zainteresowanych właścicieli, którzy odnoszą z niego korzyści lub przez spółkę wodną. Podniósł również, że rów "D" nie jest potrzebny do funkcjonowania zbiornika "[...]", który jest zasilany ze zbiornika "[...]". Retencjonowanie wody w zbiorniku "[...]" do rzędnej NPP = 182,20 m npm nie powoduje powstawania cofki, nie występuje tym samym przesłanka ponoszenia przez WZMiUW w [...] jakiejkolwiek korzyści z rowu "D". Wieloletni brak wypełniania decyzyjnie nałożonego na gminę [...] obowiązku utrzymywania rowu "D" w prawidłowym stanie technicznym doprowadził do degradacji tego urządzenia, a w konsekwencji do utraty jego funkcji. Rów "D" został zamulony, co skutkuje wypłyceniem jego dna, ograniczeniem czynnego przekroju przepływu wód w urządzeniu i nadmiernym uwilgotnieniem terenów przyległych do rowu.

Odwołanie wniósł także Wójt Gminy [...] podnosząc, że sprawa negatywnego oddziaływania zbiorników "[...]" nadal budzi zastrzeżenie gminy, z uwagi na fakt, że w opracowanych dokumentach nadal nie rozwiązano sprawy zmniejszenia niekorzystnego oddziaływania zbiorników na grunty sąsiednie. Odwołujący wskazał także, że wnioskowane obniżenie poziomu retencjonowanej w zbiornikach wody nie rozwiązuje przedmiotowego problemu.

Decyzją z [...] października 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w pkt I udzielił Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] pozwolenia wodnoprawnego na:

1/. Pobór wód istniejącym ujęciem brzegowym o średnicy rurociągu 0 0,60 m, z kratą wlotową i zamknięciem szandorowym zlokalizowanym w lewej skarpie rzeki [...] w km [...] jej biegu w miejscu o współrzędnych geograficznych: N 51° 36' 21,37" E 19° 41' 10,52", z istniejącego piętrzenia jazem zlokalizowanym w km [...] rzeki o współrzędnych: N 51° 36' 19,44" , E 19° 41' 29,95" dla potrzeb zbiornika wodnego "[...]" i "[...]" w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], w ilości (niezbędnej dla uzupełnienia strat przesiąków: 0,062 m3/s i parowania: 0,016 m3/s - w miesiącach letnich oraz 0,062 m3/s w pozostałych miesiącach) w okresie ustalonej ważności pozwolenia wodnoprawnego:

Qh max = 281,0 m3/h

Qd śr = 6 700,0 m3/d

Qrok max = 2,46 min m3/rok

Zwiększanie napełnienia zbiornika w warunkach normalnych należy prowadzić z prędkością nie większą niż 0,10 m warstwy wody na dobę.

2/. Pobór wód rzeki [...] dla potrzeb zbiorników "[...]" i "[...]" dokonywany będzie przy pomocy istniejącego jazu zlokalizowanego w km [...] rzeki, którego rzędne piętrzenia dla potrzeb zbiorników nie przekroczą:

- w okresie do końca sierpnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 183,40 mnpm

- w okresie od 1 września do 31 grudnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 183,60 m npm

3/. Utrzymywanie w zbiornikach rzędnej poziomu wody nie większej niż:

a) Zbiornik "[...]"

- w okresie do końca sierpnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 183,40 m npm

- w okresie od 1 września do 31 grudnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 183,60 m npm

b) Zbiornik "[...]"

-w okresie do końca sierpnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 182,40 mnpm

- w okresie od 1 września do 31 grudnia 2017 r.: NPP = MaxPP = 182,50 m npm

4/a). Zobowiązano Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] oraz Wójta Gminy [...] do opracowania, w okresie ważności niniejszego pozwolenia wodnoprawnego, po zakończeniu prac związanych z konserwacją rowu "D" przez Spółkę Wodną w [...], własnej oceny występowania negatywnego oddziaływania zbiorników na łąki w rejonach, ujawnionych w dotychczasowej eksploatacji zbiorników.

5/a). Zobowiązano Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] do:

b) gospodarowania wodą na zbiornikach zgodnie z ustaleniami niniejszej decyzji oraz zasadami opisanymi w opracowanej "Instrukcji gospodarowania wodą", w części zgodnej z warunkami niniejszej decyzji.

c) zaznaczenia ustalonych niniejszą decyzją dopuszczalnych poziomów zwierciadła wody.

d) zamontowania na wlocie ujęcia brzegowego do zbiornika "[...]" i wylocie ze zbiornika "[...]" krat z prętów o prześwicie nie większym niż 2 cm, w celu zabezpieczenia rybostanu rzeki [...].

W pkt. II. decyzji orzeczono, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor RZGW [...] wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że wydana decyzja, jak i opracowane w 2017 roku operat i instrukcja gospodarowania wodą nie dawały jednoznacznej odpowiedzi na uwagi oraz wytyczne zawarte w decyzji, jako niezbędne uznał przeprowadzenie ponownego spotkania zainteresowanych stron i przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, celem wyjaśnienia wszystkich uwag i wniosków stron pozwalających na dokonanie ustaleń, które zostaną zaakceptowane przez wszystkich zainteresowanych.

Przedmiotowe spotkanie odbyto się w siedzibie Urzędu Gminy [...]. W następstwie spotkania ustalono, że Spółka Wodna w [...] w terminie do [...] października 2017 r. wykona konserwację rowu "D", na długości około 250 m wraz z mającymi ujście do rowu "D" rowami bocznymi. W sprzyjających warunkach atmosferycznych możliwe jest również rozszerzenie zakresu konserwacji rowu "D" i rowów bocznych – do całej ich długości. Jednocześnie strony zaakceptowały propozycję Wójta Gminy [...] co do ustalenia warunków korzystania z wód rzeki [...], jak i rzędnych napełnienia zbiorników na kolejny rok, tj. do końca 2018 roku opisanych w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr z [...] czerwca 2016 r., Nr [...]. Wykonanie konserwacji rowu "D" powinno ostatecznie rozwiązać problem oddziaływania zbiorników "[...]" na indywidualne grunty w obszarze zlewni tego rowu, co powinno zostać sprawdzone w okresie obowiązywania przedmiotowej decyzji i uwzględnione przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku przez właściwy organ.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] października 2017 r. wywiódł F. K., dalej "skarżący".

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i jako taka winna "być wyeliminowana z obrotu prawnego". Zbiorniki wodne nie powinny w ogóle powstać, spowodowały one degradację łąk, stanowiących źródło pożywienia dla bydła. Według projektu miał powstać nie zbiornik wodny lecz zbiornik retencyjny.

Skarżący wskazał, że "pomysłodawcą inwestycji były Wójt L. F., aby ominąć prawo, jako celową inwestycję wskazał zbiornik retencyjny, natomiast w zamyśle miał urządzenie zbiornika wodnego dla celów wędkarskich i rekreacyjnych, co też nastąpiło. Ponieważ inwestycja była finansowana przez Fundusz Ochrony Środowiska, na zbiornik wodny Wójt nie pozyskałby środków, a na zbiornik retencyjny – już tak".

W ocenie skarżącego zbiornik retencyjny z samej nazwy powinien być pusty lub trzymać poziom wody tylko deszczówki, która i tak by po jakimś czasie wsiąkała. Zbiornik retencyjny dlatego winien być pusty, aby przyjąć nadmiar wody w przypadku powodzi. Tymczasem zbiorniki retencyjne w [...] trzymają wysoki poziom wody z uwagi na zarybienie. Nadmierne obniżenie poziomu wody będzie stanowić zagrożenie dla ryb. Po drugie skarżący wskazał, że jeżeli już zbiorniki powstały, to powinny być wykopane zgodnie z projektem, a mianowicie około 1 m głębiej. Wówczas obniżenie lustra wody nie stanowiłoby zagrożenia dla ryb, a jednocześnie powodowałoby to ściąganie wody z przyległego terenu i nie byłoby problemu.

Skarżący wskazał także, że zaskarżona decyzja została wydana warunkowo, to jest pod warunkiem że spółka wodna wykona konserwację rowu melioracyjnego, gdy tymczasem jest zarazem rowem ciekowym, to jest działającym jak początek rzeki.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie dostrzegł takich uchybień rozstrzygnięć obu instancji, które mogłyby prowadzić do ich uchylenia.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2017, poz. 1121 ze zm.). W przepisie art. 125 ustawy - Prawo wodne określone zostały warunki, od których uzależnione jest wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tego przepisu wynika, że nie może ono naruszać: 1) ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Przyjmując takie zastrzeżenia ustawodawca wskazał również w przepisie art. 126 pkt 1 i 2 trzy sytuacje stanowiące negatywne przesłanki wydania pozwolenia wodnoprawnego, obligujące do odmowy jego udzielenia.

Zgodnie z tym przepisem wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, a także gdy projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Organy poddały wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego ocenie w kontekście ww. przesłanek i uznały, że w rozpoznanej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego. Na istnienie takich przesłanek nie wskazał również skarżący. Ze skargi wniesionej do tutejszego Sądu wynika, że skarżący nie zgadza się w ogóle z potrzebą wydania pozwolenia wodnoprawnego. Wyjaśnić jednak trzeba, że o konieczności wydania pozwolenia wodnoprawnego przesądza to czy w danym stanie faktycznym dochodzi do korzystania z wód. Przesądza o tym treść art. 128 Prawa wodnego, który określa zakres przedmiotowy pozwolenia wodnoprawnego, wskazując na jego podstawowe elementy. Pierwszym elementem pozwolenia wodnoprawnego jest określenie celu i zakresu korzystania z wód. Drugim jest określenie warunków wykonywania uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast trzecim jest określenie obowiązków uprawnionego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego ze względu na ochronę środowiska, interesów ludności i gospodarki. W rozpoznanej sprawie pozwolenie wodnoprawne dotyczy poboru wód z rzeki [...], a tym samym dotyczy korzystania z wód. W tej sytuacji konieczne było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Wyjaśnić nadto należy, że pozwolenie wodnoprawne jest typem aktu związanego, co oznacza, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania tego aktu, określonych w przepisach wspomnianych powyżej, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Nie jest to decyzja uznaniowa, co oznacza, że w przypadku braku ustawowych przesłanek uzasadniających odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego, organ ma obowiązek pozytywnie rozpatrzeć wniosek o jego wydanie.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z przepisów Prawa wodnego dotyczących wydawania pozwoleń wodnoprawnych wynika obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego, o ile w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 126 Prawa wodnego. Przepis art. 126 został tak ukształtowany przez ustawodawcę, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku spełnienia przez stronę, która ubiega się o wydanie takiego pozwolenia warunków przewidzianych w art. 131 Prawa wodnego, dopuszczalna jest wyłącznie wówczas gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w art. 126 ww. ustawy. (B. Rakoczy, Z. Bukowski, K. Szuma, Prawo wodne. Komentarz. LEX, Warszawa 2013, s. 593, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 740/12, wyrok NSA z 13 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 721/11, wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podziela stanowisko organu, że zaprojektowane rozwiązania spełniają wskazane w art. 126 Prawa wodnego warunki, na co wskazuje m. in. sporządzony w tej sprawie operat wodnoprawny poddany ocenie organów. W oparciu zatem o te przesłanki nie było podstaw do odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Przedstawiona przez wnioskodawcę dokumentacja jak i zebrane w trakcie postępowania informacje, upoważniały i obligowały organ do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Przedłożony operat szacunkowy, jak trafnie eksponuje się zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie, jako dokument o specjalistycznym charakterze, którego zakres uwarunkowany jest treścią art. 132 ustawy Prawo wodne, stanowi wystarczającą podstawę do dokonania przez właściwy organ oceny czy sposób korzystania z wody zapewni należyte osiągnięcie celów środowiskowych dla wód i nie naruszy wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Skoro zatem odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy Prawo wodne, które to okoliczności nie miały miejsca w analizowanym przypadku, to zasadne było udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie.

Sąd przy tym podkreśla, że skarżący – jak wynika z treści złożonej skargi – sprzeciwia się istnieniu zbiorników wodnych. Zaskarżona decyzja nie dotyczy jednak istnienia zbiorników wodnych, ale dotyczy zasad korzystania (pobierania) wód z rzeki [...].

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz posiada niezbędne elementy przewidziane w obowiązującej w dniu jej wydania ustawie Prawo wodne, Sąd uznał ją za zgodną z prawem.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 P.p.s.a – orzekł jak w sentencji