Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1248/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183 § 1, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony, w razie uwzględnienia skargi kascayjnej, do uchylenia zaskarżonego wyroku i nakazania zwrotu

podatnikowi wyegzekowanego podatku określonego w zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji.

TEZY

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony, w razie uwzględnienia skargi kascayjnej, do uchylenia zaskarżonego wyroku i nakazania zwrotu

podatnikowi wyegzekowanego podatku określonego w zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA: Antoni Hanusz (sprawozdawca), Anna Maria Świderska, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 159/06 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 grudnia 2005 r. nr [ ] w przedmiocie zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 600 ( sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II FSK 1248/06

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Rz 159/06, oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 grudnia 2005 roku w przedmiocie zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 11 października 2005 roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego od nabycia praw do spadku w kwocie 9.208,70 złotych. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organy podatkowe wskazały art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 6 ust.1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 roku Nr 142, poz. 1414 ze zmianami). W toku postępowania podatkowego organy ustaliły, że postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] J.M. nabyła na podstawie testamentu notarialnego z dnia 6 sierpnia 1997 roku spadek po J.P. w całości, w skład którego wchodził między innymi budynek mieszkalny położony w miejscowości Z. Kwestią sporną rozpoznawanej sprawy było natomiast ustalenie, czy skarżącej przysługiwało prawo do ulgi w podatku od spadków i darowizn, o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Organy stanęły na stanowisku, że podatniczka nie spełnia wymogów do skorzystania z ulgi o których mowa w tym przepisie. J.M. nie zamieszkiwała w nabytym w drodze spadkobrania lokalu, a jedynie była tam zameldowana.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w zaskarżonym wyroku ocenił, że Dyrektor Izby Skarbowej w R. nie naruszył prawa wydając w dniu 21 grudnia 2005 roku decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 11 października 2005 roku. Sąd argumentował, że stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy podatkowej, ulga w podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia m. in. budynku mieszkalnego przez osoby zaliczone do określonych grup podatkowych, przysługuje osobom, które łącznie spełniają wymienione w pkt 1-5 tego ustępu warunki, a w szczególności warunek zamieszkiwania w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego, jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu przez pięć lat, a od dnia zamieszkania w nabytym lokalu jeżeli nabywca zamieszka w nim w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego. O zastosowaniu wyżej wymienionej ulgi decyduje, jak ocenił Sąd, faktyczne zamieszkiwanie w nabytym lokalu lub budynku przez okres co najmniej pięciu lat od dnia powstania obowiązku podatkowego. Wymogu tego nie spełnia natomiast fakt zameldowania w nabytym w drodze spadku lokalu. Sąd w dalszej kolejności wskazał na ustalenia organów podatkowych stosownie do których, podatniczka przebywa poza granicami kraju, gdzie pobiera naukę. Skoro zatem podatniczka nie zamieszkiwała w nabytym budynku mieszkalnym w określonym przez art. 16 ustawy podatkowej czasie, słusznie w ocenie Sądu, organy podatkowe uznały, że J.M. nie nabyła prawa do ulgi o której mowa w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zastosował tym samym art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz orzekł o oddaleniu skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 grudnia 2005 roku.

3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.M. zaskarżyła wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w całości zarzucając mu błędną wykładnię art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Wskazując na ten zarzut autor skargi kasacyjnej domagał się uchylania zaskarżonego orzeczenia w całości, nakazania zwrotu wyegzekwowanego podatku od prawa do spadku w kwocie 9.208,70 złotych wraz z należnymi odsetkami, jak również zawrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i nie zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych oraz Sądu stosownie do którego, podatniczka nie nabyła prawa do ulgi o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, z uwagi na przebywanie jej poza granicami kraju i niezamieszkiwanie w nabytym w drodze spadkobrania budynku położonym w miejscowości Z. W ocenie autora skargi kasacyjnej chwilowe przebywanie podatniczki poza granicami kraju w celu pobierania nauki, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie mogło być podstawą do stwierdzenia, że J.M. w chwili złożenia zeznania nie zamieszkiwała w nabytym drogą spadku budynku.

4. Dyrektor Izby Skarbowej w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w R. skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 roku nie narusza prawa.

5. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiredlwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu. W myśl art. 183 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.p.s.a.), poza niewystępującymi w rozpoznawanej sprawie przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia oraz zakresem tego zaskarżenia. Kontrola instancyjna Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na treść art. 183 § 1 u.p.p.s.a. ogranicza się zatem jedynie do badania wskazanych w środku odwoławczym kwestii spornych. Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, jak również samodzielnego formułowania jej zarzutów, ponieważ oznaczałoby to działanie tego sądu z urzędu, co w świetle powołanego art. 183 § 1 u.p.p.s.a. jest niedopuszczalne. Z tej przyczyny najistotniejszym elementem skargi kasacyjnej sąd jej podstawy oraz zarzuty formułowane pod adresem sądu pierwszej instancji, którego orzeczenie jest przedmiotem skargi kasacyjnej. Decydują one o charakterze tego sformalizowanego środka zaskarżenia oraz składają się na jego granice. Aby natomiast Naczelny Sąd Administracyjny mógł merytorycznie ocenić wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty, niezbędne jest by były one sformułowane w sposób skuteczny. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a. polega na określeniu przez autora skargi kasacyjnej konkretnych przepisów prawa materialnego ze wskazaniem czy Sąd pierwszej instancji dopuścił się ich naruszenia przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię, lub norm postępowania wraz z uzasadnieniem, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna również zawierać uzasadnienie podniesionych w jej treści zarzutów, co z kolei wynika z art. 176 u.p.p.s.a. określającego podstawy konstrukcyjne skargi kasacyjnej.

Rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyniku błędnej wykładni art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Zarzut ten nie został jednak podniesiony w sposób skuteczny, a zatem nie podlega merytorycznej ocenie sądu kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, przedstawiając ten zarzut, który dokładnie przepis art. 16 omawianej ustawy został, w jego ocenie, naruszony przez sąd pierwszej instancji. Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powinien zawierać dokładne wskazanie nie tylko numeru artykułu, który miałby zostać naruszony przez wojewódzki sąd administracyjny, ale także oznaczenie paragrafu, ustępu tego przepisu, tak by Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie doszukiwał się intencji autora skargi kasacyjnej w zakresie tego zarzutu. Zarzut rozpoznawanej skargi kasacyjnej tego wymogu nie spełnia. Autor skargi kasacyjnej zarówno w jej podstawach jak również ich uzasadnieniu nie sprecyzował, który dokładnie przepis art. 16 ustawy podatkowej został w jego ocenie niewłaściwie zinterpretowany przez Sąd pierwszej instancji.

Prócz prawidłowego wskazania zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia, do istotnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej wynikających z art. 176 u.p.p.s.a., wyznaczających jej granice, należy też przedstawienie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Żądanie to musi odpowiadać uprawnieniom Sądu kasacyjnego, które wynikają z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 184 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji lub też na podstawie art. 188 tej ustawy, uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę o ile zajdą określone w tym przepisie okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony, czego błędnie domagał się autor skargi kasacyjnej, do uchylenia zaskarżonego wyroku i nakazania zwrotu podatnikowi wyegzekowanego podatku określonego w zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. Tak sformułowane przez autora skargi kasacyjnej określenie zmiany zaskarżonego orzeczenia nie mogło zostać uznane przez sąd kasacyjny za skuteczne.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku orzekł jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).