Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 343/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

4 II SA/Wr 343/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA del. do WSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA del. do WSA Jolanta Sikorska S. NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; oddala skargę.


UZASADNIENIE

4IISA/Wr 343/2001

2

Uzasadnienie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) pozbawił J. P. uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził bowiem, że uprawnienia te J. P. nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie od [...]r. do [...] r. odbywał służbę w Wojsku Polskim i brał udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ stwierdził też, że w tym postępowaniu nie jest uprawniony do badania, czy istniały inne podstawy zachowania uprawnień kombatanckich.

J. P. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku tym zarzucił, że pełnił służbę w Wojsku Polskim i w tym okresie brał udział w walkach z bandami UPA.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz.950 ze zmn.) - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]r.

Organ odwoławczy stwierdził, że J. P. nabył w ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie uznanym za działalność kombatancką pełnił służbę w Wojsku Polskim. Służbę odbywał po dniu [...] r. W okresie pełnienia służby nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. 1 ust.2 pkt. 6 cyt. ustawy. Fakty te organ ustalił na podstawie akt ZBoWiD, informacji podanych przez J. P. w toku postępowania weryfikacyjnego i zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. J. P. sam wskazał, że w okresie odbywania służby wojskowej od [...]r. do [...]r. służył w samodzielnym plutonie zwiadu przy [...] p.p., który stacjonował w B. Jednakże w ocenie organu oddziały UPA nie występowały na terenie woj.b. Jak bowiem wynika z wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego (pismo z dnia [...]r. [...])[...]

4IISA/Wr 343/2001

3

p.p.w okresie od [...] - do [...]r. nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA. Natomiast z zaświadczenia WKU w J. G. z dnia [...]r.wynika jedynie, że J. P. brał osobisty udział w walkach zbrojnych. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że J. P. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...] - [...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", w rozumieniu art.25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142. poz.950 ze zmn.) takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący ponownie zarzucił, że odbywał służbę w Wojsku Polskim i w okresie tej służby brał udział w walkach z bandami. W tym okresie był wielokrotnie informowany, że walki odbywają się z oddziałami Narodowych Sił Zbrojnych, w których służyli także żołnierze hitlerowscy. Z tego powodu powinien zachować uprawnienia kombatanckie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem

4IISA/Wr 343/2001

4

materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów.

Trafnie bowiem wskazał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że stosownie do art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze ..uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej tracą te uprawnienia, po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego.

Z akt sprawy, a w szczególności z zaświadczenia ZB0W1D wynika jednoznacznie, że taka była podstawa uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był zatem zobowiązany - zgodnie z treścią cytowanego przepisu - przeprowadzić postępowanie weryfikacyjne i pozbawić skarżącego wcześniej przyznanych uprawnień kombatanckich.

Skarżący - pomimo uzyskania uprawnień z tytułu utrwalania władzy ludowej - mógłby uprawnienia te zachować, gdyby w toku postępowania administracyjnego wykazał, że zaistniały przesłanki do uznania, że uprawnienia takie jemu przysługują z innych tytułów, z którymi ustawa wiąże prawo do ich zachowania, względnie nabycia.

Taki dowód jednak nie został przeprowadzony.

Podkreślić przy tym należy, że art. 25 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy przewiduje dwa wyjątki, których zaistnienie powoduje zachowanie uprawnień kombatanckich uprzednio nabytych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Uprawnienia te zachowują osoby, które brały udział w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939, a także żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 roku do dnia 30 czerwca 1947 r.

4IISA/Wr 334/2001

5

Skarżący nie należy do tych grup. Żądania swoje opierał na twierdzeniu, że odbywał służbę w Wojsku Polskim. Nie jest jednak sporne, że służbę te odbywał po dniu [...] roku. a więc po dacie, która według cytowanej ustawy stanowi końcową datę służby wojskowej pozwalającej zachować uprawnienia kombatanckie. Oczywiste też jest. że w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania drugi wyjątek, dotyczący udziału w walkach w Hiszpanii, gdyż skarżący nie był uczestnikiem Wojny Domowej w tym państwie.

Słusznie w związku z tym uznał organ administracyjny, że skarżący nie mógł zachować uprawnień kombatanckich, w związku z regulacją zawartą w art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 19991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).

Skarżący zarzucał także, że w okresie służby wojskowej brał udział w walkach z bandami UPA. Zarzut o takiej treści oznaczał, że skarżący twierdził, iż niezależnie od tego, że wcześniej uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej, wystąpiły także inne zdarzenia, które w rozumieniu cytowanej ustawy mogą być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Podstawą prawną takiego twierdzenia był przepis art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy.

Stosownie do tego przepisu za działalność kombatancką uznaje się także uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

W aktach sprawy brak jest jednak dowodów, które pozwalałyby na przyjęcie, że przepis ten może mieć zastosowanie do sytuacji skarżącego. Nie istnieje żaden dowód, poza twierdzeniami samego skarżącego, że brał on udział w walkach z oddziałami UPA. Sam zresztą skarżący w skardze podał, ze brał udział w walkach z oddziałami NSZ. Jak słusznie wskazał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z zaświadczenia WKU w . G. z dnia [...]r. wynika jedynie, że w okresie służby wojskowej skarżący brał udział w walkach zbrojnych. Z treści tego dowodu nie można jednak wyprowadzić wniosku, że były to walki z oddziałami UPA. Takiemu zresztą wnioskowaniu sprzeciwia się treść

4 11 SA/Wr 343/2001

6

informacji udzielonej przez Centralne Archiwum Wojskowe, z której wynika, że w okresie wskazanym przez skarżąeego. w którym miał brać udział w walkach z UPA, w województwie b. w ogóle te oddziały nie występowały. Występowały natomiast oddziały polskiego zbrojnego podziemia, co zresztą skarżący sam pośrednio przyznał podając w skardze, że były to oddziały NSZ.

Zasadnie zatem przyjął Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że skarżący nie wykazał, aby był uczestnikiem walk z oddziałami UPA. Zgodnie z przyjętym poglądem orzecznictwa (por. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2002 roku III RN 187/00 - OSNP Nr 13 poz. 300) ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie wywodzącej z nich korzystne skutki prawne. Skarżący zamierzając zachować uprawnienia kombatanckie winien był zaoferować dowody, które potwierdzałyby przytoczone przez niego okoliczności, a równocześnie obaliłyby moc dowodowa tych dokumentów, na których oparł się organ.

Skarżący nie udowodnił jednak, aby w okresie pełnienia służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami UPA, a wręcz przeciwnie - wskazał, że były to walki z oddziałami NSZ, a więc oddziałami podziemnych organizacji walczących w tamtym okresie o suwerenność Polski. Tym samym nie udowodnił, aby mógł zachować uprawnienia kombatanckie, poprzednio przyznane z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.

W związku z tym. stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu.

Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.