Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1040/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. I.- E. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] kwietnia 2011 r. wniesionej przez T. K. prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą K. I.- E., dalej: "skarżący", jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W., dalej "organ" z [...] lutego 2011 r., nr [...] w części utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Celnego [...] w W. z [...] września 2003 r. nr [...] w części dotyczącej wymiaru należności celnych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie zgłoszenia SAD [...] z [...] października 2000 r. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar importowany z N. Skarżący do zgłoszenia celnego dołączył świadectwo pochodzenia [...] [...] z [...] września 2000 r., wystawione przez władze c. W wyniku przeprowadzonej kontroli postimportowej organy celne stwierdziły, że świadectwo [...] nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ widniejąca na świadectwie pieczęć nie odpowiada wzorowi pieczęci przekazanemu polskim organom celnym przez upoważnione władze C.

Postanowieniem z [...] lipca 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął postępowanie z urzędu.

Decyzją z [...] września 2003 r. organ celny I instancji uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, wymiaru cła, podatku od towarów i usług i zastosował do importowanego towaru autonomiczną stawkę celną, zamiast stawki konwencyjnej.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] marca 2004 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej obciążenia skarżącego odsetkami wyrównawczymi od kwoty należności podatkowych i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części dotyczącej wymiaru należności celnych, uchylił decyzję organu I instancji odnośnie podatku VAT i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z 20 kwietnia 2005 r. skargę oddalił. Od wyroku WSA skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 14 listopada 2006 r. NSA uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Wyrokiem z 12 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] marca 2004r., wskazując na fakt, iż w sprawie nie została ustalona kwestia, czy świadectwo pochodzenia zostało wystawione przez organ upoważniony do wystawiania takich dokumentów w C.

Decyzją z [...] lutego 2011 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2003 r. w części dotyczącej obciążenia skarżącego odsetkami wyrównawczymi i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie wymiaru należności celnych, uchylił decyzję odnośnie podatku VAT i umorzył postępowanie w tym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołując się na § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. podniósł, że dowód pochodzenia przedstawiony przez skarżącego w postaci świadectwa [...] nie został wystawiony przez żaden z c. organów upoważnionych do wystawiania takich dokumentów, co świadczy o nieprawidłowości przedstawionego świadectwa. Jego wadliwość organ administracji stwierdził na podstawie informacji władz celnych, wskazujących instytucje upoważnione w C. do wystawiania świadectw oraz wskazujących wzory pieczęci zagranicznych władz celnych służące do legalizacji tych świadectw. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że nie ma konieczności uruchamiania skomplikowanej i długotrwałej procedury, w celu weryfikacji dokumentu pochodzenia. Dyrektor Izby Celnej powołał się na art. 7 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. na podstawie którego wskazał, że prawidłowo zastosował w stosunku do towarów znajdujących się na fakturze nr [...] z [...] września 2009 r. autonomiczną stawkę celną.

Ponadto, powołując się na art. 11 pkt 9 ustawy z 27 lipca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 13, poz. 1302) wskazał, że organem właściwym od 1 września 2003 r. w sprawie określenia cła oraz podatku od zaimportowanych towarów jest naczelnik urzędu celnego, zatem, jak wskazuje organ, decyzja z [...] września 2003 r. uznająca zgłoszenie celne SAD z [...] października 2000 r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie cła, podatku od towarów i usług i orzekająca w tym zakresie, została wydana przez organ właściwy tj. Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Odnośnie uchylenia decyzji z [...] września 2003 r. organ powołał się na art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) wskazując, iż w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Ponieważ do postępowania w sprawie określenia należności podatkowych w prawidłowej wysokości organ celny stosuje przepisy ordynacji podatkowej, organ powinien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku VAT. W przedmiotowej sprawie brak tego postanowienia, dlatego wydanie decyzji w przedmiocie wymiaru tego podatku nastąpiło z uchybieniem przepisów proceduralnych.

Pełnomocnik skarżącego na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Celnego [...] w W.z [...] września 2003 r. w zakresie wymiaru należności celnych.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że organ nieprawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną w oparciu o przedłożone świadectwo pochodzenia [...] (przedłożenie tego formularza nie jest konieczne, ale nie jest również zabronione). Zarzucił również naruszenie przepisów proceduralnych, przez nieskierowanie zapytania do kompetentnego organu w celu weryfikacji świadectwa pochodzenia i niewykorzystanie trybu przyznanego przez prawo, przez zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy. Ponadto, zaniechał uzasadnienia decyzji administracyjnej w sposób przekonujący, zgodnie z zasadami postępowania podatkowego oraz utrzymał w mocy decyzję Urzędu Celnego [...] w W. z [...] września 2003 r., pomimo, iż decyzja ta została wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., żądając oddalenia wniesionej skargi, podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa, Sąd nie stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej decyzji i ustosunkowaniem się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z treścią art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) – jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie zatem do zacytowanej normy przejściowej zawartej w powyższym przepisie, w rozpatrywanej sprawie, w której dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszeń celnych, tj. 12 października 2000 r., zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

Przystępując do rozpoznawania sprawy, stwierdzić należy, że ocena spełnienia warunków, jakim powinno odpowiadać świadectwo pochodzenia przedkładane dla uzasadnienia zastosowania konwencyjnej stawki celnej dla towarów przywożonych na polski obszar celny, powinna być dokonana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.).

Należy podkreślić, iż w myśl § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia, jeżeli pochodzenie towaru przywożonego na polski obszar celny lub wywożonego z polskiego obszaru celnego musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, dowodem pochodzenia towaru może być świadectwo pochodzenia, które spełnia łącznie następujące warunki:

1) zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów,

2) zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności:

a) dane nadawcy lub osoby wywożącej towar,

b) określenie rodzaju towaru,

c) masę brutto lub netto towaru; dane te mogą zostać zastąpione innymi, takimi jak ilość lub objętość, w wypadku gdy towar podczas transportu zmienia swoją masę, gdy jego masa nie może być określona lub gdy ilość lub objętość są danymi zwyczajowo identyfikującymi ten towar,

d) liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; jeżeli towar jest przewożony luzem, należy umieścić na świadectwie odpowiednią adnotację,

3) poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.

Powołany przepis określa więc warunki od wypełnienia, których uzależniona jest możliwość uznania, że świadectwo pochodzenia jest dowodem pochodzenia towaru. Nie wymienia on jednak rodzajów świadectw pochodzenia, które mogą stanowić dokumenty potwierdzające niepreferencyjne pochodzenie towaru. Należy wskazać, że zgodnie z pkt 2 lit. c załącznika nr 38 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) dokumentem takim może być także świadectwo pochodzenia na formularzu A. Warunki tego świadectwa winny być oceniane wedle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w ramach ponownego rozpoznawania sprawy przeprowadził postępowanie uzupełniające w celu wyjaśnienia, czy przedłożone przez skarżącego wraz ze zgłoszeniem celnym świadectwo pochodzenia, zostało wystawione przez organ upoważniony w C. do wydawania tego typu dokumentów. W ramach tego postępowania pismem z [...] kwietnia 2008 r. wystąpił do Ministra Finansów stanowiącego organ upoważniony do występowania z wnioskami o weryfikację świadectw pochodzenia, o udostępnienie informacji dotyczących nazw i adresów chińskich izb przemysłowo-handlowych uprawnionych do wystawiania tzw. zwykłych świadectw pochodzenia. Na podstawie uzyskanej informacji organ II instancji ustalił, że organizacjami upoważnionymi w C. do wystawiania świadectw niepreferencyjnego pochodzenia towarów są: C. R.ds. P. H. M. ([...]) działająca również pod dodatkową nazwą C. I. H. M.( [...]) i posiadająca liczne oddziały regionalne oraz Państwowy Organ Administracji [...] ds. Nadzoru Wwozu, Wywozu oraz Kwarantanny. Analiza zebranego materiału dowodowego doprowadziła organ II instancji do wniosku, że sporne w niniejszej sprawie świadectwo pochodzenia wystawił inny podmiot, niż dwa podmioty uprawnione w C[...] do wystawiania zwykłych świadectw pochodzenia. Wniosek ten organ wyprowadził na podstawie widniejącej na pieczęci nazwy podmiotu, który wystawił kwestionowane przez organy celne świadectwo pochodzenia. Organy stwierdziły, że pieczęć znajdująca się na świadectwie nie została wystawiona przez żaden z dwóch podmiotów uprawnionych do wystawiania świadectw pochodzenia, a w konsekwencji nie pochodzi od podmiotu uprawnionego do wystawiania tych świadectw. Powyższe stało się podstawą do zakwestionowania prawidłowości przedstawionego do weryfikacji świadectwa pochodzenia jako pochodzącego od organu, który w [...] nie był uprawniony do wystawiania takich świadectw.

Sąd podziela tym samym ocenę organów, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wszczynania procedury weryfikacji dokumentu pochodzenia. Uruchamianie tej procedury nie było zasadne w sytuacji stwierdzenia, że świadectwo nie zostało wystawione przez żaden z dwóch organów uprawnionych do wystawiania takich świadectw. Słusznie organy celne stwierdziły, że niewystawienie świadectwa pochodzenia przez organ do tego uprawniony stanowi brak nie podlegający konwalidacji. Przeprowadzenie procedury weryfikacji nie jest więc zasadne. Zauważyć należy, że zgodnie z § 20a ust. 1 rozporządzenia z 15 grudnia 1997 r. w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo. Dyspozycja powołanego przepisu przewiduje więc możliwość skierowania wątpliwego świadectwa do weryfikacji przez organ je wystawiający, ale nie nakłada na organ takiego obowiązku.

Podkreślenia wymaga, że podstawą kwestionowania prawidłowości świadectwa pochodzenia nie była niezgodna z wzorem przekazanym polskim organom celnym przez władze kraju korzystającego pieczęć na świadectwie, ale fakt, że pieczęć ta nie pochodzi od podmiotu uprawnionego do wystawiania świadectwa pochodzenia. W związku z powyższym nie jest zasadny zarzut naruszenia § 13 ust. 1 pkt 1 oraz § 20 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ orzekające w sprawie organy celne działały z zgodnie z powołanymi przepisami.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przez organy celne art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne oznaczenie organu wydającego decyzję w I instancji. Decyzja ta została wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Również w pouczeniu wskazano, że na decyzję I instancji przysługuje odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w W za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Powołanie na pierwszej stronie decyzji nazwy podmiotu obsługującego Naczelnika Urzędu Celnego, nie oznacza że decyzja została wydana przez Urząd Celny.

Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 65 § 5 kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgłoszenie celne SAD nr [...] zostało przyjęte w dniu [...] października 2000 r. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła została wydana [...] września 2003 r. Ponieważ na zwrotnym potwierdzeniu decyzji odbierający ją właściciel firmy K. nie wskazał daty odbioru, organ celny zwrócił się do właściwego urzędu pocztowego o ustalenie daty odbioru przesyłki. Zgodnie z oświadczeniem zainteresowanego zawartym w odwołaniu (k. [...] akt adm.) decyzję organu I instancji otrzymał on [...] września 2003 r. Datę tę stosownie do pisma Kierownika Oddziału Nadawczo – Odbiorczego Urzędu Pocztowego P. [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. należy uznać za właściwą – co wynika z pisma k. [...]. Wprawdzie w piśmie tym jako datę doręczenia decyzji wskazano [...] września 2004 r. – ale z prostego zestawienia dat (sporządzenia pisma informacyjnego i daty wskazanej) wynika, że jest to ewidentna pomyłka.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Rozpoznając niniejszą sprawę, organ administracji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2007 r., sygn. akt VSA/Wa 564/07 wydanym w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2006 r. sygn. akt I GSK 3437/05. Również Sąd rozpoznający sprawę w obecnym składzie jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 12 marca 2007 r., sygn. akt VSA/Wa 564/07. Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonując oceny skarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdza, że organ administracji wykonał dyspozycję powołanego przepisu art. 153 p.p.s.a. i wypełnił wskazania Sądu wyrażone w wyroku z 12 marca 2007 r.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.