Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 114/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 6, art. 64 ust. 2, art. 67, art. 56 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 67a par, 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D.W. na decyzję Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania z tytułu należności wynikających ze zwrotu płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1. Zarząd Województwa Ś. ("Zarząd"), jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ś. (RPOWŚ) na lata 2007-2013, decyzją z 29 grudnia 2016 r.

nr RPSW.IZ.UMWSW. 01.01.00-26-430/10-2016/17 utrzymał w mocy decyzję własną z 26 sierpnia 2016 r. nr RPSW.IZ.UMWSW. 01.01.00-26-430/10-2016/17 orzekającą o odmowie D. W. udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania z tytułu należności wynikających ze zwrotu płatności dokonanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, których wysokość została określona przez Zarząd Województwa Ś. w ostatecznej decyzji administracyjnej

nr RPSW.IZ.UMWSW.01.01.00-26-430/10-2016/01 z 3 lutego 2016 r.

1.2. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek zwrotu przez stronę całości otrzymanych środków dofinansowania jest następstwem wykorzystania ich

z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. W wyniku kontroli końcowej realizacji Projektu, Instytucja Zarządzająca ustaliła, że strona nie zrealizowała celu i zakresu rzeczowego Projektu, ponieważ nie dokonała zapłaty za główny wydatek w Projekcie. Ponadto, stwierdzono, że strona nie prowadziła działalności gospodarczej, na którą otrzymała środki dofinansowania.

W związku z czym, Instytucja Zarządzająca rozwiązała Umowę o dofinansowanie

nr UDA- RPSW.01.01.00-26-430/10-00 i następnie wezwała stronę do zwrotu całości otrzymanych środków dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W dniu 3 lutego 2016 r. została wydana decyzja

nr RPSW.IZ.UMWSW.01.01.00-26-430/10-2016/01 orzekająca o zwrocie całości udzielonego dofinansowania wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W przewidzianym prawem terminie Strona nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 207 ust. 12a ustawy

finansach publicznych i tym samym decyzja ta stała się ostateczna i wykonalna.

W związku z czym, 5 maja 2016 r. Instytucja Zarządzająca przekazała do strony pismo znak: EFRR.V-433-RPO-l.l-42-2016.KK z 29 kwietnia 2016 r. stanowiące Upomnienie do wpłaty należności określonych ww. decyzją z 3 lutego 2016 r.

Z uwagi na brak zwrotu środków Instytucja Zarządzająca jako wierzyciel skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pińczowie wniosek wnoszący o wszczęcie egzekucji należności przeciwko stronie.

W odpowiedzi na upomnienie strona złożyła wniosek o udzielenie ulgi

w postaci umorzenia w całości zwrotu dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa wraz z odsetkami w wysokości określonych dla zaległości podatkowych, wynikającego z decyzji z 3 lutego 2016 r.

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała na trudną sytuację finansową, która uniemożliwiła jej dokończenie inwestycji, tj. sfinalizowanie zakupu głównego wydatku w Projekcie (linii diagnostycznej do stacji kontroli pojazdów). W związku z trudną sytuacją finansową strona nie uzyskała również potrzebnego na ten cel kredytu.

W przedmiotowym wniosku strona poinformowała również Instytucję Zarządzającą, że stacja przeprowadzająca badania techniczne pojazdów mechanicznych została całkowicie ukończona i poza linią diagnostyczną jest wyposażona, a środki uzyskane z dofinansowania zostały przeznaczone zgodnie z Umową o dofinansowanie. Strona swą trudną sytuację finansową uzasadniała również przedłużającą się kontrolą

i związaną z tym sytuacją zatrzymania finansowania stacji, co spowodowało dla strony utratę płynności finansowej i problemy z dokończeniem inwestycji. Ponadto, strona w ww. wniosku zaznaczyła, że pomimo tak wielu trudności dokonała wpłaty środków w wysokości 100.000 zł na rzecz zadatku na urządzenia i uruchomiła stację, która jak twierdzi strona przez kilka miesięcy normalnie funkcjonowała. Niemniej jednak w związku z trudnościami w uregulowaniu reszty należności strona zmuszona była oddać linię diagnostyczną. Dodatkowo już złą sytuację finansową prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej jej zdaniem pogorszył fakt, że w okresie od sierpnia 2015 r. do lutego 2016 r. mąż strony: A.W. będący równocześnie jej pełnomocnikiem przebywał na zwolnieniu lekarskim oraz był pod stałą opieką poradni chirurgicznej. Ponadto, w kwietniu 2016 r. uległ niegroźnemu wypadkowi przy pracy przez co miał ograniczoną sprawność ręki, co uniemożliwiło mu jednocześnie prowadzenie działalności. Ponadto, strona wskazała, że wraz

z końcem 2015 r. zamknęła działalność gospodarczą w zakresie prowadzonego sklepu spożywczo - przemysłowego, z uwagi na fakt, że działalność ta przestała przynosić oczekiwane dochody.

Wnioskująca ponadto wskazała, że ma na utrzymaniu bezrobotną córkę E.W. oraz jej pięcioletniego syna H. K.. Ponadto ciążą na stronie inne zobowiązania w postaci kredytów bankowych, zaciągniętych na potrzeby realizacji ww. Projektu. Jedynym bieżącym źródłem utrzymania jest warsztat samochodowy, który jej zdaniem nie generuje tak dużych dochodów, by zaistniała możliwość uregulowania niniejszej należności. Strona w załączonej do przedmiotowego wniosku dokumentacji wykazała, że przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2015 r. wyniósł 166.570,70 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 157.820,20 zł, a co za tym idzie dochód wyniósł: 8.750.50 zł. Ponadto strona poinformowała, iż dochód z 1,1262 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego wyniósł w 2015 r. 2822,26 zł. W ocenie wnioskodawczyni konieczność zwrotu dofinansowania, będzie się wiązała z całkowitą utratą domu

i firmy, ponieważ istniejąca sytuacja finansowa w żaden sposób nie pozwoli na zwrot tak wysokiej kwoty.

1.3. W odpowiedzi na wezwanie organu strona złożyła wyjaśnienia wraz

z dodatkowymi dokumentami. Wskazała m.in., że w skład rodziny pozostającej na jej utrzymaniu wchodzą cztery osoby tj.: D.W., A.W. – mąż, E. W. .- córka, H. K.- wnuk. Majątek Ssrony jest objęty małżeńską wspólnotą majątkową i stanowi własność A. i D. W.. Nieruchomość przeznaczona do stałego zamieszkania strony oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym to nieruchomość położona w P., gmina P. na działkach nr 269, 270/1 oraz 270/2 o łącznej powierzchni 0,30 ha, zabudowana domem mieszkalnym o powierzchni około 200 m2. Ponadto, poza ww. domem na wskazanych przez stronę działkach znajduje się również: budynek warsztatu samochodowego, budynek gospodarczy (były sklep spożywczy, obecnie nieużytkowany), jednokondygnacyjny dom o powierzchni 60 m2 (jest to budynek niezamieszkały nadający się w całości do remontu) oraz budynek stacji kontroli pojazdów. Łączna wartość nieruchomości to około 2.279.400 zł. Strona poinformowała również, że posiada następujące nieruchomości rolne: nieruchomość rolną położoną w P. gmina P. o łącznej powierzchni 11.900 m2

o wartości 15.000 zł, nieruchomość rolną położoną w miejscowości M., gmina P.składającą się z działek o nr 197 i 493 oraz w miejscowości M. Małe gmina P. działka nr 213 o łącznej powierzchni 0,68 ha o wartości 10.000 zł. Ponadto, strona wskazała, iż na chwilę obecną nie posiada żadnych oszczędności finansowych zarówno w gotówce czy zgromadzonych na rachunkach bankowych, nie posiada również żadnych papierów wartościowych, praw majątkowych, udziałów, polis inwestycyjnych czy przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł. Podstawowym źródłem utrzymania strony i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe "A.", którego strona jest

właścicielką i prowadzi je wspólnie z mężem, który jest również pełnomocnikiem strony. Ponadto córka E.W. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i wspólnie ze swoim synem H.K., którego wychowuje samotnie pozostającą na utrzymaniu strony, a jedynymi dochodami E.W. są otrzymywane na ww. syna alimenty z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłek rodzinny. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku strony jak i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym potwierdza brak zgromadzonych środków finansowych. Strona wskazała wykaz wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego. Strona oświadczyła również, że: "Nigdy nie korzystaliśmy ze świadczeń pomocy społecznej", a Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe "A." nie posiada kapitału zakładowego i żadnych środków finansowych. Strona wskazała, że na majątek firmy składa się budynek wraz z używanym wyposażeniem warsztatu, przy czym żaden sprzęt nie przedstawia wartości powyżej 5000 zł. Strona nadmieniła również, że nieruchomości posiadane przez nią są obciążone kredytami hipotecznymi w związku z czym nie ma możliwości ich sprzedaży. Choroby męża

i jego stałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich spowodowały brak możliwości zarabiania środków i spłacania zobowiązań. Z uwagi na problemy finansowe strona nie była w stanie spłacać zobowiązań bankowych wynikających z zaciągniętych kredytów. Na chwilę obecną jedyną działalnością gospodarczą jaką strona prowadzi wraz z mężem jest firma "A.", zajmująca się obecnie wyłącznie naprawami samochodów osobowych. W skład firmy wchodził również sklep spożywczy, który został zamknięty 1 stycznia 2016 r. oraz stacja kontroli pojazdów, która również została zamknięta, z powodu kłopotów finansowych firmy. Ponadto, strona w ww. piśmie wskazała również, iż ubiega się o udzielenie pomocy de minimis, niemniej jednak nie dołączyła wymaganych dokumentów z tym związanych, o których mowa w art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Strona przekazała jednocześnie szczegółowo wymienione przez organ dokumenty. Organ stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. sporządził zawiadomienie strony

o przygotowaniu materiału dowodowego do wydania decyzji w sprawie udzielenia ulgi. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, strona złożyła oświadczenie,

w którym poinformowała, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza pn. Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe "A." D.W. nie została zlikwidowana i nadal funkcjonuje. Zamknęła jedynie jedną z firm wchodzących w skład ww. przedsiębiorstwa, tj. sklep spożywczo-monopolowy oraz od dnia 6 czerwca 2016 r. zamknięta została również kolejna część firmy tj. stacja kontroli pojazdów. Obecnie firma "A." D.W. zajmuje się głównie mechaniką pojazdową.

1.4. Zarząd wskazał, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą organ może udzielać ulg, których mowa w art. 55 ustawy o finansach publicznych, w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1 -6 (art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Z art. 64 ust. 2 ustawy

o finansach publicznych wynika, że ustawodawca podzielił ulgi dla przedsiębiorcy, na dwie grupy: niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną, te ostatnie zaś podzielił na takie, które: stanowią pomoc de minimis i są inną pomocą publiczną. W świetle art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych organ, rozpoznając wniosek udzielenie pomocy w formie umorzenia należności, powinien

w pierwszej kolejności badać, czy wystąpił ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Dopiero wystąpienie tych przesłanek lub jednej z nich obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., IIFSK 532/12). Organ podkreślił, że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym.

1.5. Analizując ww. wyjaśnienia strony i dane finansowe pod kątem wystąpienia, bądź nie ważnego interesu podatnika, organ nie stwierdził zaistnienia tej przesłanki. Odnosząc się do kwestii trudnej sytuacji finansowej strony stwierdził, że przedstawiona dokumentacja wskazuje na niski stan dochodów, a załączone kopie wyciągów z rachunku bankowego prowadzonej działalności gospodarczej w okresie marzec-kwiecień 2016 r. wskazują na brak zgromadzonych na nim środków finansowych. Nie bez znaczenia jest jednakże fakt, że strona nie przekazała kopii wyciągów z rachunku bankowego męża. Strona przekazała jedynie zaświadczenie

z banku prowadzącego niniejszy rachunek bankowy, w którym wskazano, że: "Na ww. rachunku w okresie od 01.03.2016 do 09.06.2016 nie były ewidencjonowane operacje uznaniowe i obciążeniowe". W ocenie organu informacja o braku operacji uznaniowych czy też obciążeniowych nie jest jednoznaczna z faktem braku zgromadzonych środków finansowych na tym rachunku bankowym, tj. brak realizowanych przelewów z rachunku czy też wpłat na ten rachunek nie oznacza, że na tym rachunku nie ma dostępnych środków finansowych. Takie działanie Strony nasuwa więc pewne wątpliwości co do wiarygodności złożonego oświadczenia

o braku dostępnych środków finansowych. Ponadto, strona wraz z dokumentacją do wniosku o udzielenie ulgi załączyła kopie wyciągów z rachunku bankowego E.W. (córki strony), a jak wynika z danych operacji widniejących na ww. wyciągach wskazana osoba posiada również drugi rachunek bankowy, tj. świadczą

o tym realizowane wpłaty bądź wypłaty pomiędzy ww. rachunkami bankowymi. Organ pragnie zauważyć w tym miejscu, że strona nie przekazała wyciągów bankowych w odniesieniu do ww. drugiego rachunku bankowego, a co za tym idzie niemożliwa jest rzetelna ocena stanu sytuacji finansowej ww. E.W.. Jednocześnie, jak wynika z danych operacji na rachunku bankowym E.W., wnuk strony: H. K.będący według złożonego oświadczenia na jej utrzymaniu posiada również rachunek bankowy, tj. świadczą

o tym realizowane przelewy pomiędzy rachunkami bankowymi E.W. i ww. H.K.. Strona nie przekazała wyciągów bankowych

w odniesieniu do ww. rachunku bankowego jej wnuka, a co za tym idzie niemożliwa jest rzetelna ocena stanu sytuacji finansowej strony i osób będących na jej utrzymaniu. Takie działania strony również nasuwają pewne wątpliwości co do wiarygodności złożonego oświadczenia o braku dostępnych środków finansowych. Mając na uwadze fakt, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na wniosek strony ciężar udowodnienia danego stanu faktycznego spoczywa na wnioskodawcy, organ nie ma więc możliwości dokonania rzetelnej i pełnej oceny stanu bieżącej sytuacji finansowej strony w oparciu o udostępnioną dokumentację.

Jednocześnie, organ zwrócił uwagę na fakt, że 27 października 2014 r. M. . dokonała wpłaty 100.000 zł tytułem zaliczki na poczet zakupu urządzeń dla firmy "A.". Przedmiotowa wpłata zaliczki zgodnie ze składanymi przez stronę w 2014 r. pisemnymi oświadczeniami, miała poświadczać rozwiązanie jej trudnej sytuacji finansowej (istniejącej już w roku 2014) i gwarantować zakończenie realizacji inwestycji objętej Projektem, a także stanowiła podstawę wycofania oświadczenia woli Zarządu z 26.08.2014 r. w sprawie rozwiązania Umowy o dofinansowanie. Zarząd podniósł, że strona nie wskazała M. J., ani też nie przekazała żadnych innych informacji mogących wskazywać, że ww. osoba nie jest członkiem rodziny czy członkiem wspólnego gospodarstwa domowego. Wątpliwości organu budzi fakt posiadania przez ww. osobę adresu zamieszkania tożsamego z adresem zamieszkania strony z jednoczesnym wyłączeniem informacji o tej osobie w przekazanym przez Stronę materiale dowodowym do niniejszej sprawy.

Organ stwierdził ponadto, że informacje w zakresie posiadanego majątku nie są spójne z przekazaną Ewidencją środków trwałych za 2016 r., z której wynika,

iż strona posiada samochód Mercedes Benz 609 D - pomoc drogowa oraz samochód VOLVO - pomoc drogowa. Ponadto, strona w ww. ewidencji środków trwałych wskazuje na fakt posiadania i wyposażenia stacji obsługi pojazdów

o wartości początkowej 292.800 zł, jednakże nie dokonuje wyszczególnienia jego części składowych. Strona w przedmiotowym wniosku o udzielenie ulgi wskazała również, że nieruchomości posiadane przez nią są obciążone kredytami hipotecznymi i w związku z tymi nie ma możliwości ich sprzedaży. Organ wskazał

w tym zakresie, że strona ubiegając się o dofinansowanie realizacji Projektu miała świadomość, iż musi zabezpieczyć odpowiednie środki na jego wykonanie.

1.6. Odnosząc się do argumentów strony, że konieczność zwrotu dofinansowania

w wysokości 422.559,46 zł wraz z należnymi odsetkami doprowadzi do zagrożenia realizacji podstawowych potrzeb bytowych D.W. i jej rodziny

i spowoduje konieczność korzystania przez nich z pomocy społecznej, ponieważ nieruchomość objęta ww. zabezpieczeniem stanowi jej "centrum życiowe", które zaspokaja potrzeby mieszkaniowe strony i jej rodziny oraz zapewnia skromne utrzymanie oraz doprowadzi do zaprzestania prowadzenia działalności, bowiem ktoś inny stanie się właścicielem nieruchomości i znajdujących się na niej zabudowań, wskazał, że dofinansowanie podlegające zwrotowi, nie stanowi kwoty 422.559,46 zł, tak jak to wskazuje Strona, a wynosi; 280.560,86 zł i podlega zwrotowi wraz

z odsetkami. Ponadto strona ubiegając się o dofinansowanie realizacji Projektu

w sposób autonomiczny przedłożyła jako propozycję zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wynikających z zawartej Umowy o dofinansowanie ustanowienie hipoteki kaucyjnej na nieruchomościach stanowiących jej majątek osobisty i będących jej miejscem zamieszkania i utrzymania. Organ nie może przyjąć, że przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów

z prowadzonej działalności gospodarczej są podstawą do automatycznego udzielenia ulgi, bowiem ww. trudności są nieodłącznym elementem ryzyka gospodarczego. Organ ustalił, że hipotekami obciążone są również nieruchomości gruntowe skarżącej. Strona w załączonej dokumentacji nie przedstawiła dokumentu, który zawierałby szczegółowe informacje w kwestii wysokości spłaty ww. kredytu hipotecznego oraz innych zobowiązań finansowych. Z danych widniejących

w elektronicznym wykazie Ksiąg wieczystych można jedynie zauważyć, że dwa kredyty odpowiednio w wysokości 30.000 zł oraz 50.000 zł zostały wykreślone

z obciążenia hipoteki ww. nieruchomości.

Zdaniem Organu posiadanie przez stronę majątku w wysokości 2.279.400 zł (wartość rynkowa prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami warsztatu samochodowego, mieszkalnego, budynkiem stacji diagnostycznej pojazdów samochodowych oraz budynkiem sklepu wraz z barem położonej

w miejscowości P.25) wyklucza możliwość zastosowania wnioskowanej przez nią ulgi, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że we wszczętym przez organ postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzyska się dochodzoną należność, a co za tym idzie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż ww. postępowanie egzekucyjne okaże się skuteczne. Organ uznaje więc za bezpodstawne twierdzenie strony, że nie posiada żadnych składników majątkowych, mogących umożliwić spłatę przedmiotowego zobowiązania.

1.7. Odnosząc się do kolejnych argumentów strony Zarząd wskazał, że zarówno trudna sytuacja w prowadzonej działalności gospodarczej jak i zły stan zdrowia współmałżonka nie zawsze muszą być przesłanką gwarantującą stronie pozytywne rozpatrzenie wniosku o zastosowanie ulgi. W tym miejscu należy wskazać, że przebywanie współmałżonka strony na zwolnieniu chorobowym nie jest jednoznaczne z tym, że osoba ta nie będzie pracować w przyszłości, a co za tym idzie i jej dochody ulegną zwiększeniu. Ponadto, strona posiada majątek ruchomy, który może zostać sprzedany. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie był również sposób postępowania strony, który przyczynił się do wydania decyzji ostatecznej wzywającej do zwrotu dofinansowania. Strona realizując Projekt niezgodnie

z Umową o dofinansowanie i naruszając procedury wydatkowania środków publicznych określone art. 184 ustawy o finansach publicznych, przyczyniła się do obecnej sytuacji w jakiej się znalazła.

1.8. W związku z powyższym organ opierając się wyłącznie na przekazanej przez stronę dokumentacji i wyjaśnieniach mógłby wysunąć wniosek, że bieżąca sytuacja finansowa strony w zakresie uzyskiwanych przez nią dochodów i ponoszonych wydatków jest rzeczywiście trudna. Jednakże nie sposób pominąć ww. wątpliwości co do kompletności złożonych przez stronę dokumentów i ww. oświadczeń, a także nie wziąć pod uwagę sposobu postępowania strony, jaki przyczynił się do zaistnienia konieczności zwrotu całości otrzymanego dofinansowania z należnymi odsetkami.

W ocenie organu nie można "premiować" strony umorzeniem przedmiotowej należności w sytuacji, gdy to ona poprzez swoje decyzje bądź działania doprowadziła do jej powstania i miała znaczący wpływ na kształtowanie jej ostatecznej wysokości.

1.9. Strona we wniosku o udzielenie ulgi wskazywała, że jej sytuacja finansowa skomplikowała się w wyniku, przedłużającej się kontroli organu i związanego z tym wstrzymania finansowania inwestycji objętej Projektem. Niemniej jednak organ pragnie zauważyć, że to właśnie sposób realizacji Projektu przez stronę stał się przyczyną kolejnych kontroli i związanych z nimi konsekwencji. Nie bez znaczenia jest też fakt ustawicznego wnioskowania przez stronę do Instytucji Zarządzającej

o wydłużenie terminu zakończenia realizacji Projektu. Każdorazowy wniosek

o wydłużenie terminu realizacji inwestycji objętej Projektem był uzasadniany przez Stronę problemami finansowymi w zakresie wkładu własnego wnoszonego do inwestycji. Co więcej strona każdorazowo zapewniała pisemnie organ, że pozyska odpowiednie środki finansowe na dokończenie realizacji inwestycji.

Organ wskazał, że przesłanki uzasadniające ww. zwrot, nie są przesłankami, których nie można było przewidzieć. Strona w podpisanej Umowie o dofinansowanie została poinformowana o swych obowiązkach, jako beneficjent środków unijnych,

w tym o konieczności wydatkowania ich zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami. Beneficjent niewywiązujący się z warunków zawartej Umowy musi liczyć się z koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania. Wobec powyższego, trudno jest przyjąć w analizowanej sprawie, że przedmiotowa należność powstała na wskutek nadzwyczajnych i wyjątkowych okoliczności, spowodowanych działaniem czynników, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od jej postępowania. Strona w 2014 r. podjęła własną suwerenną i autonomiczną decyzję zapewniając organ, że posiada wystarczające środki finansowe do ukończenia realizacji inwestycji. Gdyby w roku 2014 strona zdecydowała się na zwrot należności, wskazanej w piśmie dot. rozwiązania Umowy o dofinansowanie, to znacznie zmniejszyłaby kwotę przedmiotowego zobowiązania. Strona dysponowała w 2014 r. przynajmniej kwotą środków w łącznej wysokości: 230.000 zł.

1.10. W ocenie Zarządu strona powinna sobie zdawać sprawę, że organ również musi dbać o interes publiczny. W analizowanej sprawie Organ nie stwierdził zaistnienia przesłanki interesu publicznego, bowiem strona posiada majątek (nieruchomości

i inne składniki trwałe takie jak np. pojazdy), który może zostać sprzedany

i w rezultacie przeznaczony na spłatę zobowiązania. Organ uznaje więc, że trudna sytuacja materialna strony nie daje automatycznej możliwości umorzenia przedmiotowej należności. O umorzeniu należności można by było orzec tylko

w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Uprzywilejowanie strony poprzez przyznanie jej wnioskowanej ulgi, w sytuacji gdy poprzez swoje działania dopuściła się do naruszenia przepisów obowiązujących przy wykorzystaniu ww. środków, mogłoby wywołać przekonanie, że nawet nieprawidłowa realizacja Projektu może nie powodować negatywnych konsekwencji w postaci zwrotu środków dofinansowania z odsetkami.

1.11. Organ wskazał ponadto, że strona składając wniosek o udzielenie ulgi

w sposób jasny i czytelny wskazała, że wnosi o umorzenie całości, a nie części należności do zwrotu. W związku z powyższym bezzasadne jest stanowisko strony

o niezbadaniu przez organ kwestii częściowego umorzenia przedmiotowego zobowiązania. Organ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym

w przedmiocie o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania, wszczętym na wniosek strony, jest związany żądaniem strony wskazanym w tym wniosku.

1.12. Odnosząc się od zarzutu niewłaściwego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego Zarząd wskazał, że jest niezasadny. Strona nie przekazała całości wymaganej dokumentacji, tj.: Strona powinna przekazać całość dokumentacji dotyczącej rzeczywistego stanu kondycji finansowej swojej i wszystkich członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

1.13. W nawiązaniu do art. 64 ustawy o finansach publicznych organ wskazał, że przedmiotowy wniosek musi być rozpatrzony pod względem zasad udzielania pomocy publicznej, a na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania o jaki rodzaj pomocy określony w art. 64 ustawy o finansach publicznych się ubiega. Jeśli pomoc zostałaby zakwalifikowana przez wnioskodawcę jako de minimis, wówczas na podstawie art. 37 ust. 2a ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej powinien on przedstawić wszystkie wymagane informacje określone w § 2 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie z zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis oraz przedłożyć wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy

z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U.2016.1808) wszelkie zaświadczenia i oświadczenia o pomocy de minimis. Strona, jednak takich wymaganych dokumentów nie przekazała, a co za tym idzie niemożliwa była weryfikacja przedmiotowego wniosku pod względem zasad udzielania pomocy publicznej.

1.14. Mając na uwadze powyższe organ w ramach analizowanej sprawy nie zaistniały przesłanki umożliwiające umorzenie spłaty przedmiotowej należności.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższą decyzję Zarządu D.W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania, tj. umorzenie w całości zobowiązania z tytułu należności wynikających ze zwrotu płatności dokonanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa wraz z odsetkami, ewentualnie

o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy organowi do dalszego prowadzenia. Zarzuciła m.in. naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych.

2.2. W uzasadnieniu skarżąca nie zgodziła się z interpretacją "ważnego interesu dłużnika" zawartą w uzasadnieniu decyzji. Najnowsze orzecznictwo wskazuje bowiem, że pojęcie ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko

i wyłączenie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych. Tym czasem organ nie uwzględnia najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazał na wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r. I GSK 170/12, WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2014 r. sygn. V SA/Wa/2274/13, WSA w Poznaniu z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1780/13.

Podniosła, że konieczność zwrotu dofinansowania w wysokości 422.559,46 zł wraz

z należnymi odsetkami doprowadzi do zagrożenia realizacji podstawowych potrzeb bytowych D.W. i jej rodziny i spowoduje konieczności korzystania przez nich z pomocy społecznej. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu prowadzącym do wniosku, że D.W. posiada środki finansowe skoro posiada nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem warsztatu samochodowego, mieszkalnego, budynkiem stacji diagnostycznej pojazdów samochodowych oraz budynkiem sklepu. Środki finansowe nie są tożsame

z posiadamy majątkiem, tj. nieruchomością. Ponadto istotne znaczenie ma fakt, że w/w nieruchomość zaspokaja potrzeby mieszkaniowe D.W.

i potrzeby mieszkaniowe jej rodziny oraz zapewnia skromne utrzymanie. D.W. nie posiada środków pieniężnych, które pozwoliłyby iei na zwrot dofinansowania. Taki zwrot były jedynie możliwy w drodze egzekucji

z nieruchomości, która stanowi jej centrum życiowe i tak jak zostało wskazane wyżej zaspokaja jej potrzeby mieszkaniowej i potrzeby mieszkaniowe jej rodziny. Ponadto ewentualna sprzedaż w/w nieruchomości pozbawi D.W. skromnego źródła utrzymania. Zarząd nie rozważył jakie będą dla skarżącej i jej rodziny skutki ekonomiczne egzekucji zobowiązania poprzez egzekucję z nieruchomości.

2.3. Odnosząc się do stwierdzenia, że okoliczności dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej nie mogą być podstawa do umorzenia posiadanego przez stronę zadłużenia, skarżąca zarzuciła, że ww. okoliczność powinna mieć wpływ na ocenę sytuacji i możliwości zarobkowych, a tym samym na sytuację materialną i finansową.

W ocenie skarżącej ponadto, wbrew twierdzeniom Zarządu, trudna sytuacja dłużnika może stanowić samodzielną podstawę w ubieganiu się o umorzenie należności.

2.4. Skarżąca nie zgodziła się również z interpretacją interesu publicznego. Jeżeli bowiem za odmowę umorzenia należności z uwagi na interes publiczny należałoby uznać uszczuplenie dochodów państwa, to wskazać należy, że taką bardzo ogólną i jednocześnie mało przekonywającą argumentacją można by się posłużyć w każdej sprawie dotyczącej tego rodzaju należności, co prowadziłoby do wniosku, że w takich sprawach umorzenie należności jest co do zasady całkowicie wykluczone.

2.5. W ocenie strony niewłaściwa jest również interpretacja art. 56 ust 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten mówi, że należności o których mowa w art. 55 mogą być umarzane w całości jeżeli zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Te dwie okoliczności zostały ujęte w formie alternatywy, co oznacza, że stwierdzenie zaistnienia jednej z nich nie wymaga badania drugiej, ani też konfrontowania obu tych interesów. Jeżeli zatem uznaje się, że za umorzeniem należności przemawia ważny interes dłużnika, to nie można odmówić umorzenia, przeciwstawiając ważnemu interesowi dłużnika interes publiczny. Nie na tym bowiem polega korzystanie z uznania administracyjnego.

2.6. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja jest nieobiektywna i dowolna. Organ niewłaściwie przeprowadził ustalenia w przedmiotowej sprawie. Organ wprawdzie podjął się ustalenia sytuacji majątkowej czy rodzinnej skarżącej, jednak jego postępowanie było wadliwe. Organ nie wyjaśnił pojawiających się po jego stronie wątpliwości. Wprawdzie postępowanie w sprawie umorzenia - należności jest wszczynane na wniosek i w interesie strony leży podanie do wiadomości organów rozpatrujących wniosek wszystkich okoliczności sprawy) przemawiających za zrezygnowaniem z należności, to jednak organy nie są zwolnione, w sytuacji, kiedy dane przedstawione przez wnioskującego o ich umorzenie są niekompletne od podjęcia działań zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe uwagi dotyczą również wątpliwości organu w zakresie przedłożonych przez stronę informacji rodzących konieczność ich uzupełnienia poprzez przedłożenie dodatkowych niezbędnych informacji czy dokumentów. Brak ustaleń w tym zakresie nie pozwolił organowi na ocenę czy po poniesieniu wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych strony pozostaną środki pozwalające uregulować zaległość.

2.7. W odpowiedzi na skargę Zarząd podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.2. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji na datę jej podjęcia, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu ulgi polegającej na umorzeniu zobowiązania z tytułu należności wynikających ze zwrotu płatności dokonanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, których wysokość została określona przez Zarząd Województwa Ś. w ostatecznej decyzji administracyjnej

nr RPSW.IZ.UMWSW.01.01.00-26-430/10-2016/01 z 3 lutego 2016 r.

3.3. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 64 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U.2016.1870 ) dalej "u.f.p.". Należności, o których umorzenie wniosła strona skarżąca, stanowią bowiem niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., tj. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań

z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Z kolei stosownie do

art. 64 ust. 1 pkt 2 należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Jednocześnie w art. 67 u.f.p. zawarto regulację, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty,

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W wyroku z 22 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 829/14, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z treści art. 60, jak i pozostałych przepisów regulujących ulgi w spłacie należności o charakterze publicznoprawnym nie wynika, aby ustawodawca przyjął, że ulgi obejmujące te należności są udzielane na tych samych podstawach materialnoprawnych, co ulgi w należnościach o charakterze cywilnoprawnym. Brak jest bowiem takiej regulacji, która odsyłałaby, w przypadku tych należności, do stosowania przesłanek określonych w art. 56 (umorzenie w całości), czy też określonych w art. 57 ustawy o finansach publicznych (umarzenie w części, odroczenie terminu spłaty, rozłożenie jej na raty).

Organ rozpatrując zatem wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., obowiązany jest ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, wynikających

z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego.

3.4. Jak wyżej wskazano podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak ograniczać tylko

i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych

z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).

Należy przy tym zauważyć, że o istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, wśród których szczególne znaczenie mają zdrowie, zagrożenie egzystencji, możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków. Nie bez znaczenia pozostają także okoliczności związane z powstaniem przedmiotowej zaległości, które są istotnymi z punktu widzenia omawianej ulgi (por. wyrok NSA z 30 października 2009 r., sygn. akt II FSK 805/08 dostępny: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania zgodnie, z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa

(por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843). Ulgi wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, nie stanowią przywileju samego

w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej zobowiązanemu przez państwo po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie należności) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby zobowiązanego oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od zobowiązanego. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. (...). W konsekwencji ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się

z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie zobowiązań w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ

w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.

3.5. Z treści art. 64 ust. 1 i ust. 2 u.f.p. wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy

i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Prawo to istnieje jedynie w sytuacji wystąpienia przesłanek ulgi. W sytuacji braku przesłanek organ zobowiązany jest do odmowy udzielenia ulgi. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Ponadto, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a.

3.6. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne, a dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki

i doświadczenia życiowego.

3.7. W niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie

w sposób zgodny ze wskazanymi wyżej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na podjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności w zebraniu materiału dowodowego koniecznego do dokonania ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Organy przyjęły prawidłowe rozumienie obu przesłanek i zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, który przy prawidłowej ocenie pozwolił na stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki udzielenia ulgi zarówno w postaci ważnego interesu podatnika, jak

i interesu publicznego.

3.8. W związku z tym, że wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej skarżący uzasadnił trudną sytuacją materialną, obowiązkiem organu było wyjaśnienie sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, m.in. ustalenie dochodów oraz koniecznych wydatków, relacji między nimi, posiadanego majątku. Organ podjął się określenia dochodów oraz wydatków skarżącej i jej rodziny (męża, dorosłej córki prowadzących wspólne gospodarstwo ze stroną i wnuka) oraz posiadanego przez rodzinę majątku. Ustalił, że podstawowym źródłem utrzymania strony i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe "A.", którego strona jest właścicielką i prowadzi je wspólnie z mężem A. W.. Córka skarżącej E.W. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i wspólnie ze swoim synem H.K., którego wychowuje samotnie pozostającą na utrzymaniu strony, a jedynymi dochodami E.W. są otrzymywane na ww. syna alimenty z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłek rodzinny. Organ ustalił ponadto, że dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2015 roku wyniósł 8750,50 zł, dochód z 1,1262 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego wyniósł 2822,26 zł. Z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w Pińczowie o wysokości dochodu na członka rodziny w roku podatkowym 2015 wynika, że dla skarżącej ww. dochód wyniósł: 2660,30 zł, a dla jej córki E.W. ww. dochód wyniósł: 8943,30 zł. Z zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika ponadto, że A.W. nie złożył zeznania podatkowego o dochodach za 2015 rok. Z kolei

w zakresie wydatków ponoszonych przez skarżącą na utrzymanie gospodarstwa domowego, ustalono, że kształtowały się na następującym poziomie: usługi telekomunikacyjne (telefon stacjonarny, trzy komórki, Internet z telewizją) - kwota około 320,00 zł miesięcznie, rachunek za energię elektryczną - kwota około 500,00 zł miesięcznie, butla z gazem do ogrzania wody — kwota około 55,00 zł miesięcznie, centralne ogrzewanie domu i warsztatu - kwota około 4 000,00 zł za sezon, podatek od gruntów mieszkalnych i rolnych - kwota 767,50 zł miesięcznie, opłata za wodę

i nieczystości - kwota około 220,00 zł na kwartał, opłata za wywóz śmieci - kwota około 80,00 zł miesięcznie, opłata za przedszkole - kwota około 110,00 zł miesięcznie oraz koszty związane z codziennymi potrzebami takimi jak żywność, środki czystości, odzież, paliwo do samochodu i inne. Skarżąca nigdy nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej.

Mając na uwadze powyższe organ prawidłowo ocenił, że środki na utrzymanie skarżącej i jej rodziny są niskie. Jednocześnie należy podzielić stanowisko organu, że niekorzystna sytuacja finansowa nie daje jeszcze podstaw do przyznania ulgi

w spłacie należności. Skarżąca posiada bowiem znaczny majątek. Z operatu szacunkowego, wykonanego w 2012 r. wynika, że wartość rynkowa prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami warsztatu samochodowego, mieszkalnego, budynkiem stacji diagnostycznej pojazdów samochodowych oraz budynkiem sklepu wraz z barem położonej w miejscowości Pasturka 25, gmina Pińczów opiewa na kwotę 2.279.400 zł. Ewidencji środków trwałych za 2016 r. również wskazuje na fakt posiadania i wyposażenia stacji obsługi pojazdów

o wartości początkowej 292.800,00 zł, jednakże nie dokonuje wyszczególnienia jej części składowych. Z ewidencji tej wynika ponadto skarżąca posiada samochód Mercedes Benz 609 D - pomoc drogowa oraz samochód VOLVO - pomoc drogowa. Skarżąca posiada ponadto nieruchomość rolną położoną w Pasturce gmina Pińczów o łącznej powierzchni 11.900 m2 o wartości 15 000,00 zł oraz nieruchomość rolną położoną w miejscowości Mozgawa, gmina Pińczów oraz w miejscowości Młodzawy Małe gmina Pińczów o łącznej powierzchni 0,68 ha o wartości 10 000,00 zł.

Należy podzielić więc stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie można wykluczyć wyczerpanie wszelkich możliwości zaspokojenia przedmiotowej zaległości. Posiadanie przez stronę majątku wyklucza możliwość zastosowania wnioskowanej przez nią ulgi, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że we wszczętym przez organ postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzyska się dochodzoną należność, a co za tym idzie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż ww. postępowanie egzekucyjne okaże się skuteczne.

Sąd stwierdził ponadto, że na decyzję organu mogły mieć wpływ wątpliwości co do rzeczywistej kondycji finansowej strony, wynikające z treści dokumentów przedłożonych przez stronę. Organ stwierdził bowiem, że córka strony, jak wynika z załączonych kopii wyciągów bankowych posiada drugi rachunek bankowy. Pomimo tego skarżąca nie przekazała danych finansowych, tj. kopii wyciągów bankowych odnośnie tego drugiego rachunku bankowego. Ustalono ponadto, że również wnuk skarżącej, jak wynika z załączonych kopii wyciągów bankowych posiada rachunek bankowy, co do którego skarżąca nie przekazała danych finansowych, tj. kopii wyciągów bankowych odnośnie ww. założonego na niego rachunku bankowego. Odnośnie zaś męża skarżącej - nie przekazano kopii wyciągów bankowych odnośnie posiadanego przez niego stanu rachunku bankowego. Przekazano jedynie zaświadczenie banku prowadzącego ten rachunek w kwestii braku operacji (wpływów i obciążeń) na tym rachunku, co nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych na tym rachunku. Organ ustalił ponadto, że M. J., osoba fizyczna, która uregulowała w 2014 r. część należności (tj. 100.000 zł) za wydatki dotyczące realizacji Projektu, posiada zgodnie z danymi wskazanymi na przekazanej kopii wyciągu bankowego adres zamieszkania tożsamy ze stroną. Pomimo tego strona nie wskazała tej osoby w wykazie członków rodziny wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa domowego i nie złożyła żadnych wyjaśnień w tej kwestii.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że istotnym jest i wymaga podkreślenia, iż w przypadku postępowania w sprawie wniosku o udzielenie ulgi, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na zobowiązanego. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Specyfika postępowania w sprawie udzielenia ulgi polega na tym, że postępowanie wszczynane jest inicjatywy strony (wniosku strony) i dotyczy jej indywidualnej sytuacji (w ramach badania istnienia ważnego interesu), której organ z urzędu nie może ustalić, nie posiada bowiem stosownych uprawnień, a przede wszystkim wiedzy

o sytuacji życiowej wnioskodawcy. Postępowanie wszczęte wnioskiem strony

o udzielenie ulgi w spłacie należności publicznoprawnych (tu: opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) nie jest postępowaniem, w którym

w ramach realizacji zasady prawdy obiektywnej organ ma obowiązek z urzędu dokonać ustaleń, zebrać wszelkie dowody i dokonać ich oceny. W postępowaniu takim, jak niniejsze nie istnieją obiektywne okoliczności, tylko subiektywne, określające sytuację faktyczną konkretnego wnioskodawcy, jego ważny interes.

Z wymienionych wyżej okoliczności wynika jednak, że w niniejszym postępowaniu skarżąca nie przekazała całości wymaganej dokumentacji, tj.: powinna przekazać całość dokumentacji dotyczącej rzeczywistego stanu kondycji finansowej swojej i wszystkich członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

3.9. W ocenie Sądu wpływu na dokonaną przez organ ocenę przesłanek ulgi nie ma podnoszona przez stronę okoliczność, że nieruchomości posiadane przez nią są obciążone kredytami hipotecznymi i w związku z tym nie ma możliwości ich sprzedaży. Po pierwsze należy wskazać, że z powyższych ustaleń wynika, iż wartość nieruchomości jest znacznie wyższa (2.279.400 zł) niż kwoty do zwrotu określonej

w decyzji z 3 lutego 2016 r. W związku z powyższym prowadzenie ewentualnej egzekucji z tej nieruchomości, wbrew twierdzeniom strony, nie doprowadzi do zagrożenia jej potrzeb bytowych. Należy zauważyć, że skarżąca oprócz nieruchomości stanowiących budynek mieszkalny – zabezpieczający potrzeby mieszkaniowe rodziny i budynku warsztatu samochodowego – wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej, skarżąca posiada również budynek sklepu wraz z barem oraz budynek stacji diagnostycznej pojazdów samochodowych. Jak podała budynki te są obecnie nieużytkowane. Z końcem 2015 r. zamknęła działalność gospodarczą w zakresie prowadzonego sklepu spożywczo - przemysłowego, z uwagi na fakt, iż działalność ta przestała przynosić oczekiwane dochody. Od 6 czerwca 2016 r. zamknięta została również stacja kontroli pojazdów. Strona nie przedstawiła ponadto dokumentów, z których wynikałoby, że na pozostałych nieruchomościach znajdujących się w posiadaniu strony ma obciążenia kredytowe oraz w jakich wysokościach kredyt i inne zobowiązania zostały spłacone. Organ ustalił natomiast, na podstawie elektronicznego wykazu Ksiąg wieczystych, że dwa kredyty w wysokości 30.000 zł i 50.000 zł zostały wykreślone. Powyższe również uzasadnia wątpliwości organu co do rzetelności przekazanych przez skarżącą informacji o jej możliwościach płatniczych.

3.10. Organ prawidłowo ponadto odniósł się do problemów zdrowotnych męża skarżącej, które miały uzasadniać trudną sytuacje finansową rodziny, spowodowaną brakiem możliwości zarobkowych. W tym zakresie, należy wskazać, że źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe "A.", którego strona jest właścicielką i prowadzi je wspólnie z mężem A.W., co oznacza, że podczas przebywania chorego na zwolnieniu działalność mogła być prowadzona przez skarżącą.

3.11. Jak wskazano w pkt 3.4. dla oceny przesłanki ważnego interesu nie bez znaczenia pozostają także okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zobowiązania. Stwierdzenie jest uprawnione choćby z tego względu, że nie może budzić wątpliwości, że to, czy zaległości powstały na skutek działań podejmowanych przez zobowiązanego, czy też na skutek czynników od niego niezależnych, ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy zaistniały przesłanki z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie prawidłowo podniósł organ, że to sposób postępowania strony przyczynił się do wydania decyzji ostatecznej wzywającej do zwrotu dofinansowania. Strona nie zabezpieczyła wystarczających środków finansowych na sfinansowanie realizacji inwestycji objętej Projektem (tj. w zakresie wymaganego wkładu własnego Projektu) i w rezultacie z powodu ich braku nie dokonała zapłaty za główny wydatek w Projekcie. W związku z czym, skarżąca nie zrealizowała celu i zakresu rzeczowego inwestycji objętej Projektem, a co za tym idzie naruszyła procedury wydatkowania środków dofinansowania, obowiązujące przy ich wykorzystaniu. W związku z powyższym, organ stwierdzając naruszenie przez stronę ww. zapisów Umowy o dofinansowanie zobowiązany był do określenia kwoty nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, zgodnie z postanowieniami art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a co się z tym wiąże rozwiązania przedmiotowej Umowy o dofinansowanie. Skarżąca, przystępując do realizacji ww. Projektu zobowiązana była do zapoznania się z obowiązującymi ją przepisami prawa i procedurami i do przestrzegania ich,

a także do ponoszenia ryzyka ewentualnych niepowodzeń związanych z działaniami podejmowanymi w tym zakresie. W § 4 ust. 2 Umowy o dofinansowanie, został określony obowiązek Beneficjenta polegający na jego zobowiązaniu "do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa

i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową

i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku (...)". Strona wnioskując o dofinansowanie realizacji Projektu nr WND-RP S W.01.01.00-26-430/10 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2007-2013 była świadoma konieczności wywiązania się ze wszystkich zobowiązań i zapisów przepisów prawa z tym się wiążących. Jednocześnie, ustanowione zabezpieczenie prawidłowej realizacji Projektu służyć ma właśnie takiemu celowi - uzyskania zwrotu środków w przypadku ich wydatkowania

z naruszeniem procedur. Powyższe argumenty należy również odnieść do zarzutów w zakresie prowadzonych przez organ u skarżącej kontroli, mających mieć wpływ,

w ocenie skarżącej na obniżenie uzyskiwanych dochodów (pkt. 1.8.).

Należy podzielić stanowisko organu zgodnie, z którym podjęcie przez skarżącą określonych decyzji ekonomicznych, takich jak: finansowanie wkładu własnego w Projekcie tylko i wyłącznie w oparciu o źródła zewnętrzne (kredyt bankowy) czy też świadoma rezygnacja z uprzedniej możliwości częściowej spłaty zobowiązania, mających w efekcie realny wpływ na osłabienie kondycji finansowej skarżącej, nie może stanowić podstawy do umorzenia przedmiotowej należności ze środków wspólnotowych i krajowych. Uprzywilejowanie skarżącej poprzez przyznanie jej wnioskowanej ulgi, w sytuacji gdy poprzez swoje działania dopuściła się do naruszenia przepisów obowiązujących przy wykorzystaniu ww. środków, mogłoby wywołać przekonanie, że nawet nieprawidłowa realizacja Projektu może nie powodować negatywnych konsekwencji w postaci zwrotu środków dofinansowania

z odsetkami. Z punktu widzenia konieczności zachowania przez organ równorzędności traktowania podmiotów, otrzymujących ww. dofinansowanie byłoby to zjawisko wysoce niepożądane, a i również byłoby niepożądane z punktu widzenia wartości ogólnospołecznych. Wymaga podkreślenia, że instytucja umorzenia przedmiotowej należności stanowi wyjątek od zasady rzetelnego wywiązywania się

z postanowień zawartej Umowy o dofinansowanie.

3.12. Prawidłowa ponadto i zgodna z art. 80 K.p.a. jest ocena sytuacji skarżącego

w kontekście przesłanki interesu publicznego (pkt 1.9). Skoro bowiem istnieją realne możliwości spłaty zobowiązania, np. w drodze sprzedaży ruchomości czy egzekucji

z nieruchomości udzielenie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania nie tylko byłoby nieuzasadnione interesem publicznym, ale nawet z nim sprzeczne.

3.13. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszeń zasad procedowania, a zgromadzony materiał dowodowy był kompletny, wnikliwie

i prawidłowo oceniony. Analiza wydanych w sprawie decyzji oraz akt administracyjnych wskazuje, że organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowody, a następnie dokonały jego analizy przez pryzmat art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wskazane przez nie motywy decyzji świadczą o prawidłowym rozumieniu zarówno przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Sąd podziela wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu pogląd, że ww. przesłanki decydujące o możliwości podjęcia decyzji w sprawie umorzenia należności publicznoprawnych muszą mieć charakter szczególny i niezależny od wnioskodawcy, jednocześnie stanowiąc zagrożenie jego egzystencji. Taka sytuacja nie wystąpiła

w tej sprawie. Wydatkowanie środków w ramach przedmiotowego projektu wymagało dostosowania się do znanych stronie zasad dysponowania przyznanymi środkami. Jednocześnie w sprawie nie zaistniały żadne szczególne i wyjątkowe okoliczności,

a sytuacja strony skarżącej nie jest efektem nagłych, losowych zdarzeń, lecz skutkiem jej własnych działań. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Jednocześnie wymaga wyjaśnienia, że w sprawie nie ma zastosowania art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p., którego naruszenie zarzuca skarżąca.

3.14. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.