Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 9/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
659
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 1 art. 33 par. 1 pkt 1-5i7
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi M.T. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. M. kwotę [...] ([...]) złotych, powiększoną o podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 lutego 2010 r. nr [...] wystawionego przez Starostę Powiatu P. (dalej: Starosta), wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. T., celem wyegzekwowania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości [...] zł. Należność wyegzekwowano i w dniu 13 kwietnia 2010 r. przekazano wierzycielowi.

Pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. M. T. (dalej: Zobowiązana, Skarżąca) zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazując, że:

1) brak jest jakichkolwiek zobowiązań, w oparciu o które można by prowadzić egzekucję,

2) nie została powiadomiona o wszczęciu wobec niej egzekucji,

3) nie okazano jej żadnych materiałów dowodowych uzasadniających przeprowadzenia jakichkolwiek czynności egzekucyjnych,

4) nie jest dłużniczką jakiejkolwiek instytucji,

5) w sprawie nie było upomnienia, a egzekucja może być przeprowadzona po 7 dniach od doręczenia upomnienia.

Pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. organ egzekucyjny zwrócił się do Starosty, jako wierzyciela, o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów zgłoszonych przez Zobowiązaną.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , Starosta zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.

Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Po rozpatrzeniu tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej: Kolegium), postanowieniem z dnia [...] r.

nr[...] , uchyliło postanowienie Starosty w całości i umorzyło postępowanie w zakresie zajęcia stanowiska przez wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu egzekucyjnego nr[...].

Na powyższe rozstrzygnięcie Zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 577/11 uchylił postanowienia organów obu instancji (wyrok dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym, Starosta wydał postanowienie z dnia [...] r. nr [...] , którym ponownie uznał zarzuty Zobowiązanej za nieuzasadnione. Nie zgadzając się z tym postanowieniem, Zobowiązana złożyła zażalenie z dnia 5 maja 2012 r. Kolegium, po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej tym zażaleniem, wydało postanowienie z dnia 15 maja 2012 r. nr [...] , którym uchyliło ww. postanowienie Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , odmówił uwzględnienia zarzutów Zobowiązanej. Zobowiązana złożyła zażalenie z dnia 8 sierpnia 2012 r., a Kolegium postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. nr[...] , uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zobowiązana pismem z 7 stycznia 2013 r., a Starosta pismem z 11 stycznia 2013 r. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium (sprawy rozstrzygnięte prawomocnymi orzeczeniami Sądu odpowiednio: wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 114/13 i postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 113/13 – dostępne w CBOSA).

Następnie, pismem z 5 marca 2013 r. nr [...] , Starosta wystąpił z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z faktem, że wierzyciel nie wskazał przesłanek umorzenia postępowania, pismem z 18 marca 2013 r., organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Pismem z 7 marca 2013 r. Zobowiązana wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ egzekucyjny i wezwała do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 577/11 oraz następujących po nim orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Strona zażądała wyjaśnienia, dlaczego w sprawie nic się nie dzieje, mimo że rozpatrzenie stanowiska wierzyciela nastąpiło już dawno.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , Starosta uznał zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) – zwanej dalej "u.p.e.a.", za zasadny oraz nie uznał za zasadne zarzutów z art. 33 pkt 6 i 7 u.p.e.a. Na to postanowienie Zobowiązana złożyła zażalenie do Kolegium.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie uznał zażalenie Zobowiązanej za nieuzasadnione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Tymczasem, w związku z zażaleniami składanymi przez Zobowiązaną na postanowienia Starosty w przedmiocie zarzutów oraz skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rozstrzygnięcia Kolegium nadal brak jest stanowiska wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia. W konsekwencji dopiero po jego uzyskaniu możliwe stanie się rozpatrzenie zarzutów przez organ egzekucyjny.

Pismem z dnia 21 maja 2013 r., uzupełnionym pismami z 18 czerwca 2013 r. i 19 sierpnia 2013 r., M. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się "stwierdzenia rażącej przewlekłości ze strony urzędów administracji publicznej", w tym Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Skarżąca zakwestionowała zasadność oraz długość prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, zarzucając przy tym niezastosowanie się przez organ do wyroku Sądu z dnia 4 listopada 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 577/11

i niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości, a także nieokazanie Skarżącej tytułu wykonawczego z dnia 19 lutego 2010 r. Wskazała także, że celem jej skargi jest wykazanie, że niezależnie od wykonywanych czynności nadal łamane są jej konstytucyjne prawa i nie może ona "wywieść skutków prawnych wyjaśnienia sprawy nakazanych wyrokiem I SA/Sz 577/11 – z powodu niepotrzebnego mnożenia procedury, wykonywania czynności pozoracyjnych i niewyjaśnianiu sprawy".

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wskazał na brak stanowiska wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia, uniemożliwiający organowi egzekucyjnemu wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a., a tym samym brak podstaw do przyjęcia, że prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne jest rażąco przewlekłe. Organ podniósł także, że wskazany przez Skarżącą wyrok o sygn. akt I SA/sz 577/11 nie rozstrzygał sprawy co do istoty i jako taki nie mógł być uznany za stanowisko wierzyciela.

Pismem z 19 marca 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie z 18 marca 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. udzielił Sądowi informacji na temat obecnego stanu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 19 lutego 2010 r. nr [...] , wskazując, że:

1. W dniu 17 października 2014 r. organ egzekucyjny otrzymał ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu, tj. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] , którym Kolegium postanowiło:

1) uchylić w całości zaskarżone postanowienie Starosty P. z dnia [...] r. nr [...] ,

2) uznać za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku,

3) uznać za nieuzasadnione zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

2. W dniu 23 października 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał postanowienie nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 lutego 2010 r.

3. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wydał postanowienie nr[...] , w którym postanowił uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i orzekł o:

1) uznaniu za uzasadniony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku;

2) uznaniu za nieuzasadnione zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia;

3) umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 lutego 2010 r. nr [...] .

4. W dniu 31 października 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z ustawowymi odsetkami w łącznej kwocie [...] zł na rachunek bankowy zobowiązanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt pkt 1-4a.

Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2). Natomiast, w razie nieuwzględnienia skargi sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeka o jej oddaleniu.

Jak stanowi art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ egzekucyjny, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego, złożeniem zażalenie na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.".

W rozpoznawanej sprawie wniesiono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie rozpoznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Wniesienie tej skargi zostało zaś poprzedzone złożeniem do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, jako organu wyższego stopnia, zażalenia, o jakim mowa jest w art. 37 k.p.a., co oznacza, że wymóg formalny określony w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. został przez Skarżącą spełniony.

Mając na uwadze przedmiot skargi, na wstępie wskazać należy, że termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" nie został zdefiniowany ustawowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Termin "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13 – dostępny w CBOSA).

W doktrynie wskazuje się, że celem poddania kognicji sądów administracyjnych kwestii badania przewlekłości postępowania przed organami administracji publicznej było wymuszenie nadania ich czynnościom sprawnego biegu, a więc zrealizowania interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej obywatela - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przez organem administracji publicznej, ZNSA 2011, z. 5).

Stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238; także: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 – dostępny w CBOSA).

W kontekście wskazanego wyżej rozumienia terminu "przewlekłości postępowania" uznać należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zaszły podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w zakresie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadniając powyższe, w pierwszej kolejności przywołać należy istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia przez Skarżącą zarzutów. I tak, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a.: "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.". Jak stanowi art. 34 § 2 u.p.e.a.: "Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie.". Natomiast stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a.: "Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.".

W tym miejscu wskazać należy, że przepisy u.p.e.a. nie regulują trybu i terminu wydania postanowień wymienionych w art. 34 § 4 tej ustawy, stanowiąc jedynie, że ich wydanie następuje po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Oznacza to, że przy wydawaniu tego rodzaju postanowień należy odpowiednio stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl bowiem art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5).

Z kolei, jak stanowi z art. 16 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., postanowienie uważa się za ostateczne, gdy nie służy na nie zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., które organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego postanowienia zawierającego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, działanie organu egzekucyjnego powinno polegać na:

1) bezzwłocznym poinformowaniu wierzyciela o złożeniu zarzutu przez zobowiązanego, celem zajęcia przez niego stanowiska w sprawie;

2) po otrzymaniu ostatecznego, w rozumieniu z art. 16 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., postanowienia wierzyciela – załatwieniu sprawy w zakresie zgłoszonych zarzutów, bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.), nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Warto w tym miejscu zauważyć, że przewlekłość postępowania, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. nie jest tożsama z niezałatwieniem sprawy w terminie, o czym mowa w art. 37 k.p.a. Niezałatwienie sprawy w terminie wynika wprost z zachowania lub nie terminów wymienionych w art. 37 § 1 k.p.a., zaś przewlekłe prowadzenie postępowania – jak to już wskazano powyżej - oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa miała być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy.

W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. Skarżąca wniosła zarzuty z art. 33 pkt 1, 6 i 7 u.p.e.a. Organ egzekucyjny, stosownie do art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., zobligowany był je zatem rozpatrzyć i wydać postanowienie, ale dopiero po uzyskaniu ostatecznego stanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Jak wynika z akt sprawy i informacji udzielonych przez organ egzekucyjny - według stanu na dzień rozpoznawania skargi - organ sprostał temu zadaniu, a jego działanie odznaczało się odpowiednią szybkością i mieściło w ramach czasowych wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami art. 35 k.p.a. I tak:

1) po zgłoszeniu przez Skarżącą w dniu 7 czerwca 2010 r. ww. zarzutów, organ, pismem z 11 czerwca 2010 r., zwrócił się do Starosty jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie tych zarzutów;

2) po otrzymaniu w dniu 17 października 2014 r. ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w dniu 23 października 2014 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie nr [ ..] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 lutego 2010 r. (postanowienie to zostało następnie zreformowane postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] r. nr[...] ).

Niewątpliwie czasokres od wniesienia zarzutów do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów był długi, jednakże

- wbrew zarzutom skargi - nie można uznać, że działanie organu egzekucyjnego było prowadzone przewlekle. Jak to już wskazywano powyżej, organ egzekucyjny obowiązany był przed rozpatrzeniem zarzutów uzyskać stanowisko wierzyciela w postaci ostatecznego postanowienia. W rozpatrywanej zaś sprawie, w związku z zażaleniami składanymi przez Skarżącą na postanowienia Starosty w przedmiocie zarzutów oraz skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

na rozstrzygnięcia Kolegium, przez długi okres brak było stanowiska wierzyciela

w formie ostatecznego postanowienia.

Podkreślić należy, że organ nie mógł pominąć wymogu nałożonego na niego w art. 34 § 1 u.p.e.a., zwłaszcza dlatego że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, a odstąpienie przez organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, od wymogu uzyskania wypowiedzi wierzyciela stanowiłoby naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania egzekucyjnego (vide: C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyd. LEX; wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 911/96, ONSA 1998, nr 4, poz. 148; LEX nr 33357). Co istotne, organ egzekucyjny, będąc w takiej sytuacji związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12, LEX nr 1327886).

Podnieść również należy, że wskazywany przez Skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 577/11, którym uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [..] r. i poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia 15 czerwca 2010 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie mógł zastąpić stanowiska wierzyciela ani nie wiązał bezpośrednio organu egzekucyjnego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.