Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 325/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 a
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 stycznia 2018 r.nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. K. kwotę 200, 00 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 28 kwietnia 2017 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie o zwrot 239 m2 powierzchni przejętej z działki nr [...], która w nowej ewidencji gruntów przyjęła oznaczenie nr [...], a następnie została wywłaszczona i włączona do działek ewid. nr [...] oraz [...] położonej w jedn. ewid. [...], obręb: [...].

Orzekając w/w sposób organ I instancji wskazał, iż w sprawie zwrotu 239 m2 powierzchni przejętej z działki nr [...], która w nowej ewidencji przyjęła oznaczenie nr [...], a następnie została wywłaszczona i włączona do działek ewid. nr [...] oraz [...], a której pozostała część przyjęła oznaczenie nr [...] i nadal stanowi własność K. i K. K., wydano ostateczne decyzje, które w całości wyczerpały wniosek strony.

Odwołanie od w/w decyzji złożyła K. K. podkreślając, iż organ błędnie ustalił, iż co do całości wywłaszczonej powierzchni nieruchomości wydano decyzje administracyjne wyczerpujące wniosek o zwrot nieruchomości, wyrażając ogólnie niezadowolenie z przedmiotowej decyzji. Skarżąca wskazała szczegółowe wyliczenie jaka powierzchnia powinna zostać zwrócona.

Wojewoda decyzją z dnia 9 stycznia 2018r. nr [...], na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona obecnie decyzja Nr [...] Starosty [...] z 28 kwietnia 2017 r. została wydana po tym jak Wojewoda decyzją z dnia 29 września 2016 r. znak: [...], uchylił decyzję Nr [...] Starosty [...] z dnia 4 listopada 2015 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na pozbawienie wówczas obecnego właściciela wnioskowanej do zwrotu nieruchomości tj. A. M. możliwości uczestnictwa w postępowaniu i nie doręczenie mu decyzji kończącej to postępowanie.

Odnosząc się do kwestii umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie o zwrot 239 m2 powierzchni przejętej z działki nr [...], podkreślono, iż pismem z dnia 14 lipca 2015 r. K. K. zwróciła się o zwrot "239 m2 powierzchni, której ją pozbawiono z działki nr [...]. Działka o nr [...] posiadała pow. 1266 m2".

Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawczyni wielokrotnie zwracała się już o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...].11.1981 r. Dz. Kw. [...] wynika, że na podstawie zarządzenia Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15.02.1978 r., rejestru pomiarowego terenów budowlanych wraz z mapą uzupełniającą wpisanego do ewidencji w dniu 12.07.1979 r. Nr [...] i porównania ewidencja-kataster z daty [...] dnia 21.10.1980 r. w księdze wieczystej KW nr [...], obejmującej nieruchomość położoną w [...], stanowiącą własność K. K. oraz K. K. w całości na prawach wspólności ustawowej wpisano:

- że ze starej dz. ewid. nr [...], powstała działka nowa ewid. nr [...] o pow. 1212 m2,

- że część działki ewid. nr [...], obszaru 460 m2 została włączona do terenów budowlanych i zniesiona do dz. ewid. nr [...] i [...] ( droga ),

- pozostała część działki ewid. nr [...] (zabudowana), została wyłączona z terenu budowlanego i otrzymała nowe oznaczenie tj. nr [...] obszaru 752 m2 i pozostaje nadal własnością dotychczasowych właścicieli.

Powołane zarządzenie Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 lutego 1978 r. o ustaleniu terenów budowlanych w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane, ukazało się w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia 7 maja 1980 r. pod poz. 17. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano ustawę z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192) i rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 242). Zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 lutego 1978 r. o ustaleniu terenu budowlanego w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane nieruchomość położona w [...], oznaczona jako działka nr [...] w części o powierzchni 0.0460 ha, została zatem wywłaszczona, a w konsekwencji włączona do terenów budowlanych i zniesiona do dwóch działek ewid. nr [...] oraz [...]

Jak wynika z powyższego działka ewid. nr [...] w nowej ewidencji otrzymała oznaczenie jako działka nr [...]. Wówczas została zmieniona również jej powierzchnia na 1212 m2. W efekcie to działka nr [...] o pow. 1212 m2 była przedmiotem podziału w ramach Zarządzenia Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 15 lutego 1978 r

Po rozpatrzeniu wniosku K. i K. K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ostatecznymi decyzjami:

- Starosty [...] z dnia 24.10.2008 r. znak: [...] orzeczono o zwrocie nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0275 ha, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 12 marca 2009 r. znak: [...], na którą została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 15 lipca 2009 r. sygn akt. II SA/Kr [...] oddalił skargę na decyzję Wojewody. W trakcie wówczas prowadzonego postępowania zarówno przez Starostę [...] jak i przez Wojewodę wykazano, iż działka [...] otrzymała w nowej ewidencji oznaczenie jako działka [...] o pow. 1212 m2. Z kolei z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego wynika, iż działka nr [...] została wywłaszczona i włączona do działek [...] i [...] (droga), natomiast we wniosku o ujawnienie w KW zmian wynikających z przejęcia przez państwo terenów budownictwa jednorodzinnego w [...] z pkt 7 wynika, iż to działka nr ewid [...] powstała m. in. z części wywłaszczonej działki [...] (poprzednio [...]). Działka ewid. nr [...] stanowiąca drogę przyjęła oznaczenie jako dz. ewid. nr [...]. Ze względu na powyższe Starosta orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0275 ha.

- Wojewody z dnia 02.10.2006 r. znak: [...], o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 22 sierpnia 2006 r. nr W. 06 w całości i orzekającą o odmowie zwrotu działki nr [...] położonej w [...], ze względu na spełnienie przesłanek wynikających z art. 229 ugn.

W tej sprawie decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. Wojewoda odmówił wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek P. K. K. a Minister Infrastruktury decyzją ostateczną z dnia 18 grudnia 2007 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody.

- Starosty [...] nr [...] z dnia 14 września 2012 r. znak [...], orzekającą o odmowie zwrotu 54m2 powierzchni z działki nr [...] o obszarze 1266 m2 w starej ewidencji, położonej w [...], która w nowej ewidencji przyjęła oznaczenie [...] i obszar 1212 m2 (decyzja utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 23 maja 2013 r. [...]).

Ze względu na zakończone postępowanie o zwrot części przejętej działki nr [...] decyzją z dnia 16 czerwca 2010 r. znak: [...] umorzono jako bezprzedmiotowe, postępowanie z wniosku K. i K. K. o zwrot części przejętej działki nr [...], położonej w [...], której pozostała część przyjęła oznaczenie nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia 31 grudnia 2010 r. znak: [...]

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności organ odwoławczy stwierdził, iż wydane w sprawie ostateczne decyzje dotyczą tego samego przedmiotu sprawy, tego samego stanu prawnego i w całości wyczerpały wniosek strony o zwrot nieruchomości, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania. Ponowne orzekanie w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją podlega bowiem stwierdzeniu nieważności decyzji i powoduje naruszenie zasady trwałości decyzji. Obecny wniosek K. K. o zwrot 239 m2 powierzchni przejętej z działki nr [...], która w nowej ewidencji gruntów przyjęła oznaczenie nr [...] dotyczy zatem przedmiotu postępowania, co do którego wydano już ostateczne decyzje. Ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już decyzją ostateczną, byłoby orzekaniem w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną i podlegałoby stwierdzeniu nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła K. K., zarzucając iż w sprawie pojawiły się nowe dowody w postaci dokumentów pisma Urzędu Miasta w [...] z 26.09.2013r., map ewidencyjnych, wpisach w księgach wieczystych dotyczących spornych nieruchomości. W ocenie skarżącej pozbawiono jej części nieruchomości o którą składa obecnie wniosek o zwrot, w celu utworzenia innych działek, w tym drogowej i zwrotu innym osobom.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 14 lipca 2015 r., przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, był zwrot 239 m2 części działki o ówczesnym nr [...], która to działka zdaniem skarżącej posiadała powierzchnię 1266 m2.

Podstawą do odmowy wszczęcia postępowania o zwrot wskazanej przez skarżącą części w/w działki - a w przypadku wszczęcia takiego postępowania podstawą do jego umorzenia - byłoby ustalenie, że wydane odnośnie zwrotu ówczesnej działki nr [...] ostateczne decyzje, dotyczą tego samego stanu prawnego i tego samego przedmiotu sprawy tzn. że łącznie w całości rozstrzygają żądanie zwrotu całej wskazanej powyżej działki.

Jak prawidłowo wskazały organy i co w sposób niewątpliwy wynika z akt administracyjnych, w sprawie zwrotu różnych części ówczesnej działki nr [...] toczyły się postępowania administracyjne zakończone ostateczną decyzją, które dotyczyły:

- zwrotu 54 m2, będącej różnicą wynikającą z nowego obmiaru dawnej działki nr [...];

- zwrotu działki nr [...] powstałej z części dawnej działki nr [...];

- zwrotu działki nr [...] powstałej z części dawnej działki nr [...];

- zwrotu działki nr [...] powstałej z części dawnej działki nr [...].

W zakresie przekształceń ówczesnej działki nr [...], z powołaniem się na wymienione w decyzjach dokumenty, organy wskazały, że ze starej działki nr [...], powstała nowa działka nr [...] o pow. 1212 m2 (zmiana powierzchni wynikła jedynie z nowych pomiarów powierzchni dawnej działki nr [...]), część działki nr [...], obszaru 460 m2 została włączona do terenów budowlanych i zniesiona do działek nr [...] i [...] ( droga ), a pozostała część działki nr [...] (zabudowana), została wyłączona z terenu budowlanego i otrzymała nowe oznaczenie tj. nr [...] obszaru 752 m2 i pozostaje nadal własnością dotychczasowych właścicieli.

Ponadto organy wskazały, z powołaniem się na pkt 7 wniosku z 30 maja 1981 roku o ujawnienie zmian w KW, iż to działka nr [...] powstała m. in. z części wywłaszczonej działki [...] (poprzednio [...]). Działka ewid. nr [...] stanowiąca drogę przyjęła oznaczenie jako dz. ewid. nr [...] i ze względu na powyższe Starosta orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0275 ha.

Stanowisko organów co do zmiany oznaczenia działki nr [...] na oznaczenie jako działka nr [...] jest jednak błędne, a w każdym razie sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Jak bowiem wynika z wypisu z rejestru gruntów (akta administracyjne, teczka nr 1 dotycząca [...], k. 8) , a także ze stron Geoportalu, działka nr [...] jest działką nadal istniejącą, w związku z czym nie mogła zmienić oznaczenia na nr [...], z której to działki nr [...] powstały po jej podziale działka nr [...] oraz działka nr [...], która uległa zwrotowi (akta administracyjne, teczka nr 1 dotycząca [...], k. 127-128). Ponadto z projektu podziału działki nr [...] (akta administracyjne, teczka nr 2 dotycząca [...], k. 215) wynika, że działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...], a nie ze zmiany numeru, czy podziału działki nr [...]. Tak więc wnioski organu co do tego, że działka nr [...] stała się działką nr [...], której część po podziale została zwrócona, nie są poparte materiałem dowodowym. Okoliczność, że z powołanego wniosku o ujawnienie w KW zmian wynikających z przejęcia przez państwo terenów budownictwa jednorodzinnego w [...] wynika, iż działka nr [...] powstała m. in. z części wywłaszczonej działki nr [...] (bez wskazania z jakiej powierzchni tej działki), nie wyklucza, że tak jak wskazano w odpisie z księgi wieczystej nr [...] (akta administracyjne, teczka nr 2 dotycząca [...], k. 228v) i jak wskazał organ, część działki nr [...], została włączona i zniesiona także do działki nr [...]. Szczególnie, że działki nr [...] i nr [...] (przed podziałem) ze sobą graniczą, tworzą jeden ciąg komunikacyjny, znajdują się w rejonie ówczesnej działki nr [...] (po zmianie numeracji działka nr [...]) i przy tym nie wiadomo jaka powierzchnia działki nr [...] stała się częścią działki nr [...].

Uwzględniając powyższe oraz to, że odnośnie zwrotu części działki nr [...] nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne (a w każdym razie nic takiego z akt administracyjnych nie wynika), umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego było co najmniej przedwczesne.

W ponownym postępowaniu administracyjnym organ uzupełni postępowanie dowodowe w zakresie przekształceń działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. W przypadku jeśli okaże się, że część działki nr [...] została włączona także do działki drogowej nr [...] i działka ta w późniejszym okresie w tym fragmencie nie ulegała włączeniu do działki nr [...], w tym zakresie merytorycznie rozpozna sprawę.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego przez nią wpisu.