Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1566/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. P., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomości położone w W. przy ulicach [...], oznaczone jako działki ewidencyjne nr [...].

W uzasadnieniu organ stwierdził, że wniosek skarżącej o ustalenie odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja ta potwierdza bowiem fakt nabycia przez jeden z wymienionych w tym przepisie podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela o odszkodowanie. Ponadto określa jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie, a więc elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Decyzja taka może być wydana włącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej.

Jest więc oczywiste, zdaniem organu II instancji, że wobec braku ostatecznej decyzji wojewody wniosek o odszkodowanie nie może być merytorycznie rozpatrzony. W tej zaś sytuacji zawieszenie przez organ I instancji z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie - w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego – było w pełni uzasadnione, bowiem kwestia nabycia prawa na podstawie art. 73 przywołanej ustawy jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym.

Na postanowienie Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. P. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zawieszenie postępowania o odszkodowanie za działki przejęte pod drogi publiczne z tego powodu, że brak jest ostatecznych decyzji wojewody dotyczących przejścia przedmiotowych działek z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, jest całkowicie błędne. W

aktach sprawy znajdują się bowiem kserokopie trzech decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o nr [...], dotyczących przedmiotowych działek i rozstrzygających merytorycznie kwestię ich przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęte pod drogi działki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że organ II instancji podtrzymuje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu a jednocześnie stwierdza, że zgodnie z informacją zawartą w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1208/05, zawieszającym postępowanie sądowe, do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rady Miejskiej w K. o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 73 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z 13 października 1998 r. Przepis ten stanowić może podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stosownie zaś do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne stanowi pewną kwestię materialno-prawną pojawiającą się w toku załatwiania sprawy administracyjnej, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można, a rozstrzygnięcie której należy do właściwości innego organu administracyjnego niż ten, przed którym toczy się właśnie postępowanie administracyjne lub sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prezydent W. w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2006 r. jako przyczynę zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną wskazał konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) jest wydanie przez Wojewodę [...] decyzji potwierdzającej, że działki ewidencyjne nr [...] położone w W. przy ulicach [...] przeszły na własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Choć co do zasady trzeba zgodzić się z organami obu instancji, że ustalenie odszkodowania za nieruchomość, która zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stała się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wymaga uprzedniego wydania decyzji deklaratoryjnej właściwego wojewody, która jest podstawą stwierdzenia nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego konkretnej nieruchomości, to jednak nie można podzielić poglądu, że okoliczność ta stanowiła w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania obu postanowień pozostawały bowiem w obrocie prawnym decyzje Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] stwierdzające na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonych w W. i zajętych pod drogę publiczną:

- część ulicy [...], działka ewidencyjna nr [...] (decyzja nr [...]),

- część ulicy [...], działka ewidencyjna nr [...] (decyzja nr [...]),

- część ulicy [...], działki ewidencyjne o nr [...] (decyzja nr [...]).

Jak wynika z nadesłanych przez skarżącą oryginałów wymienionych decyzji Wojewody [...] stały się one ostateczne w dniu [...] stycznia 2006 r., czyli jeszcze przed wydaniem przez Prezydenta W. postanowienia z dnia [...] lutego 2006 r. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że przedmiotowe decyzje Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. zgodnie z ich treścią zostały doręczone Prezydentowi W. zarówno jako stronie tych postępowań, jak i jako organowi wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej. Zostały one również przekazane do akt administracyjnych spraw, w których zostały wydane. Fakt istnienia ostatecznych decyzji administracyjnych o przejściu na własność jednostki samorządu terytorialnego przedmiotowych działek był również podnoszony przez skarżącą w zażaleniu skierowanym do Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., do którego skarżąca dołączyła kserokopie trzech decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r.

W tej sytuacji dla Sądu całkowicie niezrozumiałe jest stanowisko organu II instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2006 r., wbrew oczywistej treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (ostatecznych decyzji administracyjnych z dnia [...] grudnia 2005 r., które Wojewoda [...] sam wydał) oraz niezgodnie z rzeczywistym stanem sprawy stwierdził, że zawieszenie z urzędu przez organ I instancji postępowania było "w pełni uzasadnione" i na tej podstawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. Oznacza to, że w trakcie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej naruszyły obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego, czyli art. 7 i 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowego orzeczenia w każdym przypadku powinno bowiem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes obywateli. Artykuł 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi natomiast, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z treścią art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż kwestia zbadania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją art. 73 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poruszona przez Wojewodę [...] w odpowiedzi na skargę, nie może mieć żadnego wpływu na ocenę Sądu dotyczącą oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, bowiem nie to zagadnienie legło u podstaw zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.