Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2521/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2004 r. sprawy ze skargi 1/ I. B., 2/ K. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz na rzecz skarżącej I. B. kwotę 255,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ M.Dybowski


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 93 ust. 1, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115 poz. 741) postanowił negatywnie zaopiniować wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] nr [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...], ark. [...], obręb U . oznaczony kolorem czerwonym na mapie stanowiącej załącznik do postanowienia.

W uzasadnieniu powołanego postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. P. zatwierdzonym w dniu 6.XII.1994 r. uchwała nr X/58/II/94 Rady Miejskiej (Dz.Urzęd.Woj.P . Nr 22 poz. 246 z 1994 r.) przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie ozn. symbolem: III.KZ10.ui*2 - tereny rozwojowe UAM - budowa kampusu uniwersyteckiego w trakcie realizacji. Strefa ochrony [...]. Obowiązuje zasada wyprzedzającego w stosunku do realizacji obiektów uzbrojenia terenu w sieć kanalizacji zbiorczej. W dalszej kolejności podano, że dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa działka, Rada Miejska podjęła w dniu 21.IV.1998 r. uchwałę o przystąpieniu do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". Plan ten rozstrzygnie sposób zagospodarowania terenów sąsiadujących z ulicą [...]. W projekcie powołanego planu omawiana działka znajduje się na obszarze przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne. Aktualnie obowiązuje nadal plan ogólny z 1994 r., a proponowany podział jest sprzeczny z tym planem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone przez I. B. i K. Ł. zażaleniem postanowienie organu I instancji. Podzielając stanowisko wyrażone w postanowieniu pierwszoinstancyjnym organ zażaleniowy przytoczył w całości ustalenia planu dotyczące symbolu III.KZ10.ui*2. Podał, że jest to strefa ochrony [...]. Podstawowy udział zieleni w zagospodarowaniu działki w części na południe od ul. [...]. Tereny rozwojowe Uniwersytety im. A.M. budowa kampusu uniwersyteckiego w trakcie realizacji. W ramach terenu rozwojowego pod projektowaną funkcję rezerwuje się wszystkie działki Skarbu Państwa i komunalne, działki stanowiące własność prywatną lub wieczystą dzierżawę mogą być również rezerwowane, o ile zostaną wykupione przez uczelnię lub - na jej rzecz przez Miasto. Obowiązuje zasada wyprzedzającego w stosunku do realizacji obiektów uzbrojenia terenu w sieć kanalizacji zbiorczej. Na terenie należy utrzymać istniejący kompleks leśny.

Powołane ustalenia wykluczają w ocenie Kolegium Odwoławczego możliwość podziału przedmiotowej działki na działki budowlane, w sposób proponowany przez wnioskodawców.

Skargę na powyższe postanowienie z wnioskiem o jego uchylenie wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. B. i K.Ł .

W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] X.2003 r. skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 77 § 1 i 7 kpa oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając skargę podali, że wbrew ustaleniom organów obu instancji przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze przeciętym liniami rozgraniczającymi tereny o różnych symbolach, mianowicie:

– o symbolu III.OR9.m4 - oznaczającym budownictwo jednorodzinne w strefach ochronnych [...] (...),

– o symbolu kG18 - oznaczającym teren przeznaczony pod projektowaną ulicę "[...]",

– o symbolu IIIKZ10.ui*2 - oznaczającym teren opisany w zaskarżonym postanowieniu,

– III.KZ10.zo - oznaczający teren ochrony istniejących zasobów geograficzno-przyrodniczych (...).

Powyższe ustalenia prowadzą zdaniem skarżących do wniosku, że kwestionowane postanowienie oparto na niedokładnym odniesieniu lokalizacji przedmiotowej nieruchomości względem wyznaczonych w planie terenów o różnych funkcjach.

W dalszych wywodach skargi skarżący zarzucili, że proponowany podział nie jest sprzeczny z planem miejscowym. Z zapisu planu dla terenu o symbolu III.OR9.m4 jednoznacznie wynika przeznaczenie tego obszaru na działki budowlane. Zapis o symbolu III.KZ10.oz nie sprzeciwia się niczym podziałowi nieruchomości, a sposoby ochrony istniejących zasobów geograficzno-przyrodniczych na wydzielonej działce mogą być dostatecznie zapewnione przy ewentualnym ustalaniu warunków zabudowy i wydawaniu pozwoleń na budowę.

Zapis dla terenu o symbolu kG18 należy interpretować w świetle postanowień ogólnych planu zawartych w rozdziale zatyt. "Ustalenia dla infrastruktury transportowej". Postanowienia te określają obligatoryjność ustalenia lokalizacji projektowanej ulicy "[...]" jako lokalizację nie przesądzoną, w odróżnieniu od lokalizacji przesądzonych, z bezwzględnym przeznaczeniem terenów na komunikację. Takie zapisy planu o charakterze hipotetycznym, alternatywnym i zawierające niedopuszczalne odesłanie do aktów decyzyjnych, które miałyby uzupełniać plan nie mogą być interpretowane bez uwzględnienia interesów właścicieli nieruchomości. Ponadto, jak podał organ administracji w decyzji z dnia [...] nr [...] odstąpiono w ogóle od projektowania ulicy "[...]".

Jakkolwiek więc obowiązujący plan wyraża nadal ewentualny zamiar przeznaczenia części przedmiotowej nieruchomości na projektowaną ulicę, to zamiar ten jest wyrażony zapisem o wątpliwej mocy obowiązującej, a ponadto jest martwy. Dlatego jako ograniczający własność nieruchomości i sprzeczny z art. 64 ust. 3 Konstytucji nie powinien być stosowany w sprawach indywidualnych.

Wreszcie zapis dla terenu o symbolu IIIKZ10.ui*2 dobitnie stanowi, że na cele rozwojowe UAM rezerwuje się działki Skarbu Państwa i komunalne, zaś działki stanowiące własność prywatną mogą być rezerwowane, o ile zostaną wykupione przez uczelnię lub miasto. Jeżeli zatem takie przeznaczenie uzależnione jest od stanu własnościowego terenu, to nie może dotyczyć działek pozostających w rękach prywatnych. Nie można go też interpretować rozszerzająco, tak by stanowił ograniczenie własności nieruchomości. Przyjąć więc należy, że do tego fragmentu przedmiotowej nieruchomości przez analogię należałoby stosować zapisy planu o symbolu IIIOR9.m4.

W motywach skargi wskazano nadto, że w decyzji z dnia [...] nr [...] ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] i [...] oraz sąsiednich. Z załącznika graficznego do decyzji wynika, że zaprojektowany sposób zagospodarowania tych nieruchomości uwzględniał wewnętrzne drogi dojazdowe i tylną linię zabudowy. Tak ukształtowane warunki zagospodarowania terenu wskazują, że ten sam organ nie dopatrzył się żadnej sprzeczności z planem miejscowym.

W konkluzji skarżący wywiedli, że warunki nowych podziałów gruntu ustalone zostały w planie miejscowym tylko dla branych w sprawie pod uwagę terenów o symbolu IIIOR9.m4. Dla pozostałych wskazanych wyżej symboli nie ma w planie uregulowań, co do zasad podziału. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że plan wprowadza zakaz określonego podziału.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 93 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) postanowienie opiniujące proponowany podział nieruchomości wydawane jest na podstawie ustaleń planu miejscowego oraz przepisów szczególnych, przy czym dopuszczalność podziału oznacza jego zgodność z ustaleniami planu tak, co do przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek.

W rozpoznawanej sprawie trafnie skarga zarzuca naruszenie przez organy obu instancji przepisów procesowych, zwłaszcza art. 7 i 77 § 1 kpa i to w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonym postanowieniu Kolegium Odwoławcze ograniczyło się do przytoczenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. dotyczących terenu oznaczonego symbolem IIIKZ10.ui*2 oraz lakonicznego stwierdzenia, że proponowany podział jest niezgodny z tymi ustaleniami. Podobnej treści motywy zawarte zostały w postanowieniu pierwszoinstancyjnym.

Z tekstu planu miejscowego dołączonego do akt sprawy istotnie wynika, że teren objęty powołanym wyżej symbolem jest przeznaczony na cele rozwojowe uniwersytetu. W planie zastrzeżono jednak, że na wskazany wyżej cel rezerwuje się tylko te działki, które stanowią własność Skarbu Państwa lub gminy, natomiast działki stanowiące "własność prywatną" (określenie zawarte w planie) - o ile zostaną wykupione na potrzeby uczelni. Słusznie zatem skarżący podnoszą, że skoro takie przeznaczenie terenu związane jest z określonym stanem własności, to nie może obejmować działek, które w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nadal stanowią własność prywatną.

Wobec powyższego wymagało rozważenia - przy odpowiedniej wykładni postanowień planu miejscowego - jaką w istocie funkcję mają działki osób fizycznych i w konsekwencji, czy dopuszczalny jest ich podział na działki budowlane. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji takich ocen nie zawierają.

Niezależnie od powyższego słusznie skarżący zarzucili, że organy obu instancji nie odniosły się do wszystkich ustaleń planu miejscowego dotyczących obszaru, na którym położona jest ich działka.

Z nadesłanych na żądanie Sądu akt administracyjnych nr [...] dotyczących zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skarżących w zakresie korekty granicy pomiędzy działką nr [...] i [...] jednoznacznie wynika, że przedmiotowa działka nr [...] położona jest na obszarze obejmującym tereny o różnym przeznaczeniu, oznaczone symbolami: IIIKZ10.ui*2, IIIKZ10.zo, III.OR9.m4, kG18 (k.7 powołanych wyżej akt adm.).

Fakt ten nie został dostrzeżony przez organy obu instancji. Równocześnie w aktach administracyjnych brak jest części opisowej planu miejscowego dotyczącej terenów objętych symbolami pominiętymi przez organy opiniujące.

W świetle przedstawionych wyżej okoliczności zaskarżone postanowienie uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego.

Dlatego ma podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 135, art. 200 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Nawiązując do postanowień art. 141 ust. 4 cyt. wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało dodać, że zbędne okazało się zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania wobec utraty ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. uchwalonego w 1994 r.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ M.Dybowski

MK