Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 688/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant ref. staż. Dorota Gaj-Mizerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 maja 2008 r. (data wpływu - 3 czerwca 2008 r.) spółka A. Sp. z o.o. (dalej "Spółka", "Skarżąca") zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od towarów i usług. Wskazała, że jest stroną umów cywilnoprawnych, na mocy których dostawcy towarów są zobowiązani do wypłaty na jej rzecz premii pieniężnych (bonusów) uzależnionych od dokonania zakupów o przewidzianej w umowach wartości.

W tym stanie rzeczy Spółka wystąpiła z pytaniem, czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym osiągnięcie przez nabywcę towarów określonego pułapu obrotów i obciążenie dostawcy z tytułu premii pieniężnych stanowi czynność, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i tym samym zapłata premii pieniężnej powinna być udokumentowana wyłącznie notą księgową.

Uzasadniając powyższe Spółka wskazała, że wprawdzie przyznanie premii pieniężnej łączy się ściśle z opodatkowaną czynnością dostawy towarów, to jednak samo w sobie takiej dostawy nie stanowi. Równocześnie wypłata premii nie może być uznana za wynagrodzenie za świadczenie usług, gdyż poza realizacją dostawy towarów, ich nabywca nie świadczy jakiejkolwiek dodatkowej usługi na rzecz sprzedawcy. Na poparcie swojego stanowiska strona przywołała orzeczenia sądów administracyjnych oraz interpretację organu podatkowego.

Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W interpretacji indywidualnej organ stwierdził, że w niniejszej sprawie premia pieniężna jest rodzajem wynagrodzenia za określone zachowanie się spółki, polegające na osiągnięciu określonego w umowie poziomu sprzedaży towarów w określonym czasie. Zachowanie to stanowi świadczenie usługi i jako takie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych, tj. według stawki 22% oraz powinno być udokumentowane fakturą. Obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje przy tym po stronie spółki.

Jednocześnie Minister Finansów stwierdził, że powołane przez spółkę wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach i jako takie nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Powyższe stanowisko organ podatkowy podtrzymał w odpowiedzi na złożone przez spółkę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Spółka zaskarżyła interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Ministrowi Finansów naruszenie:

1) art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u.") przez błędną wykładnię;

2) art. 14b § 1, art. 14a i art. 14e § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej: "O.p.") przez odmowę uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.

Na tej podstawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżąca co do zasady powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o interpretację oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, sprowadzającą się do stanowiska, że podatnik otrzymujący premie pieniężne za realizację obrotu nie wykonuje żadnego świadczenia, które mogłoby podlegać opodatkowaniu VAT. Zwróciła jednocześnie uwagę, iż w kwestii tej sądy administracyjne prezentują jednolitą linię orzeczniczą, którą to Minister Finansów odrzuca. Takim zachowaniem narusza on konstytucyjną zasadę poszanowania prawa i zaufania do działań organów administracji. Wypacza również sens instytucji interpretacji indywidualnych.

W odpowiedzi Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując tym samym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził zasadność zarzutów sformułowanych w skardze i wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3468/08 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Sąd przyjął, że w opisanym przez Skarżącą stanie faktycznym nie można uznać, że poza dostawą towarów, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, pomiędzy stronami ma miejsce usługa wykonywana przez odbiorcę (skarżącą), a polegająca na zakupie towarów o określonej w umowie wartości.

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.t.u. usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która stanowiłaby jednocześnie dostawę towaru i świadczenie usługi. Przepis ten wyklucza takie rozwiązanie, rozdzielając usługę od dostawy.

Podkreślił przy tym, że dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy zrealizowania określonego z góry pułapu zakupów za świadczenie usługi. Zauważyć należy, że w tej sprawie, na określony pułap obrotów składa się określona liczba transakcji sprzedaży - dostawy towarów. Czynności stanowiące dostawę towarów – zdaniem Sądu – nie mogą, poprzez ich zsumowanie, przekształcić się w usługę.

Sąd dokonując wykładni art. 8 ust. 1 u.p.t.u. odniósł się także do jego unijnego odpowiednika, tj. art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE i stwierdził, że na gruncie prawa wspólnotowego funkcjonuje takie samo rozwiązanie prawne - dostawa towarów nie może jednocześnie stanowić świadczenia usługi. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi. Nie może bowiem ta sama czynność prawna być opodatkowywana dwukrotnie tym samym podatkiem od wartości dodanej.

Ponadto, Sąd zauważył, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy, to transakcja gospodarcza. Oznacza to, iż stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Tymczasem - na gruncie niniejszej sprawy - nie dość, że wypłata premii wiąże się w istocie ze zrealizowaniem określonej liczby czynności będących elementem dostawy towarów, to niezrealizowanie przez skarżącą określonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją, czy jakąkolwiek odpowiedzialnością.

Wobec powyższego Sąd przyjął, że za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi.

W związku z powyższym Sąd wskazał również, że błędne jest stanowisko Ministra Finansów co do obowiązku dokumentowania tego zdarzenia fakturą VAT.

Z opisanych wyżej względów za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Sąd stwierdził również zasadność zarzutu w zakresie naruszenia przez organ podatkowy art. 14b § 1, art. 14a i art. 14e § 1 O.p. W tym przedmiocie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2008 r., w którym to Sąd stanął na stanowisku, że wprawdzie orzecznictwo sądowe, w tym sądów administracyjnych, nie ma w polskim systemie prawnym charakteru precedensowego, to jednak w zakresie interpretacji podatkowych orzecznictwo to zyskuje szczególnie na znaczeniu. Zgodnie bowiem z art. 14a O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (interpretacje ogólne). Orzecznictwo to ma więc normatywne przełożenie na tworzenie warunków jednolitego stosowania prawa podatkowego w płaszczyźnie ogólnej. Jeszcze większa jest jego rola w zakresie eliminowania z obrotu prawnego wadliwych interpretacji, o czym stanowi art. 14e § 1 O.p. Wolą ustawodawcy minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Tym samym orzecznictwo sądów stało się przesłanką do formułowania oceny poprawności funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji, także interpretacji indywidualnych. Skoro więc organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania z urzędu zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że obowiązujący od dnia 1 lipca 2007 r. art. 14e § 1 O.p. wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł, co oznacza, że przepis ten nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnych). Od tej daty orzecznictwo to stało się zatem istotnym miernikiem legalności wydawanych interpretacji indywidualnych.

Minister Finansów zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 i art. 106 ust. 1 u.p.t.u. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym nie można uznać, że poza dostawą towarów występuje także usługa dokonywana przez kupującego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i w konsekwencji przyjęcie, że premia pieniężna wypłacona przez sprzedawcę w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług i nie podlega opodatkowaniu, a w konsekwencji nie powoduje obowiązku dokumentowania fakturą VAT otrzymania przez odbiorców premii pieniężnej;

2) przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 121 § 1, art. 14a i art. 14e § 1 O.p., przez przyjęcie, że wydanie interpretacji nastąpiło z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, przez pominięcie przez Ministra Finansów przy dokonywaniu wykładni prawa orzecznictwa sądowego dotyczącego opodatkowania premii pieniężnych.

Przy tak sformułowanych zarzutach Minister Finansów wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W szczególności za chybiony uznał sformułowany w tej skardze zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 8 ust. 1 i art. 106 ust. 1 u.p.t.u., przez wadliwą wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do uznania, że premia pieniężna otrzymywana przez podatnika za osiągnięcie określonego poziomu obrotów w danym roku, nie stanowi wynagrodzenia za świadczone przez tegoż podatnika usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kwestia będąca przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i jednocześnie kwestią sporną w niniejszej sprawie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyrokach z 6 lutego 2007r., sygn. akt I FSK 94/06, z 10 czerwca 2008r. sygn. akt I FSK 707/07, czy z 6 maja 2010r, sygn. akt I FSK 765/09 stwierdził – podobnie jak Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym w tej sprawie wyroku – że za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. nie można uznać osiągnięcia przez nabywcę towarów obrotów w wysokości określonej umownie, a tym samym niedopuszczalne jest przyjęcie, że premia wypłacona nabywcy z tytułu osiągnięcia tego progu obrotów stanowi wynagrodzenie za świadczone przez tegoż nabywcę usługi.

Powyższe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w pełni podzielił.

Stanowisko prezentowane przez składającego skargę kasacyjną sprowadzało się bowiem do stwierdzenia, że jedna i ta sama transakcja może stanowić jednocześnie dostawę towarów i świadczenie usług, co w świetle prawidłowej wykładni przepisów polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, jak i prawa unijnego, jest nie do przyjęcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższego wynika, że pojęcie świadczenia usług jest pojęciem szerokim i obejmuje zarówno działania podatnika, jak również jego zaniechania. Jednakże - w świetle omawianego przepisu - zawsze jest to świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Regulacja z art. 8 ust. 1 u.p.t.u. wyklucza zatem taką sytuację faktyczną, która w jej rozumieniu stanowiłaby jednocześnie dostawę towarów i świadczenie usługi.

W niniejszej sprawie dokonywane przez podatnika transakcje zakupu towarów mieszczą się w czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług w postaci dostawy towarów. Nie można zatem przyjąć, że osiągnięcie przez tegoż podatnika określonego z góry pułapu obrotu jest świadczeniem usług. Należy w tej kwestii podzielić pogląd zaprezentowany w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2007r., że czynności stanowiące dostawę towarów w rozumieniu art. 7 u.p.t.u. nie mogą jednocześnie poprzez ich zsumowanie stanowić usługi. Stanowisko przeciwne prowadziłoby do podwójnego opodatkowania jednej i tej samej transakcji. Każda transakcja zakupu towarów byłaby bowiem opodatkowana raz – jako dostawa towarów przez sprzedawcę i po raz drugi jako usługa świadczona na rzecz tegoż sprzedawcy przez nabywcę towarów.

Tymczasem podwójne opodatkowanie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP i niedopuszczalne jest również na gruncie przepisów prawa unijnego, co wynika z treści art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2 VI Dyrektywy).

Za nietrafne uznano stanowisko Ministra Finansów, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z dwiema transakcjami odrębnie wynagradzanymi przez każdą ze stron, tj. z tytułu dostawy towarów wynagrodzenie wypłacane jest przez podatnika (nabywcę towarów), a z tytułu świadczenia usług przez jego kontrahenta (sprzedawcę towarów). Nie można bowiem zgodzić się ze stwierdzeniem, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy działanie podatnika, tj. nabycie towarów o określonej wartości od danego dostawcy, samo w sobie jest świadczeniem usługi i tym samym podlega opodatkowaniu VAT. Bezzasadny jest pogląd składającego skargę kasacyjną, że premia pieniężna stanowi świadczenie wzajemne za zrealizowanie przez podatnika określonego pułapu obrotu z danym dostawcą. Premia pieniężna sprzedawcy jest bowiem dodatkowym wynagrodzeniem za osiągniętą przez nabywcę wielkość zakupów, a nie za jakieś jego dodatkowe świadczenie na rzecz tegoż sprzedawcy. Nie mamy tu zatem do czynienia ze świadczeniami wzajemnymi o charakterze ekwiwalentnym (por. wyrok NSA z 11 maja 2010r, sygn. akt I FSK 697/09).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też poglądu, aby tylko z uwagi na fakt niepowiązania przez dostawcę z poszczególnymi transakcjami przekazywanej nabywcy nagrody, dopatrywać się u tegoż ostatniego świadczenia usługi na rzecz dostawcy. Z samego bowiem określenia przez sprzedawcę tytułu płatności wynagrodzenia (premii) oraz sposobu jego udokumentowania nie można wywodzić, że podmiot je otrzymujący świadczy usługę na rzecz płacącego (por. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010r.).

Wobec powyższego za prawidłowe uznano stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wystarczające będzie udokumentowanie wypłaty tak rozumianej premii pieniężnej powszechnie stosowanym dokumentem księgowym, jakim jest nota księgowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe rozwiązanie nie będzie naruszało art. 106 ust. 1 u.p.t.u.

Oceniono także, że Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że organ podatkowy wydający interpretację w indywidualnej sprawie powinien uwzględniać orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niewątpliwie chodzi tu o orzeczenia wydane w sprawach o analogicznym do rozpatrywanego stanie faktycznym. Konstatacja ta wynika przede wszystkim z samej istoty interpretacji podatkowych, których celem jest jednolite, a więc identyczne w takim samym stanie faktycznym i prawnym, stosowanie przepisów prawa.

Przyznano rację składającemu skargę kasacyjną, że moc wiążąca wyroku sądu administracyjnego ogranicza się co do zasady do sprawy, w której został wydany. Jednakże pominięcie dokonanej w takim wyroku wykładni prawa przy wydawaniu interpretacji indywidualnej, o ile następuje w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, może skutkować zarzutem naruszenia zasady zaufania do organów administracji oraz konstytucyjnej zasady równości obywateli, która wymaga aby na gruncie prawa podatkowego podatnicy tego samego podatku w tym samym stanie faktycznym i prawnym byli traktowani równo.

W dniu [...] października 2010 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., wydał interpretację indywidualną, która -zgodnie z oświadczeniem organu zawartym w jej treści - uwzględniała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt 3468/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 1183/09.

W interpretacji tej uznano stanowisko Spółki w zakresie:

1) opodatkowania otrzymywanych premii pieniężnych - za prawidłowe,

2) kwalifikacji otrzymywanych premii pieniężnych jako rabatów - za nieprawidłowe,

3) sposobu dokumentowania otrzymywanych premii pieniężnych - za nieprawidłowe.

Tak więc organ potwierdził stanowisko Spółki, zgodnie z którym przyznawane Spółce premie pieniężne nie stanowią zapłaty za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u., zaś otrzymanie takich płatności nie będzie rodziło obowiązku wystawienia faktury przez Spółkę. Wskazał jednak, że premie te stanowią rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 u.p.t.u. nawet, jeśli nie są związane z konkretną dostawą. Ich wypłata na rzecz Spółki będzie skutkować obniżeniem obrotu u dostawcy i w związku z powyższym premia powinna być udokumentowana za pomocą faktur korygujących. Skoro bowiem przyznane wynagrodzenie za realizację określonego poziomu zakupów w określonym czasie stanowi rabat, to rabat ten - jako udzielony po sprzedaży i wystawieniu faktury, w której dokonano pierwotnego określenia obrotu - wymaga wystawienia faktury korygującej. Zasady wystawiania faktur korygujących określone zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95 poz. 798 ze zm.). Z wykładni gramatycznej oraz systemowej przepisów art. 29 ust. 4 ustawy oraz § 16 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia wynika zaś - zdaniem organu - że jeżeli podatnik dokonuje obniżenia obrotu z tytułu rabatu udzielonego po wystawieniu faktur, fakt udzielenia takiego rabatu - zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 29 ust. 4 u.p.t.u. - musi zostać przez niego udokumentowany fakturą korygującą.

Ww. interpretacja indywidualna została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej Skarżąca zarzuca naruszenie:

1) art. 29 ust. 4 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten miał zastosowanie do premii pieniężnych wypłacanych Spółce przez kontrahentów;

2) art. 106 ust. 1 u.p.t.u. w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wyżej wymienione przepisy miały zastosowanie do premii pieniężnych wypłacanych Spółce przez kontrahentów;

3) art. 153 ustawy o p.p.s.a. oraz art. 14a O.p. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu interpretacji wiążącego organ podatkowy stanowiska wyrażonego przez sądy administracyjne w wyrokach zapadłych w niniejszej sprawie.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o orzeczenie, na podstawie art. 200 ustawy o p.p.s.a, zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Spółka wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę Interpretacji i potwierdzenie stanowiska prezentowanego przez Spółkę jednakże Minister Finansów pismem z dnia 16 grudnia 2010 r., doręczonym pełnomocnikowi Spółki 20 grudnia 2010 r., podtrzymał dotychczasowe stanowisko, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Przechodząc do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej interpretacji indywidualnej w pierwszej kolejności należy wskazać, że w spornych w niniejszej sprawie kwestiach wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 1183/09, w którym oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3468/08.

I tak, wobec wywodu zawartego w pkt 5.6. uzasadnienia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może już budzić wątpliwości w sprawie, że dla udokumentowania wypłaty premii pieniężnej, o której mowa we wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej, wystarczający będzie powszechnie stosowany dokument księgowy, jakim jest nota księgowa.

Wobec wykładni prawa dokonanej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może także ostać się stanowisko Ministra Finansów indywidualnej w zakresie dokonanej w zaskarżonej interpretacji indywidualnej kwalifikacji premii pieniężnej wypłacanej Skarżącej przez jej kontrahentów jako rabatu, o którym mowa w art. 29 ust. 4 u.p.t.u.

Z uwagi bowiem na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, wyraził stanowisko, że premia pieniężna nie jest zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu VAT i w tym zakresie powołał się na swoje wcześniejsze rozstrzygniecie, tj. wyrok z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 679/09, zgodnie z którym wypłata premii jest obojętna z punktu widzenia podatku od towarów i usług, oraz przede wszystkim wskazując, że wystarczające udokumentowanie wypłaty premii pieniężnej stanowić będzie nota księgowa, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że premia pieniężna wypłacana Skarżącej przez jej kontrahentów nie stanowi rabatu, o którym mowa w art. 29 ust. 4 u.p.t.u. Rabat, o którym mowa tym przepisie, może być bowiem udokumentowany wyłącznie fakturą korygującą. Bo - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2010r., sygn. akt I FSK 883/09, rabat nieudokumentowany fakturą korygującą nie stanowi podstawy obniżenia obrotu w rozumieniu art. 29 ust.4 ustawy o VAT .

Wskazać należy, że w orzecznictwie niejednokrotnie zwracano uwagę, że inna jest istota premii pieniężnej, a inna udzielenia rabatu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FSK 998/08 oraz z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt I FSK 1067/09, wypłacana nabywcy przez dostawcę premia pieniężna jedynie z tytułu osiągnięcia przez niego satysfakcjonującej dostawcę wielkości obrotów, nieodnosząca się do konkretnych transakcji, stanowi nagrodę za osiągnięcie tego rezultatu. Premia tego rodzaju ma charakter motywacyjny, a jej wielkość może zostać określona różnymi metodami (np. procentowo od obrotu za dany okres rozliczeniowy, czy kwotowo). Natomiast rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 u.p.t.u., to obniżenie ceny transakcyjnej towaru lub usługi, mające formę bonifikaty, opustu, uznanej reklamacji lub skonta. Efekt ekonomiczny w danym okresie rozliczeniowym, przyznania premii pieniężnej lub udzielenia rabatu, może być zbliżony, lecz z tego powodu nie można utożsamiać tych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 24 marca 2011r. sygn. akt I FSK 423/10, stwierdził, że to w gestii dostawcy pozostaje rodzaj motywacji współpracujących z nim odbiorców. O tym, czy wynagrodzenie motywacyjne wobec kontrahenta z tytułu wielkości sprzedaży lub terminowości regulowania należności przyjmie formę premii pieniężnej (procentowej lub kwotowej), czy rabatu obniżającego obrót w rozumieniu art. 29 ust. 4 u.p.t.u., decyduje wybrana przez przedsiębiorcę strategia gospodarcza, co sprzeciwia się możliwości decydowania przez organ podatkowy o zakwalifikowaniu udzielonej przez podatnika premii pieniężnej jako rabatu obniżającego jego obrót.

Tak więc organy podatkowe nie mają uprawnienia do ingerowania w politykę gospodarczą prowadzoną przez podatnika, gdyż godziłoby to w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej (podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1422/10).

Podzielając w pełni poglądy wyrażone w ww. wyrokach Sąd uznał za zasadne wszystkie zarzuty podniesione w skardze. W szczególności słuszny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a oraz art. 14a O.p. poprzez zignorowanie przez Organ, wskutek nieuwzględnienia, oceny prawnej wyrażonej przez sądy orzekające w tej sprawie oraz w innych sprawach o analogicznym stanie faktycznym. Ponowić należy tu argument wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., że wprawdzie moc wiążąca wyroku sądu administracyjnego ogranicza się co do zasady do sprawy, w której został wydany, jednakże pominięcie dokonanej w takim wyroku wykładni prawa przy wydawaniu interpretacji indywidualnej, o ile następuje w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, może skutkować zarzutem naruszenia zasady zaufania do organów administracji oraz konstytucyjnej zasady równości obywateli, która wymaga aby na gruncie prawa podatkowego podatnicy tego samego podatku w tym samym stanie faktycznym i prawnym byli traktowani równo.

W tych okolicznościach Sąd orzekł, jak sentencji na podstawie art. 146 § 1 i 152 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 ww. ustawy