Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 517/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. H. na postanowienie [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie uznania zarzutów zobowiązanego w sprawie egzekucji obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1043/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 706/17, którym uchylono postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...], nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z [...].

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wezwaniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...], znak [...], zobowiązano P. H. do doręczenia dokumentu potwierdzającego wykonanie u jego syna M. H. obowiązkowych szczepień, wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 z późn. zm.).

Upomnieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z 29 września 2015 r. poinformowano skarżącego o możliwości nałożenia na niego grzywny w celu przymuszenia, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem Wojewody [...] z [...] nałożono na skarżącego grzywnę w wysokości 500 zł.

Wnioskiem z 31 stycznia 2016 r., skierowanym do Wojewody [...], skarżący domagał się przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z [...]. W jego uzasadnieniu zaznaczył, że nie zostało mu ono doręczone, ale było przesłane na adres byłej żony, pod którym nie przebywa od trzech lat oraz podał nowy adres zamieszkania po rozwodzie.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z [...] przywrócił skarżącemu termin do złożenia zażalenia na własne postanowienie z [...] o nałożeniu grzywny w wysokości 500 zł.

Skarżący w piśmie z 17 marca 2017 r. sprecyzował zarzuty i wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z [...] oraz dodatkowo zawnioskował o umorzenie nałożonej na niego grzywny.

Postanowieniem nr [...] z [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Doręczenie skarżącemu postanowienia nastąpiło 27 kwietnia 2017 r.

Kolejnym pismem z 4 maja 2017 r. (data jego wpływu do organu, to dzień 9 maja 2017 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia "odwołania", wskazując, że z uwagi na ogólnokrajowe dni wolne od pracy nie mógł wysłać żądanych od niego dokumentów, tj. wyroku rozwodowego i informacji o miejscu pobytu jego dzieci. Skarżący złożył również do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. pismo, oznaczone jako "zażalenie na decyzję", stanowiące ustosunkowanie się do treści postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...] (data nadania przesyłki poleconej, tj. dzień 5 maja 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu 8 maja 2017 r.).

Postanowieniem z [...]. nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z [...]. W uzasadnieniu wskazując, że w dniu nadania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, oznaczonego jako "odwołanie", to jest dnia 4 maja 2017 r., skarżący nie uchybił terminowi do jego wniesienia, gdyż był to ostatni dzień 7-dniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia jego doręczenia, tj. 27 kwietnia 2017 r. Z tego powodu wniosek skarżącego był przedwczesny.

Natomiast zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (nadanego przesyłką poleconą w dniu 5 maja 2017 r.) na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z [...] (doręczone skarżącemu 27 kwietnia 2017 r.).

Organ administracji wskazał, że zażalenie takie wnosi się zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej w skrócie: k.p.a.) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie doręczone zostało skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2017 r., zatem termin do skutecznie złożonego zażalenia upłynął w dniu 4 maja 2017 r., a zażalenie zostało nadane na poczcie dopiero w dniu 5 maja 2017 r., co potwierdza stempel na przesyłce poleconej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w K. z [...] skarżący podniósł, że dnia 4 maja 2017 r. wysłał pismo, w którym prosił o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia i otrzymał odpowiedź, że zostało ono złożone przedwcześnie.

Natomiast pismo, w którym przesłał dokumentację żądaną przez organ administracji złożył za późno, tj. dnia 5 maja 2017 r. Dlatego ponownie wniósł o umożliwienie dochodzenia jego praw i przywrócenie terminu do złożenia jak to określił "odwołania" (ostatnie zdanie skargi). Podniósł, że organ administracji stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, posługuje się argumentacją opartą na półprawdzie, ponadto narusza zasadę dobrego pożycia społecznego.

Skarżący podkreślił, że na druku potwierdzającym odbiór listu poleconego, widnieje podpis jego matki, która mieszka na stałe pod tym samym adresem. Natomiast skarżący przebywa tam nieregularnie, ponieważ często wyjeżdża. Z tego, co pamięta, to pismo zostało mu przekazane po dwóch dniach od odebrania (niezwłocznie, kiedy było to tylko możliwe).

Zdaniem skarżącego organ administracji pomija również fakt, że na ten termin przypadał tzw. długi weekend, a nadto musiał uzyskać z sądu kserokopie dokumentów rozwodowych, z których wynika, przy którym z rodziców dzieci przebywają na stałe. Do sądu skarżący mógł się udać dopiero w dniu 4 maja 2017 r., przez co czas na odwołanie się od decyzji i przygotowanie merytorycznego pisma, został drastycznie skrócony. Skarżący wskazał, że pominięto również kolejną istotną kwestię, że dnia 4 maja 2017 r. skarżący wysłał pismo, w którym poinformował o zaistniałej sytuacji, wskazując na wszystkie okoliczności, oraz w tym piśmie poprosił o przywrócenie terminu, wiedząc, że właściwe dokumenty wyśle dopiero dzień później, co też uczynił.

Zdaniem skarżącego, organ administracji złamał wszelkie zasady dobrego pożycia społecznego, a jako obywatelowi ograniczono mu prawo do dochodzenia swoich praw. Poinformowano bowiem, że pismo, w którym wnosi o przywrócenie terminu, wpłynęło za wcześnie, a pismo, w którym przedstawia właściwą dokumentację, za późno. Być może, jak to określił skarżący, źle skonstruował pierwsze pismo, ale nie jest prawnikiem, jednakże intencja wynikająca z pisma i uzasadnienie opóźnienia doręczenia stosownych dokumentów, powinna być zrozumiała. Dlatego, domaga się umożliwienia mu dochodzenia swoich praw i przywrócenia terminu odwołania.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.

Na wezwanie Sądu z 11 sierpnia 2017 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w piśmie z 23 sierpnia 2017 r. poinformował, że w dniu [...] wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...]. uznając, że wniosek skarżącego był przedwczesny ponieważ, zdaniem organu odwoławczego, składa się go dopiero po upływie ustawowo wyznaczonego terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto pouczył skarżącego, że postanowienie to jest ostateczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach opisanym we wstępie wyrokiem z 1 grudnia 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz jednocześnie uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie uznania zarzutów skarżącego za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że orzeka w oparciu o akta sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonego aktu. Wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] w sprawie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, nadanego przesyłką poleconą w dniu 5 maja 2017 r., na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...], doręczone skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2017 r.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 134 w związku art. 144 k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, a na mocy art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia) oraz uchybienie terminu do jego wniesienia.

Sąd wskazał, że w treści skargi z 8 sierpnia 2017 r. skarżący zawarł nowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia argumentując, że dwukrotnie składał pisma, w których prosił o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Było to w dniu 4 i 5 maja 2017 r. i raz otrzymał w postanowieniu odpowiedź, że wniosek złożył przedwcześnie, a drugi raz wydano zaskarżone postanowienie, w którym poinformowano go, że złożył wniosek za późno. W związku z tym w treści samej skargi zawarł nowy wniosek o przywrócenie mu terminu do złożenia, jak to sam określił "odwołania" (ostatnie zdanie skargi). Ten ostatni wniosek nie został rozpatrzony przez organ administracji, co w ocenie Sądu skutkuje uchyleniem zarówno postanowienia organu I, jak i II instancji.

Sąd wyjaśnił, że postanowieniem nr [...] z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione i doręczył skarżącemu to postanowienie w dniu 27 kwietnia 2017 r. Pismem z 4 maja 2017 r. (data jego wpływu do organu, to dzień 9 maja 2017 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia "odwołania", bowiem z uwagi na ogólnokrajowe dni wolne od pracy nie mógł wysłać żądanych od niego dokumentów, tj. wyroku rozwodowego i informacji o miejscu pobytu jego dzieci.

Skarżący złożył również do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. pismo, oznaczone jako "zażalenie na decyzję", stanowiące ustosunkowanie się do treści postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] (data nadania przesyłki poleconej, tj. dzień 5 maja 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu 8 maja 2017 r.).

Postanowieniem z [...], nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu nadania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, oznaczonego jako "odwołanie", tj. dnia 4 maja 2017 r., skarżący nie uchybił terminowi do jego wniesienia, gdyż był to ostatni dzień 7-dniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia jego doręczenia, tj. 27 kwietnia 2017 r.

Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rozpoznał złożony przez skarżącego w terminie wniosek z 4 maja 2017 r. oraz będzie miał na uwadze złożony w treści skargi nowy wniosek, który powinien podlegać rozpoznaniu przed przesłaniem skargi do Sądu.

Od wydanego wyroku [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł skargę kasacyjną, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżył w części wyrok, jednocześnie wniósł uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że należy uchylić również postanowienie organu I instancji, czyli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik organu odwoławczego wskazał, że przy tak skonstruowanej sentencji wyroku rozpoznanie wniosków o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowe. Mianowicie zarówno wniosek z 4 maja 2017 r., jak i rozpoznanie nowego wniosku zawartego bezpośrednio w skardze dotyczy przywrócenia terminu do złożenia odwołania (zażalenia). [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu może go uwzględnić i przywrócić termin do złożenia zażalenia albo odmówić przywrócenia tego terminu. W obu jednak wypadkach organ administracji orzekać będzie w sytuacji, w której nie istnieje w obrocie prawnym postanowienie organu I instancji, czyli postanowienie PPIS w B. z 24 kwietnia 2017 r. Bowiem postanowienie to również zostało przez Sąd uchylone. Zdaniem organu administracji, po tak sformułowanym wyroku, sprawa "wróciła" do etapu rozpoznania przez organ I instancji zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Skutkiem natomiast ewentualnego przywrócenia terminu będzie rozpoznanie zażalenia na postanowienie, które zostało przez Sąd wyeliminowane.

Pełnomocnik organu zaznaczył również, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z 4 maja 2017 r. zostało już ostatecznie i prawomocnie zakończone postanowieniem z [...]. Ewentualne wznowienie tego postępowania skutkować może uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, a wówczas organ zobligowany będzie rozpatrzeć zażalenie od nieistniejącego orzeczenia organu I instancji.

W wypadku nieuwzględnienia wniosku, również organ będzie rozpoznawał sprawę w sytuacji, gdy nie ma postanowienia PPIS w B.. W obecnym stanie prawnym podobnie będzie w sytuacji rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, który strona zawarła bezpośrednio w skardze.

Uwzględniając skargę kasacyjną organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1043/18, uchylił wyżej wymieniony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

W treści orzeczenia NSA uznał za bezsporne, ze złożony przez P. H. 4 maja 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienia organu I instancji nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, został załatwiony postanowieniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] nr [...], umarzającym postępowanie w sprawie przywrócenia terminu ze względu na złożenie przedmiotowego wniosku przed jego upływem. Zgodził się również z organem II instancji, że postanowienie to stało się ostateczne.

Natomiast złożone przez skarżącego 5 maja 2017 r. zażalenie na postanowienie organu I instancji nr [...] nie zostało wniesione wraz z kolejnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W związku z tym organ II instancji przystępując do rozpatrzenia zażalenia z 5 maja 2017 r. nie dysponował już wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, którego rozpoznanie winno poprzedzić rozpatrzenie zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy akt sprawy uznał, że nie ma wątpliwości, że zażalenie skarżącego z 5 maja 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem o jeden dzień terminu do dokonania tej czynności. Będące przedmiotem tego zażalenia postanowienie organu I instancji z [...] zostało bowiem skutecznie doręczone skarżącemu 27 kwietnia 2017 r., a zatem siedmiodniowy termin do jego zaskarżenia w drodze zażalenia, wynikający z art. 141 § 2 k.p.a., a upływał 4 maja 2017 r.

A skoro, zdaniem NSA, skarżący nie złożył wraz z zażaleniem z 5 maja 2017 r. kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a jego poprzedni wniosek w tym zakresie, złożony przedwcześnie 4 maja 2017 r. został załatwiony ostatecznym postanowieniem z [...], to organ II instancji prawidłowo wydał [...] postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. NSA podkreślił, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu di jego wniesienia.

W dalszej części orzeczenia NSA nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, jakoby za uchyleniem zaskarżonego w tej sprawie postanowienia z [...] przemawiała okoliczność późniejszego złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (zawartego w skardze do sądu). Bowiem wniosek ten, jako złożony już po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu – nie może świadczyć o wadliwości tego postanowienia. Niezależnie od wcześniejszego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na zasadzie art. 134 p.p.s.a., złożony w dalszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpatrzeniu według przepisów art. 58 i 59 § 2 k.p.a., co nie koliduje ze słusznością wcześniejszego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, wydanego w czasie, gdy pierwszy wniosek o przywrócenie terminu był już załatwiony, zaś kolejny wniosek o przywrócenie terminu nie był jeszcze skutecznie wniesiony.

Zaskarżony wyrok jest wadliwy również w zakresie orzekającym o uchyleniu postanowienia organu I instancji z [...] rozstrzygającego o zarzutach skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. NSA zwrócił uwagę, ze zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę inną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. W obecnym stanie prawnym nadal aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 3 lutego 1997 r., OPS 12/96 (ONSA 1997, Nr 3 poz. 104), zgodnie z którym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi jednakże nie oznacza ona, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność kwestionowana przez uprawniony podmiot.

Na koniec Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z [...].

NSA zwrócił uwagę, że w orzecznictwie został utrwalony pogląd , ze wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje, że przedmiotem kontroli Sadu jest wyłącznie to rozstrzygniecie, które co istotne, nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedyne formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone (por. wyrok NSA z 2 marca 1997 r. SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079, wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r. I SA/Gd 1482/96, Lex 29004, wyrok NSA z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, Lex nr 27060, wyrok NSA z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, Nr 5, poz. 32).

Dlatego, zdaniem NSA, kontrola sądowadministracyjna ogranicza się w takiej sytuacji do oceny, czy rzeczywiście strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia). Natomiast dokonanie w takiej sytuacji sądowej kontroli również merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji, które wobec stwierdzenia uchybienia terminu do jego zaskarżenia nie było poddane kontroli w II instancji postępowania administracyjnego, wykracza poza granice zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, ze związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu, oznacza, zenie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem – lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Wykładnia prawna, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a, to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny, a także organu organu administracyjnego. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w prawie. Związanie wykładnią ma szeroki zasięg, gdyż obejmuje również strony postępowania. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawi przez NSA. Powyższe rozwiązani ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa (por. H. Knysiak-Molczyk – skarga kasacyjna str. 301).

Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma wiec całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Jeżeli zatem, rozpoznając sprawę po raz pierwszy Sąd I instancji ocenił zaskarżony akt jako niezgodny z prawem materialnym i procesowym, a Naczelny Sąd Administracyjny pogląd ten zakwestionował, to ocena ta przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest wiążąca dla Sądu I instancji rozpoznającego sprawę ponownie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie uznania zarzutów zobowiązanego w sprawie egzekucji obowiązku poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym za nieuzasadnione.

Mając na uwadze rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając niniejszą sprawę należało zbadać terminowość wniesienia zażalenia z 5 maja 2017 r. i tylko w tym zakresie rozstrzygnąć sprawę.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd orzekający, uwzględniając poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r, sygn. akt II OSK 1043/18 stwierdza, że zażalenie P. H. z 5 maja 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem o jeden dzień terminu do dokonania tej czynności, gdyż postanowienie organu I instancji będące przedmiotem tego zażalenia zostało skutecznie doręczone skarżącemu 27 kwietnia 2017 r. W związku z tym, siedmiodniowy termin do jego zaskarżenia w drodze zażalenia, wynikający z art. 141 § 2 k.p.a. upływał 4 maja 2017 r. a skoro skarżący nie złożył wraz z tym zażaleniem kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a jego poprzedni wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, złożony przedwcześnie 4 maja 2017 r. został załatwiony ostatecznym postanowieniem z [...], należy zgodzić się z analizą NSA, że organ II instancji prawidłowo wydał 30 czerwca 2017 r. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, na podstawie art. 134 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zasadne okazało się stwierdzenie NSA, że Sąd zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a rozstrzyga w granicach danej sprawy. Podkreślić należy, że granice te, co do zasady określa przedmiot skarżonego rozstrzygnięcia organu. Inaczej rzecz ujmując, Sąd rozpoznając skargę na konkretny akt administracyjny może wypowiadać się co do poprawności działania organu, lecz wyłącznie w takim zakresie, jakiego dotyczył ów akt.

Dlatego też, jak słusznie zauważył w swoim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny, dokonanie kontroli merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji, które nie było poddane kontroli przez organ II instancji, wykracza poza granice zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.