Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1505/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 i 77
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 217/08 w sprawie ze skargi M. i J. J. – L. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 217/08, uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], uznając, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję naruszając istotnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. Sąd Wojewódzki uznał, że organ rozpoznając sprawę nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań dotyczących dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 341/06. Wyrokiem tym, we wcześniejszej fazie postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2006 r., odmawiającą wydania nakazu rozbiórki słupa linii wysokiego napięcia 110kV zlokalizowanego na działce MiJ J-L w K przy ul [...].

W motywach wyroku Sąd przytoczył przebieg postępowania administracyjnego zapoczątkowanego wnioskiem skarżących z dnia [...] maja 2005 r., żądających przesunięcia tego słupa na przyległą działkę nr [...], stanowiącą własność zakładu energetycznego, po stwierdzeniu, że został on postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim, przyjmując za podstawę prawną decyzji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016, ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229, ze zm.), odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego słupa, stanowiącego element linii wysokiego napięcia 110kV. W odwołaniu od powyższej decyzji MiJ J-L zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz wydanie decyzji niezgodnie ze stanem faktycznym.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ nadzoru budowlanego, ustalając czy nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., dokonał analizy czy przedmiotowy obiekt budowlany narusza obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Organ ustalił, że teren, na którym jest usytuowany słup, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Kobylnica z dnia 29 kwietnia 2005 r., nr XXIX/346/2005 (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 65, poz. 1221 z dnia 4 lipca 2005 r.) oznaczony jest symbolem N.20R - teren rolny z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej i lokalizacji urządzeń infrastruktury. Zgodnie z treścią planu, z uwagi na napowietrzną linię elektroenergetyczną, której częścią jest przedmiotowy słup, wyznaczono szczególne uwarunkowania oraz ograniczenia użytkowania terenu pod linią napowietrzną, co wskazuje, iż lokalizacja przedmiotowego słupa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zachodzą zatem przesłanki do rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 2 pkt 7i tego planu, wzdłuż linii napowietrznej, której częścią jest przedmiotowy słup, wyznaczono strefę ochrony dla ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego szerokości po 14,5 m od skrajnych przewodów linii, a budynek mieszkalny jest usytuowany poza 6-cio metrową strefą ochronną określoną w § 2 ust. 2 pkt 7j powołanego planu, w której obowiązuje zakaz zabudowy. Dlatego, w ocenie organu drugiej instancji, nie można stwierdzić, iż przedmiotowy słup powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 341/06, po rozpoznaniu skargi MiJ J-L na powyższą decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż organy administracji prawidłowo przyjęły, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a w szczególności art. 37 oraz art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd ten podzielił ustalenia organu odwoławczego, co do tego, że budowa przedmiotowego słupa miała miejsce w roku 1979, oraz że inwestor nie posiadał pozwolenia na jego budowę, a obowiązujące wówczas przepisy prawa nakładały na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd Wojewódzki stwierdził m.in., iż organ nie ustalił, czy inwestor dysponował prawem do terenu, w zakresie dotyczącym usytuowania spornego słupa, oceniając nadto, że kontrolowana decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania dowodów potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy, a to z kolei miało wpływ na naruszenie przepisu prawa materialnego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organ administracji dokonał wadliwej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., będącej konsekwencją błędnej oceny zebranego w sprawie materiału wskazując, że interes społeczny i słuszny interes właścicieli przedmiotowej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, w sposób legalny dokonują zabudowy swej nieruchomości, będąc przy tym ograniczeni przepisami prawa, również miejscowego, w związku z wybudowaniem, niezgodnie z prawem, na ich terenie spornego słupa będącego elementem linii elektroenergetycznej. Sąd uznał w zakresie rozbiórki spornego słupa, że podstawę jej orzeczenia może stanowić jedynie pkt 2 ust. 1 art. 37 cyt. ustawy bądź też jej art. 37 ust. 2, o ile "inne ważne przyczyny" znajdą oparcie w przepisach prawa materialnego. Okoliczności te nie były jednak przedmiotem analizy organów pod kątem, czy doszło do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ odwoławczy uchybił też przepisom postępowania, nie odnosząc się przed rozstrzygnięciem sprawy do wniosku o przeprowadzenie badań pola elektromagnetycznego.

Sąd Wojewódzki, nie wykluczając możliwości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. wskazał, że organ ten, kierując się wyrażoną przez Sąd oceną prawną dokona ustaleń w zakresie opisanym w uzasadnieniu wyroku, w szczególności uzupełni materiał dowodowy o wnioskowaną opinię biegłego oraz zbada posiadanie przez [...] S.A. prawa do terenu, a także uwzględni w ocenach materiał dowodowy złożony w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Wyżej opisany wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku stał się prawomocny.

Rozpatrując ponownie sprawę, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Opierając się na wynikach pomiarów pól elektromagnetycznych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku, organ stwierdził, że istnienie słupa na działce skarżących nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, albowiem stwierdzone natężenia pół elektromagnetycznych nie przekraczają wartości normatywnych, wobec czego nie zachodzą przesłanki do rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2, ani też art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ uznał też, że kwestia, czy inwestor dysponował prawem do terenu w zakresie dotyczącym usytuowania spornego słupa nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż brak prawa do dysponowania terenem na cele budowlane nie może być powodem orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wobec powyższego brak jest podstaw do nakazania rozbiórki z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie ma też konieczności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 powołanej wyżej ustawy).

W skardze do Sądu na powyższą decyzję MiJ J-L zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez nierespektowanie przez organ odwoławczy oceny prawnej dokonanej przez Sąd oraz naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., podnosząc dodatkowo pominięcie dowodów w postaci zaświadczeń lekarskich o ich stanie zdrowia, z których wynika, że wiele schorzeń wywoływanych jest przez pole elektromagnetyczne, a także niewyjaśnienie prawa do terenu, co nakazał Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r.

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r., Sąd Wojewódzki uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Sąd Wojewódzki ocenił, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, naruszając istotnie art. 153 p.p.s.a., nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku, ani do zawartych tam wskazań dotyczących dalszego postępowania, w szczególności nakazu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu pola elektromagnetycznego emitowanego przez linię wysokiego napięcia na ich zdrowie. Jak wynika z akt administracyjnych, przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zwrócił się jedynie do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku o dokonanie pomiarów pola elektromagnetycznego na działce skarżących. Nie przeprowadził natomiast dowodu z opinii biegłego. Pomiary nie mogą jednak zastąpić opinii biegłego. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902, ze zm.) brak jest przepisów, które pozwalałyby przyjąć, iż pomiary wykonane przez ww. organ zastępują opinię biegłego, lub że organ ten jest organem współdziałającym w sprawach dotyczących samowoli budowlanej. Z treści art. 123 ust. 1 i 2 ww. ustawy wynika jedynie, iż wojewódzki inspektor ochrony środowiska prowadzi okresowe badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w ramach państwowego monitoringu środowiska. Wyniki tych okresowych badań, jeżeli dotyczą działki skarżących, mogłyby w ocenie Sądu stanowić materiał porównawczy dla biegłego, nie mogą jednak zastąpić opinii biegłego.

Wbrew wytycznym zawartym w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2007 r., organ odwoławczy nienależycie przeanalizował również możliwość wystąpienia sytuacji pozwalającej na stwierdzenie pogorszenia warunków użytkowych pomijając, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawierają określone tam zakazy lokalizacji budynków oraz pobytu ludzi powyżej 8 godzin na dobę. Organ ponadto nie ustalił, jaka część działki skarżących została ograniczona co do sposobu użytkowania w wyniku znajdowania się na niej spornego słupa (chodzi tutaj nie tylko o możliwość zabudowy, ale także o inne sposoby użytkowania działki zgodne z wolą właściciela), a tym samym nie zbadał należycie okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, naruszając nie tylko wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 stycznia 2007 roku, ale także art. 7 i 77 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż brak prawa do dysponowania terenem na cele budowlane nie może być powodem orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na takim terenie na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego powyższy pogląd jest sprzeczny z oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., w którym Sąd przesądził o tym, iż kwestia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania działką, należącą obecnie do skarżących, na cele budowlane jest istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w trybie art. 37 Prawa budowlanego, a zatem musi być zbadana. Organ odwoławczy nadto - również wbrew wskazaniom Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. - nie uwzględnił materiału dowodowego złożonego przez skarżących w postępowaniu sądowo-administracyjnym, naruszając art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie odmiennej oceny prawnej od zaprezentowanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2007 r., ponadto naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że samowolne wzniesienie obiektu budowlanego powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania działki, na której został wzniesiony obiekt, a przez to skutkuje koniecznością nakazu rozbiórki takiego obiektu, podnosząc, że Sąd w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. nie przesądził, żeby brak po stronie inwestora prawa do dysponowania gruntem skutkował obowiązkiem orzeczenia nakazu rozbiórki ani tego aby ograniczenie sposobu zagospodarowania nieruchomości stanowiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania nieruchomości w rozumieniu art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., pozostawiając organom nadzoru budowlanego ocenę, czy i w jakim stopniu doszło do pogorszenia warunków użytkowania nieruchomości skarżących. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena wyrażona w wyroku sądu wiąże organ, ale i Sąd. W związku z tym, w przypadku gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla decyzję, a po ponownym rozpoznaniu sprawy organ jeszcze raz bada sprawę, po czym sprawa trafia ponownie do sądu, sąd ten związany jest oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu. Tym samym skarżący uznał, że skoro Sąd w wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. zmodyfikował stanowisko Sądu określone w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., zobowiązując jednoznacznie organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki w przypadku ustalenia, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości, na której wzniesiono sporny słup, to naruszył tym samym przepis art. 153 p.p.s.a.

Ponadto Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgadza się, że w przypadku nabycia nieruchomości w kilka lat po wybudowaniu słupa nastąpiło pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości, bo przez ten okres pozostały one niezmienione. Skarżący podniósł ponadto, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu każda samowola budowlana powinna być sankcjonowana nakazem rozbiórki, z tego względu organ wbrew woli ustawodawcy nie mógłby zdecydować, czy pogorszenie warunków użytkowania ma charakter niedopuszczalny i to niezależnie od tego kto jest właścicielem danego terenu, a ta kwestia w ogóle nie została ujęta w treści przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli MiJ J-L. Wnieśli o jej odrzucenie jako całkowicie niezasadnej. Wskazali, ze organ w sprawie unika przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta m. in. na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2), a także naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1). Takie też zarzuty sformułowano w skardze, w odniesieniu do podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie miały miejsca okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 153 p.p.s.a. przez przekroczenie granic związania Sądu wcześniejszym wyrokiem tego Sądu nie jest trafny.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, iż ten Sąd nie może formułować ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się takiemu wyrokowi. Nie wyklucza to jednak uzasadniania, stosownie do okoliczności sprawy, ocen prawnych, nie stojących w sprzeczności z ocenami wcześniejszymi.

Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanusek, W. Siedlecki, System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, 1986, s. 319).

Już powyższe uwagi ogólne pozwalają na przyjęcie, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. opisany w skardze kasacyjnej nie został sformułowany właściwie.

Przede wszystkim wskazać jednak należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu Wojewódzkiego nie sposób dopatrzyć się użytego w tejże skardze sformułowania, iż Sąd ten zmodyfikował ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 18 stycznia 2007 r., że rozstrzygnięcie sprawy ma nastąpić na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie jest też prawdą, że w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. Sąd Wojewódzki zobowiązał organ do wydania nakazu rozbiórki w przypadku ustalenia, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości, na której wzniesiono słup stanowiący część linii energetycznej. Sąd Wojewódzki potwierdzając - wynikającą z wcześniej wydanego wyroku - konieczność ustalenia, czy inwestor w chwili budowy legitymował się prawem do nieruchomości (czego organ wbrew wyraźnemu zaleceniu Sądu nie wykonał) wyraźnie wskazał, że ustalenie tej okoliczności w połączeniu ewentualnym stwierdzeniem, że przedmiotowa inwestycja pogarsza warunki użytkowe działki (czego również nie ustalił organ wbrew nakazowi wynikającemu ze wcześniejszego wyroku) dać może podstawę do uznania, iż takie pogorszenie nie jest dopuszczalne (str. 21 uzasadnienia wyroku).

W dalszej części uzasadnienia Sąd Wojewódzki przytoczył poglądy wyrażone w dwóch wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1989 r., sygn. akt IV SA 1161/88 i z dnia 18 czerwca 1988 r., sygn. akt 1305/96, w których znalazł się cytat iż "samowolne wybudowanie (...) w granicy działki bez zgody sąsiada, w sposób ewidentny uzasadnia nakazanie rozbiórki...". Zacytowanie poglądu orzeczniczego nie sposób rozumieć jako związania organu koniecznością wydania nakazu rozbiórki w rozpatrywanej sprawie.

Dopiero wykonanie wskazanych przez Sąd ustaleń faktycznych, w powiązaniu z oceną prawną zawartą w obu omawianych wyrokach da podstawę do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Wojewódzki nie przesądził zatem sprawy, lecz wskazał na konieczność dokonania ustaleń faktycznych, z których mogą wynikać wskazane przez Sąd konsekwencje w zakresie zastosowania prawa materialnego.

Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że Sąd Wojewódzki zmodyfikował ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 18 stycznia 2007 r. , wobec czego zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie można uznać za usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej.

Sąd Wojewódzki, orzekając natomiast o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i opierając się o art. 153 p.p.s.a. miał pełne podstawy do stwierdzenia, że organ nie wykonał jasno i jednoznacznie sformułowanych zaleceń związanych z koniecznością dokonania określonych tam okoliczności, które Sąd ten uznał za mające istotne znaczenie w sprawie. Dyrektywy wynikające z wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., dotyczące konieczności poczynienia ustaleń dowodowych nie zostały wykonane przez organ. Niezależnie zaś od poglądów wyrażanych przez ten organ zarówno w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, jak i w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Sądu, wiążą organ ponownie prowadzący postępowanie, podejmowanie zaś polemiki z tymi wskazaniami w decyzji wydawanej po prawomocnym wyroku, nie jest dopuszczalne.

Jeśli zaś chodzi o zarzut niewłaściwej interpretacji art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., uwzględniając to, co już wcześniej powiedziano, stwierdzić trzeba, że podstawą wyroku objętego zarzutami skargi kasacyjnej było naruszenie prze organ administracji przepisów postępowania, tj. oprócz art. 153 p.p.s.a. również przepisów administracyjnej procedury dowodowej, w tym art. 7 i 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie można zaś w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdy z treści uzasadnienia Sądu Wojewódzkiego wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył sąd pierwszej instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonych decyzji. Por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1507/07, LEX nr 484161. W skardze kasacyjnej jedynym zaś zarzutem naruszeń procedury był zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Ubocznie dodać należy, że interpretacja przepisów prawa materialnego, w odniesieniu do pogorszenia warunków użytkowania działki, zawarta w prawomocnym wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 18 stycznia 2007 r., znajduje się poza kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, obecnie orzekającego w granicach skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r.

Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.