Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 116/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77  par. 1, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwaną dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. R. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...], nr [...], działającego z upoważnienia Burmistrza [...], w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, leków i opłaty w wysokości 140 zł oraz w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy z którego wynika, że wnioskiem z dnia 2 lipca 2007 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów jakich nie jest w stanie sam ponieść z uwagi "na brak pomocy na bieżąco." We wniosku podał, że miesięczne wydatki z miesiąca maja i czerwca związane z utrzymaniem wyniosły 567,10 zł. W dniu 12 lipca 2007 r. T. R. wystąpił o dodatkowe wsparcie finansowe z uwagi na poniesienie wydatków związanych z konsultacjami lekarskimi w Opolskim Centrum Rehabilitacji w K. (koszty zakupu kuli łokciowej, dojazdu, wyżywienia) wskazując, że poniesienie tych dodatkowych wydatków znacznie uszczupliło budżet domowy wnioskodawcy i spowodowało pozbawienie go środków na utrzymanie mieszkania i realizację recepty.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N., w wyniku rozpatrzenia omówionych wniosków, orzekł o przyznaniu T. R. zasiłku celowego specjalnego w wysokości 140 zł na zakup żywności, leków i opłat, jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ uznał w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy, że strona nie kwalifikuje się do przyznania zasiłku celowego, albowiem jej dochód wynosi 557,32 zł miesięcznie i jest wyższy od kryterium ustawowego, od którego zależy prawo do tego świadczenia. Równocześnie uznał, iz sytuacja życiowa strony uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Następnie organ I instancji podał, że w 2007 r. na realizację zasiłków celowych dysponował kwotą 124.250 zł miesięcznie, wobec czego przeciętna wysokość zasiłków celowych dla rodzin wynosiła średnio 120 zł, a dla osób samotnych 80 zł, natomiast najwyższa wysokość zasiłku wynosiła odpowiednio 350 zł i 220 zł. Zasiłek w maksymalnej wysokości przyznawany był jednak w sytuacjach wyjątkowych oraz w okresie zimowym na zakup opału. Organ wskazał ponadto, że w miesiącu czerwcu 2007 r. do organu wpłynęło 825 podań o udzielenie pomocy, zaś w miesiącu lipcu 2007 r. do dnia wydania decyzji wpłynęło 698 podań. Ponadto stwierdził, że ustalając wysokość zasiłku celowego każdą sprawę rozpatruje indywidualnie, mając na uwadze całokształt sytuacji rodzinnej, bytowej i materialnej osób ubiegających się o pomoc, bacząc przy tym, aby przy podziale środków pomocą obejmować osoby najbardziej potrzebujące. Organ podał także, że w przypadku strony, ustalając wysokość zasiłku celowego uwzględnił fakt, iż wnioskodawca ma własne źródło dochodów w postaci renty oraz dodatku mieszkaniowego i jest objęty stałą pomocą ze strony Ośrodka. W czerwcu otrzymał zasiłek celowy w wysokości 100 zł, w lipcu zasiłek celowy specjalny w wysokości 150 zł, a stale otrzymuje pomoc w formie gorącego posiłku i usług opiekuńczych.

Od tej decyzji odwołał się T. R., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez ich błędną wykładnię. Zaakcentował, że w uzasadnieniu decyzji nie zostały przytoczone wszystkie koszty jakie ponosi z utrzymaniem. Nie został także uwzględniony fakt, iż w miesiącu lipcu wystąpił z dwoma wnioskami o pomoc, z których pierwszy podlegał "ochronie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...]." Rozpatrując zaś drugie podanie organ nie odniósł się do dowodów dołączonych do tego wniosku, wykazującego niezbędność poniesienia kosztów i ich nieprzewidywalność oraz uszła uwadze organu "odrębność czynności administracyjnej przy jego rozpatrywaniu."

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało, rozpatrując odwołanie, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podzieliło ustalenia organu I instancji odnoszące się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odnotowało, że cele pomocy społecznej oraz kryteria przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określone zostały ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 539 ze zm. – zwaną dalej ustawą). Przywołując przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji wskazało, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia zaś powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zaakcentowało, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy). Kolegium zatem uznało, na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, w tym wywiadu rodzinnego (środowiskowego), że T. R. nie spełniał ustawowych przesłanek uprawniających do świadczenia w postaci zasiłku celowego, gdyż łączny miesięczny dochód strony stanowił kwotę 557,32 zł, przekraczając tym samym kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, stąd organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego z ww. powodu. Dalej podkreśliło, że ten wymóg nie dotyczy świadczeń z pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego uregulowanego w art. 41 ustawy, a możliwość udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego powinna być rozważana przez organ z urzędu lub też na wniosek, jak to miało miejsce w badanej sprawie, gdzie T. R. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego i celowego specjalnego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, załatwiając wnioski strony z dnia 2 lipca 2007 r. oraz z dnia 12 lipca 2007 r. zasadnie przyjął, że sytuacja wnioskodawcy kwalifikuje go do objęcia tą formą pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości 140 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że zasiłek celowy specjalny został przyznany w zbyt niskiej wysokości a organ niedostatecznie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że fakt spełnienia przez osobę ubiegającą się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej warunków do jego przyznania nie oznacza, iż w każdym wypadku organ dysponujący pomocą społeczną obowiązany jest do zaspokojenia wszystkich, chociażby najbardziej uzasadnionych potrzeb osoby ubiegającej się o udzielenie pomocy. Na decyzję bowiem o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego i o zakresie tego świadczenia wpływają także i inne okoliczności, w tym zwłaszcza rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ i liczba osób uprawnionych do uzyskania pomocy. Kolegium wskazało, że w uznaniowej decyzji organu I instancji podano w uzasadnieniu zarówno wartość posiadanych w miesiącu czerwcu 2007 r. środków finansowych przeznaczonych na wypłaty zasiłków celowych, jak też ilość wniosków osób ubiegających się o tego rodzaju świadczenie, średnią wartość przyznawanych świadczeń, a także zasady ich rozdziału ze wskazaniem dodatkowych preferencji w tym zakresie, zatem wysokość przyznanego zasiłku celowego specjalnego ustalona na kwotę 140 zł nie naruszała zasady sprawiedliwego i racjonalnego rozdziału środków posiadanych przez organ i przeznaczonych na ten cel. Ustalając wysokość przyznanego wnioskodawcy świadczenia, organ I instancji właściwie uwzględnił z jednej strony jego sytuację zdrowotno-bytową, kwalifikując zły stan zdrowia i niepełnosprawność jako okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy, a z drugiej strony wysokość stałych dochodów oraz fakt uzyskiwania stałej pomocy obejmującej zarówno usługi opiekuńcze, bezpłatne posiłki i świadczenia pieniężne przyznawane stronie systematycznie od 2004 r., w tym fakt, że w miesiącu lipcu strona otrzymała już pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego w wysokości 150 zł. W ocenie Kolegium, organ I instancji, przyznając zasiłek celowy specjalny w wysokości 140 zł uwzględnił także zwiększone wydatki wnioskodawcy na konsultacje lekarskie. Zasadnie także organ ten, zdaniem organu odwoławczego, odniósł rzetelnie ustalone potrzeby i sytuację bytową wnioskodawcy do uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o taką pomoc i do zasobu posiadanych na ten cel środków. Stąd Kolegium uznało, że treść i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie dały podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego przy jej wydawaniu. Przeciwnie, organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję zachował wszystkie przewidziane prawem wymogi rzetelnego prowadzenia postępowania, a w szczególności dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla załatwienia wniosku strony. Organ pierwszoinstancyjny uczynił zadość wszystkim obowiązkom określonym w przepisach art. 7 i art. 77 K.p.a. Nadto zauważyło, że przepisy procedury administracyjnej nie stoją na przeszkodzie w rozpatrzeniu jedną decyzją administracyjną kilku wniosków pochodzących od tej samej strony, złożonych w niewielkim odstępie czasu, dotyczących udzielenia pomocy w tej samej formie. Odnosząc się natomiast do argumentacji odwołania, jakoby rozpatrzenie wniosku z dnia "podlegało ochronie decyzji Burmistrza Urzędu Miejskiego w N. z dnia [...] o znaku [...]" wyjaśniło, że pismo to nie jest decyzją, a z jego treści nie można wywieść, że w każdym przypadku wystąpienia z wnioskiem o pomoc, pomoc taka musi być udzielona.

W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję T. R. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, powtarzając argumentację z odwołania. Dodatkowo zarzucił decyzjom wydanie ich na podstawie okoliczności, które nie wynikają z akt, przyjmując, iż Ośrodek Pomocy Społecznej w N. nie ma obowiązku objęcia go opieką w zakresie rzeczywistych potrzeb, gdy brak w nich jest dowodów wskazujących na wysokość środków finansowych Ośrodka oraz kosztów związanych z jego działaniem. Nieprzedstawiono w nich również szczegółowych zasad rozdzielania środków między osoby korzystające z jego usług. Zdaniem skarżącego, zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie uzasadniał wystarczająco udzielenia pomocy materialnej w łącznej wysokości 140 zł. Ograniczając wysokość przyznanej pomocy finansowej organy nie wykazały konkretnych możliwości Ośrodka, choć ta przesłanka jako jedyna zadecydowała o tym rozstrzygnięciu. Nadto nie wyjaśniły kwestii skutków ubocznych, jakie wywołał u niego dodatek mieszkaniowy w okresie jego pobierania i jaka była pomoc OPS w sytuacji, w jakiej wówczas się znalazł. Zarzucił także bezczynność organom poprzez załatwianie jego wniosków pismami.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo, że organ wydający decyzję z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku przedstawiania i wytwarzania dowodów na okoliczność posiadanych środków oraz zasad rozdziału tych środków, ponieważ są to fakty znane organowi z urzędu. Strona zaś zainteresowana informacjami w tym zakresie może zwrócić się do organu o ich udzielenie poza postępowaniem o udzielenie konkretnej pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sadowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Decyzja naruszająca prawo może, zatem zostać przez sąd administracyjny uchylona, gdy stwierdzi, że organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy prawa procesowego lub materialnego. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Na wstępie należy odnotować, że kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, czy rozstrzygnięcie nie jest dowolne.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod tym kątem wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.

Przypomnieć trzeba, iż w skardze skarżący kwestionuje wysokość przyznanej pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego zarzucając, że nie uwzględnia ona jego wszystkich potrzeb, a także nie wyjaśnia wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 7 do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności słusznie organ uznał, iż skarżący spełnia warunki do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej, gdyż jest osobą niepełnosprawną, długotrwale chorą i całkowicie niezdolną do pracy. W świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Prawidłowo przeto organy obu instancji ustaliły i przyjęły, odmawiając zasiłku celowego, iż po stronie skarżącego nie zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, bowiem dochód skarżącego wynosił 557,32 zł., czyli przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

Skarżący wnosił również o przyznanie mu świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z długotrwałą chorobą i spowodowanymi tym kosztami leczenia oraz na żywność i opłaty. Z treści wniosku skarżącego wynika, iż jego żądanie dotyczy zasiłku celowego specjalnego, o którym stanowi art. 41 ust. 1 ustawy. Decyzja organu I instancji rozstrzyga o tym żądaniu, przyznając je w wysokości 140 zł.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Podkreślić należy wyjątkowość okoliczności przyznawania świadczeń na specjalnych zasadach, przede wszystkim dlatego, że beneficjenci nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Ich sytuacja materialna jest na tyle dobra, że powinni oni samodzielnie przezwyciężyć trudności. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i ogromnej liczby beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej powinien rozważyć sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego", co powoduje konieczność dokonania oceny tym zakresie, która powinna abstrahować od kwestii wysokości uzyskiwanego przez tę osobę dochodu. Zasiłek ten może być przyznany m. in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Natomiast w świetle art. 3 ust. 1 ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, jednakże według postanowienia ustępu 4 powołanego wyżej przepisu, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada, jak już powiedziano wcześniej, w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 41 ust. 1 ustawy. Przepis ten daje organowi możliwość przyznania tej formy pomocy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Przyjdzie powiedzieć, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, i możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala, zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy. Jest on, bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 K.p.a., jak również przepisami cyt. ustawy o pomocy społecznej, między innymi przywołanym wyżej art. 3 ustawy. Artykuł 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W myśl art. 107 § 3 K.p.a. uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego oraz argumentacji przytoczonej w decyzji rozstrzygającej indywidualną sprawę opartą na uznaniu administracyjnym.

Zważywszy na powyższe wywody, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę. Przyznając zasiłek celowy specjalny wskazały, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy, ale również podniosły i udowodniły, że posiadane środki finansowe nie pozwalają mu uwzględnić żądania w wyższej wysokości. W sytuacji gdy Ośrodek Pomocy Społecznej nie ma wystarczających środków na zaspokojenie potrzeb osób ubiegających się o pomoc i do pomocy tej uprawnionych jest wiele osób, istotne jest aby organ wskazał kryteria jakimi się kierował przy przyznawaniu pomocy. W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił kryteria pierwszeństwa wskazując, że w pierwszej kolejności zabezpieczono środki dla rodzin i osób, nieposiadających dochodu lub mającym bardzo niski dochód, występuje długotrwała choroba lub niepełnosprawność. Organ I instancji wskazał, że w 2007 r. na zasiłki celowe Ośrodek otrzymał kwotę 124.250 zł miesięcznie, z pomocy finansowej korzysta rocznie ponad 2000 rodzin. Wobec ograniczonych zatem możliwości finansowych przeciętna wysokość zasiłku dla rodziny wynosi 120 zł, a dla osób samotnych przeciętnie 80 zł. Podkreślił jednocześnie, że w górnej granicy jest on przyznawany w sytuacjach wyjątkowych i w okresie zimowym na zakup opału, i jego wysokość wynosi dla rodzin do 350 zł, natomiast dla osób samotnych do 220 zł. Podał także, że w miesiącu czerwcu wpłynęło 825 podań a w lipcu 698, akcentując brak możliwości podzielenia posiadanych środków finansowych w sposób automatyczny, bez uwzględnienia różnorodności sytuacji rodzinnych i materialnych wnioskodawców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zaś dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie decyzji organu I instancji za zgodną z prawem. Wskazało, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego miała szczupłość środków finansowych jakimi dysponował organ I instancji, liczba osób ubiegających się o przyznanie pomocy, jak również fakt, iż w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej.

Warto w tym miejscu zauważyć, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast rolą organów realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej jest taki podział posiadanych przez te organy środków finansowych, który zapewni do nich dostęp osobom najbardziej ich potrzebującym, a więc w pierwszej kolejności takim, które nie uzyskują żadnych dochodów i które przy wykorzystaniu własnych możliwości nie są w stanie zdobyć środków umożliwiających zaspokojenie potrzeb na poziomie elementarnym. Decyzja o przyznaniu pomocy społecznej wydana na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy winna zatem każdorazowo uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a więc nie tylko okoliczności, które zadecydowały o konieczności skorzystania z tej formy pomocy przez wnioskodawców przy ubieganiu się o przyznanie zasiłku celowego, ale także rozmiar będących w dyspozycji organów środków finansowych, ilość osób ubiegających się o pomoc oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej. Zarzuty skarżącego zawarte zarówno w odwołaniu, jak i w skardze w istocie dotyczą wysokości przyznanej mu pomocy. Zarzut ten nie jest zasadny. Prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu specjalnego zasiłku celowego organy administracji zebrały materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy. Dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów nie jest dowolna. Organy podały przyczyny, które zadecydowały o konieczności przyznania skarżącemu zasiłku celowego jedynie w wysokości 140 zł. Organ I instancji wskazał, i stanowisko to podzieliło Kolegium, że w sprawie kierowano się kryteriami, według których zasiłek celowy w wyższej wysokości przyznawano osobom, które nie mają stałego źródła dochodu, przy dużej różnicy między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem, występowaniu długotrwałej choroby lub niepełnosprawności. W niższej wysokości zasiłek przyznawano w przypadku posiadania stałego comiesięcznego źródła dochodu, istnienia małej różnicy między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem, lub gdy osoba korzystała dodatkowo z innych form pomocy społecznej. Sytuację skarżącego na tle innych rodzin objętych pomocą oceniono jako dobrą, gdyż posiada on stały comiesięczny dochód w postaci renty oraz stałe comiesięczne świadczenia z Ośrodka w postaci zasiłków celowych oraz posiłków w DDP. Organ zaznaczył, że większość osób samotnych korzystających z pomocy Ośrodka to osoby o bardzo niskim dochodzie lub bez dochodu. Ponadto sytuacja finansowa T. R. od maja 2007 r. uległa zmianie, ponieważ otrzymał pomoc w postaci dodatku mieszkaniowego w kwocie 105,40 zł. Skoro zatem organy obu instancji uwzględniły sytuację materialną i zdrowotną skarżącego, a o wysokości przyznanego świadczenia decydowała nie tylko sytuacja życiowa, lecz także możliwości finansowe Ośrodka, to - zdaniem Sądu - nie można mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego.

Konkludując, przyjdzie powtórzyć, akceptując w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05, opubl. LEX nr 194414, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Przepis zaś art. 41 pkt 1 ustawy przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe.

Odnosząc się natomiast do skargi trzeba powiedzieć, iż chybione są zarzuty w niej zawarte. Organ przedstawił w decyzji ogólne zasady rozdzielania środków między osoby korzystające z usług Ośrodka. Nie ma on również obowiązku objęcia skarżącego opieką w zakresie jego rzeczywistych potrzeb. Do akt, jak słusznie zauważyło Kolegium, organ I instancji nie musi przedkładać i wytwarzać dowodów wykazujących wysokość otrzymanych środków finansowych, jak też dowodów wskazujących na koszty związane z jego działaniem. Organy nie są również zobligowane do wyjaśniania kwestii skutków ubocznych związanych z przyznanym skarżącemu dodatkiem mieszkaniowym w okresie jego pobierania. Zdaniem tut. Sądu, zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy uzasadnia udzielenie pomocy materialnej w wysokości 140 zł. Również pozostałe argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Wobec powyższego biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało po myśli art. 151 P.p.s.a., oddalić skargę.