Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 268/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 79 ust. 1 , 2, 5, 6,
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skarg R. W. reprezentowanego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu adwokata R. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz kuratora – adwokata R. S. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 1440,00 (słownie: tysiąc czterysta czterdzieści) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 10 stycznia 2011 r. znak: [...] i [...], wydanymi na podstawie art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzje Starosty: z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak: [...], oraz z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak [...], wydane na podstawie art. 8, art. 10 ust. 3, art. 79, art. 112 ust. 5, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (Dz. Urz. Województwa z 2004r., Nr 320, poz. 3408), § 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) i art. 104 kpa, po rozpoznaniu z urzędu spraw R. W. (nieznanego z miejsca pobytu, reprezentowanego przez kuratora R. S.) – ustalające odpłatność R. W. za pobyt dziecka K. W. w rodzinie zastępczej za okres : od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 października 2010 r. w łącznej wysokości 9.552,60 zł, którą to kwotę należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna na podany rachunek bankowy (decyzja nr [...]), oraz za okres od dnia 1 listopada 2010 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 października 2011 r. w wysokości 329, 40 złotych za każdy miesiąc, płatne do dnia 30 –go każdego miesiąca począwszy od miesiąca, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 10 stycznia 2010r. nr [...] i nr [...], wydanymi na podstawie art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzje Starosty: z dnia [...] 2010 r. nr : [...], znak: [...], oraz z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak [...], wydane na podstawie art. 8, art. 10 ust. 3, art. 79, art. 112 ust. 5, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (Dz. Urz. Województwa z 2004r., Nr 320, poz. 3408), § 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) i art. 104 kpa, po rozpoznaniu z urzędu spraw R. W. (nieznanego z miejsca pobytu, reprezentowanego przez kuratora R. S.) – ustalające odpłatność R. W. za pobyt dziecka K. W. w rodzinie zastępczej za okres : od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 października 2010 r. w łącznej wysokości 14 328,90 zł, którą to kwotę należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna na podany rachunek bankowy (decyzja nr [...]), oraz za okres od dnia 1 listopada 2010 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 października 2011 r. w wysokości 494, 10 złotych za każdy miesiąc, płatne do dnia 30 –go każdego miesiąca począwszy od miesiąca, w którym decyzja stanie się ostateczna (decyzja [...]).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 10 stycznia 2011 r. znak: [...] i [...], wydanymi na podstawie art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzje Starosty: z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak: [...], oraz z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak [...], wydane na podstawie art. 8, art. 10 ust. 3, art. 79, art. 112 ust. 5, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (Dz. Urz. Województwa z 2004r., Nr 320, poz. 3408), § 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) i art. 104 kpa, po rozpoznaniu z urzędu spraw R. W. (nieznanego z miejsca pobytu, reprezentowanego przez kuratora R. S.) – ustalające odpłatność R. W. za pobyt dziecka K. W. w rodzinie zastępczej za okres : od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 października 2010 r. w łącznej wysokości 13 203,45 zł, którą to kwotę należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna na podany rachunek bankowy (decyzja nr [...]), oraz za okres od dnia 1 listopada 2010 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 października 2011 r. w wysokości 329, 40 złotych za każdy miesiąc, płatne do dnia 30 –go każdego miesiąca począwszy od miesiąca, w którym decyzja stanie się ostateczna (decyzja nr [...]).

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym :

R. W. jest ojcem małoletnich K., K. i K. W. Na mocy Postanowienia Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] 2006 r. , sygn. akt [...] małoletni zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej (k. 1, 2 akt adm.). Miejsce pobytu R. W. nie jest znane i dlatego Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. ustanowił R. S. kuratorem dla ww. celem reprezentowania go w postępowaniu o ustalenie odpłatności za pobyt małoletnich K., K. i K. w rodzinie zastępczej (k. 4 akt adm.). Kurator R. W. wniósł w toku postępowania o odstąpienie od ustalania opłaty za pobyt małoletnich w rodzinie zastępczej, względnie o całkowite zwolnienie od ponoszenia tej opłaty. Na uzasadnienie tego wniosku podał, ze miejsce pobytu R. W. nie jest znane, jest on poszukiwany przez organy ścigania, zatem z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, ze nie posiada stałej pracy a co za tym idzie nie osiąga żadnych dochodów. Tym samym jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Dysponując wyżej wskazanym, identycznym materiałem dowodowym we wszystkich sprawach dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt małoletnich K., K. i K. W. w rodzinie zastępczej, Starosta wydał wyżej opisane decyzje. Organ stwierdził, że brak informacji o miejscu zamieszkania R. W. uniemożliwia stwierdzenie, czy ustalenie opłaty stanowiłoby dla niego nadmierne obciążenie. Z tego samego względu nie jest możliwe ustalenie sytuacji rodziny strony. Organ podał, że małoletni nadal przebywają w rodzinie zastępczej i rodzina ta, w której przebywa od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 października 2010 r. otrzymała na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej pomoc pieniężną w łącznej wysokości : co do K. W. kwotę 19.105,20 zł, co do K. W. kwotę 28 657,80 złotych i co do K. W. kwotę 26 406,90 złotych. Organ w każdej z decyzji wskazał kwoty przekazywane rodzinie zastępczej w kolejnych miesiącach za okres od 1 czerwca 2008 r. do 30 października 2010 r. Starosta uznał, że regulacja ustawy przewidująca solidarne wnoszenie przez rodziców opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej uzasadnia ustalenie w stosunku do R. W. - ojca dzieci- odpłatności w wysokości 50% pełnej odpłatności. Co do odpłatności za pobyt małoletnich w rodzinie zastępczej za okres od 1 listopada 2010r. , nie dłużej niż do 31 października 2011 r. organ wskazał, że od dnia 1 listopada 2010 r. rodzina zastępcza będzie otrzymywała na częściowe pokrycie kosztów utrzymania kwoty- odpowiednio : na K. - 658,80 zł, na K. – 988,20 zł i na K. – 658,80 zł., przyznane w drodze decyzji administracyjnych. Także co do tej odpłatności organ uznał, że w świetle regulacji ustawowej uzasadnione jest obciążenie ojca dzieci opłatą w wysokości 50% kwoty, jaką otrzymuje rodzina zastępcza.

Odwołania od decyzji Starosty wniósł kurator R. W., domagając się ich uchylenia w całości i odstąpienia od ustalenia odpłatności R. W. za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej lub całkowitego zwolnienia od tej opłaty, ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia. Kuratora zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 79 ust. 3 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej poprzez brak odstąpienia od ustalenia odpłatności R. W. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub całkowitego zwolnienia go od tej opłaty w sytuacji, w której sytuacja osobista i majątkowa strony w pełni uzasadnia odstąpienie od ustalenia takiej opłaty lub całkowite od niej zwolnienie, naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 w związku z art. 79 ustawy o pomocy społecznej przez określenie odpłatności R. W., pomimo że sytuacja osobista i majątkowa strony w pełni uzasadnia odstąpienie od ustalenia takiej opłaty lub całkowite od niej zwolnienie, i tym samym niezrealizowanie celów ustawy, czyli pomocy w przezwyciężaniu trudnej sytuacji materialnej i osobistej strony, oraz naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa i art. 79 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i art. 107 kpa poprzez: błędną ocenę materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności sytuacji materialnej i osobistej R. W.; błędne przyjęcie, że sytuacja osobista i materialna R. W. nie uzasadnia odstąpienia w całości od ustalenia odpłatności strony za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej lub całkowitego zwolnienia R. W. od opłat, nieodniesienie się do faktu, iż R. W. jest osobą poszukiwaną przez organy ścigania, oraz pominięcie, iż został on wcześniej zwolniony przez organ od ponoszenia przedmiotowych opłat w całości, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji ustalających odpłatności R. W. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, pomimo że zachodzą przesłanki do odstąpienia lub całkowitego zwolnienia od ustalenia przedmiotowej opłaty oraz brak wyjaśnienia podstaw ustalenia wysokości kwot przyjętych przy ustalaniu opłaty oraz okresu objętego decyzją;

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanymi na wstępie decyzjami z dnia 10 stycznia 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje Starosty.

Kolegium, w uzasadnieniach decyzji przytoczyło ustalenia faktyczne organu I instancji i uznało je za prawidłowe w świetle art. 79 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Nadto wskazało, że uchwała Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, szczegółowo określa wysokość odpłatności jak i warunki zwalniania z tego obowiązku. § 7 tej uchwały nawiązuje do art. 11 ustawy o pomocy społecznej, stwierdzając, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym celem poprawy sytuacji materialnej lub też odmowa złożenia dokumentów świadczących o sytuacji majątkowej, powoduje zobowiązanie rodziców dziecka do ponoszenia odpłatności w wysokości maksymalnej, to jest w wysokości pomocy pieniężnej przyznanej rodzinie zastępczej dziecka na częściowe pokrycie kosztów jego utrzymania. Zdaniem Kolegium z powodów obiektywnych organ I instancji nie był w stanie ustalić sytuacji materialnej, dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej ojca dziecka, gdyż miejsce jego zamieszkania lub pobytu nie jest znane i nie ustalił tego nawet Sąd, który ustanowił dla nieobecnego kuratora w postępowaniu administracyjnym. Z art. 79 ustawy o pomocy społecznej wynika obowiązek rodziców dziecka do solidarnego ponoszenia kosztów jego pobytu w rodzinie zastępczej. W rzeczywistości zaś chodzi tu o zwrot do organu I instancji pomocy pieniężnej, jaka na podstawie art. 78 ustawy została wypłacona rodzinie zastępczej w celu częściowego pokrycia kosztów utrzymania w niej małoletniego. W ocenie Kolegium zachowanie ojca dzieci można zakwalifikować jako brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym i odmowę wyjaśnienia jej sytuacji materialnej i osobistej, co na podstawie § 7 ww. uchwały powoduje automatycznie zobowiązanie strony do ponoszenia odpłatności w całości. Kolegium zwróciło organowi I instancji uwagę na treść odwołania i konieczność rozważenia, czy w istocie nie zawiera ono wniosku o całkowite zwolnienie strony od odpłatności na podstawie art. 79 ust. 5 ustawy.

Skargi na decyzje SKO wniósł kurator nieznanego z miejsca pobytu R. W., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kurator zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie :

– art. 79 ust. 3 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej,

– art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 w związku z art. 79 ustawy o pomocy społecznej,

– art. 107 § 1 i § 3 kpa przez sprzeczność rozstrzygnięcia organu z treścią uzasadnienia decyzji oraz brak odniesienia się organu II instancji do zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji,

– art. 107 § 1 kpa w związku z art. 79 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniach skarg powtórzono argumenty zawarte w odwołaniach od decyzji organu I instancji.

W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skargi należało uwzględnić, aczkolwiek tylko częściowo z przyczyn w nich podnoszonych. Zaskarżone decyzje nie spełniają kryterium legalności, a z uwzględnieniem tego właśnie kryterium odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 79 ustawy z dnia 24 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w skrócie u.p.s., oraz przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004r. w sprawie ustalania warunków częściowego albo całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.p.s. opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 78 ust. 5, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą solidarnie rodzice. Z przepisu tego wynika, że obowiązek rodziców dziecka ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej pozostaje poza sporem i istnieje także w przypadkach pozbawienia, ograniczenia lub zawieszenia władzy rodzicielskiej. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, decyzję administracyjną o wysokości tej opłaty wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

Z przytoczonych przepisów wynikają więc dwie zasady - po pierwsze zasada ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej przez rodziców, oraz zasada ustalania odpłatności za ten pobyt przez właściwe organy przed umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej. Od pierwszej z tych zasad ustawodawca przewidział wyjątki, których podstawą jest ust. 5 art. 79 u.p.s., polegające na możliwości częściowego lub całkowitego zwolnienia lub odstąpienia od pobierania opłaty. Zwolnienie całkowite lub częściowe od pobierania opłaty oznacza odstąpienie od pobierania opłaty już naliczonej, natomiast odstąpienie od ustalania to rezygnacja z jej naliczania (por. I. Sierpowska, Komentarz do art. 79 ustawy o pomocy społecznej, System Informacji Prawnej Lex (LexOmega) 433/2011) Ustawa nie reguluje natomiast, w jakich przypadkach zasadne jest wydanie decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej już po umieszeniu dziecka w takiej rodzinie. Zdaniem sądu należy przychylić się do poglądu wyrażonego przez WSA we Wrocławiu, w wyroku z dnia 21 maja 2008 r. , IV SA/Wr 80/08 (LEX nr 494089), że ustalenie wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w późniejszym czasie, niż określony w art. 79 ust. 2 u.p.s. może nastąpić wówczas, jeżeli przed umieszczeniem dziecka odstąpiono od ustalenia opłaty lub miało miejsce częściowe lub całkowite zwolnienie z tej opłaty. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że małoletnie dzieci skarżącego przebywają w rodzinie zastępczej od października 2006 r. (pkt I postanowienia Sądu Rejonowego Wydz. III Rodzinny z dnia 3 października 2006 r. , [...] ( k. 2 akt adm.). Poza powyższym postanowieniem brak w aktach postępowania jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o tym, czy, a jeżeli tak, to w jaki sposób organy ustalały odpłatność za pobyt małoletnich w rodzinie zastępczej, w stosunku do rodziców małoletnich za okres od października 2006r r. do 1 czerwca 2008 r. Okoliczności te mają istotne znaczenie. Jak bowiem wynika z treści art. 79 ust. 3, 5 i 6 u.p.s. decyzja o ustaleniu opłaty, jak i w przedmiocie zwolnienia lub odstąpienia od jej pobierania ma charakter uznaniowy. Oznacza to (m.in.), że organy winny uwzględniać stan rzeczy wywołany swoimi wcześniejszymi działaniami. Skoro małoletni przebywają w rodzinie zastępczej co od października 2006 r., a zaskarżone decyzje ustalają odpłatność za ich pobyt w rodzinie zastępczej od dnia 1 czerwca 2008 r., to organy winny – mając na uwadze treść art. 7, 77 i 80 kpa dokonać szczegółowych ustaleń mogących stanowić podstawę wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Ustalenia te muszą rzecz jasna być dokonane z uwzględnieniem aktualnej sytuacji procesowej skarżącego, tj. ograniczonych możliwości dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, o których mowa w art. 79 ust. 3 u.p.s. Jednak organy winny ustalić stan faktyczny sprawy również na podstawie istniejących do dnia 1 czerwca 2008 r. aktów i czynności podejmowanych w stosunku do skarżącego, w przedmiocie ustalania jego obowiązku wynikającego z art. 79 ust. 1 ustawy. W kontrolowanych postępowaniach organy uznały natomiast, z naruszeniem zasady uznaniowości, iż skoro ojciec małoletnich jest nieznany z miejsca pobytu, to bez dokonywania jakichkolwiek dalszych ustaleń, w szczególności co do wcześniejszych jego obowiązków związanych z pobytem małoletnich w rodzinie zastępczej, należy obciążyć go za pobyt dzieci w pełnej wysokości. Brak przy tym chociażby kserokopii decyzji przyznających rodzinie zastępczej kwoty pomocy, o których mowa w uzasadnieniach poszczególnych decyzji. Rzeczą oczywistą jest, że nie jest możliwe ustalenie sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej osoby nieznanej z miejsca pobytu. Jednak tylko poczynienie ustaleń co do sytuacji skarżącego w okresie od umieszczenia dzieci w rodzinie zastępczej, do dnia 1 czerwca 2008 r., łącznie z wykorzystaniem wszystkich możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, które stwarza przepis art. 75 kpa, a także z uwzględnieniem ciążącego na organach administracji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 kpa), daje podstawę do wydania decyzji prawidłowej w świetle regulacji prawa materialnego. Nie zwalnia organów od czynienia wszystkich możliwych a koniecznych ustaleń faktycznych okoliczność, że w zachodzi sytuacja o której mowa w art. 34 § 1 kpa. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w przedmiocie wnoszenia przez rodziców opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej sprawia, ze decyzja taka winna być podejmowana po przeanalizowaniu wszystkich uwarunkowań i okoliczności faktycznych i prawnych składających się na sytuację rodziców dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Obowiązki organu w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego nie są i nie mogą być w świetle obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mniejsze, niż w przypadku wydawania decyzji związanych. Wskazane wyżej braki postępowania dowodowego powodują, że zaskarżone decyzje wydane zostały bez poczynienia pełnych ustaleń faktycznych, co powoduje wydanie ich z naruszeniem art. 79 ust. 1 u.p.s. poprzez wydanie decyzji przedwcześnie. Należy również mieć na uwadze, że określenie przez ustawodawcę, iż opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (....) wnoszą solidarnie rodzice nie oznacza w żadnym wypadku, że organy ustalają wysokość tej opłaty po ½ w stosunku do każdego z rodziców a także, iż obowiązkiem organów jest egzekwowanie tej opłaty od obydwojga rodziców (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r. , I OSK 1168/08 LEX nr 518221). Ma to znaczenie w niniejszej sprawie, zważywszy na fakt, iż organy prowadziły postępowania w przedmiocie opłaty za pobyt małoletnich w rodzinie zastępczej w stosunku do ojca małoletnich nieznanego z miejsca pobytu. Także stanowisko SKO, którego podstawą jest powoływany § 7 uchwały Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalania warunków częściowego zwolnienia rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej nie odnosi się do wniosku kuratora nieznanego z miejsca pobytu skarżącego o odstąpienie od ustalania opłaty, o której mowa w art. 79 ust. 1 u.p.s. . Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 6 u.p.s. rada powiatu określa w drodze uchwały, warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat, o których mowa w ust. 1. Przepis ten stanowi więc delegację do wydania aktu prawa miejscowego w wyraźnie w nim określonym zakresie, tj. częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty, nie mieści się zaś w tym zakresie możliwość regulowania aktem prawa miejscowego warunków odstępowania przez organ od ustalania opłaty, o której mowa w ust. 1. Ten argument Kolegium miałby więc znaczenie w sytuacji, gdyby organ orzekał w przedmiocie całkowitego lub częściowego zwolnienia, czyli odstępowania od pobrania opłaty już naliczonej, ustalonej wcześniejszą decyzją organu. Natomiast odstąpienie od pobierania opłaty, o której mowa w ust. 1 art. 79 ustawy następuje wyłącznie na podstawie przepisu art. 79 ust. 5 ustawy. Dlatego przytoczony przez Kolegium argument nie odnosi się do wniosku kuratora skarżącej o zawartego w piśmie, oraz w odwołaniu, o odstąpienie od ustalenia opłaty.

Art. 34 § 1 kpa dopuszcza możliwość wystąpienia do sądu z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Może to mieć miejsce po wyczerpaniu wszelkich środków zmierzających do ustalenia miejsca pobytu strony postępowania. W aktach administracyjnych brak jakichkolwiek dowodów, mogących świadczyć o tym, że organ podejmował czynności w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącego. Brak także takich dowodów na okoliczność, iż kurator skarżącego podejmował czynności zmierzające do poczynienia tego ustalenia, co sprawia, że brak kompletnego uzasadnienia dla zastosowania art. 34 § 1 kpa.

Prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie ustalenia odpłatności R. W. za pobyt małoletnich dzieci w rodzinie zastępczej, organy winny mieć na uwadze treść art. 79 u.p.s., oraz zakres regulacji uchwały Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r., celem uniknięcia wyżej wskazanych naruszeń.

Skoro zaskarżone decyzje, oraz decyzje je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem art. 79 ust. 1 i ust. 5 mającym wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

O przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi orzeczono na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym oraz stawek i należności kuratorów (Dz.U. nr 27 poz. 197 ze zm.) w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...),(Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).