Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 840/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7,77,77,78,80,107;
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par.45;
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art.47 ust.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolno środowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. W. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako "ARiMR") z dnia "[...]" r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]"r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2012 i 2013.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z dnia "[...]" r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za rok 2012 w łącznej wysokości 23 353,20 zł, z tytułu realizacji Pakietu 2 - Rolnictwo Ekologiczne, wariantu 2.1 O Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do powierzchni 12,75 ha, wariantu 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), za powierzchnię uwzględnioną do płatności 0,48 ha. Organ administracji podał, iż terminem rozpoczęcia 5-cioletniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2012 r. Płatność ustalona powyższą decyzją została zrealizowana na wskazany przez producenta we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy w dniu 04.02.2013 r. Strona podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2012, na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 33, poz. 262, z późn. zm.)(dalej: rozporządzenie PRŚ).

Dalej decyzją z dnia "[...]"r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolno środowiskową za rok 2013 w łącznej wysokości 23 353,20 zł, z tytułu realizacji Pakietu 2 - Rolnictwo Ekologiczne, wariantu 2.1 O Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do powierzchni 12,75 ha, wariantu 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), za powierzchnię uwzględnioną do płatności 0,48 ha.

Płatność ustalona powyższą decyzją została zrealizowana na wskazany przez producenta we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy w dniu 06.12.2013 r.

W dniach od 01-05.08.2014 r. w gospodarstwie strony przeprowadzona została kontrola na miejscu mająca za zadanie sprawdzenie zgodności danych we wniosku ze stanem faktycznym.

W przedmiotowej kontroli w ramach wariantu - 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na działce rolnej C o powierzchni stwierdzonej 5,30 ha i D o powierzchni stwierdzonej 3,17 ha, stwierdzono nieprawidłowości o kodach:

E2 - Materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań;

E7 - Nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów.

Na działkach rolnych C i D łącznie stwierdzono 456 szt. drzew gruszy spełniających wymogi, wobec minimalnej wymaganej obsady wynoszącej 1211 szt.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, że strona nie wnosiła zastrzeżeń do przeprowadzonej w jej gospodarstwie kontroli na miejscu. Skarżący nie poinformował organu administracji przed datą przeprowadzenia kontroli na miejscu w jej gospodarstwie tj. przed dniem 01.08.2014 r., o jakichkolwiek uchybieniach w uprawie sadowniczej, bądź wystąpienia "siły wyższej".

Za rok 2014 strona otrzymała płatność na mocy decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 z dnia "[...]"r., którą przyznano kwotę w łącznej wysokości 8083,20 zł z tytułu realizacji:

- pakiet 2 rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o stawce 790,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 0,48 ha, kwotę w wysokości 379,20 zł.

- pakiet 2 rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) o stawce 1 800,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 4,28 ha, kwotę w wysokości 7 704,00 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwołał się do brzmienia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1438). Zaznaczył, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361) – dalej jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe 2013" , przytaczając jednocześnie treść §2 ust.1 , §4 ust.1 i 2 i §50 ust.1 powołanego rozporządzenia.

Wskazano również, że skarżący realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od roku 2012, zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, w związku z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku obowiązują go wymogi określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że rolnik otrzymuje corocznie gratyfikację do ha sadu w zamian za utrzymanie plantacji w dobrej kondycji, prowadzenie produkcji rolnej z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W ocenie organu II instancji, inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. W niniejszej sprawie organ administracji zasadnie ustalił, że działki rolne C oraz D nie spełniły warunków przyznania płatności, ponieważ materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań, w tym również nie został spełniony wymóg minimalnej obsady drzew i krzewów.

Skarżący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2012, terminem rozpoczęcia 5-cio letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2012 r. Wraz z podjęciem zobowiązania rolnośrodowiskowego, strona winna corocznie składać wniosek w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podkreślono, że elementy składające się na zobowiązanie rolnośrodowiskowe kształtowane są przez pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz wydaną na jego podstawie decyzję. Dla strony postępowania rok 2012 był pierwszym, w którym ubiegała się o płatność rolnośrodowiskową, a co za tym idzie rokiem, od którego zaczęło się zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w dniu 23.04.2012 r. potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane mu są zasady związane z płatnościami rolnośrodowiskowymi, jak również zobowiązania wynikające z realizacji 5-cio letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Strona składając wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej (PROW 2007- 2013) na rok 2012, złożyła podpis w tab. IX na stronie 4, pkt. 1 "Oświadczenia i zobowiązania" i tym samym zobowiązała się do "niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności.

Wskazano, że ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że skarżący po raz pierwszy poinformował organ administracji o wystąpieniu w jego gospodarstwie tzw. "siły wyższej" podczas przeprowadzanej przez inspektorów terenowych kontroli na miejscu w dniach 01.08.- 05.08.2014 r., co zostało odnotowane przez kontrolujących w uwagach na str. 14 raportu z czynności kontrolnych. Wówczas rolnik oświadczył, że w sprawie zniszczenia jego uprawy gruszy domowej na działkach rolnych C i D przez zwierzynę leśną, toczy się przed sądem postępowanie o odszkodowanie. Zatem skarżący wiedział o stratach wyrządzonych przez zwierzynę leśną w jego gospodarstwie już znacznie wcześniej, gdyż dokonał pewnych czynności z tym związanych, w tym m.in. zgłosił szkodę do Koła Łowieckiego, przeprowadzono na jego wniosek szacowanie wyrządzonych szkód, dalej skierował sprawę o odszkodowanie do sądu. Strona nie poinformowała jednak, jak wynika z akt sprawy, o tym zdarzeniu Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W dniu "[...]"r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych skarżącemu na mocy decyzji z dnia "[...]"r. i "[...]"r.

W dniu 04.05.2015 r. wpłynął do Biura Powiatowego wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. strona wniosła o: przeprowadzenie dowodów z akt postępowania toczącego się przed S.R. w O. "[...]"z powództwa skarżącego przeciwko Kołu Łowieckiemu na okoliczność wystąpienia okoliczności, których nie można było przewidzieć w dniu realizacji zobowiązania, a których wystąpienie powoduje brak obowiązku zwrotu pomocy, uszkodzenia i zniszczenia drzew przez dzikie zwierzęta.

W dniu "[...]"r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie no odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. W ocenie organu II instancji nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania.

Dyrektor OR ARiMR wyrok w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko Kołu Łowieckiemu o zapłatę "[...]"zapadł w dniu "[...]"r. Z akt sprawy, w tym z uzasadnienia przedmiotowego wyroku wynika, że do uszkodzenia drzewek w sadzie gruszy ekologicznej doszło w czerwcu 2013 r. Na str. 2 uzasadnienia podano, iż powód zgłosił wystąpienie szkody pozwanemu dnia 3 czerwca 2013 r., dalej że oględziny szkody zostały dokonane w dniu 4 czerwca 2013 r. Ustalenia te poparte zostały przed Sądem Rejonowym materiałem dowodowym. W ocenie organu odwoławczego datę 4 czerwca 2013 r. tj. datę przeprowadzenia oględzin szkody przez Koło Łowieckie należy uznać jako graniczną, od której należy liczyć bieg terminu na zgłoszenie szkody organowi administracji -Kierownikowi ARiMR. Strona zgłosiła przedmiotową szkodę organowi administracji dopiero ponad rok później do protokołu w dniach 01.08.-05.08.2015 r. Zdaniem organu odwoławczego bezwzględnie należy przyjąć, że szkoda łowiecka, która wystąpiła w gospodarstwie strony miała już miejsce w dacie 3 czerwca 2013 r. Postępowanie sądowe toczące się w sprawie wysokości odszkodowania zakończone obecnie wyrokiem z dnia "[...]"r. , od którego jak podała strona w odwołaniu z dnia "[...]"r. zamierzała wnieść apelację, nie dotyczyło ustalenia daty wystąpienia w gospodarstwie strony "siły wyższej". Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem strony wniesionym w ww. odwołaniu, że wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie "[...]"był i jest w pełni uzasadniony.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że przypadki działania siły wyższej dla działania "Program rolnośrodowiskowy" zostały określone w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361) oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006r, str. 15 z późno zm.).

Wskazano również, że organ administracji publicznej jakim jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 27.02.2013 r., poz. 267 ze zm.) działa na podstawie przepisów prawa i zobligowany jest do przestrzegania przywołanego rozporządzenia nr 1974/2006 regulującego kwestie m. in. zgłaszania przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu "przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności" .

W ocenie organu II instancji nie można uznać tłumaczeń strony odnośnie niezgłoszenia siły wyższej w terminie 10 dni. T.W. podaje, iż nie zgłaszał wystąpienia szkody łowieckiej, gdyż organ odpowiedzialny za szkodę kwestionował okoliczności szkody. Na stronie spoczywał jednak obowiązek powiadomienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jak wykazano wyżej w terminie 10 dni o zaistnieniu okoliczności, w tym przypadku szkód łowieckich. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy producent rolny ubiegający się o płatności nie informuje o sytuacji, która miała miejsce w jego gospodarstwie, a która ma wpływ na ustalenie wielkości przyznanej płatności rolno środowiskowej za dany rok. Skarżący pomimo wystąpienia w jego gospodarstwie w roku 2013 "siły wyższej" nie poinformował o tym fakcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, co więcej ubiegał się w roku 2014 o środki finansowe za uprawę sadu gruszowego na działkach rolnych objętych szkodą łowiecką w roku poprzednim i niespełniających warunków i wymogów do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący nie wykazał dochowania wskazanego terminu - do zgłoszenia szkody. Dokonane zgłoszenie do protokołu podczas kontroli na miejscu przeprowadzanej w gospodarstwie strony w dniąch.01-05.08.2014r. wskazuje na niedochowanie wskazanego przez ustawodawcę terminu na wniesienie tej informacji, gdyż szkodę do Koła Łowieckiego zgłosił w dniu 03.06.2013 r., a w dniu 04.06.2013 r. miało miejsce szacowanie szkody zakończone protokołem podpisanym przez stronę. Powyższe prowadzi do konstatacji, że skarżący nie złożył odpowiednich dowodów na zaistnienie siły wyższej, pomimo, iż jak wynika z akt sprawy sądowej "[...]"posiadał szereg dokumentów, w tym min. zgłoszenie szkody do Koła Łowieckiego, protokół z oględzin szkody, zeznania świadków, dokumentacja zdjęciowa itp. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie strony w dniach 01.08-05.08.2015 r. jest kluczowym dokumentem stwierdzającym stan faktyczny na działkach objętych wnioskiem strony. Dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie jest wystarczająca do wydania rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające i dowodowe zostało przez organ I instancji przeprowadzone prawidłowo, a zarzucane przez skarżącego naruszenie art. 7, art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a., nie miało miejsca. W opinii organu odwoławczego, organ I instancji w przedmiotowej sprawie przeanalizował całą zgromadzoną dokumentację i prawidłowo na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej ustalił stan faktyczny.

Organ II instancji odwołał się do art. 21 ust. 2 pkt 4 i ust 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z pozn. zm.) oraz do § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., w którym ustawodawca przyjął generalną zasadę, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta jest zgodna z enumeratywnie wymienionymi w punktach od 1 do 5 tego paragrafu i tylko w przypadku zmiany zobowiązania rolno środowiskowego dokonanej w myśl § 5 ust. 1 zmianę taką wprowadza się w planie działalności rolno środowiskowej zgodnie z § 5 ust. 2. Dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w trakcie jego trwania są więc jednoznacznie sprecyzowane. W niniejszej sprawie nie dopuszcza się zmiany zobowiązania, w związku ze zmniejszeniem powierzchni użytkowanej rolniczo. Rozstrzygając kwestię niedochowania 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, organ odwoławczy wskazał, że skarżący w 3-cim roku trwania pięcioletniego zobowiązania rolno środowiskowego tj. w roku 2014 zmniejszył powierzchnię objętą zobowiązaniem rolno środowiskowym z 12,75 ha na 4,28 ha w ramach pakietu 2 rolnictwo ekologiczne wariant 2.10.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały zachowane ani warunki przyznania płatności dla wariantu 2.10 (drzewka nie spełniają wymagań dotyczących wysokości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego) ani wymogi przewidziane dla tego wariantu (niespełnienie kryterium minimalnej obsady drzew). Należy rozróżnić warunki przyznania pomocy od wymogów, jakie powinny być przestrzegane w ramach wariantów poszczególnych pakietów. Warunki przyznania płatności rolno środowiskowej w ramach wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zostały określone w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia "rolnośrodowiskowego" z 26.02.2009 r. Natomiast wymogi zostały określone w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia. Różnica między warunkami przyznania pomocy, a wymogami przejawia się przede wszystkim w skutkach, jakie są związane z ich niespełnieniem lub nieprzestrzeganiem. Konsekwencją niespełnienia warunków przyznania pomocy jest odmowa jej przyznania i zwrot pomocy wypłaconej za realizację zobowiązania za poprzednie lata (§ 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia "rolnośrodowiskowego" z 26.02.2009 r. w zw. z § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13.03.2013 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361). Natomiast konsekwencją nieprzestrzegania wymogów jest zasadniczo zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w danym roku (załącznik Nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego "rolnośrodowiskowego" z 26.02.2009 r.). Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie nie spełniono zarówno warunków przyznania płatności jak i wymogów przewidzianych dla ww. wariantu, mamy do czynienia ze zbiegiem podstaw do odmowy przyznania płatności w ramach wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe ( w okresie przestawiania) dla działek rolnych C i D.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podczas kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowość o kodzie E7 dla wariantu 2.10 polegająca na nieutrzymywaniu minimalnej obsady drzew i krzewów oraz nieprawidłowość o kodzie E2, polegającą na niespełnianiu określonych wymagań przez materiał szkółkarski. W wyniku powyższych nieprawidłowości za rok 2014 przyznano płatność rolnośrodowiskową w zakresie wariantu 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w pomniejszonej wysokości. Niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2014 skutkuje koniecznością zwrotu płatności za lata poprzednie, w części dotyczącej działki rolnej lub jej części w stosunku do której stwierdzono takie uchybienie, we wskazanym przypadku za działkę c – 5,30 ha, i działkę d – 3,17 ha.

Na podstawie dokumentacji organ stwierdził, że niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego i konieczność zwrotu nienależne pobranych płatności za rok 2012 i 2013 przedstawiając szczegółowo wyliczenia kwot do zwrotu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa dopuszczają okoliczności, gdy obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności PRŚ (PROW 2007 – 2013) nie powstaje. Wymieniając te okoliczności wskazał, że nie wystąpiły one w niniejszej sprawie i nie mają zastosowania do ustalonego stanu faktycznego,

Organ II instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w oparciu o art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,(Dz. U. z 2013 r., poz. 173) tj. art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006 r., str. 90 ze zm.)obejmującym sytuacje, w których kwota podlegająca zwrotowi nie przekracza równowartości 100 EUR.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie termin na wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności uległ przedłużeniu, z uwagi na konieczność uwzględnienia przerwania okresu przedawnienia (stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95), wynikającego z faktu doręczenia skarżącemu zawiadomienia z dnia 22 kwietnia 2015 r. W realiach niniejszej sprawy uznano, iż decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności wydana została przed upływem okresu przedawnienia. Podał również, że stosownie do art. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L nr 280 z 13.10.2012, str. 2), w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012 r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania: art. 7, 75, 77, 78 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie a w szczególności na:

- uchybieniu obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego poprzez brak weryfikacji akt postępowania "[...]"prowadzonego przez Sąd Rejonowy pomimo zgłoszonego wniosku strony, co pozwoliłoby ustalić, czy na nieruchomości skarżącego objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wystąpiły szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta i w jakim zakresie, czy działki były zabezpieczone przed szkodami jakie mogą wyrządzić dzikie zwierzęta;

- braku rozpatrzenia przez organ posiadanego materiału dowodowego poprzez uznanie, że skarżący nie złożył odpowiednich dowodów w celu wykazania zaistnienia siły wyżej, podczas gdy okoliczności te były stwierdzone szeregiem znanych organowi dokumentów takich jak: zgłoszenie szkody do Koła Łowieckiego, protokół z oględzin szkody, zeznania świadków, dokumentacja zdjęciowa;

- znaniu, że skarżący nie udowodnił wystąpienia siły wyższej pomimo, że w ocenie organu bezspornym jest wystąpienie szkody łowieckiej w gospodarstwie strony już w dacie 3 czerwca 2013 r.

- uznaniu, że skarżący nie dochował 10 dniowego terminu na zgłoszenie wystąpienia siły wyższej zgodnie z art. 47 pkt. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) z dnia 15 grudnia 2006 r., podczas gdy z uwagi na toczącą się przez Sądem Rejonowym sprawę i kwestionowanie wystąpienia szkód termin ten jeszcze nie rozpoczął biegu;

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

art. 47 pkt. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) z dnia 15 grudnia 2006 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchybienie 10 dniowego terminu na zgłoszenie wystąpienia siły wyższej lub szczególnych okoliczności uniemożliwia późniejsze wykazanie przez stronę wystąpienia siły wyższej i zwalnia organ z obowiązku ustalenia stanu faktycznego w zakresie zgłoszonych okoliczności oraz stosowania przepisów kpa, w tym w szczególności art. 7

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w trakcie postępowania przed organami zarówno I jak i II instancji skarżący przedstawił szereg twierdzeń i dowodów potwierdzających, że na działkach objętych programem rolnośrodowiskowym doszło do szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta. Wskazał przy tym, że w sprawie powstałych szkód toczy się postępowanie sądowe, gdyż Koło Łowieckie zobowiązane do naprawienia szkód z tego tytułu kwestionuje swoją odpowiedzialność. Organ nie przeprowadził dowodu z akt postępowania sądowego uznając, że "zgromadzony w I instancji materiał dowodowy jest wystarczający i odpowiedni do rozpatrzenia go w oparciu o istniejący w dniu orzekania stan sprawy". Akta postępowania sądowego zawierają liczne protokoły szacowania szkody, dokumentacje zdjęciową, opinie biegłych sadowych, zgłoszenie szkody, zeznania świadków pozwalające ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzi przypadek wystąpienia siły wyższej oraz w jakiej skali.

Zdaniem skarżącego ustalenia organu stoją w sprzeczności z dokonaną w sprawie oceną materiału dowodowego. W chwili wydania decyzji organ znał treści dokumentacji sprawy sądowej sygn. akt "[...]", z której bezspornie wynika, że powodem niespełnienia warunków programu rolnośrodowiskowego było wystąpienie siły wyższej. Co więcej organ uznaje te okoliczności za udowodnione, lecz pomimo tego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję twierdząc, że skarżący nie udowodnił okoliczności wystąpienia siły wyższej.

Strona podniosła, że pomimo trafnego przyjęcia przez organ, że w gospodarstwie strony miała miejsce szkoda łowiecka, której wystąpienie niweczy obowiązek zwrotu kwoty wskazanej w decyzji, organ z niewiadomych przyczyn wydając decyzję okoliczności te pominął. Ponadto nie jest wiadome, dlaczego przy ustaleniu stanu faktycznego w zakresie wystąpienia siły wyższej organ nie oparł się na dowodach, na które sam wskazuje w uzasadnieniu (akta sygn. Akt "[...]") i z których w jego ocenie wynikają okoliczności podnoszone przez stronę, wyciągając w tym zakresie odmienne wnioski niepoparte żadnymi dowodami.

Podkreślono, że z akt sądowych sprawy cywilnej wynika, że skarżący stosował repelenty oraz osłonki, co pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu. Jest to okoliczność szczególnie istotna, gdyż zgodnie z § 45 ust. 7a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" Objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest: uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów ogrodzenia lub osłonek. Zdaniem strony ustalenia organu w tym zakresie są błędne i prowadzą do błędnych ustaleń faktycznych wpływających na orzeczony wobec skarżącego obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Również w tym wypadku organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania na które wskazano w niniejszej skardze. Organ nawet nie próbował wyjaśnić, czy skarżący stosował repelenty lub osłonki drzew, i pomimo braku ustaleń w tym zakresie uznał, że tego typu środki nie były stosowane. Przy czym ustalenia te nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a z akt postępowania sadowego, w tym z opinii biegłego wynika, że skarżący stosował osłonki oraz repelenty przekazane mu przez Koło Łowieckie.

W odniesieniu do twierdzeń organu, że skarżący nie dochował 10 – dniowego terminu na zgłoszenie siły wyższej wskazano, iż wnioskodawca w chwili wystąpienia szkód w uprawie zgłosił je Kołu łowieckiemu, które ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą o ile szkoda została wyrządzona przez enumeratywnie określone w ustawie Prawo łowieckie zwierzęta. Koło łowieckie zakwestionowało powstanie szkód twierdząc, że nie powstały one na skutek uszkodzenia przez zwierzęta, a błędów agrotechnicznych w uprawach, za które odpowiedzialność ponosi skarżący. Z tego względu skarżący nie zgłaszał wystąpienia szkód właściwym organom administracji, gdyż sprawa cywilna zmierzająca do ustalenia wystąpienia "siły wyższej" była w toku. Zdaniem strony ,skarżący nie był w stanie dokonać zgłoszenia wystąpienia siły wyższej w terminie wcześniejszym, w związku z czym 10-dniowy termin nie rozpoczął biegu. W tym miejscu skarżący podkreśla, że niedochowanie wskazanego terminu nie uniemożliwia późniejszego zgłoszenia tych okoliczności oraz nie zwalnia organu z obowiązku stosowania przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego.

Uzasadniając naruszenie prawa materialnego wskazano m.in., że organ utożsamia dokonanie zgłoszenia z wystąpieniem siły wyższej, podczas gdy wystąpienie siły wyższej stanowi samodzielne zdarzenie, a zgłoszenie tych okoliczności ma walor jedynie informacyjny. Przy tym przepis nie przewiduje negatywnych konsekwencji, jakie mogą się wiązać z brakiem zgłoszenia w zakreślonym terminie. Po upływie tego terminu strona może przedstawić wszelkie dowody potwierdzające wystąpienie siły wyższej lub szczególnych okoliczności, a organ powinien dokonać ich oceny z zachowaniem przepisów k.p.a.

Zdaniem skarżącego brak dokonania zgłoszenia, czy też dokonanie zgłoszenia z uchybieniem 10- dniowego terminu nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności gdy organ dysponuje dowodami pozwalającymi na dokonanie takich ustaleń. W ocenie strony wykładnia przepisu dokonana przez organ jest błędna, a brak zgłoszenia lub zgłoszenie wystąpienia siły wyższej z uchybieniem 10 -dniowego terminu nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego na podstawie dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014r. poz.1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.). ponadto na podstawie przepisów art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Przy czym zauważyć należy, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego, gdyż rolą sądu jest kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Sąd zbadał więc jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Skarga w punktach formułuje zarzuty naruszenia przepisów art. 7,75,77,78,80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Zdaniem Sądu, słusznie organ przyjął i wykazał w uzasadnieniu swej decyzji, że brak było w sprawie podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wskazać także należy, iż występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych dany beneficjent jednocześnie przyjmuje na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Podkreślić należy, że w dziale IX wniosku o przyznanie płatności skarżący oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności. Nadto zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Przede wszystkim jednak zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacenie płatności lub pomocy finansowej objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań. Obowiązki skarżącego zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu nawet dla osoby nie posiadającej doświadczenia, a ich znajomość strona skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem.

Podkreślić należy, że nieprawidłowości zostały stwierdzone przez organy obu instancji po przeprowadzeniu kontroli i wizytacji terenowych w zakresie zgodności danych wskazanych we wniosku ze stanem faktycznym. Strona pomija zaś okoliczności, że po raz pierwszy poinformowała organ o zniszczeniach upraw dokonanych przez zwierzęta leśne dopiero w czasie kontroli w terenie w sierpniu 2014r , a więc co należy podkreślić – ponad rok od zgłoszenia szkody w kole łowieckim.

W postępowaniu w sprawie pomocy finansowej to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę - producenta rolnego, który z określonego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 88/11, LEX nr 1148355). Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 2501/10, LEX nr 995979). Tak więc to skarżący powinien był poinformować organ o nowych okolicznościach zgodnie ze stanem faktycznym. Niedopuszczalna jest sytuacja gdy producent rolny ubiegający się o płatności nie informuje o okolicznościach, które miały miejsce w jego gospodarstwie, a które mają wpływ na ustalenie wysokości przyznanej płatności rolnośrodowiskowej na dany rok.

W powyższym stanie faktycznym nie sposób przyjąć za zasadną argumentację skarżącego że z uwagi na toczącą się przez Sądem Rejonowym sprawę i kwestionowanie wystąpienia szkód, termin na zgłoszenie do organu wystąpienia siły wyższej jeszcze nie rozpoczął biegu. Taka argumentacja nie ma żadnego oparcia prawnego ani logicznego. Żaden bowiem z przepisów nie uzależnia prowadzenia postępowania przez organy od zakończenia sprawy cywilnej. Z całą stanowczością wskazać należy, że sprawa przed sądem cywilnym o odszkodowanie za szkodę łowiecką toczyła się pomiędzy skarżącym, a Kołem Łowieckim. Sprawa ta toczyła się na podstawie przepisów ustawy Prawo łowieckie i rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych. Postępowanie to w żaden sposób nie jest związane z procedurami wprowadzonymi Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) z dnia 15 grudnia 2006r. Co więcej sprawa cywilna dotyczyła innych stron, a organy nie były o niej nawet powiadomione. Nieskuteczne więc są zarzuty skarżącego co do związania organów ustaleniami sądu cywilnego w sprawie, w której organy nie brały udziału. Organy zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) NR 65/2011 z 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005r. w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - są władne samodzielnie prowadzić postępowanie dowodowe, dokonywać ustalenia faktyczne i wydawać stosowne decyzje w określonych procedurach administracyjnych.

Zgodnie z przepisami Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie skarżący takich czynności nie przeprowadził we wskazanym czasie. Skarżący poinformował organy o szkodach spowodowanych przez zwierzynę dopiero w czasie kontroli po upływie roku od samego zdarzenia. Wskazać też należy, że skarżący nie argumentował braku swojego działania żadnymi obiektywnymi przeszkodami. Co więcej bezspornym jest, że szkodę zgłosił, ale do Koła Łowieckiego i to już 3 czerwca 2013r.

Zdaniem Sądu 10 dniowy termin do zgłoszenia przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności jest terminem o charakterze materialnoprawnym. Materialnoprawny charakter mają bowiem terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13, CBOSA).

Powołane w skardze argumenty skarżącego nie mogą wpłynąć na inną ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Skarżący miał możliwość i obowiązek zgłoszenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności , lecz nie uczynił tego właściwemu organowi. Nie spornym jest, że zgłoszenia dokonał do Koła Łowieckiego , a nie Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Osoba, która ubiega się o płatności musi dołożyć szczególnej dbałości jeśli chodzi o prowadzenie swoich spraw, ryzykuje bowiem utratę uprawnień. Nie ma żadnego przepisu, który pozwoliłby na uwzględnienie wniosku złożonego po upływie wskazanego 10-cio dniowego terminu.

Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 §1 i art. 8 K.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – (dalej powoływana również jako u.w.r.o.w) do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem, że organ "stoi na straży praworządności ( co jest modyfikacją zasady z art. 7 kpa ) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " ( co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 k.p.a, pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z k.p.a, w tym w szczególności art. 80 , który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona.

Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a , fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy. Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności, które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy .

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. wskazując przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne .

Tak więc stwierdzić należy, że w toku prowadzonego postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron (art. 6, 7 k.p.a.) oraz zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, dokonując jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 k.p.a.). Zapewniły również stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania. Nie naruszono również zasad ogólnych postępowania wynikających z art. 8, 9 i 11 k.p.a. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów europejskiego oraz krajowego prawa materialnego, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.