Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1278/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Janusz Zajda, Sędziowie WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), - Małgorzata Rysz, Protokolant - Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] kwotę 2. 901 zł (dwa tysiące dziewięćset jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu [...].06.2000r. agencja celna Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej [...] . z siedzibą w W. działając jako przedstawiciel bezpośredni Spółki z o.o. w W. [...] . (poprzednika prawnego skarżącej) zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego SAD Nr [...] leki sprowadzone z B.. Do ww. zgłoszenia celnego zostały dołączone faktury handlowe Nr: [...] , skorygowana notą kredytową [...] oraz [...] skorygowane notami kredytowymi [...] i [...] wystawione przez eksportera, tj. firmę [...] . S.A. z L., a także Deklaracja Wartości Celnej. Z powyższych dokumentów wynikało, że wartość transakcyjna towaru wynosiła 869 473,14 USD.

Decyzją z dnia [...] .04.2002 r. Nr [...] , wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a Kodeksu celnego, uznano powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz długu celnego i orzekając w tej części wartość celną towaru będącą podstawą wymiaru cła, określił w skorygowanej (obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem udzielonego importerowi przez eksportera rabatu obniżającego o 33% i 50% (w stosunku do gumy [...]), fakturowane pierwotnie należności eksportera.

Orzekając w sprawie, na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] decyzją z dnia [...] .02.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zawartą przez niego z eksporterem umowę o sprzedaży, dystrybucji i wsparciu technicznym z [...] .01.1996 r., przewidującą stosowanie w imporcie leków rabatu udzielanego importerowi według zasad ustalanych okresowo przez te podmioty.

W ramach powyższej umowy, rabaty (zniżki) realizowane były na podstawie not kredytowych eksportera, określających kwotowe wysokości otrzymywanych przez importera rabatów.

Według ustaleń w toku kontroli, wysokość rabatu właściwa dla zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie wynikała z następujących not kredytowych: nr [...] z dnia [...] .06.2000r. (wystawiona do faktury nr [...] z dnia [...] .06.2000 r.) obniżająca wartość importowanych leków podaną w fakturze o 33%, nr [...] z dnia [...] .06.2000 r. (wystawiona do faktury nr [...] z dnia [...].06.2000r.), obniżająca wartość importowanych leków z pozycji 1, 2, 4, 6 o 33%, nr [...] z dnia [...] .06.2000 r. (wystawiona do faktury nr [...] ) obniżająca wartość importowanych towarów z poz. 5 zgłoszenia o 50%.

Zgodnie z zapisami w księgowości [...] . Sp. z o.o. przekazała dla [...] S.A. środki pieniężne w kwotach wynikających z faktur handlowych pomniejszonych o kwoty wynikające z not kredytowych.

Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, iż w przedmiotowej sprawie kwotą należną za towar była kwota wynikająca z faktur handlowych, pomniejszona o przyznane rabaty.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, uzasadniona była w świetle art. 23 § 1 Kodeksu celnego korekta (obniżenie) wartości celnej towaru dokonana przez organ celny pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Dyrektor Urzędu Celnego prawidłowo dokonując zmiany zgłoszenia celnego w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego, omyłkowo w decyzji powołał błędną podstawę prawną - art. 65 § 4 pkt 2 lit. a.

W skardze wniesionej w dniu 24.03.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. w W. wystąpiła z żądaniem uchylenia decyzji organów celnych obu instancji zarzucając naruszenie przepisów:

art. 120-124 i art. 187 Ordynacji podatkowej

art. 21, art. 23 § 1 (w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1)

art. 64, art. 65 § 5 i art. 246 § 3 Kodeksu celnego

Rozwijając w motywach skargi zarzuty w sferze stanowiącej przedmiot regulacji prawa procesowego, w szczególności powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, skarżąca wywodzi, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z naruszeniem powinności organów celnych wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ograniczając się bowiem do ustaleń dokonanych w toku kontroli u importera, organy celne nie podjęły innych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W konsekwencji, decyzje organów celnych wydane zostały w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, a także powinności działania w sposób budujący zaufanie do organów celnych.

W ramach zarzutów o charakterze merytorycznym skarżąca podkreśla z naciskiem, że rabat od zafakturowanej ceny dostawy został jej co prawda udzielony notami kredytowymi z dnia [...] lutego2000r., a więc sprzed daty dokonania zgłoszenia celnego, jednak Spółka otrzymała te noty w okresie późniejszym, po odprawie celnej towarów (co nie było kwestionowane przez organ kontroli celnej oraz organ I instancji). Zatem w dniu zgłoszenia celnego nie było możliwości określenia wartości celnej odmiennie, niż według i w wysokości ceny transakcyjnej wynikającej z faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.

Wynikało to również stąd, że rabat zapisany w umowie, łączącej Spółkę z Dostawcą, (analizowanej przez organy celne), przewidziany został jako fakultatywny w tym sensie, że "istniała tylko możliwość otrzymania rabatu". Ponadto wysokość rabatów nie była znana stronie nawet w momencie otrzymania not kredytowych, albowiem rabaty udokumentowane tymi notami były rabatami przewidywanymi (wstępnymi), a całkowita wielkość upustów znana była dopiero pod koniec każdego roku kalendarzowego. Oprócz zapisów umowy świadczy o tym również nota kredytowa nr [...] , znana organom celnym, stanowiąca korektę wszystkich rabatów (in plus) otrzymanych w 2000 r. Nieuwzględnienie przez organy ww. noty kredytowej narusza nie tylko przepisy Ordynacji podatkowej (art. 187 § 1, 122 i 121 § 1), ale także przepisy prawa materialnego (art. 23 do 28 Kodeksu celnego).

W tym stanie rzeczy, ze względu na tzw. "postimportowy" charakter udzielonego rabatu, ponadto którego wysokość była nieznana w momencie dokonywania zgłoszenia celnego, nie powinien on - zdaniem skarżącej - wpływać na wartość celną towaru, która według skargi kształtowała się w wysokości wartości (ceny) transakcyjnej określonej w przedstawionych przy zgłoszeniu fakturach eksportera.

W tym zakresie Skarżąca powołała się na przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1998r. (Dz.U. Nr 161, poz. 1080) w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz określenia zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi, z którego wynika, że w przypadku uzyskania przez Spółkę rabatu, fakt ten nie wywoływał konsekwencji w zakresie regulacji dotyczącej cen i marż urzędowych. W szczególności nie było konieczności zmiany wartości marży urzędowej (ponownego jej wyliczenia) w przypadku uzyskania przez importera rabatu, bonifikaty czy upustu .

W złożonym w toku postępowania sądowego, piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2004 r., skarżąca dodatkowo zgłosiła zarzut braku podstawy prawnej dla podpisywania decyzji przez upoważnionych pracowników organów celnych. Zdaniem spółki, w chwili wydawania przez organy celne - zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji, zaskarżonych decyzji, nie istniała podstawa prawna umożliwiająca zarówno naczelnikowi urzędu celnego jak i Dyrektorowi Izby Celnej upoważnienie pracowników kierowanych przez nich jednostek do wydawania decyzji w ich imieniu. Za powyższym, o ocenie skarżącej, przemawia pierwotna treść art. 143 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2003 r.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto złożył odpis decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie upoważnienia niektórych funkcjonariuszy Izby Celnej [...] w [...] do załatwiania spraw imieniu Dyrektora IC [...] w [...] w postępowaniu w sprawach celnych i postępowaniu administracyjnym oraz w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie tylko z tych przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od treści skargi (art. 134 p.p.s.a.)

Rozstrzygnięcie sprawy przez organ celny w trybie art. 65 § 4 kodeksu celnego następuje w drodze decyzji. Pod pojęciem "wydanie decyzji" należy rozumieć sporządzenie decyzji (czyli jej napisanie i podpisanie) oraz skuteczne jej doręczenie (ew. ogłoszenie), a zatem prawidłowe wprowadzenie decyzji do obrotu. Jednym z elementów konstytutywnych decyzji jest jej podpisanie przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Konsekwencją braku podpisu osoby upoważnionej do działania jest uznanie, że decyzja ta prawnie nie istnieje, co zgodnie z art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1996 r. SA/KA 2564/95).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania decyzja organu celnego I instancji z dnia [...] kwietnia 2002r. zawierająca jedynie pod treścią rozstrzygnięcia adnotację w formie pieczęci imiennej działającego z upoważnienia Dyrektora Urzędu - Naczelnika Działu Taryfikacji Wartości Celnej i Podatków Pośrednich - K. K. nie została w ogóle podpisana. (k 39 akt adm.), tym samym nie wywołała żadnych skutków prawnych. Wobec powyższego uznając, że brak podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji organu celnego I instancji stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia a utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja organu drugiej instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego), orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).