Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1738/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust 1 pkt 7, art 11 ust 4
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawa skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 13 września 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. o odmowie uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że pismem z 20 stycznia 2021 r. [...] wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako: "Wojewódzki Inspektor") o zastrzeżenie informacji zawartych w protokole kontroli nr [...] oraz w piśmie posiadających informacje o wartości handlowej, w tym danych technologicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1010, z późn. zm.), których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. Wojewódzki Inspektor decyzją z [...] lutego 2021 r. odmówił uwzględnienia wniosku z 20 stycznia 2021 r., uszczegółowionego pismem z 5 lutego 2021 r. o wyłączenie informacji z udostępnienia w zakresie:

1) opisanych w zastrzeżeniach do protokołu kontroli NR [...] danych z pkt 1 do pkt 3 - szczegółowy opis procesu przetwarzania, w tym wykorzystywanych do niego urządzeń i zbiorników, sposobu funkcjonowania pryzm w przetwarzaniu odpadów, zaszczepienia pryzm mikroorganizmami, okresem szczepienia,

2) danych z protokołu kontroli NR [...] - informacji o infrastrukturze znajdującej się na terenie składowiska.

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewódzki Inspektor wskazał na przesłankę wynikającą z art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.).- dalej w skrócie "ustawa o informacji"]. Zdaniem organu I instancji wnioskowane informacje nie podlegają ograniczeniu, ponieważ nie spełniają przesłanek wskazanych w wyższej przywołanym przepisie. Od powyższej decyzji [...] wniosła odwołanie.

Po analizie materiału zgromadzonego w sprawie, Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "Główny Inspektor") decyzją z 13 września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Wojewódzki Inspektor w okresie od 16 września 2020 r. do 2021r. przeprowadził kontrolę [...] sp. z o. o., tj. działalności prowadzonej na terenie działki nr [...]. obręb [...], [...]. Była to kontrola problemowa, pozaplanowa, interwencyjna w zakresie gospodarowania odpadami z wyłączeniem gospodarowania odpadami komunalnymi. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli NR [...] z [...] stycznia 2021 r. (dalej: "protokół"). Pismem z 20 stycznia 2021 r. spółka wniosła zastrzeżenia do protokołu. Jednocześnie wskazała, że informacje zawarte w protokole oraz w przedmiotowym piśmie stanowią informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. W związku z powyższym [...] zastrzegła zakaz ich udostępniania osobom trzecim.". Spółka wyjaśniła że dokumenty te zawierają informacje o prowadzonej działalności badawczej dot. [...] (dalej jako: "[...]"), metodologii badań oraz wynikach badań. Technologia ta jest efektem wieloletnich działań i prac doświadczalnych przeprowadzanych przez spółkę. Opis technologii [...] i znak handlowy [...] jest przedmiotem posiadanego patentu nadanego przez Urząd Patentowy RP. Kolejno [...] WIOŚ pismem z 26 stycznia 2021 r. wezwał do uszczegółowienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia, poprzez wskazanie konkretnych informacji o wartości handlowej w tym danych technologicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa - zawartych w protokole kontroli i ww. piśmie oraz uzasadnienia możliwości pogorszenia pozycji konkurencyjnej [...] w wyniku ujawnienia powyższych informacji. [...] pismem z 5 lutego 2021 r. wniosła o wyłącznie z udostępnienia wszystkich informacji zawartych w protokole kontroli oraz zastrzeżeń do protokołu zawartych w piśmie z 20 stycznia 2021r. Ponadto udzieliła dodatkowych wyjaśnień. Spółka wykazała sposoby i działania jakie stosuje w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, np. w zakresie procesu produkcji [...]. Dodatkowo poinformowała, że ograniczyła udostępnianie danych dotyczących swojej działalności na oficjalnej stronie, w tym danych patentowych, zawiera ze swoimi pracownikami umowy o zachowaniu poufności, stosuje klauzule poufności w umowach z kontrahentami, kieruje wnioski do organów ochrony środowiska i innych o utajnienie informacji nt. danych o produkcji [...]. Jak wskazała informacje te stanowią informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. Organ odwoławczy, po przeprowadzonym postępowaniu, uznał że decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy, albowiem została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazywane przez spółkę dane zawarte w protokole nie spełniają warunków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, dlatego na podstawie art. 16 ust. 4 ww. ustawy i art. 104 § 1 k.p.a. rozstrzygnięto zgonie z powyższym. Organ przytoczył treść art. 16 ustawy o informacji, wskazał że wyjątki należy interpretować zawężająco, z uwzględnieniem interesu społecznego przemawiającego za udostępnieniem informacji. Dalej przytoczył ustęp 1 pkt 7 przedmiotowej ustawy. Wskazał, że uznanie ochrony takich danych za jeden z dopuszczalnych wyjątków od zasady udostępnienia informacji jest przewidziany w art. 4 ust. 2 lit. d dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG i art. 4 ust. 4 lit. d Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Dla uznania, że wyjątek w danym wypadku wystąpił, konieczne jest spełnienie następujących przesłanek: a) informacje muszą mieć nie tylko wartość handlową, ale muszą też być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, b) ujawnienie przedmiotowych informacji mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną przekazującego, c) przekazujący złożył uzasadniony wniosek o nieudostępnianie informacji. Organ wskazał, że jako podstawę prawną do określenia definicji tajemnicy przedsiębiorstwa należy uznać art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jak zauważył A. Michalak w Komentarzu do art. 11 ustawy 6 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. M. Zdyb. Lex 2011, na gruncie obecnie obowiązującego art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ochronie podlega każda informacja bez względu na jej charakter, a więc informacja handlowa, techniczna, technologiczna lub organizacyjna. W związku z powyższym ochronie podlega w szczególności informacja technologiczna (np. sposoby produkcji, system sprawdzania jakości), informacja techniczna (np. projekty nieopatentowanych rozwiązań technicznych, modele rozwiązań technicznych), informacja handlowa (np. lista dostawców, klientów, plany wydania książki przez wydawnictwo), informacja organizacyjna (np. prognozy sprzedaży, system dystrybucji, procedury wewnętrzne, zasady organizacji i zarządzania, wynagrodzenia wypłacane pracownikom) (orzeczenie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2014 r., sygn. III SO 8/14). Do uznania, że dane informacje powinny być wyłączone z udostępniania, konieczne jest udowodnienie, dlaczego ich ujawnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję przekazującego. Fakt ten - podobnie jak pozostałe przesłanki utajnienia informacji - powinien być wykazany przede wszystkim we wniosku zainteresowanego o wyłączenie informacji z udostępniania, a potem także w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji. Z akt sprawy wynika, że [...] pismem z 5 lutego 2021 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku z 20 stycznia 2021 r. co prawda wskazała umiejscowienie informacji, których wyłączenia z udostępnienia żąda, jednakże uczyniła to w sposób opisowy. Spółka wniosła o wyłączenie z udostępnienia wszystkich informacji zawartych w protokole kontroli NR [...] oraz zastrzeżeń do tego protokołu, zatem zastrzeżenie dotyczy w całości ustaleń kontroli. Mając powyższe na uwadze organy Inspekcji Ochrony Środowiska stanęły na stanowisku, że niemożliwym jest zastrzeżenie protokołu kontroli w całości, a jedynie jego części zawierające dane podlegające ochronie. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, że spółka konstruując wniosek pominęła załączniki do protokołu kontroli, które odnoszą się również swym zakresem do informacji objętych wnioskiem o wyłączenie z udostępnienia informacji. To na wnioskującym ciąży obowiązek wskazania informacji posiadających wartość gospodarczą, a tym samym tych które w jego ocenie winny zostać zastrzeżone. Wniosek winien być uzasadniony pod względem formalnym i prawnym, zatem winien być wyczerpujący. Organ nie może domniemywać, o które informacje chodzi przedsiębiorcy, a tym samym nie może traktować wniosku rozszerzająco. Innymi słowy to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek określenia konkretnie informacje, zawarte w danym dokumencie, mają być wyłączone z udostępnienia. Okoliczności te podlegają badaniu w razie odmowy udostępnienia informacji o środowisku w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, gdyż złożenie uzasadnionego wniosku o wyłączenie tych informacji z udostępnienia stanowi jedną z przesłanek zastosowania tego przepisu (Magdalena Bar. komentarz do niektórych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko LEX/eł 2014). Zdaniem organów przedłożony przez stronę wniosek o wyłączenie informacji z udostępnienia nie czynił zadość ww. przepisowi, a przede wszystkim nie wskazywał konkretnych szczegółowo wskazanych informacji podlegających wyłączeniu. W ocenie organu odwoławczego nie sposób wyprowadzić wniosku, jakoby w rozpatrywanej sprawie, organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny oraz swym działaniem naruszył art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji. Główny Inspektor podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii odmowy wyłączenia wnioskowanych informacji. Niezrozumiałym natomiast jawi się stanowisko spółki wyrażone w piśmie z 5 lutego 2021 r. Z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, że treść protokołu kontroli odnosi się do pryzm (hałd) odpadów bez wskazania konkretnego rodzaju odpadów i ich ilości. W jego zapisach brak jest szczegółowego opisu jakim procesom poddawane są te odpady. Bezspornym jest, że protokół ten nie opisuje całej infrastruktury Zakładu, brak w nim również zapisów wyjaśniających technologię produkcji [...]. Ustalenia znajdujące się w treści protokołu dotyczą sposobu i zagospodarowania odcieków na terenie Zakładu, co nie jest związane bezpośrednio z technologią produkcji [...] chronioną przez spółkę patentem. Nie bez znaczenia jest również fakt, że opisane przez [...] dane w pkt 1-3, zawarte w zastrzeżeniach do protokołu kontroli (pismo z 20 stycznia 2021 r.) udostępnione są przez spółkę na wskazanej w piśmie z 5 lutego 2021 r. [...] pod postacią patentu. Opis patentowy jest jawny i dostępny na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP. Skutkiem czego z chwilą upublicznienia treści zgłoszenia wynalazku, przestaje on stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż informacje nim objęte stały się ogólnodostępne. W ocenie Głównego Inspektora informacje znajdujące się w protokole kontroli i zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie stanowią wartości gospodarczej lub technologicznej oraz nie zawierają treści objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Zawarte w nich dane nie powalają na poznanie technologii stosowanej w Zakładzie w zakresie powstawania produktu [...], nie sposób wywnioskować informacji na temat form i metod działania lub cyklu produkcyjnego prowadzonego przez spółkę. Wskazane informacje nie - traktują o rozwiązaniach technicznych i technologicznych stanowiących "know-how". Dodatkowo na podstawie ww. informacji nie ma możliwości ustalenia strategii i ewentualnych przyszłych zachowań na rynku przetwarzania odpadów przez [...]. Tym samym informacji zawartych w protokole kontroli nie można uznać za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.

Nie sposób także wyprowadzić wniosku, jakoby odmowa uwzględnienia przez organ I instancji wniosku o wyłącznie informacji z udostępnienia umożliwiłaby konkurentom zastosowanie podobnych rozwiązań architektonicznych, techniczno-technologicznych czy organizacyjnych w wyniku czego wzrosłaby ich przewaga rynkowa lub mogłoby to bezpośrednio obniżyć rentowność [...]. Reasumując w ocenie organu II instancji informacje zawarte w protokole i uszczegółowione w piśmie z 5 lutego 2021 r. nie stanowią tajemnicy handlowej w rozumieniu tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ na ich podstawie nie da się wywieść informacji o perspektywie dokonania korzystnej inwestycji, o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów działalności, jakości usług i produktów czy informacji dotyczących preferencji poszczególnych klientów. W związku z powyższym przedmiotowe, fragmentaryczne informacje nie posiadają choćby minimalnej wartości rynkowej, zatem ich ujawnienie nie może obiektywnie negatywnie wpłynąć na sytuację rynkową przedsiębiorcy. Tym samym bezspornym jest, że informacje, których odmówił zastrzeżenia organ I instancji nie stanowią informacji handlowej, która w myśl wyroku Sądu Najwyższego z 3 października 2000 r. (sygn. akt ICKN 304/00 "obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i widomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym.". Zdaniem Głównego Inspektora wniosek o zastrzeżenie przedmiotowych informacji nie został w przekonujący sposób uzasadniony. [...] nie wyjaśniła, jak konkretnie ujawnianie ww. informacji może wpłynąć na jej konkurencyjną pozycję na rynku. Organ I instancji dokonał właściwej oceny zasadności wyłączenia jawności żądanych informacji. Nie poprzestał wyłącznie na oświadczeniu spółki, co do kwalifikacji danych zawartych w protokole jako stanowiących "tajemnicę handlową", co byłoby równoznaczne z tajemnicą przedsiębiorcy i nie podlegałoby upublicznieniu. W sprawie dokonano właściwej analizy wniosku w oparciu o ustalony stan faktyczny oraz o treści odnoszących się do niego aktów prawa. Ponadto organ I instancji przeanalizował czy argumentacja spółki o wyłączenie informacji z udostępnia została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona oraz czy wniosek jest uzasadniony nie tylko w kontekście formalnym lecz także merytorycznym. Organ I instancji konkretnie wskazał dlaczego protokół kontroli nie podlega wyłączeniu. Dokonano właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 pkt 1 ust. 7 ustawy o informacji. Główny Inspektor oceniając sporną kwestię wziął pod uwagę kryteria obiektywne, które powinny dla organów stanowić dyrektywę postępowania, dotyczące gospodarczego znaczenia przedmiotu mającego podlegać ochronie w formie uznania za tajemnicę, a nie tylko intencje przedsiębiorcy. W innym przypadku tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor wnikliwie rozważył, czy argumentacja wnioskującej o wyłączenie informacji z udostępnienia, została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona - czy wniosek był uzasadniony nie tylko w kontekście formalnym lecz także merytorycznym. W opinii Głównego Inspektora w toku rozpatrzenia sprawy w sposób prawidłowy ustalono fakty. Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i prawidłowy, a organ I instancji zbadał wszelkie okoliczności dotyczące niniejszej sprawy. Prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, wypełniając tym samym również warunek wynikający z art. 80 k.p.a. Tym samym argumenty podniesione w odwołaniu nie znajdują poparcia w ustalonych faktach jak i w przepisach obowiązującego prawa. Decyzje wydano z poszanowaniem praw obywatela, jak i przedsiębiorcy. Tym samym, za całkowicie niezrozumiałe i nieuzasadnione uznano zarzuty odwołania.

[...] sp. z o.o. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w przedmiocie odmowy uwzględnienia tego wniosku. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami:

1) przepisów postępowania art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez:

- nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji odmową zastrzeżenia wszystkich informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa oraz posiadających wartość handlową,

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a w szczególności: błędne ustalenie, że informacje zawarte w pkt 1 - 3 protokołu nie stanowią informacji o wartości handlowej, danych technologicznych spółki oraz informacji posiadających wartość gospodarczą, w zakresie opisu przetwarzania odpadów, w tym wykorzystywanych do tego procesu urządzeń i zbiorników, sposobu funkcjonowania pryzm w przetwarzaniu odpadów, zaszczepienia pryzm mikroorganizmami, okresem szczepienia; błędne ustalenie, że informacje zawarte w zastrzeżeniach do protokołu nie zawierają danych technologicznych dotyczących sposobu wytwarzana produktu [...] oraz informacji o procesach towarzyszących produkcji oraz nie zawierają informacji o wartości handlowej dla spółki; błędne ustalenie, że informacje zawarte w protokole i zastrzeżeniach do protokołu nie opisują infrastruktury, urządzeń i sposobu ich rozmieszczenia znajdujących się na terenie składowiska położonego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] (dalej jako "Zakład");

2) prawa materialnego:

- art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez nieprawidłowe uznanie, że informacje zawarte w protokole i zastrzeżeniach do protokołu nie stanowią informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki, podczas gdy są to informacje: dotyczące procesu produkcyjnego, sposobu prowadzenia działalności oraz tzw. "know-how" dotyczącego prowadzenia Zakładu, jego infrastruktury i wytwarzania produktu [...], o charakterze technicznym i technologicznym dotyczącym prowadzenia działalności w Zakładzie, które jako zbiór (całość) nie są ogólnie znane i łatwo dostępne dla innych osób, szczególnie zajmujących się podobnym rodzajem działalności.

W motywach skargi przedstawiono argumentację mającą, według skarżącej, uzasadniać postawione zarzuty. Główny Inspektor – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej w skrócie: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 13 września 2021 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako: "ustawa o informacji"). Z przedstawionego stanu sprawy, wydanych w sprawie decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca wniosła o zastrzeżenie informacji zawartych w protokole kontroli nr [...] (danych z tego protokołu - informacji o infrastrukturze znajdującej się na terenie składowiska) oraz w piśmie z 20 stycznia 2021 r. (danych opisanych w zastrzeżeniach do ww. protokołu kontroli w pkt. 1 do 3 – szczegółowego opisu procesu przetwarzania, w tym wykorzystywanych do niego urządzeń i zbiorników, sposobu funkcjonowania pryzm w przetwarzaniu odpadów, zaszczepienia pryzm mikroorganizmami, okresem szczepienia) - posiadających informacje o wartości handlowej, w tym danych technologicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. Protokół kontroli skarżącej Nr [...] został sporządzony z [...] stycznia 2021 r. Celem kontroli było gospodarowanie odpadami z wyłączeniem gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie zakładu prowadzonego przez skarżącą. Była to kontrola mająca charakter problemowy, pozaplanowa i interwencyjna, bo przeprowadzona na wniosek mieszkańca m. [...] dotyczący przepompowywania zawartości studzienki kanalizacyjnej na teren składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. [...]. Skarżąca odmówiła podpisana protokołu. Z kolei w piśmie z 20 stycznia 2021 r. wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli. Wówczas wskazała, że wszystkie informacje zawarte w protokole i w niniejszym piśmie stanowią informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. Dokumenty te zawierają informacje o prowadzonej działalności badawczej dot. [...], metodologii badań oraz wynikach badań. Technologia ta jest efektem wieloletnich działań i prac doświadczalnych przeprowadzanych przez spółkę. Opis technologii [...] oraz znak handlowy stanowi chroniona prawem jej własność. Powyższe informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a spółka zastrzega zakaz ich udostępniania osobom trzecim ([...] jest przedmiotem posiadanego patentu nadanego przez Urząd Patentowy RP). Pismem z 26 stycznia 2021 r. skarżąca została wezwana do uszczegółowienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia, poprzez wskazanie konkretnych informacji o wartości handlowej w tym danych technologicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa - zawartych w protokole kontroli i ww. piśmie oraz uzasadnienia możliwości pogorszenia pozycji konkurencyjnej spółki w wyniku ujawnienia powyższych informacji. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca w piśmie z 5 lutego 2021 r. wskazała, że pozostaje na stanowisku, że wszystkie informacje zawarte w treści protokołu kontroli oraz zastrzeżeń do tego protokołu stanowią informacje o wartości handlowej; obawia się, że w przedmiotowym wypadku o ujawnienie informacji mogą zwrócić się podmioty bezpośrednio zainteresowane posiadaniem wiadomości o cyklu produkcyjnym produktów skarżącej, jej strategią jest nieujawnianie podmiotom konkurencyjnym informacji o technologii produkcji produktu [...]; wyłącznie ona posiada informacje technologiczne niezbędne do wytworzenia produktów; udostępnia pewną grupę informacji, które nie wchodzą w zakres wniosku, w szczególności prezentując je na stronie internetowej, w przypadku [...] ujawnia wyłącznie dane znajdujące się na [...], zdecydowała się na niepodawanie danych o składzie produktu, ograniczając się do stwierdzenia "Nasz produkt posiada powtarzalne parametry i jest w pełni bezpieczny"; upublicznia wyłącznie informacje o produktach, które nie pozwalają na odtworzenie procesu technologicznego produkcji, dając ogólny ogląd na właściwości produktów, przede wszystkim na ich przydatność i zastosowanie. Zdaniem spółki informacje, których ujawnienie może pogorszyć sytuację skarżącej, zostały opisane w zastrzeżeniach do protokołu kontroli: dane z pkt 1 do 3 – szczegółowy opis procesu przetwarzania, w tym wykorzystywanych do niego urządzeń i zbiorników, sposobu funkcjonowania pryzm w przetwarzaniu odpadów, zaszczepiania pryzm mikroorganizmami, okresu szczepienia oraz dane z protokołu kontroli informacje o infrastrukturze znajdującej się na terenie składowiska. Dodatkowo poinformowała, że ograniczyła udostępnianie danych dotyczących swojej działalności na oficjalnej stronie, w tym danych patentowych, zawiera ze swoimi pracownikami umowy o zachowaniu poufności, stosuje klauzule poufności w umowach z kontrahentami, kieruje wnioski do organów ochrony środowiska i innych o utajnienie informacji nt. danych o produkcji [...]. Podsumowując stanęła na stanowisku, że informacje te stanowią informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu ww. art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję spółki. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej. Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, jeżeli: 1) wymagałoby to dostarczenia dokumentów lub danych będących w trakcie opracowywania; 2) wymagałoby to dostarczenia dokumentów lub danych przeznaczonych do wewnętrznego komunikowania się; 3) wniosek jest w sposób oczywisty niemożliwy do zrealizowania; 4) wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny. I jak stanowi art. 16 ust. 4 ustawy o informacji, odmowa uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, następuje w drodze decyzji. W art. 16 ustawy o informacji zostały zatem określone odstępstwa od zasady powszechnego dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska. Powyższy wyjątek wyłączenia udostępnienia informacji ma charakter szczególny, gdyż do jego zastosowania niezbędne jest łączne spełnienie trzech warunków. Po pierwsze, informacja musi pochodzić od podmiotu wnoszącego o jej wyłączenie z powszechnej dostępności z podaniem motywów uzasadniających takie wyłączenie. Po drugie, informacja musi posiadać wartość handlową, która objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa i po trzecie konieczne jest wykazanie, że ujawnienie tych informacji mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną podmiotu przekazującego informację. Należy przy tym zauważyć, że pojęcie "wartości handlowej" ma z natury rzeczy subiektywny charakter. Ustawodawca, chcąc ułatwić władzy publicznej dokonanie oceny, wskazuje, że mogą to być dane techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, jeśli ich ujawnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję zastrzegającego. Informacja handlowa obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym (wyrok SN z 3 października 2000 r., sygn. I CKN 304/00). Innymi słowy ochronie podlega informacja handlowa np. lista dostawców, klientów, plany wydania książki przez wydawnictwo; informacja techniczna np. projekty nieopatentowanych rozwiązań technicznych, modele rozwiązań technicznych; informacja technologiczna, np. sposoby produkcji, system sprawdzania jakości; informacja organizacyjna np. prognozy sprzedaży, system dystrybucji, procedury wewnętrzne, zasady organizacji i zarządzania, wynagrodzenia wypłacane pracownikom (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2014 r. III SO 8/14). Nadto, celem zdefiniowania tajemnicy przedsiębiorstwa w znaczeniu nadanym przez art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna, odwołują się do definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji [(Dz. U. 2020, poz. 1913) – dalej jako: "ustawa o konkurencji"]. Powyższy przepis stanowi, że przez "tajemnicę przedsiębiorstwa" rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich poufności. Ocena czy rzeczywiście informacja mogłaby pogorszyć konkurencyjność podmiotu musi być obiektywnie uprawdopodobniona. Zastrzeżenie poufności informacji może być uznane za usprawiedliwione wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną warunki, o których mowa w ww. przepisie, a mianowicie, że informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub jest inną informacją przedstawiającą wartość gospodarczą - co w tym zakresie odwołuje się do komercyjnego aspektu tajemnicy przedsiębiorstwa i oznacza, że chodzi o taką informację (o co najmniej minimalnej lub potencjalnej wartości), której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski i informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej oraz podjęte zostały w stosunku do niej przez przedsiębiorcę działania zmierzające do zachowania jej poufności (wyroki NSA z: 15 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1922/15; 11 stycznia 2017 r., sygn. II GSK 3487/15 i II GSK 2922/15). Ewentualnie inne informacje posiadające wartość gospodarczą, gdy wpływają na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym lub mają znaczenie w działalności gospodarczej osoby uprawnionej lub osoby trzeciej. Skoro ochronie podlega w szczególności: informacja technologiczna – to np. sposoby produkcji, system sprawdzania jakości), informacja techniczna – to np. projekty nieopatentowanych rozwiązań technicznych, modele rozwiązań technicznych, informacja handlowa to np. lista dostawców, klientów, plany wydania książki przez wydawnictwo, informacja organizacyjna to np. prognozy sprzedaży, system dystrybucji, procedury wewnętrzne, zasady organizacji i zarządzania, wynagrodzenia wypłacane pracownikom (orzeczenie SN z 3 grudnia 2014 r., sygn. III SO 8/14). W świetle powyższego wywodu, uwzgledniającego stan faktyczny sprawy, jak i regulacje prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie, Sąd stanął na stanowisku, że w postępowaniu administracyjnym zostało wykazane dlaczego informacje wynikające z dokumentów powołanych we wniosku nie podlegają wyłączeniu. Główny Inspektor oceniając sporną kwestię wziął pod uwagę kryteria obiektywne, które powinny dla organów stanowić dyrektywę postępowania, dotyczące gospodarczego znaczenia przedmiotu mającego podlegać ochronie w formie uznania za tajemnicę, a nie tylko intencje przedsiębiorcy. W innym przypadku tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia Głównego Inspektora, że informacje znajdujące się w protokole kontroli i w zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie stanowią wartości gospodarczej lub technologicznej oraz nie zawierają treści objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniu skarżącej - zawarte w nich dane nie powalają na poznanie technologii stosowanej w zakładzie w zakresie powstawania produktu [...]; na ich podstawie nie sposób wywnioskować informacji na temat form i metod działania lub cyklu produkcyjnego prowadzonego przez skarżącą; nie traktują o rozwiązaniach technicznych i technologicznych stanowiących "know-how"; nie dają możliwości ustalenia strategii i ewentualnych przyszłych zachowań na rynku przetwarzania odpadów przez skarżącą. Dalej słusznie też wskazał organ, że na podstawie informacji zawartych w protokole, a uszczegółowionych w piśmie z 5 lutego 2021 r., nie da się wywieść informacji o perspektywie dokonania korzystnej inwestycji, o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów działalności, jakości usług i produktów czy informacji dotyczących preferencji poszczególnych klientów. Te fragmentaryczne informacje nie posiadają wartości rynkowej, zatem ich ujawnienie nie może obiektywnie negatywnie wpłynąć na sytuację rynkową przedsiębiorcy. Słuszne jest też stwierdzenie, że odmowa uwzględnienia wniosku o wyłącznie informacji z udostępnienia nie będzie umożliwiała konkurentom zastosowania podobnych rozwiązań architektonicznych, techniczno-technologicznych czy organizacyjnych, w wyniku czego wzrosłaby ich przewaga rynkowa lub mogłoby to bezpośrednio obniżyć rentowność skarżącej. Organ odwoławczy zatem rozważył, czy argumentacja wnioskującej o wyłączenie informacji z udostępnienia, została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona, tj. czy wniosek był uzasadniony nie tylko w kontekście formalnym lecz także merytorycznym. Mając na względzie powyższe, w tym ogólnie ujmując, informacje, których zastrzeżenia odmówiono w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu, nie stanowią informacji handlowej, która w myśl wyroku Sądu Najwyższego z 3 października 2000r. (sygn. akt ICKN 304/00) "obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i widomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym", co oznacza, że skutkiem nieuwzględnienia wniosku skarżącej o wyłączenie powoływanych przez nią informacji z udostępnienia nie może dojść do naruszenia ochrony informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, tym samym doszło do prawidłowego zastosowania w kontrolowanym postępowaniu art. 16 ust. 4 ustawy o informacji. Wbrew stanowisku skarżącej, nie uznano w sprawie za skuteczne zarzutów skargi, tak dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, które miało wpływ na wynik sprawy. Innych naruszeń prawa Sąd także nie stwierdził z urzędu. Zwłaszcza w kontekście treści skargi trzeba podkreślić, że niezasadne jest twierdzenie skarżącej, że w sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, co przełożyło się na naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji. Stanowisko organu odwoławczego podjęte po analizie całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie co do odmowy wyłączenia wnioskowanych przez skarżącą informacji jest prawidłowe. Jeszcze w tym względzie należy wskazać: - po pierwsze, że z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, że treść protokołu kontroli [...] odnosi się do pryzm (hałd) odpadów, bez wskazania konkretnego rodzaju odpadów i ich ilości; w zapisach protokołu brak jest szczegółowego opisu jakim procesom poddawane są te odpady; protokół kontroli nie opisuje całej infrastruktury zakładu, brak w nim również zapisów wyjaśniających technologię produkcji [...]. Ustalenia znajdujące się w treści protokołu kontroli dotyczą sposobu i zagospodarowania odcieków na terenie zakładu, co nie jest związane bezpośrednio z technologią produkcji [...] chronioną przez skarżącą patentem. Ponadto ochronie podlega informacja techniczna, w tym projekty nieopatentowanych rozwiązań technicznych. Zaś opis patentowy jest jawny i dostępny na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP. Skutkiem czego z chwilą upublicznienia treści zgłoszenia wynalazku, przestaje on stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż informacje nim objęte stały się ogólnodostępne;

- po drugie we wniosku złożonym na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji zainteresowany musi wykazać, że informacja jest tajemnicą przedsiębiorstwa oraz wskazać, w jaki konkretnie sposób ujawnienie informacji mogłoby naruszyć jego konkurencyjną pozycje na rynku. Powinien też określić, które konkretnie informacje, zawarte w danym dokumencie mają być wyłączone z udostępnienia. Okoliczności te podlegają badaniu w razie odmowy udostępnienia informacji o środowisku w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o informacji, gdyż złożenie uzasadnionego wniosku o wyłączenie tych informacji z udostępnienia stanowi jedną z przesłanek zastosowania tego przepisu. Tymczasem wniosek skarżącej o wyłącznie informacji z udostępnienia nie czynił zadość ww. przesłankom, a przede wszystkim nie wskazywał konkretnych, szczegółowo wskazanych informacji podlegających wyłączeniu. Skarżąca nie wyjaśniła, jak konkretnie ujawnianie powoływanych przez nią informacji może wpłynąć na jej konkurencyjną pozycję na rynku; - po trzecie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniał powody, dlaczego informacje znajdujące się w protokole kontroli i zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie stanowią wartości gospodarczej lub technologicznej, ponadto nie zawierają treści objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Z kolei bez znaczenia dla wyniku kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji okazały się uwagi skarżącej wskazujące na naruszenia zawarte w protokole kontroli. Przedmiotem postępowania w sprawie był wniosek o wyłączenie z udostępnienia informacji, a nie postępowanie środowiskowe, w którym protokół stanowiłby miarodajny dowód w sprawie, kiedy to on sam i ustalenia z niego wynikające, czyli poczynione podczas postępowania kontrolnego byłby oceniane przez organ, wraz z zastrzeżeniami strony co do jego treści. W świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja została oceniona przez Sąd jako legalna, tym samym skarga nie została uwzględniona. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.