Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1720/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie AWSA : Beata Cieloch Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr 1720/02.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2002 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] - miasta na prawach powiatu orzekł o odmowie zwrotu części działki nr A o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...]jednostka ewidencyjna [...] m. [...], objętej Kw [...] w granicach byłych parcel katastralnych 1. kat. B i 1. C b. gm. kat. [...] na rzecz R. G. i E. G .

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że aktem notarialnym Rep. A. II. Nr [...] sporządzonego w dniu [...]1974 r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości G. G., poprzedni właściciel działek nr B i nr C zbył je na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod magazyny [...] typu "[...]" Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w [...]

G. G. zmarł, a spadek po nim nabyli na podstawie ustawy wprost E. G. i R. G. w częściach równych, co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w [...], Wydział I Cywilny z dnia [...].1991 r. Sygn. akt [...]

E. G. i G. G. jako spadkobiercy poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości złożyli w dniu [...].2001 r. wniosek o zwrot parcel 1. kat. B i 1. kat C b. gm. kat [...] stanowiących obecnie część działki nr A o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], obj Kw [...]

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że parcele katastralne 1. kat. B i l kat. C na podstawie wykazu zmian gruntowych księga robót Nr [...] z dnia [...]1988 r. weszły w skład działki ewidencyjnej nr 0 obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] lanem podziału Nr ...]z dnia [...] 1992r działka ewidencyjna nr 0 o pow. [...] ha, obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] podzieliła się na działki: nr 01 o pow. [...] ha, nr 02 o pow. [...] ha i nr 03 o pow. [...] ha. Następnie działki nr Z1 o pow. [...]ha, nr Z2 o pow. [...] ha i nr Y o pow. [...] ha weszły w skład działki nr 03 o pow [...]ha, która zmieniła konfigurację, powierzchnię i oznaczenie na działkę nr 04 o pow. [...]

Planem podziału Nr [...] z dnia [...]. 1992 r. działka nr 04 podzieliła się na działki nr 05, o pow. [...] ha, nr 06 o pow. [...] ha, nr 07 o pow. [...] ha i nr 08 o pow [...] ha. Natomiast planem podziału Nr [...] z dnia [...]1994 r. działka nr 08 podzieliła się na działki; nr 09 o pow [...] ha i nr 010 o pow [...] ha Działka nr 09 planem podziału nr [...] z dnia [...]1997 r. podzieliła się na działki oznaczone ; nr 011 o pow. [...]ha i nr 012 o pow. [...] ha. Zaś działka nr 01 planem podziału Nr [...] z dnia [...]. 1998 r. podzieliła się na działki nr 013 o pow [...] ha, nr 014 o pow. [...] ha i nr A o pow. [...] ha. Zgodnie z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez uprawnionego geodetę inż. B. H. zawnioskowane do zwrotu parcele katastralne 1. kat. B i 1. kat. C b.gm. kat [...] weszły w skład działki ewidencyjnej nr 09 (w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gamtów działka nr 015, obręb [...] jednostka ewidencyjna [...]).

Decyzją z dnia [...]. 1991 r., Nr [...], prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...]dz. adm. [...] obręb [...] b. gm. kat. [...] składającego się z działki nr 04 obj. Kw [...] o pow. [...] ha nabyło z mocy prawa z dniem [...]1990 r. Przedsiębiorstwo [...] w [...]. Mocą zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...]. 1993 r. Nr [...] Przedsiębiorstwo [...] zostało zlikwidowane, a jego mienie zostało przekazane do odpłatnego korzystania [...]j Spółce Akcyjnej [...] z siedzibą w [...]. W tym czasie wywłaszczone parcele wchodziły w skład działki nr 04

Działka nr A, stanowiąca własność Skarbu Państwa, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej Kw [...] z dnia [...]1992 r. została przekazana w użytkowanie wieczyste [...]j Spółce Akcyjnej [...] z siedzibą w [...]

Organ I instancji ustalił, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy odpowiadają hipotezie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami który stanowi, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej Na działce nr A, w skład której wchodzą wnioskowane do zwrotu dziadki, będącej własnością Skarbu Państwa, ustanowione jest bowiem prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółki Akcyjnej [...] z siedzibą w [...] i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej w dniu [...]1992 r. na wniosek z dnia [...]1992 r.

W tym stanie rzeczy, Prezydent Miasta [...] - miasta na prawach powiatu, powołując się na treść art 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, orzekł, iż część działki nr A w granicach byłych parcel katastralnych l kat B i l kat.C b gm kat [...] nie może zostać zwrócona.

Od powyższej decyzji R. G. i E. G. wnieśli odwołanie zarzucając, iż Skarb Państwa nie zrealizował celów, dla których dokonano wywłaszczenia przedmiotowych, nieruchomości, wskazali na niezgodne z istotą użytkowania wieczystego ich zdaniem korzystanie przez Spółkę [...] z za wnioskowanej do zwrotu nieruchomości Ponadto odwołujący się podnieśli, że zwrot przedmiotowej nieruchomości przyczyniłby się do poprawy warunków egzystencji ich rodziny.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2002 r. znak; [...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art, 138 par l pkt l k.p.a - po rozpoznaniu odwołania R. i E. G.; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo zastosował przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości w przypadku zaistnienia negatywnej przesłanki w postaci prawa osób trzecich do tej nieruchomości ujawnionego z księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed dniem 1. 01. 1998 r. Wnioskowane do zwrotu parcele 1. kat. B i 1. kat. C. gm. kat. [...] stanowią obecnie część działki nr A, położonej w obr. [...] jednostka ewidencyjna [...], objętej Kw [...]

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...]1991 r. Nr [...] stwierdzono nabycie z dniem [...] 1990 r. prawa użytkowania wieczystego obecnie wnioskowanych do zwrotu działek przez Przedsiębiorstwo [...] w [...] Wyżej wymienione przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane zarządzeniem Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...]. 1993 r. W miejsce zlikwidowanego Przedsiębiorstwa [...] powołano [...] Spółkę Akcyjną [...] z siedzibą w [...]

[...] Spółka Akcyjna [...] jest, jak podano w punkcie [...] aktu notarialnego Rep. A nr [...]dotyczącego oddania mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania, - następcą prawnym zlikwidowanego Przedsiębiorstwa [...]. Zgodnie z uchwalą Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1995 r., (Nr SN III CZP 165/94 OSNC 1995/6/87 - z uzasadnieniem) "przysługujące przedsiębiorstwu państwowemu prawo użytkowania wieczystego nie wygasa w razie przekształcenia tego przedsiębiorstwa w spółkę" (art. 5 i 6 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych - Dz. U Nr 51, póz 298 ze zm.) Tak więc wpis prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej Kw [...] dokonany w dniu [...]1992 r. w pełni zachowuje swą moc w stosunku do [...] Spółki Akcyjnej [...] Z czego wynika , że wnioskowana do zwrotu część działki nr A w dniu l stycznia 1998 r. (to jest w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) znajdowała się w użytkowaniu wieczystym [...] Spółki Akcyjnej [...]z siedzibą w [...]

Organy prowadzące postępowanie o zwrot nieruchomości zobowiązane są do przestrzegania przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania Dlatego też Prezydent Miasta [...] - miasta na prawach powiatu wydając przedmiotową decyzję musiał uwzględnić przy rozstrzyganiu sprawy zwrotu części działki nr A obr [...] jednostka ewidencyjna [...] treść art 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Zgodnie ż postanowieniami wyżej wskazanego przepisu, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust 3 tejże ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. [...] Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w [...] jest osobą trzecią w rozumieniu art 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przysługujące jej prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej Kw [...] w dniu [...]1992 r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami - to jest przed l stycznia 1998 r. Stwierdzając zatem, iż stan faktyczny i prawny sprawy odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, orzeczenie o odmowie zwrotu następuje bez względu na fakt, czy wywłaszczona nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. l tejże ustawy, czy też nie.

Konstrukcja przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami uniezależnia bowiem rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od ustaleń w kwestii zbędności nieruchomości. Organ I instancji był więc zobowiązany odmówić zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. G. zarzucił, że organy orzekające nie uwzględniły; iż teren wywłaszczony nigdy nie został zagospodarowany zgodnie z celem na jaki został zbyty na rzecz Skarbu Państwa tj. "pod budowę magazynu [...] typu [...] w [...]. Przez wiele lat teren ten zachwaszczony leżał odłogiem, a obecnie rośnie tam tylko trawa. Skarżący podkreśla, że nie może się zgodzić z e stanowiskiem organów orzekający; że zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia nie ma znaczenia w sprawie o zwrot tej nieruchomości gdy ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego, dlatego też domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, że zarzuty zawarte w skardze nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Wobec brzmienia przepisu art. 229 u g.n. określającego negatywne przesłanki, których zaistnienie musi znaczyć odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organy administracji nie są obowiązane do dokonywania ustaleń w kwestii zbędności nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art 97 par l ustawy z dnia 30 08 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U Nr 153, poz 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01, 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 08 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Skarga nie jest zasadna.

Organy I i II instancji orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust 3 tej ustawy, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, i ma on zastosowanie do sytuacji gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osoby trzeciej

Powołany przepis art. 229 u.g.n. stanowi iż: roszczenie o którym mowa wart. J36 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj . przed dniem 1.01. 1998 r) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie występują kumulatywnie ustawowe warunki konieczne, stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci ujawnionego do niej prawa osoby trzeciej jaką jest niewątpliwie [...] S.A. [...]

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy;

- Przedsiębiorstwo [...] w [...] nabyło z mocy prawa z dniem [...] 1990 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, co zostało stwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...]. 1991 r. Nr [...]- Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej nr Kw [...] prowadzonej dla tej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w [...]. - Wydział Ksiąg Wieczystych [...].1992 r. - czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed dniem 1.01.1998 r.

- Przedsiębiorstwo [...] zostało zlikwidowane zarządzeniem Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...]1993 r., a w jego miejsce jednocześnie po wołano [...] Spółkę Akcyjną [...] z siedzibą w [...] której jako następcy prawnemu zlikwidowanego Przedsiębiorstwa aktem notarialnym Rep A nr [...] oddano mienie Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania

- Prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...]S. A "[...] w miejsce zlikwidowanego Przedsiębiorstwa [...] wpisano na podstawie umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55'kc i ustanowienia hipoteki z dnia [...]1998 r. na wniosek z dnia [...].1998 r. w dniu [...] 2001 r.

Mając powyższe fakty na uwadze należy dodać, że przekształcenie Przedsiębiorstwa [...] w Spółkę Akcyjną ([...] S A [...]) nie spowodowało wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości Sąd Najwyższy wypowiedział się w tej kwestii w uchwale /dnia 14 03 1995 r. ,IIICZP 165/94 OSNC 1995/6/87, iż przysługujące przedsiębiorstwu państwowemu prawo użytkowania wieczystego nie wygasa w razie przekształcenia tego przedsiębiorstwa w spółkę (art. 5 i 6 ustawy z dnia 13.07. 1990 r o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych- Dz U Nr 51, póz 298 ze zm ) lub jego likwidacji w-celach określonych w przepisie art 37 ust l pkt 1-3 tej ustawy

W tym stanie rzeczy, skoro przytoczony wyżej w dosłownym brzmieniu przepis art. 229 u.g.n. wyłącza roszenie o zwrot nieruchomości (roszczeń e nie przysługuje), w przypadku zaistnienia przesłanki negatywnej w postaci zaintabulowanego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej - to w świetle powyższych bezspornych okoliczności, trzeba stwierdzić, że decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest trafna.

W tej sytuacji prawnej podniesiony zarzut zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, nie mógł odnieść żadnego skutku

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.