Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1033/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5, art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 1,2, ust. 3, art. 77 ust.1, art. 85 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] 2015 r. nr [...], II. uchyla postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] 2015r. nr [...], III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r., Nr [...], Wójt Gminy N. po rozpatrzeniu wniosku A. P. Gospodarstwo Rolne [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na powierzchniowej (odkrywkowej) eksploatacji kopaliny w miejscowości M. w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], orzekł o realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia biorąc pod uwagę informacje art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 353), dalej w skrócie "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku" lub "ustawa".

W uzasadnieniu organ podał, iż decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku inwestora z 17 września 2014 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, do którego załączono kartę informacyjną przedsięwzięcia, kopię mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret piąte rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397, dalej "rozporządzenie z 9 listopada 2010 r."), wnioskowane przedsięwzięcie zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany. Biorąc to pod uwagę organ prowadzący postępowanie wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: PPIS) o wydanie opinii w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

PPIS w G. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku.

RDOŚ w P. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Dalej organ wyjaśnił, że decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprzednio wydanej w sprawie decyzji (decyzja [...] z dnia [...].2014 r.) oraz postanowienia z dnia [...].2015 r. [...] Dla analizowanego terenu nie ma aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w trakcie prowadzonego postępowania organ umożliwił czynny udział stronom postępowania poprzez zawiadomienie o pojęciu postępowania z urzędu oraz zawiadomienie o zebraniu materiałów w sprawie i możliwości wypowiedzenia się stron. Z prawa skorzystała B. S., która dwukrotnie zwracała się z wnioskami dotyczącymi lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku prowadzonego postępowania i wniosku strony, inwestor przedstawił zmiany warunków przedsięwzięcia, mające na celu zmniejszenie lub całkowite wyeliminowanie uciążliwości dla właścicieli działek sąsiednich i mieszkańców Mierzewa. Zmianie uległ następujący zakres:

- zwiększenie odległości powierzchni wydobycia od istniejących budynków mieszkalnych na działkach nr ewid [...] i [...] w ten sposób, aby ta odległość była nie mniejsza niż 50m, mierzona od ściany zewnętrznej budynku do krawędzi wydobycia oraz wykonanie pasa zieleni izolacyjnej na wale ziemi zabezpieczającym ten teren;

- zwiększenie odległości powierzchni wydobycia od istniejącego placu zabaw o odległość 20m oraz wykonanie pasa zieleni izolacyjnej na wale ziemi zabezpieczającym ten teren;

- określenie okresu eksploatacji na 15 lat;

- droga wyjazdowa do samochodów z urobkiem których liczba nie może przekroczyć 11 samochodów/dzień, wytyczona będzie na wschód od terenu żwirowni i dalej drogą powiatową w kierunku m. Królewiec, ewentualnie w kierunku m. W. i, dalej m. G. z pominięciem drogi w kierunku m. J. i N. (droga przez wieś),

- zmniejszenie głębokości eksploatacji złoża do 8 m p.p.t. - po zakończeniu eksploatacji propozycja rekultywacji terenu poprzez zasypanie ziemią (ew. w kierunku leśnym z wykorzystaniem terenów pod wody stojące).

Organ wyjaśnił, iż z załączonej do wniosku karty informacyjnej wynika że przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża M. na działce nr [...] obr. M. gm. N.. Przedmiotowa działka zajmuje powierzchnię 16,59 ha i stanowi grunty orne IV,V i VI klasy oraz pastwiska IV i V klasy. Zasoby bilansowe przedmiotowego złoża wynoszą 150,98 tys. Mg. Powierzchnia złoża wynosi 1,9679 ha. Wydobycie obejmie całe udokumentowane zasoby złoża. Eksploatacja prowadzona będzie odkrywkowo jednym lub dwoma piętrami eksploatacyjnymi. Głębokość powstałego wyrobiska wynosić będzie od 2,0 m do 8,00 m p.p.t. Miąższość złoża w granicach bilansowych wynosi od 1,5 m do 9,1 m p.p.t. Roczne wydobycie kruszywa wyniesie maksymalnie 20 tys Mg. Nie przewiduje się odwadniania złoża. Kruszywo zbywane będzie w stanie naturalnym. Nadkład wykorzystany zostanie do rekultywacji skarp poeksploatacyjnych. Dla linii energetycznej oraz gruntów nienależących do inwestora wyznaczone zostaną pasy ochronne. Przewidywany czas eksploatacji złoża wynosi maksymalnie 15 lat. Wydobycie urobku odbywać się będzie stopniowo, przesuwając w jednym kierunku z jednoczesną sukcesywną rekultywacja terenów na których eksploatacja została zakończona. Eksploatacja nie będzie prowadzona jednocześnie na całym wskazanym obszarze. Teren złoża graniczy bezpośrednio głównie z gruntami ornymi oraz dwoma budynkami o charakterze mieszkalno-zagrodowym. Najbliższe zabudowania znajdują się w odległości ok. 30 m od złoża. Na terenie obszaru górniczego pracować będzie jedna koparka oraz jedna ładowarka. Natężenie ruchu w związku z eksploatacją przedmiotowego złoża wynosić może maksymalnie 11 przejazdów pojazdów ciężarowych oraz dwa przejazdy samochodu osobowego na dobę. Prace wydobywcze prowadzone mogą być wyłącznie w porze dziennej. Nie przewiduje się przeróbki wydobywanego surowca. Eksploatacja nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionym akustycznie. W celu ograniczenia hałasu inwestor zobowiązany jest do umiejscowienia zwałowiska nakładu pomiędzy obszarem najbliższej zabudowy a źródłem hałasu. Z uwagi na naturalną wilgotność kopaliny oraz niezorganizowany charakter emisji nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego. Pojazdy transportujące kruszywo muszą być wyposażone w plandeki zakrywające transportowany urobek. Źródłem emisji substancji do powietrza będą także procesy spalania paliw w silnikach sprzętu stosowanego do eksploatacji i transportu kopaliny, ze względu na niezorganizowany charakter i niewielką intensywność, pomijalnie małą.

W związku z tym że złoże nie będzie odwadniane, nie przewiduje się powstania leja depresji i obniżenia zwierciadła wód podziemnych w otoczeniu wyrobiska. Planowane przedsięwzięcie nie może negatywnie oddziaływać na obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych i obszary objęte ochroną w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych. Nie zachodzi potrzeba odwadniania wyrobiska.

Z uwagi na znaczne odległości od terenu inwestycji do najbliższych istniejących zakładów górniczych nie przewiduje się kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami o tym samym charakterze.

Teren na którym planuje się realizacje inwestycji, znajduje się poza obszarem chronionym na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r o ochronie przyrody (Dz.U z 2009r nr 151 poz 1220 ze zm.). Najbliżej położonym obszarem Natura 2000 są: obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...] w C. [...], oddalony jest o około 8 km. W odległości ok 250 m od planowanej kopalni przepływa ciek S. oraz znajdują się niewielkie zbiorniki wodne. W związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba wycinki drzew i krzewów.

Nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na obszary chronione, gatunki roślin i zwierząt ich siedliska ani pogorszenia integralności tego obszaru z innymi.

Z uwagi na sąsiedztwo projektowanego zamierzenia - w większości grunty rolne oraz sposób wydobycia na poziomie poniżej gruntu rodzimego, a tym samym osłonięcie wałami ziemnymi istniejącej zabudowy od wyrobiska oraz niewielka uciążliwość wynikającą z eksploatacji i transportu urobku (trasa wywozu urobku poprowadzona poza teren zabudowy wsi) w związku z klasyfikacją przedsięwzięcia jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany odstąpiono od dokonywania analizy hałasu. Inwestycja zlokalizowana zostanie poza wyznaczonymi obszarami Natura 2000.

Po analizie łącznych ww. uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, organ postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania opisanego wyżej przedsięwzięcia na środowisko.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosły G. G. oraz B. S., zamieszkujące sąsiednie nieruchomości. Skarżące podniosły, że przedsięwzięcie polegające na powierzchniowej eksploatacji kopaliny w obrębie działki ewidencyjnej o nr [...] może negatywnie wpłynąć zarówno na środowisko jak i lokalną społeczność. Taka inwestycja wiąże się z degradacją naturalnego środowiska oraz że inwestycja planowana jest w sąsiedztwie niedawno wybudowanego boiska sportowego oraz placu zabaw dla dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia – art. 63 ust. 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzasadnienie decyzji winno zawierać - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium wyjaśniło, iż zbadało, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki odmowy wydania przedmiotowej decyzji, która może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. W ocenie Kolegium brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, iż zachodzi jakakolwiek z pozostałych przytoczonych powyżej przesłanek uzasadniających odmowę wydania decyzji. Nie było bowiem podstaw do uzgadniania warunków realizacji przedsięwzięcia z innymi organami, określonymi w ustawie. Organ formalnie nie skorzystał z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, choć wnioskiem z dnia 6.11.2015 r. z uwagi na protesty społeczne zwrócił się do Wnioskodawcy o zmiany złożonego wniosku i pismem z dnia 6.11.2015 r. Wnioskodawca zmodyfikował wniosek w zakresie, zwiększenia odległości powierzchni wydobycia od istniejących budynków mieszkalnych, skrócił wnioskowany okres eksploatacji złoża do 15 lat, zmniejszył głębokość eksploatacji do 8 metrów, zmienił trasę drogi wyjazdowej dla samochodów z urobkiem, określił plan rekultywacji. Brak jest znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, odległy o ok. 8 km. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy - Prawo wodne (art. 81 ust: 3 ustawy).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że samo niezadowolenie lokalnej społeczności nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. Kolegium dokonało analizy przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i uznało, iż zasadne było orzeczenie przez organ I instancji o braku koniczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Skala przedsięwzięcia oraz stosunkowo duża wielkość zajmowanego terenu oraz ich wzajemne proporcje sprawiają iż większość uciążliwości wynikającej z prowadzonej działalności ograniczy się do terenu zajmowanej nieruchomości. Jeśli chodzi o występujące w pobliżu obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszary przylegające do jezior, uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, tj. zespołu parkowo-pałacowego wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] Inwestor przyjął rozwiązania mające na celu ich ochronę, w szczególności ograniczył głębokość wydobycia. Również gęstość zaludnienia nie przemawia za obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor zmodyfikował wniosek, w wyniku zwiększyła się odległość inwestycji od istniejącej zabudowy. Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia praktycznie ograniczy się do terenu na którym będzie ono realizowane. Brak jest transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze. Oddziaływanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, będzie odwracalne - ustanie wraz z zaprzestaniem prowadzonej działalności, przy uwzględnieniu planowanej rekultywacji.

Zdaniem Kolegium brak jest logicznych przesłanek, aby stwierdzić, iż przedsięwzięcie będzie oddziaływać na obszar Natura 2000. Odwołujący nie wykazali w jakim zakresie miałby zaistnieć ten negatywny wpływ, wynikający wprost z realizacji planowanego przedsięwzięcia, Kolegium uznało, iż przeprowadzone w tym zakresie postępowanie oraz wydane w sprawie opinie nie dają podstaw do kwestionowania ustaleń Organu I instancji w tym zakresie,

Odnośnie zarzutu sprzeczności wydanej decyzji z opinią PPIS w G., Kolegium wskazało, iż opinia ta nie ma charakteru wiążącego, analiza przez Kolegium tej opinii doprowadziła do wniosku, iż jest ona ogólna i nie wskazuje na konkretne zagrożenia wynikające z realizacji planowanej inwestycji oraz że w żaden sposób uzasadnienie tej opinii nie stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ opiniujący dokonał jedynie odmiennej oceny, do czego był uprawniony, jednakże Organ I instancji słusznie uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

Z kolei negatywna opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie może stanowić zgodnie z obowiązującymi przepisami podstawy do wydania decyzji odmownej w niniejszej sprawie.

Ponadto sam fakt przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zmienia faktu, iż planu tego na dzień wydawania zaskarżonej decyzji nie uchwalono, a tylko niezgodność przedsięwzięcia z postanowieniami planu mogłaby stanowić podstawę do

G. G. wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucają przy jej wydaniu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

• art. 7 i art. 77 kpa, poprzez nie ustalenie wszystkich niezbędnych okoliczności potrzebnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. poprzez:

- wydanie decyzji naruszającej słuszny interes skarżącej oraz pozostałych mieszkańców wsi M., Grzybowo i innych okolicznych miejscowości,

- wydanie przez Wójta Gminy N. postanowienia z dnia 30.11.2015 r., w którym organ nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pomimo wyrażenia przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. opinii sanitarnej, w której stwierdził on potrzebę przeprowadzenia takiej oceny oraz pomimo negatywnego zaopiniowania przedmiotowej inwestycji przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz pomimo zdecydowanego sprzeciwu społeczności lokalnej,

• art. 8 kpa poprzez naruszenie wynikającej z niego zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, poprzez pomijanie przez organ w postępowaniu zdania społeczności lokalnej i,

oraz naruszenie:

• art. 79 ustawy z dnia 03.10. 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku poprzez ograniczenie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu,

• art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez nie stwierdzenie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo iż przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, bowiem jego lokalizacja znajduje się w niewielkiej odległości od obszaru Natura 2000,

• art. 63 ust. 1 pkt 2) ppkt e), art. 63 ust. 1 pkt 3) ppkt c), d), e) ww. ustawy poprzez ich całkowite pominięcie przy wydaniu przez Wójta postanowienia z dnia [...].2015 r. nr [...] poprzez:

- nieuwzględnienie usytuowania przedsięwzięcia w obszarze wymagającym specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną,

- nieuwzględnienie wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, w szczególności dróg w Mierzewie, Grzybowie i innych okolicznych miejscowościach,

- nie wzięcie pod uwagę czasu trwania, częstotliwości i nieodwracalności oddziaływania.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinęła przedstawione zarzuty, kwestionując również postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...].2015 r., którym nie stwierdzono potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. PPIS w G. w opinii sanitarnej wyraził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia wraz z wykonaniem raportu, który powinien obejmować zakres określony w art. 66 ustawy z dnia 03.10. 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku. PPIS w G. dwukrotnie stwierdził, że istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jednocześnie określa zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko, uzasadniając to względem rodzaju planowanej inwestycji i jej wielkością oraz lokalizacją w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. W przedmiotowym postanowieniu oraz decyzji wydanych przez Wójta nie ma odpowiedzi na te sugestie, są wyłącznie zapewnienia, że nie będzie negatywnych skutków działań, które pochodzą z karty informacyjnej o inwestycji wypełnianej przez inwestora, a zatem nie mogą być obiektywne i miarodajne.

Skarżąca podniosła, że Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. zaopiniował negatywnie przedmiotową inwestycję wskazując, iż na terenie zabytkowego parku oraz w granicach ochrony zewnętrznej powiązań widokowych oraz granicach ochrony ekologicznej znajduje się liczna grupa starodrzewia oraz cenne elementy osnowy kompozycji parku jak szpalery drzew i powiązania stawów wodnych. Park stanowi enklawę zieleni wysokiej w okolicy. Ponadto wskazał, że na terenie działki [...] zlokalizowane jest zewidencjonowane stanowisko archeologiczne. Konserwator Zabytków uważa nadto, że prowadzenie powierzchniowej eksploatacji kopalin przyczyni się z pewnością do zmian całego pobliskiego terenu, w tym także terenu zabytkowego parku. Obecnie ten wartościowy obiekt jest własnością inwestora i niestety park został bardzo przerzedzony, wycięto wiele drzew, w tym także wymieniony w piśmie Konserwatora szpaler z topoli białej przy drodze dojazdowej do zespołu pałacowego od strony północnej.

Pomimo tych zastrzeżeń i sugestii organ wydał postanowienie, w którym nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadnienie tego postanowienia jest jednak nieprzekonywujące w świetle wskazanych powyżej opinii. Natężenie ruchu, które wynosić będzie 11 pojazdów ciężarowych oraz dwóch osobowych jawi się jako znaczne w świetle obecnego natężenia ruchu w M. , G. i okolicznych miejscowościach. Nadto niewiarygodne wydaje się twierdzenie o wyłącznie dwóch przejazdach samochodów osobowych na dobę, bowiem już zatrudnione w miejscu prowadzenia przedsięwzięcia osoby, będą generować większy ruch. Jednocześnie stan nawierzchni jest już w chwili obecnej słaby, przy czym po rozpoczęciu inwestycji drogi ulegną całkowitej degradacji. Sprzeciw dotyczący ruchu pojazdów ciężarowych wyraża też zdecydowanie społeczność okolicznej miejscowości G., przez którą ruch ten ma się odbywać, w uzasadnieniu postanowienia organ ogranicza się wyłącznie do wskazania, iż inwestycja nie będzie przekraczać dopuszczalnego poziomu hałasu oraz nie będzie powodować niszczenia gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk przyrodniczych objętych ochroną w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, co jednak nie jest szczegółowo uzasadnione i wykazane. W pozostałych punktach, które stanowią podstawę nie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ również nie uzasadnia szczegółowo swojego stanowiska, co w świetle opinii powyżej wskazanych organów oraz zdecydowanego sprzeciwu mieszkańców jawi się jako nieuzasadnione. Organ nie uwzględnia usytuowania przedsięwzięcia w obszarze wymagającym specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, w szczególności dróg w M. , G. i okolicznych miejscowościach oraz nieodwracalności przedsięwzięcia. Warunki powstania żwirowni są nie do przyjęcia nie tylko przez mieszkańców M. , którzy nie chcą w centrum wsi kopalni. Zapewnienie, że ciężarówki będą omijały drogę prowadzącą przez wieś są nie do przyjęcia, gdyż będą rozjeżdżać drogi innych wymienionych miejscowości, jak np. K. czy G. . Ponadto skarżąca podała, że przedsięwzięcie mieścić się będzie w odległości 50 m od krawędzi jej domu. W budynku tym mieszkają dwie rodziny i znajduje się sklep. W pobliżu znajdują się innego budynki mieszkalne, boisko sportowe, plac zabaw, a także zespół pałacowo-parkowy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wójt Gminy N. działając na podstawie art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyraził zgodę na cesję decyzji z dnia [...] 2015 r. na rzecz PHU P. P. M. 2.

Skarżąca podtrzymała skargę i jej zarzuty na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli wskazane w skardze.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).

Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 22 grudnia 2015 r., którą organ ten wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcia polegającego na powierzchniowej (odkrywkowej) eksploatacji kopaliny w miejscowości M. w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], stwierdzając jednocześnie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia biorąc pod uwagę informacje określone w art. 63 ust. 1 ustawy.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku, zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie (jak w przypadku planowanej inwestycji) znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa.

Jednocześnie wskazać należy, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy). Jednakże przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (art. 64 ust.1 i art. 77 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w myśl art. 59 ust. 1 pkt 2, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 powyższej ustawy. Artykuł 63 ust. 1 ustawy wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionych w powyższym artykule, przy czym ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie obliguje organ w art. 64 ust. 1 do wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Organ prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących.

W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że będąca jej przedmiotem inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak słusznie bowiem przyjęły organy administracji planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret piąte rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest w przypadku przedmiotowej inwestycji obligatoryjne, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez Wójta Gminy N., przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy.

Jak już wspomniano, stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy przeprowadzana ocena, czy w sprawie niezbędne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi uwzględniać: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (pkt. 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt. 2); rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 (pkt. 3).

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] RDOŚ w P. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast inny wyspecjalizowany organ - PPIS w G. postanowieniami z [...] 2014 r. nr [...] oraz z [...] 2015 r. nr [...] wyraził przeciwną opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane.

Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.05.2014r. o sygn. II OSK 3085/12 (publ.CBOSA) organ I instancji nie jest związany wydanymi opiniami, ale powinien dokonać ich oceny, tym bardziej, że w tym przypadku były one przeciwstawne.

Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko mimo, że PPIS w G.. wyraził opinię o zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ sanitarny wskazał, iż w jego ocenie raport powinien zawierać informacje zawarte w art. 66 ust. 1 ustawy ze szczególnym uwzględnieniem analizy oddziaływania na środowisko akustyczne Ponieważ ww. postanowienie Wójta nie podlegało odrębnemu od rozpatrywanej skargi trybowi zaskarżenia, podlega ono kognicji Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.

W postanowieniu oraz w decyzji I i II instancji uwzględniono rodzaj i skalę przedsięwzięcia, pracę jednej koparki i jednej ładowarki, natężenie ruchu związane z eksploatacją kruszywa i jego wywożeniem, prowadzenie prac w porze dnia, brak przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie, stwierdzony przy równoczesnym obciążeniu pracą wszystkich urządzeń i samochodów. Nie odniesiono się jednak do braku przedstawienia PPIS w G. przez inwestora informacji i materiałów, które organ ten zażądał od inwestora w piśmie z dnia 23 października 2014 r. (k. 48 akt organu I instancji). PPIS zażądał przedstawienia obliczeń akustycznych z załącznikiem graficznym i z zaznaczonymi izoliniami oraz nakazał uwzględnić w obliczeniach pojazdy i maszyny robocze oraz ewentualne wały ziemne od strony zabudowy mieszkaniowej. Wezwanie to zostało skierowane do inwestora po zapoznaniu się przez organ sanitarny z uzupełnioną kartą informacyjną przedsięwzięcia, która sporządzona została wskutek wprowadzonych przez inwestora zmian mających na celu zmniejszenie niekorzystnych dla otoczenia skutków eksploatacji kruszywa. Z akt sprawy nie wynika, iż inwestor zastosował się do tego wezwania, w szczególności w przedstawionej Sądowi dokumentacji brak mapy z zaznaczonymi izoliniami z pomiarów. Kolejnym dokumentem w aktach organu I instancji jest powtórny wniosek Wójta Gminy N. o wydanie opinii (pismo z 27 maja 2015 r. (karta nr 49 akt admin. organu I instancji), a następnym Opinia sanitarna PPIS w G. z dnia [...] 2015 r. nr [...], stwierdzająca potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jednocześnie określająca zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko zgodnie z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. PPIS wskazał, że względu na rodzaj działalności i wielkość inwestycji oraz jej lokalizację w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej oraz mając na uwadze informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, wymagane jest sporządzenie raportu. Inspektor sanitarny wyjaśnił, że w uzupełnionej karcie nie przedstawiono oddziaływania akustycznego na tereny mieszkalne, a wydobycie będzie prowadzone od poniedziałku do niedzieli. W tych uwarunkowaniach organ wydający decyzję miał obowiązek sprawdzenia, czy planowana inwestycja nie narusza norm obowiązujących w zakresie poziomu hałasu w środowisku. Normy te określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Z załącznika do tego rozporządzenia wynika, iż dopuszczalny poziom hałasu na terenie zabudowy zagrodowej oraz rekreacyjno-wypoczynkowej wynosi dla pory dziennej 55 oraz dla pory nocnej 45 dB, dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla pory dziennej 50 oraz dla pory nocnej 40 dB. Złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia w piśmie z 27 maja 2015 r. (karty nr [...] akt organu I instancji) nie zawierają wszystkich żądanych przez PPIS informacji, a metodyka obliczania hałasu nie jest czytelna. Zważywszy, że dokumentem umożliwiającym zapoznanie się z wielkościami hałasu w terenie jest mapa obrazująca poziom dźwięku, brak tego dokumentu w aktach sprawy sprawia, że nie można zweryfikować, czy i które z obiektów uwidocznionych na mapie ewidencyjnej zostały uwzględnione w analizie poziomu dźwięku. PPIS w G., będący wyspecjalizowanym organem w tym zakresie, zażądał od inwestora przedłożenia dokumentów, które kwestie te wyjaśnią, a inwestor temu nie sprostał, co skutkowało wydaniem opinii o konieczności przedłożenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji oraz postanowienia z dnia 30 listopada 2015 r. nie wyjaśniono tych kwestii, opierając argumentację na niezweryfikowanych do końca informacjach dostarczonych przez inwestora. Takie działanie organów orzekających w sprawie nakazuje uznać, że przedwcześnie uznano brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Podstawowym dowodem w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest karta informacyjna przedsięwzięcia. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) pod pojęciem karty informacyjnej przedsięwzięcia rozumie się dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, w szczególności dane o ewentualnych wariantach przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 5 lit.d). Taką kartę informacyjną przedsięwzięcia w toku postępowaniu wnioskodawca przedstawił, jednakże organy nie przeprowadziły jej prawidłowej weryfikacji. Sąd zauważa, że w karcie informacyjnej nie przedstawiono alternatywnego wariantu przedsięwzięcia. Założenia projektowe odnoszące się do przedsięwzięcia objętego wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z reguły są jak najbardziej korzystne z punktu widzenia wnioskodawcy. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia wskazano i opisano wariant przyjęty do realizacji – jako polegający na realizacji przedsięwzięcia w oparciu o standardowe, nowoczesne rozwiązania planowanej inwestycji oraz wariant zerowy, polegający na nie podejmowaniu przedsięwzięcia (k.11-12 akt adm.). W karcie nie wskazano analizy ekonomicznej realizacji przedsięwzięcia w innych wariantach, co przy przyjętym założeniu wydobycia kruszywa przez sześć dni w tygodniu oraz bliskości zabudowy mieszkaniowej powinno podlegać ocenie organu właściwego w sprawie wydania decyzji środowiskowej jako istotne dla sposobu rozpatrzenia sprawy. Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy (patrz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 864/10, ONSAiWSA 2012/3/48). Przedstawione w karcie okoliczności nie wskazywały na inne warianty realizacji inwestycji, a zarazem nie stanowiły podstawy do jednoznacznej oceny, że zaproponowany przez inwestora kształt planowanej inwestycji jest jedynym wariantem możliwym, ani tym bardziej do uznania, ze wariant ten jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Powyższe uzasadnia wniosek, że organy nie dokonały analizy sprawy pod kątem należytego rozważenia kwestii wariantowości przedsięwzięcia, jak również należytego wyjaśnienia podnoszonej przez odwołującej się okoliczności negatywnego oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji.

Reasumując, w niniejszej sprawie na podstawie karty informacyjnej oraz dowodów będących w dyspozycji organów administracji nie można było w sposób pewny ustalić, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.

Powyższe uchybienie, w ocenie Sądu orzekającego, stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnej oceny, czy planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki w przypadku zaistnienia których istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz art. 85 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się do uwarunkowań o jakich mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy.

Ponadto organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a i art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż nie sposób w pełni wywnioskować jakie były przyczyny, które legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia, a także art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i zastrzeżenia Sądu co do braków materiału dowodowego. Organ powinien zobowiązać inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej oraz przedłożenia materiałów żądanych przez PPIS w G., a po ich uzyskaniu przedstawić je ponownie organom opiniującym celem zajęcia stanowiska. W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z zasadą przezorności dopuszczalne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji wystąpienia dużego ryzyka negatywnego oddziaływania na środowisko spowodowanego realizacją przedsięwzięcia, także w sytuacji, gdy możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko nie została w pełni dowiedziona i wykazana. Również potencjalne ryzyko wystąpienia negatywnego oddziaływanie na środowisko może być przesłanką zastosowania instrumentów prawnych zgodnych z zasadą przezorności, uregulowaną w art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst. jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 519.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 134 i 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] 2015 r. oraz postanowienie tego organu z dnia [...] 2015 r. Na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł.