Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 76/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] w przedmiocie samowoli budowlanej 1. stwierdza, że [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego A. S. z dnia [...] czerwca 2019 r., 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt 1 wyroku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] do wydania w określonym terminie aktu kończącego postępowanie w sprawie, 4. wymierza [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych, 5. oddala skargę w pozostałej części, 6. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2020 r. skarżący A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla M. B. w związku z niezałatwieniem w terminie wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. (złożonego w tym samym dniu w kancelarii organu) w sprawie popełnionej samowoli budowlanej przez inwestorów W. G. i H. G., w którym to wniosku skarżący domagał się m.in. wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę nielegalnego obiektu budowlanego - budynku cieplarni (szklarni warzywnej) zrealizowanej bez pozwolenia na budowę na nieruchomości nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w B., której skarżący jest większościowym współwłaścicielem.

Skarżący zarzucając PINB naruszenie m.in. art 35, art. 36 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., następie Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") oraz art. 8, art. 6, art. 7 i art 77 § 1 kpa, podkreślił że PINB do dnia [...] sierpnia 2020 r. nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, ani jakiegokolwiek postanowienia dowodowego mającego na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że dwukrotnie złożył w sprawie ponaglenie na bezczynność PINB do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w B.. Podniósł, że od dnia wpływu do PINB przedmiotowego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. (data drugiego ponaglenia) upłynęło 14 miesięcy, a więc aż rok od maksymalnego terminu 2 miesięcy na wydanie decyzji w spawie skomplikowanej (którą to przedmiotowa sprawa nie jest), co stanowi znaczne, istotne i rażące przekroczenie ustawowego terminu na załatwienie sprawy z jednoczesnym naruszeniem art 36 kpa. W związku więc z powyższym znacznym i niczym nieusprawiedliwionym przekroczeniem przez PINB terminów ustawowych załatwienia sprawy, PINB – jak stwierdził skarżący - jest w stanie zawinionej, bezpodstawnej bezczynności i przewlekłości, z pozornym i nieefektywnym działaniem, co stanowi rażące naruszenie art. 35, art 36 i art. 12 kpa. Skarżący podkreślił, że do dnia [...] sierpnia 2020 r. nie otrzymał żadnej informacji od PINB dotyczącej niezałatwienia w terminie wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r., oraz że PINB będąc w nieuzasadnionej bezczynności nie wydał decyzji administracyjnej dotyczącej złożonego przez niego wniosku. Powoduje to, zdaniem skarżącego, konieczność zobowiązania PINB do wydania decyzji merytorycznej w sprawie i stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłość PINB w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenia na rzez skarżącego od PINB kwoty zadośćuczynienia, zwłaszcza że PINB pomimo wyroków sądowych nie zmienił pozytywnie swojego działania w zakresie terminowego załatwiania spraw.

W związku zatem z usprawiedliwionym – zdaniem skarżącego - zarzutem bezczynności (brak decyzji administracyjnej) na dzień złożenia skargi i przewlekłości postępowania administracyjnego z pozornymi i nieefektywnymi działaniami organu, skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie PINB do wydania decyzji merytorycznej będącej odpowiedzią na wniosek z dnia [...] czerwca 2019 r. w terminie jednego miesiąca lub uznania Sądu,

2) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeżeli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do Sądu,

3) zwolnienie z kosztów sądowych,

4) przyznanie od PINB na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł lub według uznania Sądu,

5) wymierzenie grzywny PINB z tytułu rażącego naruszenia przepisów - bezczynności i przewlekłości, wielokrotnego uchylania się przez organu od wykonywania ustawowych obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

6) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę PINB wskazał na bezzasadność skargi. Podniósł, że likwidacja samowoli budowlanej, czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem odbywa się na drodze postępowania administracyjnego przy użyciu metod i środków przewidzianych w ustawie Prawo budowlane. Podkreślił, że obowiązywanie na obszarze RP stanu epidemii, a wcześniej stanu zagrożenia epidemicznego z powodu COVID-19 powoduje, że z mocy prawa bieg terminów w postępowaniu administracyjnym nie rozpoczyna się, zaś bieg terminów rozpoczętych ulega zawieszeniu. Przez terminy w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć terminy procesowe, ale także terminy prawa materialnego. Dopiero w przypadku odwołania stanu epidemii lub ewentualnie wprowadzonego w jego miejsce stanu zagrożenia epidemicznego, terminy które nie uległy rozpoczęciu, rozpoczynają swój bieg, natomiast terminy które uległy zawieszeniu, biegną dalej. Rozpoczęcie biegu terminów, jak i kontynuowanie terminów zawieszonych następuje z mocy prawa. Na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 695) ustawodawca wprowadził kolejne wyjątki od zasady wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że terminy wymienione w art. 15zzs ust. 2a i ust. 8a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) z dniem 18 kwietnia 2020 r. rozpoczynają bieg, a rozpoczęte biegną w dalszym ciągu. Mimo to, iż sprawa samowolnej budowy szklarni warzywnej (mającej miejsce 20 lat temu) nie jest zaliczana do spraw wymagających natychmiastowej reakcji ze strony organów nadzoru budowlanego, to PINB przeprowadził stosowne czynności wyjaśniające, w efekcie których w dniu [...] października 2020 r. wydano decyzję nakazującą M. S., K. G., A. S., F. S. i E. G. - jako współwłaścicielom - dokonanie rozbiórki szklarni posadowionej na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. (działka nr [...], obręb [...]). Decyzję tą wydano w terminie jaki nałożył na PINB - WINB w B. postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. Wobec przywołanych okoliczność, PINB stwierdził, że nie można zgodzić się ze skarżącym, iż w przedmiotowej sprawie PINB pozostaje w bezczynności. Jednocześnie PINB podniósł, że skarżący od wielu lat nagminnie łamie przepisy ustawy Prawo budowlane poprzez np. unikanie wykonywania obowiązków właścicielskich w zakresie należytego utrzymywania obiektów, których jest współwłaścicielem, oraz że działanie te powodują konieczność składania doniesień do właściwej prokuratury na samego skarżącego, co również wydłuża procedowanie w konkretnych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako "ppsa") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W kontrolowanej sprawie skarżący uczynił przedmiotem skargi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. złożonym do PINB o wydanie decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę nielegalnego obiektu budowalnego – budynku cieplarni (szklarni warzywnej) na nieruchomości nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w B. w związku z samowolnym wykonaniem przedmiotowego obiektu przez inwestorów W. G. i H. G. na ww. nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem mającym większościowy udział w prawie własności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący wnosząc skargę do WSA w Bydgoszczy dopełnił określonego w art. 53 § 2b ppsa wymogu poprzedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ponagleniem wniesionym do właściwego organu, o którym mowa w art. 37 kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący dwukrotnie, tj. pismami z dnia [...] sierpnia 2019 r. (wpływ do organu [...] września 2019 r.) i z dnia [...] sierpnia 2020 r. (odpowiednio: k. 5 i k. 31 akt administracyjnych) wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez PINB sprawy z wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r., a zatem spełnił on warunek z art. 53 § 2b ppsa do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania.

Merytoryczna ocena wniesionej skargi wymaga natomiast podkreślenia, że pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Jak stanowi bowiem art. 37 § 1 pkt 1 kpa, organ jest bezczynny, gdy nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W myśl art. 35 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 35 § 3 kpa, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do ww. terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 5 kpa). Stosownie do art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Pojęcie przewlekłości postępowania, zdefiniowane zostało natomiast w art. 37 § 1 pkt 2 kpa i obejmuje sytuację, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Postępowanie przewlekłe to zatem postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie przewlekłość postępowania obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (patrz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II SAB/Bd 124/16 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Odnosząc powyższe do kontrolowanego postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że PINB dopuścił się w sprawie bezczynności. Organ nie załatwił sprawy ani w terminach określonych w art. 35 kpa ani w dodatkowych terminach, o których mowa w art. 36 §1 kpa, których to w sprawie nie wyznaczał i nie zawiadamiał stron o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynie zwłoki. Z akt sprawy wynika, że organ de facto nie prowadził postępowania w sprawie. Po złożeniu bowiem przez skarżącego do organu wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczącego samowoli budowlanej (samowolnie wybudowanej szklarni) na działce nr [...] przy ul. [...] w B. organ przez ponad 3,5 miesiąca nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia do organu ([...] września 2019 r.) PINB pismem z dnia [...] września 2019 r. zawiadomił strony postępowania o terminie oględzin przedmiotowego obiektu, które przeprowadził w dniu [...] października 2019 r. Następnie w dniu [...] listopada 2019 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy szklarni na działce nr [...] przy ul. [...] w B. i dopiero po ponad 9,5 miesiącach od dokonania tej czynności - pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. zawiadomił on przed wydaniem decyzji strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień w sprawie, z tym że ponownie ta ostania czynność PINB została dokonana po wniesieniu przez skarżącego kolejnego ponaglenia w sprawie (z dnia [...] sierpnia 2020 r.) i poinformowaniu o tym stanie rzeczy PINB przez WINB. W tym trwającym ponad 9,5 miesiąca okresie czasu organ – jak wynika z akt sprawy - załączył do akt jedynie kopie map gruntów i budynków (k. 22-26 akt administracyjnych), nie podejmując żadnych innych czynności w sprawie. Oznacza to, że PINB od dnia złożenia przez skarżącego wniosku, który zainicjował kontrolowane postępowanie tj. od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia wniesienia do Sądu skargi z dnia [...] września 2020 r., a więc przez okres 13 miesięcy przeprowadził wyłącznie oględziny przedmiotowego obiektu i załączył do akt sprawy kserokopie materiałów graficznych (mapy) oraz wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. W trwającym natomiast 9,5 miesiąca okresie od dnia wszczęcia postępowania do dnia zawiadomienia stron przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym PINB załączył jedynie do akt kserokopie map. Wprawdzie, w związku z wprowadzeniem w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego i następnie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, stosownie do 15 zzs (jak i art. 15 zzr) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) z dniem 14 marca 2020 r. został zawieszony bieg terminów procesowych, a także zawieszono stosowanie przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, jak również o wymierzaniu organom kar, grzywien i zasądzaniu od nich sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa, a ograniczenia te przestały obowiązywać od dnia 24 maja 2020 r., co oznacza, że do biegu terminu określonego w art. 35 § 3 kpa nie wlicza się ww. okresu, jednakże – co istotne - w niniejszej sprawie PINB pozostawał bezczynny tj. nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa zarówno przed dniem 14 marca 2020 r., gdyż od wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 8 listopada 2019 r. do dnia 14 marca 2020 r. nie podejmował żadnych czynności w sprawie, jak też od dnia 24 maja 2020 r., gdyż od tej daty aż do dnia 25 sierpnia 2020 r. tj. dnia zawiadomienia stron przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym - PINB jedynie załączył do akt sprawy kserokopie map.

Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności, nie prowadząc w istocie postępowania w sprawie. PINB nie tylko nie dochował dwumiesięcznego terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 kpa dla sprawy szczególnie skomplikowanej, ale nawet nie informował stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie i o przyczynie zwłoki, ani też nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. W istocie PINB aktywizował się w sprawie po wniesieniu przez skarżącego ponagleń i poinformowaniu o tym organu przez WINB. Zauważyć przy tym należy, że pomimo iż postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. (wydanym w związku z wniesieniem ponaglenia przez skarżącego) WINB upomniał i zobowiązał PINB do przestrzegania terminów kpa na załatwienie sprawy, organ ten po wszczęciu postępowania w sprawie w dalszym ciągu nie przestrzegał terminów załatwienia sprawy i nie podejmował czynności w sprawie, co skutkowało wniesieniem przez skarżącego kolejnego ponaglenia w sprawie i w efekcie uznaniem przez WINB postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. ponaglenia za zasadne, wyznaczaniem PINB 1-miesięcznego terminu na załatwienie sprawy oraz ponownym upomnieniem i zobowiązaniem PINB do przestrzegania terminów kpa na załatwienia sprawy. Jednocześnie okoliczność dochowania przez PINB wyznaczanego postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. terminu na załatwienie sprawy, mająca miejsce już po wniesieniu skargi do Sądu, nie mogła spowodować uwolnienia się organu od zarzutu bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że PINB dopuścił się w sprawie bezczynności, gdyż będąc do tego zobowiązanym powołanymi wyżej przepisami kpa, nie załatwił sprawy w terminie. Nawet przy założeniu, że rozpatrywana sprawa jest szczególnie skomplikowana, nie została ona załatwiona w określonym w art. 35 § 3 kpa terminie dwóch miesięcy. W toku wielomiesięcznego prowadzenia postępowania PINB wbrew treści art. 36 kpa, nie powiadomił też skarżącego o przyczynach zwłoki ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia bezczynności organu na mocy art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, o czym Sąd orzekł pkt 1 sentencji wyroku.

Stwierdzając, że organ I instancji dopuścił się w sprawie bezczynności, Sąd jednocześnie uznał, stosownie do art. 149 § 1a ppsa, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19 – dostępne jw.). Niewątpliwe w sprawie nastąpiło przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy. Przekroczenie to wiązało się z oczywistym brakiem podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w okresie biegu terminu rozpoznania sprawy, z wyłączeniem ww. okresu niedziałania organów z uwagi na COVID-19 (od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r.). Pierwsza czynność organu została bowiem podjęta po kilku miesiącach od złożenia wniosku, a w wielomiesięcznym okresie od wszczęcia postępowania do zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym organ załączył jedynie do akt sprawy kopie map. W okolicznościach sprawy, wynikających z jej akt, brak było jakiegokolwiek uzasadnienia dla takiego prowadzania postępowania. Organ był dwukrotnie upominany i zobowiązywany przez WINB do terminowego załatwienia sprawy. Dodatkowo, organ wbrew treści art. 36 kpa, nie powiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazane okoliczności, zdaniem Sądu, wyczerpują rażący charakter stwierdzonej bezczynności.

Jednocześnie, mając na uwadze, że w sprawie po wniesieniu przedmiotowej skargi ostatecznie doszło do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej z dnia [...] października 2020 r. nr [...].SK, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie w określonym terminie, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 ppsa środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Skoro po wniesieniu skargi na bezczynność, sprawa została załatwiona, to nie ma już potrzeby zobowiązania przez Sąd organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, jako że ten podstawowy cel skargi na bezczynność został już osiągnięty w toku postępowania sądowego, lecz przed wydaniem wyroku przez Sąd.

Sąd stwierdził również, że zasadnym w sprawie jest nałożenie na organ na podstawie art. 149 § 2 ppsa grzywny w wysokości [...] zł (pkt 4 sentencji wyroku). Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Za wymierzeniem organowi grzywny w niniejszej sprawie przemawia nieuzasadnione racjonalnie wielomiesięczne niepodejmowanie działań w sprawie przez organ. Ze względu na rażący charakter stwierdzonej bezczynności istotne w tym przypadku pozostaje odziaływanie represyjne grzywny. Na stosunkowo niski wymiar grzywny wpływ miało jednak ostateczne załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu przedmiotowej skargi oraz okoliczność panującego w Polsce stanu zagrożenia epidemiologicznego a następnie stanu epidemii z uwagi na COVID-19, co w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 24 maja 2020 r. stanowiło uzasadnioną prawnie podstawę niedziałania organu.

Sąd nie znalazł jednak podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej w związku ze skargą na bezczynność organu jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu. O ile brzmienie art. 149 § 2 ppsa nie wyklucza jednoczesnego zastosowania dwóch wymienionych w tym przepisie środków, to jednak w ocenie Sądu powinno mieć to miejsce w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organ wykazuje się rażącymi zaniedbaniami w zakresie prowadzenia postępowania, a nadto zaniedbania te powodują negatywne skutki po stronie skarżącego, wymagające swoistej rekompensaty. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, by skarżący poniósł nadzwyczajny uszczerbek w związku z bezczynnością organu; skarżący zresztą nie podniósł w skardze okoliczności uprawdopodobniających, by bezczynność organu doprowadziła do wystąpienia po jego stronie konkretnej szkody lub krzywdy. Istotnym jest też, że organ ostatecznie załatwił sprawę po wniesieniu przedmiotowej skargi. Należy też podkreślić, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają, czego Sąd w sprawie nie stwierdził. Stanowiło to postawę do oddalenia skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 ppsa (pkt 5 sentencji wyroku).

Sąd oddalił także skargę w zakresie w jakim zarzuca ona przewlekłość postępowania. Skoro PINB nie załatwił sprawy w terminie i de facto w toku wielomiesięcznego prowadzenia postępowania nie podejmował czynności w sprawie, jako że jedyne czynności dokonane przez organ w sprawie w tym wielomiesięcznym okresie to przeprowadzenie oględzin obiektu poprzedzające wszczęcie postępowania oraz załączenie kopii map do akt sprawy przed zawiadomieniem stron o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym, Sąd uznał, że w sprawie zachodzi bezczynność, a nie przewlekłość postępowania. Ta ostatnia ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone, ale dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, gdyż organ podejmuje czynności, z tym że nieefektywne, ponad potrzebę lub pozorne, a więc działa opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, jak również w sposób nieuzasadniony przedłuża terminy załatwienia sprawy. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę w tym zakresie (pkt 5 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.

Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.