Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 295/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 3 w zw. z art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. R.i M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. R. i M. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako [...]WINB – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej jako k.p.a., oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania E. i M. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dalej jako PINB, nr [...] z dnia [...] września 2016 r. udzielającej I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego stalowego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S.gm. [...]- uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. orzekł o udzieleniu I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego stalowego o wymiarach 4,20 m x 4,0 m, oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez inż. Z. S. jako nr 2, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału PINB zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2013 r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek E. i M. R. postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

W dniu 1 października 2013 r. przeprowadzono oględziny podczas których stwierdzono, iż na w/w nieruchomości usytuowany jest m.in. budynek gospodarczy o wymiarach 4,2 m x 4,0 m o konstrukcji stalowej obłożonej blachą trapezową, z dachem jednospadowym. Obiekt usytuowany jest na wylewce betonowej w odległości od 0,5 m do 1 m od ogrodzenia działki. Inwestorzy nie przedstawili dokumentacji świadczącej o legalności przedmiotowego obiektu budowlanego. A. G. oświadczył, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1981-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz ,że budynek był niezbędny na przechowywanie warzyw ze względu na prowadzoną działalność gospodarczo-rolną.

Wobec powyższego organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. nałożył na Irenę i A. G. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu 15 maja 2014 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęła wymagana w/w rozstrzygnięciem dokumentacja tj. inwentaryzacja budowlana wraz z oceną techniczną sporządzona przez inż. Z. S. (nr upraw. [...]). Wynikało z niej, że obiekt został wykonany z niską kulturą techniczną, z materiałów przypadkowych, jednakże nie zaobserwowano żadnych poważniejszych niekorzystnych zjawisk typu ugięcia, wyboczenia.

Następnie PINB w [...] wydał w dniu [...] marca 2015 r. decyzję Nr [...] nakazującą I. i A. G. rozbiórkę budynku gospodarczego stalowego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. uchylił zaskarżone rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dalszej kolejności PINB w [...] przeprowadził w dniu 14 września 2015 r. rozprawę administracyjną oraz pismem z dnia 9 września 2015 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przekazanie informacji dotyczących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o nr ew. [...] oraz [...] położonych przy ul. [...] w S. gm. [...], który obowiązywał do 1995 r. Z odpowiedzi wynikało, że do 1995 r. powyższe nieruchomości położone były na terenie o symboli 96 MNi - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej intensywnej. Według ustaleń planu na jednej działce mógł być wybudowany jeden budynek wolnostojący, pół budynku bliźniaczego lub jeden segment budynku szeregowego. Ponadto na działkach nie dopuszczało się budowy odrębnych budynków garażowych i gospodarczych. Organ powiatowy na podstawie informacji uzyskanych przez Urząd Gminy w [...] ustalił także, że działki o nr ew. [...] oraz [...] położone przy ul. [...] w S. gm. [...]przed 1993 r. były położone na obszarze, na którym obowiązywały miejscowe planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone uchwałami Nr [...] Rady Gminy [...]z dnia [...] czerwca 1991r. oraz Nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., a ich ustalenia dopuszczały sytuowanie budynków o funkcji gospodarczej.

W dniu 2 lutego 2016 r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził oględziny w trakcie których stwierdzono zgodność załączonej przez inwestorów dokumentacji budowlanej ze stanem faktycznym. Stan budynków gospodarczych nie uległ zmianie. W związku z powyższym PINB w [...] wydał w dniu [...] marca 2016 r. decyzję Nr [...]. umarzającą postępowanie w sprawie budynku gospodarczego stalowego o wymiarach ok. 4,2 m x 4 m usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i M. R. od w/w rozstrzygnięcia, wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję Nr [...] ,którą uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją Nr [...] z dnia. [...] września 2016 r. ,udzielono I. i A. G. pozwolenia na gospodarczego stalowego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli E. i M. R..

[...]WINB pismem z dnia 8 listopada 2016 r. zwrócił się do Urzędu Gminy [...]o udzielenie informacji, czy budowa przedmiotowego budynku gospodarczego, w której znajduje się pomieszczenie gospodarczo-magazynowe jest zgodna z ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Odpowiedź zawierała informacje, z której wynikało, że działki o nr ew. [...] oraz [...] położone przy ul. [...] w S. gm. [...]usytuowane są na terenie oznaczonym na planie symbolem 2JLJ/MN - tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej - usługi komercyjne, budynku mieszkalne jednorodzinne. Według obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...], plan przewiduje dla w/w nieruchomości przeznaczenie podstawowe - zabudowę usługowo-mieszkaniową, wraz z przeznaczeniem uzupełniającym - m.in. usługi publiczne, garaże i budynki gospodarcze. W związku z powyższym, w ocenie organu, usytuowanie spornego budynku gospodarczego stalowego jest zgodne z ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

[...]WINB wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane m.in. na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Ponadto wskazał, iż wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia 1 stycznia 1995 r. oraz, że organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 w/w ustawy, które stanowią o przymusowej rozbiórce. Podkreślił, iż w toku przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania ustalono, że budowa budynku gospodarczego stalowego została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r., co /skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Po analizie akt sprawy, jak również informacji zawartych w piśmie Urzędu Gminy [...], z którego wynika, że działki o nr ew. [...] oraz [...] położone przy ul. [...] w S. gm. [...]usytuowane są na terenie oznaczonym na planie symbolem 2U/MN - tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej - usługi komercyjne, budynku mieszkalne jednorodzinne, organ odowławczy stwierdził, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odnosząc się do drugiej przesłanki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, [...]WINB wskazał, iż nakazując rozbiórkę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wykazać, że dalsze akceptowanie samowolnie posadowionego obiektu mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Odnośnie przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, według organu, brak jest podstaw do uznania, iż w omawianej sprawie przesłanka ta wystąpiła.

Organ oparł się również na przedstawionej przez inwestorów inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną sporządzoną przez inż. Z. S. (nr upraw. [...]), z której wynika, że obiekt został wykonany niską kulturą techniczną, z materiałów przypadkowych, jednakże nie zaobserwowano żadnych poważniejszych niekorzystnych zjawisk typu ugięcia, wyboczenia. W stosunku do budynku, który pomimo wybudowania go bez pozwolenia spełnia wymogi techniczne przewidziane prawem, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 w/w ustawy, niecelowe jest wydawanie decyzji nakazującej wykonanie robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 40 w/w ustawy. W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Ostatecznie [...]WINB wskazał, że PINB prawidłowo wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu dotyczących naruszenia warunków techniczno-budowlanych poprzez usytuowanie obiektu budowlanego [...]WINB wskazał, że w tym wypadku konieczne jest wykazanie, że naruszenie tych przepisów powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnie pogarsza warunki zdrowotne lub użytkowe otoczenia. Natomiast ocenie organów przedmiotowy obiekt pomimo usytuowania nie powoduje takiego rodzaju niebezpieczeństw.

Organ nadmienił również, że organ powiatowy w sentencji zaskarżonej decyzji nieprawidłowo określił numer nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy. Uchybienie to nie stanowiło jednak podstawy do uchylenia, decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu, gdyż sprawa została wyjaśniona dostatecznie.

Wobec powyższego organ stwierdził, iż należało uchylić decyzję PINB Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. i orzec o udzieleniu I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego stalowego usytuowanego na działce i nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. E. i M. R. złożyli na w/w decyzję skargę do sądu administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...], wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazali, że zaskarżona decyzja nie była rozpatrzona w sposób wyczerpujący pod kątem ich uwag, wniosków, argumentów oraz przytaczanych przepisów i ustaw, które zawarli w odwołaniu od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] września 2016 r.

W ich ocenie zapytanie [...]WINB skierowane do Urzędu Gminy [...]było ogólnikowe, wobec czego odpowiedź z urzędu była twierdząca. Skarżący wskazali, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla wsi S. jest zapis precyzujący dopuszczalne odległości budynków gospodarczych od granic działek sąsiednich, który dopuszcza lokalizację budynków gospodarczych i garaży w odległości 1,5 m. lub w granicy nieruchomości sąsiedniej. Natomiast sporny budynek gospodarczy położony jest w odległości 30 centymetrów od granicy ich działki, a nie w odległości od 0,5 m do 1 m, jak napisał [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z tym skarżący wskazali, że budynek gospodarczy na działce [...] nie spełnia wymogów obowiązującego w dacie jego budowy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz wymogów w dacie wydania zaskarżonej decyzji Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r.

Wskazali na nieprawdziwe oświadczenie inwestora, jakoby sporny budynek był mu potrzebny na przechowywanie warzyw gdyż prowadził on działalność gospodarczo – rolną.

Podnieśli że, taka lokalizacja spornego budynku jest niedopuszczalna i stanowi zagrożenie pożarowe dla ich budynku, jak też uniemożliwia im zabudowę działki, a to z uwagi na fakt, że działka skarżących ma w najszerszym miejscu niecałe 20 metrów.

Nadmienili również, że inwestor na wniosek PINB miał obowiązek sporządzenia inwentaryzacji budowlanej wszystkich budynków gospodarczych i złożenie jej w PINB w wyznaczonym terminie 90 dni, jednakże z akt sprawy wynika, że dokumentacja została doręczona po wyznaczonym przez PINB terminie, co obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wszystkich budynków gospodarczych.

W ich ocenie bezspornym faktem jest, że inwestor zabudował działkę [...] której powierzchnia wynosi jedynie 268 m2 trzema budynkami gospodarczymi, oraz częściowo budynkiem mieszkalnym, wobec czego nie może być mowy o zachowaniu 30% powierzchni działki jako powierzchni biologicznie czynnej, co nakazuje miejscowy plan zagospodarowania dla wsi S..

Dodatkowo podnieśli kwestię, czy sporny stalowy budynek gospodarczy (działka nr ew. [...]), murowany budynek gospodarczy (działka nr ew. [...]), oraz drewniany budynek gospodarczy (działka nr ew. [...]) nie powinny być traktowane jako jeden duży budynek gospodarczy, gdyż stanowią one jedną bryłę, gdzie murowany budynek gospodarczy posiada wszystkie ściany zewnętrzne, zaś pozostałe dwa są do niego dobudowane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , nie znajdując podstaw do odmiennej oceny podjętego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] udzielająca I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego stalowego o wymiarach 4,20 m x 4,0 m, oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez inż. Z. S. jako nr 2, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].

Zważyć na wstępie należy, iż kwestionowana decyzja pozwala na użytkowanie budynku gospodarczego stalowego na działce nr ew. [...], podczas gdy decyzja I instancji dotyczyła działki nr ew. [...]. Postępowanie w ww. sprawie wywołane zostało wnioskiem E. i M. R., właścicieli działki sąsiedniej, dotyczącym zabudowy ww. nieruchomości przy ul. [...] w miejscowości S.. Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania, na nieruchomości tej wykonano cztery budynki gospodarcze, a jeden z nich objęto ww. decyzjami. Ustalono przy tym, że obiekt ten powstał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wobec czego postępowanie prowadzono z uwzględnieniem art. 37, i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Biorąc pod uwagę oświadczenia stron niniejszego postępowania złożone w jego toku, w ww. kwestii Sąd nie stwierdził nieprawidłowości i zgadza się z organami, że sprawę należało prowadzić w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. . Wobec braku innego materiału dowodowego, organy orzekające w sprawie opierając się na przeprowadzonych dowodach, słusznie przyjęły, że sporna zabudowa powstała przed 1 stycznia 1995 r. w warunkach samowoli budowlanej, a zatem, że w stosunku do ww. obiektu należy prowadzić postępowanie legalizacyjne w oparciu o powyżej wskazany reżim prawny.

Zatem, zdaniem Sądu, procedowanie w sprawie z uwzględnieniem przepisów ustawy z 1974 r. należało uznać za prawidłowe. Co do zasady, Sąd zgadza się także z organem II instancji, że jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy, organ nadzoru budowlanego powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie, w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. W stosunku do ww. obiektu mogła więc zostać wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., ale dopiero po wcześniejszym wykluczeniu wystąpienia przesłanek z art. 37, których stwierdzenie obliguje organ do orzeczenia o nakazie rozbiórki obiektu lub jego części zrealizowanego niegodnie z przepisami z okresu jego budowy.

Natomiast, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wykluczono wystąpienia ww. przesłanek z art. 37 ust. 1 ww. ustawy, a tym samym decyzje wydane w sprawie w oparciu o art. 42 ust. 3 tej ustawy należało uznać za błędne, na pewno – za przedwczesne. Z tego też powodu, tj. z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (co miało znaczenie dla prawidłowości zastosowania art. 42 ust. 3 tej ustawy), Sąd za konieczne uznał uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie.

Rozwijając powyższe, Sąd zauważa, że wobec treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zadaniem organów w niniejsze sprawie było przede wszystkim ustalenie, czy nie zachodzi któraś z przesłanek w nim uregulowanych, obligujących właściwy organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu lub jego części. W myśl bowiem art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

I tak, w kontekście pierwszej z ww. przesłanek, należało ustalić obecne przeznaczenie terenu, na którym znajduje się obiekt, ale też – przeznaczenie tego terenu od daty jego budowy, stosownie do uchwały 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, usuwającej wątpliwości dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym, o których mowa w ww. art. 37 ust. 1 pkt 1.

W uchwale tej NSA przyjął, iż "(...) w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce". Uzasadniając powyższe NSA wskazał, iż "Wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz w przedstawionych wyżej sytuacjach nie do pogodzenia z zasA.i konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę.

W niniejszej sprawie, organ II instancji choć wskazał na ww. uchwałę NSA (mając w efekcie na uwadze konieczność ustalenia przeznaczenia terenu począwszy od daty realizacji budynku, co zasługuje na akceptację), to nie poczyniły pełnych ustaleń w kontekście omawianej przesłanki. Ustalając przeznaczenie terenu, oparł się bowiem jedynie na informacjach zawartych w pismach Wójta Gminy [...]z września 2015 r. oraz z dnia z listopada 2015 r.; nie dysponował tym samym planami miejscowymi wskazanymi w tej korespondencji; nie poczynił więc żadnej weryfikacji co do stwierdzeń w niej zawartej, a wskazującej na zgodność spornej inwestycji z ustaleniami planów miejscowych obwiązujących na tym terenie, począwszy od 1988 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, stwierdzenie organów o zgodności spornego budynku z przeznaczeniem terenu, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, albowiem ww. pisma informujące o planach miejscowych obejmujących działki o nr ew. [...] , nie mogą stanowić o zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego we wskazanym aspekcie.

Należy także podkreślić, że zadaniem organów była ocena zgodności powyższej samowoli z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie powinno więc umknąć organom, iż plan precyzuje dopuszczalne odległości budynków gospodarczych od granic działek sąsiednich (patrz: § 13 pkt 7 m.p.z.p.). Zapis ten dopuszcza lokalizację budynków gospodarczych i garaży w odległości 1,5 m lub w granicy nieruchomości sąsiedniej. Tymczasem organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu stwierdza, że obiekt usytuowany jest w odległości od 0,5 m do 1 m od ogrodzenia działki.

Sąd zauważa także, że po dokonaniu analizy w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., organy orzekające w sprawie powinny były ustalić, czy sporny budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). W ocenie Sądu, pomimo obszerności uzasadnienia decyzji organu II instancji, decyzja ta nie analizuje w pełni sprawy w tym zakresie. O powyższym nie może bowiem świadczyć wskazanie na treść "inwentaryzacji budowlanej z oceną techniczną" autorstwa Z. S. m. in. przedmiotowego budynku w sytuacji, gdy dokument ten nie porusza kwestii istotnych dla oceny sprawy w kontekście wystąpienia ww. przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2, a jedynie wynika z niego, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym. Tymczasem, w kontekście ww. przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało uwzględnić nie tyle stan techniczny obiektu a jego usytuowanie względem granicy działki skarżącego (odległość budynku do granicy tej działki wynosi ok. 0,50 m do 1 m,) nadto – względem pozostałych zabudowań gospodarczych zrealizowanych na działce przy ul. [...] w miejscowości S.. Takie usytuowanie nie pozostaje bowiem bez znaczenia dla zabezpieczenia pożarowego (na co w skardze zwrócił uwagę skarżący), a to nie jest bez znaczenia w sprawie, jeśli zważy się, że w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o powodowaniu przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a także - pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. W tym też kontekście w sprawie, na żadnym jej etapie, nie poczyniono żadnych ustaleń. Nie wyjaśniono czy w związku z usytuowaniem spornego obiektu w znacznym zbliżeniu do pozostałej zabudowy działki, jak i w bliskiej odległości od granicy nieruchomości skarżącego, występuje wskazany stan zagrożenia, który (co istotne) musi mieć charakter aktualny. W tej sytuacji Sąd nie mógł stwierdzić, że w sprawie w sposób prawidłowy wykluczono przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Sprawa w tym zakresie winna być zdaniem Sądu także ponownie przeanalizowana, a materiał dowodowy w tej kwestii uzupełniony o protokół oględzin w sposób czytelny obrazujący usytuowanie zabudowy na ww. nieruchomościach. Organy winny także rozważyć konieczność uzupełnienia akt o opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Z tych też przyczyn, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co musiało skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie organ powiatowy winien uwzględnić powyższe spostrzeżenia i uwagi Sądu.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Sąd wyjaśnia, iż orzekając o kosztach postępowania, uwzględnił wniosek skarżącego i wysokość uiszczonego wpisu od skargi, wynoszącego w niniejszej sprawie 500 zł.