Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 44/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.6,art. 15, art. 26, art. 33 par.1 pkt.5, art. 34 par.1 i par. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 97 par.2 w zw. z art. 97 par.1 pkt.4 , art. 138 par.1, art. 7,77,75,78 par.1, art. 136 , art. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. B. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 listopada 2016 r., znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia 17 maja 2016 roku, znak [....] , po rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez M.B. i J.J. w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie dz. nr [....] w związku z podniesieniem terenu dz. nr [....] w M. , postanowił oddalić zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a."

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że J.J. i M.B. 29 maja 2015 r. złożyli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając niewykonalność obowiązku polegającego na przywróceniu terenu w odległości 4 metrów od ogrodzenia z działką nr [....] w M. na całej długości nasypu na działce [....] do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie nawiezionej ziemi, wynikającego z decyzji znak [....] z 10 października 2014 r. wydanej przez Wójta Gminy M. , uzasadniając to, iż nasyp został wykonany w związku z budową domu jednorodzinnego na podstawie pozwolenia na budowę nr [....] . Poruszyli również kwestię, iż ww. decyzja obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., a jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą, poprzez doprowadzenie do powstania katastrofy budowlanej w wyniku usunięcia nawiezionej ziemi w zakresie wskazanym w ww. decyzji Wójta Gminy M.

W odpowiedzi na ww. zarzuty organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] -ziemskiego w K. (dalej: "PINB") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [....] w M. realizowanego niezgodnie z warunkami decyzji pozwolenia na budowę wskazując m.in na to, że widoczne jest znaczne nawiezienie ziemi. Co - zdaniem organu - istotne, PINB postanowieniem nr [....] z dnia 9 czerwca 2015 r. zdecydował o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie ww. budynku, uzasadniając ich realizację istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, nie podważając przy tym obowiązku wskazanego w decyzji Wójta Gminy [....] , tj. usunięcia nawiezionej ziemi z działki nr [....]. Powyższe - zdaniem organu - oznacza, że decyzja z 10 października 2014 r. znak [....] nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., a PINB nie kwestionuje wykonania obowiązku wskazanego w ww. decyzji Wójta Gminy M. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [....] z 8 kwietnia 2016 r. ustaliło, iż decyzja Wójta Gminy M. nie jest obarczona żadną z wad nieważności.

M.B. i J.J. złożyli od powyższego postanowienia zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 33 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez oddalenie zgłoszonych zarzutów w sytuacji, w której nałożony na nich na mocy decyzji nr [....] z dnia 10 października 2014 r. obowiązek niepieniężny jest niewykonalny. Żalący wnieśli również o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta.

Żalący w uzasadnieniu zarzutów przedstawili polemikę z twierdzeniami organu I instancji podnosząc m.in., że wykonanie decyzji z 10 października 2014 r. znak [....] może doprowadzić do zawalenia się budynku, czyli spowodowania katastrofy budowlanej w rozumieniu art. 163 Kodeksu karnego, względnie sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa zawalenia się budowli lub osunięcia ziemi w rozumieniu art. 164 Kodeksu karnego. Na poparcie tej tezy przedstawili stanowisko rzeczoznawcy budowlanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., znak [....] , na podstawie art. 18, art. 33 § 1 pkt 5, art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ wskazał, że w dniu 8 kwietnia 2016 r. decyzją nr [....] SKO w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia 10 kwietnia 2014 r. nr [....] .

Następnie w dniu 1 lipca 2016 r. postanowieniem nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło na wniosek M.B. i J.J. postępowanie w przedmiocie zażalenia skarżących na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia 17 maja 2016 r. nr [....] oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia 10 kwietnia 2014 r. nr [....] przez SKO w K.

Organ stwierdził także, że po ponownym rozpoznaniu sprawy ostateczną decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr [....] w K. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji SKO w K. z dnia 8 kwietnia 2016 r. nr [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia 10 kwietnia 2014 r. nr [....] .

Organ przywołał definicję decyzji ostatecznej z art. 16 § 1 K.p.a.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [....] organ przystąpił do rozpatrzenia zażalenia skarżących na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia 17 maja 2016 r. nr [....] .

Organ przywołał art. 33 § 1 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazując, że zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym. Dalej organ wyjaśnił, że nie jest możliwe argumentowanie zarzutu nieistnienia nałożonego obowiązku niezgodnością z prawem decyzji nakładającej egzekwowane obowiązki. Organ wskazał ponadto, że określona w art. 33 pkt 5 u.p.e.a. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym to niemożliwość wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa ludziom i mieniu. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji, czy innych podmiotów, do wykonania decyzji.

M.B. i J.J. wnieśli na ww. postanowienie SKO z dnia 7 listopada 2016 r., znak [....] , skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucili mu naruszenie następujących przepisów postępowania:

- art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez wydanie w dniu 19 sierpnia 2016r. postanowienia o podjęciu postępowania w niniejszej sprawie pomimo, iż nie ustała przesłanka zawieszenia postępowania z urzędu, bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia 10 października 2014 r. nr [....] nie zostało prawomocnie zakończone;

- art. 33 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy N. z dnia 17 maja 2016 r. znak [....] o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, w której nałożony obowiązek niepieniężny jest niewykonalny;

- art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do zarzutów zawartych w zażaleniu;

- art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności do zbadania zasadności zarzutów i twierdzeń zawartych w zażaleniu;

- art. 75 i art. 78 § 1 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. dowodów z dokumentów, z zeznań świadka B.S. oraz opinii biegłego ds. budownictwa na okoliczność ustalenia, czy obowiązek nałożony Decyzją Wójta nadaje się do wykonania;

- art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa na skutek nieprzeprowadzenia postępowania rozpoznawczego mającego na celu ustalenie, czy obowiązek nadaje się do wykonania.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, o uchylenie postanowienia SKO o podjęciu postępowania z 19 sierpnia 2016 r. oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skarżący nie zgodzili się z argumentacją organu II instancji podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się istotnego naruszenia przepisu art. 97 § 2 K.p.a., wobec braku prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta.

Skarżący wskazali, że oczywiste jest, iż prawomocne rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta ma charakter prejudycjalny dla wyniku niniejszego postępowania, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji Wójta będzie skutkować brakiem tytułu do prowadzenia przeciwko nim egzekucji administracyjnej. Tym samym podjęcie niniejszego postępowania powinno nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta zwłaszcza, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika wprost, że właśnie do tego czasu zostało ono zawieszone. Oznacza to, że postanowienie o podjęciu niniejszego postępowania wydane przez SKO w dniu 19 sierpnia 2016 r. powinno zostać uchylone przez Sąd na mocy art. 135 P.p.s.a., bowiem jest to postanowienie niezaskarżalne.

Skarżący stwierdzili ponadto, że za niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy należy uznać twierdzenie SKO, jakoby "argumentowali zarzut nieistnienia nałożonego obowiązku niezgodnością z prawem decyzji nakładającej egzekwowane obowiązki". Nie twierdzili oni, iż nałożony na nich decyzją Wójta obowiązek nie istnieje, ale wskazywali na jego niewykonalność, czyli przesłankę określoną w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Zdaniem skarżących, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez SKO w zaskarżonym postanowieniu, niewykonalność obowiązku wynikającego z decyzji wynika zaś z przyczyn prawnych, jeśli decyzja jest sprzeczna z obowiązującym prawem.

Skarżący powtórzyli argumentację z zażalenia dotyczącą niemożliwości usunięcia nasypu z uwagi na konstrukcję budynku, bowiem może doprowadzić do jego zawalenia się, czyli spowodowania katastrofy budowlanej.

Skarżący zarzucili również, że z analizy treści zaskarżonego postanowienia wynika, że SKO wydało orzeczenie bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń faktycznych pozwalających na weryfikację zarzutów przez nich podniesionych, w szczególności bez zbadania, czy faktycznie wykonanie obowiązku nałożonego na nich decyzją Wójta sprowadzić może niebezpieczeństwo spowodowania katastrofy budowlanej. W niniejszej sprawie, ani w I ani w II instancji, nie został przeprowadzony żaden z dowodów powołanych przez skarżących w zarzutach, co rażąco narusza nie tylko podstawowe przepisy postępowania administracyjnego, ale przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania.

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 listopada 2016 r., znak [....] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy M. oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego: z 12 maja 2015 r. nr [....] wystawionego wobec zobowiązanego J.J. i z 12 maja 2015 r. nr [....] wystawionego wobec zobowiązanej M.B. , w związku z zarzutem opartym na art. 33 § 1 ust. 5 u.p.e.a.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez skarżących zarzutu, a kwestionowane postanowienie SKO zostało wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco prawidłowo przeprowadzonym przez organy postępowaniu.

W sprawie bezsporne jest, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wójta Gminy M. z 10 października 2014 r. nr [....] nakazująca właścicielom działki nr [....] położonej w miejscowości M. - J.J. oraz M.B. przywrócenie terenu w odległości 4 metrów od ogrodzenia z działką nr [....] na całej długości nasypu na ww. działce do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie nawiezionej ziemi, która jest przyczyną zakłócenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.).

Nie jest sporne również, że skarżący zainicjowali postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, które nadal się toczy, po uchyleniu przez WSA w Krakowie wyrokiem z 21 lutego 2017 r., sygn. II SA/Kr 1217/16, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 sierpnia 2016 r., znak: [....] oraz poprzedzającej ją decyzji, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Sporna pozostaje ocena dopuszczalności prowadzenia egzekucji decyzji z 10 października 2014 r. Wójta Gminy M.

Przechodząc do omówienia mających zastosowanie w sprawie przepisów należy wskazać, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Należy podkreślić, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dopóki więc w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji, nakazującej wykonanie czynności, może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej - nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z postępowaniami administracyjnymi zmierzającymi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stąd też chybione są, podnoszone na etapie postępowania egzekucyjnego, zarzuty skarżących dotyczące legalności decyzji nakazującej usunięcie nawiezionej ziemi. Słuszny zatem jest wniosek organów rozstrzygających w sprawie, że skoro wystawiony wobec każdego ze skarżących, kwestionowany przez nich tytuł wykonawczy, został wystawiony w oparciu o ostateczną decyzję, to zarzut niewykonalności obowiązku nie może zostać uwzględniony (por. wyrok NSA z 16 lipca 2015 r. sygn. II FSK 1553/13, LEX nr 1783585, wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Kr 366/16, LEX nr 2050224).

Skarżący, kwestionując prowadzenie kontrolowanego obecnie postępowania, mogą wnieść zarzuty jedynie z przyczyn wyczerpująco wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Według art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.

Podobnie ograniczone są formy rozstrzygnięcia wierzyciela i organu egzekucyjnego. Jak wynika z art. 34 u.p.e.a. organ winien rozpatrzyć zarzuty dłużnika i wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, chyba że - tak jak w niniejszej sprawie - wierzycielem jest organ prowadzący egzekucję). Postanowienie to - jeżeli zarzuty są uzasadnione – winno być postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wskazanych powyżej wymogów procedury egzekucji administracyjnej, uznał, że postanowienie to, w aspekcie zgodności z prawem, nie budzi istotnych zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, wystawionym wobec każdego ze skarżących, a wynikający z decyzji Wójta Gminy M. nr [....] z 10 października 2014 r. wydanej na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne, istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Wykonalności ww. decyzji nie wstrzymano i decyzja ta podlega wykonaniu.

Skarżący są zatem zobowiązani decyzją ostateczną do przywrócenia terenu do stanu poprzedniego, przez usunięcie nawiezionej ziemi, która jest przyczyną zakłócenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Obowiązku tego skarżący dobrowolnie nie wykonali. Przedmiotowy obowiązek niewątpliwie stanowi zobowiązanie o charakterze niepieniężnym.

Tytuł wykonawczy z 12 maja 2015 r. nr [....] został wystawiony wobec każdego ze skarżących przez uprawniony organ, po przeprowadzeniu prawidłowego – z perspektywy normatywnej - postępowania.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Upomnienie z 12 stycznia 2015 r., znak [....] prawidłowo doręczono skarżącym w trybie doręczenia zastępczego określonego w art. 44 K.p.a. Następnie prawidłowo doręczono tytuł wykonawczy skarżącym dnia 19 maja 2015 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach administracyjnych – k. 57 i k. 61).

Spełnione zostały zatem warunki formalne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący podnieśli jeden tylko zarzut, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi istotnymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie.

Niezasadny jest zarzut dotyczący niewykonalności nałożonego na skarżących obowiązku. Należy bowiem zwrócić uwagę, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania, nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014r., sygn. akt I OSK 2094/14, wyrok NSA z dnia 13 listopada 2008r., sygn. akt II OSK 1365/07, a także wyrok NSA z dnia 14 maja 2013r.,sygn.akt I OSK 75/13, cyt. za R. Hauser, A. Skoczylas (redaktorzy), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, komentarz do art. 33, teza 11).

W sprawie nie zachodzą - w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki - jakiekolwiek okoliczności przemawiające za stwierdzeniem niewykonalności nałożonego na skarżących obowiązku usunięcia nawiezionej ziemi.

Pozostała zaś część argumentacji skarżących stanowi w istocie zarzuty odnoszące się do samej zasadności wydanej przez Wójta decyzji, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

Trzeba podkreślić, że zarzut oparty na przesłance niewykonalności obowiązku nie może być dodatkowym sposobem weryfikacji legalności decyzji i innych aktów administracyjnych. Ustalanie sprzeczności z prawem egzekwowanej decyzji przez organ egzekucyjny, a nawet przez wierzyciela, byłoby dodatkowym trybem nadzwyczajnym weryfikacji takich aktów. Natomiast czymś innym jest ustalenie, że w konkretnym momencie i miejscu jedynie możliwe zachowanie prowadzące do wykonania decyzji powodowałoby popełnienie czynu karalnego. Wówczas są podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) na zasadzie art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. Podobnie w przypadku wystąpienia innych przesłanek nieważności lub podstaw do wznowienia postępowania, ale dopóki ostateczna decyzja jest w mocy i nie wstrzymano jej wykonania, przysługuje jej domniemanie zgodności z prawem i musi być egzekwowana (por. C. Kulesza, komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX, wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2015 r., sygn. II SA/Wa 224/15 – powołane orzeczenia dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jeszcze raz należy przypomnieć, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają na celu ochronę uczestników tego postępowania w zakresie jego prawidłowości, nie służą zaś weryfikacji ostatecznych decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.

Jak już wyżej wskazano, organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ocena dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Ponadto egzekucja może być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skarżących naruszenia art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 K.p.a., art. 7 oraz art. 77, art. 75 i art. 78 § 1 w zw. z art. 136 oraz art. 8 K.p.a. były bezzasadne. Art. 33 u.p.e.a. - wbrew zarzutom skargi - nie ma jednostki redakcyjnej "§ 4".

Wobec powyższego brak było również podstaw do uchylenia postanowienia SKO z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [....] o podjęciu postępowania.

Należy przy tym zauważyć, że uzasadnienia poddanych kontroli Sądu w niniejszej sprawie postanowień nie spełniają w pełni wymogów art. 124 § 2 K.p.a., szczególnie w zakresie wyjaśnienia sytuacji procesowej skarżących i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Częściowo zasadny był zatem zarzut skargi naruszenia art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez nieodniesienie się przez organ do wszelkich zarzutów zażalenia. Powyższe uchybienia nie mogły mieć jednak istotnego wpływu na wynik postępowania.

Na marginesie trzeba także wskazać, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, której treść określiła obowiązek egzekucyjny - nie powoduje wygaśnięcia czy nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 159 § 1 K.p.a. orzekający organ może z urzędu lub na żądanie strony wstrzymać wykonanie decyzji - co w sprawie nie miało miejsca. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że nastąpiło naruszenie art. 23 § 6 u.p.e.a., według którego organy sprawujące nadzór mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wspomniana instytucja szczególnego nadzoru jest instytucją opartą na uznaniu organu sprawującego nadzór i działanie organu może być podjęte tylko z urzędu - a wniosek strony może tylko zainicjować podjęcie przez organ działania. W sprawie bezsporne jest, że w tym trybie wykonanie decyzji nie zostało wstrzymane. W związku z tym nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Kr 281/11).

Organ prowadzący egzekucję winien jednak mieć na względzie wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 21 lutego 2017 r., sygn. II SA/Kr 1217/16, liczne dostrzeżone przez Sąd wadliwości w postępowaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w sprawie dotyczącej nieważności decyzji znak [....] z 10 października 2014 r. wydanej przez Wójta Gminy M. Zatem organ egzekucyjny, decydując czy kontynuować wobec skarżących postępowanie egzekucyjne, winien rozważyć okoliczności, które legły u podstaw wydanego w sprawie postanowienia SKO w K. z 1 lipca 2016 r. znak [....] zawieszającego postępowanie egzekucyjne.

Postanowienia kontrolowane w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym należy jednak uznać za zgodne z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.