Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2937/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] w W. A. N. sprawy ze skargi "P." Sp. z o. o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz "P." Sp. z o. o. w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. 2001 r. Nr 79 poz. 856) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] lutego 1949 r. złożonym przez zarząd Spółki "N." o przyznanie prawa własności czasowej do terenu części nieruchomości hipotecznej w W. pod - nazwą [...]. Postępowanie to zawieszono do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego zawisłego przed Sądem Rejonowym dla [...] XII Wydział [...], sygn. sprawy [...], zainicjowanego skargą Prokuratora Okręgowego [...] o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. [...], w przedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców spółki pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w W..

W toku postępowania ustalono, że nieruchomość położona w W. przy ulicy K. A. i A., dla której prowadzona była księga wieczysta pod nazwą [...], leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 - dalej jako dekret). Grunty te na podstawie art. 1 ww dekretu przeszły na własność Gminy [...], a po likwidacji gmin w 1950 r. na własność Skarbu Państwa. Następnie z dniem 27 maja 1990 roku stały się własnością Dzielnicy- [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) przedmiotowy grunt przeszedł następnie na własność [...].

Według danych z KW przed wejściem w życie dekretu grunt ten stanowił własność spółki "[...]" Spółki Akcyjnej w W.. W dniu [...] lutego 1949 r. Zarząd tej Spółki złożył wniosek o przyznanie Spółce za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu części ww nieruchomości. Następnie umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000 r., Rep. [...] Nr [...], M. B. i A. M. działający w imieniu "[...]" Spółki Akcyjnej w W. sprzedali spółce pod firmą "[...]" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. prawa i roszczenia do nieruchomości ww położonej w rejonie ulic K., A. i A. Spółka "[...]" wstąpiła na prawach strony do niniejszego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. [...] spółka pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w W. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców.

W skardze z dnia [...] lutego 2012 r. Prokurator Okręgowy w [...]. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego w/w postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. podnosząc, że powołanie w dniu [...] stycznia 1999 r. podczas walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki pod firmą "[...]" S.A. organów tej Spółki w nowym składzie dokonane zostało przez osoby, którym nie przysługiwały żadne prawa z akcji tej Spółki. Następnie Prokurator Okręgowy [...] w W. pismem z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...], wystąpił o zawieszenie na podstawie art. 97 § pkt 4 kpa postępowania administracyjnego w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ww gruntu dekretowego. Wniosek prokuratora o zawieszenie postępowania uwzględniono postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] a opisanym na wstępie postanowieniem SKO postanowienie organu I instancji zostało utrzymane w mocy.

Na dzień orzekania przez SKO, w obrocie prawnym funkcjonowało nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2013 r" sygn. akt [...], którym Sąd ten w pkt. I zmienił postanowienie z dnia [...].12.2010 r., sygn. akt [...] w ten sposób, iż wniosek "[...]" S.A. o rejestrację oddalił i wykreślił ww podmiot z Krajowego Rejestru Sądowego.

Skargę na ww postanowienie SKO z dnia [...] września 2013 r. złożyła [...] sp. z o.o. (dawniej "[...]" sp. z o.o.) w K. zarzucając jej: naruszenie przepisów dające podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia SKO tj. art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie prawa w postaci nieuwzględnienia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia Prezydenta,

Ponadto spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie w zakresie wznowienia postępowania rejestracyjnego spółki "[...]" S.A. stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do toczącego się przed Prezydentem [...] postępowania na podstawie dekretu, co skutkowało bezpodstawnym zawieszeniem postępowania,

- art. 124 § 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 kpa kpa poprzez brak w uzasadnieniu postanowienia SKO argumentów prawnych, na podstawie których SKO uznało, że postępowanie wznowieniowe stanowi zagadnienie wstępne z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co skutkowało bezpodstawnym zawieszeniem postępowania.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art.156 § 1 pkt 2 kpa względnie o uchylenie postanowienia SKO w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa oraz uchylenie w całości poprzedzającego to postanowienie postanowienia Prezydentem [...] na podstawie art. 135 ppsa; i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych na podstawie art. 200 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: ppsa) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonego aktu Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, co powoduje, że zakres kognicji Sądu ogranicza się wyłącznie do oceny legalności zawieszenia postępowania i nie odnosi się do w kwestii przyszytego rozstrzygnięcia merytorycznego.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga istnienia miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. I OSK 2108/11). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. II OSK 1570/11).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy trzeba podkreślić, że kwestia legalności i zasadności dokonanego w 2010r. wpisu Spółki "[...]" do Krajowego Rejestru Sądowego nie ma bezpośredniego wpływu a więc i przełożenia na wynik sprawy dotyczącej realizacji roszczeń dekretowych. W istocie legalność działań tej spółki czy też osób podających się za jej przedstawicieli może mieć wpływ na ocenę ważności czynności prawnej polegającej na przeniesieniu na spółkę skarżącą w sprawie niniejszej a więc na [...] sp. z o.o. w K. praw do opisanej wyżej nieruchomości "dekretowej" a w konsekwencji do oceny legitymacji tej ostatniej spółki w procesie administracyjnym zainicjowanym wnioskiem z 1949r. Samo jednak postępowanie "rejestrowe" spółki "[...]" nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy niniejszej, ustalenia poczynione w jego toku mogą stanowić jednak podstawę ( i to jest oczywiste) do wzruszenia w prawem do tego przewidzianej formie umowy z 2000r. zawartej przez obie spółki o przeniesieniu praw do ww nieruchomości. Dopiero powództwo o stwierdzenie nieważności ww umowy z dnia [...] grudnia 2000 r., Rep. [...] Nr [...] stanowiłoby przesłankę do zawieszenia na powołanej wyżej podstawie tj. art. 97§ 1 pkt 4 kpa postępowania dekretowego. Kwestia ważności umowy przenoszącej roszczenia dekretowe na nowy podmiot czyli obecnie [...] sp. z o.o. w K. stanowiłaby rodzaj zagadnienia wstępnego gdy chodzi o podmiot uprawniony do brania udziału w postepowaniu na prawach strony; i wówczas byłaby bezpośrednią przeszkodą do kontynuowania postępowania. Legalność wpisu w 2010r. Spółki "[...]" do KRS-u nie stanowi natomiast zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego; jak bowiem wskazano - mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Trzeba też podkreślić, że na etapie wyrokowania przez tut. Sąd postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] oddalające wniosek "[...]" S.A. o rejestrację i wykreślające ww podmiot z Krajowego Rejestru Sądowego było już prawomocne niemalże od półtora roku a pomimo to nadal postępowanie pozostawało zawieszone, co w ocenie Sądu jest całkowicie nieuzasadnione. Powyższe, co należy podkreślić, w żadnej mierze nie przesądza ani o prawach [...] sp. z o.o. w K. ani spółki "[...]" S.A. w W. do pozytywnego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie gdyż w sprawie niniejszej Sąd nie rozstrzygał o tym czy którakolwiek z ww spółek posiada status strony (wnioskodawcy) postępowania zainicjowanego wnioskiem z 1949r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu objętego dekretem.

Niezasadne w ocenie Sądu, jako całkowicie niezrozumiałe i zbyt daleko idące, były natomiast zarzuty skarżącej wskazujące na nieważność zaskarżonego postanowienia z powodu niezachowania zasady dwuinstancyjności postępowania. Powyższe, wobec zapadłego rozstrzygnięcia, pozostaje jednak bezprzedmiotowe i nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Stąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490).