Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1229/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Robert Sawuła (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi C. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do Domu Pomocy Społecznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jak również stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] i decyzji Wójta Gminy Wierzchosławice z dnia [...] 2005 r. Nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Kr 1229/05

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi C. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w T. z [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej.

W sprawie tej działająca z upoważnienia wójta Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z [...] 2005r. Nr [...] rozpoznając wniosek C.R. orzekła o odmowie skierowania wnioskodawcy do Domu Pomocy Społecznej dla Osób Przewlekle Chorych. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art. 54 ust.1, art.106 ust. 4 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593, zwana dalej Ups) oraz "art.104 KPA". W uzasadnieniu wskazano, że sprawa była przedmiotem ponownego rozpatrzenia po wydaniu uprzednio w dn. [...] 2005r. decyzji kasacyjnej przez SKO w T. Organ l instancji szczegółowo przytaczał treść opinii dotyczącej sprawności wnioskodawcy, sporządzonej przez pracownika GOPS w W., z którego wynika iż jest on zdolny do wykonywania podstawowych czynności "dnia codziennego" i jest osobą samodzielną. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż C. R. wymaga świadczeń z zakresu pielęgnacji chorych, z zaświadczenia odnośnie konsultacji kardiologicznej wynika z kolei, iż wymaga on stałej opieki pielęgnacyjnej i okresowej lekarskiej. W wyniku ustaleń wywiadu środowiskowego stwierdzono, że C. R. pozostaje w związku małżeńskim, ma dziewięcioro dzieci, dom o pow. 180 m2 w W. W rodzinie występuje długoletni konflikt między wnioskodawcą, a resztą rodziny. Zarówno wnioskodawca, jak i żona z dziećmi nie widzą możliwości pobytu C. R. w domu rodzinnym. Organ l instancji uznał, iż w świetle zgromadzonych dowodów strona spełnia wymóg art.54 ust.1 Ups, w aspekcie potrzeby zapewnienia całodobowej opieki z powodu choroby. Stwierdzono zarazem, iż nie spełnia drugiego warunku przyznania takiego świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej, albowiem nie są wyczerpane możliwości zaspokojenia opieki w środowisku. Wskazując na posiadaną rodzinę, pobieraną emeryturę, organ argumentował iż wnioskodawca ma możliwości zabezpieczenia

potrzeb w zakresie ewentualnej pomocy społecznej we własnym zakresie, wykluczając zarazem, by istniejący w rodzinie wnioskodawcy konflikt miał stanowić obiektywną niemożliwość zapewnienia swoich potrzeb mieszkaniowo-opiekuńczych.

Od powyższej decyzji odwołał się C. R., wywodząc iż art.16 ust.2 Ups gwarantuje mu pomoc ze strony Gminy W. Zarzucił sprzeczność w uzasadnieniu decyzji. Odwołujący się wyklucza możliwość zapewnienia opieki ze strony rodziny.

Rozpoznając powyższe odwołanie SKO w T. opisaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej kolegium powołało się na dyspozycję art.54 Ups, art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r.-kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) oraz przepisy o charakterze kompetencyjnym do rozpatrzenia środka zaskarżenia. W uzasadnieniu kolegium wywiodło, iż braki postępowania dowodowego zostały usunięte przez organ l instancji, podzieliło także ocenę, iż odwołujący się może funkcjonować samodzielnie w codziennym życiu, zatem nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest skierowanie do domu pomocy społecznej. Decyzję organu l instancji uznano za zasadną.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do WSA w K. C. R., który wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie zgodnie ze źródłowym wnioskiem. W motywach skargi zarzucono wydanie decyzji odmawiającej skierowania do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych sprzecznie z duchem Ups, pominiecie załączonej dokumentacji lekarskiej i szpitalnej. Nadmienił, iż lekarz orzecznik ZUS-u w dn. [...] 2005r. orzekł o jego całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, co potwierdzać ma konieczność zapewnienia 24-godzinnej opieki.

W odpowiedzi na skargę, sygnowaną przez Zespół Orzekający SKO w T., którego skład jest odmienny od składu, który wydał zaskarżoną decyzję, wniesiono o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, zaś okoliczność orzeczenia lekarza ZUS-u uznało za tego rodzaju nową kwestię, która może być przedmiotem uwagi w odrębnie prowadzonym postępowaniu. W tym celu kserokopię dokumentacji lekarskiej dołączonej do skargi przekazano do GOPS w W.

Wojewódzki sad administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn. 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Ponadto Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa). Granice orzekania dostępne Sądowi wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skargi, aby wydać w istocie orzeczenie merytoryczne, zastępujące decyzję administracyjną organu.

Nie będąc związanym zarzutami skargi Sąd doszedł do przekonania, że wszystkie wydane w granicach sprawy decyzje dotknięte są wadami kwalifikowanymi, określonymi w art.156 § 1 k.p.a., a to nakazuje stwierdzić ich nieważność.

Podstawą materialno-prawną świadczenia, o jakie ubiegał się skarżący stanowił art.54 ust.1 Ups, zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z kolei art.59 ust.1 Ups stanowi, iż decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jest kierowania do domu pomocy

społecznej. Z kolei art.59 ust.2 Ups stanowi, iż decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznych decyzję wydaje marszałek województwa. Właściwość miejscową do rozpatrzenia podania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej normuje art.101 Ups. Zgodnie z art.101 ust.1 Ups właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Z wniosku C. R., jak i z akt sprawy wynika, że od [...] 2003r. jest zameldowany czasowo w Domu Pogodnej Jesieni w Z., gdzie przebywa na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wnioskodawca zameldowany jest na stałe w W. Z urzędu Sąd stwierdza, iż Z. to miejscowość będąca siedzibą gminy, odrębna od Gminy W.

Właściwość do wydania decyzji w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej określona została w Ups przy pomocy kryterium "miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie". Ups nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Zdaniem Sądu kwestię tę należy rozstrzygnąć uwzględniając treść art.25 kodeksu cywilnego, zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Musi to być tego rodzaju przebywanie, które ma cechy założenia w danym miejscu centrum swoich osobistych i majątkowych interesów. W realiach sprawy miejscem zamieszkania C. R. jest od 2003r. Z., nie zaś W., gdzie jest wyłącznie zameldowane na stałe. Zamiar przebywania na stałe w Z. wynika nie tylko z samego faktu przebywania skarżącego ale i zamiaru stałego tam pobytu, co wynika jednoznacznie chociażby z samego wniosku o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Z. Podobnie sprawę właściwości organu gminy do wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postrzegał Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 7.09.2005r. l ÓW 163/05, Lex nr 192132).

W ocenie Sądu decyzje wydane przez Wójta Gminy w W. zostały wydane z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art.156 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej jest organ gminy właściwy dla danej osoby "w dniu jej kierowania (art.59 ust.1 Ups). W ocenie Sądu właściwość miejscową w sprawie rozstrzyganej na

podstawie art.59 ust.1 Ups należy rozumieć nie tylko jako do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, ale także jako w ogóle kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy (także np. negatywnie) w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Decyzje wydane zatem przez Wójta Gminy W. dotknięte są wadą nieważności. SKO w T. utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy W, jak i wydając uprzednio decyzję kasacyjną, na mocy której przekazano sprawę temu wójtowi do ponownego rozpatrzenia, dopuściło się z kolei rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro pozostawiło w obrocie decyzję wadliwą, jak i nakazało prowadzić postępowanie organowi niewłaściwemu miejscowo.

Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono, jak w sentencji wyroku. Wyroku nie opatrywano klauzulą ochrony tymczasowej z art.152 Ppsa, uznając iż charakter zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji tego nie wymaga.