Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 221/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 9, pkt 15a, art. 8 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 19 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji C. z siedzibą w W. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. zobowiązuje Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] do rozpoznania wniosku strony skarżącej Fundacji C. z siedzibą w W. z dnia 13 kwietnia 2022 r. w zakresie punktów: 3, 4, 5, 7 w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz strony skarżącej Fundacji C. z siedzibą w W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Fundacja C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszo-wie bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie informacji o środowisku.

We wniosku z 13 kwietnia 2022 r. Fundacja zwróciła się do Nadleśnictwa [...] o udostępnienie informacji o środowisku tj.:

1) informacji o ilości drewna pozyskanego przez Nadleśnictwo w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych, wraz z określeniem wieku rębności drzew;

2) informacji o podstawie prawnej pozyskiwania drewna przez Nadleśnictwo (np. plan urządzenia lasu, zarządzenie);

3) informacji o działaniach ograniczających negatywne oddziaływanie ustaleń Planu Urządzenia Lasu na istotne z punktu widzenia ochrony przyrody gatunki roślin, grzybów i zwierząt, w szczególności o wykonaniu działań wskazanych w Prognozie oddziaływania na środowisko Planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa;

4) udostępnienie dokumentów w przedmiocie oceny zagrożenia wystąpienia pogorszenia warunków przyrodniczych lub zanieczyszczenia środowiska w wyniku prowadzenia prac związanych z pozyskiwaniem drewna, w tym:

- pozyskiwania drewna, budowy szlaków zrywkowych (operacyjnych) oraz informacji, czy przed przystąpieniem do powyższych przedsięwzięć została przeprowadzona ocena ich oddziaływania na obszar Natura 2000 (jeżeli tak - udostępnienia raportu (raportów) o oddziaływaniu tych przedsięwzięć na środowisko);

5) informacji o umowach sprzedaży drewna w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, zawartych przez Nadleśnictwo, poprzez podanie informacji o dacie zawarcia danej umowy, stronach tej umowy, jej przedmiocie (wolumenie drewna), wieku rębności drzew, z których pochodziło sprzedane drewno oraz obszarze pozyskania (np. dany obszar Natura 2000, rezerwat przyrody, oddział i pod-oddział leśny);

6) informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego z obszarów Natura 2000 w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych;

7) informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych pochodzącego z drzewostanów ponadstuletnich;

8) informacji o ilości pozyskanego przez Nadleśnictwo drewna w celach sanitarnych lub zapewnienia bezpieczeństwa publicznego osób w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych oraz informacji, czy drewno to zostało wprowadzone do sprzedaży (hurtowej lub detalicznej);

9) informacji o ilości drewna pozyskanego przez Nadleśnictwo w strefach przypotokowych w okresie od 1 stycznia 2015 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych;

10) informacji o łącznej długości oraz średniej szerokości szlaków zrywkowych (operacyjnych) na terenie Nadleśnictwa, powstałych od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku.

Fundacja jako preferowany sposób przekazania informacji wskazała drogę elektroniczną.

W odpowiedzi datowanej na 24 czerwca 2022 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa wskazał:

Ad pkt 1. Drewno pozyskane od 1 stycznia 2015 r. do daty złożenia wniosku :

2015 56 910,47 m3

2016 60 993,03 m3

2017 61 434,79 m3

2018 61 012,01 m3

2019 60 228,84 m3

2020 53 856,70 m3

2021 55 120,23 m3

2022 15 504,90 m3

Razem: 425 060,97 m3

Wiek rębności dla gatunków panujących określony jest w Planie Urządzania Lasu udostępniony na wskazanej stronie internetowej.

Ad pkt 2, 3, 4. Nadleśnictwo prowadzi gospodarkę leśną na podstawie Planu Urządzenia Lasu (PUL) opracowanego na lata 2015 - 2024, zatwierdzonego Pismem Ministra Środowiska z 2.11.2015 r. PUL został opracowany zgodnie z art. 18 ustawy o lasach z 28 września 1991 r. i zawiera wszelkie informacje objęte pytaniami. PUL został poddany strategicznej ocenie na środowisko i opublikowany pod wskazanym adresem internetowym.

Ad pkt 5. Możliwe do udzielenia informacje zawarto w załączniku nr 1 do pisma.

Ad pkt 6. Wolumen sprzedanego drewna w okresie 1 stycznia 2015 r. do daty złożenia wniosku :

2015 57 545,31 m3

2016 58 926,67 m3

2017 60 129,77 m3

2018 60 072,96 m3

2019 58 515,00 m3

2020 52 089,82 m3

2021 57 485,95 m3

2022 15 461,20 m3

Razem: 420 226,68 m3

Całość sprzedanego drewna, została pozyskana w obszarze Natura 2000 ze względu na to, że cały obszar administracyjny Nadleśnictwa znajduje się w obszarze PLC[...].

Ad pkt 7. Nadleśnictwo nie dysponuje wnioskowaną informacją o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, pochodzącego z drzewostanów stuletnich.

Ad pkt 8. Pozyskanie w ramach cięć sanitarnych:

2015 2 017,51 m3

2016 2 122,25 m3

2017 5 320,02 m3

2018 2 694,76 m3

2019 2 331,74 m3

2020 3 512,95 m3

2021 2 373,28 m3

2022 1 427,67 m3

Razem: 21 800,18 m3

Drewno zostało sprzedane

Ad. pkt 9. W strefach przypotokowych nie prowadzono pozyskania drewna.

Ad. pkt 10. Łączna długość nowopowstałych szlaków zrywkowych od 1 stycznia 2015 r. do daty złożenia wniosku wynosi około 99 km o szerokości około 3 m.

W wymienionej na wstępie skardze Fundacja zakwestionowała bezczynność w zakresie rozpatrzenia Jej wniosku o udostępnienie informacji o środowisku w odniesieniu do jego punktów 3 i 7 w całości; w odniesieniu do punktu 4 wniosku w zakresie informacji o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 w odniesieniu do budowy szlaków zrywkowych i udostępnienia raportu oddziaływania na środowisko w tym zakresie oraz w odniesieniu do punktu 5 w zakresie informacji dotyczącej kontrahentów umów sprzedaży drewna zawartych przez Nadleśnictwo w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, tj. do 13 kwietnia 2022 r., przedmiotu tych umów (wolumenu drewna), obszaru pozyskania, z którego pochodziło sprzedane drewno, a także - w odniesieniu do okresu od 1 kwietnia do 13 kwietnia 2022 r. - o datach zawarcia tych umów.

Składająca skargę zarzuciła naruszenie:

1) art. 14 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (“u.i.ś."), art. 4 ust. 2 Konwencji sporządzonej w Aarhus 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska ("Konwencja z Aarhus") i art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europej-skiego i Rady z 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (“Dyrektywa 2003/4/WE"), poprzez zaniechanie udzielenia informacji o środowisku żądanych we wniosku z 13 kwietnia 2022 r., a ujętych: w punktach 3 i 7 wniosku w całości i w punkcie 4 wniosku w zakresie informacji o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 w odniesieniu do budowy szlaków zrywkowych i udostępnienia raportu oddziaływania na środowisko w tym zakresie oraz w punkcie 5 w zakresie informacji dotyczącej kontrahentów umów sprzedaży drewna zawartych przez Nadleśnictwo w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, tj. do 13 kwietnia 2022 r., przedmiotu tych umów (wolumenu drewna), obszaru pozyskania, z którego po-chodziło sprzedane drewno, a także - w odniesieniu do okresu od 1 kwietnia do 13 kwietnia 2022 r. - dotyczącej dat zawarcia tych umów i nieudostępnienie ich do chwili złożenia niniejszej skargi, podczas gdy zgodnie z powyższymi przepisami udostępnienie żądanych informacji o środowisku powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki i nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, tj. nie później niż do 27 czerwca 2022 r.;

2) art. 19 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.i.ś. i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 2003/4/WE, poprzez dokonanie w istocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku w odniesieniu do punktu 5 wniosku w zakresie informacji dotyczącej kontrahentów umów sprzedaży drewna zawartych przez Nadleśnictwo w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, tj. do 13 kwietnia 2022 r., przedmiotu tych umów (wolumenu drewna), obszaru pozyskania, z którego pochodziło sprzedane drewno, a także - w odniesieniu do okresu od 1 kwietnia do 13 kwietnia 2022 r. - o datach zawarcia tych umów, poprzez udostępnienie przez Nadleśnictwo jedynie części wnioskowanych w punkcie 5 informacji uznanych przez Nadleśnictwo jako "możliwe do udzielenia" przy jednoczesnym braku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji uznanych za do udzielenia, podczas gdy zgodnie z art. 19 ust. 4 w zw. 20 ust. 1 u.i.ś. odmowa w odniesieniu do części wnioskowanych informacji powinna nastąpić zawsze w formie decyzji i tylko w razie zaistnienia jednego ze ściśle określonych wyjątków z art. 16 ust. 1 i 2 u.i.ś.;

3) art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (“u.d.i.p."), poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie informacji żądanych w punkcie 5 wniosku, które Nadleśnictwo uznało za niemające charakteru informacji o środowisku, w oparciu o przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej, podczas gdy wobec uznania, że informacja o umowach sprzedaży drewna nie jest informacją o środowisku, Nadleśnictwo powinno rozpoznać wniosek o jej udostępnienie w oparciu o przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej;

4) art. 19 ust. 2 u.i.ś. poprzez ograniczenie się przez Nadleśnictwo do wskazania w odniesieniu do punktu 7 wniosku, że Nadleśnictwo nie dysponuje informacjami, o których udzielenie wnosi Skarżąca, podczas gdy stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 2 u.i.ś. Nadleśnictwo powinno przekazać wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.i.ś.), ewentualnie - w przypadku braku takiego podmiotu - Nadleśnictwo powinno zwrócić wniosek Skarżącej (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.i.ś.); Nadleśnictwo nie podjęło jednak żadnego z tych działań;

5) art. 74 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 4 u.i.ś. w zakresie, w jakim przepisy te gwarantują prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa.

Mając to na uwadze Fundacja wniosła o stwierdzenie, że Nadleśnictwo dopuściło się bezczynności, zobowiązanie Nadleśnictwa do udzielenia żądanych informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku oraz o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zauważył, że Nadleśnictwo nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji o środowisku w oparciu o regulacje u.i.ś., co jednoznacznie wynika z przepisów prawnych. Nadleśnictwo nie było i nie jest organem władzy publicznej. Nawet przy przyjęciu, że pojęcie organu administracji jest ujmowane w u.i.ś. szeroko i obejmuje organy zarówno w ujęciu instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym, nie można przypisać instytucji PGL LP, w szczególności Nadleśnictwu funkcji organu władzy publicznej, organu realizującego zadania publiczne, nawet przy przyjęciu, że gospodarka leśna jest elementem ochrony środowiska. Następnie, w odniesieniu do zarzutów skargi Nadleśniczy wskazał, że pkt 3 wniosku Fundacji został sformułowany w sposób zbyt ogólny. Fundacja nie wskazała, które gatunki z jej punktu widzenia są istotne, a które nie są istotne. Ponadto, Nadleśnictwo w odpowiedziach do Skarżącego odwoływało się przede wszystkim do podstawowego aktu prawnego, w oparciu o który prowadzi gospodarkę leśną tj. do Planu Urządzenia Lasu. Wskazało adres, pod którym można zapoznać się z tym aktem. Pod wskazanym adresem Skarżąca nie tylko mogła zapoznać się z wszelkimi żądanymi informacjami (poza wskazanymi w odpowiedzi w innych punktach), ale także z szerszymi w kontekście zainteresowań wynikających ze statutowej działalności. PUL jest dostępny powszechnie, dla wszystkich zainteresowanych, Nadleśnictwo nie ma obowiązku, aby wyciągać dane z PUL i przekazywać zainteresowanym podmiotom.

Za absurdalny Nadleśniczy uznał zarzut bezczynności w zakresie wskazania kontrahentów umów jako informacji o środowisku. Kontrahenci umów zawieranych z władzą publiczna nie należą do kategorii ujętych w art. 9 u.i.ś.; bez znaczenia pozostaje przy tym brzmienie przepisu, charakter art. 9. Dalej Nadleśniczy wskazał, że Nadleśnictwo udzieliło informacji, że nie dysponuje wnioskowaną informacją o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, pochodzącego z drzewostanów stuletnich. Jeżeli takiej informacji nie posiada, bowiem takie informacje nie są gromadzone nie mogło ich udostępnić, bo nimi nie dysponuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym formy tej działalności określa art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Jednym z dopuszczalnych przedmiotów takiej kontroli (pkt 8) jest bezczynność organu, który zobowiązany był do wydania decyzji, postanowienia czy też podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając skargę sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa bądź też stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa niniejsza dotyczy bezczynności Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku. Możliwość jej rozpoznania wynika z brzmienia art. 20 ust. 2 u.i.ś., który to akt reguluje zasady, na jakich informacje takie są przekazywane. Powołana ustawa wskazuje więc zarówno podmioty, na których spoczywa obowiązek udostępnienia informacji o środowisku, jak też podaje jakiego typu dane mieszczą się pod pojęciem "informacji o środowisku". W tym miejscu trzeba jeszcze powołać treść art. 1 § 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zgodnie z którym, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z uwagi na powyższe, regulacje ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej i to one mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Jej rozpoznanie nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, a to z uwagi na treść art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Wniesienie skargi w sprawie nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia, bowiem nie wynika on z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która w zakresie kwestii odnoszących się do informacji o środowisku zawiera kompleksowa regulację, a nadto wystąpienie z tą skargą nie było ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Wprawdzie ten ostatni przepis przewiduje konieczność wcześniejszego złożenia ponaglenia tj. przed skargą na bezczynność, jednak należy go odnieść do tych przypadków, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest w trybie unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem, przepisy K.p.a. znajdują zastosowanie w przypadku spraw o informację o środowisku w sytuacjach określonych w art. 14 ust. 2, art. 19 ust. 2 pkt 1 oraz art. 20 ust. 1 u.i.ś. (wydanie decyzji o odmowie przekazania informacji, przedłużenie terminu udostępnienia informacji, obowiązek uzasadnienia zawiadomienia o przekazaniu wniosku podmiotowi właściwemu). Tego rodzaju stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądowym [por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Opolu z 22.11.2022 r. II SAB/Op 52/22, wyrok WSA

w Gorzowie Wielkopolskim z 10.11.2022 r. II SAB/Rz 75/22, wyrok WSA w Lublinie

z 27.10.2022 r. II SAB/Rz 100/22].

Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] zakwestionował przyjęcie przez Fundację, że może być adresatem Jej wniosku, a tym samym poddał w wątpliwość spełnienie warunku podmiotowego, umożliwiającego zastosowanie uregulowań ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stanowisko Nadleśniczego należy jednak uznać za błędne, która to kwestia nie budzi zresztą wątpliwości w świetle przedstawionych niżej regulacji prawnych, jak też w orzecznictwie sądowym (tak np. powołane wyżej orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych). W myśl art. 8 ust. 1 u.i.ś., władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Definicję władz publicznych zawiera art. 3 ust. 1 pkt 15a u.i.ś., który wskazuje, że są to: Sejm, Senat, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Przy czym, przez organ administracji, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 9 u.i.ś. rozumie się m. in. ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony.

W świetle powyższych unormowań, nie można mieć wątpliwości, że nadleśniczy konkretnego nadleśnictwa to podmiot zobowiązany zasadniczo do udostępnienia informacji o środowisku, jako wykonujący zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony. Zadania te wynikają z ustawy o lasach, zgodnie z którymi Lasy Państwowe to państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, reprezentująca Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (art. 32 ust. 1 ustawy o lasach). W skład Lasów Państwowych wchodzą różne jednostki organizacyjne, w tym nadleśnictwa (art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o lasach). Wedle art. 35 ust. 1 ustawy o lasach, Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu. W szczególności nadleśniczy: reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania (pkt 1); kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych (pkt 2); bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych (pkt 2a); inicjuje, koordynuje oraz nadzoruje działalność pracowników nadleśnictwa (pkt 2c); ustala organizację nadleśnictwa, w tym podział na leśnictwa zapewniający leśniczym prawidłowe wykonywanie zadań gospodarczych, oraz zatrudnia i zwalnia pracowników nadleśnictwa (pkt 3); organizuje ochronę mienia i zwalczanie szkodnictwa leśnego (pkt 4). Poza tym, nadleśniczy może na podstawie umowy z właścicielem lasu, organizować wykonywanie zadań gospodarczych w lesie, łącznie ze sprzedażą drewna (art. 35 ust. 4 ustawy o lasach).

Powyższe unormowania dostatecznie uzasadniają tezę, że warunek podmiotowy stosowania w sprawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko został spełniony.

Przechodząc do kwestii przedmiotowych należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że Fundacja w skardze zakwestionowała bezczynność Nadleśniczego tylko w zakresie odpowiedzi na punkty wniosku oznaczone numerami 3, 4, 5 i 7. Zdaniem Sądu, dane żądane w punktach 3, 4 i 7 stanowią informację o środowisku w rozumieniu art. 9 u.i.ś. Dotyczą one bowiem stanu elementów środowiska takich jak rośliny, zwierzęta, grzyby, gleba czy powietrze i działań mających lub mogących mieć na nie wpływ (pkt 3 i pkt 4 wniosku). Jeśli zaś chodzi o dane z pkt 7 wniosku (wolumen sprzedanego drewna ze wskazaniem drewna pochodzącego z drzewostanów ponadstuletnich), to wprawdzie nie są one wprost określone w art. 9 u.i.ś. jako stanowiące informację o środowisku, jednak z uwagi na dość szerokie ujęcie tego rodzaju informacji w powołanym art. 9 u.i.ś. oraz brzmienie art. 74 ust 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska trzeba w ocenie Sądu także i te kwestie zaliczyć do kategorii informacji o środowisku. Również w orzecznictwie sądowym przyjmowane jest szerokie rozumienie przedmiotowego pojęcia (por. wyrok NSA z 9.01.2020 r. I OSK 3483/18). Zasadniczo też Nadleśniczy nie kwestionował takiego charakteru wnioskowanych informacji. Jeśli zaś chodzi o pkt 5 wniosku, to częściowo został on przez Nadleśniczego uwzględniony, natomiast w pozostałej części podmiot ten nie zajął stanowiska co do powodu udzielenia częściowej tylko odpowiedzi. W takiej sytuacji Sąd - uznając fakt pozostawania przez Nadleśniczego w bezczynności w tym zakresie (o czym mowa niżej) - nie przedstawia stanowiska w tym przedmiocie, bowiem byłoby ono na tym etapie przedwczesne.

Jeśli chodzi o pkt 3 wniosku, to Fundacja domagała się informacji o działaniach ograniczających negatywne oddziaływanie ustaleń Planu Urządzenia Lasu na istotne z punktu widzenia ochrony przyrody gatunki roślin, grzybów i zwierząt, w szczególności o wykonaniu działań wskazanych w Prognozie oddziaływania na środowisko Planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa. W odpowiedzi Nadleśniczy wskazał, że Nadleśnictwo prowadzi gospodarkę leśną na podstawie Planu Urządzenia Lasu (PUL) opracowanego na lata 2015 - 2024, który zawiera wszelkie informacje objęte tym pytaniem. Wskazał jeszcze, że Plan ten został poddany strategicznej ocenie na środowisko, a następnie podał miejsce jego publikacji w Internecie. Porównując treść postawionego pytania i udzieloną na niego odpowiedź należało stwierdzić istnienie bezczynności w tym zakresie. Skoro bowiem dane, które chciała uzyskać Fundacja miały dotyczyć działań podjętych w celu ograniczenia niekorzystnych konsekwencji zawartych w PUL określonych rozwiązań, to odesłanie do samej tylko treści tego Planu stanowiło uchylenie się od udzielenia wnioskowanych informacji. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy zauważył, że wskazany pkt 3 wniosku został sformułowany zbyt ogólnie, zaznaczając jednocześnie, że nie był zobowiązany do stosowania procedury z art. 19 ust. 3 u.i.ś, który to przepis zobowiązuje w takiej sytuacji adresata wniosku do niezwłocznego wezwania wnioskodawcy do jego uzupełnienia, przy jednoczesnym udzieleniu potrzebnych w tym zakresie wyjaśnień i pomocy. Powyższe stanowisko Nadleśniczego w kontekście jasnej treści powołanego wyżej przepisu należy uznać za zupełnie niezrozumiale, nie zostało zresztą w jakikolwiek sposób umotywowane poza prostym zanegowaniem wynikającego z ustawy obowiązku.

Odnosząc się dalej do pkt 4 wniosku należy wskazać, że jego treścią było udostępnienie dokumentów w przedmiocie oceny zagrożenia wystąpienia pogorszenia warunków przyrodni-czych lub zanieczyszczenia środowiska w wyniku prowadzenia prac związanych z pozyskiwaniem drewna, w tym: pozyskiwania drewna, budowy szlaków zrywkowych (operacyjnych) oraz informacji, czy przed przystąpieniem do powyższych przedsięwzięć została przeprowadzona ocena ich oddziaływania na obszar Natura 2000 (jeżeli tak - udostępnienia raportu (raportów) o oddziaływaniu tych przedsięwzięć na środowisko). Na tak postawione pytanie o dużym stopniu szczegółowości brak jest w istocie odpowiedzi. Trudno bowiem przyjąć, że w tym zakresie Nadleśniczy nie pozostaje w bezczynności, kiedy odnosząc się do powyższego odesłał tylko do treści PUL. Adresat wniosku nie wskazał więc, czy przed przystąpieniem do wykonywania określonych prac leśnych przeprowadzona została ocena ich oddziaływania na obszar Natura 2000 ani nie udostępnił dokumentów potwierdzających przeprowadzenie takiej oceny w postaci raportów o oddziaływaniu na środowisko. Uzupełnienie stanowiska w tym zakresie znajduje się w odpowiedzi na skargę, która jednak nie może zastępować oddzielnej odpowiedzi w tym przedmiocie.

W pkt 5 wniosku Fundacja domagała się informacji o umowach sprzedaży drewna w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia złożenia wniosku, zawartych przez Nadleśnictwo, poprzez podanie informacji o dacie zawarcia danej umowy, stronach tej umowy, jej przedmiocie (wolumenie drewna), wieku rębności drzew, z których pochodziło sprzedane drewno oraz obszarze pozyskania (np. dany obszar Natura 2000, rezerwat przyrody, oddział i pododdział leśny). Odpowiadając na powyższe Nadleśniczy odwołał się do załączonego do pisma z 24 czerwca 2022 r. wykazu wskazującego daty zawarcia umów oraz ich kontrahentów. Wskazał równocześnie, że w załączniku tym przedstawia tylko "możliwe do udzielenia informacje". Już z samego tego sformułowania wynika, że część danych nie została Wnioskodawcy przekazana, jednakże nie zostały podane przyczyny takiego postępowania. Nie jest zatem jasne, czy nieprzekazanie części informacji było wynikiem tego, że adresat wniosku ich nie posiadał czy też uznał, że nie stanowią one informacji o środowisku albo wreszcie stwierdził, że zachodzą w tym zakresie ograniczenia, o których mowa w art. 16 u.i.ś. Tymczasem, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przewiduje w tych wypadkach określoną procedurę. Mianowicie, jeżeli zachodzą przesłanki odmowy udzielenia żądanej informacji o środowisku, wskazane w art. 16 ust. 1 czy ust. 2, wówczas zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 u.i.ś. konieczne jest wydanie w tym zakresie decyzji. Natomiast, jeśli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu jego adresata, to w terminie 14 dni od daty otrzymania tego wniosku adresat winien bądź przekazać wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja i powiadomić o tym wnioskodawcę (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.i.ś.) bądź też jeśli nie jest możliwe ustalenie takiego podmiotu - dysponenta informacji, wtedy wniosek podlega zwrotowi jego autorowi (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.i.ś.). Z kolei, w sytuacji, kiedy adresat wniosku uzna, że jego przedmiot nie mieści się w pojęciu informacja o środowisku, to wówczas należy zdaniem Sądu dopuścić - tak jak na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej - że podmiot zobowiązany może w formie pisma wskazać, że wnioskowane dane nie stanowią informacji o środowisku. Nadleśniczy w załączniku do swojej odpowiedzi nie podał stron wszystkich przedstawionych tam umów. Nie wskazał też przedmiotu tychże umów tj. wolumenu drewna, jak też obszaru jego pozyskania i dat wszystkich umów (te wskazane dotyczyły okresu do 1 kwietnia 2022 r., a zaznaczony w pytaniu okres odnosił się do 13 kwietnia 2022 r.). Dopiero

w odpowiedzi na skargę Nadleśniczy podniósł, że dane z pkt 5 wniosku nie stanowią informacji o środowisku w rozumieniu art. 9 u.i.ś., jednak poglądu tego w istocie nie umotywował zbyt szeroko. Stwierdził bowiem, że absurdalnym jest przyjęcie, iż wskazanie kontrahentów umów dotyczących sprzedanego drewna stanowi informację o środowisku. Równocześnie jednak dane części tych kontrahentów przekazał Wnioskodawcy. Tym samym istnieje niekonsekwencja w działaniach Nadleśniczego, która nie została w jakikolwiek sposób wyjaśniona. W tym miejscu trzeba podnieść, że ze względu na szeroko ujmowaną definicję informacji o środowisku, podmiot odmawiający przekazania określonych danych z uwagi na nieobjęcie ich ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko winien przekonująco uzasadnić takie stanowisko żeby uwolnić się od zarzutu pozostawania w bezczynności.

Punkt 7 wniosku Fundacji dotyczył informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych pochodzącego z drzewostanów ponadstuletnich. W piśmie z 24 czerwca 2022 r. Nadleśniczy wskazał, że nie dysponuje taką informacją. Jak już wyżej zaznaczono, w sytuacjach, kiedy adresat wniosku nie jest dysponentem określonej informacji, to jego obowiązkiem jest zastosowanie procedury unormowanej w art. 19 ust. 2 u.i.ś. tj. przekazania wniosku właściwemu podmiotowi bądź zwrotu tego wniosku jego autorowi. Żadne z przewidzianych tym przepisem rozwiązań nie zostało zastosowane. Poza tym, jak podała Strona skarżąca, w Programie Ochrony Przyrody dla Nadleśnictwa [...], stanowiącego część składową PUL, znajdują się informacje o drzewostanach przekraczających wiek stu lat m. in. odnoszące się do ich łącznej powierzchni oraz gatunku drzew. Rodzi to pytanie, czy w związku z powyższym Nadleśniczy rzeczywiście nie ma danych umożliwiających odpowiedź na pkt 7 wniosku.

Z przyczyn wyżej opisanych Sąd uznał, że Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] pozostaje w bezczynności w zakresie wyżej wskazanym, dlatego w pkt I wyroku - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał ten podmiot do rozpoznania wniosku Strony skarżącej z 13 kwietnia 2022 r. w zakresie dotyczącym punktów 3, 4, 5 i 7. Mając na uwadze treść art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził w pkt II wyroku, że bezczynność Nadleśniczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powodem zajęcia takiego stanowiska był fakt, iż w myśl art. 14 ust. 1 u.i.ś., informacja o środowisku winna zostać udostępniona w terminie nie późniejszym niż miesiąc, licząc od daty otrzymania wniosku (choć termin ten może zostać przedłużony do 2 miesięcy - art. 14 ust. 2 u.i.ś.). Wniosek Fundacji pochodzi z 13 kwietnia 2022 r. i do dnia orzekania nie został w pełni rozpoznany. Tak długi okres czasu liczony od daty wystąpienia z wnioskiem uzasadniał wskazane rozstrzygnięcie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zaliczając do nich kwotę 100 zł, stanowiącą wpis od skargi.