Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 3562/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Egzekucja należności pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Dnia 14 października 1999 r. B. W. złożył wniosek o "umorzenie postępowania egzekucyjnego i zarządzenie zwrotu odebranych w postępowaniu egzekucyjnym ruchomości". Uzasadnił go uchyleniem w tymże dniu decyzji Izby Skarbowej w przedmiocie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe "B" sp. z o.o. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 1999 r. sygn.akt III SA 5532/98). Egzekwowana należność określona została decyzją Urzędu Skarbowego W z dnia [...] grudnia 1996 r. o odpowiedzialności Skarżącego jako jedynego wspólnika za zobowiązania "B" sp. z o.o. w W. w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 1993 r. do sierpnia 1994 r.

Pismem z dnia 8 października 2002 r. zatytułowanym "zmiana wniosku" Skarżący zmienił wniosek z dnia 14 października 1999 r. w ten sposób, że uzupełnił go o zarzut naruszenia art. 22 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), określającego właściwość miejscową organu egzekucyjnego oraz art. 45 tejże ustawy, wskazując tu na błąd co do osoby zobowiązanego. Powołał także art. 27 § 1 ustawy wymieniający elementy tytułu wykonawczego. Odwołał się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2002 r. sygn.akt III SA 781/02. B.W. wnosił również o uzupełnienie akt o wskazane przez niego dokumenty i przeprowadzenie dowodów przeciwko treści tytułów wykonawczych i decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 1996 r.

Dnia [...] października 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał dwa postanowienia:

– nr [...], którym po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14 października 1999 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego jako podstawę prawną wskazując art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

– nr [...], którym umorzył postępowanie "w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...], wszczętego wnioskiem z dnia 08.10.2002r." Jako podstawę prawną wskazano art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 i 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

Na skutek zażalenia złożonego na powyższe postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. uchylił oba postanowienia i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego polegało na tym, że organ egzekucyjny w postanowieniu o nr [...] rozpatrzył tylko wniosek strony z dnia 14 października 1999 r., nie uwzględnił natomiast zmiany wniosku z dnia 8 października 2002 r., w tej bowiem części umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie uzupełniając akt o dokumenty wskazane przez stronę. Dyrektor Izby Skarbowej zalecił, aby organ egzekucyjny w całości rozpatrzył oba wnioski Skarżącego i wydał "stosowne postanowienie".

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W:

– na podstawie art. 59 § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie zarzutów wniesionych w piśmie z dnia 14 października 1999 r. postanowił "odmówić umorzenia postępowania",

– na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 i 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie dodatkowych zarzutów wniesionych w piśmie z dnia 8 października 2002 r. postanowił "umorzyć postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego".

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. nie uchylił wymagalności obowiązku egzekwowanego na podstawie decyzji organu I instancji. Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu z dnia [...] grudnia 1996 r. Zdaniem organu egzekucyjnego brak więc było przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 45 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego (art. 22 tejże ustawy) oraz kwestii prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych stwierdził, że były już one przedmiotem zarówno postępowań odwoławczych prowadzonych przez Izbę Skarbową w W., jak i skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego (ww. wyrok z dnia 24 września 2002 r.). W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego treść dowodów wskazanych w piśmie z dnia 8 października 2002 r. "nie wskazuje nowych faktów i okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy". Postępowanie należało umorzyć, ponieważ zarzuty powołane w tym piśmie zostały już wcześniej rozpatrzone, "a postępowanie w sprawach już rozstrzygniętych jest bezprzedmiotowe".

II.

W dniu 6 czerwca 2001 r. B. W. złożył wniosek o "wydanie i doręczenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...]". Skarżący tutaj także podniósł zarzut braku wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji o jego odpowiedzialności za zobowiązania "B." sp. z o.o. z uwagi na uchylenie decyzji Izby Skarbowej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 14 października 1999 r.). Ponadto, zdaniem Skarżącego, opartym na treści art. 173 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 1962 ze zm.) wniesienie odwołania od decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za zobowiązania spowodowało wstrzymanie jej wykonania.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie "w sprawie o wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego", uzasadniając to tożsamością zarzutów z rozpatrzonymi już w postępowaniu zakończonym ostatecznym postanowieniem Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...].

Izba Skarbowa w W., na skutek zażalenia Skarżącego uchyliła to postanowienie i przekazała sprawę organowi egzekucyjnemu do ponownego rozpoznania, nakazując zbadanie, czy w sprawie istotnie nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. Podkreśliła, że przedawnienie zobowiązania (podniesione w sprawie zakończonej postanowieniem Izby z 15 lutego 2002. r.) i brak wymagalności obowiązku są odrębnymi przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego, chociaż przewidzianymi w tym samym art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił "wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Wyjaśniał, że zgodnie z art. 173 kodeksu postępowania administracyjnego wniesienie odwołania od decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika nie wstrzymywało wykonania tej decyzji. Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Izby Skarbowej wydanej w postępowaniu odwoławczym nie spowodowało "negatywnych skutków dla decyzji wydanej w I instancji", która "pozostawała nadal w obrocie gospodarczym, obowiązek był i jest wymagalny".

III.

Na oba opisane wyżej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2003 r. Skarżący wniósł jedno zażalenie. Jego zdaniem umorzenie egzekucji spowodowane wstrzymaniem wykonania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe nie przerwało biegu przedawnienia i zobowiązanie podatkowe B. sp. z o.o. przedawniło się. Za błędne uznał on stanowisko organu egzekucyjnego, że wniesienie odwołania nie wstrzymało wykonania decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za zobowiązania B. sp. z o.o. Wymagający wydania osobnej decyzji art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przesądza o odrębności takiej decyzji od decyzji w sprawie zobowiązań podatkowych. Oznacza to, że nie ma do niej zastosowania art. 173 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podnosił także, iż decyzja Urzędu Skarbowego W. nie określa nowego terminu w jakim powinien on wywiązać się z obowiązku zapłaty wynikającej z niej należności. Wywodził z tego brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W jego ocenie nie jest to wyłącznie kwestia wysokości naliczonych odsetek za zwłokę, jak to uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2002 r. Podtrzymał zarzut przedawnienia należności określonych decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. i naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego.

Zażalenie to zostało przez Skarżącego zmienione pismem z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodził się on wprawdzie ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że wniesienie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 1996 r. nie wstrzymało jej wykonania, jednakże zarzucił naruszenie art. 173 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie przez Izbę Skarbową decyzji w dniu [...] września 2000 r. spowodowało, że wskutek uchybienia terminu określonego w art. 172 kodeksu postępowania administracyjnego, z mocy prawa nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu Skarbowego. Skarżący podtrzymał pozostałe zarzuty.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy oba zaskarżone postanowienia. Wyjaśnił, że zarzuty naruszenia art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym. Za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 172 kodeksu postępowania administracyjnego. Wstrzymanie wykonania decyzji skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, a nie jego umorzeniem.

W skardze na powyższe postanowienie B W. wniósł o jego uchylenie, a także o uchylenie poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003 r. Zażądał przeprowadzenia dowodów z akt spraw III SA 98/03 i III SA 781/02. Zarzucił sprzeczność wystawienia tytułów wykonawczych z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wywodził, że dopiero określenie w decyzji o jego odpowiedzialności za zobowiązania "B" sp. z o.o. terminu, w jakim powinien dokonać zapłaty należności, skutkowałoby wyznaczeniem terminu, po upływie którego możliwe byłoby żądanie odsetek i wszczęcie egzekucji. Ponowił zarzut naruszenia art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (odwołując się przy tym do akt sprawy o sygn.akt III SA 98/03) i zarzut przedawnienia zobowiązań "B" sp. z o.o.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 1996 r. błędnie wskazano jedynie termin zapłaty podatku od towarów i usług, prawidłowo określając go w odniesieniu do dodatkowego zobowiązania podatkowego (tzw. sankcji).

Sąd dopuścił dowód z akt spraw o sygnaturach III SA 98/03, III SA 781/02 i III SA 1009/02.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawę przejął do rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje:

Stosownie do art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżone postanowienie należało uchylić, aczkolwiek z powodów innych niż wskazane przez Skarżącego.

Przedmiotem obu postępowań prowadzonych przez organy egzekucyjne było umorzenie postępowania egzekucyjnego. Instytucja ta, przewidziana w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie w sytuacji, gdy osiągnięcie zasadniczego celu egzekucji, jakim jest zaspokojenie wierzyciela stało się albo niemożliwe, albo nieaktualne. Oczywistym jest, że umorzenie może dotyczyć tylko postępowania egzekucyjnego, które się toczy.

Przedmiotem egzekucji prowadzonej wobec Skarżącego są należności, powstałe w związku z zaległościami B. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 1993 r. do sierpnia 1994 r.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się pogląd, że pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika możliwe było tak długo, jak długo nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 20 października 2000 r. Sygn.akt SA/Bk 1219/99). Decyzja o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania B. sp. z o.o. wydana została na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych i w okresie jej obowiązywania.

Przepisy tejże ustawy, inaczej niż przepisy Ordynacji podatkowej (art. 118) nie przewidywały osobnego terminu przedawnienia należności określonych decyzją o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika. Oznacza to, że dochodzenie ich możliwe było dopóki nie przedawniło się zobowiązanie podatnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 2 sierpnia 2000 r. Sygn.akt SA/Bk 923/99).

W niniejszej sprawie organy podatkowe ograniczyły się do wskazania, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego był już przedmiotem rozpoznania zarówno organów podatkowych, jak i Naczelnego Sadu Administracyjnego (wyrok z dnia 24 września 2002 r. Sygn.akt III SA 781/02). Sąd zauważa jednak, ze instytucja przedawnienia oparta jest na upływie czasu. Stwierdzenie o nieprzedawnieniu zobowiązania podatkowego prawdziwe w roku 2002 nie musi być takie w roku 2003. W powoływanym przez strony wyroku z dnia 24 września 2002 r. Sąd stwierdził jedynie, że decyzja o odpowiedzialności o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe B. sp. z o.o wydana została przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług. Ocena prawną wyrażoną w tym względzie zobowiązany jest tut. Sąd, jak i organy podatkowe i egzekucyjne. Nie oznacza ona jednak, że przedawnienie nie nastąpi, czy też, że nie może być rozpatrywany zarzut przedawnienia. To upływ czasu decyduje o tym, czy przedawnienie nastąpiło, czy też nie.

Jak to już wskazano, pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych możliwość dochodzenia roszczeń wobec osoby trzeciej uzależniona była od istnienia zobowiązania obciążającego podatnika. Zarzuty podnoszone przez Skarżącego w postępowaniach ocenianych przez Sąd w niniejszej sprawie zmierzały do wykazania nieistnienia zobowiązania podatkowego B. sp. z o.o. lub też niemożności ich egzekwowania. Organ egzekucyjny, powinien był uwzględnić tę okoliczność przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Zauważyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego powinny być wszystkie okoliczności podnoszone przez Skarżącego na każdym etapie postępowania, od złożenia przez niego wniosków o umorzenie egzekucji. Polemikę Skarżącego z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2002 r. należało, zdaniem Sądu, traktować jak ponowny zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jeżeli nawet przesłanki, które wskazywał Skarżący w zażaleniu z dnia 31 lipca 2003 r. zostały już ocenione przez Sąd, to sam zarzut przedawnienia należało rozpatrzyć, także w kontekście przedawnienia zobowiązań B. sp. z o.o., uwzględniając okoliczności mające wpływ na to przedawnienie, a dotyczące właśnie zobowiązania Spółki. Należało sprawdzić upływ terminu przedawnienia niejako "wobec" B. sp. z o.o., a tym samym ustalić czy zobowiązanie podatkowe jeszcze istnieje.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący wielokrotnie wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły [...]. W ocenie Sądu każde postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem Skarżącego wymaga szczegółowej analizy wskazywanych przez niego okoliczności i uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy, jaka mogła nastąpić.

W postanowieniach będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skoncentrowano się na polemice z zarzutami Skarżącego dotyczącymi wskazywanych przez niego przepisów prawa. W żadnym jednak z tych postanowień nie opisano okoliczności faktycznych związanych z egzekucją zobowiązań obciążających Skarżącego. Okoliczności te, zdaniem Sądu mogły mieć wpływ na treść podejmowanych przez organy egzekucyjne rozstrzygnięć i ocenę ich prawidłowości. Wykazanie istnienia lub też braku przesłanek umorzenia egzekucji wymaga rozpatrzenia ich na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Organy egzekucyjne przyjęły założenie, że określone okoliczności faktyczne nie mają znaczenia, nie podejmując nawet próby ich ustalenia.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obejmowało swym zakresem rozstrzygnięcie co do dwóch odrębnych postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W jego uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów naruszenia art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i art. 172 kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono prawidłowość decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe B. sp. z o.o. Były to zarzuty związane z postanowieniem Nr [...]. W żaden jednak sposób nie odniesiono się do prawidłowości postanowienia o Nr [...].

Postanowienie to wydane zostało w efekcie uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. dwóch wcześniejszych postanowień z dnia [....] października 2002 r. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy, nakazując organowi I instancji całościowe rozpatrzenie pism Skarżącego z dnia 14 października 1999 r. i 8 października 2002 r. Pisma te łącznie składały się na wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który należało potraktować i rozpatrzyć jako jedną sprawę. Pismo z dnia 8 października 2002 r. było pismem złożonym w toku postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 14 października 1999 r., a nie nowym wnioskiem. Wynika to jednoznacznie z jego treści.

Naczelnik Urzędu Skarbowego tylko pozornie wykonał zalecenie Dyrektora Izby Skarbowej. Wydał wprawdzie jedno postanowienie kończące sprawę, jednakże zamieścił w nim dwa różne rozstrzygnięcia, odrębne dla każdego ze złożonych przez stronę pism. Sentencja postanowienia w gruncie rzeczy jest dokładnym powtórzeniem sentencji dwóch poprzednich postanowień.

Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc (aczkolwiek w różnym czasie) szereg argumentów na jego uzasadnienie. W kwestii tego jednego wniosku należało wypowiedzieć się w sentencji postanowienia, uwzględniając oczywiście aktualny stan faktyczny prowadzonej egzekucji i wcześniejsze rozstrzygnięcia w przedmiocie jej umorzenia.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie obarczone dokładnie tym samym błędem, który spowodował uchylenie wcześniejszych postanowień. Niekonsekwencja w działaniu organu odwoławczego nie pozwala na uznanie prawidłowości podjętego przezeń rozstrzygnięcia.

Zauważyć także należy, że organ odwoławczy uchylenie wcześniejszych postanowień uzasadnił także naruszeniem art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, a więc przepisów nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Ani z akt sprawy, ani też z treści postanowienia nie wynika, aby organ ten zastosował się do tych przepisów. W uzasadnieniu postanowienia napisano: "Treść dowodów wskazanych w piśmie zobowiązanego z dnia 8 października 2002 r. nie wskazuje nowych faktów i okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy". Stwierdzenie to jest zbyt ogólnikowe. Nie wystarczy wskazać, że dana okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, należy także wyjaśnić dlaczego znaczenia tego nie posiada. Dyrektor Izby Skarbowej nakazał uzupełnienie akt o dokumenty, o które wnosiła strona. W aktach brakuje jednak np. tytułów wykonawczych [...].

Nie uszło też uwadze Sądu niewłaściwe sformułowanie sentencji postanowienia [...], w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego "postanawia odmówić wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...]". Odpowiada ono wprawdzie dokładnie tytułowi wniosku Skarżącego z dnia 6 czerwca 2001 r., jednakże nie odzwierciedla, ani rzeczywistej treści żądania ("żądam umorzenia postępowania egzekucyjnego..."), ani też nie uwzględnia treści przepisu, w oparciu o który zostało wydane ("...organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego..." – art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Zauważyć należy również i to, że zgodnie z art. 124 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który z mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie do postanowień wydawanych przez organy egzekucyjne, w sentencji postanowienia należy powołać odstawę prawną jego wydania. W podstawie tej powinny być wskazane przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Tymczasem w obu postanowieniach z dnia [...] lipca 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ograniczył się do wskazania przepisów normujących kwestie proceduralne (art. 59 § 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W postanowieniu Nr [...] przepis prawa materialnego wskazano w uzasadnieniu (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), natomiast w uzasadnieniu postanowienia o Nr [...] wskazano ogólnie na "brak przesłanek określonych w art. 59 ustawy".

Podstawa prawna postanowienia powinna być podana w sposób precyzyjny, z określeniem odpowiedniego paragrafu i punktu stosowanego artykułu. Jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r. sygn.akt SA/Rz 1734/96 (odnoszącym się do decyzji) "albowiem bez sprecyzowania odpowiedniego ustępu (punktu) artykułu nie sposób podstawy prawnej decyzji ustalić". Ponieważ Skarżący swoje wnioski o umorzenie egzekucji opierał na wielu różnych okolicznościach faktycznych, wskazując przy tym na szereg przepisów prawa, istotnym było odpowiednie ich zakwalifikowanie jako przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Izby zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia tego rozstrzygnięcia. Jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko ocena argumentacji przedstawionej w odwołaniu, czy też zażaleniu na orzeczenie organu I instancji, ale ponownie rozstrzygnięcie sprawy.

Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymujące w mocy opisane wyżej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W., wydane zostało także z naruszeniem przepisów art. 124 § 2 z zw. z art. 126 i art. 107 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Jak to już wskazywano jego uzasadnienie to nie uwzględnia oceny prawidłowości jednego z postanowień objętych zażaleniem Skarżącego.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej o uchylenie także postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Zakres postępowania odwoławczego, jakie przeprowadzi ponownie Dyrektor Izby Skarbowej w W. umożliwia korektę tych postanowień w trybie instancyjnym.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.).

Ponieważ postanowienia o odmowie umorzenia egzekucji nie podlegają wykonaniu, bezprzedmiotowym było zamieszczenie w sentencji wyroku wzmianki o zakresie, w jakim nie mogą być one wykonane, przewidzianej w art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2000.10.20 wyrok NSA SA/Bk 1219/99 LEX nr 44894

w Białymstoku

Do czasu przedawnienia zaległości podatkowej powstałej przed dniem 1 stycznia 1998 r. organy podatkowe mogą wydać decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na inny podmiot, zgodnie z przepisami art. 40-48a ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Nie jest przy tym istotne, czy w dacie przeniesienia tej odpowiedzialności istniał jeszcze podmiot, z którego działalnością związane jest powstanie zaległości.

2000.08.02 wyrok NSA SA/Bk 923/99 LEX nr 44733

w Białymstoku

Odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe bazuje na już istniejącym zobowiązaniu podatkowym i dotyczy tylko zapłaty tegoż podatku, stąd możliwość czasowa jej dochodzenia od osoby trzeciej ograniczona jest jedynie terminem przedawnienia samego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 30 ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

nakładającego na organ egzekucyjny i egzekutora obowiązek odstąpienia od czynności egzekucyjnych m.in.

Postanowieniem z dnia Postanowienie Dyrektora IS w W-wie z dnia 13.06.2003 r. BE-7240-264/EW/02/3181

"Niezależnie od zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia 29 października 2002 r. należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów zostały wydane z naruszeniem prawa.

Organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia 16 października 2002 r. US 33 NE/Sp/233S/02 rozpatrzył tylko wniosek Strony z dnia 14 października 1999 r. – odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast nie uwzględnił zmiany wniosku, wniesionej pismem z dnia 8 października 2002 r., bowiem w tej części umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Częściowe rozpatrzenie sprawy, bez uwzględnienia zmiany pierwotnego wniosku i uzupełnienia akt o dokumenty, o które wnosiła strona stanowi naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym należało uchylić w całości zaskarżone postanowienia i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny winien w całości rozpatrzyć wnioski Strony i wydać stosowne postanowienie.

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów z dnia 16.07.2003 r. US 33 NE/Sp/264/03

Po rozpatrzeniu wniosku z 14.10.1999 o umorzenie post. egzek, uzupełnionego pismem z dnia 8.10.2002 r.:

-działając w trybie art. 59 § 3 i § 4 u.p.e.a. w zakresie zarzutów wniesionych w piśmie z dnia 14.10.1999 r. postanawia odmówić umorzenia postępowania,

- działając na podstawie art. 105 k.p.a. w zw. Z art. 18 i 17 § 1 u.p.e.a. w zakresie dodatkowych zarzutów wniesionych w piśmie z dnia 8.10.2002 r. postanawia umorzyć postępowanie w/s umorzenia post. egzek.