Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 149/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1 i 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2022r., nr 2801-IEW.723.1.2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M.P. (dalej: "strona", "zobowiązana" lub "skarżąca") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Iławie (dalej: "NUS" lub "organ I instancji") z 18 listopada 2021 r. nr 2808-SEW.723.2.2021.1 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Z akt sprawy wynika, że NUS wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z 5 lutego 2021 r. nr 2808-723.95017.2021, obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 1.477 zł należności głównej, wynikającej z zeznania podatkowego (PIT-37). Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w wyniku zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, którego dokonano zawiadomieniem z 5 lutego 2021 r. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 9 lutego 2021 r., zaś zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego 10 lutego 2021 r.

Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazując na nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności obowiązku w przypadkach wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Podniosła przy tym, że NUS, "wydając tytuł wykonawczy dopuścił się przestępstwa wyłudzenia podatku na podstawie fikcyjnych faktur VAT".

Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. NUS oddalił zarzuty. Postanowienie to było drugim z kolei rozstrzygnięciem NUS wydanym w tej sprawie, gdyż poprzednie postanowienie tego organu zostało uchylone postanowieniem DIAS z 28 maja 2021 r. nr 2801-IEW.711.6.2021, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Także postanowienie NUS z 18 listopada 2021 r. stało się przedmiotem zażalenia zobowiązanej, w którym wskazała na liczne nieprawidłowości w postępowaniu NUS oraz zarzuciła naruszenie przez ten organ art. 32 Konstytucji RP. Z tych też powodów zobowiązana wniosła o uchylenie postanowienia NUS.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DIAS wskazał, że podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie stanowiła korekta zeznania podatkowego za 2019 r. (PIT-37) z 17 listopada 2020 r., w której strona wykazała, oprócz przychodów z emerytury w wysokości 18.180,36 zł, także przychód z tytułu darowania długu przez P. Sp. z o.o. w kwocie 8.432,92 zł, wykazany w wystawionej przez Spółkę na rzecz strony informacji PIT-11. Podał, że w dniu 6 sierpnia 2019 r. strona, reprezentowana przez syna, podpisała z P. Sp. z o.o. umowę nr [...] o zwolnieniu z długu wynikającego z faktur VAT o nr [...] z 12 sierpnia 2013 r. i nr [...] z 19 września 2013 r. wystawionych na rzecz nieżyjącego J.P., noty odsetkowej, a także kosztów zastępstwa procesowego, kosztów postępowania apelacyjnego oraz odsetek skapitalizowanych. Zauważył, że przed podpisaniem tej umowy strona próbowała uchylić się od realizacji zobowiązań wynikających z ww. faktur VAT, lecz Sąd Rejonowy w Iławie I Wydział Cywilny wyrokiem z 9 listopada 2016 r. sygn. akt I C 896/15 zasądził od strony na rzecz powoda (P. Sp. z o.o.) zapłatę należności wynikających z faktury VAT nr [...] z 12 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywiny wyrokiem z 30 marca 2017 r. sygn. akt I Ca 123/17 oddalił apelację. Wskazał, że w wydanych orzeczeniach stwierdzono, że pomimo tego, że sporne faktury VAT zostały wystawione już po śmierci J.P. na jego nazwisko, to nie zmieniło to faktu, iż należności te istniały i obciążały spadkobiercę (stronę).

DIAS wyjaśnił, że w związku z podpisaną 6 sierpnia 2019 r. umową o zwolnieniu z długu powstał przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). Bowiem umorzenie długu czy zwolnienie z niego, stanowi dla dłużnika nieodpłatne świadczenie, stanowiące przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby strona próbowała podważyć powyższą umowę przed właściwym sądem powszechnym, co zdaniem DIAS potwierdza zgodę strony na przyjęcie zwolnienia z długu oraz uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od wartości umorzonego długu.

Jako bezpodstawny DIAS ocenił także zarzut braku wymagalności obowiązku. Podkreślił bowiem, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki zwalniające Skarb Państwa z obowiązku dochodzenia należności, a zobowiązanie podatkowe wynikające ze złożonego przez stronę w dniu 17 listopada 2020 r. zeznania podatkowego PIT-37 za 2019 r. nie straciło statusu "wymagalności".

W skardze skarżąca podniosła, że za zasadnością zgłoszonych przez nią zarzutów, opisanych w art. 33 § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a., przemawiają następujące okoliczności: wystawienie PIT-11 na skarżącą, dokument umowy darowizny, faktury wystawione na osobę zmarłą (J.P.), obowiązujące przepisy prawa. Jako nieuprawnione oceniła przy tym działanie DIAS polegające na przyjęciu ustaleń sądu cywilnego co do skuteczności faktur VAT wystawionych na osobę zmarłą. Wywiodła bowiem, że wyroki sądu powszechnego "nie mają w polskim prawie mocy ustawodawczej, aby unieważnić prawo materialne kodeksowe". Wskazała, że złożyła wniosek o powołanie biegłego na okoliczność wejścia do obrotu prawnego spornych faktur VAT, jednak wniosek ten nie został uwzględniony przez organy egzekucyjne. Zdaniem skarżącej, faktury VAT wystawione po dacie śmierci J.P. są fikcyjne, a zatem ich wartości kwotowe, które posłużyły do obliczenia wartości domniemanej darowizny na rzecz skarżącej, nie mogły stanowić podstawy do opodatkowania skarżącej. Skarżąca zarzuciła przy tym naruszenie przez DIAS art. 32 Konstytucji RP, czego wyrazem jest zaniechanie przez ten organ wystąpienia do P. Sp. z o.o. o okazanie faktur korygujących wystawionych na skarżącą.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a sprawa zainicjowana tą skarga, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "ppsa"), została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Sporna pomiędzy stronami jest zaś kwestia istnienia obowiązku oraz wymagalności zobowiązania ujętego w tytule wykonawczym.

Podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy. W rozpatrywanej sprawie tytuł ten został wystawiony w związku z brakiem zapłaty należności wynikającej z korekty zeznania rocznego PIT-37 za 2019 r. Zarówno zeznanie roczne, jak i jego korekta zostały złożone przez skarżącą, która w tych dokumentach złożyła oświadczenie o przychodach uzyskanych w 2019 r., w tym wykazała przychód z tytułu darowania długu. Przychód ten wynika z umowy, jaką skarżąca (a nie jej zmarły mąż) zawarła z P. Sp. z o.o. i został potwierdzony przez ww. spółkę dokumentem PIT-11, wystawionym na skarżącą.

Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 i 6 lit. a i b u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy dotyczy obowiązku prawnego zidentyfikowanego w PIT-37 (akta podatkowe, K-15). PIT-37 jest zeznaniem rocznym, w którym skarżąca osobiście zadeklarowała podatek do zapłaty. Dokument ten potwierdza zarówno istnienie jak i wymagalność zobowiązania skarżącej wobec organu podatkowego. Zaś dowód w postaci umowy o zwolnieniu z długu (K-67) potwierdza, że skarżąca uzyskała przychód w postaci umorzenia należności. Umowa zawarta została na wniosek skarżącej (K-66), co wskazuje, że w chwili jej zawierania nie podważała swojej odpowiedzialności za należności w niej ujęte. Dlatego niezasadnie zarzuciła skarżąca nieistnienie oraz brak wymagalności obowiązku egzekwowanego przez organ na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego 5 lutego 2021 r. nr 2808-723.95017.2021. Nie doszło więc do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy u.p.e.a.

Wbrew temu, co podnosi skarżąca, to nie ustalenia sądu powszechnego były podstawą stanowiska DIAS w sprawie zarzutów, lecz ww. dokumenty (PIT-37, PIT-11, umowa o zwolnieniu z długu). Wymienione dowody potwierdzają, że dochodzony od skarżącej obowiązek istnieje.

Niezasadnie wnioskowała skarżąca o powołanie biegłego na okoliczność wejścia do obrotu prawnego faktur VAT, bowiem faktury te nie były podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i nie mają żadnego związku ze sprawą egzekucyjną. Z tej samej przyczyny nie wystąpiła konieczność wystąpienia do P. Sp. z o.o. o okazanie faktur korygujących.

Zaś w kwestii wymagalności obowiązku zapłaty wskazać należy, że wynikał on z zeznania podatkowego, zaś przed przystąpieniem do egzekucji 25 listopada 2020 r. wystosowano do skarżącej upomnienie, co wynika z treści tytułu wykonawczego. Należność podatkowa wynikająca z zeznania rocznego jest wymagalna, bowiem jak wyżej wyjaśniono, obowiązek istnieje i może być egzekwowany. Nie wystąpiły bowiem okoliczności wymienione w art. 33 § 2 pkt 6, takiej, jak odroczenie terminu wykonania, rozłożenie spłaty na raty bądź inna przyczyna.

W związku z tym, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, Sąd postanowił skargę oddalić na podstawie art. 151 ppsa.