Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 778/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1, 3 i 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD) z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] o nałożeniu na Ł. W. (powoływanego dalej jako: "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Decyzja GITD wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki B., przeprowadzonej w dniu [...] września 2019 r. przez funkcjonariuszy inspekcji transportu drogowego, stwierdzono, że kierujący ww. pojazdem Ł. W., wykonywał zarobkowy przewóz dwóch pasażerek z ulicy [...] w B. Usługa transportowa została wykonana za pośrednictwem aplikacji Bolt i po zrealizowanym kursie za jej pośrednictwem została pobrana z rachunku bankowego pasażera przy pomocy karty płatniczej. Kontrola została udokumentowana protokołem nr ..., który strona podpisała bez zastrzeżeń. Kierowca okazał do kontroli: dokument prawa jazdy, potwierdzoną za zgodność z kopią - umowę o świadczenie usług z [...] sierpnia 2019r., zawartą pomiędzy nim, a C. Sp. z o.o., potwierdzoną za zgodność z potwierdzoną kopią – umowę najmu na kontrolowany pojazd zawartą w tym samym dniu, pomiędzy tymi samymi podmiotami, oraz dokument oznaczony jako zasady współpracy z C. Sp. z o.o. Wszystkie te dokumenty, jak wynika treści protokołu, nie zostały podpisane przez osobę upoważnioną do złożenia podpisu w imieniu C. sp. z o.o. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono również dokumentację fotograficzną, która zawiera zdjęcie zrzut z ekranu telefonu pasażerki potwierdzający uiszczenia opłaty za usługę przejazdu w wysokości 5,00 zł, pobranej bezpośrednio po zrealizowanej usłudze przewozu z karty bankomatowej pasażerki na konto odbiorcy [...].

W oparciu o powyższe okoliczności P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. (dalej: "PWITD") pismem z dnia [...] września 2019r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli – naruszeniami i decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., PWITD nałożył na Ł. W. karę pieniężną wysokości 12.000 zł. W uzasadnieniu decyzji PWITD wskazał, że na podstawie ww. protokołu kontroli stwierdzono naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W ocenie organu w chwili zatrzymania pojazdu kierowcy do kontroli, wykonywał on krajowy transport drogowy osób w ramach przewozu okazjonalnego, w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.Urz.EU L.2009.300.88), który co więcej nie spełniał warunków dla przewozu osób, który można wykonywać samochodem osobowym, określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Powinien on był bowiem legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, podczas gdy nie przedstawił żadnego z tych dokumentów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; (-) niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, pominięcie wyjaśnień strony oraz pominięcie przedłożonych przez skarżącego dokumentów w postaci: wypisu z licencji oraz umowy zawartej z firmą C. Sp. z o.o., co wpłynęło na błędne ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie; (-) art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym; (-) art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez PWITD, że podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] września 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., (-) wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które odwołującym odpowiada na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. tj. jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący wykonywał zarobkowy przewóz drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy przewóz jako wykonywany bez licencji i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz punktu 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Odnośnie okoliczności faktycznych sprawy GITD wskazał, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację Bolt. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie dowodów na okoliczność wykonywania usługi w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie odpowiedzialności stronie postępowania. Zdaniem organu, aplikacja Bolt służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę w dniu [...] września 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Kierowca w chwili kontroli okazał wprawdzie potwierdzoną za zgodność z kopią, umowę o świadczenie usług, zawartą pomiędzy nim, a C. Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2019 r. tym niemniej, jak ustalił organ II instancji, powyższa umowa, nie została podpisana przez osobę upoważnioną do reprezentowania C. Sp. z o.o, a w jej treści nie została również oznaczona z imienia i nazwiska taka osoba. Umowa została podpisana wyłącznie przez skarżącego. Okazana do kontroli i potwierdzona za zgodność z potwierdzoną kopią, umowa najmu na kontrolowany pojazd, pomiędzy tymi samymi podmiotami nie została także podpisana przez C. Sp. z o.o., jak też nie wymieniała osoby upoważniającej do jej zawarcia. Pod ta umową podpis złożył także wyłącznie skarżący. Z okazanego zaś przez kierowcę potwierdzonego za zgodność z potwierdzoną kopią, dokumentu oznaczonego jako zasady współpracy z C. Sp. z o.o., wynika, że C., nie jest administratorem aplikacji U. oraz T. a rozliczeń firma dokonuje co tydzień, kierowca ma natomiast możliwość zgłoszenia reklamacji związanej z rozliczeniem. Jednakże dokument ten, tak samo jak poprzednie, został podpisany jedynie przez stronę toczącego się postępowania administracyjnego. Na podstawie tychże ustaleń GITD stwierdził, że faktycznym wykonawcą przewozu był zatem skarżący, który ponadto sam oświadczył do protokołu przesłuchania go w charakterze strony, że chcąc podjąć pracę za pomocą aplikacji Bolt musiał wybrać partnera. Całkiem przypadkowo wybrał firmę "C. Sp. z o.o.". Skontaktował się z przedstawicielem powyższej firmy telefonicznie, po czym dokumenty do podpisu zostały przesłane pocztą i po zeskanowaniu odesłał drogą elektroniczną do firmy "C. Sp. z o.o.", a także zwykłą pocztą. Zaznaczył jednocześnie, że osobiście z nikim z powyższej firmy się nie spotkał. Dodatkowo, jak zaznaczył GITD, skarżący kierowca sam przyznał, że korzysta z aplikacji BOLT od [...] sierpnia 2019r. i do dnia kontroli wykonał ok. 430 kursów usługi przewozu za łączną kwotę około 7.000. zł brutto z premią za wysoką ilość kursów, otrzymaną od C. Sp. z o.o.

Organ II instancji nie przypisał również znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez skarżącego działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Za aktualne organ uznał prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA).

W ocenie organu odwoławczego pojazd, którym wykonywany był przewóz nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym kierujący we własnym imieniu wykonywał skontrolowany przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób włącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i okazany dowód rejestracyjny pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Uwzględniając powyższe, w ocenie GITD, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę odwołująca się karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz punktu 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z punktów 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzając ją z uwzględnieniem art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych.

Odpowiadając natomiast na zarzuty pełnomocnika zawarte w odwołaniu organ II Instancji stwierdził, że działalność skarżącego nosiła znamiona działalności zorganizowanej i ciągłej. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości i założeń aplikacji zmierzały do udzielania ich wielokrotnie. Dodatkowo jak sam skarżący przyznał w chwili kontroli zrealizował już ok. 430 usług na terenie miasta B. Ponadto w toku prowadzonego postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji, skarżący, pomimo wezwania, nie wykazał w żaden sposób, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, jak również nie wykazał, że nie ma do niego zastosowania art. 92a ust. l ustawy o transporcie drogowym.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł Ł. W., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie wyjaśnień strony oraz tej części materiału dowodowego w postaci przedłożonych przez Skarżącego wypisu z licencji oraz umowy zawartej z firmą C. Sp. z o.o. co miało wpływ na błędne ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenie;

3) art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

4) art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

5) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Argumentacja zawarta w skardze, stanowiąca w większości powielenie argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sprowadzała się do stwierdzenia, że skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy, a czynności przez niego podejmowane nie są regulowane w ustawie o transporcie drogowym. Wobec podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości rozstrzygniecie z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2020 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d."), które określają m.in. odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Uzyskanie licencji na przewozy wymienione w art. 5b ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

W u.t.d. zdefiniowano również przewóz okazjonalny, którym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Z definicji tej wynika, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zatem każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu u.t.d.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Dopuszczalny jest przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. pod warunkiem, że pojazd jest wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz gdy przewóz następuje: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł - co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł - zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a ustaleniom tym i ich ocenie dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji sporządzonych zgodnie z regułami art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierowca (skarżący) wykonywał odpłatny przewóz pasażerek, które przewoził na zamówionej przez nich trasie. Na podstawie przesłuchania świadka - pasażerki, jak również zeznań samej strony ustalono, że skarżący przewoził dwie pasażerki z ulicy [...] w B. Usługa transportowa została wykonana za pośrednictwem aplikacji Bolt i po zrealizowanym kursie za jej pośrednictwem została pobrana z rachunku bankowego pasażerki przy pomocy karty płatniczej - kwota 5,00 zł. Powyższa opłata uwzględniała rabat, związany z pierwszym przejazdem. Nie był to zatem przewóz regularny ani regularny specjalny (brak haromonogramu kursów, dowolny wybór trasy) ani wahadłowy (kurs jednorazowy i tylko "tam", bez kursu powrotnego). Należy zatem stwierdzić, że nosił on charakter przewozu okazjonalnego. W kontrolowanym pojeździe brak było zainstalowanej kasy fiskalnej, jak też urządzenia spełniającego funkcję taksometru, a sam pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń związanych z działalnością gospodarczą. Podczas kontroli na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu B. ustalono też, że pojazd ten jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób.

Nie budzi zatem wątpliwości sądu stwierdzenie organu, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego osób z naruszeniem przepisów u.t.d. Taka ocena wynika jednoznacznie z zebranego w sprawie i przedstawionego wyżej - materiału dowodowego. Powyższy przejazd miał charakter odpłatny albowiem był on realizowany za pomocą dedykowanej aplikacji Bolt. Fakt zapłaty za przejazd przez pasażerkę potwierdza jednoznacznie, że działalność skarżącego miała charakter zarobkowy, na własną odpowiedzialność skarżącego (we własnym imieniu) i dla wymierzenia kary za wskazane naruszenia nie miało znaczenia, czy skarżący ma zarejestrowaną działalność jako przedsiębiorca jednoosobowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest zaś już stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 oraz zamiast wielu wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Nie ulega także wątpliwości, że dla przypisania wykonywania krajowego transportu drogowego konieczne jest stwierdzenie działania polegającego na faktycznym przewozie osób lub rzeczy odpowiadającego transportowi drogowemu przy braku konieczności ustalenia, że ta działalność stanowi przedmiot trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17, CBOSA). Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, CBOSA).

W ocenie sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wskazało też, że w dniu kontroli, skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W tej sytuacji aktualizował się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. np. wyroki w sprawach III SA/Kr 146/19, III SA/Lu 231/19 czy II SA/Bk 715/19, CBOSA). W konsekwencji, fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji skutkować musiał nałożeniem kary przewidzianej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do natomiast zarzutu strony błędnego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za naruszenia, należy wskazać, na co trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, że okazane przez skarżącego kierowcę do kontroli dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem w postaci: zasad współpracy, umowy wynajmu samochodu, oświadczenia oraz umowy o świadczenie usług, nie zostały podpisane przez osobą upoważnioną do złożenia podpisu w imieniu C. sp. z o.o. Przedłożone dokumenty nie zostały też poświadczone w prawidłowy sposób, a tym samym nie mogą stanowić dowodu, na to co jest w nich zapisane. Jak trafnie wskazał bowiem organ II instancji, kopię dokumentów mogą być uznawane za dowód wyłącznie wtedy, gdy są uwierzytelnione w sposób wymieniony w art. 76a k.p.a.

W związku z opisanymi brakami organ I instancji zwrócił się do skarżącego kierowcy, jak i spółki C. Sp. z o.o. z wezwaniem przedłożenia dokumentów wskazujących na wiążącą współpracę skarżącego i tejże spółki, poświadczonych za zgodność z oryginałem, tym niemniej oba wezwania zostały pozostawione bez odpowiedzi.

Z zeznań samego skarżącego wynika zaś, że chcąc podjąć pracę za pomocą aplikacji Bolt musiał wybrać partnera. Całkiem przypadkowo wybrał firmę C. Sp. z o.o. Skontaktował się z przedstawicielem powyższej firmy telefonicznie, po czym dokumenty do podpisu zostały przesłane pocztą i po zeskanowaniu odesłał drogą elektroniczną do firmy C. Sp. z o.o., a także zwykłą pocztą. Jednakże, jak podkreślił skarżący, osobiście z nikim z powyższej firmy się nie spotkał. W zaistniałych okolicznościach, skoro żadna ze stron nie przedłożyła poświadczonych za zgodność z oryginałem wiążących na dzień kontroli drogowej i podpisanych obustronnie dokumentów, w sprawie nie ma też faktury poświadczającej jej wystawienie w imieniu ww. spółki, to zgodzić się należy z ustaleniami organów transportu drogowego, że wykonawcą usługi przewozu w chwili kontroli był niewątpliwie kierowca – Ł. W., świadczący przewóz w oparciu o aplikację mobilną na rzecz pasażera. Skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo skarżący wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. W związku z powyższym, należy uznać, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, także podmiot odpowiedzialny za naruszenia został ustalony prawidłowo.

Odnośnie definiowania przewozu okazjonalnego, z uwagi na nie dość precyzyjną definicję zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. sięgnąć należy po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide wyrok z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, CBOSA).

Odnosząc się do zaś zarzutu, że wykonywane przez skarżącego czynności miały charakter jednorazowy i nie miały cech zorganizowania czy ciągłości, należy przypomnieć, co zresztą zeznał sam skarżący, ze korzysta z aplikacji Bolt i od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia kontroli wykonał aż 430 usług przewozu osób. Trudno w tych okolicznościach zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, jakoby podejmowane przez skarżącego działania nie miały charakteru zorganizowanego. W ocenie sądu w kontrolowanym stanie faktycznym działalności strony polegającej na przewozie osób można bez wątpienia przypisać cechę ciągłości. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości i założeń aplikacji zmierzały do udzielania ich wielokrotnie. Stanowiły zatem działalność odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.). Należy dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r., VI SA/Wa 2359/19, CBOSA). Z powyższych względów należało uznać, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek argumentów i dowodów podważających zasadność powyższego stanowiska.

W ocenie składu orzekającego nie budzi także wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit. a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej znajdującej się w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.

Końcowo należy odwołać się do treści art. 92a ust. 3 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem w pełni uzasadnione i zgodne z prawem.

Odnosząc się zaś do zarzutów natury procesowej sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, ar. 8, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.