Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1134/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3, art. 174, art. 175
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA del. Paweł Miładowski /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2416/06 w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2416/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w Sokołowie Podlaskim zastosowanie w pawilonie handlowo-usługowym, usytuowanym na działce nr ewid. [...] w Sokołowie Podlaskim środków zabezpieczających wynikających z zaleceń oceny technicznej, w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

[...] Spółdzielnia Mieszkaniowa pismem z dnia 12 września 2005 r. złożyła w trybie art. 145 § 1 Kpa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją wskazując, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sokołowie Podlaskim z dnia [...] lipca 2005r. została wydana na podstawie oceny technicznej, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego -mgr inż. J. G., która nie uwzględniła wszystkich okoliczności faktycznych. Spółdzielnia Mieszkaniowa kwestionowała poprawność wykonanej przez J. G. oceny technicznej, szczególnie w części dotyczącej podciągów podpierających strop parteru, oznaczonych w projekcie budowlanym jako poz. 11. Na potwierdzenie swoich racji, przedłożyła opinię techniczną dotyczącą podciągów, opracowaną przez mgr inż. K. K. w której wskazano, że zalecone zabezpieczenie - podstemplowanie podciągów - staje się nieuzasadnione, gdyż w obecnym stanie nie zachodzi niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi jak również dla mienia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r.

W następstwie wznowienia postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa wydał w dniu [...] listopada 2005r. decyzję , którą uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. i na podstawie art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia zastosowanie w przedmiotowym obiekcie środków zabezpieczających.

Organ wskazał, że należy niezwłocznie ograniczyć użytkowe obciążenia stropu nad parterem do wartości nie przekraczającej 2,0 kN/m - oraz poinformować właścicieli i użytkowników lokali położonych na piętrze budynku pawilonu i umieścić napis o dopuszczalnym obciążaniu stropu parteru w każdym lokalu (lokale nr IV, V, VI, VII, VIII). Decyzją tą nakazano także, comiesięczną kontrolę stanu technicznego budynku, stosownie do obowiązków użytkownika obiektu określonych w prawie budowlanym do czasu wykonania konstrukcji wzmacniającej budynek pawilonu.

Po rozpatrzeniu odwołania T. J. od powyższej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. gdyż przedstawienie przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową kolejnej w sprawie opinii technicznej opracowanej przez inż. K. K. i sporządzonej we wrześniu 2005r. czyli po dacie wydania decyzji nakazowej, nie mogło być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego w tym trybie. Organ podkreślił, że treść przepisu wskazuje, iż przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wnosząc o jej uchylenie.

Decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, iż uwzględnia skargę w całości i uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim z dnia [...] listopada 2005r.

Podjęcie takiego rozstrzygnięcia organ uzasadnił tym, że T. J. odwołujący się do decyzji z dnia z dnia [...] listopada 2005r. nie miał przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu. Organ uznał, że członkom spółdzielni mieszkaniowych, którym jest skarżący, w tym także dysponującym własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu, nie przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł T. J. zarzucając jej naruszenie art. 28 Kpa, art. 17 ustawy dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez błędne odmówienie mu statusu strony postępowania administracyjnego w toku instancji. Skarżący wskazał, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył także art. 31 § 2, 7, 8, 9, 77§ 1 Kpa. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję z dnia [...] października 2006r. argumentując, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęta w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylająca własną decyzję z dnia [...] lipca 2006r. i orzekająca o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2005r.

W ocenie Sądu I instancji decydujące znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji miało ustalenie, czy skarżący posiadał legitymację do bycia stroną w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim z dnia [...] listopada 2005r. złożył podmiot nie posiadający przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu WSA wskazał, iż podstawą dokonania oceny czy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego jest treść art. 28 Kpa. Przepis ten określa, kto może być stroną postępowania administracyjnego. Według jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że członek spółdzielni posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu co do zasady nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji na podstawie art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane. Sąd I instancji wskazał, iż członkowie spółdzielni mogą kwestionować wszelkie decyzje podejmowane przez zarząd, jeżeli naruszają one ich prawa wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego bądź też na zasadach ogólnych, w drodze postępowania cywilnego.

Jednocześnie gdyby przyjąć, że skarżący jak wskazano w skardze nie jest członkiem Spółdzielni i nie posiada własnościowego prawa do lokalu, wobec wykluczenia go ze spółdzielni w dniu 16 czerwca 2005 r., to tym bardziej okoliczność ta przemawia za brakiem u niego przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w związku ze stanem technicznym budynku spółdzielni. Zatem pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 Kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do sformułowania interesu prawnego. Przy czym od interesu prawnego trzeba odróżnić "interes faktyczny" to jest stan w którym dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł T. J., zaskarżając wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

- przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, a mianowicie:

a/ przepisu art. 28 Kpa w związku z art. 140 kc w zw. z art. 244 kc i art. 251 kc oraz art. 172 ust. 1 i art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) polegającą na odmówieniu skarżącemu statusu strony postępowania administracyjnego w toku instancji,

b/ art. 17 ust. 1 i art. 1 / ust. 1 wyżej powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje ekspektatywa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego,

c/ art. 140 kc w zw. z art. 244 kc i art. 251 kc oraz art. 17 ust. 1 i art. 174 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez błędne przyjęcie, że skarżący na posiada interesu prawnego w sprawie, której rozstrzygnięcie ogranicza jego prawa,

d) art. 140 kc w zw. z art. 244 kc i art. 251 k.c, art. 17 ust. 1 i art. 174 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 5 ust. 2 i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przez błędne przyjęcie, że nałożenie na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową jako właściciela budynku określonych obowiązków nie wpływa bezpośrednio na relację prawną między spółdzielnią a skarżącym,

e/ art. 5 ust. 21 art. 69 ust. 1 wyżej powołanej ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przez ich pominięcie,

- naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

a/ art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji prawnej skarżącego co do członkostwa skarżącego w [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i tytułu prawnego do zajmowanego lokalu,

b/ art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez dowolne ustalenie, że skarżący jest najemcą przedmiotowego lokalu użytkowego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego oraz że w toku tego postępowania, zarówno pierwotnego jak i wznowieniowego, skarżący był zawiadamiany przez organy nadzoru budowlanego o kolejnych czynnościach w sprawie, że wydana w wyniku postępowania wznowieniowego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. została skierowana także do skarżącego. Skoro zatem skarżącego przedmiotowe postępowanie oczywiście dotyczyło i był on adresatem przedmiotowej decyzji, to stosownie do ustalonej judykatury przysługuje mu przymiot strony tego postępowania.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji odmawiając skarżącemu przymiotu strony wyszedł z błędnego i ogólnikowo założenia, iż skarżącemu nie przysługuje ekspektatywa własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego. Tymczasem z mocy art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 z późn.zm.) ekspektatywa własnościowego prawa do lokalu powstaje z chwilą zawarcia umowy o budowę lokalu, a taką właśnie umowę skarżący zawarł z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową. Z samej tej ekspektatywy w myśl wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 września 1999 r. IV SA 1722/98 (System Informacji Prawnej LEX nr 47896) wywodzić należy przymiot strony osoby, która objęła wskazany jej lokal i musi "mieć wpływ na ukształtowanie przedmiotu własności i jego ochrony przed trudnymi do odwrócenia lub wręcz nieodwracalnymi skutkami.".

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji pominął, że powstałe w wykonaniu tej ekspektatywy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego z mocy art. 244 § 1 kc jest ograniczonym prawem rzeczowym, do ochrony którego z mocy art. 251 kc stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności (wyrok SN z dnia 6 września 2000 r. II CKN 322/00 - System Informacji Prawnej LEX nr 52607). W konsekwencji każdej osobie mającej własnościowe prawo do lokalu przysługuje legitymacja czynna w zakresie ochrony ich praw (wyrok SN z dnia 22 listopada 1985 r. II CR 149/85 -OSNC 1986 r., z. 10, poz. 162).

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji przeoczył również, że podstawę prawną wydanej w wyniku wznowienia postępowania wyżej powołanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim z dnia [...] listopada 2005 r. stanowiła norma art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego, mocą której w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienią właściwy organ jest zobowiązany do zapewnienia, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających. Takim środkiem zabezpieczającym zastosowanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest ograniczenie użytkowego obciążenia stropu na parterem przez właścicieli i użytkowników, w tym skarżącego, lokali położonych na piętrze. W konsekwencji akt stosowania tej normy przedmiotową decyzją rozstrzygającą o obowiązkach uczestnika wpływa bezpośrednio na prawa i sytuację skarżącego w zakresie prawa materialnego, ograniczając zakres wykonywania jego praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania.

Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .

Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy. Podkreślić należy, że w celu zapewnienia skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego ustawodawca w art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprowadził tzw. przymus adwokacki. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata, bądź radcę prawnego (w niektórych kategoriach spraw również przez rzecznika patentowego lub doradcę podatkowego) ma zapewnić stronie postępowania odpowiednią ochronę jej praw w postępowaniu kasacyjnym.

W sytuacji gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (por. uzasadnienie wyr. NSA z dnia 27 października 2004 r., FSK 1146/04, niepubl.).

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazali na naruszenie art. 7, 77 § 1 Kpa przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji prawnej skarżącego co do członkostwa skarżącego w [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez dowolne ustalenie, że skarżący jest najemcą przedmiotowego lokalu użytkowego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wymierzonym przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego orzekającego w I instancji. Z tego względu, formułując zarzuty kasacyjne, ich autor musi mieć na względzie błędy jakie popełnił ten sąd, nie zaś organ administracji wydający poddaną kontroli sądowej decyzję. Zarówno więc zarzuty natury materialnej, jak i procesowej dotyczyć muszą wyroku, nie decyzji administracyjnej. Ma to szczególne znaczenie przy stawianiu zarzutów procesowych, które odnosić się muszą do przepisów procedury stosowanej przez sądy administracyjne, a więc do przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie stosuje przepisów Kpa, a więc sformułowanie zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 Kpa, bez powiązania ich z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może odnieść zamierzonego skargą kasacyjną skutku.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał również na naruszenie art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na dowolnym ustaleniu, że skarżący jest najemcą przedmiotowego lokalu użytkowego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy wskazać wprost przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, a ponadto wskazać należy na czym polegało określone uchybienie i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie granicami skargi kasacyjnej nakazuje wnoszącemu skargę kasacyjną nie tylko sprecyzować ale i uzasadnić zarzuty stawiane orzeczeniu Sądu I instancji w sposób wykluczający konieczność dokonywania ich interpretacji czy konkretyzacji w procesie orzekania przez Sąd II instancji. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom uniemożliwia Sądowi ocenę jej zasadności.

W przedmiotowej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała jedynie, iż naruszenie art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegało na dowolnym ustaleniu, że skarżący jest najemcą przedmiotowego lokalu użytkowego przy czym nie wyjaśniła dlaczego powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sformułowany nieprawidłowo w niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać tych zarzutów, jako prawidłowo podniesionych w ramach tak sformułowanej podstawy kasacyjnej. Oznacza to również, że Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za miarodajny stan faktyczny sprawy, uznany przez Sąd I instancji za prawidłowy.

Wobec powyższego skoro wnoszący skargę kasacyjna nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych Sądu I instancji w tym, iż skarżący nie jest członkiem Spółdzielni i nie posiada spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, wobec wykluczenia go ze spółdzielni w dniu 16 czerwca 2005 r. to w świetle powyższego zarzuty naruszenia prawa materialnego uznać należy również za bezzasadne.

Podstawową kwestią, wokół której skupiają się zarzuty skargi kasacyjnej jest to, czy skarżący miał legitymację strony w sprawie. W tym miejscu wskazać należy, iż doręczenie decyzji określonemu podmiotowi, nie oznacza jeszcze, że podmiot ten ma przymiot strony w danej sprawie. Sam fakt wniesienia "odwołania" od decyzji organu I instancji, nie przesądza jeszcze o tym, czy wnoszący "odwołanie" ma przymiot strony. Organ odwoławczy powinien to zbadać, gdyż pismo nazwane odwołaniem, wniesione przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 127 § 1 Kpa, nie jest odwołaniem. I w takim przypadku organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Organy administracji publicznej, podobnie jak i sądy administracyjne, zobowiązane są do badania na każdym etapie postępowania, czy podmioty biorące w nim udział mają przymiot strony.

Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym należy zauważyć, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania.

W orzecznictwie Sądów administracyjnych wskazuje się, iż od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Skarżący swojego interesy prawnego poszukuje w art. 172 ust. 1, art. 174 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz w art. 140 kc i w zw. z art. 244 kc i art. 251 kc.

Z art. 172 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji oraz że jest ono ograniczonym prawem rzeczowym. Powyższe znajduje również potwierdzenie w art. 244 § 1 kc zgodnie z którym ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka. Natomiast art. 174 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi, iż z chwilą zawarcia umowy o budowę lokalu powstaje roszczenie o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zwane dalej "ekspektatywą własnościowego prawa do lokalu".

Natomiast zgodnie z art. 251 kc do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności w tym art. 140 kc, który stanowi, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Wprawdzie w fakcie bycia właścicielem czy też posiadania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz związanego z tym prawem ochrony własności można dopatrywać się interesu prawnego w zaskarżeniu określonych aktów wydawanych przez organy administracji publicznej to jednakże w świetle ustaleń Sądu I instancji, nie zakwestionowanych skutecznie w skardze kasacyjnej, iż skarżący nie posiada spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powyższe pozostaje poza granicami sprawy.

Na marginesie należy zauważyć, iż wątpliwość Sądu budzi przyjęcie przez Sąd I instancji, bez dokładnego wyjaśnienia, iż organ administracji prawidłowo zastosował tryb z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Treść art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Zatem należy uznać, iż "uwzględnienie skargi w całości" może jedynie polegać na wydaniu rozstrzygnięcia wskazanego w skardze.

W niniejszej sprawie w skardze z dnia 11 sierpnia 2006 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie stwierdzenia nieważności tej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 15 w zw. z art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 138 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Natomiast składając skargę Spółdzielnia nie wskazywała na naruszenie przez organ art. 28 Kpa poprzez przyjęcie, iż wnoszący odwołanie jest strona postępowania.

Z uwagi na okoliczność, iż zarzut naruszenia art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został w skardze kasacyjnej postawiony to powyższe uchybienie nie mogłoby wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.