Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 36/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240  par. 1  pkt 5,  art. 70  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...]; 2) orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] , którą uchylono - po wznowieniu z urzędu postępowania - ostateczną decyzję Kolegium z dnia [...] r. nr [...] i utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] określającą A` Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie A S.A. w W., dalej także: Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że w odwołaniu od decyzji Kolegium z dnia [...] r. podniesiono naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji merytorycznej mimo przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzucono także organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów proceduralnych.

Dalej organ odwoławczy zacytował art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wyjaśniono, że uchylając decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. określającą Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 i umarzając postępowanie w sprawie Kolegium kierowało się tym, że z uwagi na upływ terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 r. wygasło wskutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej) i nie jest już możliwe orzekanie w tej kwestii.

Następnie, na podstawie dokumentów przesłanych przez Prezydenta Miasta K. przy piśmie z dnia 9 maja 2011 r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. wznowiło z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] r. We wspomnianym piśmie z dnia 9 maja 2011 r. organ I instancji poinformował Kolegium, iż postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto, tytułem podatku od nieruchomości za 2005 r. strona dokonała 3 wpłat w dniach: 1 marca 2007 r., 15 maja 2009 r. i 3 grudnia 2010 r., co oznacza, że Spółka należny za 2005 r. podatek w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł uregulowała w całości przed upływem terminu przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że omawiane zobowiązanie podatkowe wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia i to oznacza, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, a organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1156/09, LEX nr 529309, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 193/11). Upływ terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie stoi zatem na przeszkodzie wydaniu decyzji określającej podatek w kwocie równej lub niższej od zapłaconej przez podatnika (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 356/09; LEX nr 511325).

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nieznane organowi w chwili wydawania decyzji okoliczności i dowody są przy tym istotne dla sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Odpierając zarzuty dotyczące bezpodstawnego wznowienia postępowania Kolegium za nieuzasadnione uznało także zarzuty wskazujące na naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego.

W tym zakresie wskazano, że zasadność opodatkowania kanalizacji światłowodowej wraz ze znajdującą się w niej linią światłowodową jako całości techniczno-użytkowej jest potwierdzona w ugruntowanym orzecznictwie sądowym (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 maja 2009 r. , sygn. akt I SA/Gl 1136/08, wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2142/09, wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1066/09).

Za nieuzasadnione uznano także twierdzenie Spółki, iż kontenery telekomunikacyjne są budynkami i podlegają opodatkowaniu według ich powierzchni użytkowej. Kolegium podzieliło stanowisko przedstawione w opinii technicznej z dnia 19 grudnia 2009 r. przez biegłego T. B., który położone na terenie K. kontenery telekomunikacyjne Spółki zakwalifikował do dwóch grup: posadowionych na gruncie oraz posadowionych na dachu budynku. Wyjaśniło, że – jak wynika ze wspomnianej opinii - kontenery posadowione na gruncie nie są trwale związane z fundamentami i można je za pomocą odpowiedniego sprzętu przenieść w inne przygotowane miejsce. Z kolei kontenery posadowione na dachach budynków są do nich zamocowane za pomocą rusztów stalowych, zakotwionych do podłóg i konstrukcji dachów poszczególnych budynków śrubami i można je oddzielić od budynku likwidując zamocowania przy użyciu prostych technologii (odkręcenie śrub lub ich odgięcie) i, przy pomocy odpowiedniego sprzętu, przenieść w inne miejsce.

Ze względu na te okoliczności biegły (str. 19 opinii) uznał kontenery posadowione na gruncie i na dachach budynków za budowle, co Kolegium zaaprobowało.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że kontenery telekomunikacyjne oraz kanalizacja światłowodowa wraz z linią światłowodową podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spór sprowadza się zatem do odmiennej interpretacji przepisów art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej także: u.p.o.l.), w zw. z art. 3 pkt 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016), natomiast ustaleń faktycznych Spółka nie kwestionuje.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca Spółka zastępowana przez radcę prawnego podniosła zarzut naruszenia:

- przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 172, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4, art. 233 oraz art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej,

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeżeli zostanie przedstawiony przed zamknięciem rozprawy.

W uzasadnieniu niezwykle obszernej skargi na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania.

Dalej rozwijając zarzut naruszenia art. 122, art. 127 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wskazano w szczególności, że organ II instancji nie odniósł się do wyczerpującej (zawartej na 25 stronach) argumentacji odwołania i z naruszeniem zasady dwuinstancyjności powołał się na ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Kolegium nie ustosunkowało się merytorycznie do kwestii prawnopodatkowej kwalifikacji kontenerów telekomunikacyjnych i linii światłowodowych oraz nie wskazało jakie konkretnie obiekty są zdaniem organu przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005 r. oraz jaka jest podstawa opodatkowania, a nadto, wbrew zarzutom strony, uznało, że nie kwestionuje ona ustaleń faktycznych. Wskazane uchybienia uniemożliwiły także sądowoadministracyjną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.

W dalszych wywodach skargi wskazano na nieważność zaskarżonej decyzji wynikającą z naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej.

W tym zakresie podniesiono, że decyzją z dnia [...] r. uchylona została decyzja organu I instancji, a postępowanie wymiarowe umorzone. W konsekwencji - jak wskazał autor skargi "od 2 lutego 2011 r. (a zatem po terminie przedawnienia zobowiązania podatkowego) w obrocie kwotą zobowiązania podatkowego była (na powrót) kwota wynikająca z deklaracji podatkowej. Wobec tego, że Spółka zapłaciła kwotę wyższą, różnica stanowiła od 2 lutego 2011 nadpłatę. Od tego też dnia nie mogła być już traktowana jako zapłacony podatek. Co za tym idzie, kwota wpłacona na podstawie uchylonej decyzji Prezydenta Miasta K. już nie mogła być nadal traktowana jako kwota skutkująca wygaśnięciem zobowiązania podatkowego poprzez jego zapłatę. W wyniku uchylenia ww. decyzji odpadła bowiem podstawa do traktowania określonej w niej kwoty jako kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r.; kwotą należnego zobowiązania stała się kwota wynikająca ze złożonej przez Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości" Kwota wpłacona na podstawie uchylonej decyzji stała się wiec kwota wpłacona bez podstawy prawnej. podlegającą zwrotowi na rzecz PTC - a nie kwotą wpłaconego zobowiązania podatkowego, skutkującą jego wygaśnięciem. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne traktowanie tej kwoty jako kwoty nadpłaty - wpłaconej nienależnie oraz jako kwoty wpłaconej należnie, skutkującej wygaśnięciem zobowiązania podatkowego".

Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, decyzja z [...] r. spowodowała, że kwota zapłaconego wcześniej podatku przestała być zapłaconym podatkiem (stała się nadpłatą), a jednocześnie w odniesieniu do zobowiązania podatkowego za 2005 r. zaczęły mieć zastosowanie przepisy o przedawnieniu. Tym samym, z uwagi na art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej niedopuszczalne było merytoryczne rozstrzygnięcie po wznowieniu postępowania, bowiem do przedawnienia doszło w dniu 2 lutego 2011 r.

Zgodnie z przywołanym przepisem organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W sprawie termin przedawnienia upłynął z końcem 2010 r., przy czym przedawnienie nastąpiło 2 lutego 2011 - ponieważ w tym dniu zapłacony uprzednio podatek stał się, na skutek decyzji Kolegium, nadpłatą. Tym samym merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie po wznowieniu postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, co powoduje nieważność tej decyzji.

Niezależnie od powyższego, wskazano, że przesłanką zastosowania art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, jest nie tyle, wystąpienie skutku przedawnienia, lecz upływ wskazanego w art. 70 Ordynacji podatkowej terminu (przedawnienia). Bez znaczenia jest zatem, czy upływ tego terminu spowodował przedawnienie, czy też nie, gdyż brak możliwości merytorycznego orzekania związany jest z upływem czasu jako takiego, w tym wypadku okresu 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin zapłaty podatku, co nastąpiło 31 grudnia 2010 r.

Motywując dalej zarzut naruszenia art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także art. 233 § 1 pkt 1 i § 3 tej ustawy pełnomocnik Spółki wskazał, że zakwalifikowanie kontenerów do budowli nastąpiło w oparciu o jedyny dowód, jakim jest opinia powołanego przez organ podatkowy rzeczoznawcy budowlanego T. B.. Zdaniem strony opinia ta nie może być uznana za dowód w sprawie, gdyż dowód z oględzin, w oparciu o które sporządzono opinię został przeprowadzony niezgodnie z prawem, bowiem nie udokumentowano go stosownie do wymogów określonych w art. 172 Ordynacji podatkowej.

Wspomnianą opinię zakwestionowano także ze względów merytorycznych, podnosząc, że twierdzenie biegłego o łatwości odłączenia kontenerów od budynków i fundamentów jest gołosłowne i nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Autor skargi zarzucił również, że poprzestając na wadliwej (omówionej powyżej) opinii biegłego odmówiono mocy dowodowej niektórym opiniom naukowo-technicznym przedłożonym przez stronę, mimo iż – wbrew twierdzeniom organu – sporządzono je w oparciu o oględziny i opisano w nich sposób połączenia kontenera z gruntem. W tym miejscu wytknięto także organowi, że pominął w ogóle fakt złożenia przez stronę w toku postępowania przez organem I instancji innych opinii naukowo-technicznych (w tym sporządzonej przez Instytut Techniki Budowlanej) oraz ekspertyzy prawnej.

Wskazując na błędną kwalifikację prawnopodatkową kontenerów pełnomocnik skarżącej podniósł w szczególności, że nie poparta materiałem dowodowym teza o łatwości odłączenia kontenera prowadzi do wniosku, że mielibyśmy do czynienia z rzeczą ruchomą a nie budowlą, której typową cechą nie jest łatwe (bez prac budowlanych) przenoszenie ich w inne miejsce. Zwrócono także uwagę, że technika budowlana wyklucza murowanie ścian bezpośrednio na fundamencie, a głównym wiązaniem ścian z fundamentami jest siła grawitacji. Podkreślono, że fundament jest częścią składową ważącego kilkanaście ton kontenera i powołując się na stanowisko Ministerstwa Infrastruktury wskazano, że wymóg "trwałego związania z gruntem" jest spełniony wówczas, gdy budynek jest posadowiony na przygotowanym dla niego fundamencie, przenoszącym obciążenia z pozostałych elementów budynku.

W konkluzji tej części rozważań stwierdzono, że kontenery są w sposób stały związane z fundamentami i tworzą z nimi całość użytkową, związaną w sposób trwały (fizycznie) z gruntem poprzez fundamenty, których usunięcie wymagałoby prac ziemnych. Z tego powodu obiekty te stanowią jednoznacznie budynki w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i u.p.o.l.

Podobnie scharakteryzowano kontenery posadowione na dachach budynków, wskazując, że są one trwale połączone z tymi budynkami i stanowią ich część, a zatem podlegają opodatkowaniu według powierzchni użytkowej.

Pełnomocnik skarżącej zwrócił także uwagę na dokonaną przez TK w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09 wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania budowli i w tym kontekście podniósł, że sporne kontenery nie są exspressis verbis wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Dalsze rozważania skargi poświęcono opodatkowaniu linii światłowodowych wskazując w szczególności, że nieuprawnione jest uznawanie wszystkich składników sieci telekomunikacyjnej za obiekty budowlane, gdyż reglamentacji prawnobudowlanej podlegają wyłącznie elementy budowlane tej sieci. Za samodzielne obiekty budowalne można zatem uznać kable telekomunikacyjne umieszczone bezpośrednio w ziemi lub nad ziemią, a nie położone w kanalizacji kablowej. Zdaniem autora skargi uściślenie otwartego katalogu budowli powinno następować z uwzględnieniem przepisów wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. nr 219, poz. 1864), który wymieniając enumeratywnie w § 3 pkt 2 telekomunikacyjne obiekty budowlane wskazuje kanalizację kablową, natomiast nie uznaje za element tej kanalizacji (obiektu budowlanego) kabli, złączy oraz urządzeń telekomunikacyjnych umieszczanych w jej wnętrzu.

W ocenie autora skargi dodanie art. 3 pkt 3 a Prawa budowlanego poprzez art. 65 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. nr 106, poz. 675 z dnia 16 czerwca 2010 r.) miało charakter doprecyzowujący i nie wprowadzało nowych zasad kwalifikacji linii światłowodowych dla celów prawa budowlanego i prawa podatkowego, co potwierdza przywołany w skardze stenogram z posiedzenia Komisji Infrastruktury nr 272 z dnia 17 lutego 2010 r., rozpatrującej sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Biuletyn Kancelarii Sejmu Biura Komisji Sejmowych nr 3420/N/l kad. z dnia 17.02.2010 r.).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego powiększonemu składowi NSA postanowieniem NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 513/13:

"Czy w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej".

NSA zaaprobował to rozstrzygnięcie i oddalając zażalenie w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 645/14 wskazał w szczególności, że zagadnieniem spornym jest niezastosowanie przez organ art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, którego rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego doprecyzowania przez NSA tego jak liczyć bieg terminu przedawnienia na gruncie abstrakcyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej także: P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r., którą uchylono - po wznowieniu z urzędu postępowania - ostateczną decyzję Kolegium z dnia [...] r. i utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. określającą skarżącej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r.

Wznowienie postępowania z urzędu (postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] r.) nastąpiło w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Za taką okoliczność uznano bowiem przekazaną przez organ I instancji informację, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł została objęta rygorem natychmiastowej wykonalności, a strona przed upływem terminu przedawnienia, dokonując kolejnych wpłat w dniu 1 marca 2007 r., 15 maja 2009 r. oraz 3 grudnia 2010 r. uiściła należny za 2005 r. podatek w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł (z akt sprawy oraz z treści wydanych rozstrzygnięć nie wynika, że nastąpiło jakiekolwiek zdarzenie powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania).

Organ odwoławczy uwzględnił bowiem przyjmowaną ówcześnie zasadę określoną w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, LEX nr 82477, w której wskazano, że zapłata podatku przed upływem przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, a organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i 2 tej ustawy, umożliwiając podatnikowi uzyskanie zwrotu nadpłaconego podatku. Organ odwoławczy nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, ponieważ - wobec braku zapłaty w tym wyższym zakresie - zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia. We wspomnianej uchwale podzielono pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 11 października 2002 r., sygn. akt III SA 3514/00, LEX nr 79056, że organ podatkowy nie może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyn określonych w art. 245 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), jeżeli kwota podatku wynikająca z tej decyzji została przez podatnika uiszczona przed upływem przedawnienia.

W uchwale całej izby NSA z dnia 29 września 2014 r. sygn. akt II FPS 4/13 stwierdzono natomiast, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Z art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi wynika ogólnie moc wiążąca uchwał abstrakcyjnych i konkretnych. "Artykuł 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14, LEX nr 1495102).

W kontekście wiążącej skład orzekający w niniejszej sprawie uchwały NSA z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13 okoliczność, iż skarżąca uiściła należny podatek od nieruchomości w kwocie wynikającej z opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] określającej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. nie jest już istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną, stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Istniała ona co prawda w dniu wydania decyzji organu odwoławczego z [...] r. nr [...] GM uchylającej decyzję wymiarową organu I instancji z dnia [...] r. i stała się znana organowi odwoławczemu dopiero wraz z nadesłaniem pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 9 maja 2011 r. W świetle jednak wspomnianej uchwały nie jest ona istotna dla sprawy, gdyż uiszczenie podatku przed terminem przedawnienia nie niweczy skutków upływu terminu, określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak wskazano m.in. w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12, LEX nr 1228164) procesowym skutkiem upływu terminu przedawnienia jest, zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, wymóg umorzenia postępowania przez organ (w niniejszej sprawie odwoławczy), który nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Upływ terminu przedawnienia stanowi ujemną przesłankę procesową do orzekania przez organ podatkowy co do przedawnionego zobowiązania podatkowego (...). Nie ma bowiem znaczenia, że (tak jak w niniejszej sprawie) termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynie po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed orzeczeniem organu odwoławczego, jeżeli postępowanie organu odwoławczego, którego celem jest również wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, z uwagi na zaistniałą bezprzedmiotowość postępowania spowodowaną przedawnieniem zobowiązania podatkowego, powinno zostać umorzone zgodnie z treścią art. 208 § 1 o.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 134/13, LEX nr 1343383).

Z powyższego wynika, że przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie zaistniała. W tym stanie rzeczy, Sąd, którego zakresem rozpoznania objęte są, na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1323/13, LEX nr 1479606) wyeliminował z obrotu prawnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] wznawiające z urzędu postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r.

Zgodnie z art. 243 Ordynacji podatkowej postanowienie o wznowieniu postępowania, które organ wydaje w razie dopuszczalności wznowienia (§ 1), stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Skoro – jak wyżej wykazano – nie było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to, w konsekwencji – odpadła przyczyna wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności decyzji określonej w art. 245 § 1 pkt 1 tej ustawy stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Bezpodstawna byłaby także odmowa uchylenia decyzji w oparciu o wskazany w skardze art. 245 § 1 pkt 3 lit. b, gdyż jego zastosowanie ustawodawca jednoznacznie wiąże ze stwierdzeniem istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym Sąd uwzględniając dyspozycję art. 134 § 1 P.p.s.a. uchylił oba te rozstrzygnięcia.

Stwierdzając nieistnienie przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu odwoławczego z dnia [...] r., którą ze względu na przedawnienie z końcem 2010 r. zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2005 r. uchylono decyzję wymiarową organu I instancji i umorzono postępowanie w sprawie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...] , co czyni zbytecznym odnoszenie się do wszelkich zarzutów skargi dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r.

O wykonalności uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) określone w § 14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).