Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 583/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 4, art. 48, art. 49, art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 6,7,8,9,11,art. 40 § 2, art. 129 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B.K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 243 poz. 1623 ze zm.), nakazał A. i P.S. sporządzenie i przedstawienie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...], opracowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infarstruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Organ wyznaczył inwestorom termin do dnia 28 lutego 2011 roku.

Decyzja ta została co do istoty utrzymana w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 roku nr [...]. Organ odwoławczy uchylił tą decyzje jedynie w części, w zakresie wyznaczonego terminu, i określił nowy termin wykonania obowiązku na "dwa miesiące od daty doręczenia orzeczenia organu odwoławczego.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na dyspozycje art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził przedłożony przez A.s. i P.S. projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...] i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych a także nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Organ podkreślił, iż decyzją z dnia [...] lutego 2011 roku nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...], opracowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku - W sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Przyczyną wydania tej decyzji był fakt realizowania w/w budynku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę znak: [...] z dnia [...] grudnia 2001 roku udzielonej Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o., zmienionej następnie decyzją z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] i przeniesionej na rzecz A.s. i P.S. decyzją z dnia [...] lutego 2009 roku nr [...]. Inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego w/w decyzją PINB i w dniu [...] kwietnia 2011 roku przedłożył żądany projekt budowlany zamienny.

Organ zauważył ponadto, iż w toku prowadzonego postępowania, w związku z zawiadomieniem o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwością zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uczestniczka postępowania B.K. złożyła pismo, sporządzone przez jej pełnomocnika - adw. W.S., z dnia [...] maja 2011 roku oraz opinię techniczną dot. spornej inwestycji sporządzoną przez inż. I.K. oraz mgr Inż. Arch. B.L. – S..

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż w toku postępowania, na żądanie organu inwestor przedłożył ocenę techniczną zrealizowanych robót budowlanych, sporządzoną przez mgr inż. H.P.. Z treści tego dokumentu wynika, iż wszystkie roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi oraz sztuką budowlaną. Okoliczność ta stanowiła podstawę, dla której organ uznał, iż roboty budowlane prowadzone w warunkach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu spełniają normatywne warunki nośności i wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną. Wynik tej oceny jest zdanie organu wiarygodny i miarodajny. Odnosząc się natomiast do przedłożonej przez w/w uczestniczkę postępowania opinii, w której rzeczoznawca wnioskuje o rozbiórkę dobudowanego budynku bliźniaczego, organ odmówił jej mocy dowodowej i przyjął w sprawie opinię rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. H.P.. Organ stwierdził bowiem brak przesłanek do nakazania rozbiórki spornego obiektu.

Wreszcie organ stwierdził, iż przedłożony przez inwestorów w dniu 16 kwietnia 2011 roku projekt budowlany zamienny odzwierciedla wszystkie dokonane odstępstwa, projekt zamienny został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania, zrzeszoną we właściwej izbie samorządu zawodowego. Biorąc to pod uwagę organ zatwierdził przedłożony projekt, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Od powyższej decyzji odwołała się B.K., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 , a także art. 10 § 1 i art. 40 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Podkreśliła, iż zakwestionowana decyzja jest niezasadna i narusza jej interes prawny.

Odwołująca się wyjaśniła, iż w jej ocenie organ nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy, a w szczególności nie dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie zebranego w sprawie materiału i nienależycie uzasadnił swoje stanowisko w decyzji. W tym zakresie zwróciła uwagę, że organ pominął złożoną przez nią opinię, nie przedstawiając do tego wyjaśnienia przyczyn, dla których odmówił temu dowodowi mocy dowodowej. Organ nie wyjaśnił istotnych sprzeczności przedłożonych przez strony opiniach technicznych.

Podkreśliła także okoliczność, iż została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, bowiem uniemożliwiono jej zapoznanie się z całym zgromadzonym w postępowaniu materiałem dowodowym. Ponadto organ naruszył przepis art. 40 § 2 kpa, bowiem po mimo okoliczności, iż ustanowiła ona w postępowaniu pełnomocnika, kwestionowana decyzja została doręczona jej, a nie wyznaczonemu pełnomocnikowi. Wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, iż pominiecie w postępowaniu pełnomocnika strony, jest równoznaczne z pomięciem strony w tym postępowaniu, a także, że zaniechanie doręczenia pisma pełnomocnikowi strony powoduje, że strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w sprawie ( np. wyroki NSA: z dnia 10.02.1987 sygn. akt SA/Wr 875/86; z dnia 11.01.2011 r. sygn. akt I OSK 361/10).

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2011 roku.

Organ wyjaśnił, iż przesłanką do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 4 (lub art. 51 ust. 5) ustawy – Prawo budowlane , stosownie do jego treści, jest wyłącznie ocena, czy podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, wykonał nałożony obowiązek. Tym samym organ odwoławczy wyjaśnił, iż podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące niepełnej oceny technicznej przedłożonej przez inwestorów oraz nie uwzględnienia przedłożonej przez nią opinii, de facto donoszą się do kwestii związanych z oceną przesłanek, jakie stanowiły podstawę do wydania w sprawie uprzedniej decyzji, rozstrzygającej kwestię dopuszczalności legalizacji istotnych odstępstw, jakie zaistniały przy budowie spornego budynku. Na tym etapie postępowania, w kontekście art. 16 § 1 kpa nie jest dopuszczalne kwestionowanie wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w sprawie.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, iż przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami art. 35 ust. 1 prawa budowlanego winien sprawdzić: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, jeżeli zmiany dotyczą tego zakresu, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, jeżeli dokonane zmiany tego wymagają, a także zaświadczenia, o którym mowa art. 12 ust. 7 ustawy. Ewentualne uchybienia przedłożonego projektu zamiennego w powyższym zakresie powodują sytuację, iż nie można uznać, że obowiązek został wykonany.

Organ odwoławczy wskazał, iż podziela ocenę PINB, że przedłożony projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...] spełnia wymagania przepisów Prawa budowlanego. Projekt ten został sporządzony przez osoby mające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwej izby samorządu zawodowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że przedłożony projekt zamienny, w zakresie jego zawartości i formy, spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku W sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. nr 120 poz. 1133 ).

Odnosząc się do zarzutów odwołania, o nieprawidłowości przyjętych rozwiązań w projekcie budowlanym zamiennym, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego merytoryczno-techniczna weryfikacja szczegółowych rozwiązań zastosowanych w przedłożonych projektach lub innych opracowaniach technicznych sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w tym zakresie. Organ administracji publicznej nie jest również uprawniony do wskazywania, kto ma wykonać żądaną ocenę techniczną lub ekspertyzę. Jedynym wymogiem ze strony organu żądającego takiej oceny jest posiadanie przez osobę ją sporządzającą stosownych uprawnień. Organ stwierdził, że nie może też kwestionować posiadanych przez autora oceny uprawnień. Przy czym oczywistym jest, że osoba sporządzająca ocenę lub ekspertyzę techniczną ponosi odpowiedzialność zawodową i cywilną za ewentualne skutki wynikające ze swojego opracowania. Natomiast w omawianym przypadku brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących nasuwać przypuszczenie nierzetelności bądź niekompletności rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym przedłożonym przez inwestorów.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego usytuowanie budynku określone w projekcie spełnia wymagania przepisów techniczno-budowlanych, a w szczególności przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku - W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swójej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Przy czym za wypełnienie sytuacji określonej w tym przepisie, organ uznał, przyjęte rozwiązania polegającego na rozmieszczeniu słupów (zamiast ściany, o jakiej mowa w przepisie) przy granicy z działką sąsiednią, nr [...] (własność odwołującej się B.K.). Organ zauważył ponadto, iż w charakterze zabudowy w rejonie lokalizacji przedmiotowego budynku przeważa budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne szeregowe lub bliźniacze, zatem lokalizacja budynku Państwa S. odpowiada typologii urbanistycznej przyjętej do realizacje w obrębie ulicy [...].

W dalszej kolejności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że projekt zamienny został przedłożony z zachowaniem określonego przez organ terminu. Natomiast decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej, na podstawie której realizowana była budowa budynku na działce nr [...], stosownie do wymagań art. 36a ust.2, została uchylona przez Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku znak: [...], a orzeczenie to posiada charakter ostateczny.

Odnosząc się do pozostałej treści odwołania organ odwoławczy nie stwierdził naruszeń przez organ I instancji przepisów postępowania w stadium przed wydaniem decyzji oraz samej czynności doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że po wystosowaniu przez B.K. do organu I instancji pisma z dnia [...] maja 2011 roku w kwestii określenia "nowego terminu" na zapoznanie się z aktami sprawy, PINB pismem z dnia [...] maja 201 roku zawiadomił strony o takiej możliwości (pismo to skarżąca odebrała osobiście w dniu 20 maja 2011 roku ). Natomiast jakkolwiek skierowanie do niej przesyłki zawierającej decyzję należy uznać za działanie wadliwe, niemniej organ powiatowy dopełnił tej czynności przesyłając ją pełnomocnikowi Skarżącej (ustanowionemu przez nią w dniu [...] maja 2011 roku ) przy piśmie z dnia [...] czerwca 2011 roku W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest negatywnych skutków takiego działania PINB, skoro B.K. wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 roku W związku z tym powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

Natomiast w związku z zarzutami naruszenia prawa własności w związku z realizacją budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...], Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 2008 roku sygn. akt II SA/Lu 211/08 - LEX nr 510195). Tymczasem powyższe zasady miały na uwadze organy nadzoru budowlanego obu instancji orzekając w omawianej sprawie. Zaś rozstrzyganie ewentualnych sporów w tym zakresie związanych z wykonaniem robót budowlanych, w tym również sporów dotyczących odszkodowań za ewentualne straty, jakie wynikły na skutek wykonania tych robót, możliwe jest na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. Celem przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, mających zastosowanie w omawianej sprawie, jest natomiast doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót wykonanych z naruszeniem prawa, jednakże w aspekcie przepisów prawa administracyjnego a nie cywilnego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2003 roku sygn. akt IV SA 523/2001 - ONSA 2004/2/54).

B.K., reprezentowana przez pełnomocnika adw. W.S., wniosła skargę do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, w a tym art. 10 § 1 kpa, poprzez pominięcie i nierozpoznanie odwołania złożonego przez pełnomocnika skarżącej oraz niezapełnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuciła także naruszenie art. 7 i art. 77 § 2 kpa, poprzez niedołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy, a w szczególności niedokonanie przez organy wszechstronnej oceny wartości dowodowej znajdującej się aktach sprawy opinii technicznej złożonej przez pełnomocnika B.K. w dniu [...] maja 2011 roku i nienależyte uzasadnienie wyrażonego w decyzji stanowiska o odmowie jej mocy dowodowej, a także naruszenie art. 84 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie. Wreszcie podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 2, § 204 ust. 1 -5, § 206 ust. 1-2 oraz 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 3 pkt 2 a Prawa budowlanego. Argumentacja i uzasadnienie podniesionych zarzutów jest zbieżne z treścią wniesionego przez skarżącą odwołania.

W odpowiedzi na skarg, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca oraz uczestnik postępowania R.C. wyrazili swoje stanowisko w sprawie. Strony opisały przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a także procesu budowlanego oraz postępowania wznowieniowego prowadzonego przez Urząd Miasta. Podnieśli wątpliwości co do wydanego w sprawie pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2003 roku w zakresie jego zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym . Ponadto podkreślili uchybienie art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także pominięcie złożonego przez skarżącą dowodu w postaci opinii technicznej i niezapełnienie jej czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz uchybienie przepisom techniczno – budowlanym.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje

Oceniając decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "ppsa"), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu decyzji z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego jako element prowadzonego postępowania legalizacyjnego.

Będący w rozpoznawanej sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. Z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( Dz. U. 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.) stanowi, że "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – właściwy organ, w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian".

W myśl treści art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane "przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Z treści przedstawionych wyżej regulacji wynika, że ustawodawca także do obiektów już zrealizowanych z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy) przewidział możliwość wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 4 ustawy).

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż tryb naprawczy z art. 51 omawianej ustawy ma zastosowanie zarówno do robót będących w toku, w myśl art. 51 ust. 1 pkt 1-3, ust. 3 i 4, jak i robót już ukończonych na zasadzie art. 51 ust. 4 i ust. 7. W obu przypadkach ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, który zobowiązuje organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, do nałożenia na inwestora w określonym w decyzji terminie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

Celem prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skoro zatem w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż inwestor w trakcie robót budowlanych w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, bez wątpienia zachowanie takie wypełnia hipotezę przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Taka sytuacja faktyczna uprawnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu zamiennego. Treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Nie można przy tym wykluczyć, iż w przypadku, gdy inwestor sporządzi i przedstawi zamienny projekt budowlany, którego założenia nie będą odpowiadały warunkom planu zagospodarowania przestrzennego albo warunkom zabudowy lub przepisom techniczno - budowlanym, orzeczony zostanie nakaz rozbiórki obiektu (podobnie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 roku w spr. II OSK 357/08 i z dnia 25 września 2008 roku w spr. II OSK 1087/07 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gorzowie Wlkp z dnia 2 lipca 2009 roku W spr. II SA/Go 133/09, w Kielcach z dnia 19 sierpnia 2011 roku w spr. II SA/Ke 329/11 w Olsztynie z dnia 6 września 2011 roku w spr. II SA/Ol 558/11, w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2011 roku w spr. II SA/Po 324/11 ).

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązując inwestorów do złożenia projektu zamiennego. Taki projekt został przez inwestorów złożony.

Podstawą dla organów obydwu instancji do ustaleń stanu faktycznego w zakresie ujawnienia istotnych odstępstw, podczas realizacji inwestycji na działce nr [...], stanowiła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] o pozwoleniu na budowę na wskazanej wyżej działce. Powyższa decyzja zmieniła wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku w spr. [...] w tym samym przedmiocie i dotycząca tej samej działki.

Prezydent Miasta w sprawie [...] - w następstwie wznowienia, prowadził postępowanie w sprawie decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] marca 2007 roku, zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianego do realizacji na działce [...] obecnie [...] wydanej dla Przedsiębiorstwa [...] Sp. Z o.o. przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku na rzecz A.S. i P.S.. Postępowanie zostało zakończone decyzją Prezydent Miasta z dnia [...] kwietnia 2011 roku nr [...], mocą której uchylił własną decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] marca 2007 roku w przedmiocie o jakim mowa wyżej.

Organ nadzoru budowlanego ustala odstępstwo wobec indywidualnie oznaczonego pozwolenia na budowę. Skoro uchylona decyzja, była podstawą dla stwierdzenia istotnych odstępstw w realizacji inwestycji, zaskarżona decyzja w obecnym stanie prawnym utraciła odniesienie albowiem w obrocie prawnym znajduje się decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 roku w spr. [...] dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę na działce [...], której ustaleń w kontrolowanym postępowaniu nie uwzględniono pomimo, że decyzja uchylająca z dnia [...] kwietnia 2011 roku uzyskała status ostatecznej nie tylko przed wydaniem zaskarżonej decyzji lecz także decyzji ją poprzedzającej.

Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Winien, więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 kpa), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak, zdaniem Sądu, że organ uchybił powyższym zasadom, zarówno w toku postępowania, w tym postępowania kontrolnego, jak i przy rozstrzyganiu sprawy skoro jak wyżej wskazano nie uwzględnił, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2011 roku uzyskała status ostatecznej nie tylko przed wydaniem zaskarżonej decyzji lecz także decyzji ją poprzedzającej i żaden z organów nie uwzględnił jej treści. Kontrolowane postępowanie jest postępowaniem o charakterze wtórnym wobec postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, bowiem w tym postępowaniu ocenia się zgodność realizowanej inwestycji, właśnie z dokumentem podlegającym zatwierdzeniu w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu powyższe uchybienie stanowi istotne naruszenie przepisów procedowania skutkujące uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej jak również decyzji ją poprzedzającej.

Zasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez pominięcie i nierozpoznanie odwołania złożonego przez pełnomocnika skarżącej oraz niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Jak się okazało organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] lipca 2011 roku doręczył B.K. pomimo obowiązku doręczenia jej pełnomocnikowi jak nakazuje przepis art. 40 § 2 kpa. Odwołanie wniesione przez tego pełnomocnika, niezależnie od odwołania mocodawczyni, nie zostało rozpoznane przez organ II instancji pomimo, że wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przed rozpatrzeniem odwołania B.K.. Uchybienia tego nie może konwalidować decyzja z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...], stwierdzająca niedopuszczalność takiego odwołania. Wniesienie odwołania przez pełnomocnika niezależnie od tego również przez jego mocodawcę nie jest wykluczone przez przepisy postępowania administracyjnego i z tej racji organ II instancji zobowiązany był rozpatrzeć każde z nich. Wskazana przez ten organ przyczyna – wniesienie odwołania przez pełnomocnika skarżącej po wydaniu decyzji przez organ II instancji - okazuje się być nietrafną. Jak się okazuje odwołanie wniesione przez adwokata W.S. wpłynęło do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 11 lipca 2011 roku i zostało wysłane do siedziby organu Ii instancji 13 lipca 2011 roku. Obowiązkiem organu II instancji jest sprawdzenie nie tylko prawidłowości wniesienia odwołania lecz także prawidłowości doręczenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Ujawnienie omawianego uchybienia, w aktach sprawy administracyjnej znajduje się dowód potwierdzający odbiór decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez pełnomocnika w dniu 22 czerwca 2011 roku, winien skutkować rozpatrzeniem sprawy przez organ II instancji z zachowaniem terminu nie tylko do wniesienia odwołania przez pełnomocnika lecz także czasu na przedłożenie odwołania temu organowi, skoro zgodnie z art. 129 § 1 kpa odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

Jak zasadnie wywiedziono w skardze doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez pełnomocnika ustanowionego przez stronę jest zatem bezpodstawne. Powyższe uchybienie stanowi istotne naruszenie przepisów o postępowaniu odwoławczym.

W ocenie Sądu trafnym okazał się także zarzut skarżącej naruszenia przepisu art. 10 kpa. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo z dnia [...] kwietnia 2011 roku zawiadamiające o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jednak B.K. w piśmie z dnia [...] maja 2011 roku poinformowała organ o niemożliwości zapoznania się z całością akt jako, że stawiając się we wskazanym terminie, została poinformowana, że akta znajdują się poza siedzibą organu. Pomimo takiego zastrzeżenia organ nie wyznaczył nowego terminu i tym samym uniemożliwił stronie zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Takie uchybienie stanowi istotne naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, wśród których wyrażona w art.10 kpa zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i obowiązek jej wysłuchania należy do zasad kardynalnych.

Kierując się powyższymi rozważaniami, Sąd z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ Nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zobowiązany będzie do przeprowadzenia dowodu z obowiązującej decyzji zawierającej pozwolenie na budowę i dopiero na tej podstawie poczyni dalsze ustalenia czy roboty budowlane na działce nr [...] są odstępstwem od regulacji w niej zawartych i ewentualnie innych jeszcze rozstrzygnięciach a w dalszej kolejności czy odstępstwa mają cechę istotnych. Odpowiednio do wyników wstępnych organ podejmie dalej właściwe czynności dochowując w postępowaniu administracyjnym wyżej przywołanych zasad. W postępowaniu organy zapewnią stronie i jej pełnomocnikowi czynny udział, starannie wystrzegając się opisanych wyżej uchybień.