Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 629/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 roku sprawy ze skargi Prezydenta Miasta W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 629/19

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie ar.t 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 1344 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a., art./ 17 § 1, art. 18, art. 59 §1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r./ poz. 1314)- dalej: u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...] , nr [...] wydane w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu [...] Prezydent Miasta Stołecznego W. wystawił na B. R. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległość w kwocie 50 zł, z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania pojazdu w dniu 23 marca 2012 r., a następnie przekazał powyższy tytuł do właściwego miejscowo, ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanego organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.

Zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w firmie A Sp. z o.o. w W. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 8 września 2016 r. ( w trybie art. 44 k.p.a.), natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 26 sierpnia 2016 r.

W odpowiedzi na dokonane zajęcie dłużnik wierzytelności poinformował, iż zobowiązany jest zatrudniony w spółce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/6 etatu z wynagrodzeniem w kwocie 308,33 zł brutto.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. działając na podstawie art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o w/w tytuł wykonawczy nr [...], z uwagi na upływ 5 letniego przedawnienia egzekwowanego obowiązku.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia Prezydent Miasta Stołecznego W. wywiódł, iż począwszy od dnia 1 stycznia 2010 r., stosownie do treści art. 67 i art.. 60 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, do egzekwowanej w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym należności, stanowiącej niepodatkową należność o charakterze publicznym, znajdują między innymi zastosowanie Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w tym art. 70 § 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia , termin ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tym samym egzekwowane wobec B. R. zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, a co za tym idzie brak jest podstaw do umorzenia postpowania egzekucyjnego.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz odwołał się do treści art. 59 § 1 - § 4 u.p.e.a. regulującego instytucję umorzenia postpowania egzekucyjnego.. Przeprowadzona analiza stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, obowiązujących uregulowań prawnych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wykazała, że pozbawionym uzasadnionych podstaw jest twierdzenie wierzyciela, jakoby w odniesieniu do dochodzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, zastosowanie znalazła instytucja przerwania biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art. 70 § 4 o.p. Obowiązek uiszczenia tego rodzaju opłaty wynika z art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w myśl którego za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (tj. opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Kwestia przedawnienia powyższej opłaty uregulowana została w art. 40d ust. 3 cyt. wyżej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa m.in. w art. 13f, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty te powinny zostać uiszczone. Zatem, skoro przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają regulację ustanawiającą pięcioletni okres przedawnienia przedmiotowych opłat i jednocześnie nie przewidują możliwości przerwania biegu terminu ich przedawnienia, czy też odpowiedniego stosowania art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., brak jest podstaw do przyjęcia, iż instytucja przerwania biegu terminu przedawnienia może być zastosowana do opłat dodatkowych za brak opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Odpowiednie stosowanie zamieszczonego w Dziale III o.p. art. 70 § 4 w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (, możliwe jest na mocy odesłania zawartego w art. 67 § 1 ostatniej z wymienionych ustaw. Przepis art. 67 ustawy o finansach publicznych stanowi bowiem, że przepisy k.p.a. i odpowiednio - działu III o.p. stosuje się tylko do spraw nieuregulowanych niniejszą ustawą. Ustawa o finansach publicznych nie zawiera żadnej regulacji odnośnie przedawnienia należności wymienionych w art. 60, zatem mogą mieć w tym zakresie generalnie zastosowanie przepisy o.p.. Ponieważ kwestia przedawnienia przedmiotowych należności uregulowana jest ustawą szczególną, tj. ustawą o drogach publicznych, uregulowania te, jako lex specialis, mają pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym, zawartymi w ustawie o finansach publicznych i ustawie Ordynacja podatkowa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W rozpatrywanej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania powstał w dniu 23 marca 2012 r. Organ podkreślił, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształtowany został pogląd, zgodnie z którym, pomimo iż ustawa o drogach publicznych nie określa bezpośrednio terminu wniesienia opłaty dodatkowej, wykładnia logiczna art. 13f ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pozwala na przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa z chwilą stwierdzenia, że nie została dokonana opłata za parkowanie. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje zatem z dniem sporządzenia zawiadomienia o nieopłaconym postoju, gdyż w tym dniu zarządca drogi nabywa uprawnienie do pobrania takiej opłaty (por. m.in. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Szczecinie z dnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 730/10, Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1454/09 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 209/07). W związku z powyższym, zgodnie z cyt. wyżej art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął bieg z dniem 31.12.2012 r., a zakończył w dniu 31.12.2017r. Zatem, wobec stwierdzenia przedawnienia należności dochodzonej w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny zobligowany był do umorzenia tego postępowania na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co też uczynił, wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...]

Na powyższe postanowienie Prezydent Miasta Stołecznego W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie:

- art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnie niewłaściwe zastosowanie;

- art. 70 §4 o.p. poprzez jego neizastosowanie;

- art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik strony skarżącej przedstawił argumentację oraz wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w jego ocenie czynią skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem niniejszej skargi strona skarżąca – Prezydent Miasta Stołecznego W. uczynił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] o wskazanym wyżej numerze, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. R. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] obejmującego zaległość w kwocie 50 zł, z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania pojazdu w dniu 23 marca 2012 r., z uwagi na przedawnienie egzekwowanej należności.

Podstawę materialnoprawną podjęcia zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314)- dalej: u.p.e.a. oraz ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.

Natomiast zasadniczą kwestią sporną pozostaje możliwość zastosowania, do należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, o której mowa w art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 ) – dalej: p.d.p., art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 900) – dalej: o.p., regulującego kwestię terminu przedawnienia zobowiązania.

W ocenie strony skarżącej zarówno opłata za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, jak i opłata dodatkowa z tytułu nieuiszczenia powyższej opłaty za parkowanie, stanowią należności o charakterze publicznoprawnym, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 869) – dalej: u.f.p. Ustawa powyższa w art. 67 ust 1 w nieuregulowanych w niej sprawach, dotyczących należności o których mowa w art. 60 ( należności publicznoprawnych) odsyła do stosowania przepisów k.p.a. i odpowiednio do przepisów Działu III o.p., w tym art. 70 o.p., regulującej kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zdaniem strony skarżącej, wbrew stanowisku organu egzekucyjnego nie doszło do przedawnienia egzekwowanej należności z tytułu opłaty dodatkowej, z uwagi na fakt zastosowania środka egzekucyjnego- zajęcia wierzytelności rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego, o czym został on powiadomiony. Wobec powyższego doszło do sytuacji, o której mowa w art. 70 § 4 o.p., to jest do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowej należności, który to termin rozpoczął swój bieg na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tym samym zdaniem strony skarżącej organ egzekucyjny niezasadnie umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem Sądu powyżej prezentowane stanowisko strony skarżącej uznać należy za nieprawidłowe.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Natomiast jak wynika z art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach , o których mowa w §1 i § 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., co oznacza, iż w przypadku wystąpienia, którejkolwiek z przesłanek wskazanych w powołanym przepis organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia prowadzonego postępowania.

Stanowiący podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, których wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Jedną z przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego wyżej przepisu stanowi upływ terminu przedawnienia należności, który to termin, w zależności od charakteru egzekwowanej należności jest uregulowany w odrębnych aktach prawnych.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano egzekwowany w drodze postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w stosunku do osoby B. R. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] obowiązek obejmuje zaległość w kwocie 50 zł, z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania pojazdu w dniu 23 marca 2012 r.,

Zgodnie z art. 13 ust. 1 p.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (art. 13f ust. 1 p.d.p.). Natomiast jak wynika z art. 40d ust. 3 p.d.p. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone.

Powyżej powołany przepis art. 40d ust. 3 został wprowadzony do p.d.p. w drodze nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r.. Nr 179 poz. 1489), z mocą obowiązującą od dnia 4 października 2005 r. Dokonując powyższej nowelizacji ustawodawca usnął tym samym ponad 20 letni brak regulacji prawnej, co do kwestii przedawnienia należności wynikających z przepisów ustawy, a brak rozwiązań, wprost, czy też poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania innych ustaw, w zakresie przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych należności, pozwala w ocenie Sądu na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było określenie jednego, niepodlegającego wydłużeniu, pięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zapłaty należności wymienionych w art. 40d ust. 3 p.d.p. (por. wyroki WSA w Olsztynie z 7 marca 2018 r., I SA/Ol 95/18; WSA w Gdańsku z 13 marca 2018 r., I SA/GD 96/18; WSA w Poznaniu z 10 maja 2018 r., I SA/Po 197/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Natomiast powołany przez stronę skarżąca przepis art. 67 ust. 1 u.f.p. odsyłający między innymi do odpowiedniego stosowanie Działu III o.p., w tym art. 70 o.p., dotyczy jedynie spraw nieuregulowanych tą ustawą, jak i innymi ustawami szczególnymi, odrębnie regulującymi kwestie przedawnienia należności o charakterze publicznoprawnym. W tej drugiej sytuacji, uregulowania ustaw szczególnych, jako lex specialis, mają pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym (por. T. Brzezicki, W. Morawski – Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, PPLiFS z 2011 r. nr 7-8, str. 25-29). Powołany powyżej przepis art. 40d ust. 3 p.d.p. stanowi niewątpliwe taką regulację szczególną.

Tym samym w ocenie Sądu organy egzekucyjne zasadnie uznały, iż 5 letni termin przedawnienia zobowiązania B. R. z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w dniu 23 marca 2012 r. pojazdu w strefie płatnego parkowania, rozpoczął swój bieg z dniem 31 grudnia 2012 r. i upłynął w dniu 31 grudnia 2017 r. W związku z powyższym, w następstwie stwierdzenia, w ramach posiadanych przez organ egzekucyjny uprawnień wynikających z art. 29 § 1 u.p.e.a., co do badania istnienia egzekwowanego obowiązku, faktu przedawnienia dochodzonych należności, był on zobowiązany do wydania, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 u.p.e.a. postanowienia o umorzeniu postępowania prowadzonego w stosunku do B. R., w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]

Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest uznanie za nieuzasadnione podniesione zarzuty skargi, co do naruszenia art. 40d ust. 3 p.d.p., art. 70 § 4 o.p., art. 59 § 1 pkt 2, § 3 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

a.l.