Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 432/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2a, art. 4 pkt 22, art. 56 ust. 1, art. 92 a ust. 1, art. 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 2 pkt 35 a, art. 140 aa, art. 140 ab
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi D.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako WITD), powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 919, aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., określanej dalej jako u.t.d.) nałożył na D.A. - prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą D.A. PHU - karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2021 r.

w miejscowości [...], na drodze wojewódzkiej nr [...], funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli 6-osiowy pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz

3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M.P., który w momencie zatrzymania wykonywał na rzecz D.A. przewóz drogowy ładunku podzielnego (24 dppl elastyczne zawierające melaninę w ilości 1000 kg każdy - sumarycznie 24 t, rury stalowe, szczoteczki zapakowane w kartonach i zbiorczo na paletach w ilości 14 palet, wafle kukurydziane w kartonach ułożonych na paletach – w ilości 11 palet, dachówki zapakowane na 6 palet). Przejazd odbywał się z [...] do Norwegii. Kierujący okazał do kontroli dokumenty dotyczące przewożonego ładunku, dowody rejestracyjne pojazdów, prawo jazdy, kartę kierowcy oraz wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. Dalej organ wskazał, że w trakcie kontroli drogowej stwierdzono naruszenie lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. Ważenie kontrolowanego środka transportu wraz ładunkiem wykazało bowiem m.in., iż jego rzeczywista masa całkowita wynosi 55,3 t, zatem przekracza wartość dopuszczalną tego parametru wskazaną w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022; dalej jako rozporządzenie MI z 31 grudnia 2002 r.) - 40 t o 15,3 t, tj. o 38,25 %. Wobec powyższego organ uznał za zasadne nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej określonej w lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 10 000 zł. Jednocześnie – zdaniem organu - nie zachodziły żadne okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania na podstawie art. 92 c ust. 1 u.t.d.

D.A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi

I instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, określanej dalej jako k.p.a.), przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkującym błędnym ustaleniem, iż skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia,

2. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkującym błędnym nieustaleniem, iż w niniejszej sprawie w stosunku do tego samego zdarzenia co objętego niniejszym postępowaniem wszczęto równolegle drugie postępowanie administracyjne ([...]) i wydano decyzję administracyjną o wymierzeniu kary administracyjnej w kwocie 15.000 zł,

3. przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie

i nieumorzenie postępowania pomimo tego, iż skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie,

4. przepisu art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. przez jego niezastosowanie i wszczęcie, a następnie nieumorzenie niniejszego postępowania, co doprowadziło do prowadzenia równolegle dwóch postępowań administracyjnych dotyczących tego samego naruszenia i wydania dwóch decyzji administracyjnych, w których nałożono na skarżącą dwie kary pieniężne za to samo naruszenie,

5. art. 92a ust. 3 u.t.d. przez jego niezastosowanie i wymierzenie stronie kar

w łącznej wysokości 25.000 zł za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, tj. kontroli z dnia [...] grudnia 2021 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. l), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d), art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 2, art. 92c u.t.d., lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm., określanej dalej jako p.r.d.) oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MI z dnia 31 grudnia 2002 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., którego treść przywołał. Wskazał, że

w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw.

z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1

pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Dalej organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie,

tj. art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2, art. 92c ust. 1 u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1

i 2 p.r.d., a następnie wskazał, że podczas kontroli wykonano pomiar rzeczywisty masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów, do którego wykorzystano pomost wagowy METEOR-E-072, składający się z dwóch połączonych ze sobą za pomocą terminala platform przenośnych typu PLT 161 i służący do ważenia pojazdów w ruchu. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 15,3 t - co stanowi przekroczenie o 38,25% dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wynoszącej 40 t. Rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła 55,3 t. Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów

o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej o 20% sankcjonowane jest karą pieniężną

w wysokości 10.000 zł. Zdaniem GITD postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. WITD wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy ustalił, że organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie m.in. na podstawie następujących dowodów znajdujących się w aktach sprawy: protokołu kontroli, okazanych w toku kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej w trakcie kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie u.t.d. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia

3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów p.r.d. w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie

z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8). Wobec powyższego, w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz

z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów p.r.d. oraz u.t.d. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy p.r.d. sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Strona w toku całego postępowania administracyjnego przed organem I instancji oraz w odwołaniu nie złożyła wyjaśnień, które stanowiłyby dowody wskazujące, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia.

W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie

się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Zdaniem GITD w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanego wyżej naruszenia doszło

w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przed podjęciem kursu podjęła jakiekolwiek czynności celem weryfikacji masy całkowitej pojazdu, tj. że pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej. Ponadto przesłuchany podczas kontroli drogowej kierowca M.P. zeznał, że prowadzony przez niego pojazd nie był ważony po załadunku towaru na naczepę oraz że magazynierzy pracujący dla skarżącej mieli świadomość, że ładowana ilość towaru spowoduje przeciążenie pojazdu członowego. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd.

D.A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyżsża decyzję organu II instancji, w której zarzuciła naruszenie :

1) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkującej błędnym ustaleniem, iż skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia,

2) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkującej błędnym nieustaleniem, iż w niniejszej sprawie w stosunku do tego samego zdarzenia co objętego niniejszym postępowaniem wszczęto równolegle drugie postępowanie administracyjne ([...]) i wydano decyzje administracyjną o wymierzeniu kary administracyjnej w kwocie 15.000,00 zł,

3) naruszenie przepisów art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania pomimo tego, iż skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie,

4) naruszenie przepisu art. 92 c ust. 1 pkt 2 u.t.d. przez jego niezastosowanie

i wszczęcie, a następnie nieumorzenie niniejszego postępowania i prowadzenie równolegle dwóch postępowań administracyjnych dotyczących tego samego naruszenia, a w efekcie wydania dwóch decyzji administracyjnych w których nałożono na skarżącą dwie kary pieniężne za to samo naruszenie, tj. decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], którą strona została ukarana karą pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20 %, a w decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. (nr decyzji [...]) strona została ukarana karą 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym w wymiarach rzeczywistej masie całkowitej i naciskach jednej lub wielu osi odpowiadających zezwoleniu kategorii V z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny,

5) naruszenie art. 92 a ust. 3 u.t.d. przez jego niezastosowanie i wymierzenie stronie kar w łącznej wysokości 25.000 zł za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, tj. kontroli z dnia [...] grudnia 2021 r.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję WITD nakładającą na skarżącą karę 10.000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%. Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowiący, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7). W myśl l.p. 10.2.4 wspomnianego załącznika za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%, przewidziana jest kara 10.000 zł Dopuszczalne masy pojazdów określone zostały w rozporządzeniu MI z dnia 31 grudnia 2002 r. wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku: zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.

W kontrolowanej sprawie niesporne jest, że masa zatrzymanego w dniu

[...] grudnia 2021 r. w miejscowości [...], na drodze wojewódzkiej nr [...], zespołu pojazdów składającego się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], którym skarżąca wykonywała jako przewoźnik transport drogowy wynosiła 55,3 t, a tym samym przekraczała wspomniane w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI z dnia 31 grudnia 2002 r. 40 ton o ponad 20%. Wskazane powyżej okoliczności nie były kwestionowane i wynikały z treści protokołu kontroli. Należy podkreślić, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym, który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Stosownie bowiem do przepisu art. 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Stąd protokół kontroli korzysta z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych (por. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., II GSK 1944/17). W związku z powyższym niewątpliwie zaktualizowały się przesłanki do nałożenia na skarżącą kary w wysokości 10.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z l.p. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%. Zasadniczy spór w sprawie sprowadzał się do kwestii, czy wymierzenie skarżącej w niniejszej sprawie kary nie nastąpiło z naruszeniem zakazu podwójnego karania na podstawie tych samych okoliczności faktycznych. Skarżąca podnosiła bowiem zarówno na etapie postępowania odwoławczego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym, że na podstawie jednej kontroli drogowej WITD wszczął dwa równoległe postępowania i wydał dwie decyzje, a mianowicie decyzję, będącą przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie oraz decyzję z [...] stycznia 2022 r. nr [...], nakładającą karę w wysokości 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym. W konsekwencji zdaniem skarżącej został naruszony art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 56 ust. 1 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych, m.in.: 1) zgodnie z przepisami ustawy, 2) za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w p.r.d. Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów p.r.d. oraz przepisów u.t.d. Są to bowiem dwie sprawy administracyjne, załatwiane odrębnymi decyzjami (por. wyroki NSA: z 11 lipca 2020 r., II GSK 330/20 i 18 maja 2020 r., II GSK 270/20, wyroki WSA

w Lublinie z 10 grudnia 2019 r., III SA/Lu 468/19 i 13 listopada 2019 r., III SA/Lu 449/19, wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r. VIII SA/Wa 299/19, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 9 grudnia 2020 r., II SA/Go 506/20). Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w u.t.d. podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazdem nienormatywnym według ustawowej definicji jest - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Natomiast warunki dozwolonego poruszania się pojazdu nienormatywnego zostały określone w art. 64 p.r.d. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czy naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów u.t.d., właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego, zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki:

1. tożsamość zdarzeń, 2. tożsamość podmiotu popełniającego czyn, 3. tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma zatem ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r., III SA/Lu 468/19). Na skarżącą została w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nałożona kara pieniężna na podstawie przepisów p.r.d. Natomiast decyzja z dnia [...] stycznia 2022 r. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w u.t.d. przez skarżącą jako przewoźnika drogowego, a więc podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra. Inny jest bowiem cel omawianych regulacji. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny, inny też interes prawny podlega na podstawie tych przepisów ochronie. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2020 r., III SA/Gd 160/20). W orzecznictwie zwrócono uwagę, że w przypadku zawyżania masy ładunku, ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji, niewątpliwym jest bowiem, że zawyżanie wagi transportowanego towaru ponad dopuszczalne normy prowadzić może do realizacji transportu po niższych cenach (por. wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 marca 2020 r., III SA/Gd 814/19). Skoro nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można zatem mówić o tożsamych naruszeniach. Konkludując, wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W kontrolowanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d.

Nie nastąpiło również z powyższych względów naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d, co również zarzuca skarżąca w skardze. Przepis ten stanowi, iż suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Odnosi się on jedynie do sumy kary wymierzanych na podstawie u.t.d., a nie również kar orzekanych na mocy innych ustaw. Należy również podzielić ocenę organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie, zwłaszcza w kontekście przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści zeznań kierowcy zatrzymanego pojazdu (k. 1-4 akt administracyjnych). Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem

w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy. W sprawie nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a to na przewoźniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie dołożenia należytej staranności przy organizacji przewozu i braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami. (por. R. Strachowska, U.t.d. Komentarz, LEX/el. 2012, t. do art. 92c, wyrok NSA z 6 października 2022 r.,

II GSK 1207/20). Strona skarżąca takich dowodów nie przedstawiła, ani na etapie postępowania przed organem I instancji (mimo stosownego pouczenia zawartego

w zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2021 r.), ani też na etapie postępowania odwoławczego. Podkreślenia bowiem wymaga, iż poza zarzutem sformułowanym

w odwołaniu o niezastosowaniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. strona nie złożyła żadnych wniosków dowodowych, ani nawet nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tej normy prawnej w kontrolowanej sprawie. W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia

w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, iż zasadnie nałożono na skarżącą karę pieniężną przewidzianą w lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Z powyższych względów skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).