Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 140/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 121 poz 1137
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod  względem ochrony przeciwpożarowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na powtórny egzamin skargę oddala


UZASADNIENIE

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], działając na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137, z 2009 r. Nr 119, poz. 998) oraz art. 104 § 1 k.p.a., w związku z nieprawidłowościami w pełnieniu funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych przy uzgadnianiu projektu budowlanego budynku "[...]" przy ul. L. [...] w K., zgłoszonymi przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej pismem [...] z dnia [...] maja 2009 r., skierował mgr inż. S. B. rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. [...], na powtórny egzamin w zakresie oceny przygotowania zawodowego kandydatów do sprawowania funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne sprawy:

Pismem znak [...] z dnia [...] maja 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej powiadomił Komendanta Głównego PSP, w trybie § 13 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137), o nieprawidłowościach w działalności rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych S. B., nr upr. [...], przy uzgadnianiu projektu budynku "[...]" przy ul. L. [...] w K.

W związku z powyższym Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wszczął postępowanie wyjaśniające. Przedmiotowe postępowanie obejmowało analizę projektu budowlanego pt. "Przebudowa istniejącego budynku wraz z budową obiektu [...] i zaplecza administracyjno - technicznego", uzgodnionego bez uwag w dniu 15 maja 2003 r. przez S. B. - rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, nr upr. [...] oraz wyjaśnień rzeczoznawcy w zakresie uzgodnionych warunków ochrony przeciwpożarowej, przedstawionych w jego pismach z dnia: 21 lipca 2009 r., 6 kwietnia 2009 r., 7 marca 2009 r., 16 stycznia 2009 r. i 5 listopada 2008 r. W jego wyniku stwierdzono, iż przedmiotowy projekt zawiera nieprawidłowości mające znaczny negatywny wpływ na bezpieczeństwo pożarowe rozpatrywanego obiektu, polegające w szczególności na:

1) przekroczeniu dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego dla dróg ewakuacyjnych prowadzących od wyjść ewakuacyjnych [...] na poziomie + 9,50 do wyjść do innej V strefy pożarowej ("budynku administracyjno - technicznego") lub do wyjść na zewnątrz budynku, usytuowanych na poziomie ± 0,00; zaprojektowane długości dojść przy zapewnionym jednym dojściu ewakuacyjnym wynoszą: 30 m dla dojść prowadzących do innej strefy pożarowej, a w przypadku dojść do wyjść na zewnątrz budynku 59 m i 74 m, podczas gdy dopuszczalna długość dojścia ewakuacyjnego dla rozpatrywanego przypadku, zgodnie z § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), wynosi 10 m; taka sytuacja ma miejsce ponieważ, zgodnie z zasadami określania dojścia ewakuacyjnego opisanymi w cyt. § 256 ust. 1, 2 i 3, na odcinku drogi ewakuacyjnej (za wyjściem z [...]) występuje jedno dojście ewakuacyjne; brak drugiego dojścia ewakuacyjnego wynika z braku możliwości dojścia do drugiej klatki schodowej, z uwagi na nie zaprojektowanie na tym poziomie, tak jak to ma miejsce na innych poziomach, połączenia pomiędzy klatkami, realizowanego przez otwarte galerie; wyjaśnienie przedstawione przez rzeczoznawcę w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r. dotyczące zapewnienia dwóch dojść ewakuacyjnych jest zatem sprzeczne z sytuacją występującą w uzgodnionym w projekcie budowlanym; w tym stanie faktycznym stwierdzono, że zaprojektowane długości dojść ewakuacyjnych od wyjść zlokalizowanych na poziomie + 9,50, przekraczają wartość dopuszczalnej przez przepisy techniczno - budowlane długości dojścia ewakuacyjnego o 200 %; powyższa nieprawidłowość, zgodnie z aktualnymi przepisami § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych terenów (Dz. U. Nr 80 poz. 563), stanowi podstawę do uznania budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi w wyniku niezapewnienia w nim możliwości bezpiecznej ewakuacji;

2) nie uwzględnieniu wymogu obudowania poziomych dróg ewakuacyjnych, przez które prowadzone są dojścia ewakuacyjne od wyjść z pomieszczenia widowni do wyjść na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej, ścianami wewnętrznymi o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30; przedmiotowe rozwiązanie, wynikające z treści § 241 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jest niezbędne do zapewnienia w obiekcie bezpiecznych warunków ewakuacji dla osób opuszczających widownię; we wspólnej przestrzeni komunikacyjnej "[...]" zaprojektowano bowiem otwarte szatnie, które w przypadku powstania w ich obrębie pożaru, mogą w wyniku powstałego zadymienia, uniemożliwić bezpieczne opuszczenie budynku wyjściami ewakuacyjnymi prowadzącymi na zewnątrz; w kontekście powyższego należy podkreślić, że wymaganie obudowy poziomych dróg ewakuacyjnych nie dotyczy jedynie przypadku krytego ciągu pieszych - pasażu, wyposażonego w rozwiązania techniczno- budowlane zabezpieczające przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych;

3) nie uwzględnieniu wymagań § 245 pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dotyczącego stosowania do celów ewakuacji w budynkach śedniowysokich (SW), zawierających strefy pożarowe ZL I, klatek schodowych budowanych, zamykanych drzwiami oraz wyposażonych w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu; jako pionowe drogi ewakuacyjne uzgodniono otwarte klatki schodowe, nie zabezpieczone przed zadymieniem; w tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż wyjaśnienie rzeczoznawcy, zawarte w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., twierdzące, że "otwarte schody łączące poszczególne poziomy widowni (...) nie są klatkami schodowymi (...) zgodnie z odnośną Polską Normą" jest sprzeczne z postanowieniami zawartymi w obowiązującej w trakcie uzgadniania projektu Polskiej Normy PN-ISO 3880-1:1999 "Budownictwo. Schody. Terminologia"; według definicji zawartej w pkt 15 tej Normy przez klatkę schodową rozumie się "przestrzeń przewidzianą do umieszczenia schodów i powierzchni ścian ograniczających tą przestrzeń"; niezabezpieczenie przed zadymieniem przestrzeni klatek schodowych będących pionowymi drogami ewakuacyjnymi stanowi, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 5 wyżej wymienionego rozporządzenia MSWiA, podstawę do uznania budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi w wyniku niezapewnienia w nim możliwości bezpiecznej ewakuacji.

Organ wskazał ponadto, że jako nieprawidłowość uznano również fakt dokonania uzgodnienia projektu budowlanego nie zawierającego w opisie technicznym warunków ochrony przeciwpożarowej wymaganych na podstawie § 11 ust. 2 pkt 11, obowiązującego w momencie dokonania uzgodnienia projektu, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906). Opracowane w formie "Opinii w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej do projektu" z marca 2003 r., nie stanowi bowiem elementu uzgodnionego projektu budowlanego, zatwierdzanego przez odpowiednie organy administracji architektoniczno-budowlanej, którego ustalenia są wiążące zarówno podczas realizacji budynku, jak również w trakcie jego późniejszego użytkowania. Organ zwrócił uwagę, że wśród wymagań zawartych w tejże opinii oraz jej aktualizacji z marca 2007 r. zatytułowanej "Wymagania ochrony przeciwpożarowej aktualizacja opinii z marca 2003r." występują informacje, świadczące o niezachowaniu wymagań bezpieczeństwa pożarowego w uzgodnionym projekcie budowlanym. Powyższe dotyczy między innymi wspomnianej wcześniej obudowy klatek schodowych oraz ich zabezpieczenia przed zadymieniem, co potwierdza zawarty w tej opinii zapis "klatki schodowe w budynku średniowysokim kategorii ZL I i ZL III wymagają wydzielenia i oddymiania "

Biorąc pod uwagę powyższe nieprawidłowości w działalności S. B., rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. [...], których skutki miały istotny negatywny wpływ na stan bezpieczeństwa pożarowego budynku "[...] przy ul. L. [...] w K., w szczególności w aspekcie niezapewnienia odpowiednich warunków ewakuacji, organ uznał, że zasadne jest skierowanie w/w na powtórny egzamin w zakresie oceny przygotowania zawodowego kandydatów do sprawowania funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Organ wskazał ponadto, że wpływ na podjęte rozstrzygnięcie miał również fakt, że we wcześniejszej działalności S. B., jako rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, stwierdzano już nieprawidłowości, czego efektem było: unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego Centrum [...] w B. przy ul. M. - postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] lutego 2002 r., znak [...], unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego nadziemnej stacji paliw płynnych w R. [...] - postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] marca 2002 r., znak [...], udzielenie upomnienia w trybie § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz.1137) - decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia [...] października 2005 r., znak [...], wystosowanie pisma o charakterze pouczenia, kończącego postępowanie wyjaśniające, potwierdzającego popełnienie błędów przy uzgodnieniu projektu budowlanego "Projekt zagospodarowania terenu z zapleczem sanitarno-szatniowym przy Szkole [...]", ale informujące jednocześnie o odstąpieniu od zastosowania jednej z przewidzianych prawem sankcji, ze względu na fakt, iż w tym przypadku mogły zaistnieć wątpliwości interpretacyjne przepisu dotyczącego klas odporności pożarowych.

S. B. nie zgodził się z w/w rozstrzygnięciem i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2009 r., znak: [...].

Odnosząc się do zarzutów S. B. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wymaganiami § 256 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) parametr dojścia ewakuacyjnego rozumiany jest jako długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę, do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku, bądź do obudowanej klatki schodowej, wyposażonej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, zamykanej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30 lub drzwiami dymoszczelnymi w przypadku budynków mieszkalnych posiadających każde mieszkanie lub pomieszczenie oddzielone od poziomej drogi ewakuacyjnej drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30. W rozpatrywanym przypadku ewakuacji z [...] na poziomie +9,50 występuje tylko jedno dojście ewakuacyjne, ponieważ za wyjściami ewakuacyjnymi prowadzącymi z [...] występuje tylko jeden kierunek ewakuacji prowadzący jednocześnie do wyjść na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej. W ocenie organu, rozpatrywanie zatem dwóch wyjść ewakuacyjnych prowadzących z pomieszczenia [...], ale usytuowanych w tym samym (jednym) kierunku dojścia ewakuacyjnego, jako dwóch dojść ewakuacyjnych, jak to czyni w swych wyjaśnieniach "Rzeczoznawca", należy uznać za sprzeczne z postanowieniami cyt. § 256 ust. 1 i 2, definiującymi pojęcie dojścia ewakuacyjnego. Organ zauważył, że fakt zapewnienia dwóch wyjść ewakuacyjnych z [...] stanowi jedynie realizację wymagań zawartych w § 238 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących zapewnienia co najmniej dwóch wyjść ewakuacyjnych, oddalonych od siebie co najmniej 5 m z pomieszczenia przeznaczonego do jednoczesnego przebywania w nim ponad 50 osób (widownia posiada ogółem 760 miejsc, w tym 57 miejsc [...]).

Odnosząc się z kolei do argumentów "Rzeczoznawcy", przedstawionych jako wyjaśnienie do obowiązku wynikającego z wymagań § 241 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, organ uznał je za niezasadne z następujących powodów. Ewakuacja od wyjść z widowni na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej nie jest realizowana wyłącznie "poprzez schody [...]". Zgodnie z opisem warunków ewakuacji z widowni, przestawionym przez samego "Rzeczoznawcę" w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., drogami ewakuacyjnymi są również galerie, które umożliwiają komunikację pomiędzy klatkami schodowymi w ramach drugiego dojścia ewakuacyjnego. Stanowią one zatem poziome drogi ewakuacyjne, które na podstawie § 241 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, powinny posiadać obudowę o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30. Organ wskazał ponadto, że nie można uwzględniać doprojektowanych, na skutek działań podjętych przez PSP i organy nadzoru budowlanego, rozwiązań techniczno - budowlanych zabezpieczających drogi ewakuacyjne przed zadymieniem, które mogłyby stanowić uzasadniony argument do niewykonywania obudowy poziomych dróg ewakuacyjnych. Urządzeń zabezpieczających przed zadymieniem lub służących do usuwania dymu z dróg ewakuacyjnych nie przewidziano bowiem w uzgodnionym bez uwag rozpatrywanym projekcie budowlanym.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z zasadą zawartą w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) obiekty budowlane, w tym budynki, powinny być projektowane i budowane z uwagi między innymi na bezpieczeństwo pożarowe, w sposób określony w aktualnych przepisach, w tym techniczno - budowlanych i o ochronie przeciwpożarowej oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Stosowanie wyłącznie zasad wiedzy technicznej oraz przyjętej praktyki projektowej, bez uwzględnienia wymagań przepisów prawa nie jest możliwe, gdyż stanowi złamanie tych przepisów. Podniósł, że możliwe jest natomiast, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, uzyskanie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych (w trybie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), lub rozwiązań zamiennych w przypadku niektórych przepisów przeciwpożarowych (w trybie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) lub § 8 ust. 3 i § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139). Jednak w rozpatrywanej sprawie nie skorzystano z żadnej ze wspomnianych procedur.

Również zarzut dotyczący wskazania "projektu Polskiej Normy PN-ISO 3880-1:1999 "Budownictwo. Schody. Terminologia" jako "aktu nieobowiązującego", organ uznał za niezasadny, bowiem norma, stanowiąca dla projektantów i rzeczoznawców źródło wiedzy technicznej, została zatwierdzona i opublikowania przez Polski Komitet Normalizacyjny w dniu 13 września 1999 r. Ponadto wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia [...] września 2009 r. przedmiotową normę wskazano, gdyż nie można było zgodzić się z wyjaśnieniem "Rzeczoznawcy" zawartym

w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., że "otwarte schody łączące poszczególne poziomy widowni (...) nie są klatkami schodowymi (...) zgodnie z odnośną Polską Normą". Ponadto podkreślił, że kojarzenie przez "Rzeczoznawcę" wyrazu "projektu" użytego w sekwencji "... jest sprzeczne z postanowieniami zawartymi w obowiązującej w trakcie uzgodnienia projektu Polskiej Normy ..." z tą właśnie Polską Normą, nie zaś z uzgodnionym projektem (w domyśle "budowlanym") może wynikać z niezrozumienia użytych przez tutejszy organ argumentów. Przywołana sekwencja wskazuje jednoznacznie, że chodzi o sprzeczność z postanowieniami Polskiej Normy obowiązującej w momencie uzgadniania przez "Rzeczoznawcę" rozpatrywanego projektu budowlanego. Organ zwrócić uwagę, że jako podstawę prawną dla obowiązku zastosowania do ewakuacji klatek schodowych obudowanych, zamykanych drzwiami oraz wyposażonych w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu nie wskazano w/w Polskiej Normy lecz § 245 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Tym samym przedstawione we wniosku stwierdzenie, że "zarzut odnośnie niewydzielenia i oddymiania klatek schodowych jest niezasadny" należy uznać za chybione, gdyż niekwestionowanymi faktami wskazującymi na istnienie obowiązku wspomnianego wydzielenia i oddymiania klatek schodowych są wysokość budynku (obiekt zaliczony do grupy wysokości -średniowysoki) oraz kwalifikacja do kategorii zagrożenia ludzi strefy pożarowej obejmującej widownię (ZL I). Na podkreślenie, zdaniem organu, zasługuje również fakt, że w opracowanej przez "Rzeczoznawcę" opinii w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej w marcu 2003r. i jej aktualizacji w marcu 2007 r. występują zapisy o obowiązku zachowania wymagania wynikającego z rozpatrywanego § 245 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co potwierdza zapis "klatki schodowe w budynku średniowysokim kategorii ZL I i ZL III wymagają wydzielenia i oddymiania".

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej nie zgodził się także ze stwierdzeniem "Rzeczoznawcy", że wobec niezamieszczenia w rozporządzeniu MSWiA z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 22, poz. 206) jednoznacznego wskazania o konieczności zamieszczania przez projektanta w projekcie budowlanym danych dotyczących warunków ochrony przeciwpożarowej budynku, obowiązek taki nie istniał. Organ stwierdził, że wynikał on z wymagań przepisu § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, wskazującego że dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej są "niezbędne do stwierdzenia" przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych "zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej", w związku z treścią obowiązującego w tamtym czasie przepisu § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906), obligującego projektanta do zamieszczenia w projekcie budowlanym warunków ochrony przeciwpożarowej. Przedstawione we wniosku wyjaśnienie dotyczące integralności opracowania "Opinia w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej 2009 r." z uzgodnionym w dniu 15 maja 2003 r. projektem budowlanym pt. "Przebudowa istniejącego budynku wraz z budową obiektu [...]i zaplecza administracyjno - technicznego" nie może być rozpatrywane jako spełnienie warunku wspomnianego powyżej § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 1 marca 1999 r., gdyż formalnie nie stanowi części wspomnianego projektu.

W kontekście uwag "Rzeczoznawcy" do opisu wcześniejszych popełnionych przez niego nieprawidłowości, organ wyjaśnił, w kwestii wyroku "Naczelnego Sądu Administracyjnego", że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt 7/IV SA 3621/02 z dnia 21 kwietnia 2004 r. dotyczył decyzji Komendanta Głównego PSP znak [...] z dnia [...] lipca 2002 r., w sprawie skierowania "Rzeczoznawcy" na ponowny egzamin dla dokonania oceny przygotowania zawodowego do sprawowania funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a nie spraw unieważnień uzgodnień projektów Centrum [...] oraz Stacji Paliw Płynnych w [...], wynikających z postanowień odpowiednio [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP znak [...] z dnia [...] lutego 2002 r., utrzymanego w mocy przez postanowienie Komendanta Głównego PSP znak [...] z dnia [...] marca 2002 r. oraz [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP znak [...] z dnia [...] marca 2002 r., które to postanowienia są ostateczne i nie były zaskarżane do sądów administracyjnych.

Odnośnie pisma dotyczącego "Projektu zagospodarowania terenu z zapleczem sanitarno-szatniowym przy Szkole Podstawowej [...]" organ podkreślił, że wykazano w nim fakt uzgodnienia przez "Rzeczoznawcę" występujących w przedmiotowym projekcie błędnych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jednak w tym przypadku zrezygnowano z zastosowania formalnych sankcji, gdyż jako okoliczność łagodzącą uznano występowanie w obszarze stwierdzonych nieprawidłowości projektowych wątpliwości interpretacyjnych powodujących konieczność uzyskania przez tutejszy organ wyjaśnień autora przepisu.

Skargę na powyższą decyzję [...] Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. B., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie:

- art. 2 i art. 7 Konstytucji,

- § 2, § 13, § 14 ust. 1, § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U 2003.121.1137),

- § 256 ust. 1, 2 i 3, § 241 ust. 3, § 245 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U 2002.75.690),

- art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji z dnia 12 września 2002 r. (Dz. U 2002.169.1386).

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 81, art. 106 § 5, art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Ponadto odniósł się szczegółowo do zarzutów podniesionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137, z 2009 r. Nr 119, poz. 998), Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może udzielić rzeczoznawcy upomnienia lub skierować go na powtórny egzamin, o którym mowa w § 11 ust. 1, w przypadku stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie czynności wykonywanych przez rzeczoznawcę, o których mowa w § 13 ust. 2, 4 i 5.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę stwierdzone nieprawidłowości w pełnieniu funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych przy uzgadnianiu projektu budowlanego budynku "[...]" przy ul. L. [...] w K., zasadnie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej skierował mgr inż. S. B. rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. [...], na powtórny egzamin w zakresie oceny przygotowania zawodowego kandydatów do sprawowania funkcji rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Powyższy obowiązek został nałożony po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego stwierdzono, że w/w projekt, uzgodniony przez S. B. bez uwag, zawiera nieprawidłowości mające znaczny negatywny wpływ na bezpieczeństwo pożarowe obiektu. Nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, która następnie została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U 2003.121.1137), wskazać należy, za odpowiedzią na skargę, że jest on niezasadny, ponieważ z jego treści, nie wynika ograniczenie czasowe dla stosowania przepisu na podstawie, którego skierowano skarżącego na powtórny egzamin, lecz tylko w kontekście zdefiniowanego pojęcia "uzgodnienia", określa ogólną zasadę dotyczącą wymogu uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej projektu budowlanego obiektu budowlanego, w stosunku do którego Państwowa Straż Pożarna na podstawie art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) ma prawo zająć stanowisko przed przystąpieniem do użytkowania obiektu. Działania Komendanta Miejskiego PSP w [...] dotyczące stanowiska odbiorowego oraz [...] KW PSP w zakresie wyjaśnienia okoliczności jego wydania, stanowiły w przedmiotowej sprawie, jedynie przesłankę do wszczęcia odrębnego postępowania wyjaśniającego na podstawie przepisów dotyczących kontroli działalności rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Rozpatrywanie w ramach przedmiotowej sprawy, zdarzeń, które nie miały wpływu na podjęte w niej rozstrzygnięcie, jest niezasadne.

Również zarzut naruszenia przepisów § 13 oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U 2003.121.1137), nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem wydane rozstrzygnięcia, w sposób jednoznaczny wskazują, że przyczyną skierowania skarżącego na powtórny egzamin dla kandydatów do sprawowania funkcji rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych był fakt stwierdzenia w jego działalności nieprawidłowości, które wykazano przy uzgodnieniu projektu budowlanego budynku [...].

Odnosząc się do kwestii jakoby uznaniowego prawa wyboru sankcji, stwierdzić należy, że w przedmiotowym stanie faktycznym, biorąc pod rozwagę ciężar stwierdzonych w projekcie budowlanym nieprawidłowości, organ zasadnie nałożył surowszą formę sankcji, kierując skarżącego na powtórny egzamin. Ponadto, jak wskazał organ, był to już kolejny przypadek, kiedy w stosunku do skarżącego podejmowane były działania dyscyplinujące.

Odnośnie zarzutu niewłaściwego zastosowania wymagań przepisów § 256 ust. 1, 2 i 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, należy uznać za odpowiedzią na skargę, że jest on niezasadny. Zgodnie z wymaganiami § 256 ust. 1 i 2 przedmiotowego rozporządzenia parametr dojścia ewakuacyjnego rozumiany jest jako "długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę, do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku", bądź pierwszych drzwi przedsionka przeciwpożarowego lub obudowanej klatki schodowej, wyposażonej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, zamykanej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30 lub drzwiami dymoszczelnymi w przypadku budynków mieszkalnych posiadających każde mieszkanie lub pomieszczenie oddzielone od poziomej drogi ewakuacyjnej drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30. Uwzględniając opisany powyżej sposób określania długości dojścia ewakuacyjnego należy stwierdzić, za organem, że w rozpatrywanym przypadku ewakuacji [...] na poziomie +9,50 występuje tylko jedno dojście ewakuacyjne, ponieważ za wyjściami ewakuacyjnymi prowadzącymi z widowni [...] (wyjściem z pomieszczenia na drogę ewakuacyjną) występuje tylko jeden kierunek ewakuacji prowadzący jednocześnie do wyjść na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej. Rozpatrywanie zatem dwóch wyjść ewakuacyjnych prowadzących z pomieszczenia [...], ale usytuowanych w tym samym (jednym) kierunku dojścia ewakuacyjnego, jako dwóch dojść ewakuacyjnych, jak to czyni skarżący, należy uznać za sprzeczne z postanowieniami cyt. powyżej § 256 ust. 1 i 2, definiującymi pojęcie dojścia ewakuacyjnego. Przyjęte przez skarżącego rozumowanie stoi w sprzeczności również z wymaganiami § 256 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia, gdyż niezachowany byłby w takim przypadku warunek niepokrywania się dojść ewakuacyjnych oraz występowałoby naruszenie przepisu § 237 ust. 1 tego rozporządzenia odnoszącego się do zasady określania parametru przejścia ewakuacyjnego. Fakt zapewnienia dwóch wyjść ewakuacyjnych z widowni [...] stanowi jedynie realizację wymagań zawartych w § 238 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących zapewnienia co najmniej dwóch wyjść ewakuacyjnych, oddalonych od siebie co najmniej 5 m pomieszczenia przeznaczonego do jednoczesnego przebywania w nim ponad 50 osób (widownia posiada ogółem 760 miejsc, w tym 57 miejsc w [...]). Wobec powyższego zaprojektowane długości dojść ewakuacyjnym wynoszące 30 m dla dojść prowadzących do innej strefy pożarowej, a w przypadku dojść do wyjść na zewnątrz budynku 59 m i 74 m, są niezgodne z wymaganiami § 256 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia, gdyż przekraczają one dopuszczalną prawem maksymalną długość wynoszącą 10 m. Dlatego stwierdzono, że wartość dopuszczalnej przez przepisy techniczno - budowlane długości dojścia ewakuacyjnego jest przekroczona o co najmniej 200 %. Zgodnie z aktualnymi przepisami § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80 poz. 563), występowanie przedmiotowej nieprawidłowości w istniejącym budynku stanowi podstawę do uznania go za zagrażający życiu ludzi w wyniku niezapewnienia w nim możliwości bezpiecznej ewakuacji.

Zarzut odnośnie niewłaściwego zastosowania przepisu § 241 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury również jest niezasadny. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, przedmiotowy przepis o treści "w ścianach zewnętrznych budynków, przy których znajduje się galeria, będąca jedyną drogą ewakuacyjną, dopuszcza się umieszczanie naświetli powyżej 2 m od posadzki tej galerii" nie dotyczy galerii wewnętrznych zastosowanych w budynku jako część poziomej odcinki drogi ewakuacyjnej. Zastosowanie w tym przypadku ma przepis § 241 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, który stanowi że obudowa poziomych dróg ewakuacyjnych powinna mieć klasę odporności ogniowej wymaganą dla ścian wewnętrznych, nie mniejszą jednak niż El 15, z uwzględnieniem § 217 oraz że wymaganie tej klasy nie dotyczy obudowy krytego ciągu pieszego - pasażu, o którym mowa w § 247 ust. 2. Droga ewakuacji z pomieszczenia widowni do niewydzielonych i niezabezpieczonych przed zadymieniem klatek schodowych, prowadzi bowiem przez poziome odcinki galerii usytuowanych wewnątrz budynku. Ponadto ewakuacja od wyjść z widowni na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej nie jest realizowana wyłącznie "poprzez schody [...]". Zgodnie z opisem warunków ewakuacji z widowni, przestawionym przez samego skarżącego w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., drogami ewakuacyjnymi są również galerie, które umożliwiają komunikację pomiędzy klatkami schodowymi w ramach drugiego dojścia ewakuacyjnego. Stanowią one zatem poziome drogi ewakuacyjne, które na podstawie cyt. § 241 ust. 1 powinny posiadać obudowę o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30.

Również zarzut odnośnie niewłaściwego zastosowania przepisów § 245 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, należy uznać za niezasadny, bowiem jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, niekwestionowanymi dowodami w sprawie, wskazującymi na obowiązywanie wymagań przepisu § 245 pkt 2 są dane dotyczące wysokości budynku (obiekt zaliczony z uwagi na swą wysokość do grupy budynków średniowysoki) oraz kwalifikacji strefy pożarowej obejmującej widownię (pomieszczenie przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób) do kategorii zagrożenia ludzi ZL I. Również w opracowanych przez skarżącego opiniach w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej z marca 2003 r. i jej aktualizacji z marca 2007 r., występują zapisy o obowiązku zachowania wymagania wynikającego z rozpatrywanego § 245 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co potwierdza zapis "klatki schodowe w budynku średniowysokim kategorii ZL I i ZL III wymagają wydzielenia i oddymiania".

Należy także, powtórzyć za odpowiedzią na skargę, że zarzut dotyczący naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji również jest niezasadny, bowiem w zaskarżonej decyzji, nie wskazano jej jako podstawy prawnej dla obowiązku "projektu Polskiej Normy PN-ISO 3880-1:1999 "Budownictwo. Schody Terminologia" lecz jako podstawę wskazano przepisy § 245 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury który stanowi, że w budynku średniowysokim (SW), zawierającym strefę pożarową ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Powyższą normę, przytoczono jedynie jako źródło wiedzy w celu wyjaśnienia stosowanego w przepisie § 245 pojęcia klatki schodowej, gdyż nie można było zgodzić się z wyjaśnieniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., że "otwarte schody łączące poszczególne poziomy widowni (...) nie są klatkami schodowymi (...) zgodnie z odnośną Polską Normą".

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 81, art. 106 § 5, art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenia przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji, wskazać należy, że są one bezzasadne.

Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, umożliwił skarżącemu na każdym etapie postępowania możliwość wypowiedzenia się odnośnie stawianych zarzutów, dokonał właściwej oceny materiału dowodowego w sprawie, a wydane rozstrzygnięcie odpowiada obowiązującym przepisom prawa.

Wprawdzie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w decyzji z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], w sposób niezbyt precyzyjny powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazując jedynie przepis § 14 ust. 1 Rozporządzenia, jednakże to uchybienie nie jest na tyle istotne, aby stanowiło podstawę do uchylenia decyzji, bowiem z dalszej części, w sposób jednoznaczny wynika, który przepis był podstawą prawną decyzji, konsekwencją czego było wydanie zaskarżonej decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.