Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 122/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 39, par. 45, par. 46, par. 10 ust. 1, par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami i zmiany powierzchni działek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 grudnia 2017 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) po rozpatrzeniu odwołania L. J. od decyzji Starosty z dnia 13 października 2017r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. uchylił decyzję w części dotyczącej ustalenia położenia punktu granicznego nr 3-591 oraz w części dotyczącej zmiany powierzchni działek nr 112/1, 112/2 i 115/2 oraz odmówił ustalenia przebiegu granicy na odcinku pomiędzy punktami nr 3-590 i 3-591, w tym położenia punktu nr 3-591, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Pismem z dnia 1 września 2014 r. A. M. zwrócił się do WINGiK o pomoc w prawidłowym wyznaczeniu granicy działek nr 112/1 i 112/2 położonych w B. wskazując, że północna granica działek nr 112/1 i 112/2, stanowiących jego własność, została przesunięta o około 50 cm, co spowodowało, że jego budynki znajdują się częściowo na działce nr 115/2. Niniejszy wniosek zgodnie z właściwością został przekazany do załatwienia Staroście.

Pismem z dnia 14 października 2014 r. Starosta poinformował wnioskodawcę, że po zbadaniu materiałów źródłowych dotyczących przebiegu granicy między działkami nr 112/1 i 115/2 stwierdzono, iż podczas aktualizacji ewidencji gruntów wykonanej w 1998 r. zmieniono przebieg przedmiotowej granicy, a w związku z tym zostaną podjęte działania w celu wyeliminowania nieścisłości w aktualnej ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 20 października 2015 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]. Ze sprawozdania technicznego znajdującego się w/w operacie wynika, że Starosta zlecił opracowanie w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 03 miasta B., polegającej na ustaleniu przebiegu granic między działkami nr 112/1 i nr 112/2, a działką nr 115/2. Wykonawca operatu technicznego [...] przystąpił do czynności ustalenia granic przedmiotowych działek, jednak z powodu braku zgodnego wskazania przebiegu granic przez właścicieli nieruchomości oraz braku możliwości ustalenia przebiegu granicy według ostatniego spokojnego stanu posiadania, czynności zostały przerwane i zakończone. Wykonawca na podstawie danych z bazy ewidencji gruntów i budynków, wykonanego pomiaru oraz numerycznej mapy ewidencyjnej dokonał modyfikacji mapy numerycznej, wykonał mapę aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wykazy zmian danych ewidencyjnych budynków oraz arkusz kartoteki budynków, a także wykaz zmodyfikowanych współrzędnych punktów granicznych.

Na podstawie wyżej opisanego operatu technicznego Starosta w dniu 8 lutego 2016 r. wydał decyzję znak: [...] orzekając: w punkcie 1 - o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu 03 miasta B. zmian wynikających z wykazu zmian danych ewidencyjnych budynku, dla budynków o identyfikatorach nr 260101 4.0003.112/1.1_BUD, nr 260101 4.0003.112/1.2 BUD, nr 260101 4.0003.112/1.3_BUD, nr 260101 4. 0003.112/1.4_B UD znajdującego się w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2015 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]; w punkcie 2 - o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu 03 miasta B. danych wynikających z arkusza kartoteki danych ewidencyjnych budynku, dla budynków o identyfikatorach nr 260101 4.0003.112/1.5 BUD i nr 260101 4.0003.112/1.6_BUD, znajdującego się w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2015 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]; w punkcie 3 - o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu 03 miasta B. odnośnie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2 stanowiącymi własność A. M., a działką nr 115/1 stanowiącą własność L. i J. małż. J..

Starosta stwierdził, że dane źródłowe dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 obarczone są błędami pomiarowymi przez co dokumentacja wykorzystana do pozyskania danych dotyczących przebiegu granic przedmiotowych działek jest niewiarygodna. W takiej sytuacji, zgodnie z § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej jako rozporządzenie), dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Jednak ze względu na brak zgodnych wskazań właścicieli przedmiotowych działek oraz brak możliwości ustalenia ostatniego spokojnego stanu posiadania, nie może uwzględnić żądania wnioskodawcy, gdyż byłoby to w rzeczywistości rozstrzygnięciem w zakresie prawa własności w stosunku do pasa gruntu wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2 stanowiącymi własność A. M., a działką nr 115/2 stanowiącą własność J. i L. małż. J., do czego organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się A. M. zarzucając, że budynki mieszkalne i gospodarcze wybudowane w latach 60-tych ubiegłego wieku przez jego rodziców powinny w całości znajdować się na działce nr 112/1, a nie jak to jest aktualnie wykazane w ewidencji, posadowione są częściowo na sąsiedniej działce nr 115/2, co nie jest prawidłowe.

WINGiK uchylając wymienioną wyżej decyzję stwierdził, że Starosta prowadząc postępowanie na wniosek strony wykroczył poza zakres żądania wnioskodawcy dotyczący ustalenia granic działki ewidencyjnej, rozstrzygając w przedmiocie danych dotyczących budynków tj. powierzchni budynków, przypisaniu numerów działek zabudowanych poszczególnymi budynkami oraz określenia rodzaju i klasy budynków, zgodnie z wykazami zmian danych ewidencyjnych budynku oraz arkuszami kartoteki danych ewidencyjnych budynków. Starosta nie ocenił również, czy faktycznie istniała potrzeba ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 i nie wyjaśnił przyczyny, z powodu której nie można było ustalić ostatniego spokojnego stanu posiadania. Nie wyjaśnił również dlaczego wykonawca stwierdzając brak zgodnych wskazań właścicieli działek oraz brak możliwości ustalenia ostatniego spokojnego stanu posiadania, nie przystąpił do ustalenia granic zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia. ponownym postępowaniu Starosta wezwał wykonawcę prac geodezyjnych do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1, 112/2, a działką nr 115/2 w sposób określony w § 39 ust. 3 rozporządzenia. Operat techniczny obejmujący wskazany zakres prac został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem ewidencyjnym [...].

W oparciu o w/w opracowanie Starosta w dniu 6 października 2016 r. wydał decyzję znak: [...] orzekając:

Ustalić przebieg granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 położonymi w obrębie 03 miasta B., zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 sierpnia 2016 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]. Ustaloną granicę wyznaczają punkty nr 1794, 3-583, 3-584, 3-585, 3-585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590, 3-591.

W jednostce rejestrowej G.3 - zmienić powierzchnię działki nr 115/2 z dotychczasowej powierzchni 0,1441 ha na powierzchnię 0,1450 ha, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek, znajdującym się w operacie technicznym [...].

W jednostce rejestrowej G.109 - zmienić powierzchnię działki nr 112/1 z dotychczasowej powierzchni 0,1414 ha na powierzchnię 0,1423 ha oraz działki nr 112/2 z dotychczasowej powierzchni 0,0651 ha na powierzchnię 0,0636 ha zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek, znajdującym się w operacie technicznym [...].

W uzasadnieniu wyżej opisanej decyzji Starosta wyjaśnił, że w trakcie czynności ustalenia granic działek ewidencyjnych, przeprowadzonych przez wykonawcę w dniu 23 lipca 2015 r., nie udało się ustalić przebiegu granic działek nr 112/1 i 112/2 z działką nr 115/2, na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, niemożliwe było również ustalenie przebiegu granicy wg ostatniego spokojnego stanu posiadania. W związku z tym, wykonawca prac, w dniu 20 lipca 2016 roku, przy udziale A. M. właściciela działek nr 112/1 i 112/2, ustalił przebieg granic tych działek na podstawie art. 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny [...], w ocenie Starosty , stanowi zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków podstawę do wprowadzenia zmian w zakresie granic i powierzchni działek nr 112/1, 112/2, 115/2.

Od decyzji Starosty z dnia 6 października 2016 r. odwołanie złożył L. J. podnosząc, że strony tego postępowania nie wypracowały zgodnego stanowiska, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1, 112/2, a działką nr 115/2. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji przebieg granicy jak również położenie budynków jest odmienne w porównaniu z innymi dokumentami geodezyjnymi, w tym z operatem z czasu założenia ewidencji gruntów z 1974 roku. W jego ocenie doszło do naruszenia przepisów prawa, w przedmiocie dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Brak zgody między stronami, co do przebiegu granic zdaniem odwołującego wskazuje na istnienie sporu o własność, do którego rozstrzygnięcia nie są właściwe organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków. Ponadto stwierdził, że został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się, co do przebiegu granicy w trakcie czynności geodezyjnych przeprowadzonych w terenie w dniu 20 lipca 2016 roku. O fakcie niemożności uczestniczenia w tych czynnościach, poinformował wykonawcę prac telefonicznie wnosząc o przełożenie tych czynności na inny termin, a następnie pismem z dnia 22 lipca 2015 roku skierowanym do Starosty usprawiedliwił swoją nieobecność na gruncie, w dniu pomiarów.

Rozpatrując odwołanie WINGiK wydał decyzję z dnia 9 grudnia 2016r., znak: [...], orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty z dnia 6 października 2016 r. znak: [...] w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zgodnie ze stanowiskiem organu, opinie zawarte w operatach: [...] oraz [...] potwierdzają potrzebę ustalenia przebiegu granic między przedmiotowymi działkami. Ustaleń w tym zakresie wykonawca prac po analizie dokumentów źródłowych dokonał w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Jednak wykonawca nie wyjaśnił dlaczego wobec braku zgodnych wskazań przebiegu granicy przez właścicieli nieruchomości, pominął możliwość ustalenia przebiegu granic w sposób określony w § 39 ust. 2 rozporządzenia tj. według ostatniego spokojnego stanu posiadania pomimo, że jak wynika ze szkicu polowego nr 1, zamieszczonego w opracowaniu o identyfikatorze ewidencyjnym [...], na gruncie pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 znajdują się elementy zagospodarowania terenu tj. trwałe ogrodzenia oraz budynek mieszkalny i budynki gospodarcze, na podstawie których można określić stan posiadania, a z wniosku A. M. wynika, że stan ten nigdy nie był przedmiotem sporu.

WINGiK uznał również zarzuty odnoszące się do pozbawienia L. J. prawa uczestniczenia w prowadzonych czynnościach na gruncie i składania oświadczeń.

Starosta , wykonując zalecenia WINGiK zobowiązał wykonawcę opracowania [...] do powtórzenia czynności ustalenia przebiegu granicy między działkami nr nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2.

W dniu 6 września 2017r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny pod identyfikatorem ewidencyjnym [...] jako uzupełnienie operatu [...].

Jak wynika ze sprawozdania technicznego zamieszczonego w operacie [...], wykonawca dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr nr 112/1 i 112/2 z działką nr 115/2 w sposób określony w § 39 ust. 3 rozporządzenia, po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie. Następnie wykonawca pomierzył ustalone punkty nr: 3-1794, 3-583, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590, 3-591. Natomiast punkty nr 3-584, 3-585 przyjął z operatów [...], [...].

Operat techniczny o identyfikatorze ewidencyjnym [...] stanowił podstawę do wydania przez Starostę decyzji z dnia 13 października 2017 r. [...] orzekającej:

- w punkcie 1 - o ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2 stanowiącymi własność A. M., a działką nr 115/2 stanowiącą własność L. i J. małż. J., położonymi w obrębie 03 miasta B., zgodnie z dokumentacją o identyfikatorze ewidencyjnym [...]. Ustalona granica przebiegać będzie linią łamaną biegnącą z punktu nr 3-1794 przez punkty nr 3-583, 3-584, 3-585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590 do punktu 3-591;

- w punkcie 2 - w jednostce rejestrowej G.3, w której na podstawie KW nr [...] jako właściciele wpisani są L. i J. małż. J., zmienić powierzchnię działki nr 115/2 z dotychczasowej powierzchni 0,1441 ha na powierzchnię 0,1450 ha, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczącym działek, zawartym w operacie technicznym o identyfikatorze ewidencyjnym [...];

w punkcie 3 - w jednostce rejestrowej G.109, w której na podstawie KW nr [...] (w stosunku do działki nr 112/1) oraz KW nr [...] (w stosunku do działki nr 112/2) jako właściciel wpisany jest A. M., zmienić powierzchnię działki nr 112/1 z dotychczasowej powierzchni 0,1414 ha na powierzchnię 0,1423 ha oraz zmienić powierzchnię działki nr 112/2 z dotychczasowej powierzchni 0,0651 ha na powierzchnię 0,0636 ha, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczącym działek, zawartym w operacie technicznym o identyfikatorze ewidencyjnym [...].

Od decyzji tej odwołał się L. J. uznając ustalenie przebiegu granic oraz zmiany powierzchni przedmiotowych działek dokonane w oparciu o § 39 rozporządzenia za dowolne, oparte na dokumentach geodezyjnych, które są obarczone błędami. W ocenie odwołującego, zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają w sposób jednoznaczny na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w sposób opisany w zaskarżonej decyzji. Podniósł również, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano, na jakiej podstawie wprowadzono zmiany odnośnie powierzchni przedmiotowych działek. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, w jaki sposób organ obliczył nowe powierzchnie działek. Nie ustalono również, czy granice sąsiednich działek nie są sporne, co może mieć wpływ na końcowy wynik pomiarów.

Rozpatrując odwołanie WINGiK przyjął, że na skutek wniosku A. M. w sprawie weryfikacji granic działek nr 112/1 i 112/2, w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na ustaleniu przebiegu granic między tymi działkami, na zlecenie Starosty , zostało wykonane opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2015 roku, pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]. Określony w zleceniu zakres prac obejmował: analizę materiałów źródłowych dotyczących ewidencji gruntów, analizę stanu prawnego działek nr 112/1, 112/2 i 115/2, pomiar w terenie budynków, sporządzenie wykazu zmian budynków i arkuszy budynków oraz pomiar stanu użytkowania.

W uzasadnieniu organ przywołał treść § 36 rozporządzenia, który określa podstawy wykazania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz § 37 ust. 1 rozporządzenia stanowiący, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Wykonawca prac po przeanalizowaniu dokumentów udostępnionych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ustalił, że dane źródłowe dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr nr 112/1, 112/2, a działką nr 115/2 są obarczone błędami pomiarowymi przez co są niewiarygodne, zatem zachodzi potrzeba ich ustalenia. W związku z tym wykonawca opracowania geodezyjnego nr [...] przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy tymi działkami.

Postawę do wydania przez Starostę decyzji z dnia 13 października 2017 r. stanowił przyjęty w dniu 6 września 2017r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny pod identyfikatorem ewidencyjnym [...].

Jak wynika ze sprawozdania technicznego oraz z opinii dotyczącej przebiegu granic, zamieszczonych w operacie [...], wykonawca dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 w sposób określony w § 39 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Granicę tą wyznaczają punkty nr: 3-1794, 3-583, 584, 585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590, 3-591. Wykonawca pomierzył ustalone punkty nr nr: 3-1794, 3-583, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590, 3-591, natomiast dane dotyczące punktów nr nr 584 i 585 (naroża budynków) pozyskał z operatów [...] i [...]. W opinii dotyczącej przebiegu granic, znajdującej się w operacie [...] zamieszczona jest informacja, że w trakcie czynności ustalenia przebiegu granic, przeprowadzonych w dniu 27 lipca 2017, strony nie wskazały zgodnie przebiegu granic nieruchomości, a ustalenie przebiegu granic według ostatniego spokojnego stanu posiadania było niemożliwe, ponieważ przebieg granicy według stanu istniejącego na gruncie nie jest jednoznaczny, a do stwierdzenia takiego stanu nie wystarcza ustalenie, że granica istnieje przez okres dłuższy niż 1 rok, tym bardziej, że do posiadania gruntu ograniczonego punktami oznaczonymi na szkicu granicznym nr 586-584-128-116 (istniejąca opaska betonowa), właściciele działek nr 112/1 i 115/2 mają odmienne zdanie - opaska betonowa była wykonana wokół budynku mieszkalnego nr 1 na działce 112/1, a w chwili obecnej znajduje się poza terenem posesji oznaczonej jako działka nr 112/1.

Z czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych został spisany w dniu 27 lipca 2017 r. "Protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych", dotyczący ustalenia przebiegu granic działek nr nr 112/1 i 112/2 z działką nr 115/2. Będący częścią operatu [...] protokół wskazuje, że wykonawca ustalił przebieg granic wymienionych działek po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków czyli zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia. Protokół ten, został podpisany przez właściciela działek nr nr 112/1 i 112/2 – A. M., który zaakceptował ustaloną granicę. Natomiast współwłaściciel działki nr 115/2 – L. J. oświadczył, że ustalonej granicy nie akceptuje, J. J. nie uczestniczyła w czynnościach ustalenia przebiegu granic pomimo prawidłowego zawiadomienia.

Jak wynika ze szkicu granicznego nr 1, przebieg granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, działką nr 115/2 wyznaczają pkt nr: 3-1794, 3-583, 584, 585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590, 3-591. Punkt nr 3-1794 stanowi wspólny punkt graniczny nie tylko dla działek nr 112/1, 115/2, ale również dla działek nr 113 i 117/1, natomiast punkt nr 3-591 stanowi wspólny punkt graniczny dla działek nr 112/2, 115/2 oraz dla działki nr 111/4. Zatem o czynnościach ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 powinni być powiadomieni również właściciele działek nr 111/4, 113 i 117/1.

Zgodnie z § 38 ust. 1 rozporządzenia, o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania. Jednak z operatu technicznego [...] wynika, że położenie punktu nr 3-1794 nie zostało ustalone, tylko przyjęte na podstawie danych zawartych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków. Zatem nie było potrzeby zawiadamiania właścicieli działek nr 113 i 117/1 o podjętych, przez wykonawcę tego opracowania, czynnościach dotyczących ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2.

Ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 na linii wyznaczonej przez punkty nr: 3-1794, 3-583, 584, 585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590 spełnia wymogi określone w § 39 ust. 3 rozporządzenia, gdyż jak stwierdził wykonawca opracowania o identyfikatorze [...] nie można było ustalić przebiegu granicy między przedmiotowymi działkami na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, czyli w sposób określony w § 39 ust. 1 rozporządzenia. Nie można było również ustalić przedmiotowej granicy na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania tj. w oparciu o § 39 ust. 2 tego rozporządzenia. W związku z tym wykonawca przystąpił do ustalenia granicy w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Zbadał położenie znaków i śladów granicznych, następnie przeprowadził analizę wszystkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, jak również wziął pod uwagę oświadczenia zainteresowanych podmiotów.

Zgodnie ze stanowiskiem WINGiK, decyzja Starosty z dnia 13 października 2017 r. w części dotyczącej ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2 na linii wyznaczonej przez punkty nr nr: 3-1794, 3-583, 584, 585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590 została wydana prawidłowo.

Położenie punktu nr 3-591 zostało ustalone przez wykonawcę operatu technicznego o identyfikatorze [...] również w trybie określonym w § 39 ust. 3 rozporządzenia. Zatem zgodnie z § 38 ust. 1 w celu ustalenia położenia tego punktu granicznego wykonawca powinien zawiadomić właściciela działki nr 111/4 o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 112/2 i 115/2 gdyż punkt ten wyznacza również przebieg granicy działki nr 111/4. Wykonawca opracowania o identyfikatorze [...] tego obowiązku nie dopełnił. W tej sytuacji organ uznał, że przebieg granicy pomiędzy działką nr 112/2, działką nr 115/2, na odcinku od pkt 590 do pkt 591 został ustalony wadliwie, a w związku z tym protokół z dnia 27 lipca 2017 r., zawarty w dokumentacji o identyfikatorze [...] nie może stanowić podstawy do ustalenia przebiegu granicy na odcinku od pkt 590 do pkt 591, w tym położenia punktu granicznego nr 3-591.

W ocenie organu, przedmiotowa dokumentacja nie może również stanowić podstawy do zmiany powierzchni działek nr112/1, 112/2 i 115/2, gdyż powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją jej granic. Przedmiotem opracowania o identyfikatorze [...] był przebieg granicy wyłącznie pomiędzy działkami nr 112/1, 112/2, a działką nr 115/2. Opracowanie to nie dotyczyło więc ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu pozostałych granic działek nr 112/1, 112/2, 115/2.

Na podstawie danych dotyczących ustalenia przebiegu granicy wyłącznie pomiędzy tymi działkami nie ma podstaw do obliczenia powierzchni tych działek. Ponadto, postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 13 października 2017 r. zostało wszczęte na wniosek A. M., który dotyczył jedynie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr nr 112/1 i 112/2, a działką nr 115/2, nie zaś żądania zmiany powierzchni działek. Stanowisko odnośnie związania organu wnioskiem strony w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jest ugruntowane. Zatem rozpatrując wniosek A. M. nie było podstaw do zmiany powierzchni działek nr nr 112/1, 112/2 i 115/2, co oznacza, że decyzja Starosty z dnia 13 października 2017 r. w części dotyczącej zmiany powierzchni tych działek jest wadliwa.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2017 r. znak: [...], złożył do WSA w Kielcach L. J. zarzucając:

naruszenie przepisów prawa, który miał wpływ na wynik sprawy, to jest § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez brak zawiadomienia o toczącym się postępowaniu właścicieli, użytkowników wieczystych bądź osób władających działkami 113 i 117/1 dla których punkt 3-1794, przyjęty do przebiegu spornej granicy, jest punktem wspólnym, zaś powołany przepis w/w rozporządzenia nie uzależnia udziału w/w osób od sposobu ustalenia/przyjęcia punktu do przebiegu granicy, a jedynie zapewnia w każdym przypadku udział w/w osób w postępowaniu ustalenia przebiegu granicy;

naruszenie przepisów prawa, który miał wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a poprzez nie odniesienie się organu II instancji do zarzutu, że w istocie zaskarżona decyzja I instancji w rzeczywistości dokonuje swoistego rozgraniczenia obu nieruchomości, zaś w żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia.

naruszenie przepisów prawa, który miał wpływ na wynik sprawy, to jest § 39 ust. 3 cyt. rozporządzania poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy, brak jest możliwości pewnego ustalenia przebiegu granicy, zaś brak zgody między stronami na tak określony przebieg granicy stanowi o istnieniu między nimi sporu o granicę, który z istoty swej jest sporem o własność, do rozstrzygnięcia, którego mogą mieć jedynie zastosowania przepisy dotyczące rozgraniczenia.

Skarżący wniósł o zmianę i uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2017 roku i decyzji jej poprzedzającej Starosty z dnia 13 października 2017 roku nr [...] w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji WINGiK w zakresie, w jakim uchyla decyzję Starosty z dnia 13.10.2017 r. w części dotyczącej ustalenia położenia punktu granicznego nr 3-591 oraz zmiany powierzchni działek nr 112/1, 112/2 i 115/2 i orzeka o odmówie ustalenia przebiegu granicy na odcinku pomiędzy punktami nr 3-590 i 3-591, w tym położenia punktu nr 3-591 i w zakresie, w jakim utrzymuje tę decyzję odnośnie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1 i 112/2 stanowiącymi własność A. M., a działką nr 115/2 stanowiącą własność L. i J. małż. J., położonymi w obrębie 03 miasta B., zgodnie z dokumentacją sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. K. i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za identyfikatorem [...] z 6.09.2017 r., obrazującą przebieg granicy będący linią łamaną biegnącą z punktu nr 3-1794 przez punkty nr 3-583, 3-584, 3-585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, do punktu 3-590.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowiły art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz.1629 z póżn.zm.) oraz § 39, § 45, § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej jako rozporządzenie) .

Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali; 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób i jednostek, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia.

Starosta w ramach zadań związanych z prowadzeniem ewidencji zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia jest uprawniony do aktualizacji operatu ewidencyjnego, która następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Stosownie do ust. 2 § 45, przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Natomiast przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio ( ust. 3 § 45).

W niniejszej sprawie po zbadaniu materiałów źródłowych dotyczących przebiegu granicy między działkami nr 112/1 i 115/2 organy stwierdziły, że podczas aktualizacji ewidencji gruntów wykonanej w 1998 r. doszło do zmiany przebiegu przedmiotowej granicy i w związku z tym podjęły działania mające na celu wyeliminowanie nieścisłości w aktualnej ewidencji gruntów i budynków. Sporządzona przez uprawnionego geodetę będącego wykonawcą prac w rozumieniu § 39 rozporządzenia opinia techniczna potwierdziła powyższe ustalenia wskazując, że:

1. Działki 112/1, 112/2, 115/2 posiadają uregulowany stan prawny.

2. Dla granicy pomiędzy tymi działkami istnieją dane liczbowe określające przebieg granicy i położenie punktów granicznych, jednak są obarczone błędami pomiarowymi.

3. Operat podziału działki 112 nr [...] oraz operat podziału działki 115 nr [...] bazują na danych dotyczących granic z operatu założenia ewidencji gruntów nr [...].

4. Protokoły ustalenia granic sporządzone podczas opracowania operatów podziału działek 112 i 115 są w zasadzie protokołami przyjęcia granic, ponieważ dane odnośnie przebiegu granic zostały przyjęte wprost ze współrzędnych pozyskanych podczas zakładania ewidencji gruntów.

5. Różnica położenia budynków na mapie numerycznej w stosunku do ich położenia wynikającego z pomiaru wykonanego w 1974 r. analogowej mapy zasadniczej i map jednostkowych wydanych stronie wynika z błędnego usytuowania budynków na mapie numerycznej (budynki przesunięte w kierunku działki 115/2 o ok. 45-55cm).

6. Błędne położenie budynków na mapie numerycznej przy wykazaniu przebiegu granic według danych liczbowych spowodowało, że budynki częściowo weszły do działki 115/2.

7. W związku z nieprawidłowym wykazaniem na mapie numerycznej budynków oraz ogrodzenia występującego wzdłuż granicy pomiędzy działkami 112/1, 112/2 i 115/2, koniecznym było dokonanie pomiarów sytuacyjnych budynków i ogrodzeń oraz dokonanie harmonizacji punktów granicznych w celu dostosowania współrzędnych punktów granicznych z położeniem budynków według aktualnego geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego – w wyniku tych prac obliczono dane do numerycznego opisu budynków oraz dane dotyczące współrzędnych punktów granicznych zmodyfikowanych na podstawie wykonanej harmonizacji z układem odniesienia określonym przez budynki pomierzone w 1974 r.

Analiza materiałów źródłowych oraz treść przedstawionej wyżej opinii, zdaniem Sądu, uprawniały do przyjęcia, że dane w ewidencji odnośnie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 112/1, 112/2 i 115/2 nie są wiarygodne, co uzasadnia pozyskanie w tym zakresie danych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, o czym stanowi przywołany przez organy § 37 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jak stanowi § 39 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

Niesporna jest okoliczność, że czynności ustalenia granic nie dały żadnych rezultatów, ponieważ pomiędzy stronami nie doszło do porozumienia w przedmiocie zgodnych wskazań przebiegu granic. Ustalenie spokojnego stanu posiadania nie było możliwe z uwagi na niejednoznaczny przebieg granicy według stanu istniejącego na gruncie. Uprawniony geodeta w opinii znajdującej się w operacie [...] wykazał, że strony mają odmienne stanowiska odnośnie posiadania gruntu ograniczonego punktami oznaczonymi na szkicu granicznym nr [...] (istniejąca opaska betonowa). Opaska wykonana wokół budynku mieszkalnego nr 1 na działce nr 112/1, w chwili obecnej znajduje się poza terenem posesji oznaczonej jako działka nr 112/1.

Sąd podziela ocenę organów, że brak przesłanek w postaci zgodnych wskazań właścicieli oraz spokojnego stanu posiadania pozwalał na ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami nr 112/1. 112/2, a 115/2 w trybie przewidzianym w § 39 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2. nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

Sąd kontrolując sprawę stwierdza, że dokonany przez organ II instancji sposób rozstrzygnięcia odpowiada zgromadzonym dowodom, które zostały prawidłowo rozpatrzone i ocenione, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Znajdujący się w operacie o identyfikatorze [...] materiał w postaci: protokołu ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych, szkicu polowego nr 1, wykazu współrzędnych punktów granicznych, porównania współrzędnych punktów granicznych, protokołu - potwierdzają prawidłowość ustalonego przebiegu granicy na odcinku pomiędzy punktami: nr 3-1794 przez punkty nr nr 3-583, 3-584, 3-585, 3-586, 3-587, 3-588, 3-589, 3-590. Sąd podziela ocenę WINGiK, że brak było podstaw do wyznaczenia punktu 3-591, skoro stanowi on punkt graniczny dla działek nr 112/2, 115/2 i 111/4, a właściciel ostatniej z wymienionych działek, nie był zawiadomiony i nie brał udziału w czynnościach ustalania spornej granicy. Jednocześnie należy zgodzić się z argumentacją organu, że wobec przyjęcia położenia punktu nr 3-1794 na podstawie danych zawartych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków, co wynika z operatu technicznego [...], nie było potrzeby zawiadamiania właścicieli działek nr 113 i 117/1 o czynnościach dotyczących ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 112/1, 112/2, a działką nr 115/2. Brak zawiadomienia nie miał więc wpływu na wynik sprawy.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do rozgraniczenia o jakim mowa w przepisach rozdziału 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ale do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Wprawdzie organ II instancji wprost nie wyartykułował tej okoliczności, niemniej jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności decyzją z dnia 13.10.2017 r. i jej uzasadnienie wskazują, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na tej regulacji. Powyższe oznacza, że Starosta nie przekroczył przysługujących temu organowi uprawnień wynikających z § 44 rozporządzenia. Jednocześnie podnieść należy, że dokonana przez Starostę aktualizacja operatu ewidencji gruntów nie wyklucza możliwości rozgraniczenia pomiędzy stronami, o ile oczywiście taki wniosek zostanie złożony do właściwego organu.

Odnośnie kwestii związanych z brakiem podstaw do obliczenia powierzchni działek nr: 112/1, 112/2 i 115/2 oraz ich ewentualnej zmiany w ewidencji Sąd podzielił w całości argumentację organu, uznając, że w pełni uzasadniała uchylenie w tym zakresie decyzji Starosty z dnia 13 października 2017 r.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.