Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1595/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. nałożono na przedsiębiorcę S.M. karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Podstawą faktyczną niniejszej decyzji był stwierdzony podczas kontroli w dniu [...] lutego 2004 r., przeprowadzonej na drodze nr [...] w miejscowości R., fakt wykonywania pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] transportu drogowego osób bez licencji. Zostało to udokumentowane w protokole kontroli Nr [...], potwierdzonym podpisem kontrolowanego kierowcy, będącego jednocześnie przedsiębiorcą -Pana S.M..

W odwołaniu od niniejszej decyzji strona zaznacza, iż powoływana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w G. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest nieuzasadniona, z uwagi na fakt, iż została oparta na błędnych przesłankach spowodowanych wadliwością postępowania dowodowego. Ponadto strona podnosi, iż prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczęła w dniu [...] grudnia 2001r., a nie jak przyjął Wojewódzki Inspektor w dniu [...] czerwca 2002r. i powołuje się w związku z tym na przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Licencji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy

Natomiast art. 7 ust 2 stanowi, że organem właściwym w sprawach udzielenia licencji w zakresie transportu drogowego jest:

– w krajowym transporcie drogowym - starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy,

– w międzynarodowym transporcie drogowym - minister właściwy do spraw transportu.

Należy zważyć, iż zgodnie z art. 87 w/w ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1.1 załącznika do w/w ustawy, który karą [...] złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez posiadania licencji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie usług transportowych .

W ocenie Głównego Inspektora działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Bezsprzecznym jest fakt, że strona rozpoczęła wykonywanie transportu drogowego osób w czasie obowiązywania ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Skarżący faktycznie rozpoczął prowadzenie działalności gospodarcze w dniu [...] grudnia 2001r., jednak było to świadczenie usług kierowcy na rzecz zleceniodawcy. Natomiast od dnia [...] czerwca 2002r. zaczął świadczyć także usługi w zakresie przewozu osób na liniach komunikacyjnych i turystycznych autobusem (na terenie kraju).

Przedmiotowy przewóz dotyczył właśnie usługi, którą strona mogła wykonywać od [...] czerwca 2002r., czyli powinna rozpocząć jej wykonywanie już po uzyskaniu licencji na przewóz osób. Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym uzależnia możliwość wykonywania tego rodzaju usług od uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Skarżący rozpoczął działalność gospodarczą dniu 27 czerwca 2002r., zatem stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kierowca w dniu kontroli winien okazać wypis z licencji na żądanie uprawnionego organu kontroli. Odnośnie treści art. 103 ust, 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, przyjmując za datę początkową prowadzenia działalności gospodarczej przez pana S.M. [...] grudnia 2001r. to w chwili kontroli drogowej z dnia [...] lutego 2004r. również musiał legitymować się stosowną licencją.

Również argument skarżącego o uniemożliwieniu mu wypowiedzenia się co do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego jest chybiony, ponieważ strona była dwukrotnie zawiadamiana o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, a w związku z tym miała możliwość ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego i jego ewentualnego uzupełnienia.

Wobec powyższego, argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Na stronie, jako przedsiębiorcy, spoczywa obowiązek zaznajomienia się z obowiązującymi przepisami w zakresie transportu drogowego i dopełnienia wszelkich obowiązków wynikających z tych regulacji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S.M. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Zgodnie z normą wyrażoną w przepisie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie tego aktu prawnego działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień, przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Przedmiotowa ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002r. zaś skarżący przed rozpoczęciem jej obowiązywania prowadził działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób, stąd też stoi na stanowisku, iż znajduje do niego zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 ustawy.

Skarżący, zgodnie z wymogami ustawowymi, był podczas kontroli drogowej w posiadaniu ww. zaświadczenia które zostało okazane kontrolującemu.

W dniu [...] grudnia 2001r. decyzją Prezydenta Miasta E. wpisana została do ewidencji działalności gospodarczej działalność gospodarcza prowadzona przez osobę fizyczną – S.M., której przedmiotem było i jest nadal obecnie przewóz osób na liniach komunikacyjnych i turystycznych autobusem.

Niezrozumiałym dla strony jest fakt, iż w trakcie postępowania dowodowego organ II Instancji analizując treść zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej ustalił, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą dopiero od dnia [...] czerwca 2002r., która to data określa wyłącznie dzień wydania zaświadczenia, potwierdzającego obowiązujący wówczas stan prawny. Oczywistym jest fakt. iż datą rozpoczęcia działalności jest termin określony w punkcie [...] zaświadczenia, tj. dzień [...] grudnia 2001r.

Z kolei dokonana w dniu [...] czerwca 2002r. zmiana wpisu w ewidencji działalności gospodarczej nie może zostać uznana za rozpoczęcie działalności gospodarczej Od dnia [...] grudnia 2001r. skarżący prowadził działalność z oznaczeniem jej przedmiotu jako "świadczenie usług kierowcy na rzecz zleceniodawcy". Bezsprzecznym jest fakt, iż tak określony przedmiot działalności gospodarczej wskazuje, iż są to usługi transportowe, gdyż świadczenie usług kierowcy jest z tym terminem tożsame. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1997r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) nie przewiduje jednakże wyżej określonego przedmiotu działalności, stąd też skarżący postanowił dodać oznaczenie precyzujące zakres świadczonych usług poprzez wpisanie "przewozu osób na liniach komunikacyjnych i turystycznych autobusem". Podkreślić należy, iż Polska Klasyfikacja Działalności nie przewidując działalności świadczenia usług kierowcy na rzecz zleceniodawcy wskazuje, iż prowadzona od dnia [...] grudnia 2001r. przez skarżącego działalność winna zostać zakwalifikowana jako "transport lądowy pozostały" 60.2 PKD. Wobec faktu, iż strona od dnia 1 grudnia 2001r. faktycznie wykonywała przewóz osób, "usługi kierowcy na rzecz zleceniodawcy winny być rozumiane jako tożsame z działalnością, o której mowa w 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym Ponadto skarżący nie potrafi sobie wyobrazić by działalność oznaczona jako "usługi kierowcy na rzecz zleceniodawcy" mogłaby zostać uznana za przedmiot inny niż należący do kategorii "transport lądowy pozostały" określonej pod nr 60.2 PKD.

Podnieść należy, iż zapis w zaświadczeniu o wpisie do Ewidencji działalności" gospodarczej, iż strona w dniu [...] czerwca 2002r. zmieniła przedmiot działalności nie odnosi żadnego skutku prawnego w zakresie określenia ram czasowych prowadzenia przez stronę działalności transportowej gdyż decyzja w przedmiocie wpisu do ewidencji nie ma charakteru konstytutywnego lecz wyłącznie deklaratoryjny Podkreślić w tym miejscu należy, iż obywatele posiadają konstytucyjną wolność podejmowania działalności gospodarczej, którą to wolność należy rozumieć również jako prawo do umieszczania swej aktywności w obszarze regulowanym przez prawo gospodarcze Jeśli osoba fizyczna dokonała wyboru i konsekwentnie, w swych działaniach faktycznych i prawnych, zachowuje się jak przedsiębiorca (np. zawierając umowy, czyniąc zadość obowiązkowi ubezpieczenia) to kwestię zmiany powyższego wpisu w ewidencji nie można uznać, jako rozpoczęcie działalności transportowej.

Mając na uwadze powyższe strona uważa za oczywisty fakt, iż prowadzi on działalność gospodarczą w przedmiocie przewozu osób od dnia uzyskania na mocy art. 2 ust. 3 Prawa o działalności gospodarczej statusu przedsiębiorcy, zaś fakt dopisania przedmiotu precyzującego poprzedni zapis o działalności gospodarczej, jedynie potwierdza powyższe twierdzenie. Skoro zaś skarżący prowadził działalność gospodarczą od [...] grudnia 2001r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym, to uznać należy iż znajduje do niego zastosowanie art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy i nie miał on w dniu kontroli obowiązku posiadania licencji.

Skarżący podniósł również, że spełnia wymogi określone w art. 103 ust 2 zdanie drugie cytowanej ustawy, gdyż w ustawowym okresie rozpoczął się ubiegać o uzyskanie certyfikatu kompetencji zawodowych, niezbędnego załącznika do wniosku o udzielenie licencji bez którego Starostwo Powiatowe odmówiło przyjęcia przedmiotowego wniosku.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy iż decyzja w przedmiocie utrzymania rozstrzygnięcia organu I Instancji jest nieuzasadniona, z uwagi na fakt, iż została oparta na błędnych przesłankach spowodowanych wadliwością postępowania dowodowego i związanym z nim ustaleniem okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy.

Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. wynika z faktu, iż w niniejszym postępowaniu organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz dokonał na podstawie tak ograniczonego materiału oceny, iż wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary za prowadzenie transportu drogowego bez wymaganej licencji jest uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a mianowicie fakt, że działalność w zakresie transportu drogowego strona rozpoczęła dopiero po dniu 27 czerwca 2002r., a więc po dacie wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym. Stąd w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na skarżącego nałożono karę pieniężną na podstawie art. 5 ust. 1 , art. 87 ust. 1 pkt 1 a i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 200 lr. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 253, Nr 89, poz. 804 i Nr 199, poz. 1671, z 2003r. Nr 137, poz. 1302 i Nr 149, poz. 1452), który stanowi, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł podlegają wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszający obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustaw wskazanych w pkt od 1 do 6 tego artykułu. Wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określił załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący ukarany został karą w wysokości [...] zł zgodnie z pkt 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Stosownie do art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 a podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy tachografu i odpowiednie zezwolenie.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący S.M. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego, co zostało uwidocznione w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2004 r., który został podpisany bez uwag przez skarżącego.

Ustawa z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 253) zawiera przepis art. 103 ust. 2 zgodnie z którym: przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień, przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tego okresu przedsiębiorcy ci powinni wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy osób.

Ustawa o transporcie drogowym weszła w życie z dniem 1 stycznia

2002r. Tak więc czas na uzyskanie odpowiedniej licencji o, której mowa w art. 5 ustawy upłynął z dniem 31 grudnia 2003 r.

Skarżący podnosi w swojej skardze, że art. 103 ust. 2 ma do niego zastosowanie ponieważ prowadził działalność gospodarczą przed dniem wejścia wżycie ustawy, a ponadto w czasie kontroli legitymował się stosownym zaświadczeniem oraz w ustawowym czasie podjął działania mające na celu uzyskanie licencji, to jest zaczął się ubiegać o certyfikat kompetencji zawodowych.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący rozpoczął działalność gospodarczą z dniem [...] grudnia 2001r., ale w zakresie transportu drogowego dopiero w dniu [...] czerwca 2002r., a więc po dacie wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym. Stąd w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień przez okres dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że skarżący rozpoczął działalność [...] grudnia 2001r. w zakresie świadczenia usług kierowcy na rzecz zleceniodawcy. Tak określony przedmiot działalności nie jest wykonywaniem krajowego drogowego przewozu osób w rozumieniu przytoczonego wyżej przepisu. Wpis działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób na liniach komunikacyjnych i turystycznych autobusem strona uzyskała dopiero [...] czerwca 2002r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało obowiązkiem uzyskania licencji. Skarżący zauważa, że wpis ten ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza stan faktyczny istniejący wcześniej - w tym przypadku wykonywanie drogowego przewozu osób. Strona podnosi również, że przed dniem [...] stycznia 2002r. wykonywała usługi transportowe. Okoliczności te - zdaniem strony - wskazują na możliwość skorzystania przez nią z okresu przejściowego, o którym mowa w art. 103 ust. 2 ustawy. Pogląd ten należy uznać za błędny. W świetle tego przepisu fakt wykonywania krajowego drogowego przewozu osób przed tą datą pozostaje bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia spraw. Zasadnicze znaczenie przypisać należy posiadaniu uprawnień do wykonywania takiego przewozu, a tej okoliczności faktycznej strona nie wykazała.

W tym miejscu należy zauważyć, że jeżeliby nawet przyjąć, że do skarżącego ma zastosowanie art. 103 ust. 2, to na datę kontroli winien on również posiadać stosowną licencję zgodnie z brzmieniem powyższego artykułu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. Sąd nie podzielił w tej kwestii stanowiska skarżącego, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący był zawiadamiany dwukrotnie o wszczęciu postępowania administracyjnego i mógł się wypowiedzieć co do sprawy. Faktem jest, że organ nie wezwał w trybie art. 10 k.p.a. skarżącego do zaznajomienia się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy z uwagi na jasny stan faktyczny.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.