Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2150/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5, art. 16 ust. 1
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2007r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania S. O. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87, art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204 poz. 2088 ze zm.) powoływanej dalej jako u.t.d., lp. 1.7. załącznika do ww. ustawy oraz przepisy prawa wspólnotowego art. 3, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. P.0008-0021) - powoływane dalej jako Rozporządzenie 3821/85, w związku z art. art. 16, art. 26 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.).

Podstawę faktyczną stanowiły ustalenia dokonane przez organ I instancji, przyjęte bez zastrzeżeń przez organ odwoławczy, a mianowicie:

W dniu 12 lutego 2007 r. w L. na ul. [...] został poddany kontroli inspektorów ITD, należący do przedsiębiorcy S. O., autobus marki [...] o nr rej. [...] kierowany przez A. G., który wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej [...]. Kierowca okazał wypis z licencji, wypis z zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego na tej linii wraz z obowiązującym go rozkładem jazdy, zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie kierowcy oraz spełnienie przez niego wymagań oraz formularz jazdy – wykaz obowiązków i plan pracy kierowcy za luty 2007 r.

W trakcie kontroli inspektorzy ITD stwierdzili zainstalowanie w pojeździe urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu) i zarzucili brak wykresówek, nie okazania ich ani zaświadczenia potwierdzającego przyczynę ich braku za wymagany okres od 28 stycznia 2007 r. do 12 lutego 2007 r. Sporządzili protokół kontroli i przesłuchali kierowcę w charakterze świadka, który potwierdził okoliczność, że na polecenie pracodawcy nie stosuje wykresówek w tachografie, otrzymał natomiast wykaz obowiązków i plan pracy, który okazał w czasie kontroli. Stwierdzili wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego strona nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów, o czym była pouczona.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 500,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Wskazał, że stosownie do art. 87 ust. 1, ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (wykresówki). Art. 14 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3820/8585 nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące używane zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Kontrolowany pojazd był wyposażony w urządzenie rejestrujące posiadające ważne badanie okresowe i powinna w nim znajdować się wykresówka. W ocenie organu okazany wykaz obowiązków ma wyłącznie zastosowanie wówczas, gdy pojazd nie jest wyposażony w tachograf.

W odwołaniu strona nie kwestionowała ustalonego stanu faktycznego, zarzucała błędną wykładnię wskazanych w decyzji przepisów. Podnosiła, iż fakt zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego nie nakładał na nią obowiązku rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą wykresówki, bowiem dla wykazania przestrzegania czasu pracy kierowcy wystarczyło przedłożenie kopii rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu jego obowiązków. Obowiązek okazywania wykresówek w przypadku instalacji w pojeździe tachografu zaistniał dopiero od dnia 11 kwietnia 2007 r., tj. od dnia wejścia w życie Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powołał się w tej części argumentacji na stanowisko tutejszego Sądu zawarte w wyroku z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. 1807/06.

Organ odwoławczy stwierdził, że argumenty strony zawarte w odwołaniu nie stanowią podstawy do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej. Powołał się na dokonane ustalenia faktyczne i ich prawidłową ocenę. Uznał nadto, że wobec braku przepisów przejściowych, dokonane ustalenia faktyczne podlegają ocenie według nowego stanu prawnego obowiązującego od dnia 11 kwietnia 2007 r., a mianowicie Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W kwestii nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie ponownie ocenił, iż art. 14 ust. 1 - 6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 wprawdzie ustanawiają wyjątek od reguły ewidencjonowania czasu pracy kierowców, jednakże odnoszą się do sytuacji, gdy tachografy nie są zainstalowane w pojazdach i nie można w związku z tym prowadzić ewidencji czasu pracy kierowców według ogólnych zasad. Uproszczone formy ewidencji obowiązują pojazdy niezdolne technicznie do prowadzenia ewidencji czasu pracy za pomocą urządzenia rejestrującego. Stosownie do art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85, fakt instalacji tachografu powoduje obowiązek jego stosowania, bowiem celem powoływanej regulacji jest zapewnienie kontroli czasu pracy kierowców i innych parametrów jazdy ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. Dodatkowo przywołał także treść art. 15 ust. 7 Rozporządzenia nr 3821/85 stanowiącego o obowiązku okazania wymienionych w tej normie dokumentów w przypadku, gdy kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nakładający obowiązek przedstawienia zaświadczenia wskazującego przyczynę nie posiadania wykresówek. Wskazał, jak organ I instancji, że instalacja tachografu pociągała za sobą obowiązek jego używania przed 11 kwietnia 2007 r. Także termin 31 grudnia 2007 r. nie ma w sprawie zastosowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. O. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, poprzez jego zastosowanie, gdy nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, "których droga przebiegu przekracza 50 km"

2) naruszenie art. 87 ust. 1, oraz art. 87 ust. 3, w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d., oraz w zw. z treścią lp. 1.7 załącznika do niej, gdy kierowca kontrolowanego pojazdu należącego do przedsiębiorstwa skarżącego okazał rozkład jazdy i wykaz obowiązków (plan pracy), a nie miał obowiązku posiadania wykresówki;

3) naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.) w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez ich błędną ich wykładnię, tj. wyprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na przedsiębiorstwo skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu na fakt, iż jest on w pojeździe zamontowany, oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy;

Podobnie jak w odwołaniu, skarżący powołał się na zajęte przez tutejszy Sąd stanowisko w sprawie VI SA/Wa 1807/06, iż używanie urządzeń rejestrujących przez przedsiębiorców wykonujących regularne krajowe usługi przewozu osób także, gdy urządzenie to jest zamontowane fabrycznie, jest ich uprawnieniem, a nie obowiązkiem rodzącym odpowiedzialność administracyjną, bowiem korzystają oni ze zwolnienia z instalacji tych urządzeń.

Wskazywał, że Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, wskazane w zaskarżonej decyzji nie obowiązywało w dacie kontroli, a w art. 26 ust. 2 wyznaczyło do końca 2007 r. datę końcową zwolnienia z instalacji i używania urządzeń rejestrujących. Skarżący zatem w sposób uprawniony używał uproszczonej formy ewidencji i organy powinny na jej podstawie zbadać przestrzeganie czasu pracy przez kierowcę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionych argumentów stwierdził, że skarżącego nie dotyczył wymóg posiadania wyciągu z wykazu obowiązków i kopii rozkładu jazdy określony w art. 14 ust. 1 - 6 rozporządzenia (EWG) nr 3820/8585 wobec tego, że w świetle art. 14 ust. 7 nie ma on zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące używane zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 3821/85, zaś kontrolowany pojazd był wyposażony w urządzenie rejestrujące posiadające ważne badanie okresowe i powinna w nim znajdować się wykresówka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości dokonuje oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, natomiast nie ocenia decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwaną p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że skoro podstawą nałożenia kar pieniężnych było naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, to organ mógł zastosować, zgodnie z regułą tempus regit actum tylko te normy, których przestrzeganie obowiązywało skarżącego w dniu kontroli, tj. 12 lutego 2007 r. (vide: uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998/1/10; uchwała NSA z 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 6/99, ONSA 2000/3/89; uchwała NSA z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001/3/101).

Wskazać należy, że w zakresie tego zarzutu przedsiębiorcę obowiązywał przepis art. 87 ust. 1 pkt 1) a) ustawy o transporcie drogowym stanowiący, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

Norma ta pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przedsiębiorcę - wykonującego transport regularny osób – przepisami prawa wspólnotowego, którymi w dacie kontroli były: rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - powoływane jako Rozporządzenie 3821/85 oraz Rozporządzenie Rady EWG nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - powoływane jako Rozporządzenie 3820/85.

Normy te znajdują zastosowanie w świetle ustalonego przez organ stanu faktycznego, bowiem gdyby w protokole kontroli drogowej dokonał rzetelnych ustaleń w zakresie dotyczącym urządzenia rejestrującego, które było de facto zainstalowane w pojeździe, to znaczy gdyby ustalił, że spełnia ono wymogi załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 – wówczas dopiero mógłby rozważyć obowiązek jego używania w świetle art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który to przepis zgodnie z art. 29 tej normy wszedł w życie 1 maja 2006 r. i obowiązywał w dacie kontroli.

Powołany przepis art. 10 ust. 5 Rozporządzenia 561/2006 stanowi bowiem, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywaniu danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy (...)

ii) zapewniają, aby wszystkie dane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy były przechowywane przez okres co najmniej 12 miesięcy (...),

zatem była konieczność ustalenia, czy w świetle zgromadzonej dokumentacji tachograf zainstalowany w pojeździe skarżącego w dacie kontroli był zgodny z załącznikiem IB j.w. i czy był obowiązek jego używania.

Należy wskazać, że organ w powyższym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń ani rozważań, mimo wskazania cytowanego Rozporządzenia 561/2006 r. w podstawie prawnej rozstrzygnięcia.

Z kolei rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 oraz Rozporządzenie Rady EWG nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. przewidywały wyłączenia od zasad ogólnych nakładających obowiązek zainstalowania i używania urządzenia rejestrującego w pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy.

Obowiązujący w dacie kontroli art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 stanowił, iż urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.

Stąd, w ocenie Sądu, istotą sporu jest wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85, obowiązującego w dacie kontroli (do dnia 11 kwietnia 2007 r.), który stanowił, że przepis art. 14 ust. 1-6 (regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85.

Wyłączenia, o których mowa w art. 14 ust. 1 określają, że w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osobowego podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkłady jazdy i wykazy obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa. Każdy kierowca wyznaczony do usługi określonej w ust. l, będzie posiadał wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy (ust. 5). Artykuł 14 rozporządzenia 3820/85 (uchylony 11 kwietnia 2007 r.) przewidywał mianowicie, że:

l. W przypadku:

- regularne krajowe usługi przewozu osobowego, oraz

- regularne międzynarodowe usługi przewozu osobowego, których końcowe punkty tras znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi, i których trasa nie przekracza 100 km,

podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkłady jazdy i wykazy obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa.

2. Wykaz obowiązków będzie wykazywał, w odniesieniu do każdego kierowcy, nazwisko, miejsce bazy oraz harmonogram opracowany z wyprzedzeniem dla różnych okresów prowadzenia pojazdu, innych prac oraz dyspozycyjności.

3. Wykaz obowiązków będzie zawierał wszystkie szczegółowe informacje, podane w ust. 2 dla minimalnego okresu obejmującego zarówno tydzień bieżący, jak i tygodnie bezpośrednio poprzedzające i następujące po tym tygodniu.

4. Wykaz obowiązków będzie podpisany przez kierownika przedsiębiorstwa lub przez osobę upoważnioną do jego reprezentowania.

5. Każdy kierowca wyznaczony do usługi określonej w ust. l, będzie posiadał wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy.

6. Wykaz obowiązków będzie przechowywany przez przedsiębiorstwo przez jeden rok po upływie okresu, jaki obejmował. Przedsiębiorstwo wyda wyciąg z wykazu zainteresowanemu kierowcy, który tego zażąda.

7. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, ma rację skarżący podnosząc już w odwołaniu, iż obowiązywało go stosowanie art. 14 ust. 1- 6 rozporządzenia. Z brzmienia cytowanej wyżej normy art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 wynika zasada, że niniejszy artykuł (dotyczący uproszczonej ewidencji) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.

Innymi słowy, a contrario, uproszczona ewidencja miała legalne zastosowanie w dwóch przypadkach:

1) do kierowców pojazdów niewyposażonych w urządzenie rejestrujące

2) do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące, ale nie używane, jak w sprawie niniejszej.

Taka interpretacja jest uprawniona wobec tego, że przed 11 kwietnia 2007 r. obowiązujące przepisy rozporządzeń 3820/85 i 3821/85 nie nakładały wprost obowiązku używania zamontowanego urządzenia rejestrującego w pojazdach wykonujących przewóz regularny osób, chyba że w protokole kontroli drogowej dokonane byłyby ustalenia dotyczące zainstalowanego urządzenia rejestrującego, co do spełniania przez nie wymogów załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.

Skarżący jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekraczała 50 km nie używał w ogóle urządzenia rejestrującego w autobusach, które zakupił, korzystając z możliwości jakie dawał mu przepis art. 14 ust. 1 - 6 cyt. Rozporządzenia w okresie jego obowiązywania. Jak twierdził, zamawiając zamontowanie urządzeń rejestrujących, miał na uwadze obowiązek ich używania po wejściu w życie nowych przepisów i był na to przygotowany.

Zdaniem Sądu, sankcja za niewyposażenie kierowcy w wykresówki dotyczy sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne tarczki. Stąd, w ocenie Sądu, wywiedziony przez organ wniosek nie jest prawidłowy a zastosowanie l.p. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych jest wadliwie.

Wskazać należy, że wykładnia przepisu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dokonana przez organ nie uwzględnia cytowanego przepisu w całości, bowiem mówi on nie tylko o wyposażeniu pojazdu w urządzenie rejestrujące, ale również o tym, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85. Należy przyjąć, że termin "używanie zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85" dotyczy niewątpliwie sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używać tachograf do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy, a w konsekwencji być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia.

Należy zauważyć, że wskazanego "rozliczenia" z używania tachografu nie można było w rozpatrywanej wyegzekwować, gdyż ustalony stan faktyczny nie przemawiał za przyjęciem, że w skontrolowanym pojeździe musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf), co wskazano wyżej, z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 2 rozporządzenia rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

Podkreślenia wymaga, że taka interpretacja znajduje potwierdzenie w nowych zapisach zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które zmieniło rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, również uchylając rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, które weszło w życie dnia 11 kwietnia 2007 r., z wyjątkiem art. 10 ust. 5, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 27, które weszły w życie dnia 1 maja 2006 r.

Należy zwrócić uwagę, iż normodawca europejski w preambule tego nowego rozporządzenia, w pkt (3) wskazał na zbyt ogólne sformułowania niektórych przepisów uchylonego rozporządzenia (...) przez co wystąpiły trudności w zakresie wykładni, stosowania, egzekwowania i monitorowania tych przepisów w jednolity sposób we wszystkich Państwach Członkowskich, w pkt (12) podkreślił potrzebę aktualizacji wyłączeń wobec uwzględnienia postępu jaki dokonał się w sektorze. Przede wszystkim zaś w pkt (25) wyraźnie wskazał, że pożądane jest, by wszystkie regularne krajowe i międzynarodowe przewozy osób podlegały kontroli przy użyciu standardowych przyrządów rejestrujących.

Stąd nowe uregulowanie w art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 i 3 Rozporządzenia nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. stanowi już jednoznacznie o możliwości stosowania uproszczonej ewidencji czasu pracy w przypadkach, gdy pojazdu nie wyposażono w urządzenie rejestrujące zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 3821 i przepisy ust. 2 i 3 mają zastosowanie do regularnych krajowych przewozów osób.

Na podstawie okazanych dokumentów kierowca wykazywał kontrolującym, że przestrzegał obowiązującego go czasu pracy, a organ nie zarzucił mu w tym zakresie jakichkolwiek nieprawidłowości. Taki jest nadrzędny cel cytowanych wyżej norm prawa europejskiego.

Należy podnieść, iż zgodnie z preambułą do ww. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 celem ustawodawstwa wspólnotowego regulującego transport drogowy jest nie tylko harmonizacja warunków konkurencji między różnymi rodzajami transportu lądowego, ale również poprawa warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kierując się tym celem przy dokonywaniu prowspólnotowej wykładni prawa polskiego należy uznać, iż wyłączenie, które obowiązywało w dacie kontroli nie doprowadza do sytuacji, w której poza zakresem obowiązku instalowania i używania tachografów służących realizacji bezpieczeństwa w transporcie drogowym pozostaną przewozy regularne, skoro ustawodawca europejski przewidział możliwość skontrolowania przestrzegania czasu pracy kierowców poprzez wykaz obowiązków i plan pracy, który musi mieć przy sobie i okazać w czasie kontroli.

Celem przepisów dotyczących obowiązku stosowania tachografów jest niewątpliwie poprawa stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednakże, co należy podkreślić, ustawodawca który z jednej strony nałożył na przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe szereg obowiązków w tym zakresie, jednocześnie dopuścił zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe, a zatem wskazał, iż w pewnych sytuacjach nie ma zamiaru realizować określonych rozwiązań. Z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy i ustalonego w niej stanu faktycznego.

Z powyższych względów dokonana przez organ odwoławczy interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, a zastosowanie art. 87 ust. 1 z pominięciem art. 87 ust. 1 pkt 1) a) - było wadliwe i w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p. 1.7 załącznika do u.t.d.

Skoro bowiem kierowca, wyposażony przez przedsiębiorcę okazał, zgodnie z obowiązującym w dacie kontroli art. 14 ust. 5 Rozporządzenia nr 3820/85, wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy, to nie można było mu przypisać dyspozycji naruszenia lp. 1.7 załącznika do u.t.d., tj. wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – nie badając przy tym tachografu, jaki był w pojeździe zainstalowany w dacie kontroli.

Powyższa ocena ma, zdaniem Sądu, wpływ na wynik sprawy i nie pozwala na nałożenie kary na podstawie wskazanej w decyzji podstawy administracyjnej odpowiedzialności strony.

Innymi słowy organ nie zbadał ani tachografu zainstalowanego w pojeździe skarżącego w kontekście jego zgodności z załącznikiem IB i obowiązków jakie wynikałyby w sytuacji przewidzianej w art. 10 ust. 5 Rozporządzenia 561/2006 r., a z drugiej strony nie zbadał okazanego wykazu obowiązków kierowcy, planu jego pracy i rozkładu jazdy. Zatem zarzuty w zakresie niekompletności wymaganych dokumentów nie znajdują uzasadnienia w świetle wskazanych norm.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania i wyrażony pogląd prawny o ile ustalony stan faktyczny w dacie kontroli i zgromadzony dotychczas materiał dowodowy pozwolą na rzetelne wykazanie obowiązków przedsiębiorcy w tym zakresie i ich niedochowanie.

O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonych decyzji Sąd orzekł po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.