Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 899/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. Wójt Gminy W. (zwany dalej: Wójt, organ I instancji), działając na podstawie art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w związku z art 29 ustawy z dnia 11 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U.

z 2012 r., poz. 145 ze zm., zwana dalej: p.w.) po rozpatrzeniu wniosku A. J. (zwana dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych terenu działki nr [...] (po podziale [...]) stanowiącej własność I.

i T. K. zam. ul. P. [...],[...] W., orzekł

o stwierdzeniu braku naruszenia stosunków wodnych przez I. i T. K. na terenie nieruchomości nr [...] w W. przy ul. P. [...].

W uzasadnieniu decyzji Wójt podał, iż w dniu [...] września 2013 r. skarżąca złożyła pismo o ewentualnym naruszeniu stosunków wodnych przez I. i T. K. na nieruchomości położonej w W. przy ul. P. [...], polegającym na samowolnym podwyższeniu przez nich terenu należącej do nich działki nr [...], na skutek czego dochodzi do zalewania przez wody opadowe i roztopowe należącej do wnioskodawczyni działki sąsiedniej nr [...]. W wyniku oględzin działki przeprowadzonych [...] października 2013 r. nie stwierdzono naruszenia stosunków wodnych. Pismem z [...] października 2013 r. przekazano wnioskodawczyni wyjaśnienie złożone przez I. i T. K.. Następnie na podstawie wytycznych wynikających z rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy) znak [...] z [...] października 2014 r. wszczęto postępowanie w przedmiocie ewentualnego naruszenia stosunków wodnych przez podwyższenie terenu działki [...] będącej własnością I. i T. K. położonej w W. ul. P. [...] i w sprawie przeprowadzono kolejne oględziny ([...] listopada 2014 r.). Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Wójt stwierdził brak naruszenia stosunków wodnych przez T. i I. K. na działce [...]. Na skutek złożonego odwołania Kolegium decyzją znak [...] z [...] grudnia 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność powołania biegłego rzeczoznawcy celem zasięgnięcia wiadomości specjalnych, tj. ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powołał biegłego w osobie S.B.- rzeczoznawcę budowlanego w specjalności wodno-melioracyjnej - biegłą z listy Wojewody [...] w zakresie sporządzania OOŚ i postępowania wodnoprawnego w celu wydania opinii czy doszło do naruszenia stosunków wodnych.

W dniu [...] maja 2015 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, przy udziale stron postępowania oraz właścicieli działek sąsiadujących, podczas której biegła zapoznała wszystkich zebranych z opinią i omówiła ją w terenie. Zgodnie ze złożoną opinią podwyższenie terenu działki małżonków K. i wykonanie ogrodzenia na podmurówce, zmieniło stan wody na gruncie działki nr [...], a nie na działce nr [...]. Zmiana stanu wody na gruncie nie spowodowała zmiany kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Nie stwierdzono notorycznego zalewania działki nr [...] nawet bezpośrednio po całodobowych opadach deszczu. Nie stwierdzono aby dokonana zmiana naruszyła stosunki wodne szkodliwie opływając na grunty sąsiednie, jak również nie stwierdzono zastoin wody ani widocznych szkód na działce [...], która jest użytkiem rolnym zabudowanym.

Zdaniem organu I instancji opinia biegłego stanowi istotny element postępowania dowodowego, bowiem sporządzona została przez osobę posiadającą wiedzę fachową

i w świetle tej opinii I. i T. K. nie naruszyli art 29 ust. 1 p.w.

Rozpoznając odwołanie wnioskującej, decyzją znak [...]

z [...] sierpnia 2015 r. Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy przypomniał treść z art. 29 p.w. Podał, iż zgodnie z orzecznictwem, do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust.3 p.w., konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie tego przepisu jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą, a szkodą na nieruchomości. Ustalenie stanu faktycznego w sprawie jest zagadnieniem kluczowym

i niezbędnym elementem zastosowania normy prawa materialnego.

Kolegium wskazało, iż w rozpoznawanej sprawie organ I instancji, powołał biegłego rzeczoznawcę budowlanego o specjalności wodno-melioracyjnej, w celu jednoznacznego ustalenia, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce I. i T. K., ze szkodą dla działki sąsiedniej należącej do skarżącej.

Z opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę w zakresie postępowania wodno-prawnego wynika, że działka nr [...] należąca do I. i T. K. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Zagospodarowany teren dostosowano do istniejącej trwałej zabudowy oraz rzędnej korony drogi powiatowej

i jest wyższy od poziomu drogi o 10 cm. Działka została podwyższona i wyprofilowana ze spadkiem od ulicy P. w kierunku południowo zachodnim własnej działki. Wody z połaci dachowych budynków odprowadzane są systemem deszczowej kanalizacji wewnętrznej do zbiornika wód deszczowych na własnej działce. Teren części zabudowanej jest ogrodzony, oddzielony od pozostałej części rolnej i od działki nr [...] podmurówką o zmiennej wysokości od 40-70 cm, dostosowanej do ukształtowania terenu. Podmurówka jest wyższa o około 10-15 cm od wewnętrznego terenu działki.

Z kolei działka nr [...] należąca do wnioskodawczyni jest użytkiem rolnym (pastwisko), na którym wybudowano budynek gospodarczy i budynek mieszkalny. Teren ten przed zabudową był o 60 cm niższy od terenu działki sąsiedniej nr [...]. Rzeczoznawca ustaliła to na podstawie mapy geodezyjnej wydanej w 1982 r. dla terenu działki nr [...] oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej z okresu wykonania melioracji tj.

z lat 1968-1971. Przez teren działki pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, w najniższym miejscu przebiega rurociąg drenarski - zbieracz "b" działu drenarskiego nr [...], którego drożność ma wpływ na stopień uwilgocenia gruntów przyległych. Odpływ

z działki nr [...] odbywa się w kierunku działki nr [...] i z kierunku północnego na południowy po własnej działce. Budynek mieszkalny pozostaje w stanie surowym. Woda z połaci dachowych odprowadzana jest rynnami i wypuszczana na teren wokół budynku. Zgodnie ze spadkiem terenu wody opadowe spływają również z wyżej usytuowanego budynku gospodarczego na działce [...] w kierunku lokalnego zaniżenia terenu, między budynkami.

Według rzeczoznawcy, naturalny spadek terenu na działce nr [...] wskazuje, że po obfitych deszczach i długotrwałych opadach woda może dłużej utrzymywać się między budynkami, w miejscu obniżenia terenu. Ponadto poziom wewnętrznej drogi wjazdowej wykonany przez właściciela jest wyniesiony o 20 cm powyżej najniższego terenu działki, co również zatrzymuje częściowo naturalny odpływ na niżej położoną sąsiednią działkę nr [...]. Swobodny odpływ wód ze zdrenowanych terenów zbieraczem "b" jest utrudniony z powodu braku konserwacji studzienek rewizyjnych na zbieraczu, co może mieć wpływ na spowolnienie odpływu wód po intensywnych opadach.

Reasumując rzeczoznawca podała, że działka nr [...] była i nadal jest położona wyżej niż niezagospodarowana jeszcze działka nr [...]. Nawiezienie ziemi

i kruszywa na działkę nr [...] w celu wyrównania nierówności i dostosowania terenu do istniejącej trwałej zabudowy nie spowodowało odpływu wód opadowych na grunty sąsiednie. Nie wstrzymało ani nie utrudniło odpływu wód, który ma charakter naturalny. Ogrodzenie działki zabezpieczyło przed ewentualnym odprowadzaniem wód na grunty sąsiednie. Nawiezienie ziemi i kruszywa na działkę nr [...] wpłynęło na zmianę stosunków wodnych, jednak zmiana ta nie przyniosła szkody gruntom sąsiednim. Małżonkowie K. nie skierowali wód opadowych ze swojej działki na działkę sąsiednią, a swoim działaniem odsunęli napływ wód od budynków na spornych działkach. Spływ wód opadowych nadal odbywa się w tym samym kierunku i ma charakter naturalny. Układ terenowy działki nr [...] wskazuje, że wody opadowe muszą przepływać przez teren pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym w części przeznaczonej pod zabudowę. Rzeczoznawca we wnioskach końcowych swojej opinii wyraźnie stwierdziła brak możliwości powstania szkód, których przyczyną byłoby podniesienie działki nr [...].

Zdaniem Kolegium wyrażone przez rzeczoznawcę stanowisko jest przekonujące, jasne i należycie uzasadnione. W opinii nie jest kwestionowany fakt zmiany stanu wody na działce małżonków K., ale ustalenie wbrew twierdzeniu skarżącej, że nie spowodowało to szkody na gruntach sąsiednich. Przyczyną podtapiania działki wnioskującej może być: nie uporządkowanie terenu wokół nie wykończonego jeszcze budynku, co powoduje zatrzymywanie wód opadowych z połaci dachowych, gromadzenie się wody po intensywnych i długotrwałych opadach w najniższym miejscu na działce nr [...], pomiędzy budynkiem mieszkalnym i - budynkiem gospodarczym, brak konserwacji zbieracza "b" odbierającego wody z terenów zmeliorowanych.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził prawidłowość prowadzonego przez organ I instancji postepowania uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy czyni zadość wymogom wynikającym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się do argumentów odwołania, za nietrafiony uznał wywód nie poinformowania pełnomocnika o wszystkich terminach przeprowadzenia oględzin przez biegłego. Wyjaśnił w tym zakresie, że oględziny nieruchomości są czynnością, jaką może przeprowadzić rzeczoznawca, lecz nie są to oględziny w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.a., zatem nie można ich oceniać w kategoriach dowodu z oględzin i nakładać na organ obowiązku zawiadomienia o ich przeprowadzeniu stosownie do art. 79 k.p.a.

Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego:

1. art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. polegające w szczególności na nie dostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji w przedmiocie nie uznania, iż poprzez podwyższenie terenu małżonkowie I. i T. K. nie zmienili naturalnego biegu wody;

2. art. 29 p.w. poprzez orzeczenie, że inwestycje l. i T. K. nie wypełniły znamion zwartych w tym przepisie, podczas gdy zmienili oni stan wody na gruncie i kierunek jej odpływu;

3. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności uznaniu, iż organ nie miał obowiązku poinformowania skarżącej o przeprowadzanych na jej nieruchomości oględzinach, uznając, iż nie jest to obowiązek obligatoryjny w świetle k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wydanie przedmiotowej decyzji opierało się wyłącznie na jednym dowodzie tj. wydanej przez biegłą opinii. Podniosła, że rozprawa administracyjna ograniczyła się jedynie do odczytania przez biegłą wydanej opinii oraz zwięzłym omówieniu sposobu jej wydania. W sprawie de facto nie zostały przeprowadzone żadne inne rzeczowe dowody. Zaciągnięcie opinii biegłego rzeczoznawcy było jedynie alternatywą w sytuacji, gdyby inne zebrane dowody nie były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wójt nie podjął żadnych czynności, celem zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu.

W sprawie nie zostali przesłuchani żadni świadkowie, nie przeprowadzone żadne dowody, poza zasięgnięciem opinii biegłego rzeczoznawczy.

Odnosząc się do meritum sprawy podała, iż od początku trwania postępowania stała na stanowisku, że w czasie intensywnych opadów jej działka jest zalewana i stan taki istnieje od momentu podwyższenia terenu działki małżonków K.. Natomiast opinia została wydana w oparciu o zebrany materiał dowodowy zebrany w dni,

w których była ładna, słoneczna pogoda, bez deszczu. Ponadto organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, że działka należąca do skarżącej jest użytkiem rolnym -pastwiskiem, na którym wybudowano budynek gospodarczy i budynek mieszkalny, natomiast jest to działka budowlana, nieogrodzona. Zarzuciła także, że organ sam przyznał, iż swobodny odpływ wód ze zdrenowanych terenów zbieraczem "b" jest utrudniony z powodu braku konserwacji studzienek rewizyjnych na zbieraczu co należy do obowiązków Gminy.

Wskazała nadto, że nie była poinformowana o przeprowadzonych na jej działce oględzinach, w związku z czym nie miała możliwości brania udziału w czynnościach

i składania wyjaśnień. Kolegium uznało, iż nie były to oględziny w rozumieniu art. 79 k.p.a., z czym skarżąca się nie zgadza. Uważa, że skoro nie została poinformowana

o przeprowadzonych oględzinach w sposób rażący naruszona została zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. czynnego udziału strony w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą orzekania przez organ odwoławczy stanowił art. 29 p.w. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródła na szkodę dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1), odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 pkt 2). Natomiast z art. 29 ust. 3 p.w. wynika, że jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt, burmistrz, prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 29 ust. 3 p.w. niezbędnym było ustalenie, czy właściciele działki nr [...], swym działaniem spowodowali zmianę stanu wody na gruncie oraz, czy zmiana ta szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie,

w szczególności grunty działki nr [...], stanowiącej własność wnioskodawczyni. Oznacza to, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo – skutkowy. Ustalenie tego związku przyczynowego jest najistotniejszym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie.

Ustawa Prawo wodne nie zawiera definicji "zmiany stanu wody na gruncie". Jednakże analiza przepisu art. 29 p.w. prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 p.w., to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 556/12). W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że zastosowanie przez organy administracji publicznej wskazanej w art. 29 ust. 3 p.w. normy prawnej wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, w szczególności czy dokonane zmiany spowodowały szkody na gruntach sąsiednich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/2009, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 642/2009, publ.: cbois).

Kontrolując legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie

w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy - dokonując ustaleń odnośnie stanu faktycznego - spełniły wymogi wynikające z wskazanych w skardze przepisów postępowania. Orzekające organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz właściwie oceniły zgromadzony materiał dowodowy, trafnie uznając, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie oznaczonym nr [...]

w celu zapobieżenia dalszym szkodom na działce [...]. Obszerny i pełny materiał dowodowy zgromadzony pod kątem wymogów wydania przedmiotowej decyzji został wyczerpująco omówiony i prawidłowo oceniony przez organ I instancji, a następnie przez Kolegium, czego dowodem jest uzasadnienie, odpowiadające wymogom określonym

w art. 107 § 3 k.p.a.

Akta sprawy zawierają obszerny materiał w postaci map i fotograficzny obrazujący obszar przedmiotowych działek. Ponadto dostrzec trzeba, iż ponownie prowadząc postepowanie w sprawie Wójt, zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi Kolegium dopuścił

w sprawie dowód z opinii biegłego, celem której było zbadanie zmiany stosunków wody na gruncie i ich wpływu na grunty sąsiednie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzenie zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy, a zatem konieczność powoływania biegłego w sprawach z zakresu art. 29 Prawa wodnego jest niezbędne (por. wyrok WSA

w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1198/13). W sprawie złożona została opinia biegłej - rzeczoznawcy budowlanego w specjalności wodnomelioracyjnej, biegłej z listy Wojewody [...] w zakresie sporządzania OOŚ i postępowania wodnoprawnego w celu wydania opinii czy doszło do naruszenia stosunków wodnych. A ustalenia tej opinii zostały omówiono w toku przeprowadzonej w dniu [...] maja 2015 r. rozprawy administracyjnej.

Zgodnie ze złożoną opinią działka nr [...] należąca do I. i T. K. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Podwyższenie terenu działki i wykonanie ogrodzenia na podmurówce, zmieniło stan wody na gruncie działki nr [...], a nie na działce nr [...]. Zmiana stanu wody na gruncie nie spowodowała zmiany kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Nie stwierdzono notorycznego zalewania działki nr [...] nawet bezpośrednio po całodobowych opadach deszczu. Nie stwierdzono aby dokonana zmiana naruszyła stosunki wodne szkodliwie opływając na grunty sąsiednie, jak również nie stwierdzono zastoin wody ani widocznych szkód na działce [...], która jest użytkiem rolnym zabudowanym. Rzeczoznawca we wnioskach końcowych swojej opinii wyraźnie stwierdziła brak możliwości powstania szkód, których przyczyną byłoby podniesienie działki nr [...].

Opinia ta podlegała ocenie organu zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Wyraźnego przy tym podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie dowodowe nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ winien jednak dokonać oceny tego dowodu pod względem formalnym, tj. zbadać, czy dowód ten został wystawiony (podpisany) przez uprawnioną osobę w przepisanej przez właściwe przepisy formie, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, czy jest uzasadniony, czy zawarta w opinii konkluzja nie jest sprzeczna z jej uzasadnieniem. Organ zobowiązany jest również ocenić, czy dowód nie zawiera niejasności, braków lub pomyłek (por. H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r., s. 583 i powołane tam orzecznictwo).

Stosownie do powyższych obowiązków organy dokonały oceny sporządzonej

w sprawie opinii biegłej i prawidłowo uznały ją za spójną, wiarygodną i pozbawioną nieścisłości. W ocenie Sądu, omawiana opinia odnosi się w sposób kompleksowy

i wyczerpujący do problemu spływu wód na badanych nieruchomościach.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie zostało także w sposób wyczerpujący wyjaśnione, że przyczyną powstania szkody na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącej nie było podwyższenie i wyprofilowanie terenu działki nr [...]. Z opinii biegłego wynika, że teren działki skarżącej przed zabudową był o 60 cm niższy od terenu działki sąsiedniej nr [...]. Przez teren działki pomiędzy budynkiem mieszkalnym

i gospodarczym, w najniższym miejscu przebiega rurociąg drenarski - zbieracz "b" działu drenarskiego nr [...], którego drożność ma wpływ na stopień uwilgocenia gruntów przyległych. Odpływ z działki nr [...] odbywa się w kierunku działki nr [...] i z kierunku północnego na południowy po własnej działce. Budynek mieszkalny pozostaje w stanie surowym. Woda z połaci dachowych odprowadzana jest rynnami i wypuszczana na teren wokół budynku. Zgodnie ze spadkiem terenu wody opadowe spływają również z wyżej usytuowanego budynku gospodarczego na działce [...] w kierunku lokalnego zaniżenia terenu, między budynkami. Według rzeczoznawcy, naturalny spadek terenu na działce nr [...] wskazuje, że po obfitych deszczach i długotrwałych opadach woda może dłużej utrzymywać się między budynkami, w miejscu obniżenia terenu. Swobodny odpływ wód ze zdrenowanych terenów zbieraczem "b" jest utrudniony z powodu braku konserwacji studzienek rewizyjnych na zbieraczu, co może mieć wpływ na spowolnienie odpływu wód po intensywnych opadach. Zdaniem biegłej działka nr [...] była i nadal jest położona wyżej niż niezagospodarowana jeszcze działka nr [...]. Nawiezienie ziemi i kruszywa na działkę nr [...] w celu wyrównania nierówności i dostosowania terenu do istniejącej trwałej zabudowy nie spowodowało odpływu wód opadowych na grunty sąsiednie. Rzeczoznawca we wnioskach końcowych swojej opinii wyraźnie stwierdziła brak możliwości powstania szkód, których przyczyną byłoby podniesienie działki nr [...].

W odniesieniu do zarzutu skargi sprowadzającego się do stwierdzenia, iż opinia została wydana w oparciu o materiał dowodowy zebrany wyłącznie w dni słoneczne, wyjaśnić należy, że jest to zarzut nieprawdziwy. W opinii biegła potwierdziła, że oględziny terenu odbyły się trzykrotnie po całodobowych opadach deszczu w dniach: [...] lutego 2015 r., [...] maja 2015 r., [...] maja 2015 r.

Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w oględzinach przeprowadzonych przez biegłą. Wnioskodawczyni brała bowiem udział w rozprawie administracyjnej, na której opinia biegłej była odczytywana i omawiana i miała możliwość zaznajomienia się z tym dowodem. Strona mogła zadawać pytania biegłej, czy kwestionować jej uwagi.

W odniesieniu do tej kwestii zauważyć należy, że biegła dokonała samodzielnie oględzin właśnie w dni po intensywnych opadach deszczu, niemniej udział w rozprawie administracyjnej biegłej umożliwiał stronom postępowania wyjaśnienie spornych kwestii.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2014 roku, sygn. II OSK 1098/13, LEX nr 1658530). To na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Natomiast przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na uksztaltowanie stosunków administracyjnych materialnych lub procesowych. Tym samym należy wykazać, ze gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. (zob. wyroki NSA z dnia 2 lutego 2011r. sygn. I OSK 575/10 i z 18 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1490/11).

Nadto w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 11 art. 77 i 80 k.p.a. organ bowiem, co przedstawiono wyżej w sposób kompleksowy zebrał i ocenił zgormadzony materiał dowodowy.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 p.w., poprzez uznanie, że

w sprawie wystąpiły przesłanki do nakazania małżonkom K. przywrócenia stosunków wodnych na działce [...] do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie naturalnego ukształtowania działki. Jak wynika bowiem z przedstawionych wyżej rozważań w odniesieniu do zebranych w sprawie dowodów, skutkiem działań małżonków K. była zmiana stosunków wodnych na gruncie działki [...], nie zaś na działce skarżącej nr [...].

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.