Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 822/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134  par. 1 i  par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" Kierownik Referatu Zgłoszeń Celnych i Procedur Uproszczonych Oddziału Celnego, działając z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego, nałożył na A. K., prowadzącego Zakład Produkcyjno-Handlowy Import - Export z siedzibą w "[...]" , karę pieniężną w kwocie 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 61 ust. 1, 2 pkt 1 oraz ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 108, póz. 908) w zw. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, póz. 262); art. 13g ust. 1,2 i 4, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 204, póz. 2086 ze zm.) w zw. z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli Nr 947.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 11 grudnia 2006r. na przejściu granicznym w "[...]" przeprowadzono kontrolę masy całkowitej, nacisków na osie oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Polski, o nr rej. "[...]". Stwierdzono wówczas przekroczenie nacisków na osie oraz masy całkowitej, co udokumentowane zostało protokołem ważenia, stanowiącym integralną część decyzji. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 61 ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym - przejazd pojazdu o masie, naciskach osi lub wymiarach pojazdu z ładunkiem lub bez ładunku większej od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, jest możliwy tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Dopuszczalną masę całkowitą, naciski na osie oraz wymiary określa natomiast rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W związku z powyższym, wobec przejazdu po drogach publicznych bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 13g ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, wymierzono karę pieniężną.

Odwołanie od tej decyzji złożył A. K., zarzucając organowi l instancji naruszenie art. 7 kpa wobec braku dowodu, który właściwie określiłby stan faktyczny sprawy. Odwołujący podniósł, iż wykonywany przejazd dotyczył transportu żywych zwierząt - trzody chlewnej. W związku z tym stwierdzone naruszenia, przy pomiarze dokonanym wagą najazdową, nie są adekwatne do rzeczywistości, gdyż zwierzęta

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 2

są ładunkiem ruchomym, tzn. zarówno podczas transportu, jak i podczas samego ważenia, stosownie do przepisów ustawy o ochronie zwierząt, transportowane zwierzęta przemieszczają się w swojej wyznaczonej przestrzeni na skrzyni ładunkowej zespołu pojazdów odpowiednio do ilości sztuk. Zdaniem odwołującego, podczas ważenia doszło do zjawiska przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie zespołu pojazdów, ponieważ przemieszczające się zwierzęta są podwójnie ważone, gdyż niewielkie przemieszczanie się ładunku w okolicach osi pojazdu powoduje rozłożenie się sił w postaci nacisków na osie zespołu pojazdów. W związku z tym odwołujący wniósł o przeprowadzenie szczegółowego dowodu, bardziej dokładnego i adekwatnego do warunków wykonywanego transportu żywych zwierząt, np. zważenia całego zespołu pojazdów na wadze stacjonarnej, a nie najazdowej ważącej poszczególne osie zespołu pojazdów.

Ponadto A. K. zarzucił naruszenie art. 10 kpa, polegające na uniemożliwieniu mu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu oraz nieuwzględnieniu złożonych wyjaśnień, które miały znaczenie dla sprawy. Wskazał, że decyzja została wydana przed upływem terminu wyznaczonego przez organ do złożenia wyjaśnień przez stronę.

Zdaniem odwołującego, ze względu na powyższe uchybienia oraz wobec popełnionych błędów merytorycznych, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie art. 105 kpa, wniósł o jego umorzenie.

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 40 b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2. W niniejszej sprawie organ celny, na podstawie przyznanych mu uprawnień, dokonał pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Pomiar odbył się przy użyciu wagi, która spełniała wymogi techniczne na dzień przeprowadzenia badania, tj. posiadała ważne świadectwo legalizacji wydane przez Urząd Miar w Kętrzynie nr 137-6UM7-06 z dnia 20 marca 2006 r. oraz spełniała wymogi do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu.

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 3

Organ wyjaśnił, że waga dynamiczna MARS zainstalowana w Oddziale Celnym w "[...]" jest przystosowana do ważenia pojazdów bez wzglądu na rodzaj przewożonego towaru. Wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest drukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe, zamontowane są specjalne oznaczenia wskazujące sposób wykonania czynności przejazdu, a wynik ważenia uzyskiwany jest za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość przerywając proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. Błędne wskazanie wagi, tj. wskazanie, którego błąd przekracza wartość błędu dopuszczalnego, może wystąpić w przypadku niezachowania odpowiednich warunków pomiaru, co jest sygnalizowane przez wagę poprzez pojawienie się na ekranie komputera informacji o wystąpieniu błędu. W takim przypadku ważenie jest przerywane a pomiar powinien być powtórzony. Brak sygnalizacji oznacza, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru. Jak wynika z wydruku komputerowego (protokołu nr "[...]" z kontroli pojazdu) uzyskanego z wagi, w procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości. Organ zauważył, że biorący udział w procesie ważenia kierowca pojazdu złożył wniosek o powtórne ważenie, które potwierdziło przekroczenie nacisku osi i masy całkowitej. Zaznaczył, iż przeprowadzenie dowodu poprzez zważenie pojazdu w całości należy przeprowadzać tym samym samochodem, załadowanym tym samym towarem, w takich samych warunkach, bezpośrednio po pierwszym ważeniu. Podał, iż pismem z dnia 29 marca 2007 r. przedsiębiorstwo "Elektroniczne Wagi Przemysłowe" w Gdańsku, będące przedstawicielem producenta wagi, wyjaśniło, że "przy przejeździe z jednostajną prędkością do 5 km/h przez wagę, waga powinna wskazywać prawidłowe obciążenia na osiach. Jeżeli nie ma miejsca hamowanie lub przyspieszanie pojazdu ważenie powinno przebiegać bez zakłóceń, ale przy gwałtownych ruchach zwierząt, w czasie gdy koła samochodu znajdują się na pomoście wagi, może wystąpić przerwanie ważenia i konieczność jego powtórzenia".

W ocenie organu, zaistnienie podstawy do nałożenia kary pieniężnej nie jest uzależnione od rodzaju przewożonego ładunku lub środka przewozowego. Okoliczność przewozu żywych zwierząt, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie może powodować wyłączenia z przestrzegania masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogę. Podniósł, iż pojazd poruszający się po drogach publicznych musi spełniać wszystkie wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2003 r. nr 32, póz. 262), a tym samym naciski

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 4

osi pojazdu oraz masa całkowita pojazdu nie mogą być przekroczone. Ponadto zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym "ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu". W myśl ust. 2 pkt 1 tego artykułu, "ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę". Natomiast w myśl art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Reasumując organ stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, wobec tego w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania zasadności wymierzenia kary pieniężnej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 kpa, organ wskazał, że w dniu 9 stycznia 2007 r. strona została powiadomiona o toczącym się postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni. Termin na złożenie wyjaśnień minął 16 stycznia 2007 r. W dniu 17 stycznia 2007r. strona złożyła w kancelarii Izby Celnej pismo adresowane do Dyrektora Izby Celnej, który nie wiedząc o toczącym się postępowaniu potraktował pismo jako skargę na działanie podległej komórki i w ramach kontroli przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Ponadto w dniu 24 kwietnia 2007 r. strona zapoznała się ze zgromadzonymi w toku postępowania materiałami i nie wniosła żadnych uwag.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w związku z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego:

l. art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 kpa poprzez błędne ustalenie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności przyjęcie, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, wyjeżdżającego z terytorium Polski, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrola wagi tego zespołu nastąpiła bez uwzględnienia rodzaju przewożonego ładunku, który to z uwagi na ruchomy charakter nie mógł być ważony na wadze dynamicznej, co winno być uwzględnione w następczych czynnościach organu administracyjnego, w tym w protokole pokontrolnym;

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 5

II. art. 136 w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 kpa poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności zasadności i właściwości zastosowania wagi dynamicznej do ważenia pojazdu wraz z żywcem (towarem ruchomym), mimo kwestionowania przez skarżącego, w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i w odwołaniu, stosowania przy wykonywanym ważeniu przedmiotowego urządzenia ważącego;

względnie

III. art. 138 § 2 kpa poprzez brak uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy przeprowadzenie wymienionej opinii biegłego powodowałoby konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

W odpowiedzi na skargę Zastępca Dyrektora Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że skarżący nie kwestionuje wyników kontroli pojazdu i ustalenia przekroczenia nacisku drugiej osi na drogę o 0,16 tony oraz dopuszczalnej masy całkowitej o 3,37 tony. Zaznaczył, iż obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia jest obligatoryjne. Przepisy art. 61 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie przewidują bowiem żadnych wyjątków od przewidzianych w nich zasad, bez względu na rodzaj przewożonego towaru. Wyjaśnił, iż w świetle zebranego materiału dowodowego i przytoczonych przepisów prawa organ II instancji nie widział konieczności powoływania biegłego, podobnie jak skarżący, który w toku postępowania administracyjnego nie wnioskował o jego powołanie. Z tych samych powodów nie było podstaw do uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Pismem procesowym z dnia 24 sierpnia 2007r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z protokołu ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów, dokonanego w dniu 11 grudnia 2006r. przez Zakład w Rosji na wadze stacjonarnej. Z załączonej kopii dokumentu wynika, że całkowita waga pojazdu wjeżdżającego na ubojnię wynosiła 41750

kg.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniosła dodatkowo, że na innych przejściach granicznych obok wag dynamicznych znajdują się wagi pomostowe i w sytuacji, gdy odczyt wagi dynamicznej wykazuje jakiekolwiek przekroczenie pojazd kierowany jest do ważenia na wadze pomostowej i tam nie zdarzyło się nigdy, by przy tym ważeniu było jakiekolwiek przekroczenie. Pełnomocnik wskazała, że masa całkowi-

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 6

ta pojazdu przy wadze najazdowej jest wynikiem zsumowania wagi nacisku na poszczególnych osiach, nie ma możliwości na takiej wadze jednorazowego zważenia całego pojazdu, a zatem jeśli są różne odczyty na osiach przy poszczególnych ważeniach, to i różna będzie masa całkowita ustalona po zsumowaniu nacisku na poszczególne osie. Wypacza to zatem kolejne odczyty masy całkowitej. Natomiast na wagach pomostowych ważony jest jednorazowo cały pojazd. Podała, że skarżący waży pojazdy przy wyjeździe, wie ile waży towar, ile paliwa tankuje ciągnik oraz ile wody dla zwierząt załadował. W ocenie skarżącego przy ruchomym ładunku nie powinny być stosowane wagi dynamiczne i dlatego wnioskował on o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, który jednoznacznie rozstrzygnąłby jakiego rodzaju wagi powinny być używane przy ważeniu pojazdów z ładunkiem ruchomym. Strona skarżąca nie kwestionuje legalności używanej wagi, a jedynie jej rodzaj.

Pełnomocnik organu oświadczył, że nie wie czy wynik ważenia na wadze dynamicznej jest ustalony tak jak to wskazała pełnomocnik skarżącego. Podniósł, że opinia biegłego nie była potrzebna, ponieważ przepisy regulujące kwestię przewozu operują pojęciem ładunek, nie różnicując jaki jest to rodzaj ładunku. Waga posiada świadectwo legalizacji, a zasady jej używania nie określają rodzajów ładunków, których nie można na niej ważyć. Przedstawiciel producenta potwierdził w toku postępowania administracyjnego, że wszystkie ładunki mogą być na niej ważone. Ponadto pełnomocnik podał, że w okresie od grudnia do marca skarżący dokonał około 100 przewozów ładunku, wszystkie ważenia dokonywane były na tej samej wadze, a odwołania dotyczyły około 30 spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego, tzn. czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego i dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 7

2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz refórmationis In peius.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie może zostać uwzględniona.

Z protokołu kontroli nr "[...]" wynika, iż w dniu 11 grudnia 2006r. na przejściu granicznym w "[...]" funkcjonariusz celny przeprowadził kontrolę zespołu pojazdów wyjeżdżającego z terytorium Polski - tj. trzyosiowego pojazdu samochodowego marki "[...]"

o nr rej. "[...]" wraz z trzyosiową przyczepą o nr rej. "[...]". W wyniku ważenia ustalono, iż całkowita masa zespołu pojazdów wyniosła 45,37 t, natomiast nacisk poszczególnych osi na drogę wyniósł kolejno: 7,20 t, 11,66 t, 5,88 t, 6,86 t, 7,01 t oraz 6,76 t. W związku z tym stwierdzono przekroczenie masy całkowitej zespołu pojazdów o 3,37 t, za które naliczona została opłata w wysokości 600 zł oraz przekroczenie nacisku drugiej osi napędowej o 0,16 t i z tego tytułu kara wyniosła 120 zł. Pomiaru dokonano stacjonarną wagą do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu. Skarżący nie zgadza się z wynikami ważenia, podnosząc, iż ważenie pojazdów z ładunkiem ruchomym wagą najazdową, nie mogło dać wyniku adekwatnego do rzeczywistego stanu rzeczy, na dowód czego przedstawił kopię protokołu ważenia statycznego powyższego zespołu pojazdów na wadze stacjonarnej, dokonanego w dniu 11 grudnia 2006r. w Rosji. Zgodnie z tym dokumentem waga całkowita pojazdu, przed wjazdem na ubojnię, wynosiła 41750 kg. Skarżący wywodzi, iż w przypadku transportu żywych zwierząt, dochodzi do zjawiska podwójnego ważenia, ponieważ przemieszczanie się zwierząt w okolicach osi pojazdu powoduje rozłożenie się sił w postaci nacisków na osie zespołu pojazdów. Dlatego też w ocenie strony skarżącej organy administracji publicznej powinny przeprowadzić dowód z opinii biegłego, który jednoznacznie rozstrzygnąłby jakiego rodzaju wagi powinny być używane przy ważeniu pojazdów z ładunkiem ruchomym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pierwszej kolejności ocenił legalność nałożenia kary z tytułu przekroczenia całkowitej masy przedmiotowego zespołu pojazdów i doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Sąd rozważał zasadność podniesionych w tym zakresie przez stronę skarżącą zarzutów, jednak dowód, na który powołuje się przedsiębiorca, tj. protokół ważenia na wadze stacjonarnej po stronie rosyjskiej także wykazuje przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r.

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 8

w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2003r. Nr 32, póz. 262 z późn. zm.) dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów mających 5 lub 6 osi - 40 ton. Dlatego też organy orzekające wadliwie przyjęły w niniejszej sprawie wartość graniczną 42 tony, choć w odpowiedzi na skargę wskazują już prawidłową wartość - 40 ton. Z analizy przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, iż w myśl § 57 ust. 3 (przepisy przejściowe i końcowe) dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003r. może wynosić 42 tony. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpatrywanym przypadku. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych kserokopii dowodów rejestracyjnych samochodu i przyczepy wynika, iż zostały one wyprodukowane w 2004r., samochód zarejestrowany został w listopadzie 2004r., a przyczepa w styczniu 2005r. Zatem wskazany wyjątek nie może mieć zastosowania do przedmiotowego zespołu pojazdów. Wobec powyższego, mimo sporu co do rodzaju użytej wagi, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 40 ton. Okoliczność ta zaś, stosownie do art. 13 g ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 19, póz. 115) skutkuje nałożeniem kary pieniężnej określonej w Lp. 9 pkt 3 lit. "b" załącznika nr 2 do tej ustawy, który stanowi, iż za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i trzyosiowej przyczepy powyżej 401 do 50 t - kara pieniężna wynosi 600 zł. W związku z tym, ponieważ stwierdzone przekroczenie masy całkowitej dotyczy tego samego przedziału, to opłata ustalona za przedmiotowe naruszenie jest prawidłowa. Na marginesie jedynie wskazać należy, że jeżeli użyta do ważenia waga posiada ważne świadectwo legalizacyjne, używana jest w sposób zgodny z instrukcją obsługi i brak jest ograniczeń co do rodzajów ważonych ładunków, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia, zwłaszcza iż w przedmiotowej sprawie ważenia dokonano dwukrotnie i oba odczyty wykazały przekroczenie. ( por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2005r., sygn. akt OSK 1826/04)

Zarzut użycia niewłaściwej wagi nie mógł odnieść zamierzonego skutku również w przypadku kary nałożonej za przekroczenie nacisku osi. Sąd nie ma wątpliwości, iż podczas ważenia statycznego nie można zbadać nacisku poszczególnych osi zespołu pojazdów na drogę. Ustalenie obciążenia pojedynczej osi możliwe jest natomiast właśnie przy ważeniu dynamicznym, gdy pojazd przejeżdża przez punkt kontrolny. W związku z tym brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości pomiarów

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 9

dokonanych sporną wagą, która ponadto posiadała ważne świadectwo legalizacji i należy uznać, iż wyniki ważenia nacisków osi odpowiadają rzeczywistości.

Niemniej jednak kara nałożona za przekroczenie nacisku drugiej osi napędowej na drogę, została naliczona w błędnej wysokości, przy czym z korzyścią dla skarżącego. Organy orzekające przyjęły bowiem, iż w rozpatrywanym przypadku nacisk pojedynczej osi mógł wynieść 11, 5 t. Organy nie wyjaśniły w ogóle dlaczego przyjęto taką wartość. Wnioskować można jedynie, że organy uznały, iż taką właśnie normę w przypadku zespołu pojazdów określa § 5 ust. 1 pkt 4 lit. "a" cytowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przepis ten jednak nie był wystarczający do oceny normatywności przedmiotowego zespołu pojazdów, ponieważ dotyczy jedynie warunku, który musi zostać spełniony, aby dany zespół pojazdów mógł zostać dopuszczony w ogóle do ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Bk 247/05 LEX nr 173751). Organy nie rozważyły natomiast, czy naciski osi odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. Zważyć należy, iż w myśl art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych - pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym. Dlatego też organy, aby ustalić dopuszczalny nacisk osi, powinny były wyjaśnić przede wszystkim do jakiej kategorii dróg należy przejście graniczne w "[...]". Ustawa o drogach publicznych w art. 41 ust. 4, 5 i 6 mówi o trzech kategoriach dróg, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi odpowiednio do 8 t, 10 t oraz 11,5 t. Załącznik nr 2 do tej ustawy, stanowiący integralną jej część, odnosi dlatego też kary pieniężne za przekroczenie nacisku osi na drogę do tych trzech kategorii dróg. Wykazy dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t i do 10 t ustalone zostały, na podstawie delegacji zawartej we wskazanych przepisach, rozporządzeniami Ministra Infrastruktury. Droga nr 51 -Granica państwa - Bezledy - Barto-szyce -Lidzbark Warmiński - Dobre Miasto - Olsztyn - Olsztynek zgodnie z Lp. 42 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t - stanowi drogę krajową, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W związku z tym w niniejszej sprawie kara za przekroczenie nacisku drugiej osi napędowej powinna zostać naliczona zgodnie z Lp. 7 pkt 7 lit. "d" i "e" załącznika nr 2 do usta-

10

Sygn. akt II SA/Ol 822/07

wy o drogach publicznych i wynieść 1920 zł, a nie jak to przyjęły organy na podstawie Lp. 8 pkt 7 lit. "b" tego załącznika - 120 zł.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Powołanie się przez organy administracji na przepisy niewłaściwe w sprawie mimo istnienia przepisów stanowiących podstawę prawną do działania wskazuje na wadliwość postępowania tych organów ( por. powołany wyżej wyrok NSA z 10 sierpnia 2005r., sygn. akt OSK 1826/04). Organy orzekające powołały się bowiem na niektóre przepisy, które nie powinny stanowić wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia, a nie zastosowały tych które winny stanowić podstawę orzekania, mimo ich obowiązywania.

Zaznaczyć też trzeba, że decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 kpa. Decyzje organów obu instancji nie odpowiadają bowiem wymogom formalnym. Po pierwsze, w sposób niepełny powołano podstawę prawną wydania decyzji. Podnieść należy, iż podstawa prawna musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem wszystkich mających zastosowanie w sprawie przepisów określonego aktu prawnego. W szczególności podstawa prawna decyzji organu odwoławczego nie może być ograniczona tylko do przepisów art. 138 kpa, lecz musi zawierać również przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy, ponieważ organ ten nie jest wyłącznie kontrolerem decyzji organu l instancji, a ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy na skutek odwołania (vide: B. Adamiak i J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. 7 C.H.Beck, W-wa 2005, str. 511).

Po drugie uzasadnienia decyzji, wbrew wymogom art. 107 § 3 kpa, w ogóle nie wyjaśniają na jakiej podstawie organy ustaliły wysokość kary. Nie wskazano ustaleń faktycznych, odsyłając w tym zakresie jedynie do protokołu kontroli, nie podano z jakiego przepisu wynikają przyjęte do obliczeń parametry i z jakiej dokładnie normy wynika wysokość orzeczonej kary (nie wskazano, która z wymienionych w załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych kar została wymierzona). Z wydanych w sprawie decyzji można się właściwie jedynie domyślać dlaczego rozstrzygnięcie jest danej treści. Zasadnym jest podnieść, że na organie administracji publicznej, orzekającym o karze, ciąży szczególny obowiązek dokładnego i czytelnego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji, w którym brakuje tych elementów narusza nie tylko przepis art. 107 § 3 kpa, ale godzi również w zasady ogólne postępowania administracyjnego.

Sygn. akt II SA/Ol 822/07 11

Mimo stwierdzonych uchybień, Sąd będąc związany zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego, stosownie do art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mógł wzruszyć zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Organy orzekające, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, obowiązane byłyby bowiem rozstrzygnąć zgodnie z oceną prawną i zaleceniami Sądu co do dalszego postępowania (art. 153 wskazanej ustawy). Doprowadziłoby to w konsekwencji do wymierzenia skarżącemu kary w wyższej wysokości. Podobne stanowisko, na tle zbliżonego stanu faktycznego, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2006r. wydanym w sprawie l OSK 1293/05.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.