Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 259/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 235(1), art. 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5, par. 8 ust. 2, par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 plkt. 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) Nr (...) znak (...), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/T.Świstak /-/D.Rzyminiak–Owczarczak /-/B.Drzazga


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) września 2008 r. nr (...) znak (...), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K, nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115 ze zm.). Wskazano, iż jakkolwiek stwierdzono u T. K. schorzenie w postaci obustronnego niedosłuchu odbiorczego typu ślimakowego, które jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wystąpiło okresowe narażenie na czynnik szkodliwy, to jednak niemożliwe jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a występującym schorzeniem. Wydane w sprawie orzeczenia medycznych jednostek orzeczniczych medycyny pracy wskazują, że T. K. był zbyt krótko i zbyt incydentalnie narażony na ponadnormatywny hałas, by stwierdzone uszkodzenie słuchu można wiązać przyczynowo z warunkami pracy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. K. twierdząc, iż podczas zatrudnienia w "A" był narażony na hałas, a poza miejscem pracy nie było żadnego innego źródła nabycia przez niego choroby zawodowej narządu słuchu. Zakwestionował również wyniki dochodzenia epidemiologicznego prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., które jego zdaniem były niepełne i nierzetelne. Skarżący powołał się ponadto na wyniki pomiaru hałasu z dnia (...) lutego 2007 r., wskazujące na przekroczenie najwyższego dopuszczalnego natężenia hałasu oraz podniósł, że rozpoznanie kliniczne daje podstawę do rozpoznania u niego choroby zawodowej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia (...) listopada 2008 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim. Tym samym brak orzeczenia lekarskiego jednostki uprawnionej o rozpoznaniu choroby zawodowej uniemożliwia wydanie przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 03 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 84/09 uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji z uwagi na zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, które wydane zostało w oparciu o art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), który to przepisy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r., Nr 116, poz. 740, publ. 2 lipca 2008 r.) uznane zostały za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd wskazał, że decyzje wydane w obu instancjach zapadły po dacie ogłoszenia wymienionego wyroku Trybunału oraz po dacie jego publikacji w Dzienniku Ustaw. Mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd odmówił zastosowania przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi.

Powyższy wyrok Sądu uprawomocnił się w dniu 11 sierpnia 2009 r.

Przeprowadzając ponownie postępowanie administracyjne Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zawiadomił T. K. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wystąpienia o uzupełnienie materiału dowodowego, a po upływie zakreślonego terminu decyzją wydaną w dniu (...) grudnia 2009 r. Nr (...) znak (...) nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji powołano przepisy art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: kpa).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków oraz wyników pomiarów hałasu z dnia (...) lutego 2007 r., jak również analiza orzeczeń lekarskich właściwych ośrodków medycyny pracy, nie dała podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że T. K. w okresie od (...) stycznia 1992 r. do (...) kwietnia 2005 r. pracował na stanowisku inspektora koordynacji przewozów w "A", a do zakresu jego obowiązków należało przygotowywanie wszystkich materiałów związanych z prowadzeniem przewozów pasażerskich. W ramach pełnionego stanowiska T. K. corocznie brał udział w pracach związanych z przygotowywaniem rozkładów jazdy, a do jego obowiązków należało rozpisywanie rozkładów jazdy, przygotowywanie i wprowadzanie tych rozkładów w terenie – na przystankach autobusowych, oraz nadzór nad prawidłowym wykonaniem elementów. Wskazano, iż prace związane z przygotowywaniem rozkładów jazdy odbywały się każdego roku, głównie w miesiącu kwietniu i maju, kiedy dokonywano wymiany około 600 tabliczek oraz dwóch tablic kierunkowych. Ponadto w latach 2000-2002 dokonano wymiany około 100-150 słupków betonowych na słupki metalowe. W ramach swoich obowiązków T. K. przebywał w warsztacie, w którym dokonywano cięcia rur na słupki przystankowe i blachy na tabliczki przystankowe, szlifowano tabliczki z farby oraz w stolarni, gdzie cięta była płyta pilśniowa na tablice kierunkowe. Z zeznań świadków wynikało, że T. K. był narażony na duży hałas, nie udało się jednakże sprecyzować czasookresu, w jakim był on na niego narażony - tylko jeden świadek (H. S.) wskazał, że T. K. przebywał w warsztacie raz w tygodniu przez około pół godziny. Dokonane w dniu (...) lutego 2007 r. badania poziomu hałasu, ustalone podczas szlifowania farby z tabliczek rozkładu jazdy szlifierką kątową Bosh oraz podczas cięcia rur stalowych grubościennych wskazały, że równoważny poziom dźwięku obliczony dla 30 minutowego czasu pobytu w pomieszczeniach warsztatu wynosił 95 db(A), natomiast w czasie pobytu w stolarni T. K. narażony był na hałas na poziomie 70 - 95 dB(A). Wskazano, iż w sprawie rodzaju schorzenia T. K. wypowiedziały się dwie jednostki medyczne uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) marca 2006 r. wystawione przez Poradnię Chorób Zawodowych Centrum Medycyny Pracy w P. - Ośrodek w K. (dalej CMP) wskazało, że T. K. posiada schorzenie – obustronny niedosłuch odbiorczy typu ślimakowego, które nie powstało w związku z wykonywaną pracą zawodową, gdyż nie był on narażony na hałas ponadnormatywny. Orzeczenie powyższe zostało utrzymane w orzeczeniu uzupełniającym z dnia (...) maja 2008 r. wydanym po uzupełnieniu materiału dowodowego. Również orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) kwietnia 2006 r. wystawione przez Instytutu Medycyny Pracy i utrzymane w orzeczeniu uzupełniającym z dnia (...) lipca 2008, wskazało na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzonym uszkodzeniem słuchu, a warunkami pracy zawodowej. Wyjaśniono, że analiza przebiegu pracy zawodowej wymienionego nie potwierdziła narażenia na hałas stwarzający ryzyko zawodowego uszkodzenia słuchu. Z tego powodu pomimo stwierdzenia obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego o wielkości (UP=UL) 66 dB nie rozpoznano choroby zawodowej narządu słuchu.

Zdaniem organu ustalenia powyższe wskazały, iż jakkolwiek stwierdzono u T. K. schorzenie, wymienione w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem), oraz okresowe narażenie na czynnik szkodliwy, to jednak niemożliwe jest wskazanie pomiędzy nimi związku przyczynowego. Treść opisów medycznych wskazała, że T. K. był zbyt krótko i zbyt incydentalnie narażony na ponadnormatywny hałas, by stwierdzone uszkodzenie słuchu można wiązać przyczynowo z warunkami pracy.

Powołując przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. organ ponadto wyjaśnił, iż wszelkie czynności dokonane dotychczas w ramach postępowania administracyjnego oraz zebrane dowody pozostają skuteczne.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. K. wniósł o jej uchylnie i orzeczenie o stwierdzeniu u niego choroby zawodowej. Zakwestionował ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego, zeznania świadka H. S. oraz przeprowadzoną przez organ ocenę materiału dowodowego. Zarzucił organowi nie uwzględnienie opinii świadka S. M. oraz brak odniesienia się do tych zeznań w uzasadnieniu decyzji. Wskazał, iż także świadek Z. F. podała, że nadzór nad pracami w warsztacie był wykonywany w sposób ciągły. Wyjaśnił, iż w jego posiadaniu znajduje się pismo Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia (...) września 2007 r., w którym podano, że żadnych pomiarów hałasu nie wykonywano, tymczasem w decyzji podano, że pomiary hałasu wykazały poziomy od 76,3 do 79,2 dB.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji powołał art. 138 §1 pkt 1 kpa, przepisy przytoczone w decyzji organu I instancji oraz przepisy art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Podzielając przeprowadzoną przez organ I instancji ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie organ odwoławczy podkreślił, iż w świetle przepisu §11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. czynności dokonane w toku postępowań wszczętych pod rządami poprzednich regulacji prawnych pozostają skuteczne, dlatego nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia po raz kolejny tych samych dowodów. Wskazano, iż CMP Ośrodek w K. określa zdiagnozowane u T. K. schorzenie jako obustronny niedosłuch odbiorczy typu ślimakowego, lecz każda z jednostek orzeczniczych medycyny pracy wydających orzeczenia w przypadku skarżącego, wykluczyła zawodową etiologię tego schorzenia. Wskazano, że organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, tym samym brak orzeczenia lekarskiego jednostki uprawnionej o rozpoznaniu choroby zawodowej uniemożliwia wydanie przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

T. K. w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję, żądając uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach. Podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu skarżący podkreślił, iż na jego stanowisku pracy w "A" nie były przeprowadzane badania poziomu hałasu, a badania przeprowadzone w toku postępowania, w dniu (...) lutego 2007 r., wykazały przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w odniesieniu do 8-godzinnego wymiaru czasu pracy na stanowisku inspektora. Podniósł, iż na potrzeby ustalenia okresu przebywania przez niego w warsztacie organ dał wiarę zeznaniom świadka, który z racji personalnych powiązań członka jego rodziny z dyrekcją zakładu nie mogą zostać uznane za bezstronne. Zdaniem skarżącego ocena materiału dowodowego sprawy nakazuje w tym przypadku uznać zawodową etiologię schorzenia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, aniżeli podniesiono w jej treści.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyjaśnić należy, iż uchylając wydane wcześniej w tej sprawie decyzje sąd administracyjny w wyroku z dnia 03 czerwca 2009 r. nie przeprowadzał merytorycznej oceny postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie podjął z uwagi na niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia na podstawie którego przeprowadzono postępowanie oraz wydano decyzje. W związku z powyższym Sąd orzekający na obecnym etapie sprawy nie jest związany wskazaniami poprzedniego składu orzekającego co do oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia rozważenia prawidłowości prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej postępowania prowadzonego już pod rządami nowych regulacji prawnych. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wydanych w przedmiocie nie stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej narządu słuchu wskazano, iż zdiagnozowane przez CMP Oddział w K. u skarżącego schorzenie, w postaci niedosłuchu odbiorczego typu ślimakowego o wielkości (UP=UL) 66 DB, nie ma w jego przypadku zawodowej etiologii.

Zgodnie z przepisem art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 99 poz. 825), a obowiązującym od dnia 03 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyte w treści powyższego artykułu wyrażenie "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowane z uwzględnieniem wydanego na podstawie art. 237 Kodeksu pracy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wymieniającego w załączniku wykaz chorób zawodowych. Tym samym dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie u danej osoby jednostki chorobowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., o ile, w wyniku dokonanej przez właściwy organ administracji oceny warunków pracy, można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 powyższego rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź to w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu, lub też w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Natomiast zaskarżone decyzje obu instancji wydane zostały już po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a więc na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 3 lipca 2009 r. .

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji w podstawie prawnej swoich decyzji powołały przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r., zgodnie z którym do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się jego przepisy, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Wskazać jednakże należy, iż jednostki chorobowe wymienione w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. oraz jednostki chorobowe określone w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. nie są identyczne. Analizując wykaz chorób w obu rozporządzeniach odnotować należy, iż odnośnie chorób wymienionych pod pozycjami nr 21 obu wykazów - załączników do rozporządzenia z 2002 r. oraz rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r., występuje różnica w określeniu jednostki chorobowej uznanej za chorobę zawodową narządu słuchu. Zgodnie z wykazem do rozporządzenia z 2002 r. za jednostkę chorobową narządu słuchu uznany był "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, określony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz", natomiast według obowiązujących obecnie przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., jednostką chorobową ujętą w pkt 21 wykazu jest "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Tym samym opisana w obecnie obowiązującym rozporządzeniu jednostka chorobowa, określona w pkt 21 wykazu, nie jest tożsama z jednostką chorobową wymienioną pod taką samą pozycją w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. Z orzeczeń lekarskich wydanych przez CMP oraz IMP wynika, że u skarżącego zdiagnozowano obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego, natomiast zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej określonej pod pozycją 21 nowego wykazu chorób zawodowych – tj. obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego. .

Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w przypadku stwierdzenia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający, organ rozstrzygający sprawę winien zwrócić się do jednostek, które wydawały orzeczenia, o ich uzupełnienie. W przedmiotowej sprawie konieczne stało się uzyskanie dodatkowych wyjaśnień w drodze wypowiedzenia się przez wydające wcześniejsze orzeczenia jednostki orzecznicze z zakresu medycyny pracy, czy w świetle tej zmiany w zredagowaniu poz. 21 wykazu, polegającej na rozszerzeniu katalogu schorzeń uznanych za zawodową chorobę narządu słuchu, możliwe jest uznanie u skarżącego choroby zawodowej. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Wobec wskazanych wyżej różnic w redakcji jednostek chorobowych określonych w poz. 21 obu wykazów, organ inspekcji sanitarnej nie był władny samodzielnie ocenić, jak to uczyniono w rozpatrywanym przypadku, że u skarżącego nie występuje jednostka chorobowa ujęta pod tą pozycją w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., której nie było w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 2002 r. To jednostki orzecznicze z zakresu medycyny pracy powinny wypowiedzieć się, czy w świetle wskazanej zmiany możliwe jest uznanie u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu czuciowo -nerwowego. Nie dysponując w tym zakresie stosownym stanowiskiem lekarzy specjalistów medycyny pracy organ inspekcji sanitarnej nie był uprawniony do samodzielnego orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia tak określonej choroby zawodowej.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia (...) grudnia 2009 r. zapadły z naruszeniem § 8 ust. 2 oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a więc z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd w całości podziela natomiast zawartą w zaskarżonych decyzjach ocenę materiału dowodowego, w oparciu o która uznano, iż skarżący był narażony na hałas przekraczający dopuszczalne normy okresowo, incydentalnie oraz, że jako instruktor w dziale koordynacji przewozów, był osobą nadzorującą prace związane z przygotowaniem tablic, które wykonywane były przez inne osoby. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 80 kpa poprzez nie dokonanie właściwej oceny zeznań świadków. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny, bowiem w zaskarżonej decyzji oceny tej dokonano, a ocenę tę Sąd w całości podziela. W świetle orzecznictwa organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. W badanym przypadku mamy do czynienia ze spójnymi zeznaniami świadków – bezpośrednich przełożonych skarżącego oraz osób z nim pracujących, które organ uznał za wiarygodne. W oparciu o zeznania świadków C. K., Z. F., S. M. oraz J. K. (bezpośrednich przełożonych skarżącego w latach 1992-2005) oraz opisu obowiązków na stanowisku pracy skarżącego jako inspektora w zespole koordynacji rozkładów jazdy przedstawionego przez pracodawcę – "A" ustalono, że skarżący nadzorował prace związane z wykonywaniem tablic rozkładów jazdy i w tym czasie okresowo przebywał w warsztacie. Zważyć należy, iż wskazani świadkowie nie potrafili podać, jak długo skarżący przebywał w warsztacie w czasie przeprowadzania wymiany tablic rozkładów jazdy, a jedynie świadek H. S. podał, że skarżący przebywał w warsztacie raz w tygodniu przez około pół godziny. Tym niemniej wskazani świadkowie oraz wyjaśnienia uzyskane od pracodawcy pozwalają uznać, iż na warsztacie i w stolarni skarżący przebywał okresowo, nadzorując prace podczas których emitowany był również hałas ponadnormatywny, co miało miejsce każdego roku, lecz wyłącznie w miesiącach, gdy dokonywano zmiany rozkładów jazdy. Zdaniem Sądu wobec ustalenia, że narażenie skarżącego na hałas ponadnormatywny występowało okresowo i incydentalnie, a orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych z zakresu medycyny pracy nie zawierają informacji jak długa ekspozycja na hałas ponadnormatywny uprawnia do uznania zawodowej etiologii schorzenia narządu słuchu, obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej było uzyskanie stosownych informacji w tym zakresie, od specjalistów z zakresu medycyny pracy. Skoro w rozpatrywanym przypadku wyjaśnień tych nie uzyskano, uprawniony jest zarzut naruszenia przez organ inspekcji sanitarnej przepisów art. 7 i art. 77 §1 kpa.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji dostosuje się do powyższych wskazań. Przed wydaniem decyzji organ wystąpi do CMP– Ośrodek w K. z żądaniem, o których mowa w § 8 ust. 2 nowego rozporządzenia, w celu jednoznacznego określenia, czy w przypadku skarżącego zachodzi możliwość uznania choroby zawodowej wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych - załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Konieczne jest także uzyskanie wyczerpującej wypowiedzi jednostki orzeczniczej medycyny pracy co do wymaganego dla stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu czasookresu narażenia na hałas – tj. wymaganej ekspozycji na hałas.

Wskazać także należy, iż rozpoznana przez lekarzy specjalistów z zakresu medycyny pracy u T. K. jednostka chorobowa - niedosłuch obustronny odbiorczy typu ślimakowego, to schorzenie o ściśle określonych objawach klinicznych. Z akt sprawy wynika, że nie ustalono innego czynnika patogennego, nie obalono więc skutecznie domniemania, że schorzenie skarżącego ma podłoże zawodowe, w szczególności przy uwzględnieniu uwarunkowań osobniczych. W konsekwencji konieczne jest także uzyskanie wyjaśnień jakie czynniki i kiedy mogły spowodować u skarżącego rozwój niedosłuchu, co pozwoli organom inspekcji sanitarnej uznać lub wykluczyć, czy schorzenie występujące u skarżącego zostało spowodowane działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia, którego występowanie w środowisku pracy skarżącego stwierdzono jako okresowe i incydentalne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że uszkodzenie słuchu nie będzie mogło być rozpoznane jako choroba zawodowa w przypadku niekwestionowanego wykonywania pracy zawodowej z narażaniem na działanie hałasu tylko wówczas, gdy właściwy zakład służby zdrowia, w sposób wyczerpujący i jednoznaczny w uzasadnieniu swojej opinii stwierdzi, że uszkodzenie słuchu jest następstwem innych, konkretnie wskazanych, okoliczności. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż właściwe jednostki medyczne w sposób jednoznaczny wyjaśniły dlaczego stwierdzony u skarżącego odbiorczy, obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego o wielkości (UL=UP) 66 dB , a więc o wysokim poziomie, nie jest chorobą zawodową, mimo stwierdzenia, że praca była wykonywana w narażeniu na hałas, aczkolwiek okresowo.

Wskazać w tym miejscu należy, iż po wniesieniu odwołania skarżący przedłożył organowi odwoławczemu dokumentację medyczną z komisyjnego badania biegłych lekarzy (karty nr 197-199 akt administracyjnych). Z zapisów wywiadu neurologicznego wynika, że skarżący odczuwa niedosłuch od lat 80 – tych. W ocenie Sądu organ II instancji powinien ocenić tą dokumentację, zważyć bowiem należy, iż z wywiadu epidemiologicznego wynika, że na stanowisku inspektora koordynacji przewozów T. K. był zatrudniony w okresie od (...) stycznia 1992 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję o poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) grudnia 2009 r. Nr (...) znak (...). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.

/-/ T.Świstak /-/ D.Rzyminiak–Owczarczak /-/ B.Drzazga

MK