Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1086/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 19 lutego 2021 r. znak: [...] działając na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i 5, art. 18 ust. 1, 1a, 1 e, 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363) oraz art. 129 ust. 5, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1 a, 2 i 5, art. 133, art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 poz. 1990), art. 104 K.p.a. orzekł:

1/ o ustaleniu odszkodowania na rzecz: P. M. s. J. i C. oraz P. M. s. J. i C., w wysokości [...] zł za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z., przejętą na rzecz Powiatu K., na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 30 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację drogi: "Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. i D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego", pomniejszonego o wartość ograniczonego prawa rzeczowego oraz o wypłaconą zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. tj. kwotę [...]zł;

2/ o wypłacie ustalonego w punkcie 1 odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz: P. M. s. J. i C., za udział 1/2 części;

3/ o wypłacie ustalonego w punkcie 1 odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz: P. M. s. J. i C., za udział 1/2 części,

4/ o ustaleniu odszkodowania na rzecz: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego określonego jako: "nieodpłatna i nieograniczona czasem służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu, przejazdu i przeprowadzania mediów całą długością i szerokością działki nr [...], (obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania tej służebności w tym w szczególności wybudowania i utrzymania nawierzchni drogi na działce nr [...] obciążać będzie uprawnionego z tytułu służebności tj. właściciela działki nr [...]), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], ustanowionego na nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z., przejętej na rzecz Powiatu K. na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 30 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację drogi: "Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. i D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego", pomniejszonego o wypłaconą zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. tj. kwotę [...]zł;

5/ o wypłacie ustalonego w punkcie 4 odszkodowania w wysokości [...] zł w całości na rzecz: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., wpisaną do rejestru przedsiębiorców przez Sąd Rejonowy dla K. - Ś. w K. XI Wydział Gospodarczy K. Rejestru Sądowego pod numerem [...]

6/ o ustaleniu odszkodowania na rzecz: T. D. Spółka Akcyjna z siedzibą w K., w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego określonego jako: "służebność przesyłu na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], polegająca naprawie do budowy słupowej stacji transformatorowej, linii kablowej SN, linii kablowej i napowietrznej NN, a także dokonywana prac eksploatacyjnych tj. niezbędnych napraw, przeglądów i konserwacji, usuwania awarii, remontów, modernizacji, przebudowy i rozbudowy (wprowadzania w przyszłości linii SN i NN) oraz dostępu do urządzeń będących własnością Spółki T. D. Spółka Akcyjna z siedzibą w K., na rzecz spółki niżej opisanej, tj. Spółki T. D. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. ustanowionego na nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z., przejętej na rzecz Powiatu K. na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 30 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację drogi: "Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. i D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego;

7/ o wypłacie ustalonego w punkcie 6 odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz: T. D. Spółka Akcyjna z siedzibą w K., wpisaną do rejestru przedsiębiorców przez Sąd Rejonowy dla K. – Śródmieścia w K. XI Wydział Gospodarczy K. Rejestru Sądowego pod numerem [...],

8/ do wypłaty odszkodowania zobowiązany jest Zarząd Powiatu K., działający w imieniu Powiatu K.,

9/ zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ wskazał że w myśl art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych: wysokość odszkodowania ustała się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania". Z kolei stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Z tym, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Sposób postępowania przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne określa § 36 ust. 1 rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie rzeczoznawca majątkowy T. B. w dniu 18 czerwca 2019 r. sporządził operat szacunkowy, w którym ustalił wartość prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z..

Następnie, w związku z brakiem aktualizacji ww. operatu, w dniu 9 lipca 2020 r. nowy operat szacunkowy sporządził rzeczoznawca majątkowy P. T., w którym ustalił wartość prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z.. Działki nr [...] i nr [...] obr. B. na dzień 30 marca 2018 r. zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. nr [...] w granicach miejscowości B., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Z. nr [...] [...] z dnia 28 lipca 2005 r. znajdowały się: działka nr [...] - przeważająca część (około 640 m2) w terenie zabudowy usługowej – symbol 01.U.2 z przeznaczeniem podstawowym pod funkcję usług obejmującą istniejące i nowe zespoły lub pojedyncze obiekty i urządzenia usług wraz z zielenią towarzyszącą; w części (około 184 m2) w terenie zielem strefowej - symbol 0LZS. 6 z podstawowym przeznaczeniem pod zieleń nieurządzoną obejmującą zakrzewienia oraz zieleń niską i uprawy polowe (strefa ochronna gazociągu 0500) oraz (około 177 m2) w terenie zieleni izolacyjnej - symbol 01.ZI.2 z podstawowym przeznaczeniem pod zieleń urządzoną obejmującą zadrzewienia i zakrzewienia (w tym przywodne i przydrożne) pasów zieleni ochronnej oraz urządzeń służących ochronie akustycznej, a także fragment (około 55 m2) w pasie drogi - symbol KDZ.; działka nr [...] - część (około 101 m2) w terenie zieleni strefowej - symbol 01.ZS.6z podstawowym przeznaczeniem pod zieleń nieurządzoną obejmującą zakrzewienia oraz zieleń niską i uprawy polowe (strefa ochronna gazociągu 0500) oraz w (około 48 m2) w terenie zieleni izolacyjnej - symbol 01.Zl.2 z podstawowym przeznaczeniem pod zieleń urządzoną obejmującą zadrzewienia i zakrzewienia (w tym przywodne i przydrożne) pasów zieleni ochronnej oraz urządzeń służących ochronie akustycznej, a także fragment (około 20 m2) znajdował się w pasie drogi - symbol KDZ. Przeznaczenie terenów przyległych: tereny usług - 01.U.2, tereny zieleni - 01.Zl.2, ZS.6 i drogi KDZ. Przedmiotowa nieruchomość składająca się z kompleksu działek nr [...] i nr [...] zlokalizowana jest w południowej części miejscowości B., w gminie Z., w powiecie [...] Nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie granicy administracyjnej gminy z miastem K., w odległości około 7,5 km w linii prostej na północny-wschód od ścisłego centrum K.. Przedmiotowe działki tworzą kompleks o kształcie przypominającym trapez o korzystnej konfiguracji granic. Powierzchnia terenu płaska, nieznacznie obniżona względem poziomu drogi. Działki przylegają do drogi publicznej o nawierzchni asfaltowej (droga powiatowa nr [...] - ulicy [...] w B.. W najbliższym sąsiedztwie nieruchomości przeważa zabudowa przemysłowa. W otoczeniu znajduje się również zabudowa mieszkaniowa, a także tereny wolne od zabudowy. W otoczeniu przedmiotowej nieruchomości ponadto znajdują się tory kolejowe (po ich przeciwnej stronie zlokalizowane są również zakłady przemysłowe na terenie K.) oraz zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Przez działki sąsiednie m.in. nr [...] i nr [...] przebiega magistrala sieci gazowej. Ponadto nad działką [...] usytuowane są napowietrzne linie energetyczne wysokiego napięcia. Jak ustalono na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy na nieruchomości znajdowały się: przyłącz wodociągowy - rury Wavin PE 100 PN 16, SDR 11, 90 x 8,2 długości około 90 m, zasuwy Hawle DN 200- DN 80 oraz Hawle DN 200, a także dwie obejmy na rurę stalową 200 mm, hydrant podziemny Hawle DN 80 i zasuwa Hawle DN 80 i zasuwa Hawle DN 80. Przyłącze kanalizacyjne sanitarne z dwoma studzienkami i sięgaczem zrealizowała gmina Z., a właściciele uiścili opłatę adiacencką, zbiornik wody deszczowej o wym. 6 m x 3 m i wys. 3,3 m, nawierzchnia utwardzona z kruszywa. Jak ustalono, według stanu na dzień wydania decyzji Starosty [...] nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. dnia 30 marca 2018 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się następujące części składowe podlegające wycenie: nawierzchnia z tłucznia o pow. 222 m2; sieć wodociągowa - 90 m2; żelbetowy zbiornik na wodę opadową - 59,4 m3 W dniu przeprowadzenia oględzin na działkach prowadzone były roboty budowlane związane z realizacją inwestycji drogowej.

Biorąc pod uwagę cel, zakres i przedmiot wyceny, a także dostępność danych o transakcjach kupna-sprzedaży na regionalnym rynku nieruchomości, ze względu na stwierdzenie braku w obrocie dostatecznej do przeprowadzenia wyceny liczby nieruchomości spełniających kryteria podobnych, o porównywalnych częściach składowych, i co za tym idzie brak możliwości wyznaczenia wartości rynkowej nieruchomości, zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w procedurze wyceny wyznaczona została wartość odtworzeniowa nieruchomości. Oszacowana wartość stanowić będzie sumę wartości rynkowej gruntu oraz wartości odtworzeniowej jego części składowych. Mając na uwadze zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeważającej części nieruchomości (symbol U.2. - zabudowa usługowa) oraz fakt, że dla przedmiotowej nieruchomości wydana została decyzja Starosty [...] z dnia 5 lutego 2013 r. oraz dokonano zgłoszenia rozpoczęcia budowy w dniu 21 stycznia 2016 r. przeznaczenie oraz sposób użytkowania przedmiotowej nieruchomości jest odmienne od przeznaczenia wynikającego z ustaleń decyzji Starosty [...] nr [...] r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku z tym na potrzeby określenia wartości nieruchomości dokonano analizy kształtowania się cen transakcyjnych niezabudowanych nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu pod drogi oraz pod tereny usługowe. W pierwszej kolejności analizie biegły poddał nieruchomości przeznaczone pod drogi położone na terenie obrębu B.. Rzeczoznawca ustalił, że na terenie obrębu B. w okresie od początku 2017 r. zawarto jedynie dwie transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi. Obie nieruchomości położone były w niewielkiej odległości od przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość nr [...] położona byłą w ok. ul. [...] i została nabyta w drodze negocjacji pod rozszerzenie drogi gminnej. Działki nr [...] i nr [...] położone były w odległości 60 m i 80 m w linii prostej na wschód od przedmiotowej działki, tak jak działka wyceniana także objęte są ustaleniami studium i przeznaczone pod tereny projektowanego północnego obejścia K.. Nieruchomość nr [...] położona była w odległości około 320 m na zachód od przedmiotowej nieruchomości, bezpośrednio przy ul. [...] i przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania w przeważającej części pod tereny usług, a w pozostałej części pod tereny zieleni izolacyjnej i strefowej. Cena jednostkowa w przypadku powyższych nieruchomości wynosiła [...] zł/ m2 oraz [...] zł/ m2. Powyższe dwie transakcje, ze względu na odległe daty zawarcia transakcji nie zostały uwzględnione w procesie wyceny jako nieruchomości porównawcze, jednakże przedstawiają cenność gruntów drogowych, w najbliższym sąsiedztwie nieruchomości, w szczególności w odniesieniu do nieruchomości nr [...], która położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie wycenianej nieruchomości, o podobnym otoczeniu sposobie zagospodarowania oraz korzystania z nieruchomości. Ponadto biegły wyselekcjonował jedną nieruchomość, która w przeważającej części przeznaczona była pod tereny projektowanego północnego obejścia K., a w obszarze mniejszym niż 10% powierzchni działki objęta była ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i położona była w konturze terenów zabudowy usługowej oraz w niewielkim fragmencie w terenach zieleni nieurządzonej. Także ta transakcja nie mogła zostać ujęta w bazie nieruchomości porównawczych, ale także odzwierciedla cenność gruntów drogowych. W kolejnym kroku biegły badaniem objął okres od początku 2018 r., przyjmując jako obszar badanego rynku całą gminę Z., a także gminę M. i K. - L., które są położone w bliskim sąsiedztwie obrębu B.. Analizę przeprowadzono w oparciu o akty notarialne transakcji kupna-sprzedaży. Pod uwagę brano obrót tylko prawem własności. Monitoringiem objęto nieruchomości przeznaczone na cele drogowe w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (w tym w szczególności w decyzjach o ustaleniu lokalizacji celu publicznego) lub w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także nieruchomości, których charakter drogowy wynika z faktycznego sposobu ich użytkowania. Z uwagi na fakt że działki drogowe są dość rzadkim przedmiotem transakcji rynkowych i aktualnie ich obrót następuje najczęściej w myśl przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg publicznych (przejęcie nieruchomości poprzez decyzję za odszkodowaniem, a nie kupno - sprzedaż poprzez akt notarialny) na zdefiniowanym powyżej rynku lokalnym obejmującym gminę Z. oraz sąsiednie gminy M. i K. L. w analizowanym okresie odnotowano 12 transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod tereny komunikacyjne. Zgodnie z przedstawioną bazą na stronie 16 sporządzonego operatu szacunkowego jednostkowe ceny transakcyjne nieruchomości "drogowych" wahają się w przedziale od [...] zł/ m2 do [...] zł/ m2. Cena średnia kształtuje się na poziomie [...] zł/ m2. Następnie biegły analizą objął nieruchomości przeznaczone pod zabudowę usługową. Badaniem objął okres od lipca 2018 r. przyjmując jako obszar badanego rynku całą gminę Z., a także gminę M., W. W., Z. i K. L.. Analizę przeprowadzono w oparciu o akty notarialne transakcji kupna - sprzedaży. Pod uwagę brano obrót tylko prawem własności. Jak ustalono, na terenie gminy Z. w okresie ostatnich dwóch lat nie odnotowano transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu komercyjnym, także rozszerzenie badanego okresu na okres od II połowy 2017 r. nie przyniosło rezultatu. Ze względu na fakt, że gmina Z. położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie K., dodatkowo położoną najbliżej wszystkich gmin woj[...] od centrum miasta, nazywana jest "zieloną sypialnią K.", a na jej terenie dominuje głównie zabudowa mieszkaniowa i mieszkaniowo-usługowa. Zgodnie z ostatnim raportem opublikowanym przez Urząd Miasta K. przy współpracy z K. F., transakcje gruntami o charakterze usługowym stanowią zaledwie 3% ogólnej liczby zawartych transakcji na terenie powiatu [...], co przekłada się na 60 transakcji rocznie na terenie całego powiatu. Na zdefiniowanym powyżej rynku lokalnym w analizowanym okresie odnotowano kilkanaście transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę o charakterze usługowym tj. usługowym i przemysłowo-usługowym, podobnymi do wycenianej. Zgodnie z przedstawioną bazą na stronie 17 sporządzonego operatu szacunkowego jednostkowe ceny transakcyjne nieruchomości o charakterze usługowym wahają się w przedziale od 175,00 zł/m2 do 338,00 zł/m2. Cena średnia kształtuje się na poziomie 274,74 zł/m2 Z przedstawionych informacji o kształtowaniu się cen transakcyjnych w zakresie obu badanych segmentów rynku wynika, że grunty o przeznaczeniu pod zabudowę o charakterze usługowym odznaczają się znacznie wyższą cennością od gruntów przeznaczonych pod tereny drogowe. W związku z tym wartość przedmiotowej nieruchomości, została wyznaczona w oparciu o transakcje o charakterze usługowym, bez uwzględnienia ustaleń decyzji Starosty [...] - zgodnie z art. 134 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W celu wyliczenia wartości nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B. jedn. ewid. Z., rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze - metodę korygowania ceny średniej. W sporządzonym w dniu 9 lipca 2020 r. operacie szacunkowym 1 m2 działek: nr [...] oraz nr [...], obr. B., jedn. ewid. Z. został określony na kwotę [...]zł. Wartość składników budowlanych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości została ustalona z zastosowaniem podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia oraz techniki wskaźnikowej i ustalona została na kwotę [...]zł. Wartość służebności gruntowej ustanowionej na działce nr [...] obr. B., jedn. ewid. Z., biegły określił jako iloczyn powierzchni jakiej dotyczy ww. służebność, która wynosi 222 m2, wartości jednostkowej oraz współczynnika służebności K wynoszącego 0,5. Zatem wartość służebności gruntowej wynosi [...] zł. Wartość służebności przesyłu ustanowionej na działce nr [...] obr. B., jedn. ewid. Z., biegły określił jako iloczyn powierzchni jakiej dotyczy ww. służebność, która wynosi 1056 m2, wartości jednostkowej oraz współczynnika służebności K wynoszącego 0,5. Zatem wartość służebności gruntowej wynosi [...] zł. Wobec powyższego wartość odtworzeniowa nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr, B., jedn. ewid. Z., pomniejszona o wartość ograniczonych praw rzeczowych ustalona została na łączną kwotę [...]zł, w tym wartość gruntu na kwotę [...]zł według stanu na dzień wydania decyzji Starosty [...] nr [...] tj. 30 marca 2018 r. W ocenie organu sporządzony w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, został sporządzony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, jak również standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M., zarzucając wydanie jej w oparciu o wadliwy operat szacunkowy.

Wojewoda decyzją z dnia 8 lipca 2021 r. znak: [...] działając na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.:

W pkt I uchylił pkt 1, 2, 3, 4 i 5 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł:

1/ o ustaleniu odszkodowania na rzecz: P. M. oraz P. M., synów J. i C. w łącznej wysokości [...] zł po połowie na rzecz każdego z nich tj. kwoty po [...] zł za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1056 ha oraz działka nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B., jedn. ewid. Z. oraz za części składowe znajdujące się na ww. nieruchomości, przejętej z mocy prawa na rzecz Powiatu K. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 30 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację drogi: Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. i D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego,

2/ o ustaleniu odszkodowania na rzecz spółki: [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego (służebność gruntowa), obciążającego nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0222 ha, obr. B., jedn. ewid. Z., w wysokości [...] zł;

3/ o zobowiązaniu Powiatu K., reprezentowanego przez Zarząd Powiatu

K., do wypłaty odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz P.

M. oraz P. M. synów J. i C., po połowie na rzecz każdego z nich tj. kwoty po [...] zł, stanowiące różnicę pomiędzy kwotą należną ustaloną w punkcie 1 niniejszej decyzji wynoszącą [...] zł, a kwotą wypłaconej zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego w decyzji Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2018r. wynoszącą [...] zł,

4/ o zobowiązaniu Powiatu K., reprezentowanego przez Zarząd Powiatu

K., do wypłaty odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. tj. kwoty, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną ustaloną w punkcie I.2. niniejszej decyzji wynoszącą [...] zł, a kwotą wypłaconej zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego w decyzji Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2018r. wynoszącą [...] zł,

W pkt II w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z obowiązującymi przepisami prawa, normującymi kwestię ustalania wysokości odszkodowania za nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest powołać biegłego tj. rzeczoznawcę majątkowego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Opinia biegłego powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem niniejsza opinia sprowadzać się tylko do przedstawienia zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i szczegółowo uzasadnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji, a także na jakich oparł swoje ustalenia i określił wartość przedmiotowej nieruchomości. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę jej mocy dowodowej. Zgodnie z ugruntowanym w tej materii stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego opinia wydana przez rzeczoznawcę majątkowego o wysokości odszkodowania nie ma charakteru wiążącego; jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 833/00). Powyższe oznacza, iż organ nie może ograniczyć się do powołania na konkluzję zawartą w opinii rzeczoznawcy, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł, i skontrolować prawidłowość tego rozumowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 74/07). Zasady wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. W przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się odpowiednio (§36 ust. 4 ww. rozporządzenia). Z kolei § 36 ust. 3 omawianej regulacji stanowi uszczegółowienie i doprecyzowanie wskazanej wyżej "zasady korzyści", o której mowa w art. 134 ust. 4 ugn. Stanowi on, iż: W przypadku gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób: 1/ wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni, 2/ wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni - powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%. W tym miejscu wskazano na przepisy ustawowe określające możliwość zastosowania przy ustalaniu wysokości odszkodowania należnego byłemu właścicielowi nieruchomości tzw. "zasady korzyści". Jak określił ustawodawca w art. 134 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Natomiast ust. 4 wskazuje, że jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia.

Dalej organ wskazał, że autor sporządzonej wyceny nieruchomości P. T. dla przedmiotu wyceny położonego w dniu określania stanu (30 marca 2018 r.), stosownie do art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. nr [...] w granicach miejscowości B., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Z. nr [...] z dnia 28 czerwca 2005 r. ustalił przeznaczenie działki nr [...] jako położonej: w przeważającej części tj. 101 m2 w terenach oznaczonych symbolem 01.U2 tj. zabudowy usługowej, w części - ok. 48 m2 symbolem 01.ZI.2 tj. zieleni izolacyjnej, w części - ok. 53 m2 symbolem 01.ZS.6 tj. zieleni strefowej, w części - ok. 20 m2 we fragmencie pasa drogi oznaczonej symbolem KDZ oraz działki nr [...] jako położonej: w przeważającej części tj. 640 m2 w terenach oznaczonych symbolem 01.U2 tj. zabudowy usługowej, w części - ok. 184 m2symbolem 01.ZS.6 tj. zieleni strefowej, w części - ok. 177 m2 symbolem 01.ZI.2 tj. zieleni izolacyjnej, wykorzystując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegły określił wartość gruntu stosownie do art. 134 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i sporządzania operatu szacunkowego - przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomościami pod zabudowę o charakterze usługowym, położonych na terenie Powiatu K., podobnych do nieruchomości wycenianej w rozumieniu art. 4 pkt 16 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - po uprzednim wskazaniu, iż są one bardziej cenne, niż nieruchomości drogowe. Powyższe rozszerzenie rynku nastąpiło ze względu, jak wskazał biegły na fakt, że gmina Z., jest gminą położoną najbliżej centrum miasta, a na jej terenie dominuje głównie zabudowa mieszkaniowa i mieszkaniowo-usługowa W niniejszym przypadku przy określaniu wartości wycenianej nieruchomości nie ma zastosowania, jak wskazał biegły, § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, ponieważ przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem przejęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie spowodowało zwiększenia jej wartości. W efekcie powyższego rzeczoznawca majątkowy, stosując metodę korygowania ceny średniej, w oparciu o ceny 19 transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę usługową i usługowo-przemysłową ze wskazanego powyżej terenu, po uwzględnieniu atrybutów mających wpływ na wartość nieruchomości, takich jak: lokalizacja i otoczenie (25%), dostęp do drogi publicznej (15%), ekspozycja (20%), parametry fizyczne (25%), ograniczenia (15%), i skorygowaniu otrzymanej ceny średniej za pomocą stosownych współczynników korygujących odnoszących się do tychże atrybutów, oszacował wartość prawa własności 1m2 gruntu przedmiotowej nieruchomości na kwotę 293,53 zł. Tym samym, należy stwierdzić, iż dobór rynku nieruchomości porównawczych został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Niezależnie od powyższego zauważono, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż w przedmiotowej decyzji ustalono odszkodowanie za wartość odtworzeniową jedynie części składników budowlanych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości tj. nawierzchni z tłucznia na kwotę [...]zł, oraz żelbetonowego zbiornika na wodę opadową na kwotę [...]zł.

Organ I instancji powołał się na opinię prawną z dnia 26 listopada 2020 r., zgodnie z którą stosownie do przytoczonych w opinii regulacji wynikających z art. 2 pkt 6, 7, art. 15 ust 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu oraz art. 49 kodeksu cywilnego w powiązaniu z tezami orzecznictwa sądowego, iż jeżeli odcinek przewodu na działce jest przyłączem wodociągowym, to jest częścią składową działki i wówczas odszkodowanie przysługuje dotychczasowym współwłaścicielom. Natomiast jeśli to jest część sieci wodociągowej, to jest własnością przedsiębiorstwa wodociągowego na podstawie art. 49 k.c., gdyż w danym przypadku zasada superficies solo cedit doznaje ograniczenia. Wobec powyższego, choć biegły dokonał w operacie oszacowania także przebiegającej przez przedmiotową nieruchomość sieci wodociągowej, to organ I instancji ostatecznie uznał, iż do elementów stanowiących jej części składowe należy zaliczyć jedynie nawierzchnię z tłucznia oraz żelbetonowy zbiornik na wodę opadową i za nie ustalił odszkodowanie.

Wskazano dalej, że biegły dokonując wyboru nieruchomości porównawczych uwzględnił dyspozycję § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, zgodnie z którym przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. W podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku. Jak natomiast stanowi § 4 ust.3 rozporządzenia "przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które byty przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, iż rzeczoznawca majątkowy dokonał wyboru podejścia oraz metod i technik szacowania nieruchomości przewidzianych przepisami ww. rozporządzenia, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Tym samym wypełnił również dyspozycję art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Nie budzi również wątpliwości, zdaniem Wojewody, niekwestionowany przez strony, sposób oszacowania znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości części składowych, czego biegły dokonał stosując podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia, technikę wskaźnikową (odrębne oszacowanie gruntu oraz części składowych było uzasadnione, gdyż jak wskazał biegły, brak transakcji podobnych z tego typu składnikami). Podobnie na aprobatę zasługują wyliczenia biegłego dotyczące dokonanej przez niego wyceny ograniczonych praw rzeczowych - tj. służebności gruntowej oraz służebności przesyłu, bowiem biegły dokonał powyższego w sposób czytelny i przejrzysty, przedstawiając wzory w oparciu o które wycena ta została przeprowadzona oraz opisując wyczerpująco zawarte w nich oznaczenia. Wymienione powyżej okoliczności dowodzą, iż sposób sporządzenia przedmiotowej wyceny ocenić należało w sposób pozytywny. Tym samym mogła ona stanowić dowód w sprawie i być wykorzystana dla potrzeb przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że sentencja decyzji Starosty [...] z dnia 19 lutego 2021 r. została częściowo wadliwie skonstruowana, gdyż organ I instancji dokonał błędnego pomniejszenia kwot ustalonych w pkt 1 i 4 odszkodowań.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. M., zarzucając jej naruszenie:

1/ art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że: operat szacunkowy z dnia 9 lipca 2020 r. sporządzony przez P. T. na potrzeby niniejszego postępowania jest prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, jak również Standardami Zawodowymi Rzeczoznawców Majątkowych, podczas gdy prawidłowa ocena winna prowadzić do uznania, iż sporządzony operat szacunkowy jest niepełny, w zakresie w jakim pomija wartość odtworzeniową części składowej nieruchomości, w postaci prawa do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości, twierdzenia rzeczoznawcy majątkowego przedstawione w piśmie z dnia 26 października 2020 r. dotyczące wskazania, iż koszty uzyskania pozwolenia na budowę są niemożliwe do oszacowania przez rzeczoznawcę majątkowego, ani w podejściu porównawczym, ani w dochodowym - są w pełni wiarygodne, podczas gdy, z uwagi na jednoznaczną treść art. 50 Kodeksu cywilnego oraz art. 153 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, prawo to może zostać wycenione na podstawie podejścia kosztowego poprzez ustalenia kosztu odtworzenia tej części składowej wywłaszczonej nieruchomości. Nadto pominięcie istotnej okoliczności wynikającej ze wskazanego pisma z dnia 26 października 2020 r., a to wskazania, iż fakt wydania pozwolenia na budowę wpływałby dodatnio na wartość nieruchomości, w przypadku gdyby potencjalny nabywca planował wybudować identyczny obiekt, stąd wykluczone pozostaje stwierdzenie o braku możliwości wyceny wskazanej części składowej nieruchomości, albowiem sama nieruchomość położona jest na terenach zabudowy usługowej, a planowane przedsięwzięcie budowlane polegało na budowie hali magazynowej, zatem możliwość znalezienia potencjalnego nabywcy uznać należy za w pełni realne, co skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy w sposób tożsamy (co do kwoty odszkodowania) z decyzją organu l instancji, podczas gdy organ II instancji winien uchylić decyzję organu l instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 § 2 K.p.a., celem zlecenia wykonania uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, mającej za przedmiot dokonanie wyceny części składowej nieruchomości w postaci prawa do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie wydanego pozwolenia na budowę przed wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości;

2/ art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 50 Kodeksu cywilnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji ustalenie, iż kwota odszkodowania wskazana przez organ l instancji, a przysługująca skarżącym, jest właściwa, podczas gdy pomija ona kwotę [...]zł stanowiącą wartość odtworzeniową części składowej nieruchomości, w postaci prawa do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości;

3/ art. 12 ust. 5 specustawy drogowej w zw. z art. 153 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 50 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji pominięcie przy określeniu wysokości odszkodowania należnego skarżącym na skutek dokonanego wywłaszczenia kwoty odpowiadającej wartości odtworzeniowej części składowej nieruchomości, w postaci prawa do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie pozwolenia na budowę uzyskanego przed dokonaniem przedmiotowego wywłaszczenia;

4/ art. 12 ust. 5 specustawy drogowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy specustawy drogowej nie przewidują rekompensaty z tytułu uzyskanego pozwolenia na budowę, podczas gdy z literalnego brzmienia wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, że do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc również art. 153 § 3 tejże ustawy pozwalający na dokonanie wyceny w podejściu kosztowym również tej części składowej nieruchomości, jaką jest prawo do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę;

5/ art. 21 ust. 2 w związku z art. 2 w związku z art. 8 § 2 Konstytucji RP poprzez ich błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalona przez organ II instancji kwota odszkodowania należąca skarżącemu stanowi ekwiwalent "słusznego odszkodowania", o którym mowa w dyspozycji art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w sposób jednoznaczny wskazuje, że kwota ta jest rażąco zaniżona w zakresie, w jakim pomija wartość odtworzeniową części składowej wywłaszczonej nieruchomości, jakim jest prawo do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym doszło do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż nieruchomość ta miała być swoistym "zabezpieczeniem emerytalnym" P. i P. M., którzy wspólnie ustalili, że po uzyskaniu wieku emerytalnego będą prowadzić działalność gospodarczą polegającą na wynajmowaniu powierzchni w zrealizowanej inwestycji budowlanej, natomiast nie otrzymali oni zwrotu nawet wydatkowanych już we wskazany sposób środków finansowych.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia orzekania przez Sąd stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawę jest decyzja Wojewody z dnia 8 lipca 2021 r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na rzecz Powiatu K..

Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: specustawa) nieruchomości lub ich części, będące przedmiotem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i w niej oznaczone, stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a specustawy). Odszkodowanie za nieruchomość przejmowaną pod drogę publiczną na podstawie specustawy określane jest według zasad wynikających m.in. z art. 18 ust. 1 tej ustawy oraz w oparciu o regulacje u.g.n., której przepisy stosuje się w sprawach nieuregulowanych w specustawie. Z art. 134 u.g.n. wynika, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Istotne znaczenie ma także art. 130 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości oraz art. 154 ust. 1, zgodnie z którym wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Zgodnie natomiast § 36 ust. 1-5 rozporządzenia RM wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów specustawy określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 u.g.n. bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. W przypadku, gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia RM wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym. W przypadku, gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób:

1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m˛ gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni,

2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m˛ gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni - powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%.

W przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Przez decyzję, o której mowa w § 36 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia RM, rozumie się decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzję o ustaleniu lokalizacji autostrady, decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi lub decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie której ustalona została lokalizacja inwestycji drogowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 2018 r., I OSK 903/16 wskazał, że "w odniesieniu do wywłaszczonych nieruchomości, co do których wydawana jest odrębna decyzja ustalająca odszkodowanie, parametr wartości wywłaszczonej nieruchomości jest ustalany na podstawie art. 134 u.g.n., natomiast pozostałe parametry determinujące wysokość odszkodowania (stan i przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości) ustala się według stanu z dnia pozbawienia lub ograniczenia praw. Z przepisu art. 134 ust. 1 u.g.n. wynika, że z zastrzeżeniem art. 135 u.g.n. podstawę ustalania wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, którą określa się z uwzględnieniem przykładowo wskazanych czynników, o których mowa w art. 134 ust. 2 u.g.n. Podstawowe zasady ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (art. 130 ust. 1 u.g.n.) podlegają modyfikacji poprzez wprowadzanie szczególnych unormowań w zakresie ustalania parametru wartości wywłaszczonej nieruchomości. Wynikająca z art. 134 ust. 3 i 4 u.g.n. tzw. zasada korzyści pozwala na uwzględnienie korygującego czynnika sposobu użytkowania (wykorzystywania) wywłaszczonej nieruchomości w celu zapewnienia podmiotowi uprawnionemu do odszkodowania możliwości odniesienia korzyści w sytuacji, gdy aktualny sposób użytkowania niezgodny z celem wywłaszczenia albo sposób użytkowania wynikający z przeznaczenia nieruchomości zgodnego z celem wywłaszczenia okazuje się w danym stanie faktycznym bardziej korzystny z punktu widzenia wartości nieruchomości. Organ ustalający odszkodowanie w odrębnej decyzji na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego ma zatem obowiązek rozważyć alternatywnie wartość nieruchomości wywłaszczonej w dwóch wariantach. Po pierwsze konieczne jest ustalenie wartości rynkowej nieruchomości według przeznaczenia zgodnego z celem wywłaszczenia będącym przesłanką wydania decyzji wywłaszczeniowej. Po drugie należy określić wartość rynkową nieruchomości ustaloną według aktualnego sposobu jej użytkowania. Wyniki powyższych ustaleń wymagają następnie porównawczego zestawienia. Jeżeli wartość wywłaszczonej nieruchomości ustalona według aktualnego sposobu jej użytkowania jest wyższa od wartości ustalonej według jej przeznaczenia zgodnego z celem wywłaszczenia, należy przyjąć wartość wyższą (art. 134 ust. 3 u.g.n.). Jeżeli wartość nieruchomości ustalona według sposobu użytkowania wynikającego z przeznaczenia zgodnego z celem wywłaszczenia jest wyższa od wartości ustalonej według aktualnego sposobu użytkowania tej nieruchomości, pierwszeństwo należy przyznać również wartości wyższej (art. 134 ust. 4 u.g.n.)."

W kontrolowanej sprawie organy, ustalając wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość, oparły się na treści operatu szacunkowego z dnia 9 lipca 2020 r. sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Po analizie materiału dowodowego, w tym sporządzonego operatu szacunkowego oraz wyjaśnień rzeczoznawcy, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń biegłego, zawartych w przedłożonej przez niego opinii. Należy też zaznaczyć, że operat został sporządzony i podpisany przez uprawnioną do tego osobę, nie zawiera oczywistych pomyłek ani istotnych braków czy niejasności, które wpływałyby na wskazaną w nich wartość nieruchomości. Zawiera wszystkie konieczne elementy wymagane przepisami rozporządzenia. W procesie wyceny biegły przyjął prawidłowo istotne daty dla procesu wyceny. Autor wyceny, stosownie do art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. nr [...] w granicach miejscowości B., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Z. nr [...] z dnia 28 czerwca 2005 r. ustalił przeznaczenie działki nr [...] jako położonej: w przeważającej części tj. 101 m2 w terenach oznaczonych symbolem 01.U2 tj. zabudowy usługowej, w części - ok. 48 m2 symbolem 01.ZI.2 tj. zieleni izolacyjnej, w części - ok. 53 m2 symbolem 01.ZS.6 tj. zieleni strefowej, w części - ok. 20 m2 we fragmencie pasa drogi oznaczonej symbolem KDZ oraz działki nr [...] jako położonej: w przeważającej części tj. 640 m2 w terenach oznaczonych symbolem 01.U2 tj. zabudowy usługowej, w części - ok. 184 m2 symbolem 01.ZS.6 tj. zieleni strefowej, w części - ok. 177 m2 symbolem 01.ZI.2 tj. zieleni izolacyjnej. Dalej, biegły wykorzystując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, wartość gruntu nieruchomości określił stosownie do art. 134 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i sporządzania operatu szacunkowego - przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomościami pod zabudowę o charakterze usługowym, położonych na terenie Powiatu K., podobnych do nieruchomości wycenianej w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po uprzednim, iż są one bardziej cenne, niż nieruchomości drogowe. W niniejszym przypadku przy określaniu wartości wycenianej nieruchomości nie ma zastosowania, jak wskazał biegły, § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, ponieważ przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem przejęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie spowodowało zwiększenia jej wartości. W efekcie powyższego rzeczoznawca majątkowy, stosując metodę korygowania ceny średniej, w oparciu o ceny 19 transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę usługową i usługowo-przemysłową ze wskazanego powyżej terenu, po uwzględnieniu atrybutów mających wpływ na wartość nieruchomości, takich jak: lokalizacja i otoczenie (25%), dostęp do drogi publicznej (15%), ekspozycja (20%), parametry fizyczne (25%), ograniczenia (15%), i skorygowaniu otrzymanej ceny średniej za pomocą stosownych współczynników korygujących odnoszących się do tychże atrybutów, oszacował wartość prawa własności 1m2 gruntu przedmiotowej nieruchomości na kwotę 293,53 zł. Tym samym, należy stwierdzić, iż dobór rynku nieruchomości porównawczych został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie budzi wątpliwości Sądu treść operatu, a także dokonane na tej podstawie ustalenia organów co do wartości odtworzeniowej składników budowlanych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości tj. nawierzchni z tłucznia na kwotę [...]zł, oraz żelbetonowego zbiornika na wodę opadową na kwotę [...]zł. Rzeczoznawca majątkowy dokonał wyboru podejścia oraz metod i technik szacowania nieruchomości przewidzianych przepisami ww. rozporządzenia, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Podobnie na aprobatę zasługują wyliczenia biegłego dotyczące dokonanej przez niego wyceny ograniczonych praw rzeczowych - tj. służebności gruntowej oraz służebności przesyłu. Podstawa ustaleń została przedstawiona w sposób czytelny i przejrzysty; biegły przedstawił wzory, na podstawie których została przeprowadzona wycena, a także wyjaśnienia do zastosowanych oznaczeń.

Sąd nie znalazł zatem podstaw dla uznania operatu szacunkowego za wadliwy, jak też do zakwestionowania dokonanych na jego podstawie ustaleń przez organy administracyjne. Podkreślenia również wymaga, że ocena prawidłowości operatu szacunkowego, najważniejszego dowodu w sprawie odszkodowawczej, pozostaje w gestii organu, ale w ograniczonym zakresie. Organ nie ma uprawnień do badania merytorycznego operatu gdyż nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (por. wyroki WSA w: Poznaniu, I SA/Po 725/19; Warszawie, IV SA/WA 190/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, które koncentrowały się wokół pominięcia w operacie rzeczoznawcy majątkowego, a następnie w decyzji, wartości odtworzeniowej części składowej nieruchomości, którą – według skarżącego – stanowi prawo do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed wywłaszczeniem. Stanowisko skarżącego jest błędne.

Po pierwsze, należy podzielić pogląd przywołany w zaskarżonej decyzji, a wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r., I OSK 822/17 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd Naczelny stwierdził, że: "Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność gminy (odpowiednio także innych jednostek samorządu terytorialnego oraz Skarbu Państwa – przyp. WSA w Krakowie) w związku z realizacją inwestycji drogowej stanowi wartość rynkowa nieruchomości, a przepisy u.g.n. stosuje się odpowiednio do ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania (art. 134 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej). Z przepisu art. 21 ust. 2 Konstytucji RP nie wynika, by prawo własności miało charakter absolutny. Dopuszczalne jest ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny. Treść prawa własności i zakres ochrony tego prawa, zamykają się w określonych przez prawo granicach, mających swą podstawę w przepisach Konstytucji RP, w szczególności w zasadzie dobra ogółu, a zatem dobra wszystkich właścicieli (vide: wyrok TK z dnia 28 maja 1991r. sygn. akt K 1/91, OTK 1991/1/4). Należy także dostrzec, iż Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę, iż odszkodowanie pełne, odpowiadające przyjętej w art. 361 Kodeksu cywilnego zasadzie pełnego odszkodowania (obejmującego zarówno poniesione straty – damnum emergens, jak i nieuzyskane korzyści – lucrum cessans), różni się od odszkodowania słusznego w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Normodawca konstytucyjny dopuszcza bowiem limitowanie odpowiedzialności za szkody wyrządzone legalnym działaniem administracji publicznej. Podobne stanowisko zaznaczyło się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (vide: L.Garlicki, M.Zubik [w:] Konstytucja RP. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2016, t. I, s.550-552; M.Kaliński, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2008, s.31-32, 385). Pogląd taki przyjęty został także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując że żaden z przepisów prawa nie daje możliwości powiększenia należnego odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa o inne jeszcze składniki, np. o wartość szkody wyrządzonej przejęciem własności nieruchomości, polegającej na utracie przez dotychczasowego właściciela nieruchomości możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej (lucrum cessans) lub o wartość podatku, który były właściciel musi odprowadzić od przyznanego mu odszkodowania (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 990/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)."

Po drugie, prawo do realizacji inwestycji budowlanej na podstawie pozwolenia na budowę uzyskane przed wywłaszczeniem nie stanowi części składowej nieruchomości w rozumieniu art. 47 § 1-3 w zw. z art. 50 Kodeksu cywilnego.

Jak wynika z art. 47 § 2 k.c., częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Częściami składowymi nieruchomości, po myśli art. 50 k.c., mogą być również prawa. Jak podaje się w doktrynie: "Warunek powiązania prawa z własnością nieruchomości sprawia, że w grę wchodzą zasadniczo jedynie służebności powiązane z własnością nieruchomości władnącej (art. 285 i 296), udział we współwłasności lub współużytkowaniu wieczystym gruntu, jak również udział we współwłasności części budynku oraz innych urządzeń niesłużących wyłącznie do użytku właścicieli lokali albo dotychczasowego właściciela nieruchomości związane z prawem własności nieruchomości lokalowej (art. 3 i 4 u.w.l.) (komentarz do art. 50, P. Nazaruk, w: Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, LEX/el. 2021, oraz powołana tam literatura).

W wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r., I OSK 557/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że: "Biorąc pod uwagę wskazane wyżej regulacje prawne dotyczące części składowych nieruchomości (art. 46-50 k.c. – przyp. WSA w Krakowie), nie sposób zaliczyć do nich dokumentacji technicznej stanowiącej podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani prawa zabudowy tej nieruchomości budynkiem. Pomimo związania pozwolenia na budowę i dokumentacji technicznej z przedmiotową nieruchomością, nie jest to związanie trwałe i nie jest związane z własnością tej nieruchomości. (...) zbycie własności nieruchomości nie powoduje przejścia uprawnienia do zabudowy nieruchomości na nabywcę, a zbywca nie jest zobowiązany do przekazania nabywcy nieruchomości dokumentacji technicznej związanej z rozpoczętą budową. Zatem zbycie nieruchomości co do zasady powoduje pozbawienie związku pozwolenia na budowę i dokumentacji technicznej z nieruchomością. Są to zatem dwa odrębne byty, których związanie po zbyciu nieruchomości zależne jest od warunków przewidzianych w ustawie prawo budowlane, w szczególności od poprzedniego i aktualnego właściciela nieruchomości. Trzeba bowiem zauważyć, że skutki prawne decyzji o pozwoleniu na budowę nie rozciągają się na każdoczesnego właściciela gruntu, którego ta decyzja dotyczy. Uprawnienia i obowiązki wynikające z tych decyzji nie przechodzą zatem na następcę prawnego z mocy prawa, ale dopiero wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione przesłanki wymienione w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332): zgoda strony na rzecz której decyzja została wydana, a także przyjęcie przez następcę wszystkich warunków zawartych w tej decyzji oraz złożenie przez niego oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane)."

W tym kontekście podkreślić należy, że prawo do uzyskania pozwolenia na budowę nie zostało powiązane wyłącznie z prawem własności. Pozwolenie na budowę może wszak uzyskać każdy, kto dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.). To zaś definiuje przywołana ostatnio ustawa jako tytuł prawny wynikający nie tylko z prawa własności, lecz również użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (vide: art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

Finalnie Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowego ustalenia wysokości odszkodowania, spełniając wymogi prawa materialnego, a także prawa procesowego, w tym przywołanych w skardze przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zgromadzono kompletny materiał dowodowy i dokonano jego wszechstronnej oceny, która nie nosi znamion dowolności. Operat szacunkowy z 9 lipca 2020 r. słusznie został przyjęty przez organy orzekające jako rzetelny dowód w sprawie określenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.