Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2409/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 141 ust. 2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...]; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Prezes PGW" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. (dalej: "skarżąca" lub "[...] S.A.") od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ I instancji") z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], wydanej w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi, w ramach przebudowy linii kolejowej [...] - [...] - [...] ([...]) - skrzyżowanie dwupoziomowe w km 117,352, udzielonego [...] S.A. przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...] maja 2009 r., znak: [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Pismem z 25 stycznia 2019 r., [...], wystąpiła do Dyrektora RZGW w [...] z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi, w ramach przebudowy linii kolejowej [...]-[...]-[...] ([...]) - skrzyżowanie dwupoziomowe w km 117,352, udzielonego [...] S.A. przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...] maja 2009 r., znak: [...].

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] odmówił skarżącej ustalenia kolejnego okresu obowiązywania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, wskazując w uzasadnieniu, że operat wodnoprawny sporządzony w 2009 r. nie zawiera niezbędnych informacji, wymaganych przepisami ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2018 r. poz. 2268 ze zm.). Odwołanie od w/w decyzji złożyła [...] S.A., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] maja 2009 r.

Prezes PGW decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji słusznie ocenił, iż sporządzony w 2009 r. operat wodnoprawny nie spełnia obowiązujących obecnie wymogów prawa. Wśród brakujących informacji należy wymienić chociażby ustalenia wynikające z: a) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, b) planu zarządzania ryzykiem powodziowym, c) planu przeciwdziałania skutkom suszy, d) programu ochrony wód morskich, e) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, f) planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym. W tym kontekście niemożliwe było zweryfikowanie złożonego wniosku, a w konsekwencji - wnioskowane przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia. Zdaniem Prezesa PGW, podkreślenia wymaga również, że w kontekście ustawicznie zmniejszających się zasobów wodnych na terenie kraju szczególnej uwadze organów administracji publicznej powinien podlegać każdy sposób korzystania z wód, mogący mieć wpływ na stan tych zasobów. Do takiego sposobu korzystania należy odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, zawierających zanieczyszczenia o charakterze antropogenicznym. W związku z tym podjęcie decyzji w sprawie ewentualnego przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia na takie korzystanie z wód musi być poprzedzone szczegółową analizą kompletnej dokumentacji.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że skutkiem wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia będzie poniesienie przez wnioskodawcę nieracjonalnych kosztów. Sporządzenie nowego operatu, który zostanie dołączony do wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie musi bowiem oznaczać konieczności przygotowywania tego dokumentu w całości od początku, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie nastąpiły żadne zmiany w sposobie korzystania z wód, a jedynie uzupełnienia go o niezbędne elementy wymienione w obecnie obowiązujących przepisach. W regulacjach ustawy Prawo wodne nie zostały wskazane żadne szczegółowe wymagania, np. uprawnienia, w stosunku do osób sporządzających operaty wodnoprawne, co oznacza, iż autorem takiej dokumentacji może być de facto każdy, kto posiada w tym zakresie niezbędną wiedzę, w tym również sam wnioskodawca. Organ odwoławczy nie zgodził się z zawartym w odwołaniu stwierdzeniem, że opracowanie kolejnego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie wniesie nic nowego do sposobu korzystania z wód przez [...] S.A. aczkolwiek zaznaczył, że wysoce prawdopodobne jest, że sam sposób korzystania z wód przez zakład pozostał niezmieniony, ale możliwość jego dalszego prowadzenia należy ocenić w kontekście brzmienia obecnie obowiązujących przepisów oraz na podstawie dokumentacji spełniającej wymogi w tych przepisach określone. Nie ma możliwości, aby organ we własnym zakresie uzupełniał dokumentację stanowiącą podstawę wydania pozwolenia, a do tego sprowadza się sytuacja rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. Po stronie [...] S.A., jako zakładu zainteresowanego uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, leży obowiązek udowodnienia, że uprawnienie to nie będzie naruszać ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 ustawy Prawo wodne, a także - że będzie ono spełniać wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 tejże ustawy.

Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu naruszeń przepisów o charakterze stricte administracyjnym organ wskazał, że nie stanowią one naruszeń o charakterze wskazującym na konieczność wyeliminowania tej decyzji z obiegu prawnego. Fakt, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia oraz pouczeniu przywołane zostały przepisy dotyczące postanowień, a nie decyzji nie oznacza bowiem, ze zostało ono wydane bez podstawy prawnej.

Skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie złożyła [...] S.A., zarzucając jej naruszenie art. 414 ust. 6 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne polegające na błędnym uznaniu, że brak zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy stanowi o braku aktualności informacji zawartych w tym operacie, co doprowadziło do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej decyzji, rozważenie przez Sąd uchylenia, w całości decyzji Dyrektora RZGW w [...] z [...] czerwca 2019 r., zobowiązanie Dyrektora RZGW w [...] do wydania decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt oraz zasądzenie od organu na rzecz [...] S.A. kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Strona skarżąca wyjaśniła, że zarówno w 2008 roku, jak i obecnie przedmiotem postępowania było i jest rozpatrzenie wniosku dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka linii kolejowej. Zarówno rodzaj odprowadzanych wód, ich ilość jak i sposób odprowadzania czy przywołane w operacie parametry techniczne nie uległy zmianie. Zmianie uległa tylko nazwa procesu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z "szczególnego korzystania z wód" na "usługę wodną". Zachowana została natomiast ciągłość przepisów dotyczących konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju działalność. Potwierdza to art. 545 ust. 7 Prawa wodnego. Skarżąca skorzystała z prawa przedłużenia ważności pozwolenia, przedkładając, zgodnie z art. 414 ust. 2 i 3 Prawa wodnego, wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wraz z operatem, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte

w nim informacje zachowały aktualność co do sposobu oraz zakresu korzystania z wód. Poza przepisem art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, ustawa ta nie zawiera innych regulacji wprowadzających możliwość przedłużania pozwolenia wodnoprawnego oraz nie reguluje kwestii przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Jedynie w przepisie art. 545 ust. 7 Prawa wodnego wskazano, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. zachowują moc. Podano, że zgodnie z art. 414 ust. 3 Prawa wodnego do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Skarżąca wypełniła ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Wyjaśniono, że informacje zawarte w dotychczasowym operacie są aktualne, ponieważ nie uległ zmianie sposób oraz zakres korzystania w wód, tj. odprowadzanie do ziemi wód opadowych lub roztopowych - wiadukt i jego system odwodnienia nie uległy przebudowie, likwidacji. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że aktualność dotyczy braku zmian lokalizacji wylotów, którymi odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, ilości wód opadowych lub roztopowych. Niedopuszczalne jest więc wymaganie od [...] S.A., aby operat spełniał wymagania przepisów, które weszły w życie 10 lat po dacie wykonania dotychczasowego operatu wodnoprawnego. Wyrażono przekonanie, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Wskazano, że w art. 414 ust. 6 Prawa wodnego jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie - niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w z dnwie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie stwierdzić należy, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżąca uzyskała udzieloną przez Dyrektora RZGW w [...] decyzją z [...] maja 2009 r., nr [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych w ramach przebudowy linii kolejowej [...] - [...] - [...] ([...]) - skrzyżowanie dwupoziomowe w km 117,352. Zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Zatem, z zachowaniem ustawowego terminu – 25 stycznia 2019 r. [...] S.A. z w [...] zwróciły się do stosownego organu I instancji o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 414 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

W niniejszej sprawie nie ulega też wątpliwości, że dla prawidłowego funkcjonowania tego fragmentu planowanej przebudowy linii kolejowej, objętego poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym z 2009 r., konieczne jest dalsze odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Jednocześnie w przesłanych aktach administracyjnych tej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zmianie uległy warunki odprowadzania tych wód (ich ilość bądź jakość, czy instalacje służące do ich odprowadzania, itp.). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne ustawy Prawo wodne z 2017 r. można było przedłużyć pozwolenie wodnoprawne, wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. (jak twierdzi strona skarżąca), czy też – jak rozstrzygnął organ w tej sprawie – powołane przepisy co do zasady mają zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych już na podstawie ustawy z 2017 r., a jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy zawartość operatu wodnoprawnego spełnia wymagania obecnie obowiązujących przepisów, staje się to możliwe odnośnie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r.

Sąd uznał, że brak jest przepisu, który jednoznacznie rozstrzygałby tę kwestię. Niemniej podkreślenia wymaga, że wśród przepisów międzyczasowych nowej ustawy, w art. 545 ust. 7 ustawy z 2017 r. wprowadzono zasadę, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. zachowują moc. Poza tym możliwość przedłużenia pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych, wynika bezpośrednio z art. 414 ust 2 Prawa wodnego z 2017 r. stanowi on, że "Pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń". Wykładnia literalna tego przepisu wskazuje na to, że ma on zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie art. 389 pkt 1 – 3 ustawy, tj. pozwoleń wodnoprawnych na: 1) usługi wodne; 2) szczególne korzystanie z wód; 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej. Obecnie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest klasyfikowane jako usługa wodna, podczas gdy na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów stanowiło szczególne korzystanie z wód. W istocie więc, na gruncie nowych przepisów odprowadzanie wód również wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, którego przedłużenie na mocy art. 414 ust. 2 jest możliwe. W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 414 ust. 2 zezwalające na przedłużanie wyłącznie pozwoleń, "o których mowa w art. 389 pkt 1 – 3" samodzielnie nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, aby nie było możliwe przedłużanie pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 2001 r. w sytuacji, gdy przedmiot tego pozwolenia na podstawie nowej ustawy mieści się w zakresie wymienionym w jej art. 389 pkt 1 – 3.

Argumentem, podniesionym przez organy obu instancji rozstrzygające niniejszą sprawę - była nieaktualność informacji zawartych w przedmiotowym operacie wodnoprawnym z 2009 r. W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 414 ust. 3 ustawy do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. W niniejszej sprawie wnioskująca spółka wypełniła ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Organy obu instancji ustaliły, że są podstawy do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Uznały mianowicie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, a nieaktualność dokumentacji uniemożliwia przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, które byłoby możliwe tylko w razie braku zmian warunków pozwolenia. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślenia wymaga, jak słusznie zauważyła skarżąca, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Stwierdzić również należy, że w art. 414 ust. 6 wyraźnie jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie – niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Organy obu instancji nie stwierdziły jednoznacznie braku aktualności jakichkolwiek informacji, a skarżąca twierdzi, że okoliczności te nie uległy zmianie. Trzeba też mieć na względzie, że zgodnie z art. 414 ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni. W ocenie Sądu, nie ma przeszkód, by na podstawie tego przepisu wezwać spółkę do przedłożenia dodatkowych informacji, jeśli jest to konieczne.

Prezes PGW w swej decyzji wskazał, że przepis art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r. rozszerzył niezbędną zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 roku, ponadto "zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, zatem relatywnie mała jest szansa, żeby operat sporządzony pod rządami uprzedniej ustawy mógł zachować aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego". Są to jednak jedynie niczym niepoparte hipotezy, których organy obu instancji nie próbowały dowieść.

Nie mogą też prowadzić do oddalenia skargi argumenty organu odwoławczego, że intencją racjonalnego ustawodawcy nie było umożliwienie podmiotom posługiwania się operatem wodnoprawnym, który powinien zostać potraktowany jako niekompletny w świetle ww. przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy (...). Podano, że jakkolwiek chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, to również uwzględnić należy uwarunkowania zewnętrzne, znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Przy czym organ przyznał, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego, stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. Stwierdził, że oświadczenie, o którym mowa w art. 413 ust. 3 ustawy Prawo wodne, znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat - sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy - jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność - nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy Prawo wodne. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. Należy mieć na uwadze, że jest to wyspecjalizowany organ z zakresu prawa wodnego i z łatwością może stwierdzić, czy ewentualne zmiany planów gospodarowania wodami, jak i warunków korzystania z wód regionu wodnego dotyczą podmiotu ubiegającego się w danej lokalizacji o przedłużenie obowiązywania posiadanego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Prezes PGWWP podał, że wśród brakujących w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym informacji należy wymienić ustalenia wynikające z: a) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, b) planu zarządzania ryzykiem powodziowym, c) planu przeciwdziałania skutkom suszy, d) programu ochrony wód morskich, e) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, f) planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym. Pełnomocnik skarżącej wyraził przekonanie, że żadna z tych okoliczności nie znajduje zastosowania w przedmiotowej lokalizacji, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne. Wyjaśnił też, że nie był wzywany do uzupełniania złożonego oświadczenia w tym zakresie. Organ odwoławczy nie rozważył zaś w żaden sposób, czy i ewentualnie, które z tych wymogów w istocie mogłyby znaleźć zastosowanie odnośnie skarżącej. Kwestionowane stwierdzenie organu nie jest więc poparte żadnymi ustaleniami, a jedynie wynikiem mechanicznego zastosowania przepisu. Istota niniejszej sprawy sprowadza się natomiast do tego, by ustalić na ile wskazane wymogi mogłyby tyczyć danego operatu i w konsekwencji pozwolenia wodnoprawnego. Jak uprzednio zostało wskazane, w razie takich braków organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych może wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Poza tym w ocenie Sądu, organ mógł poczynić samodzielnie ustalenia odnośnie ewentualnego objęcia tego terenu planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz wynikającymi z tego ograniczeniami i w razie stwierdzenia, że obecnie na przedmiotowym terenie obowiązują istotne uwarunkowania w tym zakresie, na tej podstawie mógłby dopiero odmówić żądaniu skarżącej.

Prawo wodne, zastąpiło ustawę z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469, ze zm.). Jak wynika z uzasadnienia do projektu p.w., zasadniczą przyczyną uchwalenia nowej ustawy było zapewnienie osiągnięcia celu dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.2000.327.1 z 22.12.2000 r. Ramowa Dyrektywa Wodna), jakim jest pełna realizacja zlewniowej polityki gospodarowania wodami spełniającej kryteria funkcjonalności i bezpieczeństwa oraz zrównoważonego rozwoju, efektywności ekonomicznej, trwałości ekosystemów i akceptacji społecznej zgodnie z zasadą zrównoważonego gospodarowania wodami, w tym także z gospodarczym korzystaniem z zasobów wodnych. W związku z tym konieczne było ukształtowanie rozwiązań prawnych, organizacyjnych, finansowych i technicznych w gospodarowaniu wodami, które zapewniają trwały i zrównoważony społeczno-gospodarczy rozwój kraju, z uwzględnieniem potrzeb gospodarczego wykorzystania wód oraz zapewnieniem dostępności zasobów wodnych o odpowiedniej jakości i we właściwej ilości (zob. uzasadnienie projektu ustawy dostępne na stronie:http://www.sejm.gov.pl). Ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. ustawy wyraźnie określił cel uchwalenia nowego aktu prawnego. Celem całościowym przyszłym traktowanym jako pożądany stan rzeczy do osiągnięcia w p.w. jest pełna realizacja zlewniowej polityki gospodarowania wodami, spełniającej kryteria funkcjonalności i bezpieczeństwa oraz zrównoważonego rozwoju, efektywności ekonomicznej, trwałości ekosystemów i akceptacji społecznej zgodnie z zasadą zrównoważonego gospodarowania wodami. Środkami do realizacji tak zakreślonego celu całościowego są instrumenty realizacji jego realizacji obejmujące rozwiązania: prawne, organizacyjne, finansowe i techniczne. Jednym z nowych rozwiązań prawnych jest uregulowane w art. 414 p.w. wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Należy zauważyć, iż organ nie jest związany oświadczeniem [...] S.A., że dane zawarte w poprzednim operacie nie uległy zmianie. Jeżeli postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia konkretnych zmian w sposobie odprowadzania wód, ograniczeń wynikających z planu gospodarowania wodami, to należałoby odmówić przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie. Bez uprzedniego poczynienia takich ustaleń, nie można było stwierdzić, jak uczyniły to organy, że niemożliwe stało się zweryfikowanie złożonego wniosku, a w konsekwencji wnioskowane przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia.

Bez znaczenia w tym kontekście pozostaje uwaga Prezesa PGW, że wobec ustawicznie zmniejszających się zasobów wodnych na terenie kraju szczególnej uwadze organów administracji publicznej powinien podlegać każdy sposób korzystania z wód, mogący mieć wpływ na stan tych zasobów. Skoro bowiem racjonalny ustawodawca stworzył taką możliwość uchwalając stosowną normę, to nie może być ona traktowana jedynie jako iluzoryczna, a wymaga ze strony organów powołanych do wydawania decyzji o przedłużenia okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych, uzyskanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r., poczynienia szczegółowych ustaleń w danym stanie faktycznym, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany (wynikały np. z ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza) i zostały przez organ opisane w decyzji, to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i dopiero wtedy byłyby podstawy do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie przepisów ustawy z 2017 r.

W tym zakresie Sąd podzielił argumentację skarżącej, zmierzającą do wykazania, że celem racjonalnego ustawodawcy przy wprowadzaniu nowej regulacji Prawa wodnego nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy, z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji rozważą, czy informacje załączone w znajdującym się w aktach sprawy operacie są aktualne – w znaczeniu wyjaśnionym w uzasadnieniu tego wyroku. Mogą również, w razie potrzeby, wezwać spółkę do ich uzupełnienia. Odmowa przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego będzie możliwa dopiero, gdy informacje te okażą się nieaktualne. Do tego czasu, zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne z 2009 r. nie wygasa, bowiem taki jest skutek złożenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.").

Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od zwrotu akt uznając, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zastosowania trybu przewidzianego w art. 145 a §1 p.p.s.a, w świetle poczynionych w sprawie ustaleń, organ winien zatem rozpoznać sprawę w terminach wynikających z przepisów kpa (art. 35 kpa).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie radcy prawnego ustalone, jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).