Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 735/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 7, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68 ust. I
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej określanej jako: "ARiMR") utrzymał w mocy wydaną dla K.M. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2009 r. (nr [...]).

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art.

138 § 1 pkt 1, art. 107 k.p.a. w zw. art. 10 ust. 2 Ustawy z 9 maja 2008 roku o

Agencji Restrukturyzacji j Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 z 2008 r. z późn. zm.), art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z 26

stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 Nr 170, poz.1051), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji

(WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.

[...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek K.M. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Wniosek złożono wraz z załącznikami graficznymi. Skarżąca deklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działkę rolną A o powierzchni 12, 80 ha, położoną na działkach ewidencyjnych [...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień z uwagi na ujawnienie nieprawidłowości polegających na tym, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni nie zgłoszonej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, występujących na tej działce ewidencyjnej oraz, że powierzchnia działki A jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, a także działka rolna A nie jest położona na graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych.

W odpowiedzi na wezwanie K.M. złożyła [...] września 2008r.

oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację złożoną we wniosku obszarowym oraz potwierdziła spójność działki rolnej A, gdyż droga oddzielająca działki ewidencyjne posiada przejazd. Strona stwierdziła w oświadczeniu, iż ewentualna różnica w powierzchniach spowodowana jest częściowym użytkowaniem nieużytków oraz dużą różnicą poziomów (ok. 20 m). W związku z podtrzymaniem deklaracji złożonej we wniosku, w dniach [...] grudnia 2008r. w gospodarstwie Wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Wnioskodawczyni nie była powiadomiona o kontroli. W wyniku sporządzonej kontroli na miejscu sporządzono raport z kontroli, w którym stwierdzono:

- zawyżenie powierzchni działki rolnej A z deklaracją JPO_TUZ (powierzchnia deklarowana we wniosku - 12, 80 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli – 6,14 ha),

- brak dobrej kultury rolnej na działce rolnej A z deklaracją JPO_TUZ na powierzchni 1, 15 ha,

-na powierzchni 1, 08 ha stwierdzono uprawę żyta.

Strona złożyła pisemne uwagi do raportu z kontroli na miejscu, zarzucając niejasności dotyczące wyliczenia powierzchni objętej płatnością obszarową oraz to, że raport z kontroli na miejscu nie jest zbieżny z powierzchnią gruntów zawartą w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] września 2004r. Strona kwestionowała również wyniki kontroli na miejscu w zakresie nie spełnienia norm dobrej kultury rolnej na łąkach.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. odmówił przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 1. 893, 35 zł potrącaną z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Motywując tej treści rozstrzygnięcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

wskazał, że przyczyną odmowy przyznania płatności oraz nałożenia potrąceń była różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu dla jednolitej płatności obszarowej (JPO), która wyniosła 77, 29 %. Zastosowanie ma art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 pażdziernika 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (DZ.Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004r., str. 1 ze zm.), który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50 %, rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę. Dalej organ wskazał, iż powierzchnia deklarowana przez stronę wynosiła 12, 80 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona – 7, 22 ha, różnica wynosi zatem 5, 58 ha, co stanowi 77, 29 % powierzchni zadeklarowanej we wniosku.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W

złożonym odwołaniu K.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Argumentowała, że wyniki kontroli na miejscu są rażąco rózne od wypisu z rejestru gruntów oraz że teren jest bardzo pofałdowany, co musiało skutkować dużą różnicą pomiarów GPS w stosunku do powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych wypisie z rejestru gruntów. Do odwołania strona przedłożyła załączniki:

- pismo Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] lutego 2009r.,

- zaświadczenie urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2009r.,

- potwierdzenie objęcia gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym,

- koncepcja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości [...] z dnia [...] pażdziernika 2008r.,

-pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] listopada 2001r. w sprawie przywrócenia własności granic gospodarstwa,

- szkic działek rolnych gospodarstwa sporządzony przez K.M.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR motywując utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji stwierdził, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W myśl z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, w razie

łącznego spełnienia następujących kryteriów:

– posiadania na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż

określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia

nr 1973/2004;

– wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok

kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

– uzyskania numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie

ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsio z dnia 14 marca 2008r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie minimalnych norm (dz. U. z 2008r. Nr 44, poz. 266).

Zgodnie z postanowieniami Komisji Europejskiej (EUROSTAT) zawartymi w Traktacie między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońska, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, póz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r.

Dalej organ wskazał, na znaczące – w jego ocenie – różnice między całkowitą powierzchnią użytków rolnych kwalifikującą do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Z wypisu EGIP wynika, iż powierzchnia, która kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej wynosi 10, 68 ha. Pozostały areał o powierzchni 6, 12 ha stanowią lasy i grunty leśne, rowy oraz nieużytki nie stanowiące użytków rolnych. Organ stwierdził, że zarówno wyniki kontroli na miejscu jak i materiał fotograficzny sporządzony w trakcie kontroli na miejscu wskazują, iż na działce rolnej znajdowały się tereny niekwalifikujące się do płatności, takie jak: zadrzewienia, zakrzewienia, grunty pod wodami. Odnosząc się do zarzutu strony, iż wyniki kontroli na miejscu są niedokładne ze względu na pofałdowany teren, organ wskazał, że nie ma to wpływu na stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości. Organ podkreślił, że dokumenty dostarczone wraz z odwołaniem nie potwierdzają stanu faktycznego powierzchni użytków rolnych na dzień składania wniosku ani kontroli na miejscu.

Organ przytoczył treść art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. UE nr L 30 z 31.01. 2009r., str. 16) i stwierdził, że kraj członkowski jest zobowiązany stosować system identyfikacji deklarowanych

powierzchni wykorzystujący System Informacji Geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę tj. obraz powierzchni ziemi uzyskanych ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzony do postaci metrycznej, poddany korekcji geometrycznej. Ortofotomapa prezentuje najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje mapa tradycyjna.

Organ wyjaśnił, że powierzchnia ewidencyjna działki gruntu rolnego nie jest tożsama z pojęciem działki rolnej. Producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności podaje powierzchnię, na której faktycznie prowadzi działalność rolniczą, powierzchnia ewidencyjna może być tylko pomocna.

W skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że decyzje wydane zostały w oparciu o raport z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2008r., który zakwestionowała. Skarżąca wskazała, że pierwszy wniosek o dopłaty bezpośrednie wypełniony został przez pracowników doradztwa rolnego i opierał się na danych z wypisu gruntów. Podała, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] lipca 2009r. wykazała, że całość gruntów ornych w obrysie działek oraz znaczna część nieużytków jest uprawiana, na szkicu z kontroli przeprowadzonej w dnu [...] grudnia 2008r. znajdują się obszary działek nie objęte pomiarem , a na dzień [...] lipca 2009r. użytkowane rolniczo i kwalifikujące się do płatności obszarowych. Skarżąca wskazała, iż od wielu lat te same osoby pomagają jej - co roku w wykonywaniu koszeń na danych działkach.

Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, powielając w odpowiedzi na skargę argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwana p.p.s.a.).Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został on wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź stwierdzenia naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 §1 p.p.s.a. uchylenie decyzji (czy też wydanie innego rozstrzygnięcia eliminującego akt administracyjny z obrotu prawnego) dopuszczalne jest także wówczas, gdy sąd uzna, że poddany jego kontroli akt dotknięty jest naruszeniem prawa, które nie zostało podniesione w skardze.

Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy i w jakiej części grunt skarżącej położony w [...], stanowiący działki o numerach ewidencyjnych [...] na 30 czerwca 2003r. był utrzymany w dobrej kulturze rolnej.

Organ administracji stał bowiem na stanowisku, że nie cała powierzchnia działki była w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Ustalił mianowicie, że na obszarze 5, 58 ha z ogólnej powierzchni 12. 80 ha działka była pokryta krzewami lub okrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub nie są na nich wypasane zwierzęta, przez co nie odpowiadała wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i, że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z takich ustaleń w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności wywiódł przesłankę odmowy przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Skarżąca kwestionowała twierdzenia o stanie w jakim jej działka znajdowała się 30 czerwca 2003 r., podnosząc, że działka była koszona co najmniej raz w roku. Wskazywała również iż, powierzchnia działki A wynosi 12, 80 ha co wynika z ewidencji gruntów, nadto przedstawiała możliwość potwierdzenia okoliczności koszenia działki przez osoby, które faktycznie te czynności wykonywały.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".

W postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, na mocy przepisu art. 3 ust. 2 i 3 wskazanej powyżej ustawy, niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone. Jednakże organ administracyjny nie został zwolniony z obowiązku dbałości o zachowanie zasady praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, udzielania stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie och praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienia stronom, na ich żądanie czynnego udziału w postępowaniu (ar. 3 ust. 2). Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3). Wynikające ze wskazanej powyżej ustawy uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, zmierza zapewne do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie obala podstawowego celu postępowania administracyjnego, czyli ustalenia prawdy obiektywnej.

Należy ponownie zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2009r.strona kwestionowała ustalenia wynikające z kontroli. Wobec zgłoszonych zastrzeżeń organ uznał konieczność przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu oraz ostatecznej kontroli administracyjnej, o czym strona została poinformowana pismem z dnia [...] lutego 2009r. Organ odstąpił od przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu, nie informując jednak o tym stronę. Zaistniały stan stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Nadto skoro organ powziął wątpliwość co do powierzchni gruntów kwalifikującej się do dopłat należało skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych przez stronę. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie – jaka powierzchnia gruntów rzeczywiście kwalifikuje się do dopłat bezpośrednich. Należy zwrócić uwagę, że podczas inspekcji na miejscu w dniu [...] stycznia 2009r. stwierdzono, że zakwalifikowaniu powinien podlegać również grunt o powierzchni 0, 70, który nie został uwzględniony podczas kontroli w dniach [...] grudnia 2008r. Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym: "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę".

Należy zwrócić uwagę, że powyższy przepis art. 138 ust. 1 z dniem 21 kwietnia 2009r. na mocy art.1 pkt 11 rozporządzenia nr 316/2009 z 17 kwietnia 2009r. (DZ.U.E. L.09.100.3) został skreślony. A zatem orzeczenia organów obydwu instancji opierały się, w tym zakresie, na nieaktualnym stanie prawnym, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a.

Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji.

Zastrzeżenia Sądu dotyczą umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia w tej kwestii zawarte w zaskarżonej doń decyzji, wskazał jedynie, iż areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie wskazań ortofotomapy. Organ motywując miarodajność takiego dowodu powoływał się na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywał mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.

Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń.

W ocenie Sądu nie został jednak wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 30 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem z czego wynika, iż dokładnie 5,58 ha działki skarżącej nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności.

Także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącej nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej.

Tymczasem obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zresztą emanacją tej zasady na gruncie postępowań mających za przedmiot płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających jest zasada wynikająca z art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy.

Nadto Sąd stwierdza, że powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Dowodu tego nie zawierają również akta sprawy.

Powyższe braki powodowały, że ustalenie co do powierzchni działki musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie cechuje natomiast arbitralność, co z kolei powoduje, iż rozstrzygnięcie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ nie przekonuje zarówno Sądu jak i strony postępowania o prawidłowości wydanej w jej sprawie decyzji.

Stwierdzenie powyższych naruszeń art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., pociągnęło za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy kierując się powyższymi wskazaniami uzupełni akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wyda ponowną decyzję wyczerpująco motywując swe rozstrzygnięcie.