Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 285/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 75a ust. 1 i ust. 1a, art. 75i ust. 3, art. 75j ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy uchwałę nr [...]z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, która rozstrzygając w oparciu o przepisy art. 75a ust. 1 i ust. 1a, art. 75i ust. 3 i art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) – ustaliła wynik negatywny A. K. z egzaminu na aplikację adwokacką.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym:

A. K. (skarżąca) została dopuszczona do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką, przystępując do egzaminu w dniu [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna, po przeprowadzeniu egzaminu protokólarnie w dniu [...] września 2010 r. otworzyła koperty z kodami zdających i ustaliła wyniki z egzaminu sporządzając z tej czynności protokół podpisany przez wszystkich członków Komisji. Ustalono, że wynik pozytywny z egzaminu uzyskało 45 osób, a wynik negatywny 83 zdających, wśród których znalazła się A. K. Ze sprawdzenia testu skarżącej sporządzono protokół podpisany przez osoby sprawdzające test w obecności wszystkich członków Komisji. Sprawdzający test jednoznacznie ustalili, że zdająca otrzymała 99 pkt.

Na podstawie powyższych ustaleń Komisja Egzaminacyjna podjęła w dniu [...] września 2010 r. uchwałę nr [...], na podstawie której ustaliła, że skarżąca A. K uzyskała negatywny wynik z egzaminu na aplikację adwokacką.

W piśmie z dnia [...] października 2010 r. skarżąca złożyła odwołanie od w/w uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Zarzucając naruszenie art. 75i ust. 1 i ust. 3 oraz art. 75j ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, skarżąca wniosła o uchylenie w/w uchwały Komisji i ponowne ustalenie ilości uzyskanych punktów, poprzez weryfikację testu w zakresie pytania nr 23.

Pytanie nr 23 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, w postępowaniu przygotowawczym, z wyłączeniem podejmowanych na tym etapie czynności sądowych, stronami są:

A. prokurator i podejrzany,

B. prokurator, podejrzany i pokrzywdzony,

C. pokrzywdzony i podejrzany".

Skarżąca zakreśliła na karcie odpowiedzi jako poprawną odpowiedź "A" przy poprawnej wg klucza odpowiedzi "C", podnosząc, iż fakt zakreślenia odpowiedzi "A" był wynikiem omyłki pisarskiej, bowiem zestaw odpowiedzi do pytania nr 23 zawierał tylko jedną prawidłową odpowiedź - "C", zaznaczoną przez skarżącą na teście. Jednocześnie, mając na względzie informacje Komisji Egzaminacyjnej o braku możliwości nanoszenia zmian i zakazie czynienia na karcie odpowiedzi i teście jakichkolwiek adnotacji czy sprostowań, skarżąca nie dokonała zmiany na karcie odpowiedzi na prawidłową odpowiedź "C". Skarżąca wskazała również, iż karta odpowiedzi jest jedynie integralną częścią testu, a więc nie jedyną, w oparciu o którą należy ustalić wynik egzaminu kandydata. Nadto strona podniosła, iż wpływ na powstanie powyższej omyłki pisarskiej miał stan jej zdrowia (choroba) w dniu egzaminu, co udokumentowała załączając do odwołania zaświadczenie lekarskie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.

Wskazując na dokonanie oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, dotyczących przeprowadzenia egzaminu, Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że jego przeprowadzenie nie naruszało przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym mających zastosowanie w sprawie. Wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie pozwalając na udzielenie, jako poprawnej (zgodnie z art. 75i ust. 1 cyt. ustawy), tylko jednej ze wskazanych odpowiedzi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75i ust. 1 i ust. 3 oraz art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez nieprawidłowe ustalenie wyniku egzaminu wstępnego, polegające na nie uwzględnieniu faktu, że w zestawie pytań testowych na pytanie nr 23 skarżąca udzieliła prawidłowej odpowiedzi "C", a przenosząc ją na kartę odpowiedzi w wyniku pisarskiej omyłki zaznaczyła nieprawidłową odpowiedź "A", Minister Sprawiedliwości, powołując się na brzmienie art. 75i powyższej ustawy oraz § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748), podniósł, iż żądanie skarżącej, aby wynik jej egzaminu ustalić w oparciu o druk testu, a nie karty odpowiedzi, nie znalazł oparcia w obowiązujących przepisach prawa, gdyż bez względu na przyczynę omyłki, nie można było zaliczyć udzielonej przez skarżącą odpowiedzi na pytanie nr 23 jako prawidłowej, bowiem na karcie odpowiedzi udzieliła ona odpowiedzi niezgodnej z kluczem, co czyniło niemożliwym przyznanie jej za nie punktu. Z uwagi na kategoryczną treść wyżej wskazanych przepisów prawa, Minister podniósł także, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi, w wyniku czego ustalił, iż zdająca uzyskała z egzaminu wstępnego 99 punktów, co stanowiło wynik negatywny. Minister podkreślił, iż decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny.

Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. A. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualną jej zmianę na ustalającą pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 75i ust. 1 i ust. 3 oraz art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, kwestionując prawidłowość ustalenia wyniku egzaminu wstępnego, jak również niespójność i wewnętrzną sprzeczność argumentacji organu odwoławczego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2010 r., ponownie podnosząc, iż ze względu na zaistniałe okoliczności oczywistej i weryfikowalnej na podstawie dokumentacji egzaminacyjnej pomyłki, analiza całości dokumentacji, a nie tylko integralnej części testu (karty odpowiedzi) powinna stanowić podstawę rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości.

W dalszej części poddała pod rozwagę 3 warianty odpowiedzi do pytania nr 84, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać między innymi:

A. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel związany ze wspieraniem przedsiębiorczości – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony,

B. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony,

C. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel związany ze wspieraniem przedsiębiorczości, chyba że czy nieuczciwej konkurencji nie był zawiniony".

Zdaniem skarżącej warianty "A" i "C" były logicznie tożsame, gdyż oba wymagały przesłanki zawinienia dla rzeczonej konsekwencji prawnej. Zatem, zdaniem skarżącej, w powyższym pytaniu w sposób niezgodny z prawem wybór właściwej odpowiedzi miał zostać dokonany pomiędzy 2, a nie 3 wariantami odpowiedzi. Przy takim stopniu trudności testu, przewidywany czas na jego wypełnienie mógł okazać się niewystarczający, a tym samym mógł sprzyjać i przyczyniać się do popełnienia pomyłek, choćby pisarskich – zdający, będąc skonfudownym źle sformułowanym pytaniem i poświęciwszy na jego rozwiązanie nieproporcjonalnie dużo czasu, mógł nie mieć czasu na spokojne i staranne wypełnienie innej części testu.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, organ podniósł, iż odejścia od przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze przy ocenie egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącej nie uzasadniał również jej stan chorobowy, udokumentowany stosownymi zaświadczeniami lekarskimi. Zdaniem organu skarżąca, mając świadomość swojego stanu zdrowia, winna była ze szczególna uwagą i wnikliwością przenosić odpowiedzi z zestawu pytań testowych na kartę odpowiedzi, by wyeliminować jakiekolwiek błędy w tym zakresie. W odniesieniu do pytania nr 84, organ odwoławczy uznał, iż odpowiedzi "A" i "C" nie były logicznie tożsame, bowiem choć obie odpowiedzi odnosiły się do kwestii zawinienia, to odpowiedź "A" dotyczyła czynu niezawinionego, a "C" wymagała by czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony, zatem nie zaistniał w powyższym pytaniu błąd logiczny. Ponadto Minister zauważył, że skarżąca zakreśliła odpowiedź "B", która zgodnie z kluczem była odpowiedzią właściwą, za co strona otrzymała 1 punkt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Sąd administracyjny nie ocenia postanowienia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, ani nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej także p.p.s.a.).

Cytowany art. 134 § 1 p.p.s.a. daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.

Dokonując oceny zasadności skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę w skardze.

Na wstępie należy podkreślić, że Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej, ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych, jako prawidłowe w kluczu testowym, jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r., II GSK 473/07).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nie czyni zadość wszystkim z wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji nie odpowiada obowiązującemu prawu.

Sąd z urzędu stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Egzamin przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w [...] w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką został przeprowadzony z zachowaniem wymagań przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Nabór na aplikację przeprowadzono w drodze egzaminu wstępnego zgodnie z art. 75 ustawy, który polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 76a ustawy). Minister Sprawiedliwości powołał Komisję Kwalifikacyjną odpowiadającą wymaganiom z art. 75e ust. 1 ustawy (co nie było kwestionowane przez skarżącą), która to komisja składała się z sześciu (jeden z członków komisji – Sędzia NSA A. Ś. nie stawiła się i nie brała udziału w pracach Komisji) członków spełniających wymagania określone w art. 75e ust. 2, z zachowaniem warunku co do jej składu podanego w ust. 3. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępców (art. 75e ust. 4). Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskiwał 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego (ust. 1a). Test sprawdziła Komisja Kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadzał egzamin wstępny (ust. 2) ustalając pozytywny wynik z egzaminu wstępnego wówczas, gdy kandydat uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (ust. 3).

Zgodnie z art. 75i ust. 4 ustawy, z przebiegu egzaminu wstępnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie Komisji Kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym nie zgłaszając uwag do protokółu. Po przeprowadzeniu egzaminu, Komisja Egzaminacyjna, zgodnie z art. 75j ust. 1 ustawy, w drodze uchwały nr [...] ustaliła wynik egzaminu A. K. jako negatywny i doręczyła odpis uchwały zdającej, a Przewodniczący Komisji niezwłocznie ogłosił wyniki egzaminu (art. 75j ust. 2), od których skarżąca z zachowaniem terminu z art. 75j ust. 3 wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Należy zatem stwierdzić, że postępowanie od strony formalnej prowadzone przez Komisję Egzaminacyjną było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy -Prawo o adwokaturze.

Jak wynika z wyżej zacytowanych przepisów, postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym. Uchwała Komisji Egzaminacyjnej, ustalająca wynik egzaminu ma niewątpliwie charakter decyzji administracyjnej, a odwołanie, o którym mowa w art. 75j ust. 3 ustawy, jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 kpa. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określona w art. 15 kpa, polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości miał obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.

W nawiązaniu do treści zacytowanych powyżej przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze, Sąd uznał za wadliwą konstrukcję pytania nr 91.

Pytanie nr 91 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmieniać zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny"

W ocenie składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, przez wprowadzenie w odpowiedzi "A" informacji o terminie składania ofert, pytanie mogło być mylące, a niewątpliwie było nieprecyzyjne.

Postępowanie o udzielenie zamówienia, zgodnie z art. 2 pkt 7a i art. 69 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 Nr 113, poz. 759 ze zm. - dalej jako P.z.p.) polega również na przesłaniu zaproszeń do składania ofert. Przez ofertę art. 2 pkt 5 i art. 69 P.z.p. rozumie także zapytanie o cenę, w którym najkorzystniejsza oferta to oferta z najniższą ceną, którą wykonawca składa zamawiającemu w postępowaniu zapytania o cenę. Postępowanie w trybie zapytania o cenę ograniczone jest przedmiotowo przesłankami wskazanymi w art. 70 P.z.p. oraz od strony podmiotowej przez art. 71 ust. 1 P.z.p. Ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 2 P.z.p. zamawiający wraz z zaproszeniem do składania ofert w postępowaniu zapytania o cenę jest obowiązany jednocześnie przesłać wykonawcom specyfikację istotnych warunków zamówienia, to w istocie oferty wykonawców sprowadzają się wyłącznie do określenia ceny, gdyż pozostałe warunki zamówienia są zawarte w owej specyfikacji. Innymi słowy cena i oferta złożona przez wykonawcę w tym postępowaniu będą pojęciami tożsamymi, gdyż jedynym kryterium zamówienia (wyboru oferty) będzie cena (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., sygn. akt [...]). Do zapytania o cenę będzie miał również zastosowanie przepis art. 86 P.z.p., w tym jego ust. 1 stanowiący, że z zawartością ofert nie można zapoznać się przed upływem terminu otwarcia ofert, gdyż dopiero z tym dniem następuje jawne otwarcie ofert (ust. 2). Zatem z tym dniem oświadczenia woli wykonawców (art. 14 P.z.p. w związku z art. 61 k.c.), co do oferowanej przez nich ceny, zostają ujawnione zamawiającemu i nie podlegają zmianie.

Niedokładności i mylący charakter odpowiedzi "A" i odpowiedzi "C" wynikają z faktu, że w zamówieniu publicznym zapytania o cenę, oferta jest utożsamiona z ceną w niej podaną. Innymi słowy ofertą jest cena. W odpowiedzi z pkt "A" podano, że "każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert", a w odpowiedzi z pkt "C", że "wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny", co by miało świadczyć o tym, że oferta nie sprowadza się do określenia ceny. Zgodnie z art. 69 P.z.p. zapytanie o cenę to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Jeżeli więc jest to tryb zamówienia publicznego i to polegający na składaniu ofert to brak jest przesłanek ustawowych do wyeliminowania z tego trybu zamówienia publicznego możliwości stosowania przepisu art. 84 ust. 1 P.z.p., zgodnie z którym wykonawca może, przed upływem terminu do składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. Ponieważ, jak nadmieniono wyżej, oferta faktycznie sprowadza się do zaproponowanej ceny przez wykonawcę, gdyż wygrywa jedynie oferta z ceną najniższą, to nic nie stoi na przeszkodzie, by wykonawca przed upływem terminu do składania ofert wycofał już złożoną ofertę i w to miejsce złożył inną z inną zaproponowaną ceną, a ponieważ zamawiający nie może zapoznać się z ofertami przed upływem terminu do ich składania (art. 86 ust. 1 P.z.p.), zmiana oferty nie będzie niezgodna z art. 72 ust. 1 P.z.p., gdyż uprzednia propozycja ceny nie będzie znana zamawiającemu i nie będzie wiązała oferenta, który tę ofertę, zawierającą poprzednią propozycję ceny, wycofał. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, przepis art. 72 ust. 1 nie jest sprzeczny z art. 84 ust. 1 P.z.p., jak i nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 ust. 1 P.z.p. Przepisy te określają zgoła odmienne sytuacje. Przepis art. 72 ust. 1 P.z.p. wprowadza zakaz negocjacji zaproponowanej ceny i oferowania w postępowaniu zapytania o cenę różnych cen w jednej ofercie zakazując jednocześnie wykonawcy zmianę ceny po otwarciu oferty. Natomiast przepis art. 84 ust. 1 P.z.p. pozwala wykonawcy nie tylko na wycofanie się z postępowania w trybie zapytania o cenę, lecz także pozwala na wycofanie oferty i na złożenie innej, pod warunkiem, że nastąpi to przed upływem terminu do składania ofert, z którym to terminem dopiero zamawiający może zapoznać się z cenami podanymi w ofertach przez wszystkich wykonawców.

Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, obie propozycje odpowiedzi na pytanie nr 91 zawarte w pkt "A" i "C" można było uznać za prawidłowe, bowiem odnosiły się do różnych stanów faktycznych, które mogą wystąpić w postępowaniu w trybie zapytania o cenę. Zatem omawiane pytanie nr 91 i propozycje odpowiedzi na to pytanie nie spełniały kryterium z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, co powinno wyrażać się następstwem w podejściu do oceny odpowiedzi skarżącej na to pytanie, bowiem zaznaczyła ona na karcie odpowiedzi odpowiedź "A". Powracając jeszcze raz do omawianego pytania należy stwierdzić, że w świetle regulacji ustawy Prawo zamówień publicznych, a wyłącznie do tych regulacji odwoływało się pytanie, nie do zaakceptowania jest pogląd, na podstawie którego wykonawca przystępujący do zamówienia w trybie zapytania o cenę nie mógłby wycofać się z tego postępowania (art. 84 ust. 1 P.z.p.) niejako przymusowo i wbrew własnej woli na przykład zamówienie to wygrać. Jeżeli może natomiast zgodnie z tym przepisem wycofać się z tego postępowania (z przyczyn tylko sobie znanych, gdyż nie musi się z tej decyzji tłumaczyć) to przysługuje mu również prawo do wycofania wcześniejszej oferty i złożenia w to miejsce innej, oczywiście do czasu, gdy nie upłynął termin do składania ofert, gdyż przepis art. 72 ust. 1 P.z.p. nie pozbawia oferenta tej możliwości. Odpowiedź "A" nawiązywała do oferty, która w postępowaniu zapytania o cenę w istocie sprowadzała się do ceny. Jeżeli tak, to pytanie odnoszące się do trybu zapytania o cenę nie wykluczało możliwości/sytuacji wskazanej w art. 84 ust. 1 P.z.p. pod warunkiem nienaruszalności terminu do składania ofert. Należy natomiast zauważyć, że samo pytanie nie precyzowało sytuacji, do której się odnosiło, na tyle, by można było wykluczyć jako prawidłową odpowiedź "A".

W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca otrzymała 99 punktów a wykazane zostało, iż pytanie nr 91 w teście zostało skonstruowane wadliwie należało zaskarżoną decyzję uchylić, mając na względzie treść przepisu art. 75i ust. 3 Prawa o adwokaturze. Niewątpliwie bowiem stwierdzone naruszenie art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, uwzględniając wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, odniesie się do rozstrzygnięcia zawartego w spornej uchwale Komisji Egzaminacyjnej.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.