Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1881/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 187 par. 2, art. 269 par. 1 zd. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 5
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1.03.1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej w związku z art. 2 ust. 1 lit. "e" tego dekretu orzekł, że część nieruchomości ziemskiej "[...]", w skład której wchodzi tzw. resztówka o powierzchni 3,16 ha odpowiadająca w przybliżeniu w aktualnej ewidencji gruntów działkom: nr [...], [...], [...] położonym we wsi L. gmina S. oraz las o powierzchni 241 ha, podpada pod działanie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości określonej w punkcie 1. i wypłaty odszkodowania za przejęcie tej nieruchomości.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. P. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie ma wątpliwości, że wymóg obszarowy majątku określony w dekrecie został spełniony, a wobec tego z mocy samego prawa w dacie wejścia w życie dekretu, tj. 13 września 1947 roku majątek przeszedł na rzecz Skarbu Państwa w całości bez odszkodowania. Jak wynika z § 5 rozporządzenia wykonawczego Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej na jego podstawie wojewódzki urząd ziemski (obecnie wojewoda) orzekał o podpadaniu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e całej nieruchomości, nie zaś jego części. Kryterium stanowiły normy obszarowe określone w dekrecie. Strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania art. 2 ust. 1 lit. e winna przedłożyć dowody stwierdzające dokładny jej obszar. Wynika z tego, że można było domagać się wyłączenia spod działania dekretu całej nieruchomości, nie zaś jej części. W sprawie nie ma podstaw do badania, czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy majątkiem ziemskim, a tzw. resztówką. Konieczność badania istnienia takiego związku nie wynika ani z aktualnie obowiązujących przepisów prawa, ani też z przepisów obowiązujących w dacie przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2005 roku, sygn. akt IV SA/Wa 700/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. P. uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dekret z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej w art. 2 ust. 1 lit. e stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa z chwilą wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 13 września 1944 roku. Zaświadczenie urzędu ziemskiego stwierdzające, że nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu stanowiło podstawę do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowego właściciela.

Przepisy wykonawcze do tego dekretu, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. w § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Wniosek taki był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięcie o tym, czy nieruchomość podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej zapadało w formie decyzji administracyjnej, od której przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia. Zgodnie z tym przepisem organ mógł orzec o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e przyjmując jako kryterium tego przejścia wielkość jej areału i wielkość użytków rolnych. Przewidziana w rozporządzeniu decyzja może rozstrzygać wyłącznie o tym, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych. Przepis ten nie daje podstaw do orzekania o części nieruchomości ziemskiej. Stanowisko to oznacza, że w § 5 rozporządzenia przewidziano drogę postępowania administracyjnego dla rozstrzygnięcia o prawach rzeczowych do nieruchomości ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku, a nie do rozstrzygania innych sporów w tym do ustalania, że dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie podlega działaniu dekretu.

Skarżąca w rozpoznawanej sprawie złożyła wniosek o ustalenie, że wymienione w niej nieruchomości, tj. tzw. resztówka oraz las o powierzchni 241 ha wchodzące w skład majątku ziemskiego "[...]" ze względu na swój charakter nie podlegały przejęciu na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu. Z ustaleń poczynionych przez organy i nie kwestionowanych przez skarżącą wynika, że ogólna powierzchnia majątku wynosiła 310 ha, a w jej skład wchodziły użytki rolne o powierzchni ponad 50 ha oraz las. Rozpoznając wniosek skarżącej organ winien był zająć stanowisko, czy rozstrzygnięcie o jej żądaniu dopuszczalne jest w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy wbrew stanowisku zajętemu w uzasadnieniu decyzji, że § 5 rozporządzenia nie daje podstaw do orzekania o części przejętego majątku utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku, którą orzeczono o części przejętego majątku. Zaistniała więc rozbieżność pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem, co jest wadliwością istotną. Nadto organ odwoławczy nie odniósł się do żądania skarżącej dotyczącego lasu. Można jedynie wnosić, że podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że lasy podobnie jak inne rodzaje gruntów stanowią integralną część nieruchomości ziemskiej i podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zajmując takie stanowisko organy nie wzięły pod uwagę, że przejęcie na własność Państwa lasów i gruntów leśnych regulował odrębny dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 roku o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. 15, poz. 82). W myśl art. 1 tego dekretu lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem ogłoszenia dekretu.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 roku o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa określiło tryb postępowania w sprawie przejęcia lasów. Według rozporządzenia przejęcia dokonywała Dyrekcja Naczelna Lasów Państwowych przez właściwe Okręgowe Dyrekcje Lasów. W toku postępowania nie ustalono podmiotu, który przejął i zarządza lasem i pominięto, jako stronę. Dekret o przejęciu niektórych lasów na rzecz Skarbu Państwa został uchylony ustawą z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy Kodeks Cywilny (Dz. U. 55, poz. 321) i nie ma przepisu, który przewidywałby właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie uchylonego dekretu. Spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym (patrz stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w uchwale z dnia 27.04.1994 r. sygn. III CZP 54/94).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że organ administracji stosując prawo obowiązany jest do ustalenia, jaka norma obowiązuje, oraz ustalenie jej rozumienia w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia. Ustalenie, jaka norma obowiązuje, jest związane bezpośrednio z kwestią podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej.

Ustalając obowiązywanie normy prawnej, organ administracji musi stwierdzić:

1) czy w systemie prawnym zawarte są normy regulujące rodzaj spraw, z którego zakresu jest rozpatrywana sprawa,

2) czy normy te przewidują rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej,

3) czy norma prawna weszła w życie,

4) czy norma ta nie została derogowana.

Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania normy powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Badając obowiązywanie normy prawnej zastosowanej w przedmiotowej sprawie, zdaniem Ministra, należy uznać, że normą regulującą rodzaj spraw, na mocy której Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] jest § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. Rozporządzenie to statuuje również rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Datą wejścia w życie w/w rozporządzenia, zgodnie z § 46 był dzień jego ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 29 marca 1945 roku (Dz. U. Nr 10, poz. 51).

Natomiast przy ocenie czy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej zostało derogowane, organ odwoławczy wziął pod uwagę postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt. I P 107/08. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych utracił moc prawną wraz z wejściem, w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, tym samym zakończył się także okres, w którym przeprowadzana była reforma rolna.

Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym do orzekania o prawach rzeczowych osób pozbawionych nieruchomości w ramach reformy rolnej właściwe są sądy powszechne zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.).

Sądy powszechne właściwe są w przypadku przejęcia lasów na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 roku o przejęciu niektórych lasów na rzecz Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82) w wyniku jego uchylenia ustawą z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321). Obecnie nie ma przepisu, który przewidywałby właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie uchylonego dekretu.

Minister stwierdził, że wydając decyzję kierował się również tym, że skoro sam Trybunał Konstytucyjny rozstrzygając kwestię zgodności § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim na mocy tego przepisu orzekanie w przedmiocie podlegania nieruchomości ziemskich działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o reformie rolnej zostało przekazane do kompetencji organu administracji publicznej, postanowił o umorzeniu postępowania ze względu na utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego w zakwestionowanym zakresie, to tym samym organy administracji państwowej nie mogą uznawać przepisu § 5 za obowiązujący i go stosować. Wydanie zaś decyzji administracyjnej w oparciu o ten przepis skutkowałoby, zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wydaniem decyzji bez podstawy prawnej i stanowiłoby o jej nieważności.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Ministra, był on zobowiązany uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie prowadzone przed tym organem.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. P. podnosząc zarzut, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził błędny pogląd prawny, że § 5 rozporządzenia do dekretu o reformie rolnej został wyeliminowany z obrotu prawnego.

Skarżąca podniosła, że Minister powołał się na akt prawny z 2010 roku, podczas gdy sprawa została wszczęta w 2002 roku, zaś wyrok sądu administracyjnego wydany został w 2005 roku. Stanowisko Ministra, zdaniem skarżącej, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. W ocenie skarżącej naruszone zostały art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 105 k.p.a. oraz podstawowe zasady praworządności.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, którą, uchylając zaskarżoną decyzję, umarza postępowanie w pierwszej instancji. Powołany przepis nie określa przesłanek umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Zgodnie jednak z art. 140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zatem dopuszczalność umorzenia postępowania w pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fina k.p.a., oceniać należy w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., który w § 1 przewiduje, że decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe (por. np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1985 r. sygn. akt

III SA 1105/84. RNGA 1986, nr 2, str. 37. GAP 1987, nr 5, str. 43, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 614/10. Niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze, zarówno w doktrynie postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych prawidłowo przyjmuje się, że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne m.in. w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 roku, sygn. akt 1262/06. Niepublikowany, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 497/07. Niepublikowany, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 624) .

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku wydana została w oparciu o nieobowiązujący przepis prawa, to jest § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z tego właśnie względu organ odwoławczy, jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazał art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Prezentując wskazane stanowisko, powołał się w pełnym zakresie na powołaną w części sprawozdawczej uzasadnienia argumentację Trybunału Konstytucyjnego, przedstawioną w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08.

W związku z wątpliwościami, jakie pojawiły się odnośnie do skutków powołanego postanowienia Trybunału Konstytucyjnego dla praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 176/10, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nadmienił m.in., iż po wydaniu postanowienia przez Trybunał Konstytucyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając moc wiążącą orzeczenia Trybunału, kilkakrotnie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawach, w których orzekano na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 roku, przyjmując, iż zostały one wydane bez podstawy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając opisane zagadnienie prawne uchwałą siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10, uznał, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zgodnie art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej również ppsa, uchwała składu siedmiu sędziów jest wiążąca w danej sprawie. Jednakże, zgodnie z art. 269 § 1 zd. 1 ppsa, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z powołanego przepisu wynika tzw. ogólna moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspomniana ogólna moc wiążąca wyraża się w tym, że żaden skład orzekający jakiegokolwiek sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć kwestii objętej zakresem uchwały w sposób sprzeczny ze stanowiskiem w niej zawartym, niż przy zastosowaniu reguł wynikających z powołanego przepisu (tj. przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi).

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 269 § 1 ppsa. Zobowiązany jest

więc respektować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10. W konsekwencji wiążą go dwa zasadnicze założenia, które legły u podstaw poglądu składu siedmiu sędziów.

Po pierwsze, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08 nie jest "orzeczeniem" Trybunału, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji. Dlatego nie posiada mocy powszechnie obowiązującej i nie skutkuje koniecznością odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Nie stanowi też samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej na podstawie tego przepisu. Pogląd prawny Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązującą, nie wiąże sądów administracyjnych.

Po drugie, § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowi aktualnie element systemu prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym powinien być stosowany przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne rozpoznające skargi kasacyjne od decyzji tych organów.

Z powyższych względów należy uznać, że niedopuszczalne było przyjęcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku wydana została w oparciu o nieobowiązujący przepis prawa. W konsekwencji niedopuszczalne było uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. ze względu na to, że decyzja organu stopnia wojewódzkiego dotknięta była wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji będzie zobowiązany do merytorycznej oceny odwołania skarżącego, zakończonej stosownym rozstrzygnięciem.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.