Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 876/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 233 par 1 pkt 1, art 48 par 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. .


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] decyzją z dnia 19 maja 2015 r., znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 18 września 2014 r., znak: [...] którą odmówiono [...] odroczenia terminu do złożenia zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 i PIT- 36L za 2013 rok.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., uzupełnionym w dniu 20 maja 2014 r., [...] (dalej zwany także "Wnioskodawcą", "Stroną", "Podatnikiem", "Skarżącym") złożył w dniu 16 kwietnia 2014 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] wniosek o odroczenie terminu do złożenia zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) - PIT-36 i PIT-36L za 2013 rok, tj. do dnia 30 listopada 2014 r. Uzasadniając zgłoszone żądanie Podatnik wskazał, że 18 marca 2013 r. dokumentacja księgowa związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą została zatrzymana przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej "CBA"). Podał, że pomimo złożonych do prokuratury wniosków wciąż nie odzyskał dokumentacji niezbędnej mu do złożenia zeznań podatkowych za rok 2013.

Decyzją z dnia 18 września 2014 r., znak: [...] Organ I instancji, w wyniku analizy podanych przez Stronę okoliczności oraz dokonanych ustaleń, powołując się na art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej zwanej "O.p.", stwierdził, że decyzje organów wydane w tym trybie należą do tzw. sfery uznania administracyjnego i organ nie jest zobowiązany do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika, ma jednak obowiązek dokonania analizy wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w tym przepisie. Organ ten wskazał również, że zasadą jest składanie zeznań w ustawowym terminie, wobec czego ulga odraczająca ten termin musi mieć charakter wyjątkowy. Wskazując przy tym na zarządzenie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 16 lipca 2014 r., w którym wskazano, że Podatnik ma dostęp do zabezpieczonej przez CBA dokumentacji księgowej związanej z działalnością gospodarczą w 2013 r. w postaci wglądu w te materiały, jak również prawo sporządzania z nich odpisów, kserokopii i fotokopii, a przy tym wskazał, że Podatnik nie składał żadnego wniosku w tym zakresie w toku postępowania karnego, organ I instancji uznał, że powoływanie się przez Stronę na okoliczność braku dostępu do dokumentacji księgowej, trudno uznać za zasadne w świetle tych ustaleń. Ocena przesłanek dokonana z uwzględnieniem interesu publicznego i słusznego interesu strony doprowadziła Organ I instancji do wniosku, że nie wyczerpują one dyspozycji art. 48 § 1 O.p. i odmówił Podatnikowi przyznania wnioskowanej ulgi.

Wnioskiem z 8 października 2014 r. Podatnik wystąpił do Organu I instancji o uzupełnienie rozstrzygnięcia ww. decyzji w trzech elementach. Uzupełnienie w jego ocenie powinno dotyczyć zajęcia stanowiska w kwestii możliwości uznania kserokopii lub fotokopii faktur VAT za wystarczające dowody do wprowadzenia zapisu do ksiąg rachunkowych i stanowiących rzetelne, źródłowe i formalne dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej. Ponadto, Wnioskodawca uznał, że rozstrzygnięcie należy uzupełnić przez wskazanie czynności organu zmierzających do ustalenia, kiedy zabezpieczona przez prokuraturę dokumentacja księgowa zostanie mu zwrócona. Natomiast jako trzecią niekompletność rozstrzygnięcia, przywołano brak wskazania, czy postanowienie z 17 czerwca 2014 r. Zastępcy Prokuratora Okręgowego o niewyrażeniu zgody na udostępnienie wglądu do materiałów z akt sprawy - obejmuje również dokumentację księgową.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r. Organ I instancji, powołując się na art. 213 § 1 i art. 210 § 1 pkt 5 i 7 i § 2 O.p., odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji.

Natomiast postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji o odmowie odroczenia terminu, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 121 § 1 O.p. przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;

- art. 122 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego;

- art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

- art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 20, art. 21, art. 22 i art. 24 ustawy o rachunkowości przez ich błędną wykładnię.

W uzupełnieniu odwołania, Strona dodatkowo powołała się na korespondencję prowadzoną - w ramach postępowania karnego z Prokuratorem Prokuratury Okręgowej w [...] - również po złożeniu odwołania, a także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z 12 marca 2015r. (sygn. akt I SA/Sz 1384/14), który uwzględniał analogiczną argumentację strony, do wskazanej w odwołaniu. Strona podniosła, że w dalszym ciągu nie ma dostępu do wnioskowanej dokumentacji księgowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zarzutów odwołania, nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 48 § 1 O.p. oraz wynikający z przepisów ustawy o podatku dochodowym obowiązek składania rocznych zeznań podatkowych w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, uznał za zasadną odmowę odroczenia wnioskowanego terminu, przyjmując, że podawany przez Podatnika powód nie może być uznany za ważny interes podatnika z uwagi na to, że:

1) termin ustawowy na złożenie zeznania za 2013 r. był oddzielony 12 miesięcznym okresem od dnia zabezpieczenia dokumentacji;

2) Podatnik miał dostęp do zatrzymanej przez funkcjonariuszy CBA dokumentacji księgowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2013 r. w postaci wglądu w materiały, uprawnienia do sporządzania z nich odpisów, kserokopii i fotokopii;

3) Podatnik z ww. uprawnień nie skorzystał, nie składał żadnego wniosku w tym zakresie w prokuraturze.

W ocenie Organu odwoławczego, odmowa udostępnienia akt śledztwa podejrzanemu w toku postępowania przygotowawczego nie uniemożliwiała uzyskania danych pozwalających sporządzić zeznania podatkowe. Według Organu II instancji, Podatnik błędnie utożsamia akta zabezpieczone u podejrzanego dotyczące jego działalności gospodarczej z aktami sprawy postępowania przygotowawczego w toku śledztwa w postępowaniu karnym.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...], Podatnik mógł sporządzić zeznania roczne za 2013 r. na podstawie danych niezabezpieczonych przez prokuraturę w dniu 18 marca 2013 r. uzupełnionych o dane pochodzące z dokumentacji księgowej zabezpieczonej przez prokuraturę.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał także na czynności podjęte w celu ustalenia, czy Podatnik miał dostęp do zabezpieczonej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2013 r., okoliczności towarzyszące zabezpieczeniu dokumentacji [...] Sp. z o.o., odniósł się także do pism Prokuratury Okręgowej w [...], tj. pisma z 16 lipca 2014 r., pisma z 16 kwietnia 2014 r., a także korespondencji Podatnika z Prokuraturą, tj. pisma podatnika z 28 sierpnia 2013 r., postanowienia z 17 czerwca 2014 r., wniosku Podatnika z 23 lutego 2015 r. o udostępnienie akt sprawy, odpowiedzi Prokuratury z 2 marca 2015 r. Organ nie zgodził się także z tezą Podatnika, że możliwość sporządzenia zeznania podatkowego powstanie dopiero, gdy zwrócone zostaną oryginały dokumentów, stwierdzając jednocześnie, że dokonanie rozliczenia podatkowego na podstawie kopii, fotokopii lub odpisów ze źródłowych dokumentów księgowych nie eliminowałoby poprawności tego rozliczenia czy rzetelności księgi.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w sprawie nie wystąpił również interes publiczny uzasadniający odroczenie wnioskowanego terminu do złożenia zeznań podatkowych, wskazując przy tym, że obowiązek ich złożenia został nałożony na każdego podatnika podatku dochodowego uzyskującego przychody podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, niezależnie od formy prowadzenia działalności gospodarczej, jej wielkości, czy stopnia skomplikowania, jak też umiejętności podatnika rozliczenia się tego podatku. Wskazano także, że ustawodawca nie przewidział różnych terminów na składanie zeznań w zależności od profesji czy wykształcenia podatnika.

Końcowo, za niezasadne uznano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o rachunkowości, jak i zarzuty naruszenie przepisów procesowych.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 19 maja 2015 r. Podatnik wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 121 § 1 O.p. przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;

2. art. 122 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego;

3. art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

4. art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie Skarżącego, Organ nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego - nie przywołał żadnego dowodu wskazującego, czy ostateczne i niezaskarżalne postanowienie Zastępcy Prokuratora Okręgowego z dnia 17 czerwca 2014 r. o niewyrażeniu zgody na udostępnienie wglądu do materiałów z akt sprawy - nie obejmuje również dokumentacji księgowej dotyczącej prowadzonej działalności przez podatnika w 2013r. Zdaniem Skarżącego, możliwość udostępnienia zatrzymanej przez funkcjonariuszy CBA dokumentacji księgowej, w tym sporządzenie z niej kserokopii została skutecznie zablokowana ww. postanowieniem. Podniósł, że w postępowaniu wyjaśnienia wymagała wątpliwość co do możliwości wglądu Strony w dokumentację księgową.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Organu, że nie podjął próby uzyskania wglądu do dokumentów zabezpieczonych przez Prokuraturę. Stanął na stanowisku, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci korespondencji Skarżącego z prokuratorem - wynika, że próbę taką podejmował, a jedynie z uwagi na działania Prokuratury, które szeroko opisuje, były niemożliwe do zrealizowania (m.in. brak rozpakowania i spisania dokumentacji do dnia 12 lutego 2014 r.). Skarżący wskazał również, że organy podatkowe obu instancji bezkrytycznie i bez przeprowadzenia wnikliwej analizy całości materiału dowodowego oparły swoje ustalenia głównie na podstawie pism prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze, których treść jest sprzeczna ze stanem rzeczywistym w sprawie. W celu wykazania inicjatywy Strony w zakresie umożliwienia jaj dostępu do zabezpieczonej w dniu 18 marca 2013 r. dokumentacji księgowej, na etapie prowadzonego postępowania, przywołano i opisano treść korespondencji prowadzonej pomiędzy Stroną a prokuratorem oraz Organem podatkowym i prokuratorem.

Podniesiono, że przywołana w zaskarżonej decyzji przez Organ korespondencja z Prokuraturą nie była jedyną korespondencją w tym zakresie, wskazując na inne pisma, którymi dysponował Organ, obejmującymi dokumentację księgową nie tylko za 2013 r. ale i za 2012. Wskazano także na przesłuchanie przez funkcjonariuszy CBA świadka [...] – księgowej Skarżącego, która do protokołu przesłuchania (którego brak w aktach administracyjnych sprawy) złożyła wniosek o wydanie oryginałów lub przekazanie kserokopii wskazanych przez nią dokumentów księgowych, umożliwiających zakończenie księgowań i zamknięcie ksiąg za 2012 i 2013 r. Wskazano, że ww. wniosek nie został rozpoznany, jak też żadne z dokumentów lub kserokopie nie zostały przekazane.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...], w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dni 28 października 2015r. reprezentujący Skarżącego pełnomocnik, podtrzymując skargę zmodyfikował wniosek, wnosząc o uchylenie w całości obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli takiej podlegają także decyzje administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.". W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji należało uchylić, zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 19 maja 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 18 września 2014 r., którą odmówiono Skarżącemu odroczenia terminu do złożenia zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 i PIT- 36L za 2013 rok.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 O.p. i art. 48 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 48 § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118 (przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie dotyczącej odroczenia terminu do złożenia rocznego zeznania podatkowego).

W świetle zatem wyżej przytoczonego przepisu art. 48 § 1 O.p. Organy podatkowe obu instancji rozstrzygając merytorycznie sprawę zobowiązane były ograniczyć się do zbadania, czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wystąpiły wskazane w tym przepisie przesłanki, a mianowicie, uzasadniony ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przedstawioną w tym zakresie ocenę Organów podatkowych, sprowadzającą się w istocie do możliwości dostępu Skarżącego do dnia 30 kwietnia 2014 r. do dokumentacji księgowej dotyczącej działalności gospodarczej w 2013 r., a skutkującą odmową Podatnikowi przyznania ulgi w postaci odroczenia terminu do złożenia rocznych zeznań podatkowych (PIT-36 i PIT- 36L) za 2013 rok, uznać należało za nieprzekonującą.

Podkreślić przy tym ponownie należy, że zakres i kierunek postępowania dowodowego prowadzonego przez Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wyznaczał ww. przepis art. 48 § 1 O.p. Ponieważ przepisy postępowania pełnią służebną rolę w stosunku do prawa materialnego i służą realizacji tych norm prawnych, zawsze przepisy prawa materialnego określają, które zdarzenia są istotne w danej sprawie. Zatem, przesłanki przepisu prawa postępowania, tutaj art. 48 § 1 O.p, który ma w sprawie zastosowanie, wyznacza granice obowiązków organu. W związku z tym zakres postępowania organów podatkowych winien obejmować dowody i kierunek działań mające na celu ustalenie, czy w badanej sprawie wystąpiła jedna z przesłanek lub obie przesłanki przewidziane w art. 48 § 1 O.p, a mianowicie, czy w okolicznościach faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie występuje skonkretyzowany ważny interes Podatnika lub uzasadniony interes publiczny. Zdaniem Sądu, obowiązkom tym Organy obu instancji nie sprostały w rozpoznawanej sprawie, nie wykazały bowiem w przeprowadzonym postępowaniu, że Podatnik miał dostęp co najmniej do dnia 30 kwietnia 2014 r. do niezbędnej do sporządzenia zeznań podatkowych za rok 2013 dokumentacji księgowej, a tym samym nie wykazały, że w sprawie nie wystąpiły ww. przesłanki wymagane art. 48 § 1 O.p., co było konieczne do odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznań rocznych za 2013 r.

Wskazać należy, że Organ odwoławczy zaakceptował decyzję Organu I instancji z dnia 18 września 2014 r., a tym samym i argumentację w niej przywołaną. Przypomnieć więc należy, że zdaniem Organu I instancji, decyzje wydane w trybie art. 48 § 1 O.p. należą do tzw. sfery uznania administracyjnego i organ nie jest zobowiązany do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika, ma jednak obowiązek dokonania analizy wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w tym przepisie. Organ ten wskazał również, że zasadą jest składanie zeznań w ustawowym terminie, wobec czego ulga odraczająca ten termin musi mieć charakter wyjątkowy. Wskazując przy tym na zarządzenie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 16 lipca 2014 r., w którym wskazano, że Podatnik ma dostęp do zabezpieczonej przez CBA dokumentacji księgowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2013 r. w postaci wglądu w te materiały, jak również prawo sporządzania z nich odpisów, kserokopii i fotokopii, a także wskazując, że Podatnik nie składał żadnego wniosku w tym zakresie w toku postępowania karnego, zdaniem Organu I instancji, powoływanie się przez Stronę na okoliczność braku dostępu do dokumentacji księgowej, trudno uznać za zasadne w świetle tych ustaleń. Tak dokonana ocena przesłanek z uwzględnieniem interesu publicznego i słusznego interesu podatnika doprowadziła Organ I instancji do wniosku, że nie wyczerpują one dyspozycji art. 48 § 1 O.p. i odmówił Podatnikowi przyznania wnioskowanej ulgi.

Argumentacja zaś Organu odwoławczego w zakresie analizy przesłanki interesu podatnika sprowadziła się do wskazania, że podawany przez Podatnika powód nie może być uznany za ważny interes podatnika z uwagi na to, że:

4) termin ustawowy na złożenie zeznania za 2013 r. był oddzielony 12 miesięcznym okresem od dnia zabezpieczenia dokumentacji, przy czym jak wskazał organ odwoławczy, zdarzenie – jakim było zabezpieczenie tych dokumentów - nie jest zdarzeniem nagłym, zaskakującym podatnika tuż przed upływem terminu. Miał on możliwość przedsięwziąć środki w celu wypełnienia obowiązków podatkowych.

5) Podatnik miał dostęp do zatrzymanej przez funkcjonariuszy CBA dokumentacji księgowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2013 r. w postaci wglądu w materiały, uprawnienia do sporządzania z nich odpisów, kserokopii i fotokopii;

6) Podatnik z ww. uprawnień nie skorzystał, nie składał żadnego wniosku w tym zakresie w Prokuraturze.

Odnosząc się natomiast do przesłanki interesu publicznego Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie wystąpił również interes publiczny uzasadniający odroczenie wnioskowanego terminu do złożenia zeznań podatkowych, co uzasadniono tym, że obowiązek złożenia zeznań podatkowych został nałożony na każdego podatnika podatku dochodowego uzyskującego przychody podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, niezależnie od formy prowadzenia działalności gospodarczej, jej wielkości, czy stopnia skomplikowania, jak też umiejętności podatnika rozliczenia się tego podatku. Wskazano także, że ustawodawca nie przewidział różnych terminów na składanie zeznań w zależności od profesji czy wykształcenia podatnika. Zdaniem Organu odwoławczego, Podatnik mógł sporządzić zeznania roczne za 2013 r. na podstawie danych niezabezpieczonych przez Prokuraturę w dniu 18 marca 2013 r., uzupełnionych o dane pochodzące z dokumentacji księgowej zabezpieczonej przez Prokuraturę.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, argumentacja Organów podatkowych obu instancji, która powinna uzasadnić rozstrzygnięcie co do odmowy odroczenia terminu, jest nieprzekonująca.

Nie można zgodzić się z argumentem Organu odwoławczego, że ustawodawca nie przewidział różnych terminów na składanie zeznań. Właśnie taką możliwość przewidział prawodawca w art. 48 § 1 O.p. Ulga udzielana podatnikom w trybie art. 48 § 1 O.p. przez odroczenie terminów przewidzianych w przepisach prawa ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że stanowi wyłom od zasady powszechności działania organów podatkowych w stosunku do podatników w sytuacjach, których podatnik nie mógł przewidzieć (tutaj tymczasowe aresztowanie Podatnika w dniu 18.03.2013 r. i jednoczesne zatrzymanie Jego dokumentacji bez jej zindywidualizowania, nie sporządzono bowiem protokołu zdawczo-odbiorczego, co świadczy, że Podatnik nie miał nawet wiedzy jaką dokumentację zatrzymano, o czym świadczą również akta administracyjne sprawy, np. pismo Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej z dnia 16.04.2014 r.). Organ zobowiązany jest zatem ustalić, czy rzeczywiście jest to sytuacja nieprzewidywalna i ma charakter wyjątkowy. Nie budzi wątpliwości, że tymczasowe aresztowanie jest sytuacją wyjątkową i nieprzewidywalną dla podatnika, a zatrzymanie przy tym "jakiejś" dokumentacji aresztowanego Podatnika niewątpliwie nie jest zdarzeniem planowanym przez Niego, a zatem jest to zdarzenie nagłe o charakterze wyjątkowym. Nie budzi także wątpliwości w świetle akt administracyjnych sprawy, że jeszcze co najmniej w dacie wydanego postanowienia Zastępcy Prokuratora Okręgowego w [...] w postępowaniu karnym w sprawie o sygn. akt [...], tj. w dniu 17 czerwca 2014 r., a zatem już po dacie upływu terminu do złożenia zeznań podatkowych (30 kwietnia 2014 r.), Skarżący nie miał dostępu do wszystkich zatrzymanych w dniu 18.08.2013 r. dokumentów. Niewątpliwie takiej wiedzy nie miał jeszcze skarżący Podatnik w dniu wydania przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] zarządzenia z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie dostępu Skarżącego do zatrzymanej przez CBA dokumentacji księgowej, zarządzenie to bowiem doręczono tylko Organowi I instancji, z pominięciem Podatnika. Wcześniejsze zaś zarządzenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 05 maja 2014 r. i z dnia 17 czerwca 2014 r. nie wyrażały zgody na udostępnienie Podatnikowi wglądu dla akt postępowania karnego [...].

Wprawdzie z pisma Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 12 lutego 2014 r. skierowanego do Organu I instancji wynika, że Podatnik, cytuję: "(...) ma pełny dostęp do dokumentacji zabezpieczonej od niego w toku śledztwa, bądź dotyczącej jego działalności gospodarczej. Można też na jego wniosek sporządzić dla niego kserokopie tej dokumentacji, bądź też sam może on sobie wykonać jej fotokopie.", to jednak w skardze strona skarżąca podnosi, że do protokołu przesłuchania w charakterze świadka z dnia 17 kwietnia 2014 r., księgowa Skarżącego, [...] złożyła wniosek o wydanie oryginałów i przekazania kserokopii wskazanych przez nią dokumentów księgowych, które umożliwiłyby zakończenie księgowań i zamknięcie ksiąg za 2012 i 2013 r. i wniosek ten nie został w ogóle rozpoznany, jak i żadne z dokumentów lub kserokopie nie zostały przekazane. W aktach administracyjnych badanej sprawy brak jednak tego protokołu. Poza tym, z ww. pisma Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 12 lutego 2014 r. nie wynika jednoznacznie, do jakiej dokumentacji Skarżący miał dostęp (czy do całej dokumentacji księgowej niezbędnej do sporządzenia zeznań rocznych za 2013 r.?), skoro z ww. pisma Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 16 kwietnia 2014 r. wynika, że na dzień 11 kwietnia 2014 r. dokonano otwarcia "jakiejś" dokumentacji "jakiejś" spółki.

Zdaniem Sądu, okoliczności powyższe jednoznacznie świadczą, że Skarżący niewątpliwie nie miał dostępu do wszystkich dokumentów co najmniej do dnia 16 lipca 2014 r., a zatem zaistniała podstawa do uznania, że Skarżący składając wniosek w dniu 16 kwietnia 2014 r. o odroczenie terminu, jako podatnik miał uzasadniony interes w odroczeniu terminu do złożenia zeznań podatkowych za 2013 r.

Istotne znaczenie ma również okoliczność złożenia wniosku o odroczeniu terminu złożenia zeznań podatkowych za 2013 r. w dniu 16 kwietnia 2014 r. Podkreślić przy tym należy, że wniosek ten został złożony jeszcze przed upływem ustawowego terminu (30.04.2014 r.), a więc był uprawniony i jeszcze wówczas niewątpliwie uzasadniony wyjątkowością sytuacji Podatnika, w jakiej nagle się znalazł (brakiem dostępu do niezindywidualizowanej dokumentacji zatrzymanej w dniu aresztowania).

Wskazać przy tym także należy, że w badanej sprawie wnioskowana ulga polegająca na odroczeniu terminu do złożenia zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu(osiągniętej straty) – PIT -36, PIT – 36L za 2013 rok, tj. do dnia 30 listopada 2014 r. zamiast do dnia 30 kwietnia 2014 r. (samodzielne rozliczenie podatku w trybie samoobliczenia, stosownie do art. 45 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), nie prowadziła i nie prowadzi do bezpośredniego zwolnienia podatnika z obowiązku uiszczenia podatku, ma ona bowiem jedynie doprowadzić do rozliczenia się z fiskusem (do wykonania obowiązku podatkowego przez złożenie zeznań podatkowych i zapłacenia podatku). W uzasadnionym interesie zatem nie tylko Podatnika, ale przede wszystkim w interesie publicznym jest uwzględnienie takiego wniosku w celu efektywnej realizacji zobowiązań podatkowych, gdyż wnioskowana ulga nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, a jedynie do ich późniejszego rozliczenia, co w efekcie jest niewątpliwie korzystniejsze dla publicznych finansów, niż polemika z podatnikiem w niewątpliwie wyjątkowej sytuacji, w jakiej się znalazł. Natomiast zaniechanie przez organ podatkowy uwzględnienia tego wniosku w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy może w konsekwencji doprowadzić do wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, tym bardziej gdy weźmie się pod uwagę okoliczność braku zindywidualizowania zatrzymanej przez CBA dokumentacji Podatnika.

Tym samym, uznając, że Organy podatkowe nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że w badanej sprawie nie wystąpiły przesłanki ani interesu Podatnika ani też interesu publicznego w kontekście wymaganym przepisem art. 48 § 1 O.p., zaistniała podstawa do uchylenia decyzji Organów podatkowych obu instancji.

Uznać zatem należało, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca decyzja Organu I instancji wydane zostały z naruszeniem ww. przepisów postępowania (art. art. 48 § 1, 121, 187 § 1, 191 O.p.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o ich uchyleniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ uwzględni przytoczoną powyżej ocenę prawną i ponownie dokona analizy okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie w kontekście ustawowych przesłanek przewidzianych w art. 48 § 1 O.p. z uwzględnieniem celu wnioskowanej ulgi.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, która obejmuje zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§ 3 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego Skarżącego (adwokata) w wysokości [...] zł tytułem zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie (obliczony na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 r., poz.461).