Wyrok NSA, sygn. akt II SA 353/85
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1985-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz. 122
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.
Teza: Oddelegowanie z uspołecznionego zakładu pracy kierowcy wraz z samochodem do dyspozycji organów MO w celu wzięcia udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, a następnie udział kierowcy w tych walkach, polegający między innymi na dowożeniu funkcjonariuszy MO na pole walki i na pomocy przy likwidacji band, jest uczestnictwem w walkach o utrwalenie władzy ludowej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/.

TEZY

Oddelegowanie z uspołecznionego zakładu pracy kierowcy wraz z samochodem do dyspozycji organów MO w celu wzięcia udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, a następnie udział kierowcy w tych walkach, polegający między innymi na dowożeniu funkcjonariuszy MO na pole walki i na pomocy przy likwidacji band, jest uczestnictwem w walkach o utrwalenie władzy ludowej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/.


SENTENCJA

Naczelny sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Kazimierza Z. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 6 grudnia 1984 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego uprawnienia kombatanckie i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt. 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją nr 1/Zaj/WER/84 z dnia 6 grudnia 1984 r. utrzymał w mocy decyzję Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K., odmawiającą Kazimierzowi Z. przyjęcia na członka ZBoWiD oraz uznania uprawnień kombatanckich, ponieważ nie przedstawił on urzędowego dokumentu, potwierdzającego udział w walkach z reakcyjnym podziemiem, przedstawione zaś oświadczenia dwóch świadków nie mogą być uznane za miarodajne w tej sprawie.

Na powyższe decyzje złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimierz Z., wnosząc o ich uchylenie. Skarżący podkreśla, że w latach 1946-1947 został oddelegowany przez Zakład "S" w K. do dyspozycji Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i Komendy Powiatowej MO w K., podpisał oświadczenie o obowiązku zachowania tajemnicy i konieczności wykonywania rozkazów.

Praca jego polegała na dowożeniu nocą ludzi, zaopatrzenia i amunicji na "linię styku z nieprzyjacielem". Była bardzo niebezpieczna, obejmująca najbardziej zagrożone odcinki walk z banderowcami, tj. rejony B. i C. Samochód był kilkakrotnie ostrzeliwany. Kilku jego kolegów kierowców poniosło śmierć bądź zostało rannych. Zaświadczenie o udziale w walkach zagubił, lecz przedstawił dowody, tzn. zeznania świadków - emerytowanych funkcjonariuszy MO, którzy podane przez niego fakty potwierdzili.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Świadek Józef K., członek ZBoWiD, mający zweryfikowaną działalność - udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 13 lutego 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. - w złożonym oświadczeniu stwierdził, że skarżący od marca 1946 r. do końca 1947 r., jako kierowca samochodu ciężarowego, był oddelegowany wraz z samochodem do dyspozycji KP MO w K. Przewoził samochodem funkcjonariuszy z plutonu operacyjnego na miejsca starć zbrojnych z bandami reakcyjnego podziemia na terenach różnych miejscowości powiatu K. Razem z funkcjonariuszami MO brał udział w likwidacji tych band.

Podobne oświadczenie złożył także świadek Edward P., członek ZBoWiD, który brał udział w walkach ze zbrojnym podziemiem w latach 1945-1947.

Oddelegowanie służbowo kierowcy z samochodem z uspołecznionego zakładu pracy do dyspozycji organów MO w celu wzięcia udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, a następnie udział w tych walkach, polegający m.in. na dowożeniu funkcjonariuszy na pole wali i pomocy przy likwidacji band, jest uczestnictwem w walkach o utrwalenie władzy ludowej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/. Skarżący trafnie podkreśla, że bezpośrednio narażał życie, dowożąc ludzi i amunicję na linię walki.

Był zobowiązany do zachowania tajemnicy i wykonywania rozkazów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ZBoWiD powinny ponownie rozważyć wszystkie okoliczności i w miarę potrzeb mogą także uzupełniać postępowanie dowodowe bądź wyznaczyć rozprawę w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności.

Nie jest trafny pogląd, że oświadczenia świadków "nie mogą być miarodajne".

Zgodnie z art. 75 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Z tych względów i zgodnie z art. 207 par. 1 i 2 pkt. 3 oraz art. 208 Kpa - orzeczono, jak w sentencji.