Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 255/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. ustalił skarżącej J.O. opłatę za pobyt M.O. w Domu Pomocy Społecznej w B. "[...]", ul. [...] w następującej wysokości: od 1.01.2015 r. do 31.01.2015 r. - 710,34 zł.; od 1.02.2015 r. do 28.02.2015 r. - 990,71 zł.; od 1.03.2015 r. do 31.03.2015 r. - 1.090,78 zł.; od 1.04.2015 r. do 31.05.2015 r. - po 1.126,72 zł. miesięcznie; od 1.06.2015 r. do 30.06.2015 r. - 1.030,47 zł.; od 1.07.2015 r. po 1.211,85 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana po uchyleniu przez Kolegium - decyzją z dnia [...] r. poprzedniej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. ustalającej J.O. odpłatność za pobyt jej ojca M. O. w Domu Pomocy Społecznej. Następnie organ I instancji stwierdził, że dochód J.O. przekracza kwotę aktualnie obowiązującego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, co oznacza, że jest ona zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej. Średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. od 1 marca 2014 r. do 31 marca 2015 r. wynosił 2.732,26 zł. miesięcznie, natomiast od 1 kwietnia 2015 r. do daty wydania decyzji - 2.810,00 zł. Organ podniósł, że przy ustalaniu wysokości opłaty uwzględnił wysokość opłaty zastępczo wnoszonej przez Gminę K. oraz kwotę opłaty, którą od 1 stycznia 2015 r. wnosi druga córka M.O. na podstawie umowy z dnia [...] r. Organ I instancji przedstawił szczegółowe wyliczenia opłaty, jaką skarżąca zobowiązana jest wnosić za pobyt jej ojca w DPS-ie od 1 stycznia 2015 r.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania względnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności; - 1) art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie, podczas gdy brak było uprzedniej decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej; 2) art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 w/w ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji odmowy podpisania umowy przez osobę zobowiązaną do jej zawarcia; - 3) art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w przypadku odmowy podpisania umowy przez osobę zobowiązaną, organ pomocy społecznej powinien wystąpić do sądu powszechnego z roszczeniem opartym na przepisie art. 64 K.c.; - 4) art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do skorzystania przez organ z instytucji wyrażonej w tym przepisie. W uzasadnieniu odwołania strona m.in. wywodziła, że skoro nie została wydana w niniejszej sprawie decyzja ustalająca wysokość kosztów, jakie powinna ponosić, to nie ma podstaw do tego, aby organ wydawał decyzję o ich zwrocie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Zastępcy Dyrektora MOPS-u w K. z [...] r. i w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., M.O. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. W dniu 2.02.2012 r. został umieszczony w w/w DPS-ie na podstawie decyzji z dnia [...] r. Organ podniósł, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Według art. 61 ust. 2 cytowanej ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: - 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; - 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 : - a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium; - b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt. 1 i 2. Organ wskazał, że w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt. 1 i 2 oraz ust. 2a wyzej wymienionej ustawy, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Następnie organ podniósł, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] r. W ramach prowadzonego postępowania ustalono, że J.O. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pracuje w NZOZ A w R. jako logopeda, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości średnio ok, 3.000,00 zł. (w kolejnych miesiącach są to kwoty: styczeń 2015 r. — 3.492,22 zł., w lutym 2015 r. — 2.892,71 zł., w marcu 2015 r. - 3.033,55 zł., w kwietniu 2015 r. - 3.167,31 zł., w maju 2015 r. - 3.112,27 zł., w czerwcu 2015 r. - 2.932,47 zł., w lipcu 2015 r. - 3.113,85 zł. Organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana w dniu [...] r. decyzja ustalająca od 1 stycznia 2015 r. częściową opłatę za pobyt M.O. w DPS-ie "[...]" w B. w wysokości 710,34 zł. za pełny miesiąc. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, a Kolegium decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na konieczność ponownego ustalenia wysokości opłaty za pobyt ojca w DPS-ie, ponieważ po dniu wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r., podwyższeniu uległ średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS-ie z kwoty 2.732,32 zł. na kwotę 2.810,00 zł., a ponadto skarżąca w odwołaniu podniosła okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej i osobistej i wystąpiła konieczność zweryfikowania, czy będzie ona w stanie ponosić ustalony koszt odpłatności za pobyt jej ojca w DPS-ie. W ramach ponownego postępowania, organ I instancji dokonał ponownego wyliczenia wysokości opłaty, jaką strona zobowiązana jest uiszczać za pobyt jej ojca w DPS-ie, uwzględniając przy tym średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. od 1 marca 2014 r. do 31 marca 2015 r. w wysokości 2.732,26 zł. miesięcznie oraz od 1 kwietnia 2015 r. do daty wydania niniejszej decyzji w wysokości 2.810,00 zł., jak również uwzględniając opłatę wnoszoną przez samego mieszkańca DPS-u – M.I. i opłatę wniesioną przez drugą córkę M.O. – B. Ż. Organ odwoławczy wskazał, że dokonał analizy i weryfikacji wysokości opłaty, jaką J.O. zobowiązana jest wnosić za pobyt jej ojca w DPS-ie i ustalił, że opłata ta została ustalona prawidłowo, w szczególności stronie - po odjęciu ustalonej opłaty zostaje kwota odpowiadająca co najmniej 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwota 1.902,00 zł. Oznacza to, że opłata za pobyt ojca w DPS-ie została stronie ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te w ogóle nie dotyczą decyzji organu I instancji, albowiem podkreślono kilkakrotnie w treści uzasadnienia odwołania, że "skoro nie została wydana w niniejszej sprawie decyzja ustalająca wysokość kosztów, jakie winna ponosić J.O., to nie ma podstaw do tego, aby organ wydawał decyzję o ich zwrocie", podczas gdy decyzja ta właśnie ustala wysokość opłaty, jaką J.O. zobowiązana jest uiszczać za pobyt jej ojca w DPS-ie, natomiast nie orzeka o zwrocie należności z tytułu wydatków poniesionych przez Gminę K. na opłatę za pobyt M.O. w DPS-ie. Podobnie też - wskazane w odwołaniu orzecznictwo sądowe oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie dotyczą przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa ustalenia wysokości opłaty za pobyt w DPS-ie i sprawa zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych przez Gminę na opłatę za pobyt mieszkańca w DPS-ie, są dwiema różnymi sprawami i nie można ich ze sobą utożsamiać. Dodał, że powołane w uzasadnieniu odwołania, decyzje Kolegium, uchylały decyzje organu I instancji i umarzały jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych przez Gminę na opłatę za pobyt mieszkańca w DPS-ie.

W skardze wniesionej do powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zaskarżona decyzja dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zarzuciła również naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, a to art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej odpłatność. W związku z powyższymi zarzutami, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz wszystkich kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu M. O. do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. Następnie decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustalił, że opłatę za M.O. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. ponosić będą M.O. oraz Gmina K., ustalając jednocześnie wysokość opłaty. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dodała, że uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli zaś, pomimo to została wydana kolejna decyzja, to staje się konieczne stwierdzenie jej nieważności. Warunkiem stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których pierwsza jest ostateczna (zob. wyroki NSA: z 15.09.99 r. I SA/Ka 120/98 - Lex nr 43-20 i z 8.02.1.9.99 r. IV SA 173/97 - Lex nr 48687). W powyższym zakresie skarżąca podniosła, że sytuacja taka niewątpliwie zachodzi w niniejszej sprawie. W obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nr [...] ustalająca m.in. miesięczną odpłatność za pobyt M.O. w Domu Pomocy Społecznej oraz orzekająca, że pozostałą kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy odpłatnością za pobyt ww. w domu pomocy społecznej, a średnim kosztem utrzymania wnosić będzie M.O. oraz Gmina K. Wskazała, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja administracyjna o w/w treści, orzekająca o ponoszeniu kosztów utrzymania M.O., organ nie ma żadnych podstaw prawnych do ustalania odpłatności od skarżącej. Ponadto podniosła, że nie budzi wątpliwości tożsamość przedmiotu postępowania. O tożsamości sprawy można bowiem mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Skarżąca podkreśliła, że zachodzi tożsamość pod względem podmiotowym, mimo, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r., a fakt, iż nie brała udziału w w/w postępowaniu, może ewentualnie uzasadniać żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt II podstaw skargi), skarżąca podniosła, że ustalenie na obecnym etapie, iż należy do kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej należy uznać za niedopuszczalne. Przytoczyła fragment wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014 r., według którego “Adresatami decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą być: osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także osoba z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3, to jest małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina. To w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1, doznają konkretyzacji powołane przepisy ustawy przez: określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby zobowiązanej do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualne zwolnienie w całości lub w części z ustalonej opłaty stosownie do art. 64. Oznacza to, że obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przewidziana w art. 59 ust. 1 ustawy. Obowiązek osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej powinien zostać określony już w decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i o ustaleniu opłaty za pobyt. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały więc wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. jedynym podmiotem zobowiązanym do ponoszenia pozostałych opłat za pobyt J. P w DPS określone zostało W.... Decyzje zaskarżone odpłatnością za ten sam pobyt obciążają M. P., chociaż funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja z dnia (...) maja 2012 r. rozstrzygająca tą samą sprawę odmiennie (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 933/14). Skarżąca wskazała, że wobec powyższego adresatem decyzji ustającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej M.O. z dnia [...]r. powinna być również skarżąca, jako osoba z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.p.s. Dodała, że organ w decyzji z dnia [...] r., poza M.O. oraz Gminą K. nie wskazał innych osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt M.O. w DPS. Decyzja ta nie została również doręczona skarżącej jako osobie, która ewentualnie będzie zobowiązana, choćby w przyszłości do ponoszenia stosownej odpłatności. W związku z tym fakt, iż nie brała udziału w w/w postępowaniu może ewentualnie uzasadniać żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca podniosła, że jej stanowisko znalazło aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przytoczyła fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2012 r., według którego “nie może zaistnieć taka sytuacja, w której osoba nie mająca wiedzy o obowiązku ponoszenia kosztów pobytu osoby bliskiej w DPS oraz ich wysokości wskutek niewydania decyzji, której byłaby adresatem, nagle jest zaskakiwana decyzją organu nakładającą nań obowiązek zwrotu tych kosztów poniesionych zastępczo przez gminę. Strona powinna dokładnie znać treść ciążącego na niej obowiązku, aby mogła z niego się wywiązać. Dopiero uchylanie się od skonkretyzowanego obowiązku upoważniało będzie organ do wydania decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 395/12, LEX 125743). Następnie przytoczyła fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r., według którego “Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej powinien zostać określony już w decyzji o skierowaniu do DPS i o ustaleniu opłaty za pobyt. Nawet udokumentowana okoliczność odmowy zawarcia umowy o której mowa w art. 103 ust. 2 o.p.s. nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu na rzecz gminy części opłaty przez nią ponoszonej przez taką osobę. Należy przy tym dodać, że zobowiązany winien mieć możliwość wcześniejszego zapoznania się z warunkami realizacji ciążącego na nim obowiązku" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1086/10, LEX 996871). Ponadto zacytowała fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2011 r., według którego “Obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej, osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. powinien zostać określony już w decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i nawet udokumentowana okoliczność odmowy zawarcia umowy o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s. (o ustaleniu opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej) przez osobę wskazaną w treści art. 61 ust. 2 pkt 2, nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu na rzecz gminy części opłaty przez nią ponoszonej przez taką osobę." (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II Sa/Łd 1411/10, LEX 755770). Skarżąca podniosła, że w świetle powyższego, zaskarżona decyzja jak też utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] r., dotknięte są wadą nieważności.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i dodał, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpłatności jej siostry B.Ż., w związku z tym nie miała wpływu na to, czy opłata ta została prawidłowo ustalona. Wskazał, że w decyzji organu I instancji została podana wysokość odpłatności, jaką ponosi siostra skarżącej, ale nie wskazano, w jaki sposób odpłatność ta została ustalona. Wobec braku tych ustaleń zaskarżona decyzja jest wadliwa i z tego także powodu wnosi o jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania.

Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, którą organ I instancji ustalił wysokość opłaty skarżącej za pobyt jej ojca – M.O. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono wysokość opłaty, jaką strona zobowiązana jest uiszczać za pobyt jej ojca w DPS-ie, uwzględniając przy tym średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. od 1 marca 2014 r. do 31 marca 2015 r. w wysokości 2.732,26 zł. miesięcznie oraz od 1 kwietnia 2015 r. do daty wydania niniejszej decyzji w wysokości 2.810,00 zł., jak również uwzględniając opłatę wnoszoną przez samego mieszkańca DPS-u – M.O. i opłatę wnoszoną przez siostrę skarżącej. Organ odwoławczy, w wyniku przeprowadzonej w sprawie analizy materiału dokumentacyjnego zasadnie stwierdził, że określona przez organ I instancji wysokość opłaty, jaką J.O. zobowiązana jest wnosić za pobyt jej ojca w DPS-ie, została ustalona prawidłowo. W szczególności stronie - po odjęciu ustalonej opłaty zostaje kwota odpowiadająca co najmniej 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Wobec tego stwierdzić należało, że opłata skarżącej za pobyt jej ojca w Domu Pomocy Społecznej, została ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej.

W konsekwencji wskazać więc należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania. Ustalenia będące podstawą decyzji, zostały dokonane w wyniku trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.

Bezpodstawne były zatem zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy – w ocenie skarżącej - zaskarżona decyzja dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia [...] r., w której - na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej organ ustalił, że opłatę za pobyt M.O. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. ponosić będą M.O. oraz Gmina K.

W zakresie tego zarzutu podnieść należało, że w sytuacji, gdy mieszkaniec domu pomocy społecznej nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów pobytu w placówce oraz nie wywiązują się z tego obowiązku osoby zobowiązane, to zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, która skierowała osobę do domu pomocy społecznej. W związku z tym uregulowaniem, Gmina K. od początku pobytu M.O. w Domu Pomocy Społecznej wnosi zastępczo opłaty w kwocie, do której obligują ją przepisy ustawy o pomocy społecznej i wynika to z samych przepisów ustawy, a nie z tego, że została w tym zakresie wydana decyzja. Innymi słowy – to nie decyzja jest podstawą wnoszenia przez gminę wymienionych opłat. Wobec tego, jeśliby w decyzji z dnia [...] r., nie było stwierdzenia dotyczącego Gminy K., sytuacja byłaby identyczna, jak w przypadku zamieszczenia tego stwierdzenia w tej decyzji. Stwierdzenie takie ani nie tworzy, ani też nie precyzuje zobowiązań gminy, które są już określone przepisami ustawy, a więc jest ono całkowicie zbędne. W związku z tym, z faktu, że stwierdzenie to zostało zamieszczone w decyzji z dnia [...] r., nie wynika, że jest ono rozstrzygnięciem o obowiązku ponoszenia kosztów pobytu osoby w DPS. Wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze, nie zaistniała podstawa stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., według którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z tych samych powodów nie zasługiwał również na uwzględnienie, zawarty w skardze, zarzut naruszenia przez organ art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej odpłatność.

Natomiast co do wywodów zawartych w pkt II uzasadnienia skargi, sprowadzających się do tego, że skarżąca powinna być adresatem decyzji z dnia [...] r. i brać udział w postępowaniu, podnieść należało, że zarzuty dotyczące wymienionej decyzji, wykraczają poza zakres rozpoznania niniejszej skargi, bowiem nie dotyczą aktów lub czynności podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy ta skarga. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] r. i skarżąca miała zapewniony udział w tym postępowaniu, co wynika z materiału dokumentacyjnego zawartego w aktach.

Poza tym przedmiotem decyzji wydanej w niniejszej sprawie było ustalenie opłaty skarżącej za pobyt jej ojca w DPS od stycznia 2015 r., a sprawa zakończona decyzją z dnia [...] r. – miała zupełnie inny przedmiot, gdyż ustalała opłatę ponoszoną przez ojca skarżącej. W ogóle nie dotyczyła zatem skarżącej.

Ponadto zawarty w skardze zarzut, że skarżąca powinna być adresatem decyzji z dnia [...] r. i brać udział w postępowaniu – jest przecież jednoznaczny z domaganiem się prowadzenia wobec niej postępowania w przedmiocie opłaty za pobyt jej ojca w DPS – za okres, którego dotyczyła decyzja z dnia [...] r. Jednakże niezależnie od tego, przede wszystkim podnieść należało, że – jak już była o tym mowa wyżej - zarzuty dotyczące wymienionej decyzji, wykraczają poza zakres rozpoznania niniejszej skargi.

Natomiast co do przytoczonych w skardze fragmentów wyroków sądów administracyjnych, stwierdzić należało, że – wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej - w ogóle nie mogą być odnoszone do zaskarżonej decyzji, gdyż dotyczą one sytuacji, w których nie została wydana decyzja ustalająca wysokość kosztów, jakie powinna ponosić strona za pobyt osoby najbliższej w DPS, a pomimo braku takiej decyzji ustalającej, organ wydał decyzję o zwrocie tych kosztów przez stronę.

W niniejszej sprawie sytuacja przedstawia się zupełnie inaczej – zaskarżona decyzja dotyczy bowiem właśnie ustalenia wysokości tych kosztów, a nie ich zwrotu przez skarżącą. Była o tym mowa zresztą już w zaskarżonej decyzji, w której organ – ustosunkowując się do zarzutów odwołania – z mocą podkreślił, że zarzuty w ogóle nie dotyczą decyzji organu I instancji, albowiem podkreślono kilkakrotnie w treści uzasadnienia odwołania, że "skoro nie została wydana w niniejszej sprawie decyzja ustalająca wysokość kosztów, jakie winna ponosić J.O., to nie ma podstaw do tego, aby organ wydawał decyzję o ich zwrocie", podczas gdy decyzja ta właśnie ustala wysokość opłaty, jaką J.O. zobowiązana jest uiszczać za pobyt jej ojca w DPS-ie, natomiast nie orzeka o zwrocie należności z tytułu wydatków poniesionych przez Gminę K. na opłatę za pobyt M.O. w DPS-ie.

Bezpodstawny był również, zgłoszony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej zarzut, że nie uczestniczyła ona w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpłatności jej siostry B.Ż. i w związku z tym nie miała wpływu na to, czy opłata ta została prawidłowo ustalona. W tej kwestii podnieść należało, że już w decyzji organu I instancji wskazano, iż wysokość opłaty wnoszonej od 1 stycznia 2015 r. przez siostrę skarżącej została określona na podstawie umowy. W związku z zawarciem umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, nie toczyło się w tej kwestii postępowanie, w którym skarżąca miałaby brać udział. Natomiast sposób, w jaki ustalono odpłatność siostry skarżącej, nie był przedmiotem decyzji wydanej w niniejszej sprawie, a więc wystarczające było dla potrzeb niniejszego postępowania, wskazanie wysokości ponoszonych przez nią opłat. Ponadto akta administracyjne zawierają umowę zawartą przez organ pomocy społecznej z siostrą skarżącej o ustaleniu wysokości przedmiotowej opłaty oraz załącznik do tej umowy, będący wyliczeniem wysokości tej opłaty (k. 87 – 90 akt).

W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że w niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania. Ustalenia będące podstawą decyzji, zostały dokonane w wyniku trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.

Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.