Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3270/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. T. Inc Sp. z o. o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 17, art. 18 i art. 33 pkt 8, art. 34 § 5 w związku z art. 166 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – zwanej dalej ustawą egzekucyjną oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika spółki z o.o. H. T. Inc. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – M. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w sprawie oddalenia zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego; utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na podstawie wniosku Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2003 r. o dokonanie zabezpieczenia na majątku spółki z o.o. H. T. Inc., Urząd Skarbowy W. – M. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] dokonał zabezpieczenia na poczet zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2002 r. do marca 2003 r. w kwocie 597.170,16 zł. W ramach postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych na rachunku bankowym spółki, a także zajął samochód ciężarowy marki Citroen Berlingo.

Pismem z dnia 27 maja 2003 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł zarzuty dotyczące zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego polegającego na zajęciu rachunku bankowego spółki i dokonania zabezpieczenia ruchomości tj. samochodu ciężarowego marki Citroen Berlingo. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w niniejszej sprawie nie występują żadne okoliczności wymienione w art. 154 ustawy egzekucyjnej, które pozwalałyby na dokonanie zabezpieczenia. Podniósł również, że zajęcie rachunku bankowego spółki do kwoty 597.170,16 zł byłoby sprzeczne z art. 160 ustawy egzekucyjnej. W ocenie pełnomocnika dokonanie przez organ egzekucyjny zabezpieczenia praktycznie uniemożliwiło prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę i zagroziło utratą pracy zatrudnionym w niej pracownikom.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – M. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) – powoływanej dalej jako ustawa Ordynacja podatkowa, w związku z 17 § 1, art. 33 pkt 8, art. 34 ustawy egzekucyjnej odniósł się do zgłoszonych w postępowaniu zabezpieczającym zarzutów strony co do zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznając je za niezasadne. Zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela przewidywane przez kontrolujących zaniżenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2002 r. do marca 2003 r. wyniosą około 480 tyś zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano ponadto, że dokonane przez organy podatkowe ustalenia miały znaczny wpływ na wysokość zabezpieczenia należności pieniężnej.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] ustawy egzekucyjnej nie uwzględnił zarzutu strony co do zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazując, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych egzekucję prowadzi się w pierwszej kolejności z rachunków bankowych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – M. przywołał także postanowienia art. 166a ustawy egzekucyjnej, z którego wynika, że zobowiązany nie może rozporządzać składnikami majątkowymi zajętymi w celu zabezpieczenia. W okresie tym jednak za zgodą organu egzekucyjnego mogą być dokonywane wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej w dniu 23 czerwca 2003r. wniósł zażalenie wskazując, że wszczęcie postępowania zabezpieczającego i dokonanie zabezpieczenia nastąpiło z naruszeniem art. 154 i art. 155 ustawy egzekucyjnej.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełnomocnik skarżącej spółki w skardze zarzucił organom naruszenie art. 160 ustawy egzekucyjnej, wskazując, że dokonane zabezpieczenie dotyczyło pełnej domniemanej kwoty wskazanej we wniosku Urzędu Kontroli Skarbowej. W ocenie skarżącej zabezpieczona kwota została wyegzekwowana przez Urząd Skarbowy co doprowadziło do wykonania obowiązku przez podatnika.

W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do zastosowania zabezpieczenia. Strona skarżąca podniosła także, że taką przesłanką nie mogło być stwierdzenie, że nie zakończono postępowania podatkowego wobec braku w sprawie decyzji urzędu kontroli skarbowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesił postępowanie z urzędu. Powodem zawieszenia postępowania było wniesienie przez skarżącą spółkę skargi kasacyjnej na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 r. Sygn. akt III SA 2408/03 oddalającego skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia należności pieniężnych w sprawie o podatek od towarów usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia z dnia 17 czerwca 2005 r. Sygn. akt I FSK 35/05 uchylającego zaskarżony wyrok i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 30 listopada 2005 r. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji lub postanowienia organu podatkowego.

Ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, iż Sąd przy orzekaniu w niniejszej sprawie nie mógł zbadać wpływu na zaskarżone postanowienie późniejszych rozstrzygnięć organów podatkowych oraz wydanych przez Sądy orzeczeń dotyczących legalności decyzji wymiarowej jak i decyzji o zabezpieczeniu należności pieniężnych.

Należy wskazać, że środki przymusowe stosowane przez organ administracji rządowej w celu doprowadzenia do wykonania obowiązków o charakterze pieniężnym, a także niepieniężnym oraz sposoby ich zabezpieczenia wykonania tych obowiązków określa ustawa.

Zgodnie z art. 155 ustawy egzekucyjnej zabezpieczenie może być dokonane przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. Powyższa norma znajduje rozwinięcie w art. 33 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego zabezpieczenia można dokonać przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że może nie zostać wykonana.

W ocenie Sądu zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz zajęcia ruchomości tj. samochodu osobowego nie zasługuje na uwzględnienie w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem wskazać, że celem postępowania zabezpieczającego należności pieniężne jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Sąd podkreśla, że wybór form zabezpieczenia należności pieniężnych należy zasadniczo do organu egzekucyjnego, a nie do podmiotu w stosunku, do którego wszczęto postępowanie zabezpieczające.

Na uwagę zasługuje stanowisko wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r. Sygn. akt I SA/Gd 39/97, w którym Sąd podniósł, że "gdy cel egzekucji tego wymaga organ egzekucyjny może stosować wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie". Zważywszy powyższe należy wskazać, że zastosowanie przez organ egzekucyjny podstawowych form zabezpieczenia należności pieniężnych w postaci zajęcia rachunku bankowego spółki oraz ruchomości (samochodu osobowego) było zgodne z prawem.

Analiza akt sprawy wskazuje ponadto, że mimo podniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów dotyczących uciążliwości środków zabezpieczających spółka nie wniosła o zastosowanie innego środka zabezpieczającego chociażby poprzez złożenie wniosku o dokonanie zabezpieczenia należności pieniężnej przez złożenie kaucji.

Spółka H. T. nie wnosiła także o wypłatę środków finansowych z zajętego rachunku bankowego, celem przeznaczenia ich na konieczne wydatki związane z działalnością gospodarczą.

Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 166a ustawy egzekucyjnej w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego istniała możliwość, za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty środków finansowych z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanej. Warunkiem skorzystania z ww. uprawnienia było przedstawienie przez stronę skarżącą wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej.

Za nietrafiony także należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 160 ustawy egzekucyjnej. Przepis ten bowiem dotyczy przede wszystkim zabezpieczenia obowiązków o charakterze niepieniężnym. W przypadku zabezpieczenia należności pieniężnych przewidziane w przepisach art. 164-166b ustawy egzekucyjnej formy zabezpieczenia (przekazanie środków finansowych do depozytu organu egzekucyjnego, blokada środków finansowych na rachunku bankowym) sprawiają, że nie może dojść do wykonania obowiązku na etapie postępowania zabezpieczającego.

Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa, na podstawie zgromadzonych akt sprawy stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.