Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 36/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art 35 kpa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014, [...] 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala wniosek skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego [...] S.A. z siedzibą w K. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 22 grudnia 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa jako organu II instancji w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]. Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju zarzucono naruszenie art. 12, 35 § 1 i 3, K.p.a.

Skarżący wniósł o:

-zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania w terminie 14 dni decyzji;

-stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

-zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 18 917,30 zł

-zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r, o ustaleniu odszkodowania, wniósł 17 marca 2014r. . Pierwsze pismo w toku sprawy otrzymał z organu odwoławczego 14 stycznia 2015r. w którym to piśmie organ w trybie art. 35 K.p.a. wyznaczył przewidywany termin załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2015 r. . Pismem z 26 marca 2015 r. organ zawiadomił stronę w trybie art. 10 § 1 K.p.a. Do chwili wniesienia skargi organ nie rozpoznał odwołania.

Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z 13 listopada 2015 r. Minister zwrócił się do Skarżącego z wnioskiem o wskazanie nowego terminu do wypłaty odszkodowania. Skarżący odpowiedział pismem z 30 listopada 2015 r. wyrażając zgodę na wypłatą odszkodowania w kwocie 7 173 zł w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja Wojewody [...] stanie się ostateczna.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący stwierdził, że organ pozostaje w przewlekłości w załatwieniu sprawy a przewlekłość ta ma charakter rażący.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że niedotrzymanie przez organ terminu do załatwienia sprawy wynikało z konieczności zgromadzenia materiału dowodowego i faktu, iż organ ma do rozpoznania ponad 2000 spraw przy czym w wydziałach odszkodowawczych ponad 2000 przy 13 referentach, co sąd wie z urzędu. Charakter tych spraw jest skomplikowany, wiele z nich jest nieudokumentowanych stąd konieczność weryfikacji pozyskiwanych dokumentów. Taki skomplikowany charakter ma sprawa niniejsza. W czasie rozpoznawania sprawy następowały nadto zmiany w urzędzie z uwagi na przekształcenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa.

Po wpłynięciu skargi do Sądu Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 20016 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r. w zakresie pkt 3 i orzekł o zobowiązaniu Zarządu Województwa do wypłaty odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] w terminie 365 dni od dnia wydania niniejszej decyzji a na rzecz skarżącego w terminie 14 dni, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest w przeważającej części zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca wniosła zresztą o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, sąd w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd orzeka również w zakresie skarg na bezczynność i przewlekłość organów administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy (art. 3 § 2 pkt 8). Właściwość sądu w tym ostatnim przypadku dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub opieszałego ich prowadzenia.

Przedmiotem zarzucanej przez skarżącego przewlekłości jest postępowanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w związku z rozpoznaniem odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...].

Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął wszystkich wymaganych do rozstrzygnięcia czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie - i mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia tego stanu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowi o wypełnieniu przesłanek przewlekłości postępowania

Analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wskazują, że odwołanie zostało przez stronę wniesione 19 marca 2014r.(data prezentaty). 31 marca 2014 r. akta zostały przekazane do organu odwoławczego. Pierwsze pismo w sprawie (1 czynność) zostało sporządzone 14 stycznia 2015 r. i dotyczyło aktualizacji operatu przez biegłego oraz wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2015 r. Biegły potwierdził aktualność operatu 9 marca 2015 r. (wpłynęło do organu 16 marca 2015 r.). Zawiadomienie w trybie art. 10 zostało wydane 26 marca 2015 r. Decyzja wydana [...] stycznia 2016 r. W ocenie Sądu organ mógł wydać decyzję we wskazanym przez siebie terminie a nie dopiero 25 stycznia 2015 r.

Z powyższego wynika, że skarga jest uzasadniona.

Nie ulega wątpliwości, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z przepisów postępowania administracyjnego. Poza jednym razem, nie informował wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 K.p.a. o przyczynach niezałatwienia sprawy a decyzję wydał z uchybieniem nie tylko terminowi ustawowemu ale i przez siebie weskazanemu. Charakter sprawy nie był na tyle skomplikowany aby uzasadniał prowadzenie sprawy przez tak długi okres czasu. Poza tym, co istotne, przedmiotem oceny organu, w związku z odwołaniem była przede wszystkim kwestia podmiotu uprawnionego do uzyskania odszkodowania, co wymaga wyłącznie analizy prawnej.

Wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega m.in na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Analiza § 2 art. 149 k.p.a. i użytego tam wyrazu "jednocześnie" w zw. z art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego wskazuje, że uwzględnienie skargi może polegać na stwierdzeniu że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub nie.

Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość, która nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 - dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, co prawda organ nie podejmował niezwłocznie czynności ale dokonał, choć z opóźnieniem niezbędnych czynności, co uzasadnia przyjęcie braku podstaw do stwierdzenia że przewlekłość miała charakter rażący.

Biorąc pod uwagę liczbę spraw, które organ ma obowiązek rozpoznać i okres zaniechania organu, na tle innych spraw - nawet do 10 lat – Sąd uznał, że brak uzasadnienia w nałożeniu na organ obowiązku uiszczenia sumy pieniężnej o czym stanowi art. 149 § 2 P.p.s.a. Obowiązek przyznania od organu sumy pieniężnej jest prawem sądu a nie jego obowiązkiem.

W pkt 1 wyroku Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania do wydania decyzji, wobec wydania decyzji przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.