Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1100/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1, art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 2, art. 30 ust. 3 i 4, art. 33 ust. 1, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 104 Kpa, art. 105 par. 1 Kpa, , art. 8 i 9 Kpa, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151 P.p.s.a., art. 145 par. 1 p.p.s.a., art. 134 par. 1 P.p.s.a.,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H. B.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. B. – Z. podaniem z dnia [...] wniosła na podstawie art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej numerem [...] na mapie stanowiącej załącznik do opinii biegłego sądowego geodety z dnia [...], położonej na działce [...] w obrębie nr [...].

Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wniosek ten został oparty o wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...], a rozgraniczenie nieruchomości jest niezbędne do założenia księgi wieczystej, co będzie równoznaczne z wykonaniem wyroku nakazującego oddać wyżej wymienioną działkę w użytkowanie wieczyste.

Geodeta Miasta działając z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowanie administracyjnego i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej numerem [...], położonej na działce nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. B. – Z., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]

Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego A. K., stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] w działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Miasta i będącej w wieczystym współużytkowaniu między innymi wnioskodawczyni H.B.-Z.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, że wskazany we wniosku H. B.-Z. wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] dotyczy zobowiązania do złożenia oświadczenia woli o treści "Gmina Miasto przenosi nieodpłatnie na rzecz H. B.-Z. własność garażu posadowionego na projektowanej działce nr [...], obręb [...], zaznaczonej kolorem na mapie (...) stanowiącej projekt podziału działki nr [...] oraz oddaje H. B. – Z. w użytkowanie wieczyste działkę gruntu nr [...] o powierzchni [...] (...)".

Organ ustalił, że w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla Miasta, w obrębie ewidencyjnym nr [...] nie figuruje działka

o numerze [...]. Dla nieruchomości oznaczonej takim numerem nie jest również prowadzona księga wieczysta. W obrębie nr [...] ujawniona jest działka nr [...] wraz z budynkami garażowymi, jako jej właściciel wpisane jest Miasto. Ponadto w ewidencji gruntów i budynków ujawnieni są wieczyści użytkownicy (osoby fizyczne), którzy w latach [...] nabyli od Gminy Miasto własność kilkudziesięciu boksów garażowych, jako odrębne lokale wraz z udziałami w prawie własności wspólnych części wszystkich budynków oraz z udziałami w prawie użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...]. Stan ten został ujawniony w nowo założonych księgach wieczystych, prowadzonych dla wyodrębnionych lokali. Gmina Miasto nie jest zatem jedynym podmiotem, który posiada prawo do przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto organ I instancji podniósł, że w państwowym zasobie geodezyjnym

i kartograficznym znajduje się operat geodezyjny ( ) z prac wykonanych przez biegłego A. K. w celu sporządzenia opinii technicznej dla Sądu w sprawie [...]. W ocenie organu I instancji, powyższy operat geodezyjny nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, mającej na celu wyodrębnienie gruntu pod garażem jako odrębnej działki ewidencyjnej. Z treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] wynika, że Sąd nie orzekł o podziale nieruchomości - działki nr [...] i wyodrębnieniu działki nr [...] posiadającej określone granice.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami ( ) są części powierzchni ziemskiej, stanowiące odrębne przedmioty własności. Granice są więc środkiem skonkretyzowania nieruchomości. Jeśli granice te są sporne, dokonuje się rozgraniczenia. Rozgraniczenie w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być dokonane tylko pomiędzy nieruchomościami sąsiadującymi, stanowiącymi odrębny przedmiot własności ujawniony w odrębnych księgach wieczystych.

Od powyższej decyzji H. B.-Z. wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia. Odwołująca się zarzuciła, że umorzenie postępowania jest nieuzasadnione, a Prezydenta Miasta obowiązują wyroki wydane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, po rozpatrzeniu odwołania - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium w uzasadnieniu decyzji opisało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wniosku, a następnie wyjaśniło, że tryb postępowania rozgraniczeniowego reguluje ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). W tym postępowaniu mają również zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego, zainicjowana przez stronę procedura rozgraniczeniowa nie jest właściwa dla wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków treści wyroku Sądu powszechnego, na który strona się powołuje. Stosownie do przepisu art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

W toku postępowania rozgraniczeniowego przy wykorzystaniu działań uprawnionego geodety dochodzi zatem do ustalenia spornej granicy na podstawie dokumentów z ewidencji gruntów i budynków i innych dokumentów źródłowych. Badane są również ślady i znaki graniczne w terenie, a w razie ich braku, możliwa jest weryfikacja przebiegu granicy w oparciu o zgodne oświadczenia stron. Przepisy § 3 do § 7 powyższego rozporządzenia wprowadzają rozróżnienie dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przebiegu granic: na dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości i dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. Dokumentami określającymi przebieg granicy są w tym zakresie dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic a) szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, b) zarysy pomiarowe z pomiaru granic, c) szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiary gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, d) inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic.

Według Kolegium, skoro granica działki objętej wnioskiem strony nie istnieje

w ewidencji gruntów ani nie została wpisana do księgi wieczystej oraz przy uwzględnieniu zgromadzonych dowodów w sprawie w tym w szczególności wyroku sądu powszechnego i postanowienia dotyczącego jego wykładni, uznać należy,

że organ prawidłowo przyjął przy rozstrzyganiu, iż nie istnieje aktualnie taka ewidencyjna działka gruntu, która mogłaby być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Nie istnieją także żadne znaki graniczne, których weryfikacja

w terenie byłaby możliwa, gdyż granica działki terenu objętego wnioskiem nie była w ten sposób utrwalana.

W tych okolicznościach Kolegium uznało, że skoro nie istnieje działka, co do której mogłoby być prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, to wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, na mocy art. 105 k.p.a. podlega umorzeniu.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nie służy wprowadzeniu do ewidencji gruntów treści wyroków sądów powszechnych orzekających o prawie własności nieruchomości czy dokonujących podziałów nieruchomości. Celem postępowania rozgraniczeniowego jest weryfikacja już określonych w danych ewidencyjnych granic działek, co do których powstały wątpliwości w zakresie ich przebiegu.

Według organu II instancji, wychodząc poza zakres orzekania i działając w duchu art. 9 k.p.a. można przyjąć domniemanie, że strona inicjując postępowanie

o rozgraniczenie w istocie zabiegała nie o zweryfikowanie spornej (wynikającej

z ewidencji gruntów czy ksiąg wieczystych) granicy, lecz zmierzała do odzwierciedlenia w owej ewidencji wyroku sądu powszechnego, którego to działania nie przeprowadził mimo wskazanego wyroku podmiot prowadzący ewidencję.

Trzynastu skarżących, w tym H. B.-Z., reprezentowanych przez pełnomocnika S. S., jednym pismem opatrzonym datą sporządzenia [...], wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych według mapy sporządzonej przez biegłego sądowego do sprawy cywilnej. W skardze tej skarżący wskazali jako zaskarżony akt decyzję SKO o numerze [...].

Skarga oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie. Podniesiono, że Kolegium rażąco naruszyło prawo, gdyż decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją - prawomocnymi wyrokami Sądu, wydanymi na podstawie art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. należy rozpatrywać łącznie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., którego to treści nie wystąpiły, a przepis art. 105 § 1 k.p.a. posłużył manipulacji prawem.

Zarzucono ponadto, że organ naruszył zasadę wysłuchania stron wyrażoną

w art. 10 § 1 i 2 k.p.a. Organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy samorządowe notorycznie od pięciu lat odmawiają wykonania wyroków sądu i uniemożliwiają założenie ksiąg wieczystych dla nieruchomości w nich wskazanych. W dniu [...] Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia, to jest przebiegu granic działek ustanowionych wyrokami sądowymi, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenia tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenia odpowiednich dokumentów. Odmowa ta była niezgodna z prawem, co stwierdziło SKO w decyzji z dnia [...]. Następnie Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie o rozgraniczenie na wniosek stron i po kilku godzinach umorzył to postępowanie w celu obejścia prawa. Zgodnie z art. 58 k.c. czynność taką uważa się za nieważną, jednak Kolegium uznało takie postępowanie za normę prawną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o umorzenie postępowania sądowego ewentualnie o oddalenie skargi.

W ocenie organu pismo z dnia [...], w którym opisano stan faktyczny konkretnej sprawy administracyjnej i wskazano numer decyzji [...], nie ma charakteru skargi w kilkunastu innych sprawach. Zamiaru wniesienia skargi nie można domniemywać, a powinien on zostać jasno i należycie wyartykułowany przez stronę w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. Brak jest zatem podstaw po zastosowaniu art. 57 § 3 p.p.s.a. do dalszego rozpatrywania pisma z dnia [...], jako skargi H. B.Z. na decyzję [...]. Pismo powinno zostać uznane za skargę na decyzję [...], a w konsekwencji postępowanie sądowe w tym zakresie umorzone.

Z ostrożności procesowej Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że zarzut ten jest niezasadny skoro spór dotyczy jedynie prawa w postaci uprawnienia właściciela do domagania się wprowadzenia danych z wyroku sądu powszechnego nie w ramach bieżących czynności organów geodezyjnych lecz w ramach postępowania rozgraniczeniowego.

Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru i daty zaskarżonych decyzji przez poszczególnych skarżących.

Po uzupełnieniu tych braków (pismo k - 9 akt sądowych, w którym wskazano jako zaskarżoną decyzję SKO z dnia Nr ([...]), przewodniczący zarządził rozdzielenie skarg.

Skarga H. B.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 1100/12.

Postanowieniem z dnia [...] Sąd odmówił dopuszczenia S. S. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze pełnomocnika skarżącej H.B.-Z.

W piśmie procesowym z dnia [...] (k. 53 akt sądowych) skarżąca podniosła, że kłamstwem jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że nie istnieją szkice graniczne, zapisy pomiarowe z przebiegu granic, ani żadne dokumenty pomiarowe, że nie istnieje żadna dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, której wyznacznikiem jest przyjęcie od powiatowego zasobu geodezyjnego. Strona powołała się na opinię techniczną wykonaną przez biegłego A. K., która została zatwierdzona przez Sąd a także przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...], co zostało potwierdzone przez trzech pracowników Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i, w tym jego Dyrektora. Skarżąca oświadczyła, że celem jej działania jest zobligowanie organu do odzwierciedlenia zapisu wyroku sądowego w ewidencji gruntów względnie w zasobie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub stwierdzenia wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo wystąpienie przyczyn nieważności decyzji (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).

Z tak określonego przez ustawodawcę zakresu kompetencji sądu administracyjnego wynika, że sąd ten nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie. Przysługują mu jedynie uprawnienia kasacyjne w stosunku do zaskarżonego aktu, w przypadku stwierdzenia, że został on wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w wyżej wskazanym art. 145 § 1 p.p.s.a. Dlatego pozbawiony podstawy prawnej jest zawarty w skardze wniosek aby sąd administracyjny orzekł

o żądanym przez skarżącą rozgraniczeniu.

Mając na względzie wskazane wyżej kryterium legalności, Sąd po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie administracyjnej okoliczności faktycznych, które uznał za bezbłędne, nie znalazł podstaw do uwzględnienia stawianego skargą zarzutu naruszenia prawa.

Naruszenia takiego Sąd nie stwierdził również, wychodząc poza granice skargi, w ramach przepisu art. 134 § 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), określanej dalej jako prawo geodezyjne. Stosownie do treści art. 29 ust.1 tej ustawy rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy, inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2).

W doktrynie przyjmuje się, że rozgraniczenie jest urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, a jego istotą jest ustalenie, do jakich granic sięga prawo właściciela (vide: Stanisław Rudnicki, Prawo obrotu nieruchomościami, C.H.Beck, W-wa 1999 r. s. 814).

Celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest natomiast wytyczenie wszystkich granic określonej nieruchomości w taki sposób, aby jej powierzchnia odpowiadała treści księgi wieczystej.

Rozgraniczenie wszystkich granic określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami dokonywane jest jedynie w miarę potrzeby. Potrzeba ta powstaje wówczas, gdy ze wszystkimi właścicielami nieruchomości sąsiednich powstał spór co do prawidłowego przebiegu poszczególnych granic (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1997 r., sygn. akt II CKN 309/97, OSNC 1998/2/30).

Rozgraniczenie może nastąpić w toku postępowania administracyjnego lub też

w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Rozstrzygnięcie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym może nastąpić poprzez: zawarcie ugody (na podstawie art. 31 ust. 4 prawa geodezyjnego), wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (na podstawie art. 33 ust. 1 prawa geodezyjnego), wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazanie sprawy z urzędu do rozpoznania sądowi powszechnemu (art. 34 § 1 ust. 2 prawa geodezyjnego), a także umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (vide uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2900/00, LEX 81986).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącej o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej - według twierdzeń skarżącej - numerem [...]. Należy zatem wskazać, że stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może mieć ona charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu. Drugi natomiast, gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się rozgraniczenia nieruchomości, którą oznaczyła jako działka o numerze [...], położnej w obrębie nr [...]. We wniosku tym wskazano, że jest on oparty o wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn.[...], oraz że zawarte w ww. wniosku żądanie rozgraniczenie nieruchomości jest niezbędne do założenia księgi wieczystej, co będzie równoznaczne z wykonaniem ww. wyroku sądu. Wskazano też, że wniosek organ winien rozpatrzyć w trybie art. 107 k.p.a.

Tak zakreślony we wniosku skierowanym do organu przedmiot sprawy, zgodnie z treścią art. 30 ust. 3 i 4 Prawa geodezyjnego i Kartograficznego obligował organ do wszczęcia postępowania administracyjnego, w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, czego konsekwencją było wydanie postanowienia stwierdzającego jego wszczęcie.

Jednakże wszczęcie postępowania administracyjnego nie przesądza o tym,

że może być przez organ prowadzone i zakończone oczekiwanym przez stronę rezultatem. Jak trafnie wskazało SKO w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewidują możliwości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego przez stronę wniosku o rozgraniczenie nieruchomości. Organ najpierw zobowiązany jest wszcząć postępowanie i w jego ramach ocenić możliwość załatwienia wniosku w ramach przysługujących mu kompetencji w tym przedmiocie, oraz w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego danej sprawy.

Postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego ma zatem charakter formalny, procesowy i nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy.

Z treści art. 28 i 30 prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż aby mogło być prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe muszą istnieć wydzielone prawnie (geodezyjnie) nieruchomości o spornych lub zatartych granicach. Jedynie wówczas postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie ma swój przedmiot.

W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że najpierw winno zostać przeprowadzone postępowanie, w którym nastąpi wydzielenie działek wraz z granicami – w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyniki tych działań winny być wprowadzone do ewidencji geodezyjnej.

Jest to jednak zupełnie inny etap działań niż postępowanie rozgraniczeniowe,

o którego wszczęcie wystąpiła skarżąca i inne osoby. Organ nie jest natomiast uprawniony do zmiany przedmiotu i zakresu postępowania. Istotne jest, iż wyjaśnił stronie, że procedura rozgraniczeniowa nie jest właściwa do wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków treści wyroku sądu powszechnego, do którego strona się odwołuje i wskazał właściwy tryb załatwienia tej sprawy, czym uczynił zadość art. 8 i 9 K.p.a.

Ustosunkowując się do pozostałych podnoszonych w skardze zarzutów stwierdzić należy, iż wbrew przeświadczeniu skarżącej w następstwie wydania skarżonej decyzji nie doszło do "odwołania" postanowienia o wszczęciu postępowania lecz jedynie do oceny, że przy ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, albowiem nie istnieje w prowadzonej przez organ geodezyjny ewidencji działka nr [...], której " " domaga się skarżąca. Organ administracji na każdym etapie postępowania jest obowiązany do weryfikacji jego przedmiotowości, a stwierdziwszy w jej wyniku, brak przedmiotu sprawy ma obowiązek umorzyć toczące się postępowanie, które w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Podobnie chybiony jest zarzut rażącego naruszenia prawa z uwagi na orzekanie w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Należy bowiem stwierdzić, iż organ wcześniej nie wydał decyzji umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie wniosku skarżącej z dnia [...],

a tylko w takiej sytuacji stawiany w tym zakresie zarzut mógłby zostać uznany za uzasadniony. Skarżona decyzja Kolegium - jak już wskazano powyższej - w żadnej mierze nie wpływa na obowiązywanie postanowienia Prezydenta Miasta

z dnia [...] o wszczęciu postępowania. Nie wpływa też na obowiązywanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Dotyczy ona jedynie możliwości (czy też dopuszczalności) realizacji zamierzonych przez stronę skutków

w zainicjowanym przez siebie postępowaniu rozgraniczeniowym

W toku wydawania skarżonego rozstrzygnięcia Kolegium nie było też władne do oceny pracy organów geodezyjnych w zakresie wychodzącym poza przedmiot niniejszej sprawy, tj. żądania rozgraniczenia nieruchomości, w tym w szczególności do oceny niedokonania w oparciu o przedłożony przez stronę wyrok sądu powszechnego i zawarty w nim projekt podziału działki nr [...] wpisów do ewidencji gruntów, co do którego – zdaniem organu I instancji - nie stwierdzono spełniania wymogów prawa geodezyjnego, w tym w szczególności wymogów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U Nr 30, poz. 297). Działania związane z tymi kwestiami – jak trafnie wskazał organ odwoławczy - mają charakter czynności materialno-technicznych. Podlegają one odrębnej procedurze, również w zakresie ich zaskarżenia.

Chybiony jest także argument skargi, iż nie mogąc uwzględnić złożonego przez skarżącą wniosku o rozgraniczenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przekazać podanie do załatwienia przez sąd powszechny. Procedura ta znajduje zastosowanie tylko w sytuacji, gdyby rzeczywiście toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, czyli istniał jego przedmiot, a w jego toku zaistniały okoliczności wskazane w art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne. W niniejszym wypadku - jak wyżej wykazano - postępowanie rozgraniczeniowe na podstawie wniosku skarżącej z dnia [...] okazało się bezprzedmiotowe, a zatem nie mogło się toczyć. W tym stanie rzeczy organ zobowiązany był je umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Wyjaśnić też trzeba, że Sąd nie uwzględnił zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Kolegium o umorzenie postępowania sądowego, bowiem nie budzi wątpliwości, że skarżąca wniosła skargę na decyzję tego organu z dnia [...].

Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracji, orzekł jak w sentencji.