Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1033/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.239
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2019 r. nr sygn. [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 239a i art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej jako "O.p."), po rozpoznaniu zażalenia A Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. – dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Prezydenta Miasta (dalej jako "Prezydent") z dnia 16 listopada 2018 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta z dnia 29 czerwca 2018 r. określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r. Prezydent określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2013, a postanowieniem z dnia 16 listopada 2018 r. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji, do końca upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania pozostało mniej niż 3 miesiące. Organ przyjął jako wysoce prawdopodobne, że Skarżąca nie wykona zobowiązania dobrowolnie, co doprowadzi do jego przedawnienia.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie, w treści którego stwierdziła, że organ nie wskazał na jakiekolwiek przesłanki uzasadniające nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu SKO powołało treść art. 239a, art. 239b § 1 i § 2 oraz art. 128 O.p. i wyjaśniło, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2013 był krótszy niż 3 miesiące. W związku z tym wydając postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności w listopadzie 2017 r. spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 O.p.

Zdaniem SKO, Prezydent słusznie wskazał, że zachodziło prawdopodobieństwo, że Skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej, co prowadzić może do przedawnienia zobowiązania.

W ocenie SKO zasadnie Prezydent przyjął, że Skarżąca będąc najemcą nieruchomości nie wykonywała żadnych ciążących na niej obowiązków związanych z realizacją zobowiązania podatkowego. Nie zgłosiła do opodatkowania najmowanego lokalu, nie złożyła deklaracji podatkowej, nie uiściła w ogóle podatku od najmowanej nieruchomości. Wskazuje to na brak zamiaru po stronie Skarżącej realizacji jej zobowiązań podatkowych odnoszących się do przedmiotu opodatkowania.

Ponadto, zdaniem SKO, Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 29 czerwca 2018 r. określającej zobowiązanie za rok 2013. Treść odwołania dowodzi, że Skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu podatkowego i kwestionuje określoną wysokość zobowiązania. Dodatkowo do czasu wydania postanowienia, a więc do połowy listopada 2018 r. Skarżąca nie uiściła zobowiązania. Wskazuje to, że nie zamierzała regulować zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej w sposób dobrowolny. Skarżąca miała do tego prawo, jednakże z punktu widzenia art. 239b § 2 O.p. okoliczność ta uprawdopodabnia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.

SKO wyjaśniło, że organ podatkowy zobowiązany jest przedsięwziąć wszelkie środki celem przeciwdziałania przedawnieniu zobowiązań podatkowych, które mają charakter publicznoprawny. Obowiązkiem organu podatkowego jest ochrona normy prawnej wyrażonej w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Funkcjonowanie daniny, której organy władzy wykonawczej nie mogą skutecznie ściągnąć, stoi w sprzeczności z celem jej ustanowienia, jakim jest gromadzenie środków potrzebnych na prawidłowe działanie państwa. Niesprawne mechanizmy egzekucyjne, prowadzące do zaprzeczenia zasad przymusowości i powszechności podatku, mogą być postrzegane jako naruszenie art. 84 oraz art. 2 Konstytucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 239b § 2 O.p. polegające na braku uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji Prezydenta z dnia 29 czerwca 2018 r. nie zostanie wykonane.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Prezydenta z dnia 16 listopada 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi.

W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że brak jest podstaw do nadania przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadnienie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zawsze wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego, a zatem wskazania, na jakich dowodach organ się oparł. Doręczone postanowienie nie zawiera niniejszych elementów, przez co rażąco narusza przepisy Ordynacji Podatkowej.

Zdaniem Skarżącej, sam fakt skorzystania z prawa do złożenia odwołania nie przesądza, iż w przyszłości w przypadku negatywnej decyzji WSA nie ureguluje zobowiązania podatkowego. Fakt, że podatnik nie wykonywał ciążących na nim zobowiązań podatkowych, nie zgłosił do opodatkowania najmowanego lokalu oraz nie złożył deklaracji podatkowej, w ocenie Skarżącej, nie uprawdopodabnia, że nie uiści zobowiązania podatkowego w momencie gdy jego podstawa oraz wysokość zostanie określona prawomocnym wyrokiem.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 16 listopada 2018 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta z dnia 29 czerwca 2018 r., określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r., a istotę sporu stanowi rozstrzygnięcie, czy organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z powołanej decyzji Prezydenta nie zostanie wykonane przez Skarżącą.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Stosownie do treści art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Przepis art. 239b § 1 O.p. stosuje się, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239 § 2 O.p.).

Decyzja nieostateczna może podlegać wykonaniu tylko wtedy, gdy nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor ten może zostać nadany m.in. wówczas, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Organ musi jednak uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2013 był krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Sprawa niniejsza dotyczyła zobowiązania za rok 2013, zatem 5 letni termin przedawnienia tego zobowiązania upływał w dniu 31 grudnia 2018 r. W związku z tym wydając postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności w listopadzie 2018 r. spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 O.p., czego Skarżąca nie kwestionuje.

Strona zarzuciła natomiast organowi, że nie uprawdopodobnił, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że nadając decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez podatnika wykonane, przy czym uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. nie może być utożsamiane z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia). Zdaniem Sądu uzasadniona obawa musi istnieć w momencie rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło (a nawet nie wiadomo czy w ogóle nastąpi). Ten stan rzeczy sprawia, że rozważanej kwestii nie można rozpatrywać w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów, trudno bowiem wskazać, jakie okoliczności uzasadniałyby w sposób pewny, istnienie takiej obawy. Problem "wykonania" lub "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się ziścić w przyszłości. Nie można oczekiwać dowodu na to, że nie zostanie ono wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie i wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny, podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu.

W ocenie Sądu, organ podatkowy zasadnie wskazał, że zachodziło duże prawdopodobieństwo, że Skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej, co prowadzić może do przedawnienia zobowiązania. Właściwie organ skonstatował, że Skarżąca będąc najemcą nieruchomości nie wykonywała żadnych ciążących na niej obowiązków związanych z realizacją zobowiązania podatkowego; nie zgłosiła do opodatkowania najmowanego lokalu, nie złożyła deklaracji podatkowej, nie uiściła w ogóle podatku od najmowanej nieruchomości, co wskazywać może na brak zamiaru realizacji zobowiązań podatkowych odnoszących się do przedmiotu opodatkowania. Ponadto Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia 29 czerwca 2018 r., kwestionując wysokość zobowiązania, a do czasu wydania postanowienia nie uiściła zobowiązania, co czyni uprawnionym wniosek, że Skarżąca nie zamierzała regulować zobowiązania w sposób dobrowolny. Sąd wskazuje przy tym, że obowiązkiem organu podatkowego było przedsięwzięcie wszelkich środków celem przeciwdziałania przedawnieniu zobowiązania podatkowego, które miało charakter publicznoprawny – na co słusznie zwróciło uwagę SKO.

W ocenie Sądu, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione i pozwoliło organowi podatkowemu na zastosowanie środka egzekucyjnego, który spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia, a organ słusznie uznał, że zobowiązanie wynikające z powyższej decyzji, może zostać niewykonane w związku z upływem terminu, o jakim mowa w art. 70 O.p.

Ponadto organ zasadnie wskazał na istnienie przesłanki wynikającej z art. 239b O.p., a także uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Ponownie należy podkreślić, że obowiązkiem organu było uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, że Skarżąca nie wykona ciążącego na niej zobowiązania.

Podsumowując, zdaniem Sądu organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Wbrew stanowisku Skarżącej zaskarżone postanowienie nie narusza powołanych przepisów w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.