Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2362/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, ust. 3a, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie z dnia ... czerwca 2014 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. S. (dalej: wnioskodawczyni, zobowiązana, strona, skarżąca) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z dnia ... czerwca 2014 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia ... kwietnia 2014 r. nr ... odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy - w łącznej kwocie ... zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 4 lutego 2014 r. strona zwróciła się do organu o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek. W uzasadnieniu strona wskazała, że zaległość powstała na skutek złej sytuacji finansowej spowodowanej utratą towaru, w wyniku zalania lokalu, w którym wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą. Właściciel lokalu nie poczuwał się do odpowiedzialności, natomiast towar nie był ubezpieczony. Wnioskodawczyni musiała zlikwidować sklep, jednak nie zaprzestała opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, pokrywając je własnymi zasobami finansowymi z myślą, że wystąpi możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Z uwagi na braki finansowe strona podjęła zatrudnienie i zlikwidowała działalność, po której pozostało zadłużenie w ZUS. Strona wskazała, że samotnie wychowuje dwójkę małych dzieci. Od października 2013 r. z uwagi na rwę kulszową jest unieruchomiona, gdyż nie może przyjmować żadnych leków ze względu na karmienie dziecka piersią. Jednocześnie w grudniu 2013 r. wykryło u wnioskodawczyni guz w płucach (do wniosku dołączono wynik badania radiologicznego).

Decyzją z dnia ... kwietnia 2014 r. ZUS odmówił umorzenia zadłużenia. Organ stwierdził wprawdzie, że w sprawie występuje całkowita nieściągalność, jednak fakt ten nie przesądza o konieczności umorzenia należności z uwagi na brak ustawowego obowiązku. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do przesłanek z art. 28 ust. 3a Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych § 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 203 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365) i wykazał ich niespełnienie w przedmiotowym stanie faktycznym.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia ... czerwca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołał się na przesłankę całkowitej nieściągalności, przewidzianą w art. 28 ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i stwierdził, że nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a tym samym brak jest możliwości umorzenia należności z tytułu składek na podstawie powyższego przepisu.

Organ powołał się także na treść art. 28 ust 3a tej ustawy i wyjaśnił, że od 25.08.2004 r. wnioskodawczyni prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą ..., której wykonywanie zostało zawieszone w dniu 25.08.2010 r. Strona zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. ... wraz z ... małoletnich dzieci, nad którymi samotnie sprawuje opiekę.

Od 01.03.2013 r. strona jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w firmie - ..., obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim, otrzymując zasiłek w wysokości ok. ... zł (średnia za okres od 04.2014 r. do 05.2014 r.). Ponadto, wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek z Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości ... zł, na który składają się dodatki dla samotnej matki w łącznej wysokości ... zł oraz rodzinne w wysokości ... zł.

Jak wskazał organ, w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej z dnia 23.06.2014 r. wnioskodawczyni wykazała, iż uzyskuje również dochód w wysokości ... zł z wynajmu pokoi/lokalu mieszkalnego. Jednocześnie oświadczyła, że w mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi jest grzyb na ścianach, którego nie jest w stanie usunąć z uwagi na brak środków materialnych. Wstydzi się warunków, w jakich mieszka i dlatego nikogo do siebie nie zaprasza, jednakże fakt ten nie przeszkadza w wynajmowaniu przez nią pokoi.

Jak zauważył organ, strona wykazała ponoszenie stałych wydatków na leczenie w wysokości ...zł miesięcznie oraz opłaty za żłobek w wysokości 300,00 zł miesięcznie, jak również wskazała na stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat w wysokości ... zł, które są nieopłacane. Wnioskodawczyni powołuje się na dramatyczną sytuację finansową, jednakże pomimo przebywania na urlopie macierzyńskim starszy syn uczęszcza do żłobka w związku z czym strona ponosi opłatę w wysokości ... zł miesięcznie.

Z dokumentów wynika, że strona posiada zobowiązania pieniężne wobec: ...

Strona wykazała, że wykryto u niej guza w płucach, na potwierdzenie czego przedłożyła wynik badania ... z dnia 10.12.2013 r. i tomografii komputerowej z dnia 20.01.2014 r. Z opisu badania tomografii komputerowej wynika, że wykryty ... z bardzo dużym stopniem prawdopodobieństwa wskazuje na ... tj. zmianę ...

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z dnia 23.06.2014 r. wykazano, że starszy syn ... a niemowlę ma wykrytą wadę ...., jednakże nie przedłożono dokumentów ani zaświadczeń lekarskich potwierdzających ten fakt. W ocenie Zakładu strona nie przedstawiła rzetelnie swojej sytuacji materialnej i życiowej, a trudna sytuacja finansowa może ulec poprawie po ewentualnym powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim, który kończy się 30.09.2014 r.

Organ podkreślił, że obowiązek regulowania składek wynika wprost z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i bez znaczenia pozostają powody, z których składki nie są opłacane. Zakład powinien kierować się nie tylko dbałością o ważny interes strony, ale także wziąć pod uwagę interes finansów ubezpieczeń społecznych, co wynika wprost z art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zakład powinien mieć na względzie fakt, że umorzenie należności jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wynikającej z art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dlatego też powinien stosować ten środek wyłącznie w stosunku do dłużników, których sytuacja w sposób istotny różni się od sytuacji innych płatników składek. W tej sytuacji umorzenie należności z tytułu składek nie byłoby uzasadnione z punktu widzenia racjonalnie działającego wierzyciela publicznoprawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona podniosła, że jej sytuacja ekonomiczna jest tragiczna, ma dwoje małych dzieci i guza w płucach. Pobiera zasiłek rodzinny z MOPS, a od dnia wydania decyzji przez ZUS ma dwóch dodatkowych komorników, z których jeden skierował pismo do ZUS o zajęcie zasiłku macierzyńskiego. Podkreśliła, że jest pod opieką psychologa i psychiatry.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 18 marca 2015 r. skarżąca oświadczyła, że przebywa na urlopie wychowawczym, a ZUS nie wypłaca jej żadnych pieniędzy. Dochód miesięczny skarżącej to kwota ... zł. Otrzymuje pomoc finansową od ojca drugiego dziecka - miesięcznie ... zł. Starszy syn ma ... lata, młodszy .. miesięcy. Skarżąca mieszka w starym domu, w którym mieszkała jej mama i babcia, a ona dokładała się do rachunków. Dom jest w bardzo złym stanie technicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6.

W stosunku do płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wprowadził wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności. Zgodnie z jego treścią należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane przez Zakład, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei odnoszący się do takich sytuacji § 3 ust. 1 wskazanego powyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, że pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Na uwadze należy mieć też treść art. 32 tejże ustawy, który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.

Istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

W wyroku z dnia 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III SA 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Organ rentowy założył, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Tymczasem w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności "w uzasadnionych przypadkach" organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.

Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym świetle Sąd doszedł do przekonania, że organ orzekający w sprawie nie przeprowadził wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Trafne wydaje się stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku 20 marca 2007 r. o sygn. akt II GSK 345/06, że okoliczności sprawy winny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, szczególnie, że w omawianym przypadku decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb – posiadania środków niezbędnych do przeżycia.

Sąd podziela pogląd przedstawiony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 5 marca 2014 r. II GSK 22/13. W uzasadnieniu tym podkreślono, że za ziszczenie się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego należy uznać sytuację, w której warunki bytowe osoby zobowiązanej powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji. Przy ocenie, czy ten stan ma charakter trwały, należy uwzględnić, czy trudności płatnicze zobowiązanego mają charakter okresowy, czy też może trwały i pogłębiający się oraz czy istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej. Ponadto trzeba porównać stwierdzoną sytuację materialną strony z wysokością zaległej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę i członków jej rodziny w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z niezbędnymi kosztami utrzymania jej i najbliższych w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku. W ocenie Sądu nie można przyjąć, aby organ zrealizował swoje ustawowe obowiązki.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Prezes Zakładu odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek przy obiektywnie trudnej sytuacji życiowej i finansowej zobowiązanej. Organ orzekający w sprawie stwierdził, że istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności składkowych, nie wziął jednak pod uwagę oczywistych konsekwencji przewidywanej egzekucji, w kontekście sytuacji życiowej i majątkowej zobowiązanej. Trzyoosobowa rodzina skarżącej utrzymywała się z zasiłku z MOPS zobowiązanej (które wyniosło ... zł) oraz – do dnia przejścia na urlop wychowawczy - zasiłku macierzyńskiego w wysokości ... zł miesięcznie(na rozprawie skarżąca oświadczyła, że jest na urlopie wychowawczym i nie otrzymuje pieniędzy z ZUS), otrzymuje również ... zł z wynajmu pokoju; nie otrzymuje alimentów na dzieci i nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Na skarżącej ciążą następujące zobowiązania wobec: ... S.A. w kwocie ... zł, w kwocie ...zł oraz w kwocie ... zł; ... należność główna w kwocie ... zł, odsetki w kwocie ... zł, koszty procesu w kwocie ... zł, koszty zastępstwa w egzekucji ... zł, koszty klauzuli ... zł, opłata egzekucyjna w kwocie ... zł, wydatki gotówkowe w kwocie ...zł; ... - należność w kwocie ...0 zł oraz w kwocie ... zł; T... - należność w kwocie ... zł; ... Oddział w Polsce - należność w kwocie ... zł.

Organ orzekający przyjął zatem, że fakt otrzymywania przez zobowiązaną w sumie około ... zł powoduje, iż nie zachodzi w jej przypadku całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Jednocześnie przyjęto, że nie zachodzi ważny interes osoby zobowiązanej, który uzasadniałby zastosowanie umorzenia zaległych należności, pozostawiając poza rozważaniami istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. argumenty podnoszone przez zobowiązaną w toku postępowania, takie jak choroba, obciążenia kredytowe ciążące na skarżącej, czy samodzielne utrzymywanie dwójki małych dzieci, niezdolnych do samodzielnej egzystencji. W tym miejscu Sąd wskazuje, że ustalenie wysokości dochodów i wydatków dłużnika ma w sprawie znaczenie podstawowe i okoliczności te powinny być nie tylko wyjaśnione, ale i wszechstronnie, wnikliwie rozważone w niniejszej sprawie, przy ocenie czy nie zachodzi przesłanka umożliwiająca umorzenie należności w świetle art. 28 ust 3 a ustawy i § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., przewidującego, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że katalog przyczyn umorzenia wymienionych w § 3 rozporządzenia zawiera jedynie przykładowe wyliczenie tych przyczyn, o czym świadczy sformułowanie "w szczególności".

W kwestii sytuacji rodzinnej skarżącej organ nie odniósł się do tego, jaki wpływ na możliwości finansowe skarżącej ma fakt utrzymywania przez nią dwójki dzieci. W kontekście poczynionej przez organ uwagi, iż trudna sytuacja finansowa strony może ulec poprawie po ewentualnym powrocie do pracy Sąd dostrzega, że w obecnej sytuacji na rynku pracy poszukiwania prowadzone nawet przez całkowicie zdrowe i dyspozycyjne osoby nie wiążą się automatycznie ze znalezieniem źródła utrzymania.

Sąd stwierdził naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego, gdyż organ nie ocenił należycie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (naruszając art. 7 i 77 § 1 kpa). Właśnie w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji spełnia szczególną rolę, zwłaszcza w kontekście wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Istotne dla sprawy okoliczności powinny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, szczególnie że w omawianym przypadku decyzja dotyczy sfery elementarnych potrzeb skarżącej i jej rodziny – posiadania środków niezbędnych do przeżycia. Prezes Zakładu nie skonfrontował sytuacji materialnej strony z wysokością zaległej należności i nie wskazał dochodów, które jego zdaniem byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. Organ winien był przedstawić, jakimi przesłankami kierował się uznając, że w sprawie nie zostało wykazane, iż spłata należności przez stronę - przy określonej wysokości dochodach i braku majątku - nie pociągnie dla niej zbyt ciężkich skutków.

W ocenie Sądu trudno ponadto przyjąć, że wyegzekwowanie od A. S. zaległych należności, nawet, jeżeli jest realnie możliwe, może pozostawać w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie interes publiczny w przedmiotowej sprawie uzyskał prymat nad interesem prywatnym, tj. ważnym interesem zobowiązanego bez wskazania przyczyny tego stanu. Tymczasem sytuacja, w której zapłata zaległości spowodowałaby konieczność sięgania przez skarżącą - pozbawioną możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych – do kolejnych środków pomocy państwa nie jest zgodna z interesem tego obywatela i nie jest też zgodna z interesem publicznym. W tym kontekście organ rozważy wpływ korzystania przez skarżącą z MOPS na treść podejmowanego przez siebie rozstrzygnięcia.

W powyższym kontekście należy przytoczyć pogląd Sądu Najwyższego prezentowany w wyroku z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181), w którym przyjęto, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli." Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". Przyjęcie bowiem, iż interes publiczny, w tym przypadku stan finansów ubezpieczeń społecznych ma wyższą rangę niż ważny interes osoby zobowiązanej prowadzi do konkluzji, iż norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, wobec permanentnie niezadowalającego stanu finansów ubezpieczeń społecznych nie znalazłaby w praktyce w ogóle zastosowania, a takie rozumowanie byłoby sprzeczne ze społeczną funkcją omawianej instytucji prawnej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).

Rozpoznając sprawę ponownie organ przeprowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie, zachowa proporcje pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony i mając do dyspozycji przepisy art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 powołanego wyżej rozporządzenia rozważy, czy zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku strony.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.