Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1928/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 9 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 39 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 2 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 47 ust. 1 lit c
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
article: § 9 ust. 4 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Dnia 12 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki G. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2004 - 2006 oraz 2007-2013 oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2004 r. przedsiębiorca - G. (dalej: "G.") złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: "płatności ONW") na rok 2004.

Wszczęte powyższym wnioskiem postępowanie administracyjne zakończone zostało wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu (dalej: "Kierownik BP") decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o przyznaniu G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł.

W wyniku otrzymania tych płatności w dniu [...] maja 2005 r. G. podjęło się realizacji pięcioletniego zobowiązania zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm., dalej: rozporządzenie ONW'04).

Na podstawie decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. została stwierdzona nieważność decyzja z dnia [...] kwietnia 2005 r. ze względu na wskazanie błędnej powierzchni podjętego zobowiązania oraz bezpodstawne nałożenie sankcji w wysokości [...] zł.

Następnie, Kierownik BP wydał decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. przyznającą G. płatności ONW w kwocie [...] zł, bez jednoczesnego nakładania sankcji oraz wskazującą, iż zobowiązanie dotyczy prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 300,00 ha.

W dniu [...] maja 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu wpłynął wniosek G. o przyznanie płatności ONW na rok 2005.

Kierownik BP w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję nr [...] na podstawie której przyznane zostały G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł z tytułu prowadzonej działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW do maksymalnej powierzchni 300,00 ha. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] lipca 2006 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu [...] maja 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu wpłynął wniosek G. o przyznanie płatności ONW na rok 2006.

Kierownik BP decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. przyznał G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, za prowadzenie działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW do maksymalnej łącznej powierzchni 300,00 ha. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] marca 2007 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu [...] maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu wpłynął wniosek G. o przyznanie płatności na rok 2007 wnioskując m.in. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Kierownik BP w dniu [...] maja 2008 r. wydał decyzję nr [...] przyznającą G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, za prowadzenie działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW do maksymalnej powierzchni 300,00 ha. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] czerwca 2008 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu [...] maja 2008 r. reprezentant strony - H. M. złożył wniosek G. o przyznanie płatności ONW na rok 2008.

Kierownik BP decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. przyznał G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, za prowadzenie działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW do

maksymalnej powierzchni 300,00 ha. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] kwietnia 2009 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu [...] maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Poznaniu został złożony wniosek G. o przyznanie płatności ONW na rok 2009.

Kierownik BP w dniu [...] lipca 2010 r. wydał decyzję nr [...] przyznającą G. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, za prowadzenie działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarach ONW do maksymalnej powierzchni 300,00 ha. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] sierpnia 2010 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu [...] maja 2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Poznaniu został złożony wniosek G. o przyznanie płatności ONW na rok 2010.

Kierownik BP decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił przyznania G. płatności ONW za rok 2010.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wielopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Natomiast skarga na ww. decyzję organu II instancji została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt III SA/Po 970/11).

W dniu [...] marca 2014 r. Kierownik BP zwrócił się do G. pisemnie z informacją o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności ONW.

W dniu [...] marca 2014 r. H. M., działając w imieniu G., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Poznaniu oświadczenie załączając umowę dzierżawy nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. (sygn. akt I ACa 326/08), oraz informację bankową z dnia [...] maja 2000 r. o posiadanych na rachunku bankowym środkach finansowych.

Następnie, w dniu [...] marca 2014 r. H. M.i, reprezentujący G., złożył pismo informujące o tym, iż G. nie dokona zwrotu pobranych płatności ONW, do którego dołączył dokumenty przedstawione wraz z oświadczeniem z dnia [...] marca 2014r.

W związku z powyższym Kierownik BP zawiadomieniem nr [...]z dnia 22 maja 2014 r. poinformował G. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW przyznanych G. na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] z dnia [...] maja 2008 r" nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.

Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kierownik BP ustalił G. kwotę nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004-2010 w łącznej wysokości [...] zł, wskazując, iż kwotę tę należy wpłacić w terminie 60 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, a w przypadku uchybienia temu terminowi od dnia następującego po upływie tego terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności od kwoty nienależnie pobranej naliczane będą odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W dniu [...] września 2014 r. H. M., reprezentujący G., wniósł odwołanie od decyzji Kierownika BP z dnia [...] sierpnia 2014 r. W przedmiotowym odwołaniu podniósł, iż Kierownik BP nie wziął pod uwagę okoliczności w jakich doszło do powstania problemów związanych z wywiązaniem się z podjętego zobowiązania, które jednoznacznie wskazują na okoliczność, że nienależnie pobrane płatności ONW przedawniły się na podstawie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001, str. 11 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 34, str. 308, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 2419/2001) oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243), ze względu na działanie G. w dobrej wierze.

Odwołujący podkreślił także, iż utrata gospodarstwa miała charakter siły wyższej, której nie sposób było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania, w rozumieniu art. 47 ust. 1 pkt c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.).

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 2419/2001 i art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004.

Organ podkreślił, iż nienależne płatności nie wynikały z pomyłki organu, a konieczność ich zwrotu wynika z faktu niedotrzymania ciążącego na G. zobowiązania ONW. Organ wskazał, że na podstawie zgromadzonych dowodów należało uznać brak działania strony w dobrej wierze.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. H. M., reprezentujący G., wniósł skargę na decyzję organu II instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu i poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący ponownie podkreślił, iż w jego ocenie w przedmiotowej sprawie miała miejsce utrata posiadania gruntów na skutek wywłaszczenia dużej części gospodarstwa, a więc w wyniku wystąpienia siły wyższej. Ponadto, skarżący kolejny raz podkreślił, iż doszło do przedawnienia roszczenia, gdyż G. działało w dobrej wierze, a od dnia wypłaty nienależnych płatności do dnia pierwszego powiadomienia o ich nieuzasadnionym charakterze minęły ponad cztery lata.

W odniesieniu do argumentacji przedstawionej w skardze, organ II instancji podkreślił, że już w zaskarżonej decyzji odniósł się do tożsamych zarzutów strony przedstawionych zarówno w skardze, jak i w odwołaniu z dnia [...] września 2014 r.

Ze względu na podnoszenie przez skarżącego, iż przekazane protokołem zdawczo-odbiorczym grunty za zgodą nowego administratora, S. Spółka z o.o., pozostawały w posiadaniu G. do końca roku 2010, organ II instancji podkreślił, iż twierdzenie to jest bezpodstawne.

Organ odwoławczy wskazał, iż już część działek deklarowanych przez G. we wnioskach o przyznanie płatności za lata 2004-2008 została zadeklarowana przez S. Sp. z o.o. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, a kolejne działki we wniosku na rok 2010, a do deklarowanych działek S. Sp. z o.o. otrzymała płatności, na podstawie decyzji wydanych w postępowaniach wszczętych wnioskami strony z roku 2009 i 2010.

Organ zaznaczył, że bezpodstawne jest również twierdzenie strony skarżącej, iż organ nie przedstawił żadnych dowodów na jakiekolwiek działanie skarżącego w złej wierze.

Organ wskazał, że już w zaskarżonej decyzji zostało wykazane, iż na podstawie wyroków sądowych znajdujących się w aktach sprawy określona została sytuacja prawna skarżącego. Organ podkreślił również, iż we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. reprezentant skarżącego oświadczył nieprawdę. Zadeklarował w nim bowiem do płatności działki, które nie były już w posiadaniu G., a wielkość przedeklarowania (ponad 20 % powierzchni stwierdzonej) tylko z tego powodu stanowiła już samodzielną przesłankę do odmowy przyznania płatności za rok 2010, natomiast w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego ostatecznie ustalono, iż przedeklarowanie wynosi [...] % powierzchni stwierdzonej. Organ stwierdził, że skarżący we wniosku deklarował działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, natomiast w wyniku kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia tych działek wynosi łącznie [...] ha.

Organ wskazał też, że zgodnie z orzecznictwem już zwykłe niedbalstwo wyklucza działanie strony w dobrej wierze, dlatego też nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie chociażby ze względu na składania oświadczeń niezgodnych z prawdą nie można mówić o działaniu strony w dobrej wierze.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż nieprawdziwe jest twierdzenie skarżącego że ostatnia płatność nastąpiła dnia [...] kwietnia 2009 r. W tym dniu przekazane zostały płatności za rok 2008, natomiast płatności za rok 2009 (a więc ostatni objęty zobowiązaniem) przekazane zostały w [...] sierpnia 2010 r.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu stwierdził, iż wniesiona argumentacja przez skarżącego w skardze nie zasługuje na uwzględnienie i tym samym podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] października 2014 r. i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności:

(a) z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW 2004 - 2006) oraz

(b) z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW 2007 -2013), jak również prawidłowość przeprowadzonej procedury administracyjnej, jak też zastosowanych norm materialnego prawa administracyjnego.

Przeprowadzone przez Sąd badanie w aspekcie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie jest zasadna, a w konsekwencji powyższego - nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że organy administracji publicznej zarówno I, jak i II instancji rozstrzygając sprawę administracyjną nie naruszyły obowiązujących przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.

Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, dokonał analizy zarówno unijnych, jak i krajowych norm prawnych. Do unijnych norm prawnych, regulujących zarówno ramy wsparcia, jak też zasady proceduralne, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie zaliczyć należy m.in.: rozporządzenie Komisji (WE) NR 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.); rozporządzenie Komisji (WE) NR 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 2006 r.); rozporządzenie Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE L z dnia 12 grudnia 2001 r.); rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 2006 r.); rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.)

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie – biorąc pod uwagę okres wspierania - decyzje w przedmiocie płatności wydawane były na podstawie odmiennych regulacji normatywnych w tym zakresie. I tak, płatności ONW w pierwszym okresie korzystania przez skarżącą ze środków mających na celu wspieranie rozwoju zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) - dalej: "ONW’04". Natomiast, podstawami normatywnymi decyzji w przedmiocie płatności ONW za okres późniejszy były przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawach szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448) - dalej:"ONW’07" jak również rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 poz. 329, z późn. zm. - dalej: "ONW’09").

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przeprowadzone zostało m.in. z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.). Ustawa ta reguluje m.in. problematykę właściwości organów administracji publicznej zobowiązanych do działania w przedmiotowym, objętym skargą, obszarze.

I tak, przepis art. 29 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

następuje w formie decyzji administracyjnej.

Organem właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2 ww. ustawy.)

Na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW 04 płatność ONW udzielana jest temu producentowi rolnemu, który zobowiąże się i będzie zachowywał się zgodnie z normatywnymi wymogami, które wskazane zostały w przepisie art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.).

WW. normatywne wymogi unormowane w ww. przepisach art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE są następujące. Producent rolny zobowiązany jest do:

- prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni co najmniej 1 ha,

- prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres przynajmniej pięciu lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego,

- stosowania ogólnej dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, prowadząc zrównoważone gospodarowanie.

Wskazać należy także przesłanki wyłączające, wskazane w każdym rozporządzeniu wykonawczym, a unormowane w § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ONW'04, których zaistnienie zwalnia beneficjenta z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Do przesłanek tych zaliczyć należy m.in.: wystąpienie klęski żywiołowej; wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem; czy też rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności.

Ponadto, szczegółowe przesłanki formalnoprawne zostały unormowane krajowych rozporządzeniach wykonawczych, konkretyzujących - w omawianym aspekcie - treść przepisów wyższej rangi.

W § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW 07 także zostały unormowane przesłanki nie wywołujące obowiązku zwrotu pobranych świadczeń. Do przesłanek tych prawodawca zaliczył:

(a) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone objęte wnioskiem działki rolne lub ich części w granicach obszarów ONW, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, pod warunkiem poinformowania Agencji o rozwiązaniu umowy, zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15);

Także w § 9 ust. 5 rozporządzenia ONW 09, zostały unormowane przesłanki nie wywołujące obowiązku zwrotu pobranych świadczeń. Jednakże rozporządzenie to przesłanki określa jako inne, dodatkowe oprócz wyżej wymienionych w rozporządzeniu nr 1974/2006 (§ 1 pkt 7 rozporządzenia ONW 09). Przesłanki te zostały wskazane w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006. Na podstawie tego przepisu państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej łub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Jednakże, ww. sytuacje, wskazane w każdym ww. rozporządzeniu stanowią przesłanki o charakterze materialnoprawnym. Muszą jednakże, poza tymi przesłankami, zostać spełnione przesłanki formalne polegające na zgłoszeniu zaistnienia przesłanek materialnoprawnych m.in. siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności przez beneficjenta - w formie pisemnej – właściwemu miejscowo i rzeczowo w przedmiotowych sprawach organowi - wraz z dowodami i to w określonym terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności.

Sąd wskazuje, że w aspekcie intertemporalnym organ II instancji prawidłowo zastosował zasady międzyczasowe wskazując, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW 09. Zgodnie z § 15 tego rozporządzenia do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

Sąd uznał, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy dokonały ustaleń faktycznych, po przeprowadzonym, zgodnie z zasadami proceduralnymi, postępowaniu dowodowym i stwierdziły, że spółka przestała prowadzić działalność rolniczą na niektórych obszarach, które objęte były zobowiązaniem, a pozostała powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach ONW na których prowadzona była w dalszym ciągu działalność rolnicza wynosiła [...] ha. Ustalenia faktyczne stanowiące podstawę do wydania skarżonego przez stronę rozstrzygnięcia znalazły odzwierciedlenie zarówno w ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r., jak i w decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. Należy zaznaczyć, że ww. decyzje były przedmiotem kontroli dokonywanej także przez sądownictwo administracyjne. W konsekwencji złożenia środka zaskarżenia decyzji organu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga jest niezasadna i wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. oddalił skargę. (sygn. akt II SA/Po 970/11). Orzeczenie to jest prawomocne. Należy zwrócić w tym miejscu uwagę na podstawę wydania ww. rozstrzygnięć organów administracji publicznej wskazującą na zachowanie niespełniające wymogów normatywnych do korzystania z przedmiotowych programów, które poza profitami wiązały się także z zobowiązaniami ze strony uczestnika określonego programu, które związane są z przyznawaniem pomocy finansowej ich beneficjentom.

W tym miejscu należy odnieść się do zarzutów spółki zawartych zarówno w odwołaniu od decyzji organu i instancji, jak i w skardze, a dotyczących przyczyny i charakteru "utraty gospodarstwa rolnego" i skutków - także finansowych - tej utraty. Skarżąca spółka, usprawiedliwiając fakt pozbawienia jej możliwości prowadzenia działalności na określonym obszarze, wskazała na niezależne od niej okoliczności, które - zdaniem spółki - posiadały charakter siły wyższej w znaczeniu normatywnym.

Jednakże po dokonaniu weryfikacji zarówno twierdzeń skarżącej, jak i uzasadnień rozstrzygnięć organów administracji publicznej Sąd uznał, że okoliczności związane z utratą gospodarstwa nie posiadały znamion siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, tj. instytucji unormowanej w przepisie art. 47 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1974/2006. Zaznaczyć należy, że element siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, a więc przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu pobranych świadczeń, a dotyczący płatności ONW, może mieć miejsce w sytuacji, gdy nastąpi m.in. wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego zdarzenia korzystający z płatności nie mógł przewidzieć w dniu powstania określonego zobowiązania. Zaznaczyć należy, że w zakresie, powoływanych w skardze, zarzutów dotyczących różnorodności wersji językowych aktów prawa unijnego należy wskazać, iż wszystkie wersje językowe posiadają charakter zarówno wiążący, jak i równoprawny (A. Doczekalska, J. Jaśkiewicz, Wykładnia aktów wielojęzycznego prawa pochodnego Unii Europejskiej przez sądy administracyjne, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 2014, nr 5, str. 66-76 wraz w powołanym bogatym orzecznictwem sądów administracyjnych). Sąd podziela w pełni stanowisko organu II instancji wskazujące, że w niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia materialnoprawnej przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu świadczeń w postaci wywłaszczenia znacznej części gospodarstwa albowiem przede wszystkim skarżąca korzystała z gruntu na innej podstawie prawnej niż prawo własności tj. na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2000 r., jednakże jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych m.in. wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2008 r. umowa ta uznana zastała za nieważną i to ze skutkiem od samego początku.

Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo wskazał i uzasadnił zaistnienie przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu. Podkreślić należy, że poza przesłankami materialnoprawnymi, stanowiącymi element siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności wyłączający obowiązek zwrotu pobranych świadczeń muszą zostać także spełnione przesłanki formalnoprawne, polegające na obowiązku producenta rolnego poinformowania właściwego organu administracji publicznej tj. kierownika właściwego biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999) o zaistnieniu chociażby jednej z ww. okoliczności stanowiących podstawę do zaniechania prowadzenia działalności rolniczej. O przypadkach siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności beneficjent zobowiązany jest zawiadomić na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Podkreślić należy, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się także oświadczenie reprezentanta strony skarżącej z dnia [...] marca 2014 r. z którego wynika, że został poinformowany m.in. o obowiązku zgłaszania zmian w terminie dni 10 od ich zaistnienia. Tego typu przejawu aktywności ze strony skarżącej brak jest natomiast w aktach administracyjnych.

W tym miejscu wskazać należy, że skarżąca podniosła zarzut, iż w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 47 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1974/2006. Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego w tym zakresie przez organy administracji publicznej skarżąca w dniu 31 maja 2000 r. podpisała umowę dzierżawy z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w Poznaniu. Przedmiotem umowy była dzierżawa nieruchomości o powierzchni gruntów [...] ha Tak więc przedmiotem umowy nie było przeniesienie prawa własności na rzecz skarżącej. Na podstawie § 3 ust. 1 tej umowy zawarta ona została na okres 10 lat - od dnia 31 maja 2000 r., więc okres jej trwania obowiązywałby do końca okresu podjętego przez skarżącą zobowiązania ONW. Jednakże jak wynika z ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2008 r., , umowa ta została uznana za nieważną z mocy prawa. Natomiast, w uzasadnieniu ww. wyroku wskazane zostało, iż w konsekwencji przeprowadzonej w G. w okresie od [...] września 2003 r. do [...] października 2003 r. kontroli dokonanej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Poznaniu H. M., wyrokiem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2005 r. został uznany – w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą G. - za winnego zarzucanych czynów, m.in. także polegającego na tym, że poświadczył nieprawdę w oświadczeniu zarządu G. z dnia [...] kwietnia 2000 r. o zgromadzeniu kapitału spółki w wysokości [...] zł, a następnie posłużył się tym dokumentem. Na podstawie tego dokumentu, jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, wydane zostało postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2000 r. o wpisaniu do rejestru handlowego tej spółki z kapitałem zakładowym [...] zł, a kwota ta stanowiła [...] % wartości majątku obrotowego i ruchomych środków trwałych za rok poprzedzający zawarcie umowy dzierżawy. Okoliczność ta była jednym z warunków koniecznych do zawarcia ww. umowy w trybie bezprzetargowym. W związku z powyższymi okolicznościami, potwierdzonymi przez wyrok skazujący sądu karnego, Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z dnia 28 grudnia 2007 r., (sygn. akt I C 3469/05), wskazał, że naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, dotyczących trybu zawierania umów dzierżawy nieruchomości zasobu, jako przepisów mających charakter bezwzględnie obowiązujący, rodzi bezwzględną nieważność zawartej umowy. Na skutek apelacji pozwanej Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 maja 2008 r. oddalił apelację. Podkreślić należy, że ww. organy ochrony prawnej zastosowały zasadę unormowaną w przepisie art. 11 k.p.c., stanowiący jedną z naczelnych, ogólnych zasad postępowania cywilnego, a wskazującą, że ustalenia zawarte w wyroku karnym skazującym w zakresie zarówno podmiotu dokonującego przestępstwa, czynu , jak i przedmiotu przestępstwa wiążą cywilny.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie nastąpiło rozwiązanie umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego z powodu zaistnienia okoliczności za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności ( z więc powodów wyłączających - z perspektywy prawa materialnego – obowiązek zwrotu (§ 9 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia ONW'09).

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW'09, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem to zobowiązany jest do zwrotu części płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

Sąd uznał, że organ prawidłowo stwierdził, iż ze względu na powyższe okoliczności w przedmiotowej sprawie nie znajdą zastosowania przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu świadczeń unormowane w art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001 (w zakresie płatności ONW za rok 2004) , jak również przepisy art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 (w zakresie płatności ONW za lata 2005-2009.

Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał jako bezzasadny zarzut skarżącej odnoszący się do instytucji przedawnienia roszczenia o zwrot płatności z powodu upływu czteroletniego okresu od ostatniej płatności do wszczęcia postępowania. Wyłącznie bowiem w sytuacji działania skarżącej w dobrej wierze istnieje normatywna możliwość skorzystania przez beneficjenta z krótszego okresu przedawnienia. Istotne w niniejszym zakresie są przepisy art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001 i tożsamego z nim art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, które stanowią, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres pomiędzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

Po dokonaniu analizy akt administracyjnych należy stwierdzić, że organ II instancji prawidłowo wskazał, że nie wystąpiła w przypadku jakiejkolwiek płatności ww. instytucja przedawnienia, uzależniona od działania w dobrej wierze. Podkreślić należy, że istotna - w zakresie nie tylko zarzutu skarżącej ale także kontroli prawidłowości działania organów administracji - jest przesłanka dobrej wiary w zachowaniu reprezentanta spółki.

Należy w tym zakresie powołać, potwierdzany w tym zakresie przez tutejszy Sąd, pogląd wskazujący, że dobra wiara jest domniemaniem prawnym. Nie istnieje definicja ustawowa dobrej wiary. Pojęcie to odnosi się do intencji danej osoby, niezależnie od rezultatu, jaki przyniosły jej działania. Kryterium, według którego dokonuje się podziału na dobrą i złą wiarę jest stan psychiczny (nastawienie) osoby odnoszący się do jej wiedzy o istnieniu jakiegoś stosunku prawnego i/lub wynikającego z niego prawa podmiotowego. W przypadku dobrej wiary mamy do czynienia z błędnym (ale usprawiedliwionym) przekonaniem jakiejś osoby, że przysługuje jej określone prawo podmiotowe, mimo że rzeczywisty stan prawny obiektywnie oceniany jest odmienny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA /Wa 16/11/). Ustalenie wystąpienia dobrej wiary, czy też przypisanie jej określonemu podmiotowi, zawsze wymaga spełnienia tych samych trzech elementów. Są nimi: 1. przeświadczenie o istnieniu (albo nieistnieniu) prawa lub stosunku prawnego, 2. błędność tego przeświadczenia i 3. możliwość usprawiedliwienia błędu w danych okolicznościach. Przeświadczenie (mniemanie, przekonanie) o istnieniu określonego stanu prawnego jest punktem centralnym pojęcia dobrej wiary. Przyjmuje się, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności, bowiem "w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan prawny albo nawet wprawdzie go nie zna, ale mógł się o nim przy dołożeniu należytych starań dowiedzieć". Dobrą wiarę wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które u przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, że nie przysługuje mu prawo do korzystania z rzeczy w dotychczasowym zakresie. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA /Wa 16/11/).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy – w ocenie Sądu – skarżącej nie tylko można przypisać brak staranności w działaniu. Skarżąca zobowiązała się do określonych działań – m.in. informowania właściwego organu na piśmie o ewentualnych zmianach stanu posiadania nieruchomości. Obowiązku tego nie dopełniły osoby uprawnione do jej reprezentacji. W związku z powyższym nie można przyjąć, iż skarżąca działała w dobrej wierze.

Podkreślić należy, że reprezentant skarżącej posiadał wiedzę, z powodu prowadzonego postępowania karnego oraz cywilnego, w aspekcie niezwykle istotnej w niniejszej sprawie przesłanki dobrej wiary. Ponadto, także już po wydaniu wyroku karnego, na skutek pozwu złożonego przez Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa – Oddział Terenowy w Poznaniu reprezentant skarżącej miał świadomość, że od [...] listopada 2005 r. toczyło się postępowanie cywilne o wydanie nieruchomości. Te ww. elementy stanowią podstawę do uznania, że w zachowaniu skarżącej brak było dobrej wiary. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że beneficjentem była spółka prawa handlowego - G. Spółka była więc także adresatem decyzji o płatnościach, a następnie o nienależnie pobranych płatnościach. Jednakże czynności dokonywane w jej imieniu podejmowała osoba w danym okresie uprawniona do jej reprezentacji, w tym m.in. H. M. (wcześniej działający jako prezes zarządu, a obecnie jako likwidator skarżącej). Zgodnie bowiem z treścią art. 201 k.s.h. zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Także na etapie likwidacji spółki prawa handlowego - na podstawie art. 280 k.s.h. - do likwidatorów stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie (por. też art. 282 i 283 k.s.h.). Tak więc dobra wiara beneficjenta - osoby prawnej – postrzegana być może wyłącznie przez pryzmat zachowania reprezentantów tego beneficjenta, gdyż to reprezentanci przedsiębiorcy - zarówno na gruncie prawa publicznego, jak i prywatnego - reprezentują przedsiębiorcę. Podkreślić należy, że zachowania reprezentantów spółki prawa handlowego w związku z wykonywaną funkcją uznawane są - w aspekcie zarówno czynności faktycznych, jak i konwencjonalnych - jako zachowania w imieniu spółki prawa handlowego. W przypadku natomiast (a) nierzetelności czy też (b) zachowania sprzecznego z obowiązującymi bezwzględnie normami prawnymi w wykonywaniu funkcji reprezentanta spółki przysługują, jak wynika z analizy norm wchodzących w skład systemu prawnego, poza określonymi środkami sankcjonującymi wobec spółki, także określone prawa podmiotowe publiczne czy też prywatne w stosunku do jej reprezentantów.

Podkreślić należy, że obowiązek znajomości zasad przyznawania płatności wynikał również z przepisów wspólnotowych, tj. treści art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, znajdującego zastosowanie w 2004 roku, który stanowi, że wniosek o pomoc powierzchniową zawiera oświadczenie rolnika mówiące, że zaznajomił się on z wymogami dotyczącymi odnośnej pomocy.

Dlatego też biorąc pod uwagę powyższe rozważania zdaniem Sądu organ II prawidłowo wskazał, że w zakresie terminu do zwrotu płatności przez skarżącą zastosowanie posiada ww. dziesięcioletni okres przedawnienia.

Na marginesie należy wskazać, że zarówno z przepisów wspólnotowych (unijnych), jak i krajowych wynika że zasadniczo ustanowione przepisami warunki, stanowiące podstawę do uzyskania płatności, muszą być spełnione przez podmiot, który wnosi o ich przyznanie. Natomiast, naczelną zasadą procedury w przedmiocie przyznania płatności jest okoliczność, że przyznanie płatności nie następuje z urzędu, a wyłącznie na wniosek. W związku z tą zasadą podmioty, które zamierzają skorzystać z prawa do płatności w pełnym zakresie (gdyż jest to ich uprawnienie), zobowiązane są postępować zgodnie z normatywnymi obowiązkami (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 543/09) oraz z negatywnymi konsekwencjami zaniechania wywiązania się z tychże obowiązków , w tym także skutkujących obowiązkiem zwrotu płatności.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., nr 270 ), o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.