Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 704/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 18, art. 92 a ust. 3, pkt 2.11, pkt 1.1 zał nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi F. Z. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 704/20

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi F.Z. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] listopada 2019 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z [...] lipca 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że w dniu

13 maja 2019 r. przy ul. [...] w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Opel o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem F.Z. wykonał usługę okazjonalnego przewozu osób, zamówionej poprzez aplikację "B" ([...]) na trasie [...] ul. [...] – [...] ul. [...]. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania WITD opisaną na wstępie decyzją

z [...] lipca 2019 - działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września

2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej: u.t.d.) – nałożył na F.Z. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (zagrożonego karą pieniężną w wysokości 12 000 zł) oraz naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. tytułem wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego

w art. 18 ust. 4a u.t.d. (zagrożonego karą pieniężną w wysokości 8 000 zł); z uwagi na zapis art. 92a ust. 3 u.t.d. organ ograniczył kwotę kary do 12 000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji F.Z. podniósł zarzuty naruszenia:

1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ

I instancji, czy strona posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli, braku odniesienia się do twierdzeń dotyczących tego, że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu firmy "A" Sp. z o.o. Sp. k. z/s w [...];

2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, mimo że czynności podejmowane przez stronę mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 ust. 1 u.t.d.,

4) art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz

w zw. z art. 4 pkt 6a tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia przez niego tego kryterium.

Po rozpatrzeniu odwołania, GITD opisaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując w jej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu decyzji GITD wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e i art. 189f k.p.a. Organ przytaczając treść przepisów powołanych jako podstawa prawna decyzji streścił przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez odwołującego się przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Z całokształtu materiału dowodowego,

a przede wszystkim z okoliczności wykonywanego przewozu zamówionego za pomocą aplikacji "B" , potwierdzonych protokołem kontroli i protokołem

z przesłuchania świadka, wynika, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym podlegającym pod przepisy u.t.d.

W toku postępowania odwołujący nie przedłożył dowodu na posiadanie uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Bezspornym jest także to, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji "B" , co wynika z treści zeznań pasażera. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób za pośrednictwem aplikacji "B" zrealizował odwołujący.

Zdaniem organu odwoławczego nie budzi również wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Przejazd ten nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem jak wynika z zeznań pasażera – warunki przewozu w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Organ II instancji wskazał, że umieszczenie danych odwołującego w aplikacji "B" ma na celu wielokrotne korzystanie z usług oferowanych przez aplikację.

GITD wyjaśnił, że organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, bowiem dokonano wszechstronnej oceny okoliczności sprawy

i analizy całokształtu materiału dowodowego. Dokonano również zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformowano o treści art. 10 § 1 k.p.a.

GITD wskazał, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Organ II instancji nie przyznał również racji skarżącemu, który podniósł, że stroną postępowania powinien być "A" , bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby zastosowanie miał przepis art. 92c u.t.d. pozwalający na uniknięcie odpowiedzialności.

Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych GITD wyjaśnił, że

w przedmiotowej sprawie nie zaszły okoliczności umożliwiające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za dokonane naruszenia. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierujący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu. Zatem brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

Skargę na decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie wniósł F.Z. (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), zarzucając naruszenie:

1) art. 5b w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu kary

w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "B" , świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c ustawy, przez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie

z zasadami aplikacji internetowej z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest "B" ;

4) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw.

z art. 4 pkt 6a ustawy, przez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a także pominięcie jego wyjaśnień oraz przedłożonych przez niego w toku postępowania dokumentów umowy z firmą "A" Sp. z o.o. - co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego

z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 13 maja 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji z której korzystał pasażer;

8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

9) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy posiadał on status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji "B" ;

10) art. 8 K.p.a., przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że aby uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należało w pierwszej kolejności ustalić, czy podejmowane przez niego czynności mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy. Wykonywanie krajowego transportu drogowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane (stwierdzone w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem skarżący nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Przede wszystkim skarżący nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie "B" . Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne, zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej "B" (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy

i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową "B" , karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieję się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz "B" .

Skarżący podniósł, że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której dokonał on jednorazowego przewozu.

Z samego faktu, że skarżący wykonał przejazd na określonej trasie za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na jego rzecz) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania, a więc elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej. Dlatego nie sposób w żadnym razie stwierdzić, że skarżący wykonywał transport drogowy. Protokół kontroli drogowej, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżący miałby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia". Sam brak okazania dowodu rejestracyjnego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie świadczy w żaden sposób o tym, że skarżący wykonywał w dniu kontroli transport drogowy. Podsumowując skarżący stwierdził, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Opierając się jedynie na protokole przeprowadzonej kontroli,nałożył na skarżącego karę, nie stwierdziwszy uprzednio, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej. Tym samym organ niesłusznie stwierdził naruszenie art. 5b ustawy i w sposób nieuprawniony nałożył karę na skarżącego. Jednocześnie organ pominął wyjaśnienia skarżącego z których wynikało, że przedmiotowy przejazd wykonywany był na podstawie umowy z firmą "A" Sp. z o.o., co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia.

Nadto, zdaniem skarżącego, brak było przesłanek do uznania, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Skarżący podniósł, że "przewóz okazjonalny" stanowi odmianę przewozu osób, przy czym nie może mieć cech przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani przewozu wahadłowego.

W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. W tym też sensie nie może być utożsamiany z przewozem osób taksówką. Immanentną cechą tego rodzaju przewozu jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. Skarżący podniósł, że definicję przewozu okazjonalnego należy wywieść z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 i stwierdzić, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Dlatego stwierdzić należy, że skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego i w związku z tym brak było możliwości nałożenia na niego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss⁴ pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), wobec uznania ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania

z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Jeżeli w wyniku kontroli legalności danego aktu Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń, skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Stosując wskazane wyżej kryteria kontroli Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony przez orzekające

w sprawie organy w sposób prawidłowy i w związku z tym mógł stać się przedmiotem subsumpcji pod regulacje zawarte w u.t.d.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d., która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51),

o czym stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d.

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., wg którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, udzielanej przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy - wypis

z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Przewóz okazjonalny zdefiniowany jest w art. 4 pkt 11 u.t.d. jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w przepisach prawa wspólnotowego, tj. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się też, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. M.S., t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1361/06).

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego: 1. pojazdami zabytkowymi, 2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką

w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu 13 maja 2019 r. przewoził pojazdem marki Opel Vectra 2 pasażerów

z ul. [...] na ul. [...] w [...]. Opłata za przejazd wynosząca 7,46 zł została uiszczona za pomocą aplikacji "B" i pobrana z karty płatniczej zgłoszonej do aplikacji. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał do kontroli wydanego na niego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. Okazał zdjęcie licencji dla firmy "A" Sp. z o.o. Sp. k. zapisanej w telefonie i udostępnionej mu przez ww. "partnera". Stwierdzono także, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Zdaniem Sądu, organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Jeden z pasażerów zamówił usługę przewozu za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji "B" dokonując opłaty za przejazd również za jej pośrednictwem, co warunkowało wykonanie usługi przewozu. Działania skarżącego nie miały charakteru przypadkowego, a były podejmowane w ramach zorganizowanej "procedury", obejmującej czynności właściwe dla przewoźnika. Skarżący oświadczył bowiem, że w dniu kontroli przyjął zlecenia przewozu poprzez aplikację "B" , a wynagrodzenie otrzyma w formie przelewu z tej aplikacji po zapłaceniu przez klienta.

Do realizacji usługi doszło zatem na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej "B" , służącej do organizowania usług przewozu. Za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy przewozu i skojarzenia kierującego z pasażerem. Okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej nie wyłącza zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, jak również ustalenia, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Podmiot ""B" " nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Aplikacja została też wykorzystana do pobrania opłaty za przewóz. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji "B" , która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług

w dziedzinie transportu. Potwierdza to Trybunał Sprawiedliwości wskazując, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE (wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15, www.curia.europa.eu).

Wbrew stanowisku skarżącego, prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08 oraz z 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala zatem na uznanie, że skarżący w dniu 13 maja 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Taki rodzaj przewozu osób skarżący mógł realizować - zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a w przypadku wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. - także samochodami osobowymi niespełniającymi wyżej wymienionego kryterium konstrukcyjnego oraz legitymując się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W niniejszej sprawie nie wystąpiły jednak przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4b u.t.d., wobec czego aby uznać skontrolowany przewóz za zgodny z przepisami u.t.d. należało wykonywać go pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Tymczasem skontrolowany pojazd, co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Przewóz ten został zatem wykonany z naruszeniem przepisów u.t.d., sankcjonowanym w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego w niniejszej sprawie.

Wobec nieokazania licencji potwierdzającej uprawnienia do wykonywania przewozu okazjonalnego przez skarżącego, przewóz ten wykonywany był także z naruszeniem u.t.d. sankcjonowanym w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości 12 000 zł. Organ I instancji zasadnie z uwagi na zapis art. 92a ust. 3 u.t.d. kwotę kary ograniczył do 12 000 zł.

Sąd stwierdza, że organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych

i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego

w sprawie jest prawidłowa, a motywy wyrażonego stanowiska znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.