Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2026/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust.. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 36a ust. 1, art. 5c pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 2 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Wójt Gminy S., mając za podstawę art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm.) i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594), unieważnił konkurs na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w G. z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu zarządzenia Wójt Gminy S. podniósł, że ogłoszenie o konkursie w punkcie 7 zawierało wymaganie, iż oferty osób przystępujących do konkursu powinny zawierać oświadczenia, że przeciwko kandydatowi nie toczy się postępowanie karne, postępowanie dyscyplinarne lub postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Jednakże przepisy ww. rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, po zmianie wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 października 2011 r. (Dz. U. Nr 254, poz. 1525), nie zawierają wskazanego wymogu. Zatem, zdaniem Wójta, zamieszczenie tegoż wymogu w treści ogłoszenia o konkursie na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w G. było bezpodstawne. Ukazanie się więc ogłoszenia o takiej treści mogło wprowadzić w błąd innych potencjalnych kandydatów na to stanowisko. Wójt dodał, że przedmiotowe zarządzenie uwzględnia zarzut podniesiony przez J. R. w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r.

Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2013 r. nr [...], stosując art. 91 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że podane w zarządzeniu o unieważnieniu konkursu przepisy: art. 36a ust. 12 w związku z art. 5c pkt 2 ww. ustawy o systemie oświaty, § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej i art. 30 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym, wyznaczają wójta gminy, jako organ prowadzący szkołę, do nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły, zobowiązując ten organ do jego unieważnienia z przyczyn, o których mowa w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia. Jednak, zdaniem Wojewody [...], Wójt Gminy S. nie wykazał, że zamieszczenie w ogłoszeniu o konkursie obowiązku złożenia przez kandydata na stanowisko Dyrektora oświadczenia o treści wykraczającej poza wymogi ustawowe w istotny sposób wpłynęło na wynik konkursu, i że w ogóle miało z tym wynikiem jakikolwiek związek. Sam fakt zażądania od kandydata na stanowisko Dyrektora złożenia oświadczenia, że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie o ubezwłasnowolnienie, nie świadczy o tym, że czyjekolwiek prawa zostały naruszone. Fakt zaistnienia błędu w ogłoszeniu konkursowym został ujawniony przez Wójta dopiero w przedmiotowym zarządzeniu, natomiast nigdy wcześniej nie był podnoszony przez kandydatów, czy też członków komisji konkursowej. W zarządzeniu nie zostało wykazane, że faktycznie doszło do takiego naruszenia przepisów konkursowych, które skutkowało utrudnieniem konkretnemu kandydatowi wzięcie udziału w konkursie. Wojewoda [...] stwierdził, że unieważniając konkurs, Wójt Gminy S. dokonał błędnej wykładni § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, a w konsekwencji błędnie go zastosował, co świadczy o istotnym naruszeniu wskazanych przepisów oraz konstytucyjnych zasad praworządności i legalności działania organów administracji publicznej. Stanowi to zatem przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego zarządzenia Wójta Gminy S.

Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] Gmina S. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że informację o błędzie w treści ogłoszenia Wójt Gminy S. powziął od członków komisji konkursowej – Z. S. i D. O. w dniu, w którym odbył się konkurs. O błędzie w treści ogłoszenia poinformowała również J. R. w piśmie złożonym do Urzędu Gminy w S. w dniu [...] lipca 2013 r., w którym wniosła o unieważnienie konkursu. Wobec faktu, że ogłoszenie o konkursie na stanowisko dyrektora szkoły tworzone jest w oparciu o obowiązujący wzór, którego stała treść nie podlega modyfikacjom, nie jest możliwe dowolne ingerowanie w treść ogłoszenia. Toteż nie jest dopuszczalne zamieszczanie w nim innych, nieprzewidzianych prawem, treści. Zdaniem skarżącej Gminy, bezsporne jest, że ogłoszenie o konkursie zawierało błędną treść – niezgodną z zapisami ww. rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu. Z tego względu, wiedząc o błędzie w treści ogłoszenia konkursowego, nie mogło dojść do zatwierdzenia wyników konkursu, ponieważ postępowanie konkursowe było obarczone błędem, co spowodowałoby, że stanowisko Dyrektora Szkoły powierzone zostałoby osobie wyłonionej w wadliwie przeprowadzonej procedurze.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], mocą którego stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w G.

Obowiązkiem Sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze jest najpierw zbadanie zgodności z prawem uchwały organu samorządu terytorialnego lub zarządzenia, a dopiero w następnej kolejności zbadanie legalności samego rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono ich nieważność (zob. J. Zimmerman, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, Państwo i Prawo 1991, nr 10, s. 48).

Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w treści art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. Jednak w przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się jedynie do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 tej ustawy). Zatem jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały organu gminy lub zarządzenia. Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienie prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r. o sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1996 r. o sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istotnym naruszeniem prawa jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2).

Zgodnie z brzmieniem art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (ust. 2). Przepis art. 5c pkt 2 ww. ustawy stanowi natomiast, iż w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w art. 36a ust. 1, 4-6, 10, 12 i 14, wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.

Natomiast regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm.).

Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1-4 wskazanego rozporządzenia, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1; innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Oceniając zgodność z prawem zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2013 r., Sąd podziela stanowisko Wojewody [...] co do tego, że kwestionowane zarządzenie podjęte zostało z istotnym naruszeniem prawa, które uzasadniało stwierdzenie jego nieważności.

Z treści powołanego w podstawie prawnej zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2013 r. przepisu § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia wynika, że unieważnienie konkursu w tym trybie winno nastąpić, jeżeli – po pierwsze – stwierdzono nieprawidłowości (inne niż wymienione w pkt 1-3) w szeroko rozumianym postępowaniu konkursowym, a – po drugie – ustalono, że nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Obie te przesłanki muszą przy tym zachodzić jednocześnie, a ustalenie, czy takie okoliczności miały miejsce oraz ich ocena należy do organu prowadzącego szkołę.

W niniejszej sprawie kwestią sporną nie jest fakt zaistnienia błędu w ogłoszeniu o konkursie na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w G. z dnia [...] lipca 2013 r., natomiast spór dotyczy tego, czy zaistniała nieprawidłowość miała wpływ na wynik konkursu.

Zatem Wójt Gminy S. winien w uzasadnieniu zarządzenia podać imiona i nazwiska osób, które z powodu zamieszczenia w ogłoszeniu o konkursie nieprawidłowej treści (oświadczenie, że przeciwko kandydatowi nie toczy się postępowanie karne, postępowanie dyscyplinarne lub postępowanie o ubezwłasnowolnienie) pozbawione zostały możliwości udziału w konkursie, ewentualnie, że kwestia ta w inny sposób wpłynęła na sytuację osób biorących udział w konkursie. W motywach zarządzenia powinny pojawić się więc argumenty obrazujące istotne naruszenie prawa, do jakiego – zdaniem Wójta – doszło w momencie ogłoszenia konkursu.

W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Uzasadnienie przedmiotowego zarządzenia jest ogólnikowe i nie wyjaśnia motywów oraz przesłanek jego podjęcia. Niezrozumiała jest też wzmianka dotycząca uwzględnienia zarzutów J. R., podniesionych w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., bowiem wspomniane zarzuty nie odnosiły się do powołanej w zarządzeniu przesłanki unieważnienia konkursu. Uzasadnienie zakwestionowanego zarządzenia zawiera jedynie wskazanie uchybienia w ogłoszeniu o konkursie, stanowiącego – w ocenie Wójta – naruszenie reguł postępowania konkursowego, poprzez zamieszczenie w treści ogłoszenia dodatkowego wymogu, jednakże organ prowadzący nie podał, jaki jest wpływ tego uchybienia na wynik konkursu. Tymczasem przesłanka z § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia wymaga, by oprócz stwierdzenia samej nieprawidłowości w procedurze konkursowej, uchybienie takie wywierało także wpływ na wynik konkursu.

W ocenie Sądu, niezależnie od braku należytego uzasadnienia przez Wójta Gminy S. przesłanki unieważnienia konkursu, stwierdzonemu przez organ prowadzący uchybieniu w procedurze konkursowej (nieprawidłowości w ogłoszeniu konkursowym) nie można przypisać znaczenia, o jakim mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, czyli mającego, czy też mogącego mieć wpływ na wynik przeprowadzonego konkursu. Organ nadzoru trafnie podkreślił, że nie dopatrzył się związku pomiędzy wynikiem konkursu a koniecznością złożenia przez kandydatów oświadczenia, że nie toczy się przeciwko nim postępowanie karne, postępowanie dyscyplinarne lub postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Sam bowiem fakt zażądania od kandydatów na stanowisko Dyrektora złożenia wspomnianego oświadczenia nie świadczy o tym, że czyjekolwiek prawa zostały naruszone. Wójt nie wykazał także, by treść żądanego oświadczenia utrudniła któremukolwiek z kandydatów postępowanie konkursowe, a tylko takie zdarzenie mogło leżeć u podstaw zastosowania § 8 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia. Należy wszak przyjąć, że nie każdy przypadek zamieszczenia w ogłoszeniu konkursowym nieprawidłowych wymagań musi prowadzić do istotnego naruszenia prawa, skutkującego unieważnieniem konkursu przez organ prowadzący szkołę. Jedynie zaistnienie takich nieprawidłowości w procedurze konkursowej, które nie pozostają bez wpływu na wynik konkursu, winno skutkować jego unieważnieniem w trybie § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. W rozpoznawanej sprawie takie uchybienia w procedurze konkursowej jednak nie zaistniały, toteż Wojewoda [...] prawidłowo zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wyeliminował z obrotu prawnego wadliwe zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...].

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.