Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 99/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ; art. 41 ust. 1; art. 53 ust. 1; art. 57; art. 55 pkt 2; art. 58; art. 61 ust. 1; art. 64
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi F Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie protestu Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...][...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (dalej także jako "LAWP"), działając na podstawie art. 57 w związku z art. 55 pkt 2 oraz art. 58 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 z późn. zm., dalej powoływana także jako "u.z.r.p."), nie uwzględniła protestu wniesionego przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] w związku z negatywną oceną wniosku o dofinansowanie projektu pod tytułem "Budowa farmy fotowoltaicznej [...] o mocy 782 Kw", zgłoszonego w odpowiedzi na konkurs nr [...].

Negatywne rozstrzygnięcie protestu zostało wydane w następującym stanie sprawy.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie złożyła wniosek o udzielenie dofinansowania na realizację projektu w odpowiedzi na konkurs ogłoszony w ramach 4 Osi Priorytetowej Energia przyjazna środowisku, Działania 4.2 Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. [...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości poinformowała, że po dokonaniu przez Komisję Oceny Projektów oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projekt został oceniony negatywnie. W uzasadnieniu negatywnej oceny wniosku podniesiono, że projekt nie spełnia kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa". Wskazano, że odpowiedzi na pytania cząstkowe: "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?" oraz "Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych (określone m.in. w Prawie budowlanym, Prawie zamówień publicznych, Ustawie o rachunkowości, Ustawie o podatku od towarów i usług, Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksie spółek handlowych, Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Kodeksie pracy itd.)?" - są negatywne. Projekty złożone przez spółki [...],[...] oraz [...] stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne, którego koszty kwalifikowane zostały przedstawione w trzech wnioskach o dofinansowanie, a powiązania ekonomiczne, finansowe, strategiczne, funkcjonalne i geograficzne trzech projektów wskazują na sztuczny podział jednej inwestycji na trzy odrębne projekty celem uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych pochodzących z RPO WL na lata 2014-2020.

Odwołując się do treści rozporządzenia PE i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. LAWP wskazała, że "operacja" oznacza projekt, umowę, przedsięwzięcie lub grupę projektów wybrane przez instytucje zarządzające danych programów lub na ich odpowiedzialność, przyczyniające się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą (...). Dla zbadania, czy nie dojdzie do złamania zasad udzielania wsparcia finansowego w ramach programu, zasadnym jest ustalenie, czy dane przedsięwzięcie nie zostało sztucznie podzielone celem obejścia zasad udzielania pomocy lub celem stworzenia sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie wsparcia w sposób nieuprawniony. Instytucja musi przestrzegać tych kryteriów wyboru, które zostały ustanowione w regionalnym programie operacyjnym i jeżeli wskazują one limit w zakresie wysokości wydatków kwalifikowalnych, wysokości udzielanego wsparcia dla poszczególnych projektów czy inne ograniczenia warunkujące uzyskanie wsparcia, nakłada to na instytucję powinność zadbania o to, by nie doszło do obejścia obowiązujących regulacji w zakresie rozdziału środków pomocowych. Z regulacji tych wynika zakaz sztucznego dzielenia projektów (przedsięwzięć) celem uzyskania wyższego poziomu dofinansowania. Natomiast w ocenie LAWP tego rodzaju sytuacja ma miejsce w okolicznościach sprawy.

LAWP podniosła, że zgodnie z informacjami zawartymi w formularzach wniosków projekty będą realizowane na działkach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w miejscowości [...], obręb [...]. Wszystkie działki stanowią własność wspólników spółek [...],[...] i [...], tj. J. oraz D.. Wskazane spółki dzierżawią działki od wspólników na podstawie umów dzierżawy.

Jednym z dokumentów jednoznacznie potwierdzającym, że projekty trzech spółek stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne jest decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2016 r. wydana dla spółki [...] na jej wniosek. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. warunki środowiskowe określone w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. zostały przeniesione ze spółki [...] łącznie na spółki [...],[...] i [...]. Zdaniem LAWP potwierdza to, że przedsięwzięciem jest farma fotowoltaiczna o mocy 5 MW, składająca się z 3 instalacji. Ponadto dokumentem potwierdzającym, że projekty spółek [...],[...] i [...] stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne jest decyzja o warunkach zabudowy z dnia 19 sierpnia 2016 r. oraz decyzja z dnia [...] listopada 2016 r., którą decyzja o warunkach zabudowy została przeniesiona łącznie na spółki [...],[...] i [...].

LAWP podkreśliła, że we wszystkich projektach wskazano ten sam potencjał organizacyjny niezbędny do realizacji projektu, umożliwiający jego sprawną realizację. Zwróciła także uwagę na powiązania finansowe trzech spółek oraz na okoliczność, że wszystkie trzy projekty będą realizowane w tożsamym okresie czasu.

W opinii LAWP, w świetle powyższych informacji wnioski nr [...], nr [...] oraz nr [...] stanowią trzy przedsięwzięcia powiązane ze sobą pod względem ekonomicznym i strategicznym. Przedsięwzięcia te łączy również bliskość geograficzna oraz niemal identyczny czas realizacji. Spółki [...],[...] oraz [...] należy traktować w kategoriach grupy przedsiębiorstw, składającej się z formalnie odrębnych podmiotów. Inwestycje planowane do realizacji w ramach trzech projektów stanowią łącznie integralną całość - jedno kompleksowe przedsięwzięcie. Projekty spółek charakteryzują więzi tego rodzaju, że stanowią one w istocie pod względem ekonomicznym, strategicznym i funkcjonalnym jeden projekt inwestycyjny, a zarazem doszło do jego sztucznego podziału na trzy odrębne, celem otrzymania zwiększonej pomocy finansowej ze środków regionalnego programu operacyjnego oraz ominięcia jednego z warunków decydujących o możliwości wsparcia danego przedsięwzięcia, jakim jest maksymalna moc instalacji, która zgodnie z Regulaminem konkursu oraz Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 nie może przekraczać 2 MW. Łączna wartość dofinansowania projektów spółek [...],[...] oraz [...] przekracza 5 mln zł. Wartość ta przekracza limit dofinansowania dla Działania 4.2 RPO WL 2014-2020 wynikający z Regulaminu konkursu.

Spółka [...] wniosła protest, kwestionując negatywną ocenę. Zdaniem Spółki w ramach oceny nie wzięto pod uwagę uregulowań zawartych w ustawie Prawo energetyczne oraz ustawie o odnawialnych źródłach energii. Spółka podniosła, że realizowany przez nią projekt prowadzi do powstania samodzielnej instalacji, w związku z czym nie ma możliwości stwierdzenia, iż przedsięwzięcie stanowi część większego projektu. Nadto Regulamin konkursu wskazuje, że również małe przedsiębiorstwa kwalifikują się do wsparcia, a wnioskodawca nie został uznany za podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania. Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o ponowne skierowanie projektu do oceny merytorycznej.

Protest nie został uwzględniony przez LAWP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu LAWP podtrzymała stanowisko zawarte w informacji o negatywnym wyniku procedury konkursowej. Zdaniem LAWP oceniający słusznie uznali, że w przypadku wnioskodawcy występują powiązania z innymi podmiotami gospodarczymi, to jest ze spółkami [...] oraz [...] - w świetle rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Zarówno w spółce [...], jak i spółkach [...] oraz [...] w zarządzie zasiadają J.- pełniący funkcję prezesa zarządu oraz S. - będący członkiem zarządu, zaś wspólnikami są: J. , S. oraz D.. Okoliczność występowania powiązań potwierdził wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej. W tabeli A.1.2. Dane podmiotu będącego w relacjach partnerskich/powiązanych z wnioskodawcą części opisowej Biznes planu – wnioskodawca określił % udziału w kapitale lub prawach głosu w stosunku do podmiotów powiązanych na poziomie 100%, a więc wykazał udział całkowity w kapitale lub prawach głosu w podmiotach powiązanych.

LAWP podkreśliła, że działanie zmierzające do zbadania powiązań pomiędzy trzema spółkami było zgodne z zapisami Regulaminu konkursu. Po ustaleniu, że występują powiązania pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami gospodarczymi oceniający z Komisji Oceny Projektów dokonali dalszej weryfikacji z uwagi na zapis Rozdziału 6.1.3. Ocena merytoryczna, pkt 13 Regulaminu konkursu, zgodnie z którym w przypadku, gdy kilka podmiotów pozostających w relacjach, o których mowa w Załączniku I do Rozporządzenia 651/2014, wchodzących w skład grupy przedsiębiorstw, złoży wnioski do jednego konkursu, wówczas projekty te weryfikowane są pod kątem zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu). Jeżeli projekty złożone przez grupę przedsiębiorstw w ramach danego konkursu są ze sobą powiązane, wówczas wszystkie projekty otrzymują negatywną ocenę.

Zdaniem LAWP zasadnym było uznanie, że wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia ze względu na występowanie relacji o charakterze powiązań, które powodują, że wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania 4.2. Wnioskodawca w proteście zweryfikował powiązania w kontekście statusu przedsiębiorstwa, jednak nie wziął pod uwagę wyżej wskazanego zapisu Regulaminu konkursu, zgodnie z którym w przypadku gdy do jednego konkursu złożą wnioski podmioty powiązane, wchodzące w skład grupy, wtedy projekty tych wnioskodawców są sprawdzane pod względem zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej, m.in. czy projekty nie stanowią jednego większego projektu. Odnosząc się do zarzutów protestu LAWP podniosła, że wnioskodawca jako mały przedsiębiorca może występować o wsparcie w ramach działania 4.2, jednak tylko wtedy, gdy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu. Wobec tego wniosek o dofinansowanie spółki [...] nie spełnia kryterium technicznego "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", ponieważ oceniono negatywnie odpowiedź na pytanie cząstkowe: "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na rozstrzygnięcie protestu, domagając się stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Agencję Wspierania Przedsiębiorczości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

- przepisu art. 57, w zw. z art. 45 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 u.z.r.p., polegające na nieuprawnionej modyfikacji podstaw negatywnej oceny, wskazanych w piśmie LAWP z dnia 21 listopada 2017 r. oraz braku uzasadnienia przyczyn zaakceptowana wyrażonego w nim stanowiska Komisji Oceny Projektów;

- przepisu art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p., polegające na zaakceptowaniu nieprawidłowej i niepełnej oceny kryterium merytorycznego technicznego: "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", przyjmującej za podstawę negatywnej oceny projektu Spółki okoliczności, które są prawnie nieistotne w kontekście zasad opisanych w tym kryterium.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżone rozstrzygnięcie protestu wyraźnie zmodyfikowało podstawy negatywnej oceny. W rozstrzygnięciu tym LAWP dwukrotnie i wyraźnie zaznaczyła, że projekt nie spełnia tylko jednego z powołanych przez Komisję Oceny Projektów pytań cząstkowych. Spółka podkreśliła, że w rzeczywistości Komisja odwołała się nie do jednego, a do dwóch pytań cząstkowych.

Zdaniem strony skarżącej argumentacja LAWP przedstawiona w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nakierowana była na odstąpienie od dalszego powoływania się na drugie ze wskazanych w negatywnej ocenie pytań cząstkowych: "Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych (określone m.in. w Prawie budowlanym, Prawie zamówień publicznych, Ustawie o rachunkowości, Ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksie spółek handlowych. Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Kodeksie pracy itd.)?". Odwołanie się do tego pytania cząstkowego wymagałoby wskazania konkretnych wymogów, powołanych w oznaczonych aktach prawnych, które naruszyła Spółka lub które zostałyby naruszone w przypadku wsparcia jej projektu. LAWP nie była w stanie wskazać żadnego przepisu objętego rozporządzeniami pomocowymi krajowymi lub unijnymi, które mogłyby zostać naruszone przez Spółkę lub jej projekt i wobec tego zdecydowała o zmodyfikowaniu podstaw negatywnej oceny. Stanowi to o naruszeniu art. 57 u.z.p.r., który uprawnia właściwą instytucję wyłącznie do rozpatrzenia zarzutów przedstawionych w proteście, nie zaś do modyfikowania podstaw negatywnej oceny. Działanie LAWP dążące do zawężenia podstaw odrzucenia projektu nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia w art. 61 ust. 3 u.z.p.r., w świetle którego kompletna dokumentacja w sprawie, przedstawiana sądowi w kontekście kontroli legalności oceny, zawsze obejmuje informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 45 ust. 4 u.z.p.r.

Skarżąca podkreśliła, że pytanie cząstkowe dotyczące występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa nie odwołuje się do przedmiotu, a więc projektu, ale podmiotu, czyli wnioskodawcy. Doprecyzowanie pytania: "(...) w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?" wskazuje, że celem kryterium jest zapewnienie, iż w konkursie nie może otrzymać wsparcia ten podmiot, który ze względu na powiązanie z innymi przedsiębiorcami lub grupą przedsiębiorstw posiada taki potencjał, że w świetle art. 3 Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 nie jest objęty katalogiem beneficjentów danego konkursu. Zdaniem skarżącej, o ile wskazane pytanie cząstkowe odwołuje się do podmiotu, to niemal cała argumentacja objęta informacją z dnia 21 listopada 2017 r. o negatywnej ocenie oraz argumentacja wyrażona w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu skupia się na aspekcie przedmiotowym, a więc zakresie projektu czy projektów trzech spółek.

Skarżąca zarzuciła również, że rozstrzygnięcie protestu pominęło, iż projekt [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie uczestniczył już w ocenie merytorycznej (został wykluczony z konkursu na wcześniejszym jego etapie). Tymczasem stanowisko LAWP zostało sformułowane tak, jakby projekt tej Spółki wciąż ubiegał się o wsparcie. Uprawnionym jest zatem zarzut, że celem takiego sformułowania zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu było nieuprawnione dążenie do przedstawienia wniosków skarżącej w negatywnym świetle.

Skarżąca podkreśliła, że przystąpienie trzech spółek do konkursu wynikało z tego, iż postanowienie Regulaminu wyraźnie na to pozwala. Postanowienie rozdziału 6.1.3 pkt 13 Regulaminu wskazuje, że ocena wniosków złożonych w konkursie przez grupę przedsiębiorstw podlega weryfikacji pod kątem "zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu). Zdaniem skarżącej Regulamin konkursu nie wskazuje jednak, do jakich zasad udzielania pomocy publicznej odwołuje się cytowane postanowienie. Podobnie nie wskazuje tego LAWP ani w informacji o negatywnej ocenie, ani zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu.

Ponadto skarżąca wskazała, że LAWP nie badała ani powiazań technologicznych między projektami, ani wzajemnej relacji kosztów kwalifikowalnych przyjętych dla poszczególnych projektów.

[...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Ustawą szczególną w tym przypadku jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460).

Przepis art. 53 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany zawrzeć między innymi wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez instytucję: 1) zarządzającą albo 2) pośredniczącą - jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55 u.z.p.r.). Właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (art. 57 in principio u.z.r.p.).

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.z.r.p. w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Przepis art. 64 u.z.r.p. przewiduje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

Mając na uwadze treść powołanych przepisów należy wskazać, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola spraw o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jest dokonywana na podstawie kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa (czy m.in. wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., II GSK 1783/12, LEX nr 1291811).

Przepis art. 37 ust. 1 u.z.r.p. określa obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2), to jest rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z późn. zm.).

Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.), w którym właściwa instytucja określa między innymi przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2 u.z.r.p.) oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5 u.z.r.p.).

W myśl art. 6 u.z.r.p. system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (ust. 1). Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (ust. 2).

Zatem oceny projektów dokonuje się w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz dostępną publicznie dokumentację konkursową, a w szczególności w oparciu o zasady zamieszczone w Regulaminie Konkursu, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu.

Spółka [...] złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem "[...]", zgłoszony w odpowiedzi na konkurs nr [...] w ramach 4 Osi Priorytetowej Energia przyjazna środowisku, Działania 4.2 Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

Stosownie do punktu 3.3 Regulaminu konkursu celem szczegółowym Działania 4.2 jest realizacja zadań przyczyniających się do wypełnienia zobowiązań wynikających z tzw. Pakietu energetyczno-klimatycznego Unii Europejskiej oraz Strategii Europa 2020. Działanie ukierunkowane jest na stworzenie konkurencyjnego rynku energii odnawialnej, który stać się ma jednym z elementów zrównoważonego rozwoju regionu oraz zaspokojenia rosnących potrzeb energetycznych lokalnej gospodarki. Wspierane działania mają zapewnić dywersyfikacje dostaw energii, oraz zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne regionu, przy wykorzystaniu jego naturalnych uwarunkowań i potencjałów, zgodnie z programem wojewódzkim dotyczącym wsparcia OZE, realizującym założenia Strategii Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko.

Jednocześnie wymaga podkreślenia, że przystępując do konkursu wnioskodawca tym samym godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu, przy zastrzeżeniu, że warunki te muszą być podane do wiadomości wszystkim potencjalnym wnioskodawcom i nie mogą być sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim regulacjami prawa unijnego oraz ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Dokonując negatywnej oceny LAWP stwierdziła, że projekt nie spełnia kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", w szczególności wskazała na negatywne odpowiedzi na pytania cząstkowe: "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?" oraz "Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych (określone m.in. w Prawie budowlanym, Prawie zamówień publicznych, Ustawie o rachunkowości, Ustawie o podatku od towarów i usług, Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksie spółek handlowych, Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Kodeksie pracy itd.)?".

W ramach oceny podniesiono, że projekty złożone przez spółki [...],[...] oraz [...] stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne, którego koszty kwalifikowane zostały przedstawione w trzech wnioskach o dofinansowanie, a powiązania ekonomiczne, finansowe, strategiczne, funkcjonalne i geograficzne trzech projektów wskazują na sztuczny podział jednej inwestycji na trzy odrębne projekty celem uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych pochodzących z RPO WL na lata 2014-2020.

W pierwszym rzędzie trzeba wskazać na niezasadność zarzutu naruszenia zaskarżonym rozstrzygnięciem przepisów art. 57, w zw. z art. 45 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 u.z.r.p., co według skarżącej miało polegać na nieuprawnionej modyfikacji podstaw negatywnej oceny wskazanych w piśmie LAWP z dnia 21 listopada 2017 r. oraz braku uzasadnienia przyczyn zaakceptowana wyrażonego w nim stanowiska.

Wymaga podkreślenia, że rozstrzygając protest LAWP podtrzymała w całości powyższą argumentację wyrażoną we wcześniejszej negatywnej ocenie projektu, zaś w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znajduje się szczegółowa analiza podstaw negatywnej oceny z uwzględnieniem zarzutów protestu. Wobec tego nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że argumentacja LAWP przedstawiona w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nakierowana była na odstąpienie od dalszego powoływania się na drugie ze wskazanych pytań cząstkowych: "Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych (określone m.in, w Prawie budowlanym, Prawie zamówień publicznych, Ustawie o rachunkowości, Ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksie spółek handlowych. Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Kodeksie pracy itd.)?".

Wbrew zarzutowi skargi LAWP odniosła się do obu pytań cząstkowych zawartych w Kryteriach wyboru projektów.

W pierwszej kolejności rozstrzygnięcie protestu w sposób wyczerpujący odnosi się do pytania cząstkowego w ramach kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", tj. "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".

Trzeba zauważyć, że okoliczności, które legły u podstaw negatywnej odpowiedzi na to pytanie są bezsporne, co skarżąca podkreśla zarówno w proteście, jak i w skardze. Mianowicie, w przypadku skarżącej spółki [...] występują powiązania z innymi podmiotami gospodarczymi - to jest ze spółkami [...] oraz [...]. Zarówno w spółce [...], jak i spółkach [...] oraz [...] w zarządzie zasiadają J.- pełniący funkcję prezesa zarządu oraz S.- będący członkiem zarządu, zaś wspólnikami są: J., S. oraz D.. Okoliczność występowania powiązań potwierdził wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej, gdyż w tabeli A.1.2. Dane podmiotu będącego w relacjach partnerskich/powiązanych z wnioskodawcą części opisowej Biznes planu skarżąca określiła % udziału w kapitale lub prawach głosu w stosunku do podmiotów powiązanych na poziomie 100%, a więc wykazała udział całkowity w kapitale lub prawach głosu w podmiotach powiązanych. Ponadto zwrócić należy uwagę na powiązania finansowe trzech spółek. Każda ze spółek posiada własny rachunek bankowy. Każdy z rachunków został w dniu 31 maja 2017 r. (tj. w ostatnim dniu naboru wniosków z Działania 4.2) zasilony przez J.. Na rachunek spółki [...] wpłynął przelew od J. zatytułowany "Pożyczka Udziałowca" w kwocie 600.000 zł oraz 220.000 EUR. W tym samym dniu na rachunek spółki [...] oraz spółki [...] wpłynęły przelewy po 359.000 EUR dokonane również przez J. oraz opatrzone tożsamym tytułem "Pożyczka Udziałowca".

Zwrócić też należy uwagę na czas realizacji projektu, wszystkie projekty będą realizowane w tożsamym okresie czasu.

Zdaniem Sądu LAWP trafnie wskazała w rozstrzygnięciu protestu, że po ustaleniu, iż występują powiązania pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami gospodarczymi należy dokonać dalszej weryfikacji - z uwagi na zapis Rozdziału 6.1.3. Ocena merytoryczna, pkt 13 Regulaminu konkursu. Zgodnie z tym zapisem Regulaminu w przypadku, gdy kilka podmiotów pozostających w relacjach, o których mowa w Załączniku I do Rozporządzenia 651/2014, wchodzących w skład grupy przedsiębiorstw, złoży wnioski do jednego konkursu, wówczas projekty te weryfikowane są pod kątem zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu). Jeżeli projekty złożone przez grupę przedsiębiorstw w ramach danego konkursu są ze sobą powiązane, wówczas wszystkie projekty otrzymują negatywną ocenę.

Już ta część uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu pozwala przesądzić, że zarzut nieodniesienia się do drugiego z pytań cząstkowych, które uzyskało negatywną odpowiedź – jest nietrafny. LAWP podzieliła stanowisko zawarte w informacji o negatywnym wyniku procedury konkursowej i podniosła, że projekt nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia ze względu na występowanie relacji o charakterze powiązań, które powodują, że wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania 4.2. Wymaga zaznaczenia, że to właśnie w ramach pytania cząstkowego: "Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych (określone m.in, w Prawie budowlanym, Prawie zamówień publicznych, Ustawie o rachunkowości, Ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksie spółek handlowych. Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Kodeksie pracy itd.)?" - LAWP dokonała dalszej weryfikacji projektu.

W ramach weryfikacji stwierdzono, że projekty spółek [...],[...] oraz [...] stanowią w istocie jedną, niepodzielną pod względem ekonomicznym inwestycję, której koszty kwalifikowane zostały przedstawione w trzech wnioskach o dofinansowanie, zaś powiązania projektów wskazują na sztuczny podział jednej inwestycji (w tym wydatków kwalifikowanych) na trzy odrębne projekty, celem uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych pochodzących z RPO WL na lata 2014-2020. Jak trafnie zauważyła LAWP, przez sztuczne podzielenie projektu można rozumieć zabieg wnioskodawcy/wnioskodawców polegający na takim wydzieleniu z projektu przedsięwzięć (ze względu na wartość projektu lub typ projektu), które pozwoli na uzyskanie z programu operacyjnego nieuzasadnionego dofinansowania ze środków publicznych pochodzących z UE. Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu maksymalna dopuszczalna kwota dofinansowania projektu dla przedsiębiorstw sektora MŚP wynosi 2.500.000 zł, natomiast łączna kwota dofinansowania dla skarżącej Spółki oraz podmiotów powiązanych wynosi 5.495.224,50 zł. Zatem wartość ta przekracza limit dofinansowania dla Działania 4.2 RPO WL 2014-2020. Sąd podziela stanowisko organu, że działania spółek, przy istniejącym ograniczeniu dofinansowania (wydatków kwalifikowanych) dla projektów w przedmiotowym konkursie, zmierzały do obejścia tego limitu przez dokonanie podziału nierozerwalnej ekonomicznie inwestycji, której faktyczny rozmiar tenże maksymalny poziom przekraczał. Działanie tych trzech spółek zmierzało do obejścia zasad i przepisów ustalonych w regulaminie dla tego konkursu, co stanowiłoby nadużycie prawa w celu uzyskania korzyści biznesowych dla danego przedsięwzięcia – farmy fotowoltaicznej.

Wprawdzie skarżąca nie zaprzecza istnieniu powiązań pomiędzy wnioskodawcami [...],[...] i [...], a nawet sama podkreślała niejednokrotnie, że nie ukrywała powiązań osobowych, jednak zdaniem Sądu jest to świadomy zabieg, polegający na zaakcentowaniu powiązań podmiotowych, a zarazem mający na celu całkowite pominięcie doniosłości powiązań przedmiotowych trzech projektów. Należy zaś podzielić stanowisko organu, że z uwagi na zaistniałe i bezsporne okoliczności skarżąca nie jest uprawniona do uzyskania wsparcia ze względu na występowanie relacji o charakterze powiązań, które powodują, iż wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania 4.2.

Jakkolwiek okoliczności sprawy są bezsporne, to jednak istotnym jest, że skarżąca nie wzięła pod uwagę wyżej wskazanego zapisu Regulaminu konkursu, zgodnie z którym w przypadku gdy do jednego konkursu złożą wnioski podmioty powiązane, wchodzące w skład grupy, wtedy projekty tych wnioskodawców są sprawdzane pod względem zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej, m.in. czy projekty nie stanowią jednego większego projektu. O powyższym zdaje się skarżąca zapominać, skoro w treści skargi stwierdza, że przystąpienie trzech spółek do konkursu wynikało z tego, iż postanowienie Regulaminu wyraźnie na to pozwala. Pomijając treść Regulaminu konkursu skarżąca próbuje dowieść, że regulamin nie wskazuje, do jakich zasad udzielania pomocy publicznej odwołuje się cytowane postanowienie.

Zdaniem Sądu, taka polemika co do prawidłowości zapisów Regulaminu jest dowolna i w konsekwencji potwierdza tylko, że jest to świadome działanie wnioskodawcy, a nie zachowanie wynikające na przykład z nieznajomości przepisów obowiązujących w konkursie. Spółka konsekwentnie argumentuje, że ustalenia LAWP w swojej zasadniczej części nie dotyczą projektów w rozumieniu art. 2 pkt 18 u.z.p.r., ale procesu przygotowania procesu inwestycyjnego. W opinii skarżącej ma to świadczyć o odstąpieniu przez LAWP od oceny czy projekty trzech spółek [...],[...] i [...] są ze sobą powiązane w ujęciu technologicznym oraz prawnym. Zdaniem skarżącej zabrakło również badania wzajemnej relacji kosztów kwalifikowanych przyjętych dla poszczególnych projektów. Ponadto skarżąca przy próbie wykazania odrębności trzech projektów odwołuje się do definicji instalacji zawartej w art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, podkreślając, że pomiędzy planowanymi farmami folowoltaicznymi nie będzie żadnych połączeń, na co wskazują m.in. projekty budowlane. Zatem trzech farm fotowoltaicznych nie można uznać za jeden projekt. Uzupełniająco skarżąca przywołała także definicję instalacji odnawialnego źródła energii z art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Projekt skarżącej, podobnie jak projekt spółki [...], spełnia tę definicję. Pod względem technologicznym projekty złożone w konkursie przez powiązane przedsiębiorstwa są wyodrębnione, samodzielne. LAWP dysponowała dokumentacją projektową wszystkich instalacji przedstawionych w konkursie i odstąpiła od ich oceny. Tymczasem dokumentacja ta w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że każdy projekt złożony w konkursie jest odrębny. Odwołując się do definicji projektu objętej art. 2 pkt 18 u.z.p.r. skarżąca podkreśliła, że wskaźniki charakteryzujące poszczególne projekty, powołane przez LAWP, mogą być osiągnięte bez względu na to, które z nich uzyskają wsparcie publiczne.

Z powyższym stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. Po pierwsze LAWP słusznie uznała, że w przypadku wnioskodawcy występują powiązania z innymi podmiotami gospodarczymi - to jest ze spółkami [...] oraz [...] - w świetle rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014. Po drugie, dokonano dalszej weryfikacji zgodne z zapisami Regulaminu konkursu. Informacja o negatywnej ocenie projektu zawiera wyczerpujące wyjaśnienie natury wskazanych powiązań, zaś rozstrzygnięcie protestu potwierdza prawidłowość tych ustaleń. Organ odwołując się do treści rozporządzenia PE i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wskazał, że "operacja" oznacza projekt, umowę, przedsięwzięcie lub grupę projektów wybrane przez instytucje zarządzające danych programów lub na ich odpowiedzialność, przyczyniające się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą (...). Dla zbadania, czy nie doszło do złamania zasad udzielania wsparcia finansowego w ramach programu, zasadnym było zgodnie z pkt 13 Rozdziału 6.1.3. Regulaminu konkursu ustalenie, czy dane przedsięwzięcie nie zostało sztucznie podzielone celem obejścia zasad udzielania pomocy lub celem stworzenia sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie wsparcia w sposób nieuprawniony. Instytucja musi przestrzegać tych kryteriów wyboru, które zostały ustanowione w regionalnym programie operacyjnym i jeżeli wskazują one limit w zakresie wysokości wydatków kwalifikowanych, wysokości udzielanego wsparcia dla poszczególnych projektów czy inne ograniczenia warunkujące uzyskanie wsparcia, nakłada to na instytucję powinność zadbania o to, by nie doszło do obejścia obowiązujących regulacji w zakresie rozdziału środków pomocowych. Z regulacji tych wynika zakaz sztucznego dzielenia projektów (przedsięwzięć) celem uzyskania wyższego poziomu dofinansowania. Przy czym badanie to nie może ograniczyć się jedynie do technicznych i podmiotowych powiązań zgłoszonych przedsięwzięć, jak chce skarżąca.

Zgodnie z informacjami zawartymi w formularzach wniosków projekty będą realizowane na działkach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w miejscowości [...], obręb [...]. Z załączonej dokumentacji technicznej oraz środowiskowej wynika, że wszystkie wymienione działki bezpośrednio ze sobą sąsiadują. Projekt spółki [...] będzie realizowany na działkach [...],[...],[...],[...] oraz [...], spółki [...] na działkach [...],[...],[...] oraz [...], a projekt spółki [...] na działce [...]. Wszystkie działki stanowią własność wspólników spółek [...],[...] oraz [...], tj. J. oraz D.. Wskazane spółki dzierżawią te działki od wspólników. Na potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomościami na cele realizacji projektu do wniosków dołączono umowy dzierżawy. Wszystkie umowy zostały zawarte w dniu 9 listopada 2016 r. na czas nieokreślony. Powyższe wskazuje na geograficzne powiązanie zgłoszonych projektów, gdyż spółki nawet nie będą prowadziły inwestycji na wydzielonych do ich wyłącznego użytkowania terenie, ale projekty będą realizowane na wszystkich działkach łącznie.

Zgodzić się należy z oceną projektu wskazującą na to, że jednym z dokumentów jednoznacznie potwierdzającym, iż projekty trzech spółek stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne, jest decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2016 r. wydana dla spółki [...], a złożona w ramach załącznika nr 16 do wniosku – dokumentacja OOŚ. Z decyzji wynika, że została ona wydana na podstawie wniosku złożonego wyłącznie przez spółkę [...]. Decyzja dotyczy braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z zapisami decyzji, przedsięwzięcie dotyczy montażu 3 naziemnych farm fotowoltaicznych o łącznej mocy 5,00 MWp w miejscowości [...] na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb geodezyjny [...], gmina [...]. Dalsze zapisy decyzji jednoznacznie potwierdzają, że zmierzeniem inwestycyjnym spółki [...] jest realizacja projektu polegającego na budowie farmy o mocy 5 MW, która składa się z 3 instalacji fotowoltaicznych. Ponadto, w odpowiedzi na zapytanie Burmistrza [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię, zgodnie z którą dla przedsięwzięcia polegającego na montażu 3 naziemnych farm fotowoltaicznych o łącznej mocy 5,00 MWp w miejscowości [...] na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb geodezyjny [...], gmina [...] (...) nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Dopiero po ogłoszeniu konkursu nr [...]. które miało miejsce 30 grudnia 2016 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. warunki środowiskowe określone w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. zostały przeniesione ze spółki [...] łącznie na spółki [...],[...] i [...]. Zdaniem Sądu potwierdza to, że przedsięwzięciem jest farma fotowoltaiczna o mocy 5 MW, składająca się z 3 instalacji.

Kolejnym dokumentem potwierdzającym, że projekty spółek [...],[...] i [...] stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne jest decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzja zezwalająca na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2016 r. Zgodnie z treścią wymienionych dokumentów o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wystąpili wspólnicy spółek [...],[...] oraz [...] w imieniu własnym (jako osoby fizyczne i jako właściciele działek), tj. J.i D.. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. decyzja o warunkach zabudowy została przeniesiona łącznie na spółki [...],[...] i [...].

Przedsięwzięcia trzech spółek powiązane są ze sobą również przez ten sam potencjał organizacyjny niezbędny do realizacji projektu. Działalnością trzech spółek zarządzają te same osoby fizyczne i ta sama osoba – J., będący prezesem zarządu spółki i posiadający wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe związane z energetyką, będzie odpowiedzialny za techniczne nadzorowanie procesu inwestycyjnego. Ponadto w każdym projekcie wskazano, że to S., będzie odpowiadał za realizację inwestycji zgodnie z wytycznymi.

Zwrócić też należy uwagę na powiązania finansowe trzech spółek. Wprawdzie każda ze spółek posiada własny rachunek bankowy, jednakże finansowane są przez tą samą osobę – J., który w tym samym czasie udzielił pożyczki trzem spółkom. Analiza tych trzy wpłat dokonanych przez jedną osobę – współwłaściciela wymienionych wyżej spółek, oraz daty tych czynności wskazują ewidentnie na powiązania finansowe podmiotów prawnych występujących o pomoc.

W konsekwencji, przedstawione w trzech wnioskach o dofinansowanie powiązania ekonomiczne, techniczne, funkcjonalne i personalne trzech projektów wskazują na sztuczny podział jednej inwestycji (w tym wydatków kwalifikowanych) na trzy odrębne projekty, celem uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych. Wymaga podkreślenia, że wprawdzie LAWP nie wymienił z tytułu rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312 z 23.12.1995, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 1, t. 1, str. 340, dalej rozporządzenia 2988/95), niemniej jednak bezsprzecznie w treści negatywnej oceny, jak również w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu, odwołano się do treści tego aktu w kontekście stworzenia sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie nieuprawnionego wsparcia. Rozporządzenie znajduje się w obrocie prawnym i zalicza się do wspomnianego już wcześniej otwartego katalogu przepisów określających wymogi, jakie wnioskodawca i projekt muszą spełnić. Stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2017 r., II GSK 1462/17). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (pkt 52-53 wyroku ETS z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; LEX nr 226425).

Ponadto należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1324/16 oraz II GSK 1281/16, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot, jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia.

W końcu, za błędny należy uznać zarzut skarżącej, że przy ocenie projektu LAWP w sposób nieuprawniony brała również pod uwagę projekt spółki [...], wykluczony na wcześniejszym etapie konkursu. Okoliczność ta nie ma znaczenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej, badając relacje o charakterze powiązań lub partnerstwa, LAWP miała wręcz obowiązek uwzględnić okoliczność wstąpienia do konkursu również spółki [...], a poczynione ustalenia potwierdziły, że wnioskodawca przystępując do konkursu dążył do zrealizowania jednego większego zamierzenia inwestycyjnego wespół z pozostałymi dwiema spółkami.

Wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że powyższa ocena wniosku skarżącej o dofinansowanie projektu, przeprowadzona na etapie oceny merytorycznej, dokonana została w sposób nienaruszający prawa. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu wyjaśniono bowiem, odwołując się do treści protestu, jakie były podstawy stwierdzenia, że projekt nie spełnia obligatoryjnego kryterium technicznego "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa".

Reasumując, zdaniem Sądu tworzenie spółek i składanie wniosków o płatności przez te spółki nie miało na celu zwiększenia konkurencyjności na rynku energii odnawialnej czy też nie zmierzało do optymalizacji zrównoważonego rozwoju regionu, a jedynie wskazywało na cel biznesowy, jakim było podejmowanie działań opłacalnych -najwyższej mocy instalacji, w tym otrzymania płatności z pominięciem ograniczeń maksymalnych kwot wsparcia dla jednego projektu.

W tych okolicznościach nie zachodziła zatem podstawa do uwzględnienia skargi przewidziana w art. 61 ust. 8 pkt 1a u.z.r.p. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.