Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2734/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 3, art. 39 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 i 3, art. 14
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 113/17 w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2017r. sygn. akt IV SA/Wr 113/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] września 2016r. W. L. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o przyznanie zasiłku celowego specjalnego w kwocie [...] zł z na kupno lekarstw, na poparcie czego wnioskodawca dołączył fakturę VAT nr [...] wystawioną przez [...] w J. w dniu [...] września 2016r. dokumentującą zakup lekarstw na powyższą kwotę. Kolejnym wnioskiem dnia [...] września 2016r. strona zwróciła się do organu o przyznanie zasiłku celowego specjalnego w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów czynszu w październiku 2016r.

Decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] Prezydent Miasta J. orzekł o przyznaniu stronie pomocy w formie zasiłku celowego: we wrześniu 2016r. z przeznaczeniem na zakup leków i leczenie w wysokości [...]zł jednorazowo oraz w październiku 2016r. z przeznaczeniem na opłacenie czynszu w wysokości [...] zł. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że strona spełnia ustawowe kryterium dochodowe, zaś wysokość przyznanych środków wynika z ograniczonej kwoty jaką dysponuje ośrodek na zabezpieczenie potrzeb wszystkich podopiecznych, wskazując jednocześnie wysokość i sposób wydatkowania środków przez organ pomocowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji W. L. podniósł, że wraz z wnioskiem o przyznanie świadczeń przedłożył fakturę za zakup leków na kwotę [...] zł, a więc przyznana pomoc nie jest adekwatna do kosztów zakupu leków. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie mu kwoty [...] zł na leczenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., po rozpatrzeniu odwołania W. L., decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy jako bezsporny uznał fakt, że strona spełnia wymogi uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego, przede wszystkim z uwagi na niepełnosprawność i niski dochód, na który składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, zasiłek stały w kwocie [...] zł oraz inne dochody w wysokości [...] zł. Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, zamieszkuje w lokalu socjalnym, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Według organu odwoławczego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2016r. poz. 930), dalej powoływanej również jako "u.p.s.", zgodnie z którym określając wysokość świadczenia organ I instancji kieruje się potrzebami osób korzystających z pomocy, ale również bierze pod uwagę możliwości pomocy społecznej. Istnieje pewien zakres swobody organu w zakresie określenia wysokości świadczeń. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że z art. 3 u.p.s. wynika, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s., przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Instytucji pomocy społecznej nie można zatem traktować jako źródła stałego, bieżącego utrzymania.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie strona uzyskała pomoc w ramach możliwości finansowych organu pomocowego i nie można przyjąć, że obowiązkiem pomocy społecznej jest spełnianie każdej potrzeby, zgłaszanej przez wymagających pomocy i to w pełnej wysokości. Organ pomocy społecznej dysponując środkami publicznymi ma bowiem prawo dokonywać hierarchizacji zgłaszanych potrzeb, a więc może uznać niektóre potrzeby za bardziej istotne, niż inne. Ustalenie zasad przyznawania świadczeń ma na celu zapewnienie racjonalnej gospodarności w rozdziale środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie niniejszej nie można postawić organowi I instancji zarzutu działania z przekroczeniem dopuszczalnych granic uznania administracyjnego. Wobec tego organ I instancji mógł uznać, że zasadnym jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości wynikającej z okoliczności sprawy i możliwości finansowych organu pomocowego.

Końcowo Kolegium wskazało, że strona zwróciła się co prawda o przyznanie pomocy na zakup leków w formie specjalnego zasiłku celowego, jednakże zasadnie organ I instancji rozpoznał sprawę w zakresie zasiłku celowego, bowiem specjalny zasiłek celowy przyznawany jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach w przypadku przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Okoliczności takie zaś w sprawie niniejszej nie zaszły.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. L. podniósł zarzut naruszenia art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania i podnoszonych przez niego zarzutów. Zdaniem skarżącego leki należy uznać jako niezbędną potrzebę życiową, szczególnie w przypadku aplikowania takich przez lekarza prowadzącego. W związku z powyższym organ winien przyznać pomoc w pełnej wysokości.

Pismem procesowym z dnia [...] maja 2017r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł zarzut naruszenia:

- prawa materialnego, a to art. 39 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 i 3 u.p.s. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące częściową odmową przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, w sytuacji w której skarżącemu należało przyznać zasiłek celowy w pełnej wnioskowanej kwocie;

- prawa procesowego, a to art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 14 u.p.s., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo błędnego jej uzasadnienia.

W uzasadnieniu ww. pisma wywiedziono, że rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i dlatego, z uwagi na fakt zaniechania zindywidualizowanego potraktowania sprawy skarżącego w kontekście zgłoszonych przez niego oczekiwań w zakresie pomocy społecznej, nie jest możliwa weryfikacja decyzji pod kątem ustalenia jakimi – odnoszącymi się bezpośrednio do skarżącego – kryteriami, kierowały się organy przyznając określoną wysokość świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. L. oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że u.p.s. sposób rozstrzygania sprawy o przyznanie zasiłku celowego pozostawia uznaniu organu, bowiem przepis art. 39 u.p.s. jest przepisem o charakterze uznaniowym. Organ pomocy społecznej może przyznać zasiłek celowy, lecz nie jest do tego zobligowany. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego, a jedynie sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Sąd I instancji zauważył nadto, że pomoc społeczna, w tym również przyznanie zasiłku celowego, ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc niezaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości. Wynika to z przepisu art. 2 ust. 1 u.p.s. zawierającego definicję pomocy społecznej. Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 i art. 3 u.p.s., tzn. dostosowywaniem rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

W dalszej kolejności Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 u.p.s. przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 643zł, zwanej "kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej". Skarżący spełnia powyższe kryterium dochodowe, zaś w dacie wydawania skarżonej decyzji znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, spowodowanej głównie niepełnosprawnością. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia skarżącemu pomocy społecznej w formie pieniężnej. Jednocześnie Sąd zauważył, że prawidłowo – z uwagi na nieprzekroczenie kryterium dochodowego – organ pomocowy rozpoznał przedmiotowy wniosek w formie zasiłku celowego. Stwierdził, że zakres wnioskowanej przez skarżącego pomocy obejmuje potrzebę, która w kontekście zasad przyznawania świadczeń pieniężnych zawartych w u.p.s., nie może zostać zaspokojona w całości w oczekiwanym przez stronę zakresie, na co zasadnie wskazały organy obu instancji. Jakkolwiek koszt nabycia leków niewątpliwie mieści się w zakresie pojęciowym "niezbędnej potrzeby życiowej", to jednak musi być ona oceniana nie tylko pod kątem sytuacji skarżącego, ale również w kontekście hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w aspekcie ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Sąd podkreślił, że ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, gdyż podjęto wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a decyzji wydanej w sprawie nie można określić jako nacechowanej dowolnością.

W wyroku zauważono również, że przyjęcie sugerowanej przez skarżącego wykładni art. 39 u.p.s. w postaci publiczno – prawnego roszczenia o zasiłek celowy w kwocie odpowiadającej równowartości poniesionych przez niego kosztów nabycia lekarstw oznaczałoby, że znacznej części spośród uprawnionych osób do świadczeń z pomocy społecznej przysługiwałoby takie roszczenie o zasiłek celowy. Tymczasem w żaden sposób w obecnym stanie rzeczy finanse państwa nie udźwignęłyby takiego ciężaru, a w konsekwencji tak wyinterpretowane uprawnienie nie mogłoby być zrealizowane. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Jednocześnie Sąd dodał, że fakt poniesienia już przez skarżącego wydatku na lekarstwa, udokumentowanego fakturą VAT, świadczy też o tym, że we własnym zakresie był w stanie zabezpieczyć swoje potrzeby, zaś przepisy u.p.s. nie przewidują roszczenie regresowego o zwrot poniesionych wydatków na nabycie leków. W takim kontekście jako nieuprawniony został oceniony zarzut naruszenia przepisów art. 39 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 i 3 u.p.s.

Sąd wskazał również, że nie może odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut braku odniesienia się przez organy obu instancji do faktury VAT dołączonej do wniosku inicjującego postępowanie administracyjne, a tym samym naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji niesporna dla organów kwota poniesionego wydatku na lekarstwa była rozważana w kontekście możliwości finansowych organu pomocowego, który w sposób szczegółowy przedstawił w uzasadnieniu decyzji konkretne dane dotyczące ilości środków finansowych, jakimi dysponował w 2016r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J. oraz dane wskazujące na liczbę beneficjentów pomocy społecznej i wysokość przyznawanych im świadczeń pieniężnych, w tym średnią wysokość zasiłków celowych. Sąd podkreślił, że możliwości płatnicze organu pomocy społecznej jednoznacznie wynikają z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w kontekście braku możliwości przyznania stronie zasiłku w oczekiwanej przez nią wysokości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł W. L., działający za pośrednictwem ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w zakresie pkt I, podniósł następujące zarzuty:

a) naruszenie prawa materialnego, a to art. 39 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 i 3 u.p.s. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, skutkujące częściową odmową przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia;

b) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu administracji publicznej, mimo istnienia przesłanek ku temu.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu w celu ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 P.p.s.a. Ponadto wniósł o przyznanie w całości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu oraz o rozpoznanie sprawy poza rozprawą.

W ocenie skarżącego kasacyjnie zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego, które zdeterminowały nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego, mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Brak ustosunkowania się organów administracji do przedstawionej przez skarżącego faktury za leki, będącej przyczyną zwrócenia się o zasiłek celowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo uznał za usprawiedliwione z uwagi na przedstawione przez organ wyjaśnienie finansowe. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015r. sygn. akt II OSK 1503/14 skarżący kasacyjnie podkreślił, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości. Tymczasem w zaskarżonym orzeczeniu stwierdzono w istocie, że odniesienie się organu administracji do stanu faktycznego i do wniosku strony, nie jest konieczne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wykładnia taka nie może być aprobowana, gdyż prowadzi do wypaczenia instytucji decyzji administracyjnej. Brak bowiem odniesienia się do stanu faktycznego prowadzić może do wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z wnioskiem, wymaganiami oraz prawami strony. W ocenie autora skargi kasacyjnej w rzeczonej sprawie brak odniesienia się organów obu instancji do wniosku skutkował wadliwym sposobem zastosowania art. 39 u.p.s. i uszczupleniem pomocy. Przepis ten daje wprawdzie organowi pomocy społecznej możliwość uznania administracyjnego poprzez gradację potrzeb i ustalanie wysokości udzielanego wsparcia, jednak nie zwalnia organu z konieczności przeprowadzenia postępowania i związanego z tym rozpoznania wniosku. Uzasadnienie organu, z którego wynika, że posiadane środki finansowe mogą okazać się zbyt skromne do zrealizowania potrzeb, nie wyjaśnia przyczyny zmniejszenia wnioskowanej pomocy i prowadzi, poprzez takie naruszenie prawa procesowego, do aprobaty dowolnego stosowania prawa materialnego. Posłużenie się przez organy argumentami opartymi na danych statystycznych oraz przeciętnej wysokości świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej było niedopuszczalne. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że organ administracji posiada upoważnienie do zindywidualizowanego wykorzystania środków poprzez wypłatę świadczeń, których zakres odpowiada skali indywidualnych potrzeb danej osoby. Potrzeby te winny być ustalone poprzez przeanalizowanie oczekiwanego rozmiaru pomocy, analizę argumentacji podniesionej przez stronę i zbadanie jej sytuacji w trakcie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.

Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zarzut naruszenia przepisów postępowania w petitum skargi kasacyjnej ograniczony został do wskazania art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się natomiast, że wskazanie jako naruszonego przepisu wynikowego, a taki charakter ma ww. przepis, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, jego zdaniem, uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011r. sygn. akt II GSK 1387; https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skarżący kasacyjnie w petitum skargi nie powiązał jednak zarzutu naruszenia tego przepisu z jakimikolwiek innym przepisem prawa materialnego, który uznał za naruszony. Mając jednak na uwadze, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zarzucane naruszenie przepisu postępowania zostało zdeterminowane nieprawidłowym zastosowaniem prawa materialnego, to powyższe sformułowanie pozwala potwierdzić fakt powiązania zarzutu naruszenia przepisu wynikowego z zarzucanym naruszeniem innych przepisów stosowanych przez Sąd I instancji. Tym samym jednak w pierwszej kolejności wypada odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Przed przystąpieniem do oceny tego zarzutu należy podać, iż Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować, bowiem to do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (vide: wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010r. sygn. akt II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jakkolwiek w petitum skargi kasacyjnej wskazane zostały jako naruszone przepisy art. 39 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 i 3 u.p.s., to w motywach skargi kasacyjnej przywołano wyłącznie art. 39 ust. 1 u.p.s. formułując zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego przy limitowaniu wysokości świadczenia przyznanego skarżącemu poprzez posłużenie się argumentacją nawiązującą do danych statystycznych na temat przeciętnej wysokości świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej i pominięcie kryterium zindywidualizowanego wykorzystania środków pomocowych stosownie do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby. Brak wskazania w czym skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 i 3 u.p.s. nie pozwala do owych zarzutów odnieść się w niniejszym uzasadnieniu.

Natomiast oceniając zarzut naruszenia granic uznania administracyjnego na gruncie art. 39 ust. 1 u.p.s. wypada potwierdzić, iż organ orzekając w konkretnej sprawie na podstawie powyższej normy może, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w szczególności jego potrzeby w całokształcie okoliczności sprawy. Rzecz jasna powyższy wybór nie może być dowolny lecz winien wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Nie ulega także wątpliwości, iż zasada indywidualizacji świadczeń pomocowych (art. 3 ust. 3 u.p.s.) nakłada na organ konieczność indywidualnego rozpoznania zgłaszanych żądań oraz dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy, ale jednocześnie wypada pamiętać, że obowiązkiem organu jest także każdorazowe rozważenie interesu publicznego przejawiającego się jako obowiązek właściwego rozdzielenia posiadanych środków, tak by w jak najszerszym zakresie zrealizować wsparcie dla potrzebujących. Wszak potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Tym samym odmowa przyznania pełnej, czy też częściowej pomocy społecznej, może wynikać także z braku środków finansowych wystarczających na zaspokojenie interesu wnioskodawcy (vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 1994r. sygn. akt SA/Gd 2803/93, niepubl.).

Nie budzi także wątpliwości, iż organ pomocowy zajmujący się bezpośrednio rozdziałem środków z tytułu pomocy społecznej jest najlepiej zorientowany w możliwościach finansowych pozwalających na zaspokojenie potrzeb osób uprawnionych i winien w taki sposób dystrybuować owe środki, aby udzielić pomocy w jak najszerszym zakresie, nie dopuszczając przy tym do rażących dysproporcji w rozmiarze przyznawanych świadczeń, uwzględniając tym samym konstytucyjne zasady: sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), solidarności (preambuła Konstytucji RP) i dobra wspólnego wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP). Pomocne w zachowaniu owej zasady jest m.in. obniżenie wysokości świadczeń lub kryteriów dochodowych, ustalenie hierarchii potrzeb i kolejności ich zaspokajania (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014r. sygn. akt I OSK 1561/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Uwzględniając, iż w realiach niniejszej sprawy organ pomocowy, wskazując na ograniczoność posiadanych środków pomocowych i odmawiając skarżącemu przyznania zasiłku celowego w pełnej wnioskowanej wysokości, posłużył się kryterium obniżenia świadczenia, to tego rodzaju zabieg uznać wypada za zgodny z ww. dyrektywami przyznawania uznaniowych świadczeń pomocowych. Nadto wypada zgodzić się z Sądem I instancji, że bodaj najbardziej mierzalnym kryterium, pozwalającym zweryfikować prawidłowość dokonanego obniżenia wnioskowanego świadczenia jest odwołanie się do średniej wielkości tego rodzaju świadczenia przyznawanego poprzez organ w czasie bezpośrednio poprzedzającym załatwienie sprawy. W realiach niniejszej sprawy była to statystyczna wielkość zasiłku celowego przyznanego przez organ w 2016r., wynosząca [...] zł na rodzinę. Uwzględniając, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe nie mając nikogo na utrzymaniu, a nadto permanentnie objęty jest różnymi formami pomocy społecznej, to wypada zgodzić się z Sądem I instancji co do braku przekroczenia granic uznania administracyjnego przy limitowaniu do kwoty [...] zł miesięcznie przyznanego zasiłku celowego w dwóch kolejnych miesiącach. Ponadto wbrew zarzutom skargi kasacyjnej konkluzja organów o konieczności limitowania wysokości przyznanego zasiłku celowego nie została podjęta w oderwaniu od istotnych okoliczności niniejszej sprawy, a wręcz przeciwnie uwzględnia ona nie tylko uzasadnione potrzeby skarżącego, wynikające z jego sytuacji zdrowotnej i majątkowej, ale także bierze pod uwagę możliwości finansowe organu pomocowego. Tym samym nie prowadzi do zarzucanej w skardze kasacyjnej dowolności w stosowaniu art. 39 ust. 1 u.p.s., a zatem zarzut naruszenia prawa materialnego uznać wypada za bezzasadny.

Konsekwencja powyższego jest potwierdzenie bezzasadności zarzutu naruszenia przepisu postępowania – art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a., skoro wadliwość zastosowania owej regulacji powiązana zastała wyłącznie z zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (art. 258 – 261 P.p.s.a.).