Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1437/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2017r., sygn. akt II SA/Sz 1336/16 w sprawie ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1336/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. P. i A. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Starosta C., po rozpoznaniu wniosku E. sp. z o.o. w P. z dnia [...] maja 2014 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie miasta R., gmina R., województwo z., stanowiącej własność J. i A. P., poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji C. – R., w tym na ułożenie linii kablowej na głębokości ok. 1 m i na długości ok. 260 m, posadowieniu jednego słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2 x 0,75 m (1,5 m) i powierzchni 0,0388 ha. W punkcie 2. decyzji Starosta zobowiązał E. sp. z o.o. w P. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a nadto stwierdził, że jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., po rozpoznaniu odwołania J. i A. P. Wojewoda Z. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty C. z dnia [...] lipca 2014 r.

W wyniku rozpoznania skargi A. i J. P. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1311/14, uchylił decyzje organów obu instancji. W ocenie tego Sądu, w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy decyzją Wojewody nie został określony przebieg inwestycji. Wprawdzie organ w uzasadnieniu odwołał się do decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale nie uczynił jej załącznikiem do swojej decyzji. Wobec powyższego, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien tak określić w decyzji przebieg inwestycji aby był wiadomy nie tylko obszar prac i teren eksploatacji ale konkretne jej usytuowanie na nieruchomości.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Starosta C., działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 7 oraz art. 132 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), powoływanej dalej jako u.g.n. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie miasta R., gmina R., województwo z., stanowiącej własność J. i A. P., poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 15 kV relacji C. – R., w tym na ułożenie linii kablowej na głębokości ok. 1 m i na długości ok. 260 m, posadowieniu jednego słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2 x 0,75 m (1,5 m) i powierzchni 0,0388 ha, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że lokalizacja kablowej linii została usytuowana po śladzie istniejącej wcześniej linii napowietrznej, przy istnieniu której właściciele uzyskali prawo do zabudowy nieruchomości. Ponadto kwestia lokalizacji linii jako inwestycji celu publicznego została rozstrzygnięta w decyzji Burmistrza R. z dnia [...] grudnia 2011 r. Zdaniem organu, w tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Przebieg trasy samej linii kablowej może być rozpatrywany jedynie w oparciu o zapisy decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.

Wojewoda Z., po rozpoznaniu odwołania A. i J. P. decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 – 7 u.g.n., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że dla oceny spełnienia przesłanki wystąpienia w konkretnym przypadku celu publicznego, wynikającego z art. 6 u.g.n. podstawę stanowi ostateczna decyzja Burmistrza R. z [...] grudnia 2011 r., w której szczegółowo scharakteryzowano przebieg inwestycji. W załączniku do decyzji lokalizacyjnej znajduje się szczegółowy projekt graficzny przedstawiający przebieg planowanej inwestycji. Organ stwierdził, że decyzja lokalizacyjna określająca przebieg planowanej inwestycji została wydana [...] grudnia 2011 r., wobec czego wszelkie prace budowlane na tej działce, a także wszelkie pozwolenia budowlane winny uwzględniać postanowienia decyzji lokalizacyjnej. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na wspomnianej działce została wydana [...] lutego 2014 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przebieg odcinka kablowej linii elektroenergetycznej, wskazany w załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji jest tożsamy z przebiegiem tej linii, określonym na mapie stanowiącej załącznik do decyzji lokalizacyjnej.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżących w zakresie braku wskazania w załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji projektowanego słupa, Wojewoda wskazał, że pełnomocnik inwestora – w odpowiedzi na pismo organu z [...] sierpnia 2016 r. - nadesłał trzy egzemplarze mapy z dokładnym oznaczeniem projektowanego słupa. Organ dokonał oceny tego dokumentu i stwierdził, że projektowany na działce [...] słup jest umiejscowiony identycznie jak w załączniku graficznym przy decyzji organu I instancji, jednakże inwestor na nowej mapie "oznaczył werbalnie" tę budowlę. Zdaniem Wojewody, powyższe ustalenia nie wprowadzają nowych środków dowodowych w sprawie, nieznanych stronom postępowania, a jedynie stanowią wyjaśnienia w sprawie, bowiem przedmiotowy słup znajduje się na pierwotnym załączniku graficznym. Z kolei, dokonując analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku badania przebiegu odcinka kablowej linii na działce nr [...] stwierdzono, że jej usytuowanie będzie zrealizowane po śladzie istniejącej wcześniej linii napowietrznej, przy istnieniu której właściciele działki uzyskali prawo do zabudowy.

Wojewoda stwierdził ponadto, że odcinek kablowej linii przebiega wzdłuż granicy działki, bardziej oddalonej od budynku mieszkalnego, co pozwala uznać, że inwestor miał na względzie jak najmniejszą uciążliwość dla właścicieli nieruchomości, a projektowany słup znajduje się na skraju działki w miejscu jak najbardziej oddalonym od zabudowań.

J. i A. P. wnieśli skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do stwierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej przesłanki ustawowe pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z opisanej na wstępie działki stanowiącej własność skarżących.

Budowa linii energetycznej została przesądzona ostateczną decyzją Burmistrza R. o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kwestia prowadzenia rokowań i braku porozumienia między inwestorem a właścicielami gruntu jest oczywista. Nie doszło bowiem do złożenia takich oświadczeń, które pozwoliłyby w sposób bezkonfliktowy zrealizować cel, którego dotyczy wniosek złożony w trybie wskazanego powyżej przepisu materialnoprawnego.

Na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., właściciel lub użytkownik wieczysty, ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości.

Decyzja Starosty C. nie wyszła poza dopuszczony powyższym przepisem zakres ograniczenia właściciela. Organ I instancji jednoznacznie wskazał zarówno przebieg inwestycji przez przedmiotową nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa skarżącej w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia inwestycji, zgodnie z warunkami wynikającymi z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przebieg planowanej linii elektroenergetycznej, jak i zakres ograniczenia, został określony w decyzji oraz na mapie - załączniku graficznym obrazującym przebieg inwestycji. Z uwagi na warunki gruntowe (możliwość występowania w terenie różnego rodzaju przeszkód) nie jest też możliwe wskazanie z dokładnością do jednego milimetra długości linii oraz głębokości jej ułożenia, stąd w decyzji organ wskazał, że będzie to długość około 260 m oraz głębokość około 1 m.

Zdaniem Sądu I instancji zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku. Organ zastosował się do przytoczonych wyżej wytycznych i określił w należyty sposób przebieg inwestycji, czyniąc integralną częścią decyzji załącznik graficzny w postaci mapy w skali 1:1000. Na mapie tej oznaczono także projektowany słup kablowy, z tym jednak, że oznaczenie to nie jest identyczne z symbolem znajdującym się w legendzie tejże mapy. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda zwrócił się do inwestora o wskazanie, w którym miejscu na załączniku mapowym, dołączonym do decyzji Starosty C. z [...] maja 2016 r. znajduje się słup, o którym mowa w treści osnowy tej decyzji. W wyniku porównania nadesłanej przez inwestora mapy zawierającej dokładne oznaczenie projektowanego słupa z załącznikiem graficznym do decyzji Starosty C. organ odwoławczy stwierdził, że projektowany na działce nr [...] słup jest umiejscowiony identycznie jak we wspomnianym załączniku.

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem II instancji, że powyższe ustalenie nie wprowadza nowych, nieznanych stronom postępowania środków dowodowych a jedynie stanowi uzupełniające wyjaśnienie w sprawie bowiem przedmiotowy słup znajduje się na pierwotnym załączniku graficznym. Na załączniku graficznym do decyzji Wojewody z dnia [...] października 2016 r. jedynie doprecyzowano oznaczenie wspomnianego słupa, którego lokalizacja jest identyczna jak na opisanym wyżej załączniku do decyzji Starosty C. z dnia [...] maja 2016 r.

Nietrafnym okazał się także zarzut braku przeprowadzenia przez organ drugiej instancji właściwej analizy jak najmniejszej uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wnoszących odwołanie. Organ w toku badania przebiegu odcinka kablowej linii na działce nr [...] stwierdził, że jej usytuowanie będzie zrealizowane po śladzie istniejącej wcześniej napowietrznej linii, przy istnieniu której właściciele działki uzyskali prawo do zabudowy. Ponadto, po przeprowadzeniu analizy mapy z umiejscowieniem inwestycji, organ stwierdził, że odcinek kablowej linii przebiega wzdłuż granicy działki bardziej oddalonej od budynku mieszkalnego, co pozwala uznać, że inwestor miał na względzie jak najmniejszą uciążliwość dla właścicieli nieruchomości, a projektowany słup znajduje się na skraju działki w miejscu najdalej oddalonym od zabudowań.

Niezrozumiały jest, zdaniem sądu I instancji, zarzut braku ustaleń co do możliwości alternatywnego przebiegu linii energetycznej, uwzględniającego w wyższym stopniu interes wnoszących odwołanie. Nie sposób stwierdzić o jaki alternatywny przebieg linii chodzi skarżącym, ewentualnie co należy rozumieć pod pojęciem "odsunięcia linii dla uwzględnienia słusznego interesu właścicieli i jak najmniejszej uciążliwości". Mapa stanowiąca załącznik graficzny do decyzji Starosty C. z dnia [...] maja 2016 r. (sporządzona w skali 1:1000) wskazuje, że odległość linii od granicy działki wynosi 0,5 – 0,7 mm na mapie – czyli 5 – 6 m w rzeczywistości. W tej sytuacji przesunięcie inwestycji jeszcze bardziej w kierunku granicy działki oznaczałoby realizację przedsięwzięcia na samej granicy a nawet z jej przekroczeniem.

Co do braku odniesienia się do dowodów przedłożonych przez wnoszących odwołanie, jak również wniosków o przeprowadzenie dowodów z oględzin nieruchomości oraz przesłuchania stron, a także nieprzeprowadzenia tychże dowodów – należy wskazać, że naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, kiedy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dowody te, zdaniem skarżących miały potwierdzić aktualny stan działki nr [...], jej zabudowę budynkiem mieszkalnym oraz prowadzone na jej obszarze uprawy, jednakże okoliczności te nie zostały przez organ zakwestionowane, wobec czego ich przeprowadzenie nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 września 2015 r., z punktu widzenia okresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz terminu rozpoczęcia prac, fakt prowadzenia na przedmiotowych gruntach upraw ekologicznych pozostaje bez znaczenia. Natomiast wzniesienie na nieruchomości budynku, chociaż zostało poprzedzone decyzją o warunkach z dnia [...] lutego 2009 r. - wcześniejszą niż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] grudnia 2011 r., to jednak nastąpiło w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w dniu [...] lutego 2014 r. a zatem późniejszą niż wspomniana decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Decyzja o pozwoleniu na budowę winna uwzględniać postanowienia decyzji lokalizacyjnej. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że na przedmiotowej działce w chwili wydawania zarówno decyzji lokalizacyjnej, jak i decyzji o warunkach zabudowy czy też decyzji o pozwoleniu na budowę istniała napowietrzna linia elektroenergetyczna 15 kV, której przebieg był zbliżony do przebiegu projektowanej linii kablowej.

Porównanie zapisów decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz zakresu ograniczenia wynikającego z decyzji Starosty nie wskazuje na występowanie pomiędzy nimi sprzeczności.

Nieuzasadniony jest także zarzut prowadzenia postępowania administracyjnego niezgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Zgodnie z treścią art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Nie sposób zatem zarzucać temu organowi, że przeprowadzał dodatkowe ustalenia odnośnie położenia słupa wchodzącego w skład projektowanej linii, zwłaszcza, że nie były to ustalenia nowe lecz jedynie uzupełniające ustalenia dokonane przez Starostę.

Inwestor, jako wykonawca robót budowlanych, najlepiej jest zorientowany jakiej szerokości teren będzie niezbędny do ich wykonania. Tylko w sytuacji gdyby wniosek inwestora określał szerokość pasa technologicznego w sposób nasuwający wątpliwości co do jego niezbędnej szerokość, organ zobowiązany byłby do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia tych wątpliwości, co jednak w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. P. i A. P., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji pomimo uchybień popełnionych przez organy obu instancji sprowadzających się do wydania a następnie utrzymania w mocy decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, której rozstrzygnięcie zakreślające zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez skarżących a zarazem granice uprawnień inwestora związanych z realizacją przedsięwzięcia nie określa zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 124 ust. 1 u.g.n. dokładnego przebiegu inwestycji z oznaczeniem lokalizacji słupa kablowego stanowiącego jej element,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji pomimo niezapewnienia skarżącym w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego możliwości rozpatrzenia w dwóch instancjach istotnych kwestii związanych: z lokalizacją słupa kablowego stanowiącego element inwestycji, z oceną okoliczności mających znaczenie dla analizy jak najmniejszej uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w związku z przedmiotową inwestycją,

art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organy administracji w przedmiotowej sprawie nie miały obowiązku przeprowadzenia analizy jak najmniejszej uciążliwości sposobu korzystania z nieruchomości skarżących chociaż związane były wskazaniami poczynionymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1311/14, które zobowiązywały je do przeprowadzenia takiej analizy, a Sąd pierwszej instancji zobligowany był do uwzględnienia powyższego przy rozstrzygnięciu sprawy i błędne uznanie, że organy administracji zastosowały się do wskazań zawartych w tymże wyroku,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji pomimo nie przeprowadzenia wyczerpującego wyjaśnienia przez organy administracji wszystkich okoliczności istotnych dla dokonania analizy jak najmniejszej uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących.

e) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do podnoszonych przez skarżących w wywiedzionej skardze zarzutów odnośnie braku poczynienia przez organy administracji w niniejszej sprawie analizy uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących odnośnie technologii oraz głębokości prowadzenia linii kablowej, mając na uwadze przeznaczenie tej nieruchomości i jej faktyczne wykorzystywanie przez skarżących podczas gdy taka analiza winna zostać przeprowadzona a brak poczynienia powyższych ustaleń istotnych dla wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, winien skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez:

jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie i uznaniu za spełnienie wszystkich wymogów co do decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wynikających z powołanego przepisu w związku z wydaniem i utrzymaniem w mocy w niniejszej sprawie wiążącego rozstrzygnięcia, które to nie określa lokalizacji elementu inwestycji mającej przebiegać przez działkę skarżących w postaci słupa kablowego, podczas gdy dyspozycja art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości w związku z czym decyzja wydana na podstawie tego przepisu winna jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość,

jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie poprzez wskazanie, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżących zgodnie z wnioskiem inwestora, podczas gdy nie przeprowadzono, zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. właściwej analizy jak najmniejszej uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących i nie wydano rozstrzygnięcia, które uwzględniałoby ustalenia dokonane w tym zakresie i wiązało się z możliwą jak najmniejszą uciążliwością dla skarżących,

na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie naruszenie przepisów art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy administracji przy wydawaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie są obowiązane do przeprowadzania analizy jak najmniejszej uciążliwości dla nieruchomości, podczas gdy normy wynikające z tychże przepisów nakazują dokonywanie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w taki sposób aby nie doprowadziło ono do naruszenia istoty prawa jej własności, co wymaga przeprowadzenia wskazanej analizy mając na uwadze przeznaczenie danej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie opierała się na usprawiedliwionych podstawach.

Organy administracji i sąd administracyjny rozpatrujące sprawę ponownie, po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 września 2015r. sygn. akt II SA/Sz 1311/14, pozostawały na podstawie art. 153 p.p.s.a. związane oceną prawną zawartą w wymienionym wyżej wyroku. Ocena ta sprowadzała się do stwierdzenia, że konieczne jest określenie, której części nieruchomości skarżących ma dotyczyć ograniczenie prawa własności. Wskazano także, że uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, by przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela. W związku z tym organ przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Musi to znaleźć odzwierciedlenie w sentencji i uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku rzeczą organu administracji było takie określenie przebiegu inwestycji, aby był znany nie tylko obszar prac i teren eksploatacji, ale także konkretne jej usytuowanie na nieruchomości, co pozwoli ocenić zakres ograniczenia korzystania z tej nieruchomości oraz pozwoli na rzeczywistą ocenę zgodności tej decyzji z decyzją ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego.

Wobec powołania wśród podstaw kasacyjnych art. 153 p.p.s.a. należało w pierwszym rzędzie ocenić zatem, czy organy ponownie rozpatrujące sprawę, oraz sąd I instancji uwzględniły powyższą ocenę prawną, którą były związane.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania udzielone organom administracji w powołanym wyżej prawomocnym wyroku zostały należycie wykonane, a zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest nieuzasadniony.

Zarówno lokalizacja samej linii energetycznej, jak i słupa energetycznego zostały uwzględnione na mapie w skali 1:1000. Taki stopień szczegółowości określenia zakresu ingerencji w prawo własności zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. dokonanego w zaskarżonej decyzji należy uznać za całkowicie wystarczający. Decyzja oparta na art.124 ust. 1 u.g.n. nie zastępuje w żadnej mierze dokumentacji projektowej, a zatem skala w jakiej odzwierciedla się lokalizację inwestycji dopuszcza pewien stopień przybliżenia. W okolicznościach niniejszej sprawy konkretyzacja ograniczenia prawa własności skarżących w przestrzeni została dokonana należycie, a zatem nie sposób uznać zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. za usprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy miał możliwość wydania decyzji kasacyjnej jedynie w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Dostrzeżenie w postępowaniu odwoławczym konieczności precyzyjniejszego określenia lokalizacji słupa energetycznego na działce skarżących nie wymagało bynajmniej przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie uzasadniającym przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy, rozpatrujący sprawę ponownie wskutek złożenia odwołania był uprawniony, by dokonać określenia lokalizacji tego słupa w załączniku graficznym do decyzji – stanowiącym mapę w skali 1:1000. Nie był zatem zasadny także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., określającego zasadę dwuinstancyjności.

Argumentacja skarżących, wskazująca na to, że ich zdaniem każda czynność dowodowa powinna podlegać ocenie w dwóch instancjach czyniłaby bezprzedmiotową regulację art. 136 i 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu z daty wydania decyzji), dopuszczającą wprost postępowanie dowodowe przed organem odwoławczym, o ile jego zakres nie odpowiadał pojęciom "w całości" lub "w znacznej części". Niezależnie od tego należy podzielić stanowisko organu, zgodnie z którym określenie lokalizacji inwestycji w przestrzeni nie stanowiło w ogóle czynności dowodowej.

Analiza uciążliwości zamierzonej inwestycji dla właścicieli nieruchomości została przeprowadzona w zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku skarżących nie wymagała ona, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególnej formy, a zwłaszcza nie musiała być przeprowadzona przez biegłego, czy rzeczoznawcę. Żaden przepis prawa nie wymagał zachowania takiej formy "analizy uciążliwości". Jest to pojęcie ukształtowane w orzecznictwie i uznać należy, że czyni zadość wymogom takiej analizy także poprawny logicznie, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego, spójny proces rozumowania przeprowadzony przez organ administracji na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ administracji dokonał prawidłowej, samodzielnej oceny okoliczności faktycznych i przedstawił trafne i przekonywujące rozumowanie, zgodnie z którym lokalizacja zamierzonej inwestycji jest stosunkowo najmniej uciążliwa dla skarżących. Organ wskazał w szczególności na przebieg zamierzonej inwestycji przy granicy działki odleglejszej od zabudowań i na to, że będzie ona zrealizowana po śladzie linii napowietrznej istniejącej wcześniej Podkreślić należy także, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawili alternatywnej możliwości przeprowadzenia przedmiotowej linii energetycznej, która miałaby być dla nich dogodniejsza. Całokształt okoliczności faktycznych istotnych dla kwestii oceny uciążliwości inwestycji dla właścicieli nieruchomości został objęty analizą. Słusznie zwrócił uwagę sąd I instancji na to, że rodzaj upraw prowadzonych przez skarżących na terenie działki nie ma znaczenia, biorąc pod uwagę charakter inwestycji, zaś lokalizacja budynku mieszkalnego musiała uwzględniać rozstrzygniecie dokonane decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Nie był zasadny zatem także i zarzut naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postepowania dowodowego art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.

Wreszcie także i zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pozbawiony był jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom tego przepisu. W szczególności uzasadnienie to wyjaśnia dlaczego sąd uznał za wystarczającą analizę uciążliwości przeprowadzoną przez organ administracji w zaskarżonej decyzji.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenia prawa materialnego stanowią w istocie powtórzenie zarzutów powołanych w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Dotyczą one wydania przez organy administracji decyzji na podstawie art.124 ust. 1 u.g.n. z uchybieniem obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości oraz z uchybieniem obowiązku przeprowadzenia analizy uciążliwości zaplanowanej inwestycji. Do obu tych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już wyżej w ramach oceny zasadności podstaw prawnoprocesowych, uznając je za całkowicie pozbawione podstaw.

Zbyteczne jest zatem powtarzanie wyrażonego już wcześniej stanowiska w tym przedmiocie.

W tym stanie sprawy, uznając skargę kasacyjną za całkowicie pozbawioną usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.184 p.p.s.a jak w sentencji wyroku.