Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2388/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 44c, art. 4 pkt 27
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 327/13 w sprawie ze skargi K. C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 327/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę K. Sp. z o.o. z siedzibą w Pabianicach (na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] marca 2013 r. numer [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż w dniu 16 stycznia 2013 r. w prowadzonym przez Spółkę sklepie H. przy ul. R. w Ostrowcu Świętokrzyskim została przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowcu Świętokrzyskim kontrola, mającą na celu sprawdzenie wykonania zarządzeń zawartych w decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2013 r. Decyzja ta wydana została po dokonanej w dniach [...] stycznia 2013 r.- [...] stycznia 2013 r., kontroli w/w sklepu, przeprowadzonej na skutek interwencji redakcji lokalnej gazety informującej o sprzedaży tzw. "dopalaczy". Rozstrzygnięciem tym, któremu ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia ludzi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów pod nazwą: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu (pkt 1 ) oraz nakazano i zobowiązano właściciela sklepu do zabezpieczenia wyżej wymienionych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy (pkt 2 ). W podstawie prawnej powołano art. 27 c ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263) w zw. z art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124).

Podjęte w dniu 16 stycznia 2013 r. czynności kontrolne wykazały, że w sklepie znajduje się nowa partia produktów (42 sztuki), których dotyczył pkt 1 w/w decyzji. Przedstawiciele organu pobrali z nowej partii produktów znajdujących się w sklepie próbki (po dwie sztuki opakowań z każdego asortymentu), w celu przeprowadzenia badań przez laboratorium Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Pozostałe produkty z nowej partii (łącznie 34 opakowania jednostkowe produktów) zostały przeliczone, a następnie zabezpieczone na zapleczu sklepu. Sprzedawczyni A. S. wyjaśniła, że nowa partia została dostarczona przez właściciela sklepu J. G. w dniu 11 stycznia 2013 r. W dniu kontroli sprzedano jedno opakowanie Cząstki Boga : Agni.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., wydaną na podstawie art. 27 c ust. 1, 2, 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 108 § 1 k.p.a., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostrowcu Świętokrzyskim:

1. nakazał zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu H. w Ostrowcu Świętokrzyskim ul. R., wprowadzającego do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące;

2. nakazał i zobowiązał podmiot do zabezpieczenia nowej partii produktów wprowadzanych do obrotu, na które obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu zgodnie z ww. decyzją z dnia [...].01.2013r., na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego.

W oparciu o art. 10 § 2 k.p.a. odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało przekazane pełnomocnikowi Spółki niezwłocznie po zakończonej kontroli w dniu 16 stycznia 2013 r. faksem oraz wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres skarżącej Spółki i pełnomocnika.

W odwołaniu od ww. decyzji Spółka wskazała na naruszenie art. 10 § 1, art. 81, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 108 K.p.a., art. 27 c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 77 ust. 6, art. 84c, art.79, art.79a, art. 79b oraz art. 82 ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672).

Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie stwierdzając, że organ I instancji przeprowadził w należącym do Spółki sklepie prawidłowe oraz zgodne z ustawowymi uprawnieniami postępowanie kontrolne, a ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzi miał nie tylko prawo, ale i obowiązek zastosowania przepisów, których naruszenie zarzucono w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że stan faktyczny ustalony podczas kontroli w dniu 16 stycznia 2013 r. jest ewidentnym dowodem na to, że Spółka ignoruje obowiązujące przepisy art. 44 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, działając jednocześnie przeciwko zdrowiu i życiu ludzi. Okoliczności te potwierdzają wyniki badań sprzedawanych produktów, przeprowadzone w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie, które stwierdziły obecność substancji psychoaktywnych. Substancje te w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii są środkami zastępczymi. Zdaniem organu odwoławczego radykalne kroki prawne i wydanie zakwestionowanej decyzji były w pełni uzasadnione, gdyż w przeciwnym wypadku dochodziłoby do sytuacji, w której następowałyby kolejne zabezpieczenia tych produktów i wydawanie kolejnych zakazów. Odpowiadając na zarzuty odwołania powołano się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1387/12 podkreślając jednocześnie, że treść uzasadnienia decyzji organu I instancji wyjaśnia przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślono, że Spółka swoimi dotychczasowymi działaniami nie dawała gwarancji, że zaprzestanie sprzedaży przedmiotowych produktów.

W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, nieodniesienie się w treści uzasadnień do wszystkich zarzutów skarżącego, w tym nieokreślenie zagrożenia, któremu miałby zapobiegać zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, niewyjaśnienie na jakiej postawie prawnej organ wbrew art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wstrzymał faktycznych czynności kontrolnych po wniesieniu przez stronę sprzeciwu, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, że istnieje podejrzenie, iż wskazane produkty to środki zastępcze i "stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia", a także niewyjaśnienie przez organy zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz niewyjaśnienie okoliczności, iż w trakcie kontroli zostały naruszone w sposób rażący przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; b) naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej; c) naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – mające wpływ na wynik tej kontroli; d) naruszenie prawa materialnego tj. art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do produktów, wymienionych w decyzji, a także poprzez niewskazanie, wbrew dyspozycji artykułu, okresu na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów; e) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek i niewskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności; f) naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez organ I instancji poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przeprowadził dowód z akt administracyjnych ([...]) załączonych do akt sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/13 ze skargi Spółki na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] marca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. po. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – jako niezasadną. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia lub stwierdzenia jego nieważności. Sąd podkreślił, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest - wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263, ze zm.) - realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań nie ma charakteru zamkniętego - na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r., poz. 124) wynika z kolei, że przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Art. 44 b w/w ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z definicją ustawową "środka zastępczego" zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy – jest to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. "Wprowadzanie do obrotu" -stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy (ust. 1). W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt oraz nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3). Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672).

Sąd wskazał, że jakkolwiek art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uzależnia wydanie decyzji w tym trybie od zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, to art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który uprawnia organ do odpowiedniego zastosowania pierwszego z powołanych przepisów, wymaga jedynie stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym.

W ocenie Sądu zostały spełnione przesłanki określone w art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W świetle stanu faktycznego sprawy nie budzi wątpliwości wprowadzanie przez Spółkę do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Stanowisko organu w tym zakresie, bazującego na interwencji redakcji lokalnej gazety informującej o sprzedaży podejrzanych produktów tzw. "dopalaczy" (k. 43 akt administracyjnych do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/12), potwierdzają protokoły badań pobranych ze sklepu Spółki próbek ww. produktów, przeprowadzonych w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie (k. 44-47). Dokumentacja ta wykazała obecność substancji psychoaktywnych, tj. UR-144, pentedron, izopentedron, 3,4-DMMC, stanowiących analogi strukturalne substancji wymienionych w wykazach substancji odurzających i psychotropowych (załączniki do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) – które są środkami zastępczymi w rozumieniu tej ustawy.

Sąd podkreślił, że wprowadzanie do obrotu i sprzedaż ww. środków zastępczych odnosi się do tych samych produktów, których dotyczy uprzednio wydany w dniu 10 stycznia 2013r. i opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności zakaz wprowadzania do obrotu. Wobec jednoznacznego ignorowania przez stronę skarżącą zaleceń zawartych w tej decyzji oraz generalnego zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych -określonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - organy nadzoru sanitarnego prawidłowo nakazały zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach sklepu H. w Ostrowcu Świętokrzyskim ul. R., zobowiązując jednocześnie Spółkę do zabezpieczenia nowej partii ww. produktów. Tym samym zarzut naruszenia art. 27 c ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Sąd uznał za niezasadny.

Sąd wskazał, że zarzut, iż w dacie kontroli z dnia 16 stycznia 2013r. strona nie znała treści decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. II SA/Ke 326/13. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2013r. (k. 50) zawarto w nim informację o treści decyzji z tego samego dnia, którą wstrzymano wprowadzanie do obrotu ww. produktów. O treści tego protokołu z kontroli oraz wydanej decyzji strona skarżąca posiadała wiedzę, o czym świadczy wniesienie przez Spółkę w dniu 10 stycznia 2013r. (data wpływu do organu 14 stycznia 2013r.) sprzeciwu do prowadzonych czynności kontrolnych (k. 18 akt dołączonych sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/13). W świetle powyższego brak jest podstaw aby uznać, że w dacie kolejnej kontroli w dniu 16 stycznia 2013r. Spółka nie miała wiedzy o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu zakwestionowanych przez organ produktów. Sąd uznał za niezasadny także zarzut strony o "niewskazaniu, wbrew dyspozycji ww. artykułu (art. 27 c), okresu na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów". Organ I instancji nakazał zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu Spółki, wskazując – zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – że następuje to na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. Określony został zatem maksymalny, zgodny z przepisem ustawy okres, na jaki właściwy państwowy inspektor sanitarny uprawniony jest nałożyć ten nakaz. Nadto ustalony w taki sposób termin umożliwia wcześniejsze wznowienie działalności – w przypadku gdyby badania pobranych próbek wypadły pozytywnie dla strony. Powoduje to uproszczenie i skrócenie postępowania. Identyczną argumentację odnieść należy do terminu zabezpieczenia określonej w decyzji partii produktów – na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy.

Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że w niniejszym postępowaniu zabezpieczona została realizacja zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) poprzez podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ I instancji – nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności – prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Decyzja ta zapobiega korzystaniu przez konsumentów z produktu stwarzającego zagrożenie dla ich zdrowia. Za niezasadne Sąd uznał także podniesione w skardze zarzuty w zakresie rażącego naruszenia art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej podkreślając, że strona nie wskazała w czym upatruje tej wadliwości. Sąd podniósł, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności kontrolne zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6, 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Następnie poinformowano sprzedawczynię o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b ustawy z dnia 2 lipca 2004r.). Zdaniem Sądu wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r.). Również zakazu podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy nie stosuje się w sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004r.).

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a uchylenie decyzji mogą powodować tylko naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które odpowiednio miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik kontroli, powoduje, że dowody przeprowadzone w toku kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym zgodnie z art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takiego wpływu strona skarżąca nie wykazała. Ustosunkowując się do pozostałej argumentacji strony Sąd wskazał, że jednym z obowiązków przedsiębiorcy ustanowionych na gruncie ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004r. jest spełnianie określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej (art. 18). Sąd wyjaśnił, że jakkolwiek zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r.), to w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. – poprzez brak wstrzymania czynności kontrolnych pomimo wniesionego przez stronę sprzeciwu – Sąd uznał stanowisko Spółki w tym zakresie za niezasadne. Sąd podkreślił, że postanowieniem z dnia 4 lutego 2013r. (k. 19) Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia [...] stycznia 2013r. w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych w sklepie H. pomimo zgłoszonego sprzeciwu i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie rozpoznania wniesionego przez stronę sprzeciwu. Rozstrzygnięcie to jest ostateczne i prawomocne.

Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 81 k.p.a. W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie odstąpienie od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i możności wypowiedzenia się co do zebranych dowodów podyktowane było niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego. Ponadto strona skarżąca nie wykazała, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Sąd podkreślił, że istotny wpływ na prawidłowe podjęcie rozstrzygnięcia w zaistniałym stanie faktycznym miało również to, że wprowadzane przez strone skarżącą do sprzedaży specyfiki – których skład potwierdziły ekspertyzy Narodowego Instytutu Leków w Warszawie – uzasadniają przyjęcie stanowiska, że stanowią one zagrożenie dla życia i zdrowia. Działalność organów nadzoru sanitarnego, których zadaniem jest obowiązek ochrony fundamentalnych wartości w postaci życia i zdrowia ludzkiego, ze swej istoty wiązać się będzie z wkroczeniem w autonomię i w sferę wolności jednostki, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Podyktowane to jest jednak realizacją nadrzędnego celu, a równocześnie podstawowego obowiązku Państwa jakim jest ochrona zdrowia i życia obywatela.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. Sp. z o.o. z siedzibą w P., zaskarżając wyrok w całości.

Strona skarżąca zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:

a) w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, polegający na uznaniu, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r., której wykonalność była sprawdzana przez organy w trakcie kontroli w dniu 16 stycznia 2013 r. wiązała stronę jeszcze przed jej prawidłowym doręczeniem, mimo tego, że strona nie znała jej treści, a zatem niemożliwe było jej wykonanie;

b) w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji nie uzasadniały decyzji na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego, nie wyjaśniły podstawy prawnej i zaistnienia wszystkich przesłanek powołanych przepisów prawa, nie odniosły się do wszystkich zarzutów stawianych skarżonym decyzjom, w tym na celowe niestosowanie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w toku prowadzonych czynności kontrolnych, będących podstawą wydanych decyzji, a także nieuzasadnienie zaistnienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia mimo, że Sąd powołuje się na tę okoliczność i traktuję ją tożsamo jak "uzasadnione podejrzenie zagrożenia zdrowia i życia";

c) w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji nie zapewniły stronie postępowania czynnego udziału w sprawie, oraz odstępując od tej zasady nie uzasadniły przesłanki zaistnienia bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia;

d) w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w wyniku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji wydały decyzje na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania oraz dowodów przeprowadzonych już po wydaniu decyzji I stopnia i podlegających z mocy art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyłączeniu;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:

a) w postaci art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi i uznanie, że organ stosując powołany przepis był uprawniony do "nakazania i zobowiązania podmiotu do zabezpieczenia nowej partii produktów", mimo że powołany przepis daje jedynie prawo państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu do nakazania wstrzymania lub wycofania produktów, a nie do nakazania "zabezpieczenia nowej partii towaru"

b) w postaci art. 27 c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo iż w chwili wydawania decyzji nie istniało żadne zagrożenie, jego istnienie nie było udowodnione, a działania organu polegające na wycofaniu kwestionowanych produktów z obrotu i ich zatrzymanie spowodowały usunięcie rzekomego zagrożenia, zanim skarżona decyzja weszła w życie, zatem nakaz zaprzestania prowadzenia działalności do czasu "usunięcia zagrożenia" w ogóle nie powinien być wydawany z uwagi na fakt, że organ usunął już hipotetyczne zagrożenie swoim uprzednim działaniem;

c) w postaci art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez Sąd, że produkty objęte skarżoną decyzją są środkami zastępczymi, wyłącznie na podstawie opinii wydanej przez Narodowy Instytut Leków, która to opinia nie uwzględniała konieczności spełnienia przesłanki ustawowej, dla uznania, że produkt jest środkiem zastępczym, a jaką jest "używanie" produktu "zamiast środka odrzucającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa" , której to przesłanki organy, ani Sąd nie wykazali, stwierdzając za opinią, że produkty są środkami zastępczymi, należy także podnieść, że opinia Narodowego Instytutu Leków została wydana po wydaniu skarżonej decyzji a do jej treści strona nie mogła się odnieść;

d) w postaci art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84 c ust. 5, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79 a oraz art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisów i oddaleniu skargi, mimo że skarżone decyzje były oparte na ustaleniach poczynionych w oparciu o dowody z kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, a organ kontrolny wbrew bezwzględnie obowiązującym przepisom ustawy nie wstrzymał prowadzenia dalszych czynności kontrolnych po złożeniu pisemnego zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu i złożeniu przez przedsiębiorcę sprzeciwu na czynności kontrolne, a następnie nie rozpatrzył- zgodnie z przepisami prawa- złożonego sprzeciwu, a także poprzez uznanie w sposób nieprawidłowy przez Sąd, że nie może zastosować w/w przepisu i uczynić przedmiotem badania postępowania kontrolnego stanowiącego jedyny dowód w sprawie, gdyż jest to "inna sprawa administracyjna", a także poprzez błędne uznanie przez Sąd, że przeprowadzenie kontroli w sposób rażąco sprzeczny z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej nie miało wpływu na wynik tej kontroli, mimo iż gdyby stosowano przepisy prawa w ogóle kontrola nie byłaby wszczęta w dniu 16.01.2013 r. i strona mogłaby się zapoznać po jej doręczeniu z decyzją, której wykonalność kontrola sprawdzała;

e) w postaci art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji braku "bezpośredniego zagrożenia" a jedynie powoływanie się przez Sąd i organy administracji na przesłankę podejrzenia istnienia zagrożenia dla zdrowia lub życia;

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obydwu instancjach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a to z poniższych względów.

Po pierwsze, chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne (...). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa - art. 107 § 3 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej decyzje organów administracji publicznej wydane w niniejszej sprawie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. tak w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego. Organy obu instancji ustaliły stan faktyczny sprawy opierając się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, wskazały dowody na których się oparły i dokonały ich oceny zgodnej z art. 80 k.p.a. Ocena materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności, gdyż organy oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dane okoliczności zostały udowodniona. Organy nadzoru sanitarnego ustaliły okoliczności sprawy mając na uwadze przeprowadzoną kontrolę i wyniki badań przeprowadzonych w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie.

Sąd pierwszej instancji dokonał należytej kontroli decyzji poddając ocenie również przeprowadzone postępowanie administracyjne. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a wydane decyzje odpowiadają prawu. W szczególności trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja zawiera wyjaśnienie ustawowych przesłanek wydania decyzji oraz wskazanie okoliczności, które uzasadniały zakwestionowanie produktów pod nazwą: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i wydanie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji.

A zatem, skoro nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., to Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. i art. 75 § 1 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., nakazującej zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Taką możliwość przewiduje art. 10 § 2 k.p.a. stanowiąc, iż organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji uznał, że taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie, albowiem sprawa wymagała szybkiego działania i załatwienia ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. W takim przypadku nie można skutecznie twierdzić, że organy wydały decyzję na podstawie dowodów sprzecznych z prawem.

Przypomnieć też należy, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem danego postępowania. Organ II instancji nie może ograniczyć się do rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy postąpił zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 5, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a i art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji trafnie też wskazał, że jak wynika z protokołu kontroli – czynności kontrolne zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i poinformowano sprzedawczynię o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79 a powyższej ustawy). Prawidłowo wyjaśnił też Sąd, iż w przypadku gdy – tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy – przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy).

Podkreślić też należy, iż - z mocy art. 84 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - przepisów art. 82 (zakaz podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy) i art. 83 tej ustawy ( czas trwania kontroli ) nie stosuje się wobec działalności przedsiębiorców w zakresie objętym nadzorem sanitarnym na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm.) i ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa żywności.

Z powyższych względów zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. z powołaniem się na art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie może odnieść zamierzonego skutku. Rację ma Sąd pierwszej instancji, iż w takich sytuacjach jak w niniejszej sprawie działalność organów nadzoru sanitarnego ze swej istoty wiązać się będzie zwykle z wkroczeniem w sferę wolności jednostki, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Podyktowane to jest realizacją nadrzędnego celu, a równocześnie podstawowego obowiązku Państwa jakim jest ochrona zdrowia i życia obywatela. Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przyznają organom inspekcji sanitarnej szczególne uprawnienia w sytuacji zaistnienia podejrzenia, że określony produkt jest środkiem zastępczy. W takiej sytuacji zasada szybkości działania i konieczność ochrony zdrowia i życia obywateli stawiana jest z woli ustawodawcy na pierwszym miejscu, przed prawami danego podmiotu dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej, a to z tego względu, że nie może uzyskać ochrony prawnej działalność godząca w ustanowione zasady ochrony zdrowia i życia obywatela, zagwarantowane ne m.in. w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sądowi pierwszej instancji nie można także skutecznie zarzucić naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Naruszenia tego przepisu przez Sąd strona upatruje w tym, iż uznano, że produkty objęte zaskarżoną decyzją są środkami zastępczymi wyłącznie na podstawie opinii wydanej przez Narodowy Instytut Leków.

Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że produkty: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, lecz uznał, że organ nadzoru sanitarnego - wobec zachodzącego podejrzenia, że produkty te są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - miał podstawy do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263) w związku z art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012r. poz. 124).

Zgodnie z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm.). Stosownie do art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Przez środek zastępczy w rozumieniu art. art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii rozumie się substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Podkreślić należy, iż dyspozycją przepisu art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii objęte są nie tylko środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy, ale i produkty, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi.

Tym samym dla wydania decyzji na podstawie art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r. poz. 124) wystarczające jest zaistnienie podejrzenia, że dany produkt jest środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy.

Takie podejrzenie zachodziło w przypadku wskazanych wyżej produktów. To dawało organom podstawę do zastosowania art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Nadto wyniki badań wykazały obecność w tych produktach substancji psychoaktywnych, tj. UR-144, pentedron, izopentedron, 3,4-DMMC, stanowiących analogi strukturalne substancji wymienionych w wykazach substancji odurzających i psychotropowych (załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu tej ustawy.

Na powyższe okoliczności zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.

Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ stosując powołany przepis był uprawniony do "nakazania i zobowiązania podmiotu do zabezpieczenia nowej partii produktów".

Przepis art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie zawiera bowiem ograniczenia, że może być stosowany jedynie jednorazowo, bądź do określonych tylko partii towaru. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż stanowi on podstawę prawną do działania organu nadzoru sanitarnego ilekroć zajdzie taka konieczność. Inna wykładnia tego przepisu doprowadziłoby do sytuacji niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa. Odmienne rozumienie przepisu mogłoby bowiem doprowadzić do przypadków, gdy po wydanej przez organy decyzji nakazującej wstrzymanie wprowadzania do obrotu określonych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa ( nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy) ten sam podmiot wprowadzałby do obrotu kolejne partie tego samego towaru - środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym.

Nie można też podzielić zarzutu o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Stosownie do art. 27c ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zagrożenie takie istniało i zostało wykazane przez organy inspekcji sanitarnej, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji wskazując na zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności tej sprawy w powiązaniu ze sprawą zakończoną wydaniem przez Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...], wydanej na podstawie art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263) w związku z art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r. poz. 124), art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 108 § 1 k.p.a. Decyzją tą Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostrowcu Świętokrzyskim wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów pod nazwą: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu (pkt 1) oraz nakazał i zobowiązał Spółkę do zabezpieczenia wyżej wymienionych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy (pkt 2). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego.

Sąd pierwszej instancji zasadnie podkreślił ignorowanie przez stronę skarżąca wydanych wcześniej decyzji. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 108 k.p.a. Prawidłowo Sąd przyjął, że decyzja z dnia 10 stycznia 2013 r., której wykonanie sprawdzały organy w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2013 r., znana była stronie, o czym świadczy chociażby wniesienie sprzeciwu do czynności kontrolnych.

Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionej podstawy zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.