Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 3/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 par 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 12 listopada 2009r. Nr [...], [...], którymi umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu 10 czerwca 2008r. wystawił tytuły wykonawcze o Nr [...], [...] [...], obejmujące należności w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.

W dniu 29 sierpnia 2008r. K. M. złożył w Urzędzie Skarbowym pismo, zawierające wniosek o wstrzymanie działań egzekucyjnych. W uzasadnieniu pisma powołując art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 ze zm. ) oraz art. 22 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) stwierdził , iż należny podatek został zapłacony i nie ma podstaw formalnych do jego zaspokojenia w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Ponadto w ocenie strony Skarb Państwa dysponuje za sprawą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędu Miasta Opola pieniędzmi, które de facto winny zostać zwrócone.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2009r. organ egzekucyjny udzielił odpowiedzi, wyjaśniając, że wniosek jest bezprzedmiotowy bowiem o wstrzymanie działań egzekucyjnych można wystąpić dopiero po ich wszczęciu, a takie nie miały miejsca.

W dniu 02 listopada 2009r. K. M. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W piśmie powołał się na przepisy art. 225 oraz art. 140 Ordynacji podatkowej podkreślając, iż w przeciągu 12 miesięcy nie otrzymał od organu wiążącej odpowiedzi na pismo z dnia 29 sierpnia 2008r.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w dniu 12 listopada 2009r. wydał postanowienie o dwóch numerach [...], [...], którym umorzył postępowanie w sprawie wniosków K. M. o zawieszenie i umorzenie postępowania, uznając je za bezprzedmiotowe, w związku z nie wszczętym postępowaniem egzekucyjnym.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem K. M. w dniu 25 listopada 2009r. złożył zażalenie. Zakwestionował w nim fakt prowadzenia postępowania w sytuacji gdy Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego nie zachował procedury prawnej i w okresie 12 miesięcy nie udzielił wiążącej odpowiedzi na wniosek z dnia 28 sierpnia 2008r. Ponadto w opinii K. M. organ egzekucyjny winien załatwić sprawę w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej, w związku z podjętymi działaniami egzekucyjnymi. Ponadto wskazał, iż zapoznał się z tytułami wykonawczymi, bowiem widniały one w systemie komputerowym organu, to zaś spowodowało wszczęcie procedury egzekucyjnej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. utrzymał w mocy stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że z materiałów zebranych w sprawie wynika, iż nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, bowiem nie zostały zobowiązanemu doręczone odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...], a także nie zawiadomiono dłużnika zajętej wierzytelności o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Twierdzenie, iż zapoznał się zobowiązany z tytułami wykonawczymi w obecności pracownika działu egzekucji (widniały w systemie komputerowym) nie daje podstaw do uznania, że tytuły te zostały doręczone a co za tym idzie, że nastąpiło wszczęcie egzekucji.

Odpisy w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone K. M. dopiero w dniu 06 stycznia 2010r. w związku z dokonanymi zajęciami wierzytelności - dłużnikom zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu doręczone zostały: A S.A. O/Opole 26 listopada 2009r., B - 27 listopada 2009r., C - 1 grudnia 2009r., Urzędowi Miasta Opola - 30 grudnia 2009r., Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w Opolu 4 stycznia 2009 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Skarżący utrzymuje, że zaistniały w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Skarżącego doszło do wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że kwestię doręczenia tytułów wykonawczych organy rozstrzygnęły na niekorzyść podatnika. Wnosi jednocześnie skargę na bezczynność organu, bowiem przedłużano rozpatrzenie sprawy mając na celu tylko zwłokę w postępowaniu. Skarżący postuluje, aby w przypadku przekazania przez Sąd sprawy ponownie do Izby Skarbowej w Opolu, włączyć na jego wniosek do postępowania przed organami egzekucyjnymi prokuratora. Działania Urzędu Skarbowego wskazują na mataczenie bądź niedopełnienie obowiązków przez pracowników. Dokumentacja sprawy prowadzona była z winy organu nierzetelnie. Niejednoznaczność dokumentów występujących w sprawie rodzi zdaniem Skarżącego zachowania korupcjogenne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień i decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja czy postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Przedmiotem sporu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu utrzymujące w mocy stanowisko organu pierwszej instancji, w którym stwierdzono, że brak jest podstaw zarówno do zawieszenia jak i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Stwierdzenie, iż do takiego wszczęcia egzekucji doszło uzasadniałoby konieczność merytorycznego rozpoznania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu pisma Skarżącego z dnia 29 sierpnia 2008 r. oraz z dnia 02 listopada 2009r., w zakresie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 ze zm. ) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W sprawie nie zastosowano żadnego czynnego środka egzekucyjnego, a zatem kwestię ewentualnego wszczęcia egzekucji należy rozpatrywać tylko przez pryzmat doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie doręczeń zgodnie z art. 18 odsyła do ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz 1071 ze zm. - zwanej dalej "Kpa"). Zgodnie z art. 39 Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, lub organy. Każdy z tych sposobów doręczenia może być zatem zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W aktach sprawy brak jest dowodu na doręczenie K. M. tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...]. Natomiast twierdzenie, iż Skarżący zapoznał się z tytułami wykonawczymi w obecności pracownika działu egzekucji (widniały w systemie komputerowym) nie daje podstaw do uznania, że owe tytuły zostały doręczone, a co za tym idzie, że nastąpiło wszczęcie egzekucji.

Nawet jeśli Skarżący miał faktyczną lub hipotetyczną możliwość zapoznania się z tytułami egzekucyjnymi, ale nie potwierdził ich odbioru własnoręcznym podpisem nie można uznać, że nastąpiło doręczenie zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Faktu doręczenia tytułów wykonawczych nie można opierać na domniemaniu, winien on wynikać ze zgromadzonej dokumentacji w sposób nie budzący wątpliwości.

Sąd stwierdził, w oparciu o dokonane przez organ ustalenia, iż do momentu wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu zaskarżonego postanowienia, organ ten nie doręczył Skarżącemu tytułów wykonawczych o wymienionych numerach, jak również nie zastosował wobec niego środka egzekucyjnego, czyli nie dokonał żadnych czynności, które skutkowałyby wszczęciem egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania przejawia się brakiem przedmiotu postępowania.

Postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącego złożonym dnia 28 sierpnia 2008r. oraz pismem z dnia 02 listopada 2009r. w zakresie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe, co też organy uczyniły. Brak było bowiem podstaw do rozpoznawania wniosków w okolicznościach faktycznych sprawy czyli nie wszczęcia wobec Skarżącego K. M. egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...].

Sąd nie dopatrzył się braku działania organów, które można by zakwalifikować jako bezczynność organu. W piśmie z dnia 17 stycznia 2011 r. Skarżący skłania się do postawienia organom zarzutu naruszenia prawa w postaci nienależytego wykonania zadań i dopuszczenia się szeregu zaniedbań.

Sąd wyjaśnia zatem, że skarga na działanie organu administracji publicznej złożona w trybie art. 227 Kpa w wyniku nienależytego czy też przewlekłego załatwienia sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu została skierowana zgodnie z wolą Skarżącego ujawnioną w piśmie z dnia 17 stycznia 2011 r. do Ministra Finansów, jako że jest on właściwym do jej rozpoznania organem wyższego stopnia.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).