Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 50/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpoznania wniosku M. K. z dnia [...]; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku M. K. z dnia [...]; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego – M. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

W dniu 12 kwietnia 2021 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek M.K. z dnia 8 kwietnia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w którym jako cel pobytu wskazał wykonywanie pracy. W załączeniu do wniosku wnioskodawca przedstawił m.in. umowę zlecenia zawartą w dniu 19 marca 2021 r., oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 31 lipca 2021 r., umowę najmu okazjonalnego lokalu mieszkalnego oraz dowód uiszczenia opłaty za wniosek, kopię paszportu i karty pobytu oraz cztery fotografie.

W dniu 30 sierpnia 2021 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. złożył ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

W dniu 2 września 2021 r. działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, bowiem wykonywane w jego toku czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu wniósł o:

- zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie,

- stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania,

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie miesiąca. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę, że w toku postępowania organ występuje z zapytaniami do innych organów (tj. Policji, Straży Granicznej) należałoby przyjąć, że termin 2 miesięcy jest terminem krańcowym. Ponadto, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób opieszały, niesprawny, nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, a także wtedy, gdy prowadzone jest rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia, W ocenie pełnomocnika skarżącego taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Niewydanie przez organ rozstrzygnięcia w terminie narusza w art. 35 § 3 k.p.a., a prowadzenie sprawy przez okres ponad 4 miesięcy, prowadzi do wniosku, że przewlekłość ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę znacząco przekracza normy regulujące czas trwania postępowania, a tak znaczna zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa.

Dokonując natomiast oceny skutków przewlekłości postępowania, pełnomocnik podniósł, że skarżący w czasie oczekiwania na decyzję pozbawiony jest możliwości korzystania z pełni praw przysługujących osobie posiadającej zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, np. wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Ponadto, w ocenie pełnomocnika przewlekłość organu w załatwieniu sprawy przyznaje prawo do ubiegania się o przyznanie od sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Kwota ta nie przekracza połowy kwoty wynikającej z art. 154 § 6 w zw. z 149 § 2 p.p.s.a. i będzie stanowić formę symbolicznej rekompensaty dla skarżącego. Wysokość wnioskowanej kwoty jest uzasadniona, ponieważ przez cały czas skarżący pozostaje w niepewności co do swojej przyszłości, a nadto towarzyszy mu ciągłe poczucie bezsilności, tym bardziej, że w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym zapadło wiele orzeczeń, w których sądy uznawały za zasadne roszczenia cudzoziemców o zasądzenie na ich rzecz kwot, stanowiących swego rodzaju rekompensaty za przedłużający się okres oczekiwania na wydanie decyzji administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że po złożeniu w dniu 2 września 2021 r. skargi, w dniu 14 września 2021 r. wniosek skarżącego został zarejestrowany w systemie informatycznym Pobyt. Organ za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (e-mailem) w dniu 15 września 2021 r. wyznaczył cudzoziemcowi na dzień 21 września 2021 r. termin uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Skarżący stawił się osobiście w siedzibie organu w dniu 21 września 2021 r. w celu uzupełnienia braków formalnych wniosku udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku stronie zostało wysłane pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym jako przewidywany termin zakończenia sprawy wskazano dzień 22 listopada 2021 r., jednocześnie informując, że wskazany termin uwzględnia dyspozycję art. 35 § 5 k.p.a. w związku z treścią art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.).

Pismem z dnia 22 września 2021 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wypowiedzenie się, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 109 ust. 1 ww. ustawy, w zakresie zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 109 ust. 4 cyt. ustawy, brak odpowiedzi na niniejsze pismo w terminie trzydziestu dni od daty jego doręczenia, uznaje się za równoznaczne ze spełnieniem wymogu uzyskania informacji.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze Wojewoda [...] wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę został złożony za pośrednictwem operatora pocztowego. Z uwagi na panującą od marca 2020 r. pandemię zostały wprowadzone ograniczenia w zakresie bezpośredniego kontaktu klientów urzędu z pracownikami, tym samym uzupełnienia braków formalnych, które wymagają osobistego stawiennictwa aplikujących w celu pobrania odcisków palców oraz okazania do wglądu ważnego dokumentu podróży są realizowane w późniejszym terminie.

W związku z powyższym w Punkcie Obsługi Klienta w S. przyjmowanie wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę drogą pocztową oraz ograniczoną obsadą kadrową pracującą czas procedowania postępowań uległ znacznemu wydłużeniu. W 2020 r. do ww. punktu wpłynęło 1700 wniosków, natomiast na dzień przyjęcia wniosku skarżącego, tj. 12 kwietnia 2021 r. łącznie było zarejestrowanych 629 aplikacji pobytowych. Dla porównania w 2019 r., zgodnie z rejestrem wniosków w Punkcie Obsługi Klienta w S. łącznie zostały przyjęte 902 aplikacje pobytowe.

W przedmiotowej sprawie przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podjął niezwłocznie czynności zmierzające do jej rozstrzygnięcia.

Stosowne natomiast do treści art. 35 § 5 k.p.a. "do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". W dniu 28 września 2021 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji i Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na okoliczność wypowiedzenia się w zakresie zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wymienione organy mają 30 dni na przekazanie informacji w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin może być przedłużony do 60 dni. Zaznaczyć należy, że art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. obliguje Wojewodę przed wydaniem decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy do uzyskania informacji wymienionych organów. Oznacza to, że okres oczekiwania na informację wskazanych powyżej organów nie wlicza się do terminu uregulowanego w art. 35 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do kwestii przyznania sumy pieniężnej w wysokości 500 zł Wojewoda wyjaśnił, że jest to surogat zadośćuczynienia za negatywne przeżycia związane z przewlekłością postępowania. Wysokość ewentualnie przyznanej sumy pieniężnej odpowiadać musi okolicznościom faktycznym i prawnym sprawy, a wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania, a aktywność sądu jest w takiej sytuacji warunkowana wskazaną argumentacją.

Skarżący dokonując oceny skutków przewlekłości postępowania podniósł, że: "w czasie oczekiwania na decyzję merytoryczną pozbawiony jest możliwości korzystania z pełni praw przysługujących osobie posiadającej zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, np. wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy". Tymczasem w toku postępowania skarżący legitymował się ważną do dnia 31 lipca 2021 r. kartą pobytu czasowego wydaną przez Wojewodę [...], której moc obowiązująca została przedłużona, na podstawie art. 15z2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ważność kart pobytu, których okres ważności, o którym mowa w art. 244 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, upłynął w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, przedłuża się do 30. dnia od dnia odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni". Jednocześnie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący posiada dokument potwierdzający prawo do legalnego wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Zgodnie z art. 15zzq ust. 3 cyt. ustawy, jeżeli w oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, wpisanym do ewidencji oświadczeń na podstawie art. 88z ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazano okres pracy, którego koniec przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, cudzoziemiec może wykonywać pracę określoną oświadczeniem na rzecz podmiotu, który złożył oświadczenie, w okresie lub okresach nieobjętych oświadczeniem do upływu 30 dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni, bez zezwolenia na pracę.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w ocenie Wojewody [...] w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w tym do przewlekłości postępowania, w związku z powyższym zarzuty postawione w skardze należy uznać za bezzasadne.

Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] udzielił M.K. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 29 października 2024r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. ponaglenie zostało wniesione do właściwego organu w dniu 30 sierpnia 2021 r., natomiast skarga została złożona w dniu 2 września 2021 r.

Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., jak również w ustawie p.p.s.a., stąd dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia postępowania zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zasady określonej w art. 12 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

Przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwale prowadzone i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy zatem do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 12 § 1 k.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwieni. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a. ). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Powyższe uregulowania są spójne z Kartą Praw Podstawowych UE (Dz.U. UE.C.2007.303.1) i Kodeksem Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U.UE. 2011.285.3), którego celem jest bardziej szczegółowe wyjaśnienie, co powinno oznaczać w praktyce zawarte w Karcie w art. 41 prawo do dobrej administracji. Jak stanowi art. 17 ust. 1 zd. 1 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej urzędnik czuwa nad tym, aby w sprawie każdego wniosku lub skargi (...) decyzja została podjęta w stosownym terminie, bezzwłocznie i w żadnym razie nie później niż dwa miesiąca od daty wpłynięcia danego wniosku lub skargi. Jeżeli ze względu na złożony charakter sprawy decyzja w sprawie wniosku lub skargi (...) nie może zostać wydana w podanym wyżej terminie, urzędnik informuje o tym wnoszącego wniosek lub skargę możliwie najszybciej. W takim przypadku wnoszący jest informowany o ostatecznej decyzji w możliwie najkrótszym terminie (art. 17 ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy organ nie wywiązywał się z obowiązku powiadamiania strony o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie oraz nie wskazywał prawidłowo nowego terminu załatwienia sprawy, a przewlekłość postępowania miała charakter rażący.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody [...] wniosek skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 12 kwietnia 2021 r. nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie. Analiza akt potwierdza, że w sprawie do dnia wniesienia skargi, tj. do dnia 2 września 2021 r. nie zostały podjęte żadne czynności, a przyczyny takiego stanu rzeczy na pewno nie leżały po stronie skarżącego. Skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie udzielonego w dniu 29 stycznia 2019 r. przez Wojewodę [...] zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 31 lipca 2021 r. Zatrudniony był w PPHU A. w W. Cudzoziemcowi została powierzona praca na okres od 19 marca 2021 r. do 14 września 2021 r.

Tymczasem z akt sprawy wynika, co potwierdził również w odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został zarejestrowany w systemie informatycznym Pobyt dopiero w dniu 14 września 2021 r., a w dniu 15 września 2021 r. za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej organ wyznaczył skarżącemu na dzień 21 września 2021 r. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący stawił się osobiście w siedzibie organu dniu 21 września 2021 r. w celu uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku stronie zostało wysłane pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym jako przewidywany termin zakończenia sprawy wskazano dzień 22 listopada 2021 r.

Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku, konieczność usunięcia braków formalnych, wystąpienie z zapytaniem do ABW KWP i KNOSG i oczekiwanie na odpowiedź, załatwienie niniejszej sprawy nie powinno nastąpić później niż w terminie 2 miesięcy, tj. do dnia 12 czerwca 2021 r.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U. 2020 r., poz. 35 ze zm.) przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. (art. 109 ust. 2 cyt. ustawy). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (art. 109 ust. 3 ustawy). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3 , uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (art. 109 ust. 4 ustawy).

W niniejszej sprawie dopiero pismem z dnia 22 września 2021 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wypowiedzenie się, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 109 ust. 1 ww. ustawy, w zakresie zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Oceniając opisany tok czynności sąd uznał, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Nie ma zatem istotnego znaczenia dla rozważanej kwestii stwierdzenie przez organ administracji, że żądanie strony nie spełniało warunków formalnych. Organ administracji powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków podania w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., niemniej jednak dniem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia organowi pierwszego pisma w sprawie, a nie dzień uzupełnienia braków formalnych tego pisma, nawet jeżeli to podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Ten sam moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. (por. uzasadnienie uchwały NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, wyrok NSA z 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98, wyrok NSA z 30 czerwca 1999 r., I SA/Ka 2422/97, wyrok NSA z 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01, wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14, wyrok WSA w Olsztynie z 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15, P. Przybysz, K.p.a. Komentarz, Lex, 2021, t. 6 do art. 61, M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra (red.), K.p.a. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Wyd. UW-M 2020, t. 4 do art. 61, H. Knysiak-Sudyka (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2019, t. 16 i 20 do art. 61).

W niniejszej sprawie od dnia 12 kwietnia 2021 r., (data wpływu wniosku do organu) do dnia 14 września 2021 r. (data zarejestrowania wniosku w systemie informatycznym Pobyt) organ nie podjął żadnej czynności, tj. nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, nie wezwał do stawienia się celem uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie zwrócił się też do organów o udzielenie informacji, o których mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach. W dniu 15 września 2021 r., a więc po upływie czterech miesięcy od dnia złożenia wniosku za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej organ wyznaczył skarżącemu na dzień 21 września 2021 r. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i dopiero po uzupełnieniu braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie wszczął postępowanie. Decyzja w przedmiocie wniosku M.K. została wydana dopiero w dniu [...]r. czyli 6 i pół miesiąca po złożeniu wniosku przez skarżącego. Doszło zatem do przekroczenia terminu określonego w art.35 § 3 K.p.a. Wniosek M.K. winien zostać załatwiony w zasadzie w terminie 2 miesięcy od dnia jego złożenia a załatwiono go 4 i pół miesiąca po upływie wymaganego terminu. Prowadzi to do wniosku, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych sąd nie znalazł żadnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opisane wyżej nieprawidłowości w działaniu organu. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że bez znaczenia dla uznania, że organ działał przewlekle są ewentualne kłopoty kadrowe danej jednostki, choć oczywiście znaczący wzrost ilości wpływających wniosków przy zbyt małej obsadzie urzędników może powodować opóźnienia w rozpoznaniu wniosków i rejestrowaniu wydanych decyzji. Rzeczą organu jest jednak takie zorganizowanie pracy w podległym urzędzie, aby wiążące organ terminy z k.p.a. były dotrzymywane (por. wyrok z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 22/18 LEX nr 2617144). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.

Jednocześnie sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.

W ocenie sądu przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa gdyż sprawę nie rozpoznano w nadmiernie długim czasie. Wniosek M.K. został rozpoznany 6 i pół miesiąca po jego złożeniu. Nie jest to nadmiernie długi czas w porównaniu do przewlekłości występującej w innych tego typu sprawach rozpoznawanych w tutejszym sądzie. Po stronie organu nie było celowego unikania rozpoznania wniosku, nie miało także miejsca celowe lekceważenie wniosku ani zła wola organu w rozpoznaniu wniosku. Nierozpoznanie wniosku strony wynikało z dużej ilości wpływających spraw (w 2021r. do dnia 12 kwietnia wpłynęło 629 wniosków podczas gdy w całym 2019r. było 902 wniosków) i trudności kadrowych i choć okoliczności te nie mają wpływu dla oceny przekroczenia terminów określonych w k.p.a. i nie stanowią okoliczności wyłączających stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, to dla oceny, czy stan przewlekłości miał charakter rażącego naruszenia prawa nie pozostają bez znaczenia. Zdaniem sądu opóźnienie w podjęciu działania w zakresie wniosku strony nie świadczy o złej woli organu, poważnym zaniedbaniu ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącego i ciążących na organie obowiązkach. Z tych też względów uznać należało, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do żądania przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej to stwierdzić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W przedmiotowej sprawie sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku i przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej. W sprawie nie doszło bowiem do rażącego naruszenia przepisów postępowania, a w uzasadnieniu skargi nie powołano żadnych szczególnych okoliczności dotyczących strony, uzasadniających przyznanie sumy pieniężnej, w szczególności odnoszących się do doznanej krzywdy i uszczerbku w związku z nierozpoznaniem wniosku w terminie. Niezgodny z prawdą jest argument podniesiony w skardze, że wskutek braku zezwolenia na pobyt M.K. pozbawiony został prawa do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Skarżący posiada bowiem kartę pobytu stałego ważną do dnia 31 lipca 2021r. Na podstawie art.15z2 ust.1 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.) moc obowiązująca tej karty została przedłużona do 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii. Również dokument potwierdzający prawo do legalnego wykonywania pracy na terenie Polski został przedłużony do 30-go dnia od dnia zakończenia epidemii na podstawie art.15zzq ust.3 wymienionej ustawy. M.K. może zatem wielokrotnie przekraczać granicę bez konieczności uzyskania wizy.

Wskazać należy, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji. W ocenie sądu, skarżący nie uzasadnił wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. Przyznanie sumy pieniężnej, jak zaznaczono wyżej, obok funkcji prewencyjnej pełni funkcję kompensacyjną, mającą na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona na skutek przewlekle prowadzenia postępowania przez organ administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez stronę skarżącą w treści wnoszonej skargi (wyroki NSA z: 19.12.2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, 03.07.2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17, publ. CBOSA). Jak wskazał NSA w wyroku z 29.04.2020 r. sygn. akt I OSK 3094/19 (publ. CBOSA), "wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją." Skarżący nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez niego uszczerbku, straty czy krzywdy, które są wynikiem przewlekłości prowadzanego postępowania, a które wymagałyby zrekompensowania. Zdaniem sądu, żądaniu sumy pieniężnej, winno towarzyszyć szczegółowe uzasadnienie odnoszące się do konkretnych okoliczności, uzasadniających żądanie przyznania podanej w skardze sumy pieniężnej. W niniejszej sprawie takie uzasadnienie żądania skarżącego nie zostało przedstawione. Wobec tego, że M.K. nie wykazał aby wskutek przewlekle prowadzonego postępowania poniósł jakiś uszczerbek, stratę lub krzywdę, sąd oddalił jego żądanie o przyznanie sumy pieniężnej.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Z uwagi na to, że w trakcie postępowania sądowego organ administracji decyzją z dnia [...]r. rozpoznał wniosek skarżącego, na podstawie art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpoznania wniosku M.K. z 12 kwietnia 2021r. (pkt 1 wyroku). Na podstawie art.149 § 1a.) p.p.s.a. sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Z uwagi na to, że żądanie przyznania sumy pieniężnej nie jest zasadne sąd oddalił skargę w pozostałej części (pkt 4 wyroku).

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, 100 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

is