Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1582/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust.1 i ust. 3 pkt 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 31,50 i 52, art. 140aa ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990, Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), dalej " p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2068), dalej "u.d.p.", po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej "skarżący" lub "przedsiębiorca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD" lub "organ I instancji) z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] stycznia 2019 r. na drodze powiatowej w L. (ul. [...]) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...], jednoosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował osobiście przedsiębiorca, który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie L. – G., z ładunkiem suszu tytoniowego w pudełkach umieszczonego w kontenerze (ładunek podzielny).

WITD nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII.

Od decyzji organu I instancji przedsiębiorca złożył odwołanie.

GITD utrzymał w mocy decyzję WITD, wskazując, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z: trzyosiowego ciągnika samochodowego, jednoosiowej naczepy i trzyosiowej przyczepy. Zestaw posiadał łącznie 7 osi. Pojazd o nr rej. [...] spoczywał na pojeździe silnikowym i obciążał ten pojazd, a zatem w ocenie organu należało zakwalifikować go jako naczepa, a pojazd o nr rej. [...] był przyczepą, gdyż został przystosowany do łączenia go z innym pojazdem (nie był to pojazd, który spoczywał na pojeździe silnikowym i obciążał ten pojazd).

W stosunku do naczepy i przyczepy nadano dwa dowody rejestracyjne o różnych numerach i nadano tym pojazdom dwa rożne numery VIN. Pojazdy te posiadają więc inne numery identyfikacyjne, mają indywidualne dane techniczne każdego z nich. Zdaniem GITD, fakt wpisania w treści dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr [...], że naczepa składa się z dwóch części w żaden sposób nie świadczy, iż oba człony w treści dowodu rejestracyjnego określane jako naczepy, tworzą jedną naczepę. Pomimo złączenia naczepy i przyczepy to nadal w świetle przepisów prawa są to odrębne pojazdy. Okoliczność, że przyczepa nie może być samodzielnie użytkowania bez naczepy nie ma znaczenia. Naczepa może być wykorzystywana jako samodzielny pojazd. Przedsiębiorca natomiast nie musi korzystać z przyczepy, a jeśli to robi to powinien uzyskać zezwolenie.

Organ odwoławczy podkreślił, że z dokumentów kontroli drogowej jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca wykonywał przejazd trzema pojazdami, a zgromadzony materiał dowodowy w pełni odzwierciedla ustalony stan faktyczny.

Na decyzję GITD przedsiębiorca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140ab u.p.r.d. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez organ odwoławczy, że zasadne było wymierzenie kary w wysokości 15.000 zł z uwagi na brak zezwolenia, a także art. 2 p.r.d. poprzez błędną wykładnię definicji pojazdu skompletowanego. Zaskarżonej decyzji zostało również zarzucone naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie czy brak jakiegokolwiek przekroczenia któregokolwiek z parametrów może mieć wpływ na konieczność posiadania zezwolenia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], organ wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i wykładni oraz zastosowania przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy oraz podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia. Podejmując to rozstrzygnięcie organ uczynił zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w niej stan faktyczny. Wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości, że doszło do naruszenia przez skarżącego obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący odpowiada za to naruszenie, gdyż stosownie do art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. stroną postępowania w tej sprawie jest podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Skarżący jest tym podmiotem, gdyż do niego należał skontrolowany zespół pojazdów, którym kierował osobiście. Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisami art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Wprawdzie w świetle art. 64 ust. 2 p.r.d. pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie, nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II, jednak stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia tego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W tej sytuacji organ prawidłowo nałożył na skarżącego sporną karę pieniężną wobec wypełnienia przez niego w ustalonym stanie faktycznym sprawy dyspozycji tych przepisów.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, czy poddany kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2019 roku na drodze powiatowej w L. (ul. [...]) zespół pojazdów, składał się z dwóch czy trzech pojazdów. Organ uznał ten zespół za trzypojazdowy, a zatem za pojazd nienormatywny w świetle art. 62 ust. 4 p.r.d., który stanowi, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty (jak w tej sprawie) przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Skarżący z kolei uważa, że w skład zespołu pojazdów wchodziły ciągnik samochodowy i jedna naczepa, składająca się z dwóch części.

W ocenie Sądu stanowisko organu rozstrzygające ten spór przez uznanie nienormatywności ww. zespołu pojazdów, który faktycznie składał się z trzech (zamiast dozwolonych dwóch) pojazdów, jest prawidłowe. Dla każdego z trzech pojazdów wchodzących w skład zespołu wystawiony został odrębny dowód rejestracyjny i każdy z tych pojazdów, mając własne numery VIN, tablice rejestracyjne i odrębne badania techniczne. Tymczasem według przepisów ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym dowód rejestracyjny to dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania w tym wymagania o charakterze technicznym (art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 p.r.d). Dowód rejestracyjny jest zatem dokumentem urzędowym potwierdzającym, że pojazd, którego rejestracja została w ten sposób potwierdzona, jest pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym.

Definicję pojazdu zawierają zaś przepisy art. 2 pkt 31, 50 i 52 tej ustawy. W pojęciu pojazdu mieści się również naczepa i przyczepa.

Jeżeli zatem zarówno ww. trzyosiowy ciągnik samochodowy o numerze rej. [...], jednoosiowa naczepa o numerze rej. [...] oraz trzyosiowa przyczepa o numerze rej.[...] były zarejestrowane, jako odrębne pojazdy, to nie ma podstaw do zarzucenia organowi niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz do kwestionowania zajętego w niej przez organ merytorycznego stanowiska, co do rzeczywistego charakteru połączonych elementów tego zespołu pojazdów. Status pojazdu określa bowiem dowód rejestracyjny, a nie okoliczności faktyczne, dotyczące sposobu jego użytkowania (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2017r. II GSK 67/16; por. również analogiczny wyrok tego Sądu z 6 kwietnia 2018 r. II GSK 1801/16).

W rozpatrywanej sprawie organ miał na uwadze przywołane powyżej przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tym kontekście poddał też analizie na użytek tego postępowania treść dowodu rejestracyjnego przyczepy o nr rej. [...], zasadnie wskazując, które wpisy w nim są pozbawione podstaw (strona 5 decyzji). Nie ma zatem podstaw, żeby pomimo rejestracji pojazdu i wystawienia na ten pojazd dowodu rejestracyjnego, traktować go jako niesamodzielny element zespołu, ze skutkiem uznania, że zespół składa się z dwóch, a nie, jak ustalono w sprawie – trzech elementów, przez co jest nienormatywny. Ustawa p.r.d. – zgodnie z przywołaną definicją pojazdu – nie wymaga, aby zarejestrowany pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze; to, że przyczepa nie może być używana bez naczepy poprzedzającej, nie zaprzecza możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako osobnych pojazdów (p. wyrok NSA Z 6 kwietnia 2018 r. II GSK 1801/16).

Prawidłowości tej oceny nie zmienia powołanie się przez skarżącego na znajdującą się w aktach opinię rzeczoznawcy samochodowego, gdyż odnosi się ona jedynie do możliwości użytkowania pojazdów, oceniając m.in. techniczne zdolności ich łączenia. Nie była jednak w żadnej mierze podstawą do kwestionowania prawidłowości ich urzędowej rejestracji jako odrębnych pojazdów. Argument, że naczepa kontenerowa wchodząca w skład kontrolowanego pojazdu członowego faktycznie składa się z dwóch części, a nie z dwóch pojazdów, z których pierwsza część posiada dwie osie , natomiast druga część tej naczepy posiada trzy osie i nie jest w stanie poruszać się samodzielnie po drodze bez podłączenia go do pojazdu poprzedzającego, zdaniem Sądu nie ma znaczenia w sprawie. Jak już podkreślono, ustawa p.r.d. nie wymaga, aby zarejestrowany pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze. Fakt, że pojazd o nr rej. [...] nie może być używany bez pojazdu poprzedzającego, nie zaprzecza możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako osobnych pojazdów.

Sąd podziela również argumentację organu odwoławczego przemawiającą za brakiem możliwości zastosowania w sprawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem oraz, że nic więcej zrobić nie mógł, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostać w uzasadnionym przekonaniu, iż nie naruszy prawa a tego rodzaju argumentacją skarżąca w tej sprawie się nie posługiwała.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.