Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 538/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 2;
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 107 par. 1,  par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 1 pkt 15a
journal: Dz.U. 2016 poz 383
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 98 ust. 2
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków na dofinansowanie projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 roku, nr [...] Minister Rozwoju i Finansów działając na podstawie art.138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2016 roku, poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) i art. 207 ust.1 i 12, art. 61 ust.3 pkt 2 w związku z art. 60 pkt 6 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (DZ.U z 2013 roku, poz. 885 ze zm. dalej jako uofp), art. 54 § 1 pkt 3, 7 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (DZ.U z 2015 roku, poz. 613 ze zm. dalej jako O.p.) oraz w związku z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (DZ.U z 2016 roku, poz. 383 dalej jako uozppr), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] sp. z o.o. (dalej jako skarżąca, beneficjent) od decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej PARP) z dnia [...] października 2016 roku, nr [...]określającej beneficjentowi kwotę do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] (umowa o dofinansowanie), na realizację projektu pn. ,,Stworzenie nowoczesnej aplikacji internetowej ,,[...]‘’, umożliwiającej powszechne budowanie, edytowanie oraz generowanie własnych witryn internetowych’’, w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek PARP, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji – utrzymał zaskarżoną decyzję ze zmianą, iż okresów naliczania odsetek jak dla zaległości podatkowych wyłączony zostaje okres od 9 grudnia 2016 roku (dzień następny po wydaniu decyzji w II instancji) do dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.

W dniu [...] czerwca 2010 roku beneficjent zawarł z PARP umowę

o dofinansowanie na realizację projektu ,,Stworzenie nowoczesnej aplikacji internetowej ,,[...]‘’, umożliwiającej powszechne budowanie, edytowanie oraz generowanie własnych witryn internetowych’’. Wartość całkowitego projektu przewidziana w umowie, wynosiła [...] zł, natomiast wysokość środków finansowana ze środków POIG wynosiła [...] zł. Okres kwalifikalności wydatków rozpoczął się 1 lipca 2010 roku. Okres kwalifikalności przedłużano aneksami do 30 czerwca 2012 roku. Zgodnie z opisem wniosku celem projektu było wytworzenie produktów cyfrowych niezbędnych do świadczenia nowej e-usługi, w postaci aplikacji ,,[...]’’, a następnie wdrożenie i świadczenie tej usługi jako umożliwiającej powszechne budowanie, edytowanie, generowanie własnych witryn internetowych. Cele projektu wyrażone były we wskaźnikach produktu: liczba nowych e- usług (1 szt.) oraz następujących wskaźnikach rezultatu, z terminem realizacji przypadającym na 2012 rok – liczba świadczonych e- usług (2 szt.), liczba utworzonych, stale obsadzonych miejsc pracy (2 nowe miejsca pracy), liczba sprzedanych odpłatnych pakietów aplikacji liczonych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 roku ([...] nowych klientów), wartość przychodów uzyskanych z tytułu podstawowej działalności związanej ze stworzoną e-usługą w okresie roku 2012 ([...] zł), liczba nowych kontrahentów (5 szt.), liczba osób, do których dotrze akcja promocyjna ([...]).

Po zakończeniu realizacji projektu Regionalna Instytucja Finansująca (RIF) przeprowadził kontrolę, w wyniku której stwierdzono, brak realizacji wskaźnika dotyczącego głównego celu projektu. Najważniejszym ustaleniem kontroli było wskazanie, że przedmiotowa e-usługa znajdowała się w wersji testowej (wersja [...]),

a część jej funkcjonalności działa niestabilnie. Oprócz niepełnej realizacji wskaźnika produktu – liczba nowych e–usług zespół kontrolny stwierdził również brak dokumentacji potwierdzającej utrzymanie w okresie trwałości projektu wskaźnika rezultatu na 2011 rok – liczba utworzonych, stale obsadzonych miejsc pracy.

Beneficjent wezwany do złożenia wyjaśnień w piśmie z dnia 26 listopada 2012 roku wskazał na wystąpienie ,,siły wyższej‘’ o której mowa w art. 13 ust.6 umowy

o dofinansowanie. Wadliwe działanie aplikacji internetowej ,,[...]’’ miało być spowodowane nierzetelnym wykonaniem portalu przez jego wykonawcę wybranego

w konkurencyjnej procedurze. Nadto beneficjent poinformował, że nie będzie w stanie osiągnąć do 31 grudnia 2012 roku zakładanych wskaźników – liczby sprzedanych odpłatnych pakietów aplikacji w okresie roku 2012 oraz wartości przychodów uzyskanych z tytułu świadczenia podstawowej działalności związanej ze stworzoną

e-usługą za rok 2012.

W dniu 20 maja PARP wezwał beneficjenta m.in. do dostarczenia dokumentacji potwierdzającej osiągniecie wskaźników rezultatu na 2012 roku dotyczących liczby sprzedanych aplikacji oraz wartości uzyskanych przychodów. Pismem z dnia

10 czerwca 2013 roku beneficjent poinformował, że z powodu wadliwego wykonania

e-usługi przez wykonawcę, przedmiotowe wskaźniki nie zostały osiągnięte w żadnym stopniu.

Pismem z dnia 26 czerwca 2015 roku PARP poinformowała beneficjenta

o rozwiązaniu w trybie natychmiastowym umowy o dofinansowanie z [...] czerwca 2010 roku, wskazując jako podstawę przepisy § 13 ust.3 pkt 1 i 2 umowy – wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz naruszenie procedur, których mowa

w art. 184 uofp, § 13 ust.3 pkt 7 lit.c) – realizacja projektu w sposób sprzeczny

z postanowieniami umowy oraz § 13 ust.3 pkt 7 lit.f) – nieosiągnięcie celu projektu.

Organ odwoławczy wskazywał, że podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do wykorzystania środków przekazanych na realizację projektu, a w szczególności osiągnięcie założonych w umowie celów i wskaźników. W ocenie organu ani cel projektu – wytworzenie aplikacji ,,[...]‘’, a następnie jej wdrożenie i świadczenie za jej pośrednictwem usług umożlwiających powszechne budowanie, edytowanie i generowanie własnych stron internetowych, ani wskaźnik produktu, ani kluczowe wskaźniki rezultatu nie zostały zrealizowane.

Faktem jest, że beneficjent utworzył narzędzie elektroniczne w postaci aplikacji – [...], jednak działa ono wadliwie, co uniemożliwiło jego efektywne wdrożenie,

a następnie świadczenie e-usług. Na podstawie kontroli beneficjent nie osiągnął wskaźników bezpośrednio związanych z realizacją projektu – liczby nowych e-usług – planowane 1 – osiągnięte 0, liczba świadczonych e-usług – planowane 1 – osiągnięte 0, liczba sprzedanych odpłatnych pakietów aplikacji planowano [...] – osiągnięto 0, wartość przychodów uzyskanych z tytułu świadczenia podstawowej działalności – planowane [...] – realizacja 0. Beneficjent zrealizował tylko wskaźniki dotyczące utworzonych miejsc pracy oraz działań promocyjnych .

Organ wskazywał, że sam beneficjent w korespondencji z PARP potwierdzał wadliwość systemu, a o jego wadliwości świadczy, że nie znalazł się ani jeden nabywca odpłatnego pakietu aplikacji.

Odnosząc się do zarzutów spółki [...] o braku zawinienia organ wskazywał,

iż treść przepisu art. 207 uofp wskazuje jednoznacznie, że w sytuacji gdy środki udzielonego dofinansowania zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem

lub z naruszeniem procedur (a za takie należy uznać postanowienia umowy) odpowiednia instytucja wydaje decyzję o zwrocie przyznanego dofinansowania. Beneficjent ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, bądź z naruszeniem procedur. Odpowiedzialność

za zwrot środków nie jest wyłączona nawet w przypadku braku zawinienia.

Organ odwoławczy wskazywał, że z zgodnie z § 3 ust.1 umowy

o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, określonym harmonogramem rzeczowo – finansowym, w terminie wskazanym w § 6 ust.3 umowy, z należytą starannością. Ponadto, zgodnie z § 8 ust.1 i 2 umowy beneficjent był zobowiązany do osiągnięcia wskaźników określonych we wniosku

o dofinansowanie - załącznik nr 1, zobowiązał się do osiągniecia założonych celów projektu oraz utrzymania trwałości projektu, w szczególności przez utrzymania inwestycji w województwie, w którym zrealizowana przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu, a w szczególności kontynuowania działalności będącej przedmiotem dofinansowania. Organ podkreślał, że beneficjent nie wywiązał się ani

z umowy, ani nie zrealizował zaleceń pokontrolnych.

Organ wskazał, powołując się na wyrok NSA z 9 stycznia 2014 roku, sygn. akt

II GSK 1546/12, że przez ,,inne’’ procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich, o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust.1 pkt 2 uofp rozumieć należy również postanowienia umowy o dofinansowanie, naruszenie których aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków.

W związku z niezrealizowaniem celu, należy w ocenie organu uznać,

że beneficjent wykorzystał przyznane środki niezgodnie z przeznaczeniem. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego właściwie ustalono, że doszło

do naruszenia art. 207 ust.1 pkt 1 uofp. W sprawie wystąpiła nieprawidłowość

w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Naruszenie postanowień umowy

o dofinansowanie i wykorzystanie środków na wydatki, które ostatecznie

nie doprowadziły do osiągniecia zaplanowanego celu projektu, wypełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. W przedmiotowej sprawie doszło

do realizacji projektu z naruszeniem procedur określonych w art. 184 uofp oraz wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem (albowiem dokonane wydatki nie przyczyniły się do realizacji zakładanych wskaźników i celu projektu). Beneficjent podnosi wprawdzie, że wina za niewykonanie projektu nie leży po jego stronie, jednakże brak jest dowodów świadczących o podjęciu przez stronę działań w kierunku osiągniecia zakładanego celu projektu. Fakt niewywiązania się wykonawcy z podpisanej z beneficjentem umowy, nie może usprawiedliwiać braku realizacji celu projektu. Strona w umowie o dofinansowanie zobligowała się do wdrożenia e-usługi i cel ten powinna osiągnąć. To ona ponosi odpowiedzialność za dobór swoich podwykonawców, którymi się posługuje.

W ocenie organu odwoławczego naruszenie procedur o których mowa w art. 184 uofp jest równoznaczne z naruszeniem prawa wspólnotowego, co wynika z art. 60 lit. b) rozporządzenia 1083/2006, który nakazuje instytucji zarządzającej ,,weryfikację,

że współfinansowane towary i usługi są dostarczane oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne

z zasadami wspólnotowymi i krajowymi’’.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła [...] sp. z o.o. w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

- brak odniesienia się do przeważającej części zarzutów odwołania;

- wydanie decyzji właściwie na podstawie jednego dowodu – wyników kontroli opartej na błędnych ustaleniach faktycznych, z ograniczeniem się do ogólnego stwierdzenia, że organ zbadał cały materiał dowodowy. Organ nie wskazał jakie dowody poddał analizie i dlaczego uznał je za wiarygodne lub niewiarygodne;

- brak ustosunkowania się do kwestii częściowego zrealizowania wskaźników – liczba nowych e-usług, liczba świadczonych e- usług oraz spełnienie w całości wskaźników dotyczących promocji i zatrudnienia;

- brak analizy protokołu aktu notarialnego – nr rep. [...] załączonego do pisma odwołującego z dnia [...] sierpnia 2016 roku dokumentującego działanie aplikacji – [...];

- brak analizy zrzutów ekranu wskazujących na działanie aplikacji [...];

- brak analizy karty odpowiedzi z dnia [...] października 2011 roku udzielonej przez P. L. poświadczającej zmianę funkcjonalności aplikacji [...], w zakresie modyfikacji sposobu generowania stron internetowych;

- brak analizy w jakim zakresie został zrealizowany dofinansowany projekt;

- brak analizy załączonych do wniosku o płatność faktur, wskazujących

na spełnienie przez skarżącego w całości wskaźnika liczby nowych kontrahentów.

Naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego informatyka, w sytuacji gdy prawidłowa ocena stopnia osiągniecia wskaźników – liczba nowych e-usług wymaga wiedzy specjalistycznej;

- naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego informatyka uznając, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na niezrealizowanie przez skarżącego głównego celu projektu;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu w postaci informacji pokontrolnej;

a) uznanie na podstawie wyników kontroli braku spełnienia wskaźników – liczba nowych e-usług, liczba świadczonych e- usług, liczba sprzedanych pakietów, wartość przychodów, w sytuacji gdy w wynikach kontroli ustalono brak osiągniecia tylko jednego wskaźnika i to częściowo (osiągnięty w 80%);

b) zajęcie stanowiska w decyzji sprzecznego z ustaleniami informacji pokontrolnej – wyniki kontroli mówią, że beneficjent osiągnął częściowo wskaźnik produktu liczba nowych e- usług, natomiast w decyzji stwierdzono, że w ogóle nie osiągnięto tego wskaźnika;

c) poczynienie w decyzji ustaleń dotyczących ilości spełnionych wskaźników na podstawie wyników nie wynikających z kontroli – w decyzji podano, iż nie osiągnięto 4 z 7 wskaźników, podczas gdy z informacji pokontrolnej wynika, że brak osiągniecia tylko jednego wskaźnika i to częściowo;

e) uznanie, ze z informacji pokontrolnej wynika brak osiągniecia w całości wskaźnika liczba nowych e-usług w sytuacji gdy, gdy z informacji pokontrolnej stwierdzono jedynie, że wskaźnik nie został w pełni osiągnięty;

- naruszenie art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.: poprzez brak podania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego, przez co organ nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się wydając decyzję, tj. organ

a) nie przeprowadził analizy dowodów zgromadzonych w sprawie;

b) nie odniósł się do przeważającej części zarzutów, wniosków i argumentów przedstawionych w odwołaniu;

- naruszenie art. 207 ust.1 pkt 1 uofp w związku z § 13 o dofinansowanie przez uznanie:

a) uznanie w decyzji, że skarżący zrealizował dwa wskaźniki produktu

tj. utworzenie miejsc pracy, zapewnienie działań promocyjnych i pomimo tego utrzymanie w mocy decyzji, która nakłada obowiązek zwrotu całości dofinansowania

w sytuacji gdy powinna zostać zastosowana zasada proporcjonalności;

b) zażądanie zwrotu całości dofinansowania mimo, że skarżący, oprócz zrealizowania dwóch wskaźników w całości zrealizował również wskaźnik produktu dotyczącego liczby nowych kontrahentów oraz w przeważającej części wskaźniki - liczba nowych e- usług, liczba świadczonych e – usług, co zostało pominięte w decyzji;

c) zażądanie zwrotu w całości dofinansowania w oparciu o wyniki kontroli,

w sytuacji gdy kontrola wykazała jedynie brak częściowego spełnienia wskaźnika - liczba nowych e-usług (skarżący uważa, że nie został osiągnięty w 20%),

co teoretycznie uprawniało do żądania zwrotu jedynie w tej części.

Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ

na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazywał, że organy przy wydawaniu decyzji pominęły specyfikę projektu, w ramach którego realizowana była przedmiotowa aplikacja. Widomo, że aby e- usługa mogła działać poprawnie niezbędna jest jego prawidłowa obsługa i utrzymanie. E–usługa uzyskuje pełną funkcjonalność dopiero po upływie pewnego czasu od jej uruchomienia. Nie można zapominać o wysokim stopniu skomplikowania serwisu oraz o charakterystyce technologii, w jakiej kreator został stworzony – technologii flash. ,,Flash przypomina ser szwajcarski – pełno w nim dziur

i luk związanych z bezpieczeństwem, a kolejne patche i nowe wersje niewiele zmieniają w tym sztandarowym produkcie Adobe’’.

Bezspornie produkt cyfrowy – aplikacja [...] – został wytworzony przez beneficjenta. Aplikacja ta umożliwia realizację przeważającej części usług składających się na – budowanie, edytowanie i generowanie własnych stron internetowych.

Funkcje te działają bez konieczności pobrania aplikacji na komputer. W konsekwencji należy przyjąć, że ogólny cel projektu został osiągnięty, co najmniej w zasadniczej części. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowość odnośnie jednego wskaźnika (liczba nowych e-usług), w zakresie sposobu generowania pliku, który został zmieniony. Druga nieprawidłowość w działaniu serwisu dotyczyła niewyświetlania utworzonego projektu strony internetowej – uchybienie odnosi się do jednego z modułów z wielu funkcjonujących modułów. Niestabilność systemu, o której mowa w wynikach kontroli PARP stanowi efekt błędnego działania wyłącznie jednego modułu o nazwie ,,opracowanie modułu edytora w zakresie zapisywania stacji roboczej, publikacji stacji końcowe, zmiany ustawień strony oraz podglądu strony’’. Pozostałe moduły aplikacji funkcjonują prawidłowo. Na przedmiotowy moduł przeznaczono [...], zł, co stanowiło 3,48 % środków przekazanych na stworzenie e- usługi. Tym samym należy uznać,

że została ona wykonana w ok. 96,5 %, skoro w wynikach kontroli nie stwierdzono innych nieprawidłowości. W ocenie skarżącego koszt poniesiony na nieprawidłowo działający moduł winien być uznany za niekwalifikowalny.

Skarżący podnosił, iż organ odwoławczy nie rozpoznał żadnego z czternastu zarzutów zawartych w odwołaniu i ograniczył się do skrótowego wylistowania zarzutów, nie poddając ich merytorycznej ocenie. Organy obu instancji wyniki kontroli potraktowały bezkrytycznie jako dowód nie podlegający weryfikacji.

Nadto organy odrzuciły wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na tę okoliczność. Aplikacja [...] należy do aplikacji komputerowych o wysokim stopniu skomplikowania, stąd też określenie jej sprawności (funkcjonalności) powinno nastąpić przy udziale fachowca z zakresu informatyki. Skarżący zwracał uwagę, że sądy powszechne w zawisłych sporach cywilnych uznały, że kwestia zbadania prawidłowości działania aplikacji [...] wymaga posiadania wiadomości specjalnych z zakresu informatyki.

Sposób procedowania (brak odniesienia do zarzutów odwołania), brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłych narusza przepisy postępowania w stopniu istotnym.

Skarżący wskazywał, że organ nie zastosował zasady proporcjonalności skoro przedmiotowa aplikacja działa w 80 %. W tym zakresie skarżący przywołał stanowisko zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008 roku, sygn. akt

III SA/Kr 1964/14. Zasada miarkowania jest wykorzystywana i dlatego organ winien

ją zastosować w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącej spełnienie w przeważającej części dwóch wskaźników oraz zrealizowanie pozostałych trzech wskaźników w całości jest wystarczające do uznania, że cele projektu zostały osiągnięte.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację Odnosząc się do zarzutów skargi podnosił, że skarżący nie kwestionował, że nie zrealizował wskaźników określonych jako liczba nowych

e-usług oraz świadczonych e- usług, jak również że stworzona przez niego aplikacja ,,[...]‘’ nie funkcjonuje prawidłowo. W tych okolicznościach w ocenie organu jako bezzasadne należy uznać zarzuty niewyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w kontekście zrealizowania celów projektu i założonych wskaźników.

Organ uznaje za pozbawiony podstaw zarzut naruszenia przepisów art. 84 § 1

w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego informatyka ponieważ zgromadzone dowody w sprawie potwierdzają, iż cel umowy nie został osiągnięty oraz wskaźniki liczby nowych e- usług, czy też liczba świadczonych

e-usług. Fakt wadliwości działania aplikacji ,,[...]‘’ potwierdza sam skarżący.

Organ nie zgadza się ze skarżącym aby sporządzone przez organ uzasadnienie nie spełniało wymogów z art. 107 k.p.a. Zawiera ono uzasadnienie faktyczne oraz odniesienie stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym, że skarżący nie osiągnął założonych wskaźników projektu na poziomie produktu

i rezultatu, to nie osiągnął celu projektu, co skutkowało obowiązkiem zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust.1 uofp.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 roku,

nr 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 207 ust.1 uofp w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są – 1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystywane

z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) zostały pobrane nienależnie

lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami

w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Ponadto przepisy na podstawie których udzielane jest wsparcie z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej, powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, a w szczególności rozporządzenia Rady(WE) 1083/2006, ponieważ regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiągnieciu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego (wyrok NSA z 17 stycznia 2017 roku, sygn. akt II GSK 4487/16). Natomiast wykładnia przepisów i regulacji krajowych, które są podstawą do wydania decyzji o zwrocie, powinna być dokonywana, z uwzględnieniem faktu, że zasadniczą przesłanką uzasadniającą żądanie zwrotu jest rzeczywisty albo potencjalny

i nieuzasadniony wydatek z budżetu Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 ,,nieprawidłowość’’

to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby powodować szkodę w budżecie UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Warunkiem wydania decyzji o zwrocie środków jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa a rzeczywistą lub potencjalną szkodą

w budżecie UE.

Należy podkreślić, iż jednym z aktów prawnych, ukierunkowanych na ochronę interesów finansowych UE zalicza się rozporządzenie Rady(WE) nr 2988/95

z 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich – rozporządzenie nr 2988/95. Odzyskiwanie niewłaściwie zastosowanych środków odbywa się na podstawie przepisów sektorowych – np. rozporządzenia

nr 1083/2006, przy czym procedury dotyczące wspólnych kontroli, środków i kar przekazane zostały do regulacji na poziomie państw członkowskich. Na podstawie prawa polskiego regulacja procedur, o których mowa w art. 2 ust.4 rozporządzenia

nr 2988/2006, a w konsekwencji tego wynikający z art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006 obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 1 ust.2 rozporządzenia 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia

nr 1083/2006 – realizowany jest na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawa ta w art. 207 ust.1 nie używa terminu ,,nieprawidłowości‘’ lecz terminów – wykorzystanie niezgodne z przeznaczeniem, wykorzystanie z naruszeniem procedur, pobranie nienależne lub w nadmiernej wysokości. Terminy użyte w art. 207 ust.1 pkt 1 -3 uofp powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem ,,nieprawidłowości‘’.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należy

je uznać za nieusprawiedliwione.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto są zobligowane

do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Oznacza to, że organ jest zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ winien rozpatrzyć

te dowody w ich wzajemnej łączności.

Przedstawione w skardze zarzuty odnoszą do wad postępowania w zakresie gromadzenia, rozpatrywania oraz oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego.

Prawdą jest, że organ ustalenia faktyczne oparł na zgromadzonych w aktach dokumentach w postaci – umowy o dofinasowanie wraz z aneksami i zawartą tam dokumentacją, wniosku o dofinasowanie realizacji projektu, dokumentacji rozliczenia częściowej realizacji projektu, protokołu przeprowadzonej kontroli z dnia 13 – 14 września 2012 roku, informacji pokontrolnej, weryfikacji czynności kontrolnych, pism składanych przez skarżącą spółkę w toku postępowania administracyjnego odnośnie realizacji projektu i kwestii z tym związanych.

Należy zauważyć, iż zakres stanu faktycznego wymagającego dokładnego wyjaśnienia w celu załatwienia sprawy jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego.

A zatem to normy materialnoprawne wyznaczają, jakie okoliczności muszą

być zweryfikowane w toku postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie to ma doprowadzić do zastosowania lub wykluczenia zastosowania danego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 roku, sygn. akt I OSK 923/17, LEX nr 2393038).

W ocenie sądu dokonane ustalenia faktyczne w sprawie dawały organowi prawo aby uznać, iż doszło do ,,nieprawidłowości‘’ i zaistniały podstawy do zwrotu dofinasowania na podstawie art. 207 ust.1 pkt 2 uofp – ponieważ zostały wykorzystane z naruszeniem procedur.

Zgodnie z zawartą umową z dnia 7 czerwca 2010 roku wraz z aneksem nr 1 (wniosek

o dofinansowanie) - § 3 ust.1 beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu ,,stworzenie nowoczesnej aplikacji internetowej [...], umożliwiającej powszechne budowanie, edytowanie oraz generowanie własnych witryn internetowych w pełnym zakresie, określonym w harmonogramie rzeczowo – finansowym, w terminie wskazanym w § 6 ust.3 z należytą starannością. Jak wynika z wniosku głównym celem projektu było rozpoczęcie świadczenia nowej usługi elektronicznej. Wskazane również zostały szczegółowe cele było utworzenie nowych miejsc pracy, a także sukcesu komercyjnego – uzyskanie stałej liczby [...] odpłatnych pakietów aplikacji – łącznie [...], nawiązanie współpracy z 5 nowymi kontrahentami, zanotowanie kwoty [...] zł przychodu z tytułu podstawowej działalności.

Należy zgodzić się z organem, iż wyniki kontroli, które nie były kwestionowane przez skarżącego wskazywały, iż cele projektu i zakładane wskaźniki w zasadniczej części

nie zostały osiągnięte. Przedmiotowa e-usługa nie zapewniała funkcjonalności, działała niestabilnie. Skarżąca spółka nie kwestionowała wadliwości działania przedmiotowej aplikacji, a wręcz wskazywała, iż D. K. – firma [...] wadliwie ją wykonała. Wykonawca był wzywany do usunięcia usterek, zwrotu plików źródłowych, a obecnie toczą się sprawy przed sądem powszechnym związane z wadliwym wykonaniem umowy i zasądzeniem kar umownych.

Skarżąca wręcz zajmowała stanowisko, iż zachodziła ,,siła wyższa‘’ i zlecając wykonanie aplikacji firmie [...] nie była w stanie przewidzieć, iż wykonawca będzie nienależycie wywiązywał się z umowy. Skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 roku wprost informowała organ, że ,,w związku z nie usunięciem przez wykonawcę e-usługi usterek w jej działaniu, pomimo licznych monitów, co uniemożliwia korzystanie

z e-usługi, jak również odmową przekazania plików źródłowych, spółka nie była

w stanie uzyskać żadnego przychodu ze sprzedaży i nie osiągnęła w żadnym stopniu wskaźników – liczba sprzedanych pakietów aplikacji, wartość uzyskanych przychodów za rok 2012’’.

W tej sytuacji ustalenia organu, iż doszło do naruszenia procedur, w tym przypadku umowy o dofinasowanie - § 3 ust.1, § 8 ust.1 i 2, § 10 ust.10 i braku jej realizacji należy uznać za wykazane. Organ w toku postępowania nie musi się odnosić to każdego zarzutu podnoszonego przez stronę w sytuacji gdy nie ma on wpływu na wynik sprawy.

Teza stawiana przez stronę skarżącą, iż tylko część umowy nie została wykonana nie można zostać uznana za trafną. Pojęcie ,,procedury’’ zawarte w art. 184 uofp dotyczy wszystkich procedur określonych w umowie międzynarodowej,

jak też innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, w tym również związanych z realizacją zamówienia publicznego i wskazanych w umowie

o dofinansowanie projektu. W takim przypadku jeśli doszło do ,,nieprawidłowości‘’,

to nie chodzi tylko o spowodowanie szkody rzeczywistej, wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody (wyrok NSA z 18 stycznia 2017 roku, sygn. akt II GSK 342/16).

Samo prowadzenie prac przy przedmiotowej aplikacji, w sytuacji gdy rezultat końcowy nie został osiągnięty, nie daje podstaw do takiego stanowiska. Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie. Odwoływanie się przez stronę skarżącą do zasady proporcjonalności w przypadku produktu elektronicznego w sytuacji gdy nie został osiągnięty cel i zakładane wskaźniki nie jest uzasadnione. Z przedmiotowego produktu nie można korzystać i nie ma znaczenia czy wina za taki stan rzeczy leży po stronie skarżącej spółki.

Podnoszone w skardze zarzuty odnośnie uchybień w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego są nieusprawiedliwione. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego – przyznającej stronie konkretne uprawnienie

lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (wyrok NSA z 12 września 2017 roku, sygn. akt II OSK 3091/15). W ocenie Sądu wskazywane uchybienia sprowadzają się do polemiki z ustalonym na podstawie dokumentów stanem faktycznym. Ustalenia postępowania muszą zmierzać do ustaleń mających istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. Żadna z podnoszonych w zarzutach kwestii nie podważa stanu dysfunkcjonalności e-produktu, braku osiągnięcia wskaźników, poza wskaźnikami zatrudnienia i promocji, a tym samym faktu braku rezultatu wykonania umowy. Należy zauważyć, że umowa o dofinansowanie jest umową rezultatu, a nie starannego działania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 roku, sygn. akt

VSA/Wa 2141/16).

Organ nie ma obowiązku dopuszczania wszystkich dowodów, o które wnioskuje strona. Trafnie zauważa organ, że skoro sama strona nie kwestionuje wadliwości aplikacji,

to opinia biegłego informatyka w tym zakresie nie jest potrzebna.

Nie można się zgodzić ze skarżącą, iż zaprezentowana ocena dowodów jest dowolna. Wywód i argumentacja organu jest spójna i logiczna, nie pozostaje w sprzeczności

ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co znalazło swoje odzwierciedlenie

w sporządzonym uzasadnieniu. Zarzuty formułowane w stosunku do sporządzonego uzasadnienia nie zasługują na uwzględnienie ponieważ zawiera ono wymagane przepisem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. elementy.

Organ w ocenie sądu na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 uofp – doszło do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, których mowa w art. 184. Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem odnosi się też do sytuacji wydatkowania środków nieprzyczyniających się do osiągniecia celu określonego w umowie

o dofinansowanie. Doszło też do naruszenia wyżej powołanych przepisów umowy

o dofinansowanie, co pozwalało organowi uznać, iż zaszły nieprawidłowości skutkujące zwrotem dofinansowania.

Odnosząc się do korekt finansowych uregulowanych w art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady(WE) nr 1083/2006 dotyczących korekt w odniesieniu do pomocy udzielanej ze środków przewidzianych do realizacji w latach 2007 – 2013 państwo członkowskie było upoważnione do ich dokonywania w związku z pojedynczymi

lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegające

na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Przepisy unijne nie określają sposobów ustalania i egzekwowania korekt pozostawiając to prawodawcy krajowemu. W zakresie korekt czynionych w odniesieniu do indywidualnych beneficjentów kwestia ta została uregulowana w art. 26 ust.1 pkt 15a uozppr). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 października 2014 roku, sygn. akt II GPS 2/14 stwierdził, że stosownie do tego na jakim etapie realizacji umowy stwierdzono nieprawidłowości, zwrot środków przeznaczonych na dofinasowanie

i pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi (art. 207 ust.2 uofp). W konkluzji rozważań NSA przyjął, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą na podstawie art. 26a ust.1 pkt 15a uozppr jest etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korekty.

Zasadniczo zarzut skarżącej w zakresie naruszenia prawa materialnego

– art. 207 ust.1 pkt 1 uofp - odnosił się do braku pomniejszenia kwoty dofinansowania

z racji tej, że w jej ocenie umowa o dofinansowanie została w przeważającej części zrealizowana prawidłowo jest chybiony

W tym zakresie należy zauważyć, iż cel główny umowy o dofinansowanie (wytworzenie aplikacji ,,[...]‘’), która miałaby spełniać swoje zadania i funkcje nie został przez został osiągnięty. Nie zostały też osiągnięte wskaźniki sprzedaży produktu

i związany z tym przychód na odpowiednim poziomie.

Sąd Najwyższy w orzeczeniu w sprawie o sygn. akt I CSK 878/14 zwracał uwagę, że zwrot pomocy powinien nastąpić w części i w zakresie w jakim beneficjent nie wywiązał się ze swych zobowiązań z przyczyn leżących po jego stronie w sytuacji gdy główny cel umowy został zrealizowany, co w tym przypadku nie miało miejsca.

O zwrocie środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości należy orzec niezależnie od przyczyny wystąpienia takich nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 roku, sygn. akt II GSK 186/16).

Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono

jak w sentencji wyroku.