Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1876/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie ASR WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka NSA - Marek Stojanowski (spr.) Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. i J. W. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. i J. W. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej część działki oznaczonej w aktualnej ewidencji gruntów i budynków miasta P. numerem [...] oraz część zajętą pod ulicę K. ( dawne numery działek [...]).

Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] odmówił zwrotu działki o dawnym numerze [...] nie wyrażając swego stanowiska co do działki nr [...]. W wyniku odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2001 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta P. ponownie rozpatrując sprawę orzekł jak wyżej przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 136 ust 3 i art.216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz.543 ). W uzasadnieniu podał, że dnia 18 lipca 2000r. J. i J. W. złożyli w Starostwie Powiatowym w P. wniosek o zwrot nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] przejętej na własność Skarbu Państwa.

Działka objęta wnioskiem została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] października 1974 r. zawartej w formie aktu notarialnego repertorium [...]. Aktem tym J. i J. W. oprócz przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa własność działki [...] przenieśli również własność działki oznaczonej nr [...] o łącznej pow. [...] ha. Za nieruchomość powyższą J. i J. W. otrzymali kwotę [...] zł. tytułem ceny sprzedaży. W akcie notarialnym jako cel przejęcia działek podano "nieruchomości powyższe są niezbędne na cele wymienione w ustawie stanowiącej podstawę przejęcia".

Działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] została przejęta na podstawie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia pod budowę ulicy [...] – obecnie [...]. Wynika to ze złożonego przez J. i J. W. w dniu 25 stycznia 1973 r. oświadczenia, w którym wyrażają oni zgodę na dobrowolne przekazanie pod budowę ulicy [...] (obecnie [...]) części gruntu o powierzchni [...] ha oznaczonej jako działka nr [...], jak również z decyzji Naczelnika Powiatu w Płońsku z dnia [...] czerwca 1974 r. ([...]) zezwalającej na podział nieruchomości będącej współwłasnością J. i J. W. i zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości. Cel wywłaszczenia działki nr [...] jakim była budowa ulicy [...] został w pełni zrealizowany.

Na rozprawie administracyjnej, która odbyła się w siedzibie Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w P. w dniu [...] listopada 2000 r., pełnomocnik Gminy Miasto P. wniósł o oddalenie wniosku w zakresie żądania zwrotu działki nr [...]. J. W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a ponadto rozszerzył żądanie zwrotu na działkę nr [...]. Dlatego też podjęto czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności przejęcia działki nr [...] oraz określenia celu na jaki została ona przejęta.

W tym celu przeprowadzono kolejną rozprawę administracyjną, na którą wezwano H. J., który brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowym działając w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. W trakcie rozprawy, przeprowadzonej [...] lutego 2001 r. J. i J. W. podtrzymali wcześniejsze żądania. Przedstawiciel Urzędu Miasta P. wniósł o oddalenie wniosku co do żądania zwrotu nieruchomości zajętej pod budowę parkingów służących do obsługi hali sportowej.

Przesłuchano w charakterze świadka H. J. pełniącego funkcję Sekretarza Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w czasie, gdy miało miejsce przejęcie nieruchomości stanowiących własność J. i J. W. na rzecz Skarbu Państwa.

H. J., uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożył oświadczenie, z którego wynika, że przejęcie działki nr [...] nastąpiło w trybie art. 5 ust. 3, a nie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U z 1974 roku Nr 10, poz. 64).

Swoje zeznania H. J. poparł notatką sporządzoną pismem odręcznym umieszczoną na oświadczeniu J. i J. W. z dnia 25 stycznia 1973 r. w sprawie wyrażenia zgody na dobrowolne przekazanie gruntu pod budowę ulicy [...]. Z notatki tej wynika, że oprócz działki gruntu oznaczonej nr [...] przejmowanej w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości J. i J. W. wnioskują o przejęcie pozostałej części nieruchomości - działki nr [...], jako nie nadającej się do racjonalnego użytkowania poprzez dotychczasowych właścicieli. H. J. oświadczył, że wzmianka na powyższym oświadczeniu sporządzona została w toku prowadzonych negocjacji na wniosek małżonków W. Dlatego też działka nr [...] jako przejęta na wniosek właścicieli nie podlega zwrotowi na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż zgodnie z art. 216 w/w ustawy przepisy jej można stosować jedynie do nieruchomości przejętych w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Nie ma możliwości zastosowania ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości przejętych na własność Skarbu Państwa na żądanie właścicieli wystosowane zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Po uchyleniu decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] marca 2001r., na dzień 20 grudnia 2001 r. wyznaczono kolejną rozprawę administracyjną.

Na rozprawie małżonkowie W. po raz kolejny zmienili zakres żądania wnosząc o zwrot nieruchomości oznaczonej nr działek [...] w zakresie nie wykorzystanym pod budowę ulicy K. Pełnomocnik Urzędu Miasta L. Z. oświadczyła, iż wniosek strony jest niejasny i nieprecyzyjny jednocześnie wniosła o jego oddalenie. W toku rozprawy przesłuchano również świadka J. G.

Przesłuchano także J. W. na okoliczność przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. J. W. stwierdził, iż został "przymusowo wyrzucony z gruntu i nic nie miał wtedy do powiedzenia". Poza tym oświadczył, iż nie wnosił o przejęcie działki [...] i że wszystkie grunty zostały odebrane mu siłą. Potwierdził, że na oświadczeniu o wyrażeniu zgody na dobrowolne przekazanie pod budowę ulicy [...] części gruntu o powierzchni [...] ha widnieją podpisy jego i żony. Jednocześnie J. W. oświadczył, iż nie miał świadomości co podpisuje i nigdy nie chciał dobrowolnie przekazać nieruchomości.

Małżonkowie W. w piśmie sporządzonym przez ich pełnomocnika skierowanym do Starosty Powiatu w P. z dnia 7 lutego 2002 r. stwierdzili, iż nie ma dowodów na potwierdzenie, że wnioskodawcy wystąpili do Skarbu Państwa o dobrowolne nabycie działki [...] ani na to, że nie nadawała się ona do racjonalnego użytkowania. Jednocześnie wskazali jako środek dowodowy ich podanie z dnia 7 czerwca 1974 r. skierowane do Urzędu Miejskiego w P. w sprawie wyrażenia zgody na budowę na działce [...] o powierzchni [...] ha domu jednorodzinnego. Na podaniu tym brak jest adnotacji, że zostało ono złożone w Urzędzie Miejskim w P. Stanowisko Urzędu Miejskiego odmawiające zgody na budowę domu zmusiło ich do zbycia całej nieruchomości w tym działki [...]. Ponadto w omawianym piśmie zauważyli, iż zarówno w oświadczeniu z dnia 25 stycznia 1973 r. jak również w "Wykazie powierzchni przewłaszczonych na rzecz ul. [...] w mieście P." mowa jest jedynie o działce nr [...]. W ocenie organu przejęcie działki nr [...] nastąpiło nie na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958r., a na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym "wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe". Stanowisko Starosty P. poparte zostało wcześniejszym zeznaniem H. J. Małżonkowie W. przyznali w tym piśmie, że nie byli zainteresowani zbyciem całości nieruchomości jednakże zostali niejako do tego zmuszeni potrzebami budowy ulicy oraz brakiem możliwości zagospodarowania terenu zgodnie z własnymi zamierzeniami. W ocenie organu I instancji należało uznać, iż w przekonaniu zbywców działka oznaczona nr [...] przestała stanowić nieruchomość, co do której możliwe było racjonalne jej wykorzystanie.

. Od powyższej decyzji Starosty P. J. i J. W. wnieśli odwołanie do Wojewody [...], w którym zarzucili nie wyjaśnienie kwestii braku dobrowolności sprzedaży Skarbowi Państwa nieruchomości będącej przedmiotem sporu - jako nie nadającej się do racjonalnego użytkowania, jak również twierdzili, że działka o powierzchni [...] ha miała być zagospodarowana przez wnioskodawców poprzez pobudowanie na niej domu jednorodzinnego. Do tych okoliczności organ I instancji w ogóle się nie ustosunkował. Kwestionowany był również zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia przez twierdzenie, że wniosek o zwrot obejmował część nieruchomości według dawnego oznaczenia nr [...] niewykorzystanej na budowę ul. [...] ( dotyczy części działek nr [...] - protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 20 grudnia 2001 roku ).

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę jako organ II instancji podał, że przepis art.137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia , w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją, celu albo utraciła moc decyzja o lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Działka nr [...] o powierzchni [...] ha, w ocenie organu II instancji, została w pełni wykorzystana na cel wywłaszczenia ( budowa ul. [...] ) więc nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia i nie podlega zwrotowi.

Organ odwoławczy wskazał w stosunku do działki nr [...], że pierwotnie nie była ona przeznaczona do wywłaszczenia, o czym świadczy przeprowadzony podział nieruchomości należącej do J. i J. W., zatwierdzony decyzją z [...] czerwca 1974 r. nr [...] oraz wcześniejsze ustalenia z właścicielami nieruchomości. Właściciele nieruchomości m. in. J. i J. W. złożyli oświadczenie w dniu 25 stycznia 1973 r., iż wyrażają zgodę na dobrowolne przekazanie części swych nieruchomości pod inwestycję. Ponadto odręcznym pismem zamieszczono wzmiankę, że odszkodowaniem objęty będzie budynek mieszkalny przy ul. [...]. Budynek ten, jak wynika z mapy pomiaru wywłaszczeniowego, zlokalizowany był na działkach nr [...] ( wcześniej, przed podziałem, była to jedna działka o nr [...] ). Stanowi to, w ocenie organu administracji, dowód na potwierdzenie tezy o tym, że działka nr [...] została wywłaszczona na wniosek jej właścicieli. Skarb Państwa stał się właścicielem całej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego podpisanego przez właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Na mocy tego aktu zostało wypłacone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. J. i J. W. odebrali naliczone odszkodowanie w kwocie [...],- zł i podpisami pokwitowali odbiór naliczonej kwoty. Powyższe oznacza, że działka nr [...] została wywłaszczona - przejęta na Skarb Państwa na wniosek jej właścicieli. W przeciwnym przypadku tryb przejęcia nieruchomości przybrałby inną, formę. Tak więc Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...] na podstawie art. 5 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974, poz. 64 ).

Wniosek z dnia 17 lipca 2000 r. o zwrot nieruchomości J. i J. W. obejmował nieruchomość oznaczoną dawniej nr działki [...]. W toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2000 r. rozszerzony został o działkę nr [...] i w takim zakresie został rozstrzygnięty przez Starostę P.

W tej sytuacji Wojewoda [...] stwierdził, że wobec powyższego, jak też stanowiska J. i J. W. zawartego w piśmie z dnia 7 lutego 2002 r. do Starostwa Powiatowego w P., iż "- Wnioskodawcy nie byli zainteresowani zbyciem całości nieruchomości jednakże zostali niejako do tego zmuszeni raz potrzebami budowy ulicy dwa brakiem możliwości zagospodarowania terenu zgodnie z własnymi zamierzeniami."- należy przyjąć, że działka oznaczona dawnym numerem [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 5 w/w ustawy, zgodnie z wolą jej właścicieli. Artykuł 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami precyzuje, do których ustaw odnoszą się przepisy o zwrocie nieruchomości . Przepis ten stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie powołanej ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ale wyłącznie z art. 6 ustawy.

W sytuacji, gdy część nieruchomości została wywłaszczona w związku z tym, że nie nadawała się do racjonalnego wykorzystania, do tej części nie stosuje się przepisów o zwrocie, jeżeli nie zaistniały przesłanki do zwrotu całej nieruchomości. Skoro nie zachodzą przesłanki do zwrotu działki oznaczonej dawnym numerem [...], to również brak jest podstaw do zwrotu działki oznaczonej dawnym numerem [...].

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i J. W. i zarzucając naruszenie prawa tj. art. 107 § 3 kpa oraz art. 5 ust. 3, art. 6 . ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64) oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. r o gospodarce nieruchomościami( tj. Dz. U. z 2000 r Nr 46, poz. 543), domagali się jej uchylenia jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji wydanej z upoważnienia Starosty P.

W uzasadnieniu podali, że w ich ocenie organy administracji przy wydawaniu decyzji naruszyły prawo materialne i przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucili, iż zaskarżona decyzja została wydana w zakresie przekraczającym wniosek małżonków W. Wnioskodawcy bowiem nie żądali zwrotu całej nieruchomości będącej uprzednio ich własnością, ale zwrotu części nieruchomości według starego oznaczenia nr [...] niewykorzystanej na budowę ulicy [...] tj. w części z działek nr [...], co zostało sprecyzowane na rozprawie administracyjnej w dniu 20 grudnia 2001r. Podnieśli też kwestię uznania przez organ I instancji i podtrzymania tego stanowiska przez organ odwoławczy, iż działka numer [...] została nabyta przez Skarb Państwa na podstawie art. 5 w/w ustawy oraz brak przedstawienia stosownego uzasadnienia na poparcie tego dowodu. W ocenie skarżących część nieruchomości nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia więc powinna zostać im zwrócona.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona chociaż z innych przyczyn niż to podnoszą skarżący.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Wojewoda [...] w uzasadnieniu powołanej decyzji z dnia [...] lipca 2002r. przyjął, tak jak i organ I instancji, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka [...] została zużyta na cel wywłaszczenia. Podał przy tym, że sporny grunt został wywłaszczony w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ( tj. Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 ) na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu [...] października 1974r. w formie aktu notarialnego, pod budowę ulicy ul. [...] ( aktualnie ul. [...]). Aktem tym skarżący jednocześnie oprócz przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa własność działki [...] przenieśli również własność działki oznaczonej nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Działka gruntu nr [...], w ocenie organu, została przejęta na wniosek skarżących wymienionym aktem notarialnym, w trybie art. 5 ust.3 ( nie zaś art. 6 ) powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958r., z uwagi na to, że po przejęciu przez Skarb Państwa działki nr [...] działka nr [...], w ocenie skarżących, nie nadawała się do racjonalnego wykorzystania i brak było możliwości zagospodarowania terenu zgodnie z ich zamierzeniami. Powyższe oznacza, że nie podlegała ona zwrotowi. Za sporną nieruchomość, z tytułu ceny sprzedaży, J. i J. W. otrzymali kwotę [...] zł. W akcie notarialnym określono cel przejęcia działek w ten sposób, że podano, iż nieruchomości powyższe są niezbędne na cele wymienione w ustawie stanowiącej podstawę przejęcia.

Przede wszystkim należy wskazać na to, iż z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), tj. z dniem 1 stycznia 1998 r., zasadniczo zmieniły się przepisy mówiące o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Kwestię tę obecnie reguluje art. 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż nieruchomość wywłaszczona może być zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sensie wyłącznie faktycznym, co ma miejsce wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (art. 137 ust. 1 pkt 1) albo także prawnym, to znaczy wówczas, gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 pkt 2).

Aktualnie obowiązująca ustawa poprzez ścisłe określenie przesłanek zbędności zaostrzyła jej kryteria. Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną, co w konsekwencji oznacza możliwość jej zwrotu. W aktualnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza zatem art. 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie zaś wyłącznie ocena dokonana przez organ oparta na ustaleniach, wynikających w zasadzie z oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku o jej zwrot.

To na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia, czy występują przesłanki określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 albo 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie w grę wchodzić może zbędność w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, w odniesieniu choćby tylko co do części nieruchomości, rozstrzygnięcie o zwrocie lub odmowa zwrotu nieruchomości, powinno być poprzedzone ustaleniem, iż na wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu (przejęciu) stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia (przejęcia). Dopiero takie niebudzące wątpliwości stwierdzenie uprawnia organ orzekający do podjęcia decyzji o zwrocie lub odmowie zwrotu nieruchomości.

Organ administracji powinien rozważyć niniejszą sprawę w świetle wyżej omówionego art. 137 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analizując akta sprawy niniejszej należy dojść do przekonania, że organy administracji zbadały niezbyt dokładnie sprawę i w konsekwencji nie odniosły się w pełnym zakresie do przepisów prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest decyzji lokalizacyjnej ( znajduje się tam jedynie decyzja Naczelnika Powiatu Wydziału Gospodarki Komunalnej , Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji z dnia [...] lutego 1974r. nr [...] o pozwoleniu na budowę ul. [...] wraz z wszystkimi urządzeniami i mostu na rzece P.). Nie zawarto również żadnych ustaleń co do czasu jej obowiązywania (ewentualnie utraty przez nią mocy) oraz zgodności z ówczesnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie wyjaśniono także, kiedy to zostały rozpoczęte prace związane z realizacją inwestycji w postaci drogi na przedmiotowym gruncie oraz czy fakt ten miał miejsce przed czy po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Akta administracyjne i wydana decyzja pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie brak jest dokonania jej dokładnej analizy pod kątem cytowanego przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powoduje to, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, bowiem nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrano w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji opartej na zebranym materiale dowodowym. Wyżej wskazane uchybienia stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, na marginesie należy zauważyć, definitywnie nie przesądzając tej kwestii, że w istocie brak jest w sprawie dowodów wskazujących na to, iż część spornej nieruchomości została nabyta w innym trybie niż to wynika z aktu notarialnego z dnia [...] października 1974 r. Powoływane w tej materii przez organy administracji dowody ( np. odręczne adnotacje, oświadczenia itp.) nie mogą mieć żadnego wpływu na treść i sposób rozumienia powołanego aktu notarialnego.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.