Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1802/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2021 r. sprawy ze skarg E. M. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. M. i J. M. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz J. M. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] sierpnia 2020r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. M. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], przenoszącej na K. P. - w części obejmującej lokal mieszkalny "A" na działce nr ew. [...] - decyzję Starosty [...] z [...] maja 2008 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. D. i W. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, szeregowego, dwulokalowego przy ul. [...] w [...].

Organ wskazał, że Wojewoda [...] odmówił wszczęcia na wniosek J. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] sierpnia 2010 r., które GINB utrzymał w mocy. Wyrokiem z 17 grudnia 2015 r. sygn. VII SA/Wa 995/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę J. M. na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 538/16, uchylił wymieniony wyrok i postanowienia przesądzając, że J. M. ma interes prawny w tej sprawie.

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem, którą GINB utrzymał w mocy decyzją z [...] lutego 2019 r. Wyrokiem z 19 września 2019 r., sygn. VII SA/Wa 697/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi E. i J. M., uchylił decyzje organów obu instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ wydał ww. decyzję z [...] czerwca 2020 r.

GINB przytoczył art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze. zm.- dalej p.p.s.a.), przestawił zasady postępowania nieważnościowego i wyjaśnił pojęcie rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Dalej przybliżył kompetencje organu odwoławczego i podkreślił, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., 156, poz. 1118 - wg stanu prawnego na datę wydania decyzji) organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony na rzecz której decyzja została wydana, do jej przeniesienia na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki w niej zawarte i złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2.

Organ zaznaczył, że w aktach znajduje się wniosek o przeniesienie ww. decyzji podpisany przez K. P., jego oświadczenie o prawie do dysponowania działką na cele budowlane, zgoda M. D. i W. D. na przeniesienie aktu, kopia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2009 r. zatwierdzająca podział działki nr [...]. Zauważył przy tym, że w oświadczeniu o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane K. P. błędnie wskazał prawo własności, gdyż z KW nr [...] wynika, że był on użytkownikiem wieczystym działki, a właścicielem Gmina Miejska [...]. Niemniej, posiadał jako użytkownik wieczysty prawo do dysponowania ww. działką na cele budowlane a obecnie jest jej właścicielem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na częściowe przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę organ przytoczył stanowisko NSA w wyroku z 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 538/16 m.in., że nie jest to tylko decyzja przenosząca pozwolenie na budowę, gdyż dotyczy jedynie części decyzji pierwotnej. Zmienia zatem przedmiot decyzji przez wyłączenie lokalu mieszkalnego "A", czego nie wyodrębniono w decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie wiadomo co się stało z pozostałą częścią decyzji z [...] maja 2008 r. Decyzja z [...] sierpnia 2010 r. ma zatem charakter mieszany (hybrydowy). W świetle art. 40 Prawa budowlanego budzi zatem wątpliwości, gdyż z ust. 1 przepisu wynika możliwość przeniesienia całości decyzji, a nie jej części. Poza tym możliwe jest przeniesienie decyzji, jeżeli podmiot przyjmie wszystkie warunki w niej zawarte i złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy. Sąd wskazał, że art. 40 nie przewiduje częściowego przeniesienia pozwoleniu na budowę z jednoczesną jej zmianą, bo dotyczyła ona całego zamierzenia budowlanego. W konsekwencji w omawianym trybie dokonano podziału decyzji z [...] maja 2008 r.

GINB stwierdził zatem, że naruszono art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego, niemniej nie ma ono charakteru rażącego, gdyż nie powoduje skutków społeczno- gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Organ wskazał, że w wyroku z 19 września 2019 r., sygn. VII SA/Wa 697/19 Sąd podkreślił, że przeniesienie pozwolenia na budowę w tym trybie prowadzi do zmiany inwestora, a więc wyłącznie adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ nie może odmówić, jeżeli spełniono warunki w nim określone: Sąd, odwołując się do art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego (stanowiącego, że w przypadku zamierzenia inwestycyjnego obejmującego więcej niż jeden obiekt możliwe jest wydawanie pozwoleń dotyczących poszczególnych obiektów, które mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem) stwierdził, że można zmienić decyzję o pozwoleniu na budowę w części, o ile dotyczy ona kilku inwestycji dających się wyodrębnić i mogących funkcjonować niezależnie. Decyzja przenosząca może zostać zatem wydana tylko wtedy, gdy pozwolenie dotyczyło obiektów mogących funkcjonować samodzielnie.

Sąd zakwestionował analizę organu pod kątem zdolności do samodzielnego funkcjonowania, zgodnie z przeznaczeniem, części ww. budynku, który wskazał na geodezyjny podział działki inwestycyjnej i budynku wzdłuż ścian oddzielenia przeciwpożarowego i na realizację niezależnych przyłączy wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz szafek na gazomierze. Nie dokonał jednak analizy projektu w celu ustalenia, czy konstrukcja techniczna obiektu pozwala na jego podział na dwa obiekty mogące funkcjonować samodzielnie w myśl art. 33 ust. 1 cyt. ustawy. W szczególności nie ustalił, czy z pierwotnego projektu wynika możliwość funkcjonowania lokali jako samodzielnych obiektów budowlanych z uwagi na sposób zaprojektowania elementów konstrukcyjnych - ścian nośnych, w tym ściany pomiędzy lokalami i konstrukcji dachu. Sąd zaznaczył, że w przypadku ustalenia, że budynek ma wspólne elementy konstrukcyjne to podział pozwolenia na budowę należałoby uznać za rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bo doprowadziłby do tego, że co do części wspólnych dla obu lokali istniałaby niepewność w zakresu uprawnień i odpowiedzialności nowych inwestorów, na których przeniesiono pozwolenie na budowę w części tylko określonego lokalu.

Natomiast w wykonaniu powyższych wytycznych Sądu organ przyjął, że projekt zakłada niezależność lokali A i B (Opis techniczny do projektu architektoniczno-budowlanego). Przewiduje dwa oddzielne wejścia z parteru, dwa garaże, dwa przyłącza wody, kanalizacyjne, oddzielne szafki na gazomierze. Z akt nie wynika, aby lokale łączyło wspólne poddasze lub strych (rys. nr 1A; rys. nr 1, rys. nr 2). W częściach rysunkowych lokale mają wspólny fundament (rys. nr 1K), wspólną ścianę nośną, oddzielającą segmenty budynków (rys. nr 1A; rys. nr 2A; rys.nr 3A; rys. nr 6A) oraz wspólny dach (rys. nr 3K; rys. nr 3A). Z opisu technicznego wynika, że ściana oddzielająca lokale ma izolacyjność dźwiękową 56dB, gr 24 cm i klasę odporności ogniowej REI60 oraz biegnie od fundamentów do dachu (rys. nr 1A; , rys. nr 2A; rys. nr 3A; rys. nr 6A).

Zgodnie z wytycznymi Sądu kluczowe było ustalenie, czy taka konstrukcja techniczna pozwala na podział obiektu na dwa budynki mieszkalne, mogące samodzielnie funkcjonować w myśl art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego.

Odpowiadając na powyższe organ przypomniał, że art. 3 pkt 2a Prawo budowlane definiuje budynek mieszkalny jako budynek jednorodzinny wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W orzecznictwie podkreśla się, że prawidłowa wykładnia art. 3 ust. 2 a Prawa budowlanego, w tym użyte sformułowanie "stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość" powinna być dokonana przy uwzględnieniu definicji budynku określonej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 27 października 2009 r. sygn. II OSK 1601/08).

GINB zaznaczył dalej, że budynek zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, to obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Budynek mieszkalny jednorodzinny musi spełniać wszystkie cechy budynku oraz wskazane w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, w tym stanowić "konstrukcyjnie samodzielną całość".

Następnie podkreślił, że Prawo budowlane nie określa wprawdzie definicji "konstrukcyjnie samodzielnej całości", ale logiczne jest przyjęcie, że chodzi o pewną odrębność, oddzielenie od czegoś. Dla sprecyzowania tego pojęcia możliwe jest odwołanie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego w 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które w § 210 stanowi, że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przekrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki. Pomocne jest także rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz.1316 ze zm.). Załącznik do rozporządzenia z 30 grudnia 1999 r. w dziale 1 pkt 2 stanowi, że w przypadku budynków połączonych między sobą (np. domy bliźniacze lub szeregowe) budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane (wyrok NSA z 12 lutego 2015 r. sygn. II OSK 1696/13).

GINB dodał, że zabudowa szeregowa to budynki ustawiane w szeregu, łączące się ścianami bocznymi w granicach działek. Wspólny fundament nie jest przeszkodą do uznania, że każdy z nich spełnia warunek samodzielności konstrukcyjnej. Wspólny dach również nie wyłącza możliwości zakwalifikowania budynku jako samodzielnego konstrukcyjnie. Za taką wykładnią przemawia też przywołany wyżej § 210 cyt. rozporządzenia. Na poparcie powyższego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo.

Zdaniem organu z projektu budowlanego wynika możliwość funkcjonowania obu lokali jako samodzielnych obiektów budowlanych.

Natomiast odnośnie wspólnego komina GINB wskazał, że w projekcie każdy z lokali posiada odrębne przewody wentylacyjne (rys. nr 1A; rys. nr 2A; rys. nr 3A), a więc jest samodzielny konstrukcyjnie.

GINB podkreślił, że decyzja hybrydowa narusza art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego, jednak nie rażąco, bo nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Z uwagi na sam jej charakter może rodzić ujemne skutków wyłącznie między pierwotnym a nowym inwestorem, a żaden z nich nie kwestionuje kontrolowanej decyzji.

Odnośnie zarzutu, że ściana pomiędzy budynkami nie jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego organ wyjaśnił, że za projekt - zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlano - odpowiedzialność zawodową i dyscyplinarną ponosi projektant (art. 95 pkt 4, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1725 ze zm.). Skoro zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, kontroli podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, a nie projekt architektoniczno-budowlany, to tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w postępowaniu nieważnościowym.

GINB nie stwierdził również, aby kontrolowana decyzja była obarczona pozostałymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargi na powyższą decyzję złożyli E. M. i J. M.

Skarżąca w swojej skardze zarzuciła naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. art 40 ust. 1 w zw. art. 33 ust. 1 i w zw. z art. 3 pkt 2 i pkt. 2 a Prawo budowlane w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na nie uwzględnieniu wskazań wyroku z 19 września 2019r. poprzez:

a) przyjęcie wzajemnie się wykluczających ustaleń dowodowych, mimo posiadania przez oba lokale - w świetle projektu - wspólnych elementów konstrukcyjnych: ściany nośnej oddzielającej oba lokale, komina, dachu i fundamentów;

b) zignorowanie braku posiadania przez obie części obiektu niezbędnej do samodzielnego funkcjonowania samodzielności konstrukcyjnej;

1. w rezultacie nie stwierdzenie, że decyzja z [...] sierpnia 2010 r., jako akt hybrydowy rażąco narusza prawo.

2. art 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. art. 40 ust 1 w zw. art 33 ust. 1 i w zw. z art. 3 pkt 2 i pkt 2 a Prawo budowlane w zw. z art 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie odmiennej oceny prawnej niż wyrażona w wyroku NSA z 24 listopada 2017 i nie stwierdzenie, że decyzja hybrydowa rażąco narusza prawo.

Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi, po szczegółowym przedstawieniu przebiegu postępowania, zawarła obszerną argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, wskazując w szczególności, że organ zignorował oceny prawne zawarte w wyrokach: NSA z 24 listopada 2017 i WSA w Warszawie z 19 września 2019 r. zarówno w zakresie błędnego ustalenia samodzielności obu budynków, w tym pominięcia pisma z 17 lipca 2020 r., w którym strona podniosła, że przekrój C-C nie obrazuje oddzielenia pomiędzy segmentami budynku, jak i tego, że oba lokale mają wspólną ścianę nośną, wspólny komin; nieuwzględnienia § 217 ust. 2 i § 235 ust. 2 cyt. rozporządzenia odnośnie kryteriów dla ścian oddzielenia pożarowego; charakteru przyłączy (wody, kanalizacji i kanalizacji deszczowej), wspólnych dla obu lokali.

Podobnie, J. M. zarzucił naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. art. 40 ust. 1 w zw. art. 33 ust. 1 i w zw. z art. 3 pkt. 2 i pkt. 2 a Prawo budowlane w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na:

- świadomym pominięciu wskazań w wyroku z 19 września 2019 r., w tym dowolnej ocenie dowodów, poprzez ustalenie odrębnych elementów konstrukcyjnych oddzielających oba lokale, mimo wspólnych ścian nośnych, w tym ściany między lokalami i konstrukcji dachu, co wprost wynika z projektu budowlanego;

- przyjęciu odmiennej oceny prawnej niż wyrażona w ww. wyroku, mimo braku wspólnych elementów konstrukcyjnych, przyjęcie że występują dwa odrębne budynki w rozumieniu art. art. 3 pkt. 2 i pkt. 2 a Prawo budowlane, co skutkowało niestwierdzeniem nieważności decyzji z [...] sierpnia 2010 r.

- art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. art. 40 ust. 1 w zw. art. 33 ust. 1 i w zw. z art. 3 pkt. 2 i pkt. 2 a Prawo budowlane w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na niestwierdzeniu nieważności ww. decyzji, mimo jej hybrydowego charakteru, w następstwie przyjęcia odmiennej oceny prawnej niż wyrażona w ww. wyroku NSA.

Skarżący wniósł m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu, argumentował m.in., że zgodnie z oceną NSA w wyroku sygn. II OSK 538/16 wskazującą, że organ przenosząc jedynie cześć decyzji pierwotnej wydał decyzję mieszaną, co narusza art. 40 cyt. ustawy, który nie przewiduje częściowego przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Dalej przytoczył rozważania i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku VII SA/Wa 697/19, do której – w ocenie strony – organ się nie zastosował, dowolnie ocenił materiał dowodowy, tendencyjnie odczytał projekt. Natomiast z części pt. "PRZEKRÓJ C-C" (rys. 6A) nie wynika, że lokale posiadają dwie odrębne ściany nośne, gdyż ściana po lewej stronie należy do budynku na działce nr [...], natomiast sporny obiekt leży - po podziale - na działkach nr [...] i [...], na co wskazano w piśmie z 17.07.2020 r. Powyższe obrazuje też rzut parteru i poddasza. Lokale nie mogą zatem samodzielnie funkcjonować. Wątpliwości w tym zakresie rozwiewa § 217 rozporządzenia statuujący obowiązek posiadania przez każdy z obiektów ściany ppoż. spełniającej wymagania określone w § 235.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2021r., na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę sygn. VII SA/Wa 1802/20 (ze skargi E. M.) oraz sprawę sygn. VII SA/Wa1803/20 (ze skargi J. M.) i prowadzić pod sygn. VII SA/Wa 1802/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższych kryteriów skarga okazała się uzasadniona, bowiem została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2020r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2010 r. przenoszącej na K. P. - w zakresie lokalu mieszkalny "A" na działce nr ew. [...] - decyzję Starosty [...] z [...] maja 2008 r. udzielającą M. D. i W. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, szeregowego, dwulokalowego na działce nr ew. [...] (obecnie nr [...] i [...]) przy ul. [...] w [...].

Kluczowe dla oceny prawidłowości zakwestionowanych w skardze decyzji ma fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 września 2019 r., sygn. VII SA/Wa 697/19 uchylił uprzednie rozstrzygnięcia obu organów. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w sprawie i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego oraz procesowego, jak i kwestii zastosowania konkretnego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. W ocenie prawnej zawiera się zatem zarówno krytyka prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnienie powodów jego uznania za błędne, jak i to, jakie według sądu zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie odpowiadało prawu.

W związku z powyższym wskazać trzeba, że wyroku z dnia 19 września 2019 Sąd zaznaczył, że przeniesienie pozwolenia na budowę na mocy art. 40 ust. 1 Prawo budowlane prowadzi wyłącznie do zmiany adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, po spełnieniu warunków w tym przepisie określonych, uwzględniając treść art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku zamierzenia inwestycyjnego obejmującego więcej niż jeden obiekt możliwe jest wydawanie pozwoleń dotyczących poszczególnych obiektów, które mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Sąd wskazał ponadto, na zawartą w wyroku NSA z 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 538/16 ocenę prawną, również wiążąca w tej sprawie, że decyzja o częściowym przeniesieniu pozwolenia na budowę narusza art. 40 Prawa budowlanego, gdyż nie tylko przenosi to pozwolenie, ale i je zmienia poprzez jego podzielenie. Art. 40 Prawa budowlanego nie przewiduje bowiem częściowego przeniesienia pozwolenia budowlanego wraz ze zmianą decyzji pierwotnej, która obejmowała całe zamierzenie inwestycyjne.

Sąd stwierdził, że organ nie przeanalizował projektu budowalnego w celu ustalenia czy zaprojektowana konstrukcja techniczna budynku pozwala na jego podział na dwa obiekty mogące samodzielnie funkcjonować w myśl art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym sposobu zaprojektowania elementów konstrukcyjnych budynku – ścian nośnych, w tym ściany pionowej pomiędzy lokalami oraz konstrukcji dachu. W przypadku ustalenia, że budynek ma elementy konstrukcyjne wspólne dla obu lokali podział pozwolenia na budowę, dokonany w kontrolowanej ww. decyzji należałoby uznać za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ doprowadziłby do sytuacji, w której co do części wspólnych dla obydwu lokali istniałaby niepewność prawna co do zakresu uprawnień i odpowiedzialności nowych inwestorów, na których zostało przeniesione pozwolenie na budowę w części dotyczącej tylko określonego lokalu. Ustawodawca, wskazując w art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego inwestora jako jednego z uczestników procesu budowlanego, jednocześnie w art. 18 ust. 1 tej ustawy nakłada na inwestora określone obowiązki, w tym zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie wykonania i odbioru robót budowlanych - przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych. Z art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że jednym z warunków przeniesienia pozwolenia na budowę jest przejęcie przez nowego inwestora wszystkich warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz poprzedniego inwestora. Jest to przesłanka konieczna dla zastosowania art. 40 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Tymczasem – po przeprowadzeniu kolejnej analizy dokumentacji projektowej – organy doszły do takich samych wniosków jak uprzednio, pomimo ustalenia, że budynek posiada elementy konstrukcyjne wspólne dla obu lokali mieszkalnych.

Wprawdzie rację ma organ, że wspólne fundamenty oraz dach nie przesądzają a priori o braku możliwości samodzielnego funkcjonowania lokali zgodnie z przeznaczeniem (zob. wyroki NSA z 4 września 2019 r., sygn. akt II OSK 56/18; z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2484/14; z 27 października 2009r., sygn. akt II OSK 1601/08; wyrok WSA w Poznaniu z 10 listopada 2015r., sygn. akt II SA/Po 784/15 - publ. CBOSA), niemniej z przedstawionych ustaleń wynika, że oprócz wspólnych fundamentów i dachu lokale łączy jedna, a więc wspólna ściana nośna, oddzielająca segmenty (rys. nr 1A; rys. nr 2A; rys.nr 3A; rys. nr 6A) o izolacyjności dźwiękowej 56dB, gr 24 cm i klasie odporności ogniowej REI60, która biegnie od fundamentów do dachu (rys. nr 1A; , rys. nr 2A; rys. nr 3A; rys. nr 6A) oraz wspólny komin, do którego dopiero doprowadzone są z każdego z lokali odrębne przewody wentylacyjne (rys. nr 1A; rys. nr 2A; rys. nr 3A).

W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, skoro każda z części spornego budynku nie może funkcjonować samodzielnie konstrukcyjnie zgodnie z przeznaczeniem, bez drugiej części obiektu, to w świetle oceny prawnej zawartej w powołanym wyroku, jednoczesny podział pierwotnego pozwolenia na budowę – w trybie art. 40 ust. 1 Prawa budowalnego - dokonany kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2008 r. nr 473 rażąco narusza prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..

Obowiązkiem organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnienie przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

Z podanych przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku, a o kosztach postępowania stosownie do 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.