Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1307/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154,  art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. M., J. M., H. B., W. B., W. B., E. R., A. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. M., J. M., H. B., W. B., W. B., E. B. oraz A. S. reprezentowanych przez adw. A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany pkt II decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] w punkcie I potwierdził J. M., J. M., H. B., W. B., W. B., E. B. oraz A. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w majątku K. oraz jednocześnie w punkcie II odmówił stronom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzednika prawnego nieruchomości w W.

Wnioskiem z dnia 19 września 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 października 2014 r., pełnomocnik stron wniósł do Wojewody [...] o uchylenie lub zmianę w pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. w oparciu o art. 154 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Wojewoda [...], w oparciu o art. 97 § 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku z dnia 19 września 2014 r. stron o uchylenie lub zmianę pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie w sprawie skargi na odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., w związku z czym, na obecnym etapie postępowania, prowadzenie sprawy o uchylenie części decyzji w wymienionym trybie jest wykluczone.

Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. adw. A. W. wniósł zażalenie na ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. i zobowiązał organ I instancji do rozpatrzenia wniosku stron z dnia 19 września 2014r., a następnie wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [,,,,] Wojewoda [...] odmówił uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w części odmawiającej J. M., J. M., H. B., W. B., W. B., E. B. oraz A. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w W.

Pismem z dnia 7 maja 2015 r. wnioskodawcy złożyli odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez błędne uznanie, iż rozstrzygnięcie pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odpowiada prawu, w sytuacji gdy zostało ono wydane z naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., polegającym na zastosowaniu obiektywnie błędnej wykładni tego przepisu, sprzecznej z wykładnią ustaloną przez NSA w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 11/13. Ponadto Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a, poprzez zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności przedstawienia motywów, które przemawiają za utrzymaniem w mocy pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, iż mając na uwadze treść przepisu art. 154 §1 kpa oraz treść rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2013 r. należy podzielić stanowisko Wojewody [...], iż strony na podstawie ww. decyzji nabyły prawo do rekompensaty. W związku z powyższym należy uznać, że zmiana na podstawie art. 154 kpa nie jest możliwa. Wobec powyższego w ocenie Ministra Skarbu Państwa prawidłowo organ I instancji zastosował art. 155 kpa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygając w przedmiocie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie ma uprawnienia do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jedynym dopuszczalnym działaniem jest zweryfikowanie wydanej już decyzji ostatecznej tylko z jednego punktu widzenia, tj. czy za jej zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy ewentualnemu uchyleniu bądź zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Podniesiono, iż w odwołaniu z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. strony wskazały, że za zmianą decyzji organu I instancji przemawia słuszny interes stron, który wynika ze zmiany linii orzeczniczej, jaka pojawiła się po wydaniu przez NSA w Warszawie uchwały z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 11/13, wskazującej wprost, iż utrata własności nieruchomości nie wyklucza potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W ocenie Ministra Skarbu Państwa wskazane powyżej podstawy żądania zmiany ostatecznej decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. są nieuzasadnione. Jego zdaniem interes strony postępowania oraz interes społeczny - powinny być rozumiane w sposób obiektywny. Nie można zatem uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art. 155 k.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi, a które były już przedmiotem rozpoznania przez organ administracji publicznej. Ustosunkowując się do wniosku strony wskazano, iż nie wypełnia przesłanki słusznego interesu strony samo przeświadczenie, iż po wydaniu przez NSA w Warszawie uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. zaistniała realna możliwość uzyskania rekompensaty na skutek odmiennej, niż przyjął to organ, interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Zdaniem Ministra interpretacja przepisów ustawy należy do kompetencji organów administracji publicznej rozpatrujących sprawę. Fakt, iż w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] dokonał odmiennej interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. niż uczynił to NSA w Warszawie w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r. nie stanowi przesłanki warunkującej uznanie interesu strony jako podstawy do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 155 k.p.a. Okoliczności te z uwagi na fakt, iż są wynikiem interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie mogą decydować o wykazaniu słusznego interesu strony postępowania. Powyższe działania stoją także w sprzeczności z interesem społecznym, o którym mowa w art. 155 k.p.a. Wzruszenie wszystkich decyzji organu sprzecznych z późniejszą uchwałą NSA w sposób znaczący przedłużyłaby czas rozpatrywania spraw oraz przyczyniłoby się do zachwiania zasady trwałości decyzji. Ponadto wskazano, iż Wojewoda [...] nie potraktował przedmiotowej sprawy w sposób odmienny, niż inne w których rozważana była kwestia wpływu utraty prawa własności nieruchomości na potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zatem uchylenie lub zmiana decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nie jest do pogodzenia z interesem społecznym i nie znajduje uzasadnienia w słusznym interesie stron.

Podniesiono również, iż uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (również te podjęte w składzie siedmiu sędziów) nie wiążą organu administracji publicznej w sposób bezpośredni. Organ rozpatrujący sprawę jest związany jedynie wytycznymi sądu zamieszczonymi w orzeczeniu sądu zapadłym w konkretnej sprawie.

Minister Skarbu Państwa podkreślił także, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, nie może rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. W rozpoznawanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby w sposób wyróżniający potraktować sytuację prawną skarżących, który nie skorzystali z przysługującego im prawa wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2013 r.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. M., J. M., H. B., W. B., W. B., E. B. oraz A. S. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

a) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. lub w zw. z art. 154 § 2 i art. 155 k.p.a. oraz w zw. z art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2014, poz. 1090 z późniejszymi zm.) - poprzez odmowę uchylenia pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013r., nr [...], pomimo że za wzruszeniem ww. części przedmiotowej decyzji przemawia zarówno interes społeczny jak i słuszny interes stron;

b) naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania i błędne uznanie, że uchylenie pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w oparciu o ww. podstawę prawną jest wykluczone z powodu nabycia przez strony prawa do rekompensaty na podstawie pkt I ww. decyzji oraz z powodu rzekomej niedopuszczalności uchylenia jedynie części decyzji ww. trybie;

c) naruszenie art. 154 k.p.a. i 155 k.p.a., poprzez uznanie, że przewidziana przedmiotowymi przepisami możliwość uchylenia decyzji dotyczyć może jedynie decyzji konstytutywnych, przy jednoczesnym wykluczeniu możliwości ich zastosowania w stosunku do decyzji deklaratoryjnych;

d) naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności przedstawienia motywów, które przemawiają za utrzymaniem w mocy pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], co doprowadziło do uznania, że strony, nie posiadają słusznego interesu w uchyleniu ww. części decyzji, jak również poprzez nienależyte i nieprzekonywujące uzasadnienie decyzji, w zakresie dotyczącym zastosowanej przez Ministra Skarbu Państwa wykładni art. 154 k.p.a., przy jednoczesnym odrzuceniu modelu wykładni zaprezentowanego w odwołaniu.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...]. W obszernym uzasadnieniu wskazano m. in., iż norma prawna zakodowana w danym przepisie - obiektywnie rzecz biorąc - ma zawsze tylko jedną treść. W sytuacji gdy istnieją rozbieżne wykładnie przepisu, to tylko jedna z tych wykładni może być obiektywnie prawidłowa. Oparcie decyzji na nieprawidłowej wykładni powoduje, że taka decyzja narusza prawo, choć przeważnie nie w stopniu rażącym. Dlatego, chociaż rozstrzygnięcie z pkt II decyzji - w zakresie, w którym było oparte na konieczności posiadania tytułu własności do pozostawionej nieruchomości w dacie opuszczenia Kresów, a nie w dacie wybuchu II Wojny Światowej - znajdowało oparcie w jednej z akceptowanych wówczas przez sądy administracyjne wykładni art. 2 ustawy, to obiektywnie narusza ono prawo, gdyż jest niezgodne z art. 2 Ustawy, którego obiektywna treść musi być wykładana w zgodzie z uchwałą I OPS 11/13.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Stosownie do przepisu art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.) kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga mimo trafności jednego z zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Wbrew oczekiwaniom skarżących, ich argumentacja prezentowana w skardze nie może znaleźć akceptacji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do rodzaju żądania zgłoszonego w niniejszym postępowaniu przez strony, to zdaniem sądu w pierwszej kolejności należy wskazać, że w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. zawarto dwa odrębne rozstrzygnięcia. W pierwszym potwierdzono skarżącym prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w majątku [...], zaś w drugim odmówiono stronom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzednika prawnego nieruchomości w W. W orzecznictwie wskazuje się, że określenie zobowiązania podatnika w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące, jak również ustalenie mu za ten okres dodatkowych zobowiązań podatkowych w jednym akcie administracyjnym, nie zmienia odrębnego charakteru tych spraw i nie powoduje, że przez ten proceduralny zabieg stają się one jedną sprawą administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2005 r. I FSK 256/05, ONSA WSA 2006, Nr 5, poz. 124). Tę tezę, mimo że dotyczy ona zobowiązań podatkowych – zdaniem sądu- można odnieść do stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. zawarto dwa odrębne rozstrzygnięcia dotyczące dwóch spraw administracyjnych. Skoro zatem żądanie skarżących dotyczyło pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., w którym odmówiono stronom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzednika prawnego nieruchomości w W. , to dotyczyło sprawy administracyjnej, na podstawie której strona nie nabyła prawa. Za nieuzasadnione zatem należy uznać stanowisko organu o braku możliwości uchylenia tego rodzaju decyzji na podstawie art. 154 kpa, a tym samym uznanie za prawidłowe przez organ II instancji rozpatrzenia podania stron w oparciu o tryb wynikający z art. 155 kpa. Jednak taka ocena charakteru decyzji z dnia [...] września 2013 r., mimo wadliwości w tej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie ma-zdaniem sądu- wpływu na jej prawidłowość pod względem merytorycznym. Tryb wzruszenia decyzji przewidziany w art. 154 k.p.a. i 155 k.p.a. służy wzruszaniu decyzji ostatecznych nie dotkniętych żadnymi wadami (prawidłowych) lub wzruszaniu decyzji ostatecznych dotkniętych wadami, które to wady nie uzasadniają jednak stwierdzenia nieważności decyzji (wady niekwalifikowane), a wzruszenie może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes. Jedyna różnica co do trybu z art. 155 k.p.a. jest taka, że na mocy decyzji ostatecznej strona musiała nabyć prawo, a nadto wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. Zatem rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące decyzji wydanej w oparciu o art. 155 kpa i oceny przesłanek tam określonych można wprost odnieść do trybu przewidzianego w art. 154 kpa.

W niniejszym postępowaniu winno zostać zatem ocenione stanowisko organu odmawiające zmiany bądź uchylenia decyzji w oparciu o art. 154 kpa. Postępowanie administracyjne przeprowadzone na postawie art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem szczególnym, które stanowi wyjątek od zasady trwałości aktu administracyjnego, wyrażonej w art. 16 k.p.a. - jako podstawowej zasady ogólnej postępowania administracyjnego. W orzecznictwie od dawna przyjmuje się, iż postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, przeprowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a., rządzi się własnymi prawami. Jedynie w oparciu o przesłanki enumeratywnie wymienione w tym przepisie, organ może przeprowadzić postępowanie celem uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W wyroku z dnia 13 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA 854/96 (publ. LexPolonica nr 340085) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny (pierwsza przesłanka) lub słuszny interes strony (druga przesłanka). Stąd też postępowanie zwykłe i postępowanie nadzwyczajne są przedmiotowo różne. Przewidziana w art. 154 k.p.a. możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej odnosi się zatem jedynie do sytuacji, w których w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógł, w zależności od dokonanej oceny, podjąć różne wariantowe rozstrzygnięcia. Tryb ten służy tym samym jedynie do takiej zmiany rozstrzygnięcia na inne, które to rozstrzygnięcie również było możliwe w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Podkreśla się nadto, iż wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe w sprawach, które nie są rozpoznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2005 r., I OSK 815/05, LEX nr 217423. Decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego cechują się tym, iż przy ich wydawaniu organ miał do dyspozycji określone luzy decyzyjne. W pewnym uproszczeniu - z decyzjami takimi mamy do czynienia tam, gdzie ustawodawca formułując przepis stanowiący podstawę prawną do wydania decyzji użył wyrażenia "organ może". Wyklucza się natomiast możliwość zmiany w tym trybie decyzji związanych, przy wydawaniu których organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy ( por. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2005 r. sygn. OSK 1792/04, z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1968/04, z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK 232/06, LEX nr 341253; z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, LEX nr 784233; z dnia 5 stycznia 2010 r., II OSK 18/09, LEX nr 597386, z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 339/10 publikowane www. nsa gov. pl oraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn.. akt III RN 101/98, publ. OSNP 1999/20/637). Jest to pogląd aktualnie dominujący w orzecznictwie sądowym i stanowisko to podziela sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie. Decyzja wydana na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. ) jest typową decyzją związaną, w której w przypadku wystąpienia określonego stanu faktycznego, organ ma obowiązek wydać decyzje określonej treści. Jeśli zostały spełnione przesłanki określone w art. 6 ww. ustawy, organ miał obowiązek wydać decyzję potwierdzająca prawo do rekompensaty, jeśli nie stwierdził wystąpienia przesłanek, miał obowiązek wydać decyzję odmowną. W tym postępowania nie pozostawiono zatem organowi żadnego tzw. "luzu decyzyjnego ". Podkreślenia wymaga nadto, iż zastosowanie trybu z art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do rozpatrzenia sprawy w "kolejnej" instancji, nie może też prowadzić do obejścia przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.) jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony por. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego...j.w., s. 705 i nast. Wszystkie te rozważania w całej rozciągłości odnoszą się również do postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa.

Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego wskazać należy, iż organy I i II instancji poprawnie uznały, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r.

Jednakże także ocena organu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony zasługuje na oprobatę. Interes strony w myśl art. 154 § 1 k.p.a. musi być bowiem "słuszny" (kwalifikowany). Zdaniem Sądu powołanie przez pełnomocnika stron w złożonym wniosku o zmianę decyzji ostatecznej jako jedynego argumentu faktu, iż po dniu 16 grudnia 2013 r. tj. po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały I OPS 11/13 w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, że prawo do rekompensaty winno wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II wojny światowej jego własność, nie zas z faktem legitymowania się w stosunku do niego tytułem własności w momencie opuszczenia ziem zabużańskich w ogóle nie wskazuje istnienia takiego interesu stron, który miałby charakter kwalifikowany. Badanie bowiem interesu społecznego i słusznego interesu strony, nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ administracyjny przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. W przeciwnym razie wszczęcie postępowania w trybie art. 154 k.p.a. otwierałoby faktycznie drogę do rozpatrywania sprawy w trzeciej, czy czasami nawet czwartej instancji, co nie dałoby się pogodzić z zasadą zawartą w art. 15 k.p.a. Niewątpliwie za uchyleniem lub zmiana ww. decyzji nie przemawia także interes społeczny. Z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. wynika, że spadkobiercom F. Z. tj. skarżącym potwierdzone zostało prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w majątku K., który to opuścił repatriując na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjąć zatem należy w oparciu o całokształt stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, że organy administracji właściwie oceniły brak wypełnienia ustawowych przesłanek z punktu widzenia ochrony interesu społecznego – pojęcia, które nie jest ustawowo zdefiniowane, a zatem to organ orzekający w sprawie nadaje mu treść. Przy jednostronnym zaakcentowaniu przez skarżących, również ustawowo niezdefiniowanego pojęcia słusznego interesu strony, nie sposób nie podzielić argumentu organu, że w sytuacji gdy zmiana wykładni przepisu miałaby stanowić o podstawie do zmiany decyzji to doszłoby do zachwiania zasady trwałości decyzji i permanentnego wszczynania postępowań w trybie art. 154 k.p.a. Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ, orzekając na podstawie art. 154 k.p.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym, a wprowadzenie przesłanki zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem strony oznacza, że organ w toku postępowania zobowiązany jest do ustosunkowania się do celowości wzruszenia decyzji, co zdaniem Sądu uczynił. Zatem dokonaną przez organy nadzoru ocenę, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a. uznać należy zatem za prawidłową.

Z tych wszystkich względów są uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, mimo stwierdzonej wcześniej procesowej wadliwości zaskarżonej decyzji. Zważywszy jednak na to, że in meriti sprawa legalności decyzji z 2013 r. została przez Ministra Skarbu Państwa rozstrzygnięta prawidłowo, za niecelowe Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji li tylko ze względu na ww. wadę procesową. Stanowiłoby to bowiem wyraz nadmiernego formalizmu, który nie tylko nie prowadziłby do ochrony praw i wolności jednostki, ale wręcz by w nie godził, gdyż konsekwencją takiego orzeczenia byłoby odsunięcie w czasie rozstrzygnięcia złożonego przez nich wniosku. Analogicznie niezasadne było uchylenie w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zaskarżonej decyzji z powodu niepełnego, czy miejscami błędnego jej uzasadnienia, a więc naruszenia w tym zakresie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Konsekwencją wszak takiego orzeczenia nie byłaby hipotetyczna możliwość podjęcia, w efekcie ponownie przeprowadzonego postępowania, odmiennego co do istoty rozstrzygnięcia w sprawie, ale jego powtórzenie, tyle tylko że inaczej uzasadnionego.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.