Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1231/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za poszczególne okresy lat 2012-2018 uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 1231/18

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Jak wynika z akt sprawy, M. D. w dniu 13 marca 2018r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku powołał się na trudną sytuację finansową i zdrowotną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Organ I instancji ustalił, że w okresie od 1.01.1999r, do 28.02.2001r., od 10.09.2002r. do 12.11.2002r., od 18.05.2004r. do nadal Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Z przedłożonego wyciągu z książki przychodów i rozchodów wynika, że w 2018r. przychód wyniósł 201 zł a wydatki 290.99zł. Gospodarstwo domowe prowadzi Wnioskodawca wraz z żoną, która jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł oraz doraźnie zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 709 zł. Na utrzymaniu pozostaje niepełnoletni syn Szymon, który posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca wykazał, że posiada zobowiązania z tytułu podatków w kwocie 10.000zł, które nie są spłacane. Stałe wydatki związane z utrzymaniem Strona określiła na kwotę 975,55zł miesięcznie. W oświadczeniu Wnioskodawca podał, że nie posiada majątku nieruchomego a jedynie samochód osobowy marki VW Passat z 1995r.

Organ I instancji stwierdził, że na chwilę obecną żaden organ egzekucyjny nie umorzył postępowania egzekucyjnego ze względu na nieściągalność. Nie została więc spełniona przesłanka warunkująca umorzenie z tego powodu, wynikająca z art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), dalej u.s.u.s. Organ nie stwierdził również wystąpienia przesłanki do umorzenia należności wynikającej z art. 28 ust. 3a i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Organ wskazał bowiem, że choć posiadane środki finansowe nie są wysokie, to spłata zadłużenia nie musi nastąpić jednorazowo lecz na raty. Fakt posiadania zadłużenia z innych tytułów nie stanowi natomiast przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek, gdyż zaciągnięcie kredytów jest dobrowolną wolą kredytobiorcy. Ponadto Wnioskodawca nie wykazał, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić Stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika, że sytuacja zdrowotna Strony uniemożliwia pozyskiwanie dochodu.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że sytuacja finansowa i rodzinna powoduje, że nie ma możliwości opłacenia zaległych należności. Wnioskodawca argumentował, że zrezygnował z zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, takich jak: specjalistyczne leczenie, zakup żywności, usługi rehabilitacyjne dla syna. Oświadczył także, że nie widzi możliwości rozłożenia zaległości na raty dostosowanych do swoich możliwości płatniczych, z uwagi na brak jakichkolwiek możliwości płatniczych. Ponownie powołał się na sytuację zdrowotną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2018r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu decyzji ZUS przedstawił ustalenia, z których wynikało, że B. D. ma przyznane prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko S. D. w wysokości 234zł miesięcznie, przyznane od 1 listopada 2017r. do nadal; prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153zł miesięcznie w okresie od 1 sierpnia 2017r. do nadal; pobierała również zasiłek okresowy od 1 stycznia 2018r. do 31 lipca 2018r. w wysokości 709 zł miesięcznie, a także świadczenie pieniężne na zakup żywności w okresie od 1 stycznia 2018r. do 30 czerwca 2018r. w wysokości 90zł miesięcznie. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy MOPS w [...]. Wnioskodawca posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w kwocie 10.000,00zł; z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 17.500,00 zł; a także u osób fizycznych w kwocie 10.000,00 zł. Wnioskodawca wskazał, że powyższe zobowiązania nie są spłacane. Z przedstawionego wyciągu z książki przychodów i rozchodów za rok 2018 wynika, że w styczniu 2018r. przychody przedsiębiorstwa wyniosły 0,00zł natomiast wydatki 50,00 zł; w lutym 2018r. przychody wyniosły 201,00 zł natomiast wydatki 240,00 zł. Od 12 lipca 2014r. do 23 lipca 2014r. Wnioskodawca przedstawił dokumentację medyczną z której wynikało, że w latach 2014. 2015, 2017, 2018 odbywał kilkudniowe pobyty w ramach leczenia szpitalnego z powodu podejrzenia posocznicy, chorób układu moczowego i chorób kończyn dolnych, jak również w celu usunięcia tłuszczaka klatki piersiowej

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] ustalił dodatkowo, że aktualnie Wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej; od 23 listopada 1990 r. aktywnie prowadzi działalność gospodarczą taksówek osobowych. Na jego majątku nie dokonano zabezpieczeń. Oprócz samochodu osobowego VW PASSAT 1,9 TDI z roku 1995r. o wartości 2.500,00 zł Wnioskodawca posiada także we współwłasności samochód osobowy VW PASSAT 1,9 TDI VARIAVT z 1995r. o wartości 2.500,00 zł.

ZUS Oddział w [...] stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka nieściągalności należności. Zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w stosunku do Wnioskodawcy nie stwierdzono zaistnienia przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 punkty od 2 do 6 u.s.u.s. Przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Wnioskodawca jest osobą, która aktualnie prowadzi działalność gospodarczą. Nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe. Wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie Strona wnosi, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie nastąpiło stwierdzenie braku majątku, z którego można egzekwować należności, ponieważ tylko organy egzekucyjne, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego, Komornik Sądowy posiadają kompetencje do potwierdzenia takiej sytuacji. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nieuprawniona i przedwczesna byłaby wypowiedź, czy w sprawie wystąpiła całkowita lub nie całkowita nieściągalność zaległych składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. z uwagi na niemożność wypowiedzenia się w sprawie uprawnionych organów.

Organ II instancji ocenił, że zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej gospodarstwa domowego nie potwierdziła, aby dalsze kontynuowanie spłaty zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w drodze układu ratalnego, pozbawiała Wnioskodawcę i jego rodzinę środków do życia. Stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy, gdyż przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu uniemożliwiającego opłacenie należności. Stan zdrowia Wnioskodawcy nie stanowi przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgromadzony materiał w sprawie nie potwierdził także, aby powstanie zadłużenia było następstwem szczególnego zdarzenia bądź klęski żywiołowej. Wnioskodawca nie przedstawił nowych argumentów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę stanowiska w sprawie.

ZUS wskazał również, że ustawodawca określił jedynie przesłanki stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, nie wskazał natomiast żadnych przesłanek, które obligowałyby Zakład Ubezpieczeń Społecznych do umorzenia zaległości. Nawet zatem w skrajnie trudnej sytuacji materialnej czy osobistej wnioskodawcy ZUS nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku strony.

M. D. wniósł skargę na powyższą decyzję ZUS podnosząc, że zadłużenie względem ZUS powstało w wyniku tego, że wysokość należnych składek była zbyt wysoka w stosunku do jego możliwości finansowych. Skarżący podniósł, że zaciągnął kredyt na zakup samochodu, lecz sprzedawca okazał się oszustem. Ponadto zaopiekował się matką, która po udarze mózgu została sparaliżowana. Żona po urlopie wychowawczym została zwolniona z pracy, dodatkowo dwóch synów uczyło się w technikum a wysokość składek była coraz wyższa. Skarżący wskazał, że osiągał zbyt małe dochody, by mógł uiszczać podatek, składki na ZUS oraz wysokie odsetki. Dodatkowo Skarżący podupadł na zdrowiu a przez szereg lat nie mógł korzystać z pomocy medycznej, gdyż nie był zarejestrowany w systemie EWUŚ. Skarżący starał się o rentę, lecz nie została mu przyznana. W takiej sytuacji nie mógł wyjechać za granicę w celach zarobkowych. Skarżący wskazał również, że w pracy był mobbingowany, przez co nie otrzymywał zleceń. Skarżący podniósł, że obecnie jego dochody są bardzo niskie, majątku nie posiada a jest osobą schorowaną. Żona jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku i opiekuje się 17 – letnim synem, który ma stwierdzony autyzm. Pobiera zasiłki z pomocy społecznej i nie może podjąć zatrudnienia, gdyż syn wymaga stałej opieki.

W odpowiedzi na skargę ZUS Oddział w [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przy rozpatrywaniu sprawy organ naruszył prawo procesowe, a w szczególności przepisy art. 7 kpa przewidujące, że organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a to w rezultacie doprowadziło do naruszenia prawa materialnego.

W realiach niniejszej sprawy dotyczącej umorzenia należności w postaci składek na fundusz ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego i Fundusz Pracy oznacza to, że organ był zobligowany do przedstawienia wszelkich przesłanek umożliwiających umorzenie tychże należności, dokonania właściwego interpretowania tych przesłanek, a następnie odniesienie ich do ustalonego stanu faktycznego celem ustalenia, czy którakolwiek z tych przesłanek rzeczywiście zaistniała, aby następnie, w przypadku stwierdzeniu ich zaistnienia podjąć decyzję w ramach uznania administracyjnego co do wniosku o umorzenie.

W ocenie Sądu nie budzi przy tym wątpliwości, że tylko prawidłowe ustalenie zaistnienia przesłanek umorzenia opisanych zarówno w art. 28 ust.3 u.s.u.s., jak i art.28 ust.3a u.s.u.s. umożliwia podjęcie nie naruszającej prawa decyzji w przedmiocie umorzenia, nawet w sytuacji, gdy sama decyzja jest oparta na instytucji uznania administracyjnego.

Tylko bowiem prawidłowe ustalenia w tym zakresie pozwalają na prawidłowe przyjęcie zaistnienia tych przesłanek, co stanowi warunek do dokonania umorzenia należności, choć oczywiście jest też tak, że zaistnienie tych przesłanek nie obliguje organu do umorzenia.

Niezależnie jednak od tego kontrola sądowa w tego typu sprawach z całą pewnością obejmuje prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych, jak także prawidłowość , zgodność z prawem ustaleń w zakresie wyczerpania przez ustalony stan faktycznych podstaw zawartych we wskazanych przepisach warunkujących pozytywne rozstrzygniecie co do umorzenia zaległości w składkach.

W przedmiotowej sprawie organ przedstawił wszystkie przesłanki jakich zaistnienie może spowodować umorzenie niezapłaconych na rzecz stosownych funduszy składek, obejmując swoimi rozważeniami zarówno przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i 28 ust.3a u.s.u.s., rozwinięte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.2003.141.1365 ).

Dokonał również zasadniczo pełnych ustaleń faktycznych sięgając do dowodów zawartych w aktach sprawy, zgromadzonych w czasie przeprowadzonego postępowania. Dowody te nie zostały jednak poddane wnikliwej analizie z uwzględnieniem wszystkich podlegających rozważaniom podstaw umorzenia należności.

W ocenie sądu nie budzi wątpliwości fakt, że z przepisu art. 28 ust.2 u.s.u.s. wynika, że zaległości mogą być umarzane jedynie w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym przepis art. 28 ust.3 u.s.u.s. zawiera enumeratywnie wyliczone przypadki , Kieda ta nieściągalność występuje. Jest więc w nim zawarta normatywna definicja tego pojęcia.

Organ przedstawił więc wszystkie 8 wymienionych sytuacji i powołując się na dokonane ustalenia faktyczne wskazał, że żadna z tych okoliczności skarżącego M. D. nie dotyczy. Nie została zatem zrealizowana przesłanka braku całkowitej nieściągalności.

W tym zakresie jednak sąd dostrzega dwa mankamenty postępowania organu, a zasadniczo odnoszące się do zastosowania przepisu art. 28 ust.3 pkt 5 i 6 u.s.u.s.

Sad akceptuje wywody organu w zakresie, w którym wskazuje on, że nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 28 ust.3 pkt 1- 4b u.s.u.s.. Rzeczywiście bowiem w oparciu o ustalony przez organy materiał dowodowy należy uznać, że żadna z tych przesłanek nie zaistniała , bez konieczności powtarzania argumentacji przedłożonej przez organ. Fakty w tym zakresie są oczywiste.

Wątpliwości sądu powstają natomiast na tle przesłanek zawartych w przepisie art. 28 ust.3 pkt 5 i 6 u.s.u.s..

Przepis ar. 28 ust.3 pkt 5 u.s.u.s. przewiduje bowiem ,że całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacji, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przepis ten nie precyzuje przy tym , czy chodzi tutaj o postępowanie prowadzone z wniosku właściwego organu ZUS dochodzącego należności objętych wnioskiem o umorzenie, czy też jakiegokolwiek innego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieściągalność długu. Wskazać jednak należy, że w aktach zalega postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Woli w Warszawie umarzającego postępowanie egzekucyjne przeciwko M. D. z uwagi na jego bezskuteczność. Przy czym, jak wynika z treści tego postanowienia egzekucja była prowadzona z ruchomości, wynagrodzenia jak też wierzytelności.

Organ egzekucyjny stwierdził zatem brak majątku z którego można prowadzić egzekucję. Okoliczność ta pozostała całkowicie poza zakresem rozważań ZUS.

Z treścią tego postanowienia wiążę się ewentualność wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 28 ust.3 pkt 6 u.s.u.s..

Stanowi ten przepis mianowicie, że całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacji, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z treści powołanego postanowienia wynika natomiast, że koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz wierzyciela Sekuryzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego nie zostały w trakcie tego postępowania ściągnięte i na ich ciężar została zaliczona opłata wpłacona przez wierzyciela, zaś dalszymi kosztami obciążono dłużnika – M. D., jednak koszty te nie zostały ściągnięte i podlegają wpłaceniu.

Okoliczność ta nakazywała organowi precyzyjne odniesienie się do zaistnienia przesłanki z art. 28 ust.3 pkt 6 u.s.u.s.. Skoro bowiem w innym , zakończonym już postępowaniu nie uzyskano kosztów postępowania egzekucyjnego od dłużnika, to możliwe jest wnioskowanie ( i to nawet jako oczywiste), ze również aktualnie nie da się ich uzyskać. Oczywiście brak jest znaku równości pomiędzy brakiem możliwości ściągnięcia tych kosztów w tamtym postępowaniu, a możliwym do zainicjowania przez ZUS, jednak powinny zostać poczynione w tym zakresie odpowiednie rozważania przez organ, w odniesieniu do ujawnionych składników majątku dłużnika, celem należytej oceny występowania tej przesłanki.

W zaskarżonej decyzji brak jest pełnego odniesienia się do tej kwestii. Stanowi to o naruszeniu wskazanego przepisu art. 7 kpa.

Podobne uchybienia, dotyczące braku kompleksowego rozważenia przesłanki umorzenia zaległości w kontekście ustalonego stanu faktycznego należy odnieść do okoliczności polegającej na sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Prawidłowe ustalenie zaistnienia tej sytuacji polega na zestawieniu ze sobą dwóch wielkości ekonomicznych określających sytuację majątkowa skarżącego (a także jego rodziny), a mianowicie przychodów jakie osiąga z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej , pracy czy innych form zarobkowania (ewentualnie możliwości wykorzystywania zgromadzonego majątku), a wydatkami niezbędnymi dla utrzymania. Jeżeli przychody skarżącego nie pozwalają na poniesienie kosztów jego utrzymania a także jego rodziny , to wówczas możliwe jest przyjęcie przesłanki opisanej w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, czyli stwierdzenia, że dłużnik nie jest w stanie uiścić należności bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.

Pod pojęciem tym należy w ocenie sądu rozumieć dysponowanie co najmniej środkami odpowiadającymi minimum socjalnemu, a więc wskaźnikowi określającemu koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie koszyka dóbr służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na niskim poziomie. Przy czym w ocenie sądu możliwe jest jeszcze uwzględnienie tutaj ponoszonych przez dłużnika kosztów nadzwyczajnych wydatkowanych na leczenie istotnych chorób wpływających na jakość życia zobowiązanego.

W przedmiotowej sprawie organ nie rozpatrzył dokładnie tej przesłanki umorzenia odnosząc się ogólnie do sytuacji majątkowej skarżącego.

Nie dysponuje on majątkiem , oprócz dwóch starych samochodów, których wartość została określona na kwoty po 2500 zł. Działalność gospodarcza przyniosła mu stratę. Głównymi przychodami są różnego rodzaju zasiłki, w tym zasiłki z opieki społecznej, w tym na dożywianie.

Sytuacja skarżącego nie została więc wystarczająco przeanalizowana. Zawarte w decyzji sformułowanie" zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno- bytowej gospodarstwa domowego nie potwierdza, aby dalsze kontynuowanie spłaty zadłużenia pozbawiała skarżącego i jego rodzinę środków do życia " jest oderwane od faktów wynikających z materiału dowodowego, opisanego zresztą w decyzji. Na chwile obecna przychody rodziny skarżącego, jak się wydaje nie przekraczają minimum socjalnego, a w każdym razie organ to tych okoliczności się nie odniósł.

W tym zakresie organ naruszył prawo materialne w postaci art. 28 ust. 3a u.s.u.s. albowiem błędnie uznano, że w sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego nie zachodzi opisana w nim przesłanka.

Wskazane powyżej okoliczności spowodowały uznanie przez sąd ,że organ naruszył prawo procesowe i materialne błędnie, a także przedwcześnie uznając, że nie są spełnione przesłanki warunkujące umorzenie zaległości.

Przy ponownym postępowaniu organ albo uzupełni materiał dowodowy w pożądanym przez siebie kierunku, jeżeli miałoby to wykazać, że sytuacja skarżącego i jego rodziny jest inna, albo, przy niezmienionych okolicznościach stanu faktycznego uzna, że spełniona jest przesłanka z art. 28 ust.3a u.s.u.s..

Sąd zaznacza przy tym, że w warunkach podejmowania decyzji uznaniowej powyższe wskazanie nie oznacza nakazania umorzenia tych należności. To organ bowiem w granicach swojego uznania będzie uprawniony do podjęcia decyzji, przy czym będzie musiał adekwatnie uzasadnić dlaczego podjął taką, a nie inną uznaniową decyzję. Odnosi się to w szczególności do sytuacji, gdy w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 28 ust.3 lub 28 ust.3a u.s.u.s. organ podejmuje jednakże decyzje odmowną.

Sąd wskazuje także na inne naruszenie prawa procesowego jakim obarczona jest zaskarżona decyzja.

Przepis art. 107 §1 pkt 8 kpa stanowi mianowicie, że elementem składowym decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Należy przez to rozumieć podpis osoby lub osób (w przypadku decyzji wydawanych przez organ kolegialny), które z mocy ustawy są uprawnione do wydania decyzji. Decyzje wydawane są jednoosobowo lub kolegialnie. Podpis w decyzji powinien być więc podpisem osoby uprawnionej do jej wydania. W decyzji wydanej jednoosobowo jest to podpis jednej osoby, w decyzji kolegialnej – podpisy osób wchodzących w skład organu.

W przedmiotowej sprawie decyzja została podpisana przez dwie osoby, a to Pana M.T. i Panią A.D. Decyzje, takie jak w przedmiotowej sprawie są wydawane jednoosobowo przez organ uprawniony do działania za ZUS.

Jak wynika z treści art. 28 ust.1 organem uprawnionym do umorzenia składek jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych , za który na mocy art. 73 ust.1 u.s.u.s. działa Prezes ZUS. Jednocześnie art. 74 ust.5 u.s.u.s. zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, który na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut Zakładowi.

Statut taki, nadany Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. Dz.U.2011.18.93 ) w załączniku w § 2 stanowi, że:

Prezes Zakładu może upoważnić:

1) pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez niego zakresie, z prawem udzielenia dalszych pełnomocnictw;

2) pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach.

Na mocy upoważnień pracownicy ZUS mogą wydawać decyzje w imieniu tego organu. Jednocześnie jednak , ponieważ nie wszyscy oni musza zostać upoważnieni w aktach sprawy powinny zostać załączone upoważnienia dla pracowników do wydawania stosownych decyzji. Wpływa to bowiem na samą istotę i charakter prawny wydanego aktu.

W przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy decyzja została podpisana przez 2 osoby nie jest jasne, która z nich, i czy w ogóle miała uprawnienia do jej wydania. W aktach nie zawarto stosownych upoważnień. Stanowi to brak , który uniemożliwia sądowi prawidłowe procesowanie w sprawie.

Jednocześnie sąd nie orzekł o nieważności decyzji uznając, że na obecnym etapie sprawy przedwczesny byłby pogląd, że decyzje wydały osoby – pracownicy ZUS nieupoważnione do działania za tę instytucję. Sąd stanął na stanowisku, że brak jest dokumentów pozwalających na ocenę ich uprawnienia . W tej sytuacji stało się to powodem uchylenia, nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji. W ponownym postępowaniu organ wykaże uprawnienie pracowników wydających decyzje w mieniu ZUS.

Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.