Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 890/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6403 Skargi organów nadzoru na uchwały sejmiku  województwa w przedmiocie ... (art. 82 ustawy o samorządzie województwa)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 6 a
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant apl.prok. Kamila Wolańska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lutego 2007r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Sejmiku Województwa D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia Dyrektora Zespołu Szkół Agrotechnicznych w B. z realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, iż zaskarżona uchwała nie może być wykonana; III. zasądza od Sejmiku Województwa D. na rzecz Wojewody D. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. z 2001r., Dz.U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz art. 42 ust. 6, 7 pkt 2, art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (t.j. z 2003r., Dz.U. Nr 118, poz. 1112 ze zm.), Sejmik Województwa D. podjął w dniu [...] r. uchwałę Nr [...] w sprawie zwolnienia dyrektora Zespołu Szkół Agrotechnicznych w B. z realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych w roku szkolnym 2006/ 2007.

Pismem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda D., w oparciu o art. 82c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. z 2001r. Dz.U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz art. 50 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej uchwały.

Uzasadniając swe żądanie podał, że mocą przedmiotowej uchwały Sejmik Województwa D. z dniem [..]r. zwolnił J. K. - Dyrektora Zespołu Szkół Agrotechnicznych w B., z realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych w roku szkolnym 2006/2007.

Jak dalej wskazał, w myśl § 2 uchwały jej wykonanie powierzono Zarządowi Województwa D., zaś w § 3 stwierdzono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W podstawie prawnej będącej przedmiotem skargi uchwały wskazano art. 18 pkt 20 ustawy o samorządzie województwa oraz art. 42 ust. 6, 7 pkt 2 i art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela.

Z art. 18 pkt 20 ustawy o samorządzie województwa wynika, że do wyłącznej właściwości sejmiku województwa należy podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami i statutem województwa do kompetencji sejmiku województwa.

Z kolei zgodnie z art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć określonych w ust. 3 w zależności od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji tych zajęć. Dotyczy to również nauczyciela, który obowiązki kierownicze pełni w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze.

W oparciu o art. 42 ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela organ prowadzący szkołę lub placówkę po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny określa zasady udzielania i rozmiar zniżek, o których mowa w ust. 6 oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3.

Zgodnie z art. 91d pkt 1 Karty Nauczyciela w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 30 ust. 6 i 10a, art. 42 ust. 7, art. 49 ust. 2, art. 54 ust. 7, art. 70a ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa.

Nadto Organ Nadzoru wskazał, że pismem z dnia [...]r. Nr [..] zwrócił się do D. Kuratora Oświaty z prośbą o udzielenie informacji, czy uchwała Sejmiku Województwa D. była opiniowana przez Kuratora Oświaty.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...]r. Nr [...] Kurator Oświaty poinformowała, że do Kuratorium nie wpłynęło pismo z prośbą o zaopiniowanie projektu tej uchwały, a w związku z tym nie była ona przedmiotem opiniowania przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

Tym samym Wojewoda D. stwierdził, iż uchwała Sejmiku Województwa D. Nr [...] została podjęta bez uzyskania wymaganej opinii Kuratora Oświaty, a więc z istotnym naruszeniem procedury podejmowania takiej uchwały. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że wymóg taki wynika wprost z art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela. W przepisie tym stwierdza się bowiem, że organ prowadzący szkołę po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny określa zasady udzielania i rozmiar zniżek, o których mowa w ust. 6 oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3.

W art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela mowa jest o tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć.

Przy ocenie legalności uchwały istotne znaczenie ma zarówno spełnienie przez nią wymagań w aspekcie materialnym jak i formalnym. Oznacza to, że treść uchwały musi być zgodna z przepisami prawa, a ponadto tryb podjęcia uchwały musi odpowiadać określonym procedurom. W ramach katalogu formalnych warunków podjęcia ważnej uchwały wyróżnić można także konieczność uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty. O ile przepisy prawa przewidują taki obowiązek w stosunku do aktów określonej kategorii, nie wykonanie takiego obowiązku równoznaczne jest z istotnym naruszeniem prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności regulacji.

Skoro Sejmik zdecydował, że konieczne będzie podjęcie uchwały w sprawie zwolnienia J. K. z realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, to był zobowiązany do zasięgnięcia opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, czego jednak nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa D. nie podzielił stanowiska Organu Nadzoru, wnosząc o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazał, iż w art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela jest mowa o opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a nie o zaopiniowaniu przez ten organ projektu uchwały. Strona przeciwna przekazała organowi prowadzącemu nadzór pedagogiczny projekt Arkusz organizacji pracy Zespołu Szkół Agrotechnicznych zawierający propozycję zwolnienia z realizacji tygodniowego wymiaru zajęć dydaktycznych Dyrektora Szkoły J. K.

Podał też, że organ nadzoru pedagogicznego zaopiniował ów projekt pozytywnie. Tym samym spełniony został wymóg wynikający z art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Cytowana ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza innych kryteriów poza zgodnością z przepisami prawa podjętej uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6 . W świetle art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenia ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.

W dniu [...]r. Sejmik Województwa D. podjął uchwałę Nr [...] w sprawie zwolnienia dyrektora Zespołu Szkół Agrotechnicznych w B. z realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych w roku szkolnym 2006/2007. W podstawie prawnej tej uchwały powołano art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. z 2001r., Dz.U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 42 ust. 6 i ust. 7 pkt 2 oraz art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (t.j. z 2003r., Dz.U. Nr 118, poz. 1112 ze zm.).

Powyższej uchwale Wojewoda D. postawił zarzut naruszenia przepisu art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela.

Zgodnie z art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć określonych w ust. 3 w zależności od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji tych zajęć.

Z kolei w myśl powołanego wyżej art. 42 ust. 7 pkt 2 tej ustawy organ prowadzący szkołę lub placówkę po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny określa zasady udzielania i rozmiar zniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3.

Podzielić należy stanowisko Organu Nadzoru, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanej powyżej normy.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy organ uchwałodawczy przed udzieleniem zwolnienia Dyrektorowi Zespołu Szkół Agrotechnicznych w B. z realizacji obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych nie uzyskał opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny w tym przedmiocie. Fakt ten D. Kurator Oświaty potwierdził w piśmie z dnia [...]r. Nr [...] wskazując, iż wydanie zaskarżonej uchwały nie było poprzedzone stosownym procesem opiniodawczym.

Zaopiniowanie przez organ nadzoru pedagogicznego arkusza organizacji pracy w Zespole Szkół Agrotechnicznych w B. na rok szkolny 2006/2007, w którym ujęte zostały godziny zajęć przydzielane nauczycielom, uwzględniającego również osobę Dyrektora Zespołu Szkół, nastąpiło w dniu [...]r. na podstawie art. 31 pkt 6 a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Tak więc, powoływanie się przez organ uchwałodawczy na tę okoliczność pozostaje w sprawie bez znaczenia. Tym bardziej, że procedura uzyskania opinii wobec arkusza organizacji szkoły jest procedurą odrębną od procedury uzyskania opinii wobec udzielenia dyrektorowi szkoły zwolnienia z tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, co wynika z wyżej powołanego przepisu prawa.

Skoro więc ustawodawca, w sytuacjach takich jak ta, wprost przewidział obowiązek uzyskania opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, organ uchwałodawczy winien ten obowiązek wypełnić, czego nie uczynił. Tym samym dopuścił się istotnego naruszenia prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd - na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 82c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Punkt II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.