Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 151/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 2. art. 3 ust. 1 pkt 1,  art. 4, art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych w pomniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej skarżącej M. Sp. z o.o. w P. przyznania pomocy finansowej ponad kwotę 132 099,16 zł (sto trzydzieści dwa tysiące dziewięćdziesiąt dziewięć złotych szesnaście groszy); 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. Sp. z o.o. w P. kwotę 5 617 zł (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o., z dnia [...] listopada 2015 r., od decyzji o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznał stronie środki z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r., to jest za trzeci rok działalności - w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 132 099.16 zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne :

W dniu [...] marca 2015 r. M. Sp. z o.o. (zwana dalej zamiennie "Grupą" albo "Stroną"), złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od [...] lutego 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r., tj. za trzeci rok korzystania z pomocy.

Podstawą do złożenia powyższego wniosku była decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych wydana przez Marszałka Województwa [...] oraz decyzja nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów rolnych" w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2017 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W dniu [...] października 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania stronie środków finansowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone odwołaniem

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Prezes ARiMR stwierdził iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przyznania Grupie środków z tytułu pomocy finansowych w ramach działania "Grupy producentów rolnych'’ w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 132099,16 zł.

Motywując swoje stanowisko organ II instancji w pierwszej kolejności przywołał przepisy unijne oraz krajowe które znajdują zastosowanie w sprawie oraz ustalił że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: J.S., D.B.K., K.N.B., M.S. i M.A.B. i jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy dla W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] stycznia 2012 r. Natomiast decyzją Marszałka Województwa [...] o nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. została wpisana do rejestru prowadzonego na podstawie art. 9 ustawy gpr.

Ustalone zostało również, iż Grupa sprzedaje zakupione od swych członków produkty, ze względu na które grupa powstała, do Ubojni Drobiu G. Sp. j. z siedzibą w K. której wspólnikami są S.T. oraz J.S., który jest jednocześnie członkiem Grupy.

Zgodnie z Informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] Ubojni Drobiu G. Spółka Jawna, spółkę reprezentuje każdy ze wspólników samodzielnie.

Wraz z wnioskiem o płatność za okres od [...] lutego 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. w ramach działania "Grupy producentów rolnych" został złożony załącznik nr 3 Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze wzglądu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom. Z powyższego dokumentu wynika, iż w okresie objętym wnioskiem o płatność złożonym w dniu [...] marca 2014 r. Strona sprzedała do Ubojni Drobiu G. Spółka jawna 67,83 % wytworzonych w Grupie produktów.

Organ odwoławczy podkreśla, że Grupa zobowiązana jest nie tylko do wykazania przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącymi członkami grupy, ale także, że sprzedaż ta powodowała wprowadzenie tych produktów do obrotu i na rynek.

Zgodnie z art. 535 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Jak wynika z treści tego przepisu niezbędnym elementem statuującym zawarcie umowy sprzedaży jest zmiana po stronie właściciela rzeczy.

W ocenie organu II instancji sprzedaż 67,83% produkcji Grupy na rzecz Ubojni Drobiu G. Sp. j. nie spełnia warunku sprzedaży odbiorcy niebędącego członkiem grupy, gdyż w sensie cywilistycznym właścicielem produktu zakupionego od Grupy będzie nadal jej członek. Zmienia się jedynie wysokość udziału we własności tych produktów. Skoro dochodzi zatem do sprzedaży przez Grupę produktów do członka Grupy to nie zostają one wprowadzone na rynek.

Organ odwoławczy stwierdza zatem, że fakt "powiązań" osobowych między Ubojnią Drobiu G. Sp. j. a Stroną powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu (czy też na rynek). Faktyczne wprowadzenie towarów do obrotu (na rynek) następowało dopiero poprzez Ubojnię Drobiu G. Sp. j. , zatem wyliczany w oparciu o sprzedaż do tego podmiotu przychód netto nie może być brany pod uwagę, przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych dla Strony.

Organ wskazuje iż o wprowadzeniu produktu do obrotu i na rynek możemy powiedzieć wówczas, gdy sprzedający został pozbawiony faktycznej możliwości rozporządzania danym produktem, co w odniesieniu do części produkcji sprzedanej do Ubojni Drobiu G. Sp. j. nie miało miejsca, ze względu na fakt, iż J.S. w obu podmiotach posiada funkcje decyzyjne.

Powyższe świadczy o występowaniu relacji powiązania pomiędzy Grupą, a odbiorcą produktów. Dodatkowo z decyzji Komisji z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie pomocy państwa nr C 8/2005 (ex N 451/2004) wynika, że osoby pełniące funkcje pozwalające im na wywieranie wpływu na działalność, co najmniej dwóch przedsiębiorstw (np. poprzez zasiadanie jednocześnie w zarządach kilku spółek) mogą stanowić o istnieniu powiązania między nimi. Jeśli te przedsiębiorstwa prowadzą działalność na tym samym rynku lub na rynkach pokrewnych, można uznać je za powiązane. Na podstawie KRS Prezes ARiMR ustalił, że obydwa podmioty, tj. Grupa oraz Ubojnia Drobiu G. Sp. j. prowadzą działalność na tym samym rynku.

Zdaniem organu I instancji, Grupa poprzez swoje działania stworzyła sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami danego działania, wymagane do otrzymania takich płatności. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania tej korzyści prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści, jak i art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którymi nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Jednak zdaniem organu II instancji całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że w niniejszej sprawie doszło jedynie do sprzedaży części produktów, ze względu na które Grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków do odbiorcy będącego członkiem Grupy, a nie do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności.

Organ przypomniał że zgodnie z dokumentami przedstawionymi we wniosku o płatność, złożonym w dniu [...] marca 2015 r., udokumentowana wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków, wprowadzona przez Grupę do obrotu w trzecim roku działalności wyniosła 10 226 233,91 zł. Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, w wyniku odrzucenia faktur, których nabywcą produktów, ze względu na które Grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków, a następnie sprzedanych do Ubojni Drobiu G. Sp. j., na kwotę netto 6 923 754,80 zł, ostatecznie zadeklarowane przez grupę roczne przychody netto zostały pomniejszone do wartości netto 3 302 479,11 zł.

Wynika to z wyliczenia: 10 226 233.91 zł - 6 923 754.80 zł = 3 302 479.11 zł

W związku z powyższym, wysokość pomocy finansowej została wyliczona w następujący sposób:

1) wartość zadeklarowanych przychodów netto do 1 000 000 Euro wyniosła 4 273 200,00 zł;

2) wartość zadeklarowanych przychodów netto powyżej 1 000 000 Euro wyniosła 5 953 033,91 zł (10 226 233,91 zł-4 273 200,00 zł);

3) kwota pomocy dla zadeklarowanych przychodów do 1 000 000 Euro wyniosła 170 928,00 zł (4 273 200,00 zł x 4%);

4) kwota pomocy do zadeklarowanych przychodów netto powyżej 1 000 000 Euro wyniosła 119 060,68 zł (5 953 033,91 zł x 2,0%);

5) łączna wnioskowana kwota pomocy wyniosła 289 988,68 zł (170 928,00 zł + 119 060,68 zł);

6) kwalifikowana kwota przychodów netto Grupy wynosi 3 302 479,11 zł;

7) łączna kwota pomocy dla zakwalifikowanych przychodów wynosi 132 099,16 zł (3 302 479,11 zł x 4%);

8) procentowy udział kwoty pomocy dla odrzuconych przychodów netto grupy w stosunku do kwoty pomocy wyliczonej dla zakwalifikowanych przychodów netto grupy wynosi [(289 988,68 zł- 132 099,16 zł) x 100]: 132 099,16 zł= 119,52 %.

Prezes ARiMR dokonał również weryfikacji przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy (stosownie do art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011).

Grupa w ramach wnioskowanej kwoty uwzględniła m.in. przychody netto ze sprzedaży produktów do Ubojni Drobiu G. Sp. j., stanowiące 67,83 %. W złożonym odwołaniu Grupa wskazała jednakże, iż pozytywna weryfikacja złożonego przez Grupę wniosku za pierwszy okres działalności, w którym potwierdzono prawidłowość postępowania Grupy, mogła utwierdzić Grupę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za trzeci rok działalności jako grupa producentów rolnych. Dodatkowo, Prezes ARiMR wskazuje, że w momencie składania wniosku o płatność, decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dotycząca wniosku za drugi okres działalności nie była prawomocna. W związku z powyższym, Grupa mogła sądzić, iż Prezes ARiMR, jako organ II instancji rozpatrzy odwołanie złożone w dniu [...] marca 2015 r. przyznając wnioskowaną kwotę pomocy.

Prezes ARiMR wskazuje, iż brak podstaw prawnych wypłaty Grupie całej wnioskowanej kwoty pomocy, nie może jednoznacznie przesądzać o konieczności stosowania obniżki należnej kwoty, stosownie do treści art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Nie sposób bowiem w przedmiotowej sprawie uznać, iż Grupa ponosi winę za włączenie do wniosku niekwalifikowanej kwoty, skoro sposób działalności Grupy w przedmiotowej sprawie jest analogiczny jak w pierwszym roku, za który Grupa otrzymała płatność.

W związku z powyższym, zasadnym jest przyznanie Grupie pomocy finansowej w wysokości 132 099,16 zł za okres od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r., tj. za trzeci rok korzystania z pomocy.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła M. Sp. z o.o. w P. zarzucając jej naruszenie :

A. przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

• art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Grupie dokonywania transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek w sytuacji, gdy podczas rozpatrywania wniosku za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych, sprzedaż produktów przez Grupę do Ubojni Drobiu G. Spółka jawna nie była w żaden sposób kwestionowana, nie budziła żadnych zastrzeżeń mimo, iż była dokonywana do tego samego podmiotu co w trzecim roku działalności (o czym ARiMR wiedziała), w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w latach poprzednich utwierdzały Grupę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za trzeci rok działalności jako grupa producentów rolnych;

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu I instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą o niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu;

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że produkty nabywane przez Grupę od członków Grupy, nie były wprowadzane przez Grupę na rynek i do obrotu oraz, że były w dalszej kolejności sprzedawane członkom Grupy;

• art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których Organ II przyznał Grupie środki finansowe w zmniejszonej wysokości, odmawiając równocześnie przyznania Grupie środków finansowych za trzeci rok działalności we wnioskowanej kwocie, przejawiające się w szczególności w tym, iż Organ II nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn oraz nie wskazał w jaki sposób naruszono przepisy prawa materialnego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia i przedstawienia subiektywnej oceny Organu II, że Grupa nie wprowadziła produktów na rynek i do obrotu, nie wyjaśniając przy tym co zdaniem Organu II należy rozumieć poprzez wprowadzenie na rynek i do obrotu oraz z jakich przepisów organ wywodzi swoje twierdzenia;

B. przepisów prawa materialnego:

• paragrafu 8 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że sprzedaż produktów przez Grupę do Ubojni Drobiu G. Spółka jawna narusza dyspozycję powołanego przepisu, gdyż sprzedaż ta nie stanowi wprowadzenia przez Grupę produktów na rynek, a pośrednio została zakwalifikowana przez Organ II jako sprzedaż do podmiotu będącego członkiem Grupy, podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że podmiot do którego następowała sprzedaż, w świetle dyspozycji powyższego przepisu, winien być kwalifikowany jako podmiot "niebędący członkiem grupy" w konsekwencji czego łączna wartość sprzedanych do niego produktów, wskazanych w załączniku nr 3 do wniosku o płatność, winna stanowić podstawę naliczenia pomocy finansowej należnej Grupie;

• paragrafu 8 ust. 1 rozporządzenia gpr w zw. z art. 535 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny poprzez dokonanie błędnej wykładni i uznanie, że w konsekwencji sprzedaży produktów zakupionych od członków Grupy na rzecz Ubojni Drobiu G. spółka jawna w sensie cywilistycznym właścicielem produktu zakupionego od Grupy będzie nadal jej członek, podczas gdy nabywcą produktów sprzedawanych przez Grupę jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (spółką jawną), zatem podmiotem niezależnym od wspólników;

• art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie polegają na wspólnym wprowadzaniu produktów do obrotu, że sprzedaż produktów do Ubojni Drobiu G. Spółka jawna nie stanowi wprowadzenia produktów do obrotu i na rynek, a w konsekwencji działania Grupy nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie;

• art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, że Grupa zobowiązana jest do łącznej realizacji wszystkich celów określonych ww. przepisie, podczas gdy z przepisu tego nie wynika obowiązek łącznego spełnienia przez Grupę wszystkich celów wskazanych ww. przepisie;

• art. 35 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie (...) art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 20 kwietnia 2007r. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że cała wartość produkcji Grupy zakupionej od jej członków i skierowana na rynek wykazana w załączniku nr 3 do wniosku o płatność nie może stanowić podstawy naliczenia pomocy finansowej za wskazany we wniosku okres referencyjny, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki do przyznania Grupie pomocy finansowej w .wysokości obliczonej na podstawie łącznej wartości sprzedaży produktów wykazanej we wniosku o płatność;

• art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich polegające na zastosowaniu norm prawnych zawartych w przepisie, podczas gdy w ogóle nie powinny mieć one zastosowania z uwagi, iż całość kwot winna być uznana za kwalifikowane i zaliczone jako podstawa naliczenia pomocy finansowej.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :

1) uchylenie zaskarżonej Decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w części w jakiej Organ I i Organ II nie przyznał pomocy finansowej w wysokości wnioskowanej przez Grupę we wniosku o przyznanie pomocy za trzeci rok działalności zmniejszając ją poprzez obniżenie kwoty wnioskowanej przez Stronę pomocy o kwotę obliczoną w oparciu o przychody, jakie Grupa uzyskała ze sprzedaży produktów zakupionych od członków, a sprzedanych do Ubojni Drobiu G. sp. j.

2) orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz Strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ustawy GR - osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Ustawa określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, miedzy innymi grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art. 3 ust. 1 pkt 1). W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W art. 6 ustawy GR zawarta jest delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).

Spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie GR oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy GR, czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r. stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy. Marszałek dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.), dalej: rozporządzenie.

Zgodnie z ww. rozporządzeniem pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w ww. rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1975/2006".

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

Problem z jakim mamy do czynienia w sprawie niniejszej sprowadza się m.in. do właściwej wykładni przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na postawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Co jednak istotne organ odwoławczy nie podziela w pełni stanowiska organu I instancji co do tego iż w sprawie zaistniała przesłanka przewidziana w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady (...) Przepis ten stanowi że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia . Stworzenie sztucznych warunków widzi jedynie w sprzedaży przez Grupę produktów dla Ubojni Drobiu G. Sp. j. (ze względu na osobę J.S., który jest członkiem Grupy).

Zdaniem Sądu ta okoliczność nie jest jednak podstawą, nie tylko do wykluczenia wsparcia dla Grupy, ale i przyznania jej pomocy finansowej w pomniejszonej wysokości.

Sąd podkreśla, że przepisy prawa nie definiują pojęcia "sztucznych warunków’’ w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu. Wskazać jednak należy, że wskazany przepis jak i zawarte w nim pojęcia były przedmiotem interpretacji dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 12 września 2013 w sprawie C-434/12. W wyroku tym TSUE stwierdził, że:

1) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Pogląd wyrażony w tym wyroku Sąd w składzie rozpoznającym tą sprawę w pełni akceptuje i uważa, że ma on do realiów tej sprawy zastosowanie jako zdefiniowanie sztucznych warunków. Przy czym w polskich realiach prawnych obowiązki nałożone tym wyrokiem na sąd krajowy w związku z tym, że analizowany przepis stosowany jest również przez organy ARiMR, należy przenieść również na organy krajowe podejmujące decyzję o płatnościach, a ich wykonanie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. W ocenie Sądu, organy ARiMR dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Aby bowiem prawidłowo zastosować wobec skarżącej ww. przepis organy winny wykazać, że w jej przypadku miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności. Powyższego zabrakło jednak w czynnościach organu podejmowanych w niniejszej sprawie.

Jak wynika z przytoczonego wyroku TSUE C-434/12 w pierwszej kolejności dla stwierdzenia przesłanki zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 należy stwierdzić, że w związku z działaniami mogącymi potencjalnie stanowić przejaw tworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, obiektywnie nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Cele te określone są w przedmiotowej sprawie przez przepis art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 35 ust. 3 wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego.

Jest poza sporem, że grupa producentów rolnych M. Sp. z o.o. została uznana za grupę producentów rolnych przez Marszałka Województwa [...] zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 88 poz. 983). Wśród warunków wpisania grupy do rejestru jest miedzy innymi ustalenie, czy tworzą ją producenci rolni w celach określonych w art. 2 (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach), oraz czy przynależność do jednej grupy wyklucza przynależność do innej grupy producentów danego produktu (art. 4 ust. 1 pkt 3 ). Nie należy więc do kompetencji ARiMR ocenianie tych przesłanek jako mających wpływ na stwierdzenie tworzenia sztucznych warunków, gdyż spełnianie warunków do tworzenia grupy może być przesłanką skreślenia grupy z rejestru grup producentów na podstawie art. 11 ustawy o grupach. Dotyczy to również spełniania przez grupę celów określonych w art. 2 ustawy o grupach, to jest: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska.

Tak więc analiza organu w przedmiotowej sprawie powinna się ograniczać do stwierdzenia, czy zachodzą obiektywne okoliczności, pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty któryś z celów określonych w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W określonych w tym przepisie celach nie sposób doszukać się konieczności koncentracji produkcji czy zapobieganiu dekoncentracji produkcji.

Organy nie wskazują, czy działania członków grupy polegające w szczególności na tym, że jeden z nich (J.S.) jest wspólnikiem w spółce jawnej Ubojnia Drobiu G., której Grupa sprzedaje produkty powodują niemożność osiągnięcia któregokolwiek z celów wsparcia określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005. Zarzuty co do tworzenia sztucznych warunków dotyczą kwestii koncentracji czy dekoncentracji produkcji, a więc celów istnienia grupy producentów określonych w art. 2 ustawy o grupach, czy też w ogóle uprawnień poszczególnych członków do tworzenia Grupy. Jak podkreślono wcześniej ocena takich przesłanek nie należy do kompetencji organów ARiMR tylko do kompetencji Marszałka Województwa.

W ocenie sądu analiza zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienie wskazuje iż w postępowaniu przed organem odwoławczym doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących obowiązku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego co spowodowało wadliwość ustaleń co do spełnienia wynikającej z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 przesłanki istnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie że poprzez sztuczne stworzenie warunków nie może zostać osiągnięty któryś z celów wsparcia określonych w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

W tej sytuacji przedwczesna jest ocena czy prawidłowo i czy w ogóle zostało ustalone istnienie subiektywnego elementu stworzenia sztucznych warunków polegającego na zamiarze wyłącznego uzyskania korzyści sprzecznej z celami tego systemu.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższe, w tym przedstawioną wykładnię art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z uwzględnieniem jego interpretacji dokonanej przez TSUE w sprawie C-434/12. Uwzględni także fakt zmiany stanowiska przez organy mimo niezmienionej sytuacji faktycznej i prawnej strony skarżącej w porównaniu z pierwszym rokiem działalności Grupy na który pomoc finansowa została jej przyznana.

Z powyższych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej skarżącej przyznania środków pomocowych ponad kwotę 132 099,16 zł.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 200 p.p.s.a.