Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 457/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1a,
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 4-7art. 28a,
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1 art. 1 ust. 2,
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] z [...] r. w przedmiocie ustalenia R.k. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 w wysokości 2531,76 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że S.k. złożyła wniosek

o przyznanie płatności na rok 2014. W przedmiotowym wniosku ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,59 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie B..

W dniu 8 grudnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją przyznał S.k. płatności ONW w wysokości 2531,76 zł. Zgodnie z unormowaniem art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 ze zm.), z uwagi na fakt, że żądanie strony zostało w całości uwzględnione w/w decyzja nie została wysłana. W dniu 29 grudnia 2014 r. płatność przyznana na mocy ww. decyzji została przekazana na rachunek bankowy S.k..

S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r. - czyli przed dniem uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym, co potwierdza skrócony akt zgonu, przedłożony przez W.k.-K. w dniu 6 lutego 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w K.. Organ wskazał, że W.k.-K. otrzymała informację dotyczącą zasad i warunków umożliwiających przejęcie płatności przyznanych zmarłemu producentowi rolnemu.

W dniu 10 czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek W.k.-K. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku śmierci rolnika (wniosek transferowy). Do wniosku W.k.-K. dołączyła kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, złożonego w dniu 2 czerwca 2015 r. w Sądzie Rejonowym w K., oświadczenia R.k., J.K. oraz K. R. o wyrażeniu zgody na jej wstąpienie do postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na miejsce spadkodawcy i przyznanie płatności. W.k.-K. złożyła również oświadczenie, w którym poinformowała, że pobrała z rachunku bankowego S.k. przyznane płatności.

Postępowanie wszczęte na wniosek W.k.-K. w sprawie przyznania płatności ONW w przypadku śmierci rolnika, zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. zawieszone z urzędu, do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w K. wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. W dniu 4 listopada 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęła kopia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt. VII Ns 556/15 z którego wynika, że jedynym spadkobiercą po zmarłej S.k. jest jej syn R.k..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] Nr [...]odmówił W.k.-K. przyznania płatności ONW na rok 2014 wskazując, że wnioskodawczyni zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. nie jest uprawniona do przejęcia płatności po zmarłej S.k.. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z 5 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 229/16) oddalił skargę W.k.-K. oraz odrzucił skargę R.k..

Bank Spółdzielczy D. – G. Oddział w B. na zapytanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. poinformował organ, że płatności za 2014 r. przelane przez ARiMR na konto S.k. zostały pobrane przez R.k..

Po wszczęciu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją Nr [..] z [...] r. ustalił R. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 w wysokości 2531,76 zł.

Organ wskazał, że wypłacone R.k. środki publiczne za rok 2014 w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.), dalej ustawa o Agencji. Przepis ten nakłada na organy ARiMR obowiązek ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy K.p.a., Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) dalej rozporządzenie 11 marca 2009 r., ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U, z 2013 r. poz. 173 ze zm.) dalej ustawa z 7 marca 2007 r., Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12. 2009 r., str. 1, ze zm.) i Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009 r., str. 16 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy R.k. pobrał nienależne płatności w ramach ONW za rok 2014. Okolicznością bezsporną jest, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] r. przyznał S.k. na jej wniosek płatności ONW w wysokości 2531,76 zł dla obszarów ze specyficznymi utrudnieniami. Z uwagi na fakt, że żądanie strony zostało w całości uwzględnione w/w decyzja nie została wysłana. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., za dzień doręczenia decyzji przyjęto 29 grudnia 2014 r. - dzień uznania środków finansowych na rachunku bankowym wnioskodawcy. S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r.

Odwołując się do treści art. 110 K.p.a., organ podniósł, że decyzja z 8 grudnia 2014 r. nie została doręczona skutecznie stronie ze względu jej na śmierć, co oznacza, że organ nie jest nią związany. Środki przekazane na podstawie wskazanej decyzji w dniu 29 grudnia 2014 r. na rachunek bankowy zmarłej S.k. należy uznać za płatności wypłacone bez podstawy prawnej, a płatność za nienależną. Osoba podejmująca wpłacone w ten sposób środki jest nieuprawniona do ich pobrania, w związku z tym dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest uzasadnione.

Organ wyjaśnił, że w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 11 marca 2009 r. przewidziano tryb wstąpienia spadkodawcy do postępowania w przedmiocie przyznania płatności ONW. W dniu śmierci S.k., zgodnie z treścią art. 924 i art. 925 K.c. nastąpiło otwarcie spadku i spadkobiercy nabyli spadek. Siedmiomiesięczny termin, o którym stanowi § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. na wstąpienie spadkobiercy zmarłej do toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania płatności na rok 2014 biegł od 13 grudnia 2014 r. do 13 lipca 2015 r. Wniosek transferowy został złożony w dniu 10 czerwca 2015 r. przez W.k.-K., ze wskazaniem siebie jako spadkobiercy po zmarłej S.k.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 września 2015 spadek po S.k. w całości nabył R.k. i to on mógł wstąpić do toczącego się postępowania administracyjnego w ww. terminie. Termin, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia, jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że z jego upływem strona utraciła uprawnienie do złożenia wniosku. W odróżnieniu od terminów prawa procesowego, nie podlega on przywróceniu na podstawie przepisów K.p.a. Prawidłowość postępowania w sprawie była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. (sygn. akt I SA/Ke 229/16) oddalił skargę W.k.-K. oraz odrzucił skargę R.k..

Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust 1 a ustawy o Agencji decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest wydawana również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Z informacji zawartej w piśmie Banku Spółdzielczego D.-G. Oddział w B. z dnia 13 września 2016 r., R.k. pobrał ze wskazanego rachunku bankowego należącego do S.k. kwotę 2531,76 w dniu 5 lutego 2015 r.

Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki zwalniające od zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Przepis art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r., w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia (WE) 1290/2005 pozwala na odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie przyznanych płatności, jeżeli kwota nie jest wyższa od równowartości 100 euro. Organ wyjaśnił, że zgodnie z tabelą korelacji dotychczas obowiązującemu przepisowi art. 33 rozporządzenia (WE) 1290/2005 odpowiada aktualnie przepis art. 54 i 56 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią oraz monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr485/2008. W rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z pózn. zm.). Tym samym w odniesieniu do w/w płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ odwołał się do unormowania art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, w którym jako zasadę przewidziano czteroletni okres przedawnienia od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, określonej w art. 1 ust. 1. Datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w wymienionym przepisie, jest powzięcie informacji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o zgonie beneficjenta, co miało miejsce w dniu 6 lutego 2015 r. Zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] z [...] r. doręczono R.k. w dniu 11 maja 2017 r. - przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że beneficjent S.k. zmarła przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności na rok 2014. Organ przy wydaniu decyzji z 16 stycznia 2015 r. nie popełnił pomyłki, gdyż informację o śmierci beneficjenta powziął dopiero w dniu 6 lutego 2015 r.

Organ odniósł się również do zarzutów strony dotyczących niewłaściwego procedowania w sprawie przez Biuro Powiatowe ARiMR w K.. Wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu za rok 2014 stanowi postępowanie odrębne od postępowania w przedmiocie przyznania płatności ONW w przypadku śmierci rolnika, w konsekwencji strona nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko decyzji o przyznaniu płatności w przypadku śmierci rolnika w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnienia strony nie mają wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Argumenty te nie odnoszą się do podstaw prawnych, w oparciu o które rozstrzygnięto przedmiotową sprawę i nie mogą stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Powyższe kwestie były rozpatrywane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który wyrokiem z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 229/16 oddalił skargę W.k.-K. oraz odrzucił skargę R.k..

W przypadku otrzymania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Znajduje to oparcie w art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009 oraz (UE) Nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnie pobranych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady Nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str, 1). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji w rozpatrywanej sprawie znalazły zastosowanie przepisy dotyczące odsetek za zwłokę dla zaległości podatkowych.

Na powyższą decyzję R.k. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł,

że przedmiotowej decyzji zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, tj. dotyczący momentu wydania decyzji o przyznaniu środków za 2014 r. Decyzję wydano [...] r., a S.k. zmarła 13 grudnia 2014 r. W związku z powyższym nie mają tu zastosowania przepisy rozporządzenia z 11 marca 2009 r., a spadkobierca powinien dziedziczyć przyznane środki na zasadach ogólnych. Powyższy błąd został również powielony przez WSA w K. w sprawie I SA/Ke 229/16. Skarżący wniósł o dołączenie tych akt do niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(jt. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.

utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o ustaleniu R.k. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 w wysokości 2531,76 zł.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. S.k. na rok 2014 złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW. Decyzją z 8 grudnia 2014 r. organ przyznał S.k. płatności ONW w wysokości 2531,76 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że żądanie strony zostało w całości uwzględnione stosownie do unormowania art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., decyzja z 8 grudnia 2014 r. nie została stronie przesłana, natomiast płatność przyznana na mocy ww. decyzji została przekazana na rachunek bankowy S.k. w dniu 29 grudnia 2014 r. S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r., o czym organ został powiadomiony w dniu 6 lutego 2015 r. Bezspornym jest, że środki w wysokości 2531,76 zł znajdujące się na koncie S.k. zostały pobrane przez R.k. w dniu 5 lutego 2015 r..

Zgodnie z poglądami judykatury jak i doktryny decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Oznacza powyższe, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem ona do obrotu prawnego. Zmarły nie staje się, co oczywiste, beneficjentem płatności, a przekazana przez organ kwota pieniężna nie jest płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Należy zatem podzielić stanowisko organu, że wobec śmierci S.k. przed wydaniem decyzji przyznającej płatność ziściły się przesłanki prawne do uznania, że skarżący dysponował opisanymi środkami publicznymi – bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Nie zaistniał bowiem stosunek publicznoprawny skonkretyzowany indywidualnym aktem administracyjnym w postaci decyzji administracyjnej, z którego wynikałoby prawo tak S.k. jak i skarżącego do otrzymania płatności. Decyzja uznana za nieistniejącą nie może być źródłem praw. Doszło zatem do wydatkowania środków publicznych bez podstawy prawnej na rzecz podmiotu, który nie był stroną postępowania w sprawie przyznania płatności. Trafnie organ uznał przekazane środki publiczne na rachunek bankowy na podstawie decyzji nieistniejącej za kwotę nienależnie pobraną podlegającą zwrotowi stosownie do art. 29 ust.1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W niniejszej sprawie pobranie nienależnego świadczenia wynika z braku obowiązku organów do wypłaty środków pomocowych z uwagi na brak podstawy prawnej. Wydanie decyzji o przyznaniu płatności jak i dokonanie wypłaty środków nastąpiło już po śmierci wnioskodawcy w sytuacji, gdy skarżący R.k., nie spełnił warunków wynikających z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. Jako jedyny spadkobierca testamentowy w terminie 7 miesięcy nie złożył wniosku transferowego i nie wstąpił w miejsce zmarłego beneficjenta do postępowania zainicjowanego wnioskiem S.k. o przyznanie płatności. Wniosek taki złożony został przez W.k.-K., z tym, że nie będąc spadkobiercą S.k. nie mogła ona otrzymać pomocy finansowej w miejsce zmarłego rolnika. Skarga na decyzje organu odmawiającą W.k.-K. przyznania płatności została oddalona wyrokiem WSA w K. z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 229/17.

Wprowadzony od 2 kwietnia 2014 r. ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepis art. 29 ust. 1a, pozwala na zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszym przypadku, skoro do nienależnego pobrania środków doszło 5 lutego 2015 r. Na marginesie należy zauważyć, że ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów o charakterze intertemporalnym i przepis art. 29 ust 1a jako norma kompetencyjna, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa ma zastosowanie począwszy od 2 kwietnia 2014 r., również w stosunku do przypadków, gdy do pobrania nienależnych środków doszło przed tą datą. Przedmiotem sprawy dotyczącej ustalenia nienależnych płatności nie jest bowiem regulowanie stosunków prawnych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, ale ustalenie, czy pobrana przez podmiot kwota płatności, może być uznana za nienależnie pobraną.

Nie jest uzasadniony zarzut skargi, że decyzja którą S.k. przyznano płatności ONW w kwocie 2531,76 zł, została wydana 8 grudnia 2014 r. czyli przed jej śmiercią weszła do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Prawny byt decyzji na zewnątrz rozpoczyna się z chwilą jej doręczenia i dopiero od tej chwili organ, który decyzję wydał, jest nią związany (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 1999 r., I SA 117/99, LEX nr 47962). To, że decyzja została opatrzona datą 8 grudnia 2013 r., czyli przed datą śmierci S.k., nie może mieć zatem znaczenia dla oceny jej skutków prawnych. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż skoro decyzja uwzględniała w całości żądanie strony i nie określała zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustalała kwot podlegających odliczeniu, nie istniała konieczność jej doręczenia stronie (art. 20 ust. 4-7 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.). W tej sytuacji za dzień doręczenia decyzji należało przyjąć dzień uznania przyznanej płatności na rachunku bankowym strony (art. 20 ust.5 tej ustawy), co w badanej sprawie miało miejsce w dniu 29 grudnia 2014 r., a zatem po śmierci S.k..

Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie mogą mieć zastosowania regulacje wspólnotowe, przewidujące możliwość zwolnienia podmiotu, który pobrał nienależne płatności z obowiązku zwrotu uzyskanego wsparcia, określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, wynikające z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r., oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

Zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia przesłanek:- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, - błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Podkreślić należy, że w treści art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 prawodawca unijny posłużył się zwrotami niedookreślonymi takimi jak "pomyłka organu", czy też błąd, który "nie mógł zostać wykryty przez rolnika". Rozporządzenie nie definiuje pojęcia pomyłki organu, z tym, że w judykaturze utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "pomyłki organu" należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności. Pomyłka organu może zaistnieć zarówno wówczas, gdy np na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych jak i wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności." (tak NSA w wyrokach z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 584/14, z 11 października 2013 r., sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1861/12 dostępne www.orzeczenia. nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie wskazany przepis nie może mieć zastosowania, ponieważ płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2014 r. nie nastąpiła w wyniku pomyłki organu. Wydając decyzję z datowaną 8 grudnia 2014 w przedmiocie przyznania płatności ONW i przekazując płatność w dniu 29 grudnia 2014 r. na rachunek bankowy S.k. organ nie posiadał wiedzy o jej śmierci. Płatność nie została dokonana na skutek pomyłki organu, ponadto bezspornie w dacie uznania rachunku i pobrania środków skarżący posiadał wiedzę o śmierci S.k.. Oznacza to, że przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności nie zostały spełnione.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95. Przepis art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95 przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Organ powziął wiadomość o zgonie beneficjenta 6 lutego 2015 r. a tym samym powziął wiadomość, że doszło do nieprawidłowości wynikającej z wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana w dniu 4 maja 2017 r. i doręczona R.k. w dniu 11 maja 2017 r. – a zatem przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95.

Sąd podziela też stanowisko organu, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. W rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym zasadnie organ przyjął, że w odniesieniu do wskazanych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Postępowanie w niniejszej sprawie ma odrębny charakter od postępowania przedmiocie przyznania pomocy finansowej w przypadku śmierci rolnika. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie mogą być okoliczności związane ze złożonym wnioskiem transferowym przez W.k.-K., lecz jedynie ocena czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość ich dochodzenia

W związku z powyższym należy stwierdzić, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.