Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 44/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 i 2, 5, 9, 10, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1457 (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), dalej: "u.j.h.a.r.s." w związku z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), dalej: "u.b.ż.ż.", § 2 ust. 1 pkt 5, 7, 8 i ust. 3 pkt 6, § 3 ust. 1 pkt 3, § 11 ust. 2, § 23 ust. 1 i 2, pkt 5 załącznika nr 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie MRiRW z 10 lipca 2007 r.", załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U. Nr 177, poz. 1094 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], dotyczącej wymierzenia w/w Spółce kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii fermentowanych napojów winiarskich, nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej:

- artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml, o wielkości partii produkcyjnej: 5.296 l, wielkości partii zastanej w dnia 3.03.2010 r.: 4.928 l, z datą produkcji 9.02.2010 r., zaw. alk. 12 % obj.,

- artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'880 ml, o wielkości partii produkcyjnej: 1.781,12 l, wielkości partii zastanej z dnia 3.03.2010 r.: 633,6 l, z datą produkcji 26.02.2010 r., zaw. alk. 11 % obj.,

- artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1 l, o wielkości partii produkcyjnej: 520 l, wielkości partii zastanej z dnia 3 marca 2010 r.: 496 l, z datą produkcji 17 lutego 2010 r., zaw. alk. 11 % obj.,postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nazywany dalej "Główny Inspektor JHARS") podał, że w dniach 3, 16 marca 2010 r. inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L., przeprowadził kontrolę w zakresie prawidłowości znakowania fermentowanych napojów winiarskich w K. Sp. z o.o.

W toku przeprowadzonej kontroli, co znalazło odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia 16 marca 2010 r. zakwestionowano oznakowanie etykiet fermentowanych napojów winiarskich:

1. artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany, z uwagi na:

- użycie na etykiecie napisów w języku obcym "O.", które wprowadzają w błąd konsumenta, co do miejsca pochodzenia artykułu, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

- podanie danych identyfikacyjnych dwóch zakładów produkcyjnych zamiast jednego właściwego adresu producenta, co było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy oraz z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,

- podanie w składzie produktu składników: moszczy i soków owocowych, niezgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 w/w ustawy,

- umieszczenie rysunków kiści winogron, które wprowadzają w błąd konsumenta, co do rodzaju i składu artykułu, niezgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy i § 23 ust. 1 w/w rozporządzenia,

- użycie określenia "% Vol.", niezgodnie z pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia,

- podanie niewłaściwego sformułowania "cukry i substancje słodzące", niezgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia,

- brak warunków przechowywania, co jest niezgodne z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia,

- brak oznaczenia partii produkcyjnej, niezgodnie z § 2 ust. 1 pkt 8 w/w rozporządzenia,

- podanie w składzie produktu składnika "karmel E 150", co jest niezgodne z tabelą 2 załącznika nr 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18.09.2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych,

- użycie sformułowania "poj. 1000 ml" na kontretykiecie, co stanowiło naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych (Dz. U. Nr 211, poz. 1760 z późn. zm.).

2. artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany, z uwagi na:

- użycie na etykiecie nazwy "L.", która to nazwa wprowadza w błąd konsumenta, co do charakterystyki środka spożywczego, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

- umieszczenie daty minimalnej trwałości w sposób niewyraźny i nieczytelny, niezgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy,

- umieszczenie rysunków orzechów laskowych i włoskich, które wprowadzają w błąd konsumenta odnośnie składu artykułu, niezgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy i § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia,

- podanie danych identyfikacyjnych dwóch zakładów produkcyjnych zamiast jednego właściwego adresu producenta, co było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy oraz z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,

- podanie w składzie produktu składników: moszczy i soków owocowych, niezgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 w/w ustawy,

- podanie niewłaściwego sformułowania "cukry i substancje słodzące", niezgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia,

- brak warunków przechowywania, co jest niezgodne z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia,

- użycie określenia "zaw. alk. 11 % obj.", niezgodnie z pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia,

- zastosowanie wielkości cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru paczkowanego, niezgodnej z załącznikiem nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych,

- podanie w składzie składnika "karmel E 150", co jest niezgodne z tabelą 2 załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych,

3) artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany, z uwagi na:

- umieszczenie daty minimalnej trwałości w sposób niewyraźny i nieczytelny, niezgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

- użycie na etykiecie nazwy "M.", która wprowadza w błąd konsumenta, co do rodzaju i składu środka spożywczego, niezgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy oraz z § 23 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,

- umieszczenie rysunków kiści winogron oraz napisu "P.", które wprowadzają w błąd konsumenta, co do rodzaju i składu artykułu, niezgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy i § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia,

- podanie w składzie produktu składników: moszczy i soków owocowych, niezgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 w/w ustawy,

- podanie niewłaściwego sformułowania "cukry i substancje słodzące", niezgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia,

- użycie sformułowania "spożyć przed", co jest niezgodne z § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia,

- brak warunków przechowywania, co jest niezgodne z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia,

- użycie określenia "alk. 11 % obj.", niezgodnie z pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia,

- podanie w składzie produktu składnika "karmel E 150", co jest niezgodne z tabelą 2 załącznika nr 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych.

Ponadto, ustalono, że nie ma możliwości zidentyfikowania produkowanych partii w oparciu o dokumentację zakładu, ze względu na:

- brak nazw produktu podanych w kartach kupażu za wyjątkiem zawartości alkoholu na podstawie analiz napoju winopodobnego, przy czym dany kupaż jest rozlewany jako różne asortymenty,

- zapisy stanów magazynowych, zawierające ogólną ilość danego asortymentu, bez uwzględnienia poszczególnych partii,

- brak zakresu numeracji wykorzystanego do produkcji danego asortymentu w protokołach zużycia banderol.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w L. w dniu

29 marca 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, z uwagi na wprowadzenie do obrotu przez K. Sp. z o.o. (nazywana dalej: skarżącą) przedmiotowych trzech partii fermentowanych napojów winiarskich o niewłaściwej jakości handlowej.

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii fermentowanych napojów winiarskich, nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, tj.:

artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml,

artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'880 ml,

artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1 l.

Przy ustaleniu wysokości kary, organ I instancji oceniając stopień szkodliwości wziął pod uwagę, że następujące zabiegi zastosowane w oznakowaniu w/w partii, tj.: użycie zwrotów w języku obcym, podanie w składzie wyrobów soków i moszczu, użycie określenia "P." w połączeniu z wizerunkiem kiści winogron, użycie nazw "Z." i "M.", użycie wizerunków graficznych przedstawiających orzechy laskowe i włoskie. Plastry miodu i gałązki lipy miały na celu wprowadzenie konsumenta w błąd co do rodzaju, składu i pochodzenia przedmiotowych artykułów i tym samym - wpływ na wybór tych produktów przy zakupie napojów winopodobnych.

Organ I instancji wskazał, że zarówno nazwa, jak i szata graficzna zastosowana na etykiecie produktu należą do pierwszych informacji, jakie docierają do świadomości konsumenta, wpływając na jego wybór. Ponadto, konsument ma dostęp jedynie do informacji zawartych na etykiecie artykułu, których nie może zweryfikować w oparciu o inne dokumenty.

[...] Wojewódzki Inspektor JHARS instancji uznał, że pozostałe nieprawidłowości stwierdzone w oznakowaniu w/w artykułów nie naruszają interesów konsumenta.

Organ ten stwierdził, że pomimo licznych uchybień, z których część w istotny sposób naruszała interes konsumenta, w oznakowaniu w/w partii znajdowała się pełna informacja dotycząca właściwości kwestionowanych fermentowanych napojów winopodobnych. Z tego względu organ I instancji przyjął, że w sprawie wystąpił średni stopień szkodliwości czynu.

Oceniając stopień zawinienia, organ I instancji uznał, że zastosowanie w oznakowaniu: nazwy, składu oraz szaty graficznej było działaniem o charakterze umyślnym. Organ uwzględnił wyniki dotychczasowych kontroli. Organ I instancji, odnośnie dotychczasowej działalności kontrolowanego przedsiębiorcy podał, że w toku ostatniej kontroli przeprowadzonej w Spółce w 2008 r. ukarano dyrektora handlowego K. Sp. z o.o. grzywną w drodze mandatu karnego w wysokości 300 zł za nieprawidłowości w oznakowaniu wyrobów winiarskich. Ponadto, w 2009 r. i 2010 r. do Wojewódzkiego Inspektora JHARS w L. wpłynęły informacje o niewłaściwej jakości napojów winopodobnych przekazane od innych Wojewódzkich Inspektoratów JHARS.

Natomiast podanie w składzie moszczu i soków owocowych stanowiło winę o charakterze nieumyślnym, ponieważ kontrolowany został wprowadzony w błąd przez inną jednostkę kontrolną, tj. Inspekcję Sanitarną.

Zakres naruszenia dotyczył trzech partii o łącznej wielkości 7.597,12 l i wartości 23.665,60 zł, które były wprowadzane do obrotu na terenie trzech różnych województw.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. skarżąca Spółka wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z dnia [...] kwietnia 2010 r., wnosząc o odstąpienie w całości od wymierzonej kary pieniężnej. Skarżąca zobowiązała się do naniesienia stosownych zmian w okresie do 80 dni.

Strona w odwołaniu odniosła się do poszczególnych nieprawidłowości oznakowania dla każdej z kontrolowanych partii produktów wskazanych w decyzji:

1) odnośnie artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany strona skarżąca podniosła, że:

- stosowanie na etykiecie napisów w języku obcym "O." nie wprowadza konsumenta w błąd, gdyż zarówno informacja o treści "D. wyprodukowano K.", jak i zielona banderola wskazują na rodzime pochodzenie w/w artykułu. Ponadto, skarżąca Spółka zwróciła uwagę, że na polskim rynku dostępne są krajowe wyroby, w oznakowaniu których występują zwroty z języka obcego.

- podanie na etykiecie dwóch zakładów produkcyjnych, zdaniem strony, umożliwia identyfikację producenta w sposób wyczerpujący i zgodny z przepisami. W opinii strony, istotne jest podanie siedziby i nazwy producenta, a nie adresu zakładu, gdzie odbywa się produkcja. Dodatkowo skarżąca Spółka poinformowała, że jest zobligowana do nanoszenia znaku akcyzy, które dokładnie określają siedzibę producenta i miejsce produkcji. W opinii strony, identyfikacja miejsca produkcji danego artykułu jest rzeczą producenta, a nie konsumenta;

- zamieszczenie w składzie przedmiotowego napoju winopodobnego moszczy i soków owocowych zostało nakazane przez Inspektora Sanitarnego, a kontrola przeprowadzona przez WIJHARS w 2008 r. nie kwestionowała powyższej informacji zawartej w oznakowaniu w/w artykułu.

- w ocenie strony występujący na etykiecie wizerunek kiści winogron odpowiada prawu. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (w skrócie: MRIRW) Departament Rynków Rolnych w przypadku zastosowania aromatów naturalnych i identycznych z naturalnymi dopuszczalne jest zamieszczenie rysunku lub fotografii owocu z jednoczesnym podaniem sformułowania: "o smaku...". Jako załącznik do odwołania strona przekazała kserokopię pisma MRiRW z dnia 13 kwietnia 2004 r.

- użycie w oznakowaniu określenia "% Vol." zamiast "% vol." nie wprowadza konsumenta w błąd, co do tożsamości czy rodzaju w/w produktu, zwłaszcza, że na kontretykiecie producent zamieścił zapis: "zawartość alkoholu 12 %".

2) odnośnie artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany skarżąca podała, że:

- określenie "L." stanowi nazwę własną w/w artykułu. Sformułowanie "[...]" jest zgodne z nazwą zastosowanego aromatu identycznego z naturalnym i jest uzupełnione określeniem "[...]" zawartym w składzie przedmiotowego wyrobu. W związku z powyższym, tak oznakowany produkt nie wprowadza konsumenta w błąd, co do źródła swojego pochodzenia i przeznaczenia;

- okres trwałości podany w oznakowaniu został podany wytłuszczoną czcionką o odpowiedniej wysokości liter. Podawanie okresu trwałości produktu dla napoju winiarskich jest dobrowolne;

- występujący na etykiecie wizerunek orzechów laskowych oraz włoskich nie wprowadza konsumenta w błąd, gdyż w/w artykuł oraz inne jemu podobne są znane od lat wśród konsumentów, którzy przy ich zakupie kierują się swoim doświadczeniem. Świadczy o tym również wykaz składników oraz informacja na etykiecie o tym, że produkt jest aromatyzowany. Strona przyznała, że brak w oznakowaniu w/w produktu sformułowania "o smaku..." stanowiło niedopatrzenie;

- podanie na etykiecie dwóch zakładów produkcyjnych, zdaniem strony, umożliwia identyfikację producenta w sposób wyczerpujący i zgodny z przepisami. Dane identyfikacyjne umieszczone na etykiecie zawierają nazwę firmy, adres oraz numery telefonów. Zastosowanie nacięcia informuje, z którego zakładu pochodzi produkt.

Dodatkowo skarżąca poinformowała, że jest zobligowana do nanoszenia znaku akcyzy, który dokładnie określa siedzibę producenta i miejsce produkcji. W opinii strony, identyfikacja miejsca produkcji danego artykułu jest rzeczą producenta, a nie konsumenta;

- zamieszczenie w składzie przedmiotowego napoju winopodobnego moszczy i soków owocowych zostało nakazane przez Inspektora Sanitarnego, a kontrola przeprowadzona przez WIJHARS w 2008 r. nie kwestionowała powyższej informacji zawartej w oznakowaniu w/w artykułu;

- wielkość cyfr w oznakowaniu ilości nominalnej wynosi 4 mm, co jest zgodne z załącznikiem nr 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych.

3) odnośnie artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany skarżąca Spółka podniosła, że:

- okres trwałości podany w oznakowaniu został podany wytłuszczoną czcionką o odpowiedniej wysokości liter. Podawanie okresu trwałości produktu dla napoju winiarskich jest dobrowolne;

- kontrolujący w sposób błędny odczytali nazwę własną w/w artykułu, którego nazwa właściwa brzmi "M.". Określenie "[...]" wskazuje na zawartość alkoholu, która wynosi 11 %. Natomiast określenie "[...]" jest znakiem graficznym dla produktów okrzykniętych jako hit. W związku z powyższym, tak oznakowany produkt nie wprowadza konsumenta w błąd, co do źródła swojego pochodzenia i przeznaczenia;

- występujący na etykiecie wizerunek kiści winogron jest zgodny z prawem. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez MRiRW Departament Rynków Rolnych w przypadku zastosowania aromatów naturalnych i identycznych z naturalnymi dopuszczalne jest zamieszczenie rysunku lub fotografii owocu z jednoczesnym podaniem sformułowania: "o smaku...". Jako załącznik do odwołania strona przekazała kserokopię pisma MRiRW z dnia 13 kwietnia 2004 r. Ponadto, występujący na etykiecie napis "P." strona tłumaczyła tym, że jest polskim producentem napojów winiarskich, które fermentują w piwnicach, gdzie jednocześnie wytwarzane jest wino owocowe;

- zamieszczenie w składzie przedmiotowego napoju winopodobnego moszczy i soków owocowych zostało nakazane przez Inspektora Sanitarnego, a kontrola przeprowadzona przez WIJHARS w 2008 r. nie kwestionowała powyższej informacji zawartej w oznakowaniu w/w artykułu;

- użycie w oznakowaniu określenia "zaw. alk. 11 % obj." zamiast "alk. 11 % obj." lub "11 % obj." nie wprowadza konsumenta w błąd. Większość etykiet jest znakowana prawidłowo.

Główny Inspektor JHARS, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie, organ odwoławczy powołał się na

art. 3 pkt 5 u.j.h.a.s., zgodnie z którym jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Wskazując na treść art. 4 ust. 1 w/w ustawy, organ odwoławczy podkreślił, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle podanych przepisów oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej, zaś obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny, zgodnie z przepisami.

Powołując się na art. 6 ust. 2 uj.h.a.r.s. oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż., oznakowanie środka spożywczego nie może: wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s., który stanowi, że w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym: nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 u.b.ż.ż., tj. winna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Główny Inspektor JHARS stwierdził odnośnie:

1) artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a' 1000 ml. uznał, że użycie języka obcego w nazwie w/w artykułu sugeruje, że pochodzi on z krajów o długiej tradycji wytwarzania win gronowych, co może skłonić konsumenta do zakupu tego produktu. Powyższa nieprawidłowość narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s., w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, co do miejsca pochodzenia przedmiotowego produktu.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, w oznakowaniu podaje się dane identyfikujące osobę fizyczną, osobę prawną, albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub paczkuje lub wprowadza środki spożywcze do obrotu. Zatem w oznakowaniu należy podać dane identyfikacyjne dotyczące jednego producenta lub paczkującego lub wprowadzającego do obrotu. W przedmiotowej sprawie, producent na etykiecie w/w artykułu podał dane identyfikacyjne dwóch zakładów produkcyjnych. Powyższe uchybienie pozwala na identyfikację producenta, tym niemniej narusza wyżej wskazany przepis prawa. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, przepis ust. 1 pkt 2 nie dotyczy wyrobów winiarskich.

Zamieszczenie w składzie produktu moszczy i soków owocowych jest niezgodne z powyższym przepisem oraz narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, sugerując, że do wyrobu dodano te składniki.

Zgodnie z § 23 ust. 1 w/w rozporządzenia, oznakowanie fermentowanego napoju winiarskiego nie może odnosić się do odmian winorośli lub wyrobów winiarskich gronowych. Znajdujący się na etykiecie i kontretykiecie przedmiotowego napoju winiarskiego wizerunek kiści winogron jest niezgodny ze wskazanym przepisem. Powyższa nieprawidłowość narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a) u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, co do rodzaju i składu artykułu.

Zgodnie z art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s. artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS, przedmiotowy artykuł powinien zostać uznany za zafałszowany zgodnie z w/w przepisem. Oznakowanie wyrobu w ujęciu całościowym powinno umożliwić konsumentowi wybór zgodny z jego preferencjami i oczekiwaniami. Należy uznać, że umieszczenie w oznakowaniu w/w artykułu wizerunku kiści winogron utrudnia konsumentowi odróżnienie tego produktu od innych napojów alkoholowych, w tym przypadku wina.

Organ odwoławczy uznał, że powołane przez skarżącą Spółkę w odwołaniu pismo MRiRW z dnia 13 kwietnia 2004 r. nie może być uwzględnione z uwagi na zbyt odległą datę w/w pisma, zresztą wystosowanego w nieobowiązującym aktualnie stanie prawnym.

Główny Inspektor JHARS stwierdził, że podanie daty minimalnej trwałości poprzez niewielkie nacięcia etykiety nad miesiącem i rokiem może być dla konsumenta nieczytelne, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. Niezależnie od tego, czy informacja podawana w oznakowaniu jest fakultatywna czy obligatoryjna, należy podawać ją w sposób czytelny.

Organ podkreślił, że stosownie do pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia, po wartości liczbowej należy dodać symbol "% obj." i można poprzedzić skrótem "alk.". Dopuszcza się również znakowanie symbolem "% vol.", co jest równoznaczne z symbolem "% obj.". Użycie przez producenta określenie "% Vol." w oznakowaniu przedmiotowego artykułu nie wprowadza konsumenta w błąd, jednakże narusza w/w przepis, który jednoznacznie określa sposób podawania mocy alkoholu.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się dodatkowo poprzez zamieszczenie informacji: "zawiera cukry i substancje słodzące", jeżeli środek spożywczy zawiera jednocześnie cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących. Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe sformułowanie jest dodatkową informacją, jeżeli występuje odpowiedni skład. W przedmiotowej sprawie w/w informacja została zamieszczona w wykazie składników, w którym nie wskazano występujących cukrów, jedynie dwa rodzaje substancji słodzących. Podana w ten sposób informacja jest niejednoznaczna.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając warunki przechowywania, jeżeli oznakowanie środka spożywczego zawiera informację o terminie przydatności do spożycia.

W oznakowaniu przedmiotowego napoju winopodobnego producent nie zamieścił informacji wymaganej w w/w przepisie prawa.

Ponadto, skarżąca Spółka nie oznaczyła na etykiecie w/w artykułu partii produkcyjnej rozumianej jako określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 8 w/w rozporządzenia.

Brak w oznakowaniu oznaczenia partii produkcyjnej przedmiotowego wyrobu stanowiło naruszenie w/w przepisu rozporządzenia.

Główny Inspektor JHARS zauważył, że skarżąca podała w składzie w/w produktu składnik "karmel E 150", zamiast "karmel 150a", niezgodnie z tabelą 2 załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych.

Nadto, organ odwoławczy stwierdził, że przywołane w decyzji organu I instancji rozporządzenie Rady Ministrów z 11 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych nie obowiązywało w momencie jej wydania. Pomimo uchylenia w/w aktu, stwierdzone nim naruszenie, tj. użycie sformułowania "poj. 1000 ml" na kontretykiecie jest tak znikome, że nie skutkuje koniecznością zmiany decyzji organu I instancji.

2) artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'880 ml, organ odwoławczy powołał się na treść art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s.

W ocenie organu odwoławczego, zastosowana nazwa handlowa: "G." wprowadza konsumenta w błąd co do tożsamości artykułu. W powszechnej świadomości konsumentów nazwa ta jest kojarzona przede wszystkim z wódką o tej właśnie nazwie. Powyższa nieprawidłowość narusza art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż.

Ponadto użycie nazwy sugerującej, że w/w artykuł jest wódką, stanowi istotne naruszenie interesu konsumenta, o którym mowa w art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s.

Zdaniem organu, sposób podania daty minimalnej trwałości poprzez niewielkie nacięcia etykiety nad miesiącem i rokiem może być dla konsumenta nieczytelny, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. Niezależnie od tego, czy informacja podawana w oznakowaniu jest fakultatywna czy obligatoryjna, należy podawać ją w sposób czytelny i zgodny z przepisami.

Znajdujący się na etykiecie i kontretykiecie napoju winiarskiego "L." wizerunek orzechów laskowych i włoskich, narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, co do rodzaju i składu artykułu. W ocenie Głównego Inspektora JHARS, przedmiotowy artykuł należy uznać za zafałszowany na podstawie art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s., gdyż umieszczenie w oznakowaniu w/w artykułu wizerunku orzechów laskowych i włoskich sugeruje konsumentowi, że w produkcji przedmiotowego wyrobu użyto w/w orzechów, co jest niezgodne ze stanem faktycznym.

W świetle § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, w oznakowaniu należy podać dane identyfikacyjne dotyczące jednego producenta lub paczkującego lub wprowadzającego do obrotu. W przedmiotowej sprawie, producent na etykiecie w/w artykułu podał dane identyfikacyjne dwóch zakładów produkcyjnych. Powyższe uchybienie pozwala na identyfikację producenta, tym niemniej narusza wyżej wskazany przepis prawa.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, przepis ust. 1 pkt 2 nie dotyczy wyrobów winiarskich.

Zamieszczenie w składzie produktu moszczy i soków owocowych jest niezgodne z powyższym przepisem oraz narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, sugerując, że do wyrobu dodano te składniki.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się dodatkowo poprzez zamieszczenie informacji: "zawiera cukry i substancje słodzące", jeżeli środek spożywczy zawiera jednocześnie cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących. Powyższe sformułowanie jest dodatkową informacją jeżeli występuje odpowiedni skład. W przedmiotowej sprawie w/w informacja została zamieszczona w wykazie składników, w którym nie wskazano występujących cukrów, jedynie dwa rodzaje substancji słodzących. Podana w ten sposób informacja jest niejednoznaczna.

Główny Inspektor JHARS stwierdził, że w oznakowaniu przedmiotowego napoju winopodobnego skarżąca nie zamieściła informacji wymaganej w § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia.

Stosownie do pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia, po wartości liczbowej należy dodać symbol "% obj." i można poprzedzić skrótem "alk.". Dopuszcza się również znakowanie symbolem "% vol.", co jest równoznaczne z symbolem "% obj.".

Użycie przez skarżącą Spółkę określenie "Zaw. alk. 11 % obj." w oznakowaniu przedmiotowego artykułu nie wprowadza konsumenta w błąd, jednakże narusza w/w przepis, który jednoznacznie określa sposób podawania mocy alkoholu.

Strona podała w składzie w/w produktu składnik "karmel E 150", zamiast "karmel 150a", niezgodnie z tabelą 2 załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych.

Organ odwoławczy podał, że przywołane w decyzji organu I instancji rozporządzenie Rady Ministrów z 11 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych nie obowiązywało w momencie jej wydania. Pomimo uchylenia w/w aktu, stwierdzone nim naruszenie, odnośnie zastosowanej wielkości cyfr i liter w oznakowaniu, jest tak znikome, że nie skutkuje koniecznością zmiany decyzji organu I instancji.

3) artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a' 1 l organ odwoławczy odwołał się do treści art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Organ odwoławczy uznał, że zastosowana nazwa handlowa: "M." wprowadza konsumenta w błąd co do tożsamości artykułu, gdyż nazwa ta jest kojarzona przede wszystkim z wódką lub nalewką. Powyższa nieprawidłowość narusza art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż. Nazwę [...] poprzedzono określeniem "o smaku" podanym dużo mniejszą czcionką. Ponadto, znajdujące się na etykiecie i kontretykiecie przedmiotowego napoju winiarskiego wizerunek plastra miodu oraz gałązki lipowej, narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, co do rodzaju i składu artykułu. W/w wizerunki graficzne sugerują konsumentowi, użycie w produkcji przedmiotowego wyrobu miodu i lipy, co jest niezgodne ze stanem faktycznym.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS, przedmiotowy artykuł powinien zostać uznany za zafałszowany na podstawie art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s., zarówno ze względu na użycie nazwy sugerującej, że w/w artykuł jest wódką lub nalewką, jak i na umieszczenie wizerunku miodu i lipy, które w składzie w/w artykułu nie występują.

Zgodnie z § 23 ust. 1 w/w rozporządzenia, oznakowanie fermentowanego napoju winiarskiego nie może odnosić się do odmian winorośli lub wyrobów winiarskich gronowych. Wymieniona nieprawidłowość narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, co do rodzaju i składu artykułu i w tym zakresie narusza także art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s.

Oznakowanie wyrobu w ujęciu całościowym powinno umożliwić konsumentowi wybór zgodny z jego preferencjami i oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, umieszczenie w oznakowaniu w/w artykułu wizerunku kiści winogron utrudnia konsumentowi odróżnienie tego produktu od innych napojów alkoholowych, w tym przypadku wódki, nalewki bądź wina.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w/w rozporządzenia, przepis ust. 1 pkt 2 nie dotyczy wyrobów winiarskich.

Zamieszczenie w składzie produktu moszczy i soków owocowych jest niezgodne z powyższym przepisem oraz narusza art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a u.b.ż.ż. poprzez wprowadzanie konsumenta w błąd, sugerując, że do wyrobu dodano te składniki.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, opakowany środek spożywczy znakuje się dodatkowo poprzez zamieszczenie informacji: "zawiera cukry i substancje słodzące", jeżeli środek spożywczy zawiera jednocześnie cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących.

Powyższe sformułowanie jest dodatkową informacją, jeżeli występuje odpowiedni skład. W przedmiotowej sprawie w/w informacja została zamieszczona w wykazie składników, w którym nie wskazano występujących cukrów, jedynie dwa rodzaje substancji słodzących. Podana w ten sposób informacja jest niejednoznaczna.

Zgodnie z § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia, datę minimalnej trwałości poprzedza się wyrażeniem "najlepiej spożyć przed...", jeżeli jest określona datą dzienną, albo wyrażeniem "najlepiej spożyć przed końcem..." w innych przypadkach.

Na etykiecie kwestionowanego artykułu data minimalnej trwałości w układzie "miesiąc-rok", została poprzedzona określeniem "spożyć przed...", zamiast wyrażeniem "najlepiej spożyć przed końcem...".

W opinii organu, sposób podania daty minimalnej trwałości poprzez niewielkie nacięcia etykiety nad miesiącem i rokiem może być dla konsumenta nieczytelny, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż.

Niezależnie od tego, czy informacja podawana w oznakowaniu jest fakultatywna czy obligatoryjna, należy podawać ją w sposób czytelny zgodny z przepisami.

Zdaniem Głównego Inspektora JHARS, w oznakowaniu przedmiotowego napoju winopodobnego producent nie zamieścił informacji wymaganej w § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia.

Stosownie do pkt 1 załącznika nr 5 w/w rozporządzenia, po wartości liczbowej należy dodać symbol "% obj." i można poprzedzić skrótem "alk.". Dopuszcza się również znakowanie symbolem "% vol.", co jest równoznaczne z symbolem "% obj.". Użycie przez producenta określenie "alk 11 % obj." w oznakowaniu przedmiotowego artykułu jest zgodne z w/w przepisem, który jednoznacznie określa sposób podawania mocy alkoholu.

Producent podał w składzie w/w produktu składnik "karmel E 150", zamiast "karmel 150a", niezgodnie z tabelą 2 załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych.

Ponadto, Główny Inspektor JHARS wskazał, że oznakowanie trzech kwestionowanych artykułów nie spełnia wymagań art. 18 ust. 4 rozporządzenia

nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, zgodnie z którym żywność lub pasze wprowadzane na rynek lub, które mogą być wprowadzone na ten rynek we Wspólnocie, powinny być stosownie etykietowane lub oznakowane w celu ułatwienia ich monitorowania, za pomocą stosownej dokumentacji lub informacji, zgodnie z odnośnymi wymogami lub bardziej szczegółowymi przepisami.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, partia produkcyjna to określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach.

Brak w oznakowaniu kwestionowanych artykułów oznaczenia partii produkcyjnej wynikający z nieprowadzenia w kontrolowanym zakładzie produkcyjnym właściwej dokumentacji, pozwalającej na identyfikację poszczególnych partii napojów winiarskich stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa żywnościowego.

Główny Inspektor JHARS, powołując się na treść art. 40a ust. 1 pkt 3 .j.h.a.r.s. wyjaśnił, że obowiązek wymierzenia kary pieniężnej przez organ I instancji powstał w związku ze stwierdzeniem wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającej jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów.

W tej sytuacji, odstąpienie od nałożonej kary pieniężnej było prawnie niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 40a ust. 5 w/w ustawy, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Organ odwoławczy podkreślił, że w ocenie organu I instancji stopień szkodliwości należało uznać za średni, z uwagi na to, że w oznakowaniu kwestionowanych napojów winiarskich znajduje się pełna informacja dotycząca ich właściwości.

Natomiast, w ocenie Głównego Inspektora JHARS, naruszenie przez producenta przepisów w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w tym zwłaszcza dopuszczenie się zafałszowania w/w artykułów, jest czynem o wysokim stopniu szkodliwości.

Organ odwoławczy stwierdził, że pozostałe kryteria ustalania kary pieniężnej, o których mowa w art. 40a ust. 5 w/w ustawy zostały prawidłowo zanalizowane w decyzji wydanej przez organ I instancji.

Główny Inspektor JHARS podkreślił, że wysokość wymierzonej kary była stosunkowo niska w odniesieniu do stopnia szkodliwości naruszenia przepisów prawa żywnościowego i z tego względu należało uznać ją dla strony za mniej dolegliwą niż wynikałoby to ze stopnia stwierdzonych naruszeń.

Zdaniem Głównego Inspektora JHARS, biorąc pod uwagę ustalenia dokonane w sprawie i zebrane dowody, wymierzona kara winna być wyższa, w szczególności z uwagi na zafałszowanie trzech przedmiotowych partii fermentowanych napojów winiarskich. Jednakże w świetle art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.

Z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani interesu społecznego w sposób rażący Główny Inspektor JHARS utrzymał ją w mocy.

Pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] października 2010 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że zakwestionowane przez organ I instancji trzy partie fermentowanych napojów winiarskich, tj.:

- artykuł o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml,

- artykuł o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'880 ml,

- artykuł o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1 I,

nie odpowiadają jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, a co za tym idzie obrazę art. 40a ust.1 pkt 3 u.j.h.a.r.s. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS w L. z dnia [...].04.2010 r.

Jednocześnie, skarżąca Spółka zarzuciła decyzji obrazę przepisu art. art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wymierzającej karę pieniężną w rażąco zawyżonej wysokości, nieodpowiadającej zasadom jej wymiaru określonym w przedmiotowym przepisie.

Zdaniem skarżącej, oznakowania etykiet zakwestionowanych partii wyrobów odpowiadają przepisom dotyczącym jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i nie mają na celu wprowadzanie konsumentów w błąd.

Odnosząc się do zarzutów postawionych artykułowi o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml., skarżąca nie zgodziła się, że użycie w nazwie produktu języka obcego wprowadza w błąd konsumenta co do jego pochodzenia.

Skarżąca podkreśliła, że na etykiecie artykułu oraz na kontretykiecie wskazany wyraźnie jest polski producent. Ponadto, żaden z dodatkowych elementów oznakowania wyrobu nie sugeruje, aby producentem przedmiotowego artykułu był podmiot zagraniczny. Przedmiotowy artykuł należy do określonego segmentu artykułów spożywczych charakteryzującego się niską ceną oraz określoną grupą konsumentów mających ukształtowane wymagania dotyczące tego rodzaju środków spożywczych. W praktyce nie zdarza się, aby osoby spoza tego kręgu sięgały po artykuły spożywcze tego rodzaju. Cena artykułu oraz jego rodzaj - napój winopodobny - nie pozostawiają wątpliwości co do jego charakteru i pochodzenia. W związku z tym nie sposób przyjąć, że użycie w jego nazwie wyrazów pochodzących z języka obcego wywoła u przeciętnego konsumenta wrażenie, że ma do czynienia z produktem pochodzącym z kraju o długiej tradycji wytwarzania win gronowych.

Skarżąca Spółka podała, że na zakwestionowanej etykiecie, zgodnie z

§ 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych podane zostały dane identyfikujące producenta. Fakt wskazania danych dwóch zakładów produkcyjnych nie narusza przedmiotowego przepisu, stanowi jedynie uszczegółowienie przedmiotowych danych. Jednocześnie działanie takie nie ma wpływu na sytuację konsumentów tegoż artykułu.

Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby zamieszczenie w składzie produktu moszczy i soków owocowych naruszało art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. poprzez wprowadzanie w błąd, sugerując, że do wyrobu dodano te składniki. Strona zauważyła, że w toku kontroli, w wyniku której wydana została decyzja organu I instancji a następnie utrzymująca ją w mocy skarżona decyzja nie wykazano aby w składzie kontrolowanych produktów nie znajdowały się moszcze oraz soki owocowe. W związku z tym, nie ma podstaw do twierdzenia, że zakwestionowana informacja wprowadza konsumentów w błąd. O wprowadzeniu w błąd można by mówić dopiero wówczas, gdyby wykazano, że skład podany na etykiecie jest niezgodny z rzeczywistym składem produktu, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Ponadto co istotne, a co zostało pominięte przez organ II instancji, zamieszczenie przedmiotowej informacji na etykiecie zostało nakazane przez Inspektora Sanitarnego. Jednocześnie kontrola przeprowadzona przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych u skarżącej w 2008 r. nie kwestionowała przedmiotowej informacji, która już wówczas umieszczana była na etykiecie artykułu.

W opinii skarżącej, podobnie umieszczenie na etykiecie wizerunku kiści winogron nie stanowi naruszenia art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s., jak też nie świadczy o tym, że przedmiotowy artykuł stanowi artykuł rolno – spożywczy zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 w/w ustawy.

Rysunek kiści winogron na etykiecie odnosi się bowiem do producenta, a nie produktu. Został on umieszczony jako znak graficzny, pod którym widnieje napis: "rok założenia 1990". Niewielki rozmiar przedmiotowego rysunku oraz sposób jego umieszczenia powoduje, że jest on mało zauważalny. Ponadto, na kontretykiecie podana został informacja o rodzaju produktu "Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany" oraz o jego składzie. Skarżąca powołała się na pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departamentu Rynków Rolnych, dołączone do odwołania od decyzji organu I instancji.

Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowego zarzutu aktualne pozostają rozważania dotyczące szczególnego charakteru przedmiotowego produktu, jego ceny oraz grupy odbiorców, który nie pozostawia wątpliwości co do jego rodzaju i charakteru.

W związku z powyższym nie sposób przyjąć, aby zamieszczenie rysunku kiści winogron na przedmiotowej etykiecie wprowadzało konsumenta w błąd co do rodzaju i składu artykułu, jak również że produkt ten został zafałszowany w sposób utrudniający konsumentowi odróżnienie tego produktu od wina.

Z uwagi na fakt, że nie ma obowiązku podania informacji o dacie minimalnej trwałości artykułu brak jest podstaw prawnych do kwestionowania sposobu jego podania przez skarżącą.

W opinii skarżącej Spółki, oznakowanie zawartości alkoholu jest zgodne ze stanem faktycznym, a co za tym idzie nie wprowadza konsumenta w błąd, wobec czego nie powinno mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Podobnie podnieść należy do pozostałych zarzutów dotyczących przedmiotowego artykułu, które nie polegają na wprowadzeniu w błąd.

Odnośnie zarzutów postawionych w zaskarżonej decyzji dotyczących artykułu o nazwie "L." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'880 ml., skarżąca nie zgodziła się, że użycie przedmiotowej nazwy wprowadza w błąd konsumenta co do tożsamości artykułu, a co za tym idzie narusza przepis art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s., powodując jednocześnie że przedmiotowy artykuł stanowi artykuł zafałszowany w myśl art. 3 pkt 10 w/w ustawy.

W ocenie strony, użycia przedmiotowej nazwy nie należy oceniać w oderwaniu od pozostałych oznaczeń zawartych na etykiecie analizowanego artykułu. Na podkreślenie zasługuje fakt, że na etykiecie artykułu wskazana wyraźnie jest zawartość alkoholu oraz pełna nazwa artykułu "[...]".

Nadto, skarżąca podkreśliła, że przedmiotowy artykuł należy do określonego segmentu artykułów spożywczych charakteryzującego się niską ceną oraz określoną grupą konsumentów mających ukształtowane wymagania dotyczące tego rodzaju środków spożywczych. W praktyce nie zdarza się, aby osoby spoza tego kręgu sięgały po artykuły spożywcze tego rodzaju. Cena artykułu oraz jego rodzaj - napój winopodobny - nie pozostawiają wątpliwości co do jego tożsamości. W związku z tym nie sposób przyjąć, że przedmiotowa nazwa w połączeniu z informacją o zawartości alkoholu oraz cena przedmiotowego artykułu mogłaby wprowadzić konsumenta w błąd i sugerować, że chodzi o wódkę. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że w składzie przedmiotowego artykułu znajdują się stosowne aromaty identyczne z naturalnymi wskazujące na zasadność przedmiotowej nazwy.

Podobnie znajdujący się na etykiecie i kontretykiecie wizerunek orzechów laskowych i włoskich nie wprowadza w błąd konsumentów co do rodzaju i składu artykułu, jak również nie zafałszowuje przedmiotowego artykułu. Podkreślała, że zarówno na etykiecie, jak też na kontretykiecie w sposób wyraźny zamieściła informacje o rodzaju produktu, o zawartości alkoholu jak również o jego składzie, co powoduje, że nie ma wątpliwości co do tego z jakiego rodzaju artykułem mamy do czynienia.

Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowego zarzutu aktualne pozostają rozważania dotyczące szczególnego charakteru przedmiotowego produktu, jego ceny oraz grupy odbiorców, który nie pozostawia wątpliwości co do jego rodzaju i charakteru.

Odnośnie sposobu określenia daty minimalnej trwałości, oznakowania producenta, informacji o zawartości w składzie moszczy i soków owocowych, oznaczenia zawartości alkoholu oraz pozostałych zarzutów aktualne pozostają wyjaśnienia dotyczące analogicznych kwestii odnoszących się do artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zaskarżonej decyzji dotyczących artykułu o nazwie "M." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1 I, skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że użycie przedmiotowej nazwy wprowadza w błąd konsumenta co do tożsamości artykułu, a co za tym idzie narusza przepis art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s., powodując jednocześnie że przedmiotowy artykuł stanowi artykuł zafałszowany w myśl art. 3 pkt 10 w/w ustawy.

Użycia przedmiotowej nazwy nie należy oceniać w oderwaniu od pozostałych oznaczeń zawartych na etykiecie analizowanego artykułu. W przedmiotowej sprawie na podkreślenie zasługuje fakt, że na etykiecie artykułu wskazana wyraźnie jest zawartość alkoholu oraz pełna nazwa artykułu - Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany. Co więcej przed określeniem "M." widnieje określenie: "o smaku".

Skarżąca zauważyła, że przedmiotowy artykuł należy do określonego segmentu artykułów spożywczych charakteryzującego się niską ceną oraz określoną grupą Konsumentów mających ukształtowane wymagania dotyczące tego rodzaju środków spożywczych. W praktyce nie zdarza się, aby osoby spoza tego kręgu sięgały po artykuły spożywcze tego rodzaju. Cena artykułu oraz jego rodzaj - napój winopodobny - nie pozostawiają wątpliwości co do jego tożsamości. W związku z tym nie sposób przyjąć, że przedmiotowa nazwa w połączeniu z informacją o zawartości alkoholu oraz ceną przedmiotowego artykułu mogłaby wprowadzić konsumenta w błąd i sugerować, że chodzi o wódkę, czy też nalewkę.

Podobnie znajdujący się na etykiecie i kontretykiecie wizerunek plastra miodu nie wprowadza w błąd konsumentów co do rodzaju i składu artykułu, jak również nie zafałszowuje przedmiotowego artykułu.

Podkreślić bowiem należy, że producent zarówno na etykiecie, jak też na kontetykiecie w sposób wyraźny zamieścił informacje o rodzaju produktu, o zawartości alkoholu jak również o jego składzie, co powoduje, że nie ma wątpliwości co do tego z jakiego rodzaju artykułem ma się do czynienia.

Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowego zarzutu aktualne pozostają rozważania dotyczące szczególnego charakteru przedmiotowego produktu, jego oceny oraz grupy odbiorców, który nie pozostawia wątpliwości co do jego rodzaju i charakteru.

Również umieszczenie na etykiecie wizerunku kiści winogron nie stanowi naruszenia art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s., jak też nie świadczy o tym, że przedmiotowy artykuł stanowi artykuł rolno – spożywczy zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 w/w ustawy.

Przedmiotowy rysunek kiści winogron na etykiecie odnosi się bowiem do producenta a nie produktu. Został on umieszczony na znaku graficznym dotyczącym producenta. Niewielki rozmiar przedmiotowego rysunku oraz sposób jego umieszczenia powoduje, że jest on mało zauważalny.

Ponadto na etykiecie podana została informacja o rodzaju produktu, tj. "Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany" oraz o jego składzie, jak również o zawartości alkoholu. Co więcej skarżąca dysponuje pismem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departamentu Rynków Rolnych w myśl którego w przypadku zastosowania aromatów naturalnych i identycznych z naturalnymi jest dopuszczalne zamieszczanie rysunku lub fotografii owocu z jednoczesnym podaniem sformułowania: "o smaku".

Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowego zarzutu aktualne pozostają rozważania dotyczące szczególnego charakteru przedmiotowego produktu, jego ceny oraz grupy odbiorców, który nie pozostawia wątpliwości co do jego rodzaju i charakteru.

W związku z powyższym nie sposób przyjąć, że zamieszczenie rysunku kiści winogron na przedmiotowej etykiecie wprowadza konsumenta w błąd co do rodzaju i składu artykułu, jak również że produkt ten został zafałszowany w sposób utrudniający konsumentowi odróżnienie tego produktu od wina, wódki bądź też nalewki.

Odnośnie sposobu określenia daty minimalnej trwałości, oznakowania producenta, informacji o zawartości w składzie moszczy i soków owocowych, oznaczenia zawartości alkoholu oraz pozostałych zarzutów aktualne pozostają wyjaśnienia dotyczące analogicznych kwestii odnoszących się do artykułu o nazwie "D." Fermentowany napój winopodobny owocowy aromatyzowany a'1000 ml.

W związku z powyższym, skarżąca podkreśliła, że oznakowania etykiet zakwestionowanych partii wyrobów odpowiadają przepisom dotyczącym jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, a w szczególności nie naruszają art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. Ocenie poddać należy bowiem całość etykiety ze wszystkimi jej pigmentami zarówno pisemnymi jak też znakami graficznymi w połączeniu z produktem, którego oznakowaniu przedmiotowa etykieta służy.

W ocenie skarżącej, nie ulega wątpliwości, że żadna z zakwestionowanych etykiet nie wprowadza w błąd konsumenta ani co do pochodzenia produktu ani też co do jego tożsamości. Na etykietach znajdują się bowiem wyczerpujące informacje dotyczące producenta, rodzaju i właściwościach artykułu, jego składu, zawartości alkoholu. Informacje zawarte na etykietach i kontretykietach jednoznacznie wskazują na kraj pochodzenia artykułów.

Powyższe w połączeniu z opakowaniem przedmiotowych produktów, ich ceną, specyficzną grupą konsumentów do których skierowane są przedmiotowe artykuły, powoduje że ani użycie w nazwie języka obcego, czy też zastosowanie nazwy własnej artykułu odwołującej się do użytych w danym produkcie aromatów identycznych z naturalnymi, bądź też użyte znaki graficzne, nie wprowadzają i nie mogą wprowadzić konsumenta w błąd.

Jednocześnie, na wypadek przyjęcia przez Sąd, że zostały naruszone przez skarżącą przepisy dotyczące jakości handlowej produktów rolno - spożywczych, strona podniosła, że wymierzona jej grzywna była rażąco wysoka i nie uwzględniała przepisu art. 40a ust. 1 w/w ustawy.

Zgodnie z przedmiotowym przepisem, ustalając wysokość kary należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów.

Skarżąca wskazała na znikomy stopień szkodliwości.

Skarżąca podkreśliła, że działała z pełnym przekonaniem zgodności swoich działań z prawem. Przekonanie to było uzasadnione z kilku przyczyn. Przede wszystkim skarżąca jest regularnie kontrolowana przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych. Ostatnia taka inspekcja miała miejsce w czerwcu 2008 r. Kontroli poddano etykiety produktów skarżącej w tym artykułu o nazwie: "M.". oraz innych artykułów, których etykiety oznaczane są przez producenta według tych samych zasad i tego samego schematu. Kontrola ta nie wykazała żadnego z uchybień będących podstawą decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Poza tym oznaczenia na etykietach odnoszące się do składu artykułów, zawierające informacje dotyczące zawartości moszczy i soków owocowych zostały wprowadzone w wyniku interwencji Inspektora Sanitarnego i na jego polecenie. Skarżąca, wykonując polecenie organu kontroli nie mogła przewidywać, że jest ono niezgodne z przepisami prawa.

Skarżąca zauważyła, że na zakwestionowanych etykietach znajdują się wszelkie informacje dotyczące producenta, a co za tym idzie pochodzenia artykułu, jego tożsamości, właściwości, składu, zawartości alkoholu. Takie zachowanie strony wyklucza sugerowany przez organ zamiar wprowadzenia konsumentów w błąd wskutek ukrycia informacji.

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, skarżąca podkreśliła, że uiszczenie kary pieniężnej narazi skarżącą na szkodę, powodując nieodwracalne skutki.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z póżn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Rozpoznając skargę "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna w stopniu powodującym uchylenie obu zaskarżonych rozstrzygnięć, gdyż doszło do naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim wymaga wyjaśnienia, że poddane omawianej kontroli były napojami winopodobnymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. f) dnia 22 stycznia 2004 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 34, poz. 292 z późn. zm.)": dalej: "ustawa winiarska". Przepis ten za napoje winopodobne uznaje owocowe lub miodowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9 % do 15 % objętościowych, różniącymi się od win owocowych i miodów pitnych mniejszym udziałem soków lub miodu w nastawie, otrzymanymi w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na fermentowane napoje winiarskie inne niż "Polskie Wino/Polish Wine", ewentualnie dosłodzonymi jedną lub wieloma substancjami, o których mowa w art. 6, oraz ewentualnie poddanymi aromatyzacji dozwolonymi substancjami aromatycznymi (fermentowane napoje winopodobne owocowe aromatyzowane lub fermentowane napoje winopodobne miodowe aromatyzowane). Jednocześnie należały do kategorii środków spożywczych w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.j.h.a.r.s., który mówi, że za żywność (środek spożywczy) należy uznać każdą substancję lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002), dalej "rozporządzenie (WE)nr 178/2002". Przepis art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 mówi zaś, że "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać i obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki.

Jednocześnie środki żywności, w świetle art. 3 pk1 u.j.h.r.a.s. przynależą do artykułów rolno-spożywczych. Nadmienić także należy, że artykuły o nazwie: "D.", "L.", "M." należało uznać za opakowane środki spożywcze, w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.j.h.a.r.s. Według tego przepisu opakowany środek spożywczy to środek spożywczy w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 19 u.b.ż.ż. czyli stanowiący określoną ilość środka spożywczego przeznaczoną w takiej postaci dla konsumenta finalnego lub do zakładu żywienia zbiorowego, umieszczoną w opakowaniu, przed oferowaniem konsumentowi lub do zakładu żywienia zbiorowego, w taki sposób, że zmiana zawartości jest niemożliwa bez otwarcia lub zmiany tego opakowania, bez względu na to, czy opakowanie obejmuje cały środek spożywczy lub jego część.

Określenie kategorii produktów, do których należały omawiane artykuły miało następnie wpływ na zastosowanie przepisów, dotyczących ich jakości handlowej.

Według art. 3 pkt 5 u.j.h.a.r.s. jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.j.h.a.r.s. powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Ponadto z mocy art. 6 ust. 1 u.j.h.a.r.s. artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do ich znakowania, z mocy art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2,

art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oznakowanie, na podstawie art. 7 ust. 1 u.j.h.a.r.s. zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności:

1) nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu;

2) inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

W przypadku zaś artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym, zgodnie z art. 7 ust. 2 u.j.h.a.r.s.:

1) nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

2) oznakowanie opakowanych środków spożywczych zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres, albo imię, nazwisko i adres.

Wymóg znakowania w języku polskim nie dotyczy artykułów rolno - spożywczych przeznaczonych do wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 6 ust. 4 u.j.h.a.r.s.

Dalsze wymogi w zakresie znakowania środka spożywczego określają powołane wcześniej przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która stanowi:

"Art. 45. 2. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Art. 46. 1 Oznakowanie środka spożywczego nie może:

1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

Art. 47. 1. Nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

2. Nazwa środka spożywczego wyprodukowanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu w tym państwie zgodnie z obowiązującymi w nim przepisami, może być stosowana w oznakowaniu tego środka spożywczego wprowadzanego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli sama lub w połączeniu z dodatkowym opisem zamieszczonym w jej bezpośrednim sąsiedztwie umożliwia konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości tego środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.".

Artykuł rolno-spożywczy, który nie spełnia powyższych wymogów, może, w myśl art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s. być uznany za artykuł zafałszowany czyli produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy, artykuły o nazwie: "D.", "L.", "M." zostały uznane przez ograny obu instancji za produkty zafałszowane.

Jednakże wymierzona kara nie została na mocy art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h.a.r.s. odnoszącego się do wprowadzania do obrotu artykułów rolno – spożywczych zafałszowanych, ale na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.a.r.s., który sankcjonuje wprowadzanie do obrotu artykułów rolno – spożywczych nieodpowiadajacych jakości handlowej lub deklarowanej w oznakowaniu tych artykułów.

Na ocenę tych produktów jako zafałszowanych wpłynęły następujące okoliczności: w napoju "D." właśnie nazwa obca sugerowała, że pochodzi z krajów o długiej tradycji wytwarzania win gronowych, w napojach "L.", "M." zastosowane nazwy handlowe: "G." i "M" mogły wprowadzić w błąd konsumenta co do tożsamości oznakowanych produktów, gdyż nazwy te kojarzone są z wódkami, a nazwa "M." także z nalewką. Wskazanie na kontretykiecie napoju "D." miejsca jego wytworzenia nie miało wpływu na ocenę tego produktu jako zafałszowanego, gdyż na etykiecie (stronie przedniej) takich informacji nie zawarto. Z kolei w napoju "M." wyeksponowany element "M." był poprzedzony niewielkim napisem "o smaku", co nie wpływało na odbiór tego produktu przez konsumenta jako napoju o wyższej zawartości alkoholu i lepszej jakości. Organ wskazał także inne elementy oznakowania, które miały decydować, że wszystkie trzy produkty były zafałszowane: umieszczenie w oznakowaniu kiści winogron w napojach "D." i "M.", co mogło utrudniać konsumentowi odróżnienie ich od innych napojów alkoholowych: win, wódek, nalewek. Ponadto umieszczenie tego elementu było niezgodne z § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 10 lipca 2007 r., stanowiącego, że oznakowanie fermentowanego napoju winiarskiego nie może odnosić się do odmian winorośli lub wyrobów winiarskich gronowych. Co do elementu graficznego: owocu orzecha włoskiego i laskowego na etykiecie napoju "L." oraz plastra miodu i gałązki lipy na napoju "M." (jedynie na etykiecie, gdyż na opakowaniach tych napojów nie było kontretykiet) Główny Inspektor JHARS uznał, że rysunki te mogą wprowadzać konsumenta w błąd co do składu tych produktów, gdyż w swoim składzie narysowanych składników nie posiadały. Jako wprowadzający w błąd konsumenta organ uznał także napis [...] na etykiecie napoju "M." nad kiścią winogron. Ten element także sugerował, że napój ten jest winem owocowym. W zakresie powyższych naruszeń organ odwołał się do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.b.ż.ż. w zw. z art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s.

Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu co do ustaleń i ich oceny prawnej. Należy dodatkowo zauważyć, że nazwa napoju "D." naruszała także art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż., gdyż sugerowała, że produkt ten jest winem.

Elementy wyżej opisane naruszały interesy konsumentów, sugerując im, że mają do czynienia z produktami o wyższej jakości.

Nie podzielił w tym zakresie argumentacji skarżącej jako nie znajdującej odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Pismo Ministra Rolnictwa nie mogło usprawiedliwiać skarżącego, chociażby z tego powodu, iż nie zostało wydane na użytek toczącego się postępowania, a przy tym pochodziło z 2004 r. czyli dotyczyło innego stanu prawnego. Skarżąca jako prowadząca działalność gospodarczą w zakresie produkcji artykułów rolno – spożywczych tym bardziej obowiązana jest znać aktualne uregulowania, chociażby w trosce o zdrowie konsumentów.

Natomiast nie podzielił argumentacji organu co do oceny pozostałych elementów oznakowania omawianych napojów, które także miały decydować, że artykuły te należało traktować jako zafałszowane bądź nieodpowiadające jakości handlowej, z uwagi na brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów., co z kolei nie zostało ujęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim zastrzeżenia Sądu budzi stanowisko co do oznakowania składu produktów umieszczonych na etykietach. Z mocy § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia MRiRW z 10 lipca 2007 r. obowiązek podawania informacji dotyczących składników występujących w środku spożywczym (wynikający z § 2 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia) nie dotyczy m.in. wyrobów winiarskich, do których zalicza się omawiane napoje na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy winiarskiej. Zatem skarżący nie miał obowiązku podawania informacji dotyczących składników występujących w tychże środkach spożywczych, głównie moszczy i soków owocowych. Należało także wziąć pod uwagę, że strony różniły się w rozumieniu czy moszcz i soki owocowe były składnikami tych napojów. Organ zajął bardzo ogólne stanowisko, nie odnosząc się do tej kwestii w kontekście § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 10 lipca 2007 r., mówiącego w ust. 1, że informację, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, podaje się w formie wykazu składników wykorzystanych do produkcji środka spożywczego i nadal w nim obecnych, nawet w zmienionej formie, zwanego dalej "wykazem składników", z podaniem nazwy składnika, według masy tych składników, ustalonej w chwili ich użycia do wytworzenia środka spożywczego.

Ponadto ustalenia wcześniejszej kontroli z 2008 r. także Inspekcji JHARS z organu I stopnia, uznające za prawidłowy przyjęty przez skarżącą sposób podawania danych dotyczących składników, nie mogły w ocenie Sądu mieć wpływu jedynie na zmianę stopnia zawinienia skarżącej i to dopiero na etapie ustalania kary. Niewyjaśnienie dokładne tej okoliczności stanowiło naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa uregulowanej w art. 8 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że dokonując charakterystyki stopnia zawinienia organ posiłkował się uregulowaniami art. 6 Kodeksu wykroczeń. W takiej sytuacji powinien także rozważyć treść

art. 7 Kodeksu wykroczeń.

Następnym naruszeniem, które nie zostało wszechstronnie rozważone przez organ było zamieszczenie informacji "zawiera cukry i substancje słodzące". Organ odwołał się do § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW mówiącego, że opakowany środek spożywczy znakuje się dodatkowo poprzez zamieszczenie informacji: "zawiera cukier/cukry i substancję/e słodzącą/e", jeżeli środek spożywczy zawiera jednocześnie cukier lub cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących. Na etykietach po takich zapisach znajdują się nazwy substancji i organ nie wyjaśnił czy są to nazwy substancji słodzących czy też innych składników. Z kolei co do braku sprecyzowania informacji dotyczących liczby cukrów, należy zauważyć, że w Załączniku Nr 3 do powołanego rozporządzenia zawierającego składniki, w stosunku do których zamiast ich nazwy w wykazie składników może być podana nazwa ich kategorii w pkt 11 wszystkie rodzaje sacharozy mogą być oznaczane jako "cukier". Natomiast w art. 6 ust. 1 ustawy winiarskiej podaje się, że do dosłodzenia fermentowanych napojów winiarskich mogą być stosowane, m.in. sacharoza w różnych postaciach. Jaki rodzaj cukru był używany do słodzenia omawianych napojów, nie zostało wyjaśnione przez organ, co w świetle powołanych uregulowań mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Główny Inspektor JHARS także nie wyjaśnił wszechstronnie stwierdzonego przez niego naruszenia związanego z minimalną datą trwałości albo terminem przydatności do spożycia, które powinny być umieszczane na opakowaniu, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 10 lipca 2007 r., z tym że obowiązek ten nie dotyczy wyrobów winiarskich z mocy § 2 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Zatem należało rozważyć, czy wywierało w ogóle skutek i ewentualnie jaki, umieszczenie przez skarżącego nieczytelnej informacji co do terminu minimalnej trwałości na opakowaniach omawianych napojów w kontekście § 2 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia.

Konsekwencją ponownego rozpatrzenia tego naruszenia będzie stanowisko organu w sprawie braku oznakowania warunków przechowywania w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MRiRW z 10 lipca 2007 r.

Kolejne naruszenie, które stwierdził organ odnosiło się do oznakowania mocy alkoholu. Organ odwołał się do pkt 1 Załącznika nr 5 do rozporządzenia MRiRW określającego sposób podawania minimalnej mocy alkoholu. Sąd powziął wątpliwości czy nieprawidłowości w pisowni, mające charakter omyłek mogą skutkować stwierdzeniem dokonania tego naruszenia przez skarżącego.

Podobnie powoływanie się na naruszenie, które było uregulowane w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących opakowań towarów paczkowanych, a które rozporządzenie zostało uchylone przez ustawę z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. Nr 91, poz. 740 z późn. zm.), jest bezzasadne. Jeżeli naruszenie to nie jest naruszeniem według nowej ustawy, powinno zostać w ogóle z decyzji wyeliminowane.

Wątpliwości Sądu wzbudziło jeszcze naruszenie związane z oznaczeniem producenta w napojach "L.", "M.". Na opakowaniu trzeciego omawianego napoju rzeczywiście wskazano dwa zakłady produkcyjne, co może utrudniać identyfikację producenta. Przerzucanie winy na producenta etykiet w tym zakresie jest co najmniej niezrozumiałe, skoro skarżąca jest producentem napojów i w związku z tym ponosi odpowiedzialność za ich oznakowanie. Definicję producenta zawiera art. 3 pkt 9 u.j.h.a.r.s., mówiący, że producent oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która:

a) produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub

b) wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej.

Przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 u.j.h.a.r.s. wskazuje, że oznakowanie zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres, albo imię, nazwisko i adres.

W ocenie Sądu zapis tego ostatniego przepisu pozwala na umieszczenie na opakowaniu danych producenta, zawierających także informację co do zakładu, w którym artykuł wyprodukowano. Jeżeli jest ujęta w taki sposób, że nie budzi wątpliwości, co jest siedzibą producenta, a co jedynie – zakładem produkcyjnym, to takie oznaczenie wręcz doprecyzowuje, gdzie rzeczywiście produkt jest wytwarzany, co w obecnych realiach gospodarczych, kiedy np. siedziba firmy jest w jednym państwie, a zakład produkcyjny – w innym nawet odległym, jest bardzo ważną informacją dla konsumenta.

Co do pozostałych naruszeń – braku prawidłowego oznaczenia partii produktu, sąd podzielił stanowisko organu.

Wobec powyższego należało przyjąć, że zaskarżona decyzja oraz ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaś nie odpowiadało wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.

Ponowne zbadanie opisanych naruszeń, budzących wątpliwości, gdyż nie rozpatrzonych wszechstronnie, a następnie nie uzasadnionych dostatecznie i do tego bez odniesienia się do wszystkich obowiązujących przepisów w tym zakresie, będzie musiało być uwzględnione, z uwzględnieniem wskazanych zaleceń, przy ocenie przesłanek z art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s.

Jednocześnie należy zauważyć, wbrew twierdzeniom skargi, że krąg konsumentów, do których kierowane są omawiane napoje, nie może usprawiedliwiać ewentualnego naruszenia zasad dotyczących jakości handlowej tychże artykułów.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.