Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3001/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 3, art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
article: § 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 217 poz 1292
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant asystent Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 690/12 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 690/12, po rozpoznaniu skargi M.W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 4 stycznia 2012 r., nr [..].

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia 4 stycznia 2012 r. nr [..], na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., odmówił przyjęcia M.W. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu podał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście kwalifikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr [..]oraz nr [..]z dnia 5 października 2011 r. w sprawie naboru na aplikację sędziowską w 2011 r. oraz prokuratorską w 2011 r., wyznaczył limity odpowiednio 105 i 45 miejsc na tych aplikacjach.

M.W. ukończył aplikację ogólną na 179 pozycji na liście klasyfikacyjnej, a limity miejsc na obydwu aplikacjach uległy wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej od niego na liście klasyfikacyjnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji M.W. podniósł, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ogłaszając listę klasyfikacyjną aplikantów, niesłusznie zastosował wobec niego zasady obliczania sumy punktów w toku trwania aplikacji ogólnej określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292). Jego zdaniem, sprawdziany przeprowadzone do dnia 12 października 2011 r. powinny być oceniane według zasad określonych w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 895).

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 28 lutego 2012 r. nr [..], na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona i nazwiska aplikantów z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. Stosownie natomiast do treści art. 26 ust. 3 ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk.

W myśl § 6 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, cykl szkoleniowy zamyka sprawdzian wiedzy i umiejętności jej praktycznego wykorzystania z zakresu problematyki objętej cyklem szkoleniowym. Oceny sprawdzianu dokonuje się w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, przy czym ocena stanowi wielokrotność 0,5 punktu. Za uzyskanie pozytywnej oceny uważa się uzyskanie co najmniej 2 punktów. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia, aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów w obu terminach.

Organ wskazał, że M.W. został umieszczony na 179 miejscu listy klasyfikacyjnej sporządzonej według reguł określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz w § 6 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, co przy limitach 105 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 45 miejsc na aplikacji prokuratorskiej, ustalonymi zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2011 r., zasadnie skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia go na aplikację specjalistyczną.

Organ odwoławczy stwierdził, iż lista klasyfikacyjna aplikantów aplikacji ogólnej, którą ukończył M.W., została ogłoszona w dniu 13 grudnia 2011 r., a więc już po wejściu w życie z dniem 12 października 2011 r. zmienionego przepisu art. 26 ust. 3 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. Ani ustawa nowelizująca z dnia 18 sierpnia 2011 r. ani też ww. rozporządzenie, nie zawierają przepisów przejściowych, co oznacza, że mogą być te regulacje stosowane do zdarzeń mających miejsce od dnia 12 października 2012 r. Z tego względu liczbę punktów aplikanta ustalono na 40,4411, w tym 35,5 punktu jako sumę ocen uzyskanych ze sprawdzianów i średniej arytmetycznej sprawdzianu poprawkowego i poprzedzającego go sprawdzianu niezaliczonego.

W świetle powyższego, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, brak było podstaw do zmiany liczby punktów M.W., ustalonych przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w opublikowanej liście klasyfikacyjnej, o której mowa w przepisie art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.W. zarzucił jej naruszenie:

1) przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, poprzez przyjęcie, iż do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 8 ust. 4 wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach,

2) przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polegającego na przyjęciu, że o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i jedna ocena łączna z praktyk, podczas gdy podstawą ustalenia kolejności na wymienionej liście są punkty uzyskane przez aplikanta ze wszystkich praktyk zsumowane z punktami uzyskanymi przez aplikanta ze sprawdzianów,

3) przepisu art. 25 ust. 5 powołanej powyżej ustawy, poprzez dowolne przyjęcie, że łączna ocena przebiegu wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta winna stanowić średnią arytmetyczną ocen otrzymanych przez aplikanta z tych praktyk.

Z uwagi na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192), warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (ust. 1).

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w terminie 14 dni od zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście (ust. 2).

O kolejności miejsca na liście aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych egzaminów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust. 3).

Za uzyskanie pozytywnej oceny ze sprawdzianów wiedzy i umiejętności jej praktycznego wykorzystania w zakresie problematyki objętej danym cyklem szkoleniowym uważa się, w myśl § 6 ust. 4 w związku z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292), uzyskanie co najmniej 2 punktów. Uzyskanie pozytywnej oceny jest równoznaczne z zaliczeniem sprawdzianu.

Zdaniem Sądu I instancji, znaczenie przepisu art. 26 ust. 3 zd. 1 powołanej ustawy w drodze wykładni językowej nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jego redakcja jest jasna i jednoznaczna: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. Użyte w nim sformułowanie "zaliczonych sprawdzianów" oznacza, że chodzi o sprawdziany ocenione, na co najmniej 2 punkty. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy oraz § 8 ust. 4, wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów w obu terminach. Porównanie wyżej powołanych przepisów wskazuje, że przepis § 7 ust. 2 zmienia znaczenie przepisu ustawowego, tj. art. 26 ust. 3 ustawy.

Następnie Sąd podkreślił, że taka praktyka jest niedopuszczalna, ponieważ przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać znaczenia przepisów ustawowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2092/11, cbois.nsa.gov.pl).

Sąd zwrócił uwagę, że przewidziana w przepisie art. 52 ust. 2 ustawy delegacja upoważnia Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego w zakresie ustalenia systemu punktowego oceny zaliczenia sprawdzianów i ich poprawek oraz konieczności jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów, co nie oznacza, że Minister mógł określić taki system umieszczania aplikantów na liście klasyfikacyjnej, jaki wynika z § 7 ust. 2 rozporządzenia. Regulacje podustawowe nie mogą, bowiem pozostawać w sprzeczności z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie, gdyż godziłoby to w podstawowe zasady stanowienia prawa. Sąd I instancji podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OSK 2010/11, cbois.nsa.gov.pl), że "w praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenie przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Przy czym obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godziłoby to w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych winien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążyć jej sankcją za niedopełnienie domniemanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisów prawa – w tym przypadku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym".

Stąd też, w ocenie Sądu I instancji, zasadny okazał się zarzut skargi naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wadliwie przyjęty sposób ustalenia przez organ liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów miał bowiem wpływ na określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej, które decyduje o możliwości kontynuowania szkolenia na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 K.p.a. w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - dalej: P.u.s.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że organy administracyjne nie są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa.

Ponadto organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 26 ust. 3 i art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że sposób obliczenia sumy punktów uzyskanych przez M.W. miał wpływ na wynik sprawy przyjęcia jego na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską w sytuacji, kiedy taki sam sposób obliczenia sumy punktów stosowany był do wszystkich aplikantów aplikacji ogólnej z tego samego rocznika;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że do sumowania ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów nie można wliczać średniej arytmetycznej liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w terminie zwykłym i terminie poprawkowym.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości pojęcie "sumy ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów" nie jest tożsame z "liczbą punktów zaliczających sprawdzian". Sprawdzian zaliczony to sprawdzian: 1) zdany przez aplikanta w pierwszym terminie na co najmniej dwa punkty, 2) zdany przez aplikanta w drugim terminie na co najmniej dwa punkty, przy czym do określenia ostatecznej punktacji wyciąga się średnią arytmetyczną z liczby punktów uzyskanych w dwóch terminach. W ocenie Ministra Sprawiedliwości przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia nie stoi w opozycji do przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, lecz uszczegóławiając sposób postępowania w przypadku zdawania przez aplikanta sprawdzianu w terminie poprawkowym, stanowi jedynie funkcjonalne uzupełnienie regulacji ustawowej. Treść przepisu art. 26 ust. 3 wskazanej ustawy należy dekodować w powiązaniu z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, jako przepisu komplementarnego. Wykładnia art. 26 ust. 3 cytowanej ustawy, uwzględniająca regulację wynikającą z § 7 ust. 2 rozporządzenia, daje asumpt do twierdzenia, że do "sumy ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów" wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w zwykłym i poprawkowym terminie, stąd też pogląd Sądu I instancji o naruszeniu przez organ odwoławczy omawianych przepisów nie jest trafny.

W skardze kasacyjnej wskazano również, że na gruncie przedmiotowej sprawy musiały znaleźć zastosowanie przepisy art. 26 ust. 3 w związku z art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz przepisy wyżej wymienionego rozporządzenia, w tym - z uwagi na niezaliczenie przez M.W. niektórych sprawdzianów w zwykłym terminie - § 7 ust. 2 rozporządzenia, stanowiący o średniej arytmetycznej punktów uzyskanych w pierwszych terminach i terminach poprawkowych. Pominięcie przez organy obowiązujących przepisów rozporządzenia wykonawczego, nawet przy wątpliwościach co do jego prawidłowości legislacyjnej, oznaczałoby działanie w sposób oczywiście sprzeczny z prawem. Ponadto podniesiono również zarzut, iż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, dlaczego nawet ewentualne zaniżenie łącznej oceny punktowej i wadliwe umieszczenie M.W. na liście klasyfikacyjnej aplikantów miałoby mieć wpływ na wynik sprawy i przyjęcie jej na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską, tym bardziej, że taki sam sposób liczenia punktacji stosowany był wobec wszystkich aplikantów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 52 pkt. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ( Dz. U. Nr. 26, poz. 157 ze zm. ) Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowisku referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu, objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio, asystenta sędziego, asystenta prokuratora, referendarza sądowego, sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów, a także wzór dyplomu ukończenia aplikacji ogólnej. Na tej podstawie Minister Sprawiedliwości w dniu 6 października 2011r. wydał rozporządzenie w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej ( Dz. U. Nr. 217, poz. 1292 ). W jego § 7 ust. 2 określony został sposób punktacji aplikanta, który przystąpił do egzaminu poprawkowego. W myśl tego przepisu aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 8 ust. 4, wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach.

Stosownie do art. 26 ust. 1 - 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji.

Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście.

O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Porównanie brzmienia art. 26 ust. 3 z § 7 ust. 2 rozporządzenia pozwala stwierdzić, że ten ostatni przepis wprowadza odmienny, mniej korzystny dla aplikanta od określonego w ustawie sposób ustalania sumy punktów uzyskanych przez aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej.

Stosownie do art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Na ukształtowanie zasady praworządności wpływają regulacje zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 8 Rozdziału I "Rzeczypospolita", w Rozdziale III "Źródła prawa" oraz Rozdziale VIII "Sądy i Trybunały".

Z tak ukształtowanej zasady praworządności wynika, że nie mogą stanowić podstawy prawnej działania władzy publicznej niekonstytucyjne akty wykonawcze. Niekonstytucyjność aktu wykonawczego występuje, gdy przyjęta regulacja w akcie wykonawczym pozostaje w sprzeczności z regulacją ustawową. Ustawowa regulacja ustalania kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej aplikantów – art. 26 ust. 3, jest regulacją pełną. Regulacja ta nie została zmieniona, tak jak w zakresie regulacji oceny z praktyk. Wprawdzie w art. 52 tej ustawy udzielającej delegacji ustawowej przyznano umocowanie do określenia sposobu ustalenia systemu punktowego oceny zaliczenia sprawdzianów i ich poprawek, to nie może to podważyć regulacji ustawowej.

W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni zasadnie wywiódł i zastosował reguły zasady praworządności w zakresie niekonstytucyjnego aktu wykonawczego, które nie pozostają w sprzeczności z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo kontroli konstytucyjności aktów wykonawczych przez sądy i w następstwie prawo sądów do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego przez Sąd za niezgodny z Konstytucją lub ustawą w zasadzie nie było i nie jest kwestionowane, co podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Prawo sądu administracyjnego do odmowy zastosowania w sprawie niezgodnego z ustawą rozporządzenia jest powszechnie uznane zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym. Ocena sądu administracyjnego, że stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis rozporządzenia jest niezgodny z ustawą oraz oparta na tej ocenie odmowa stosowania takiego przepisu w rozpoznawanej sprawie oznacza, że rozstrzygniecie administracyjne zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy. Wydanie bowiem decyzji na podstawie przepisu rozporządzenia, który jest niezgodny z ustawą oznacza wydanie decyzji z naruszeniem przepisów wyższej rangi.

Zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Organ administracji publicznej ponownie rozpoznając sprawę jest w tej sprawie związany oceną prawną, która obejmuje ocenę konstytucyjności aktu wykonawczego. Z tych względów nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z § 7 ust. 2 rozporządzenia z 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Powołany przepis Ppsa stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z powodu stwierdzonego naruszenia przez organ przepisów postępowania. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa nie może odnieść zamierzonego skutku w przypadku uzasadnienia go dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd dał wyraz dokonanym ustaleniom faktycznym, ocenie prawnej tego stanu oraz dostatecznie wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zaprezentowane rozważania obejmują zarówno sferę faktów, jak i sferę prawa, w tym dokonaną wykładnię przywołanych przepisów prawa materialnego. Zajęte stanowisko Sąd wystarczająco precyzyjnie i przekonywująco umotywował, przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymagane wyżej wymienionym przepisem elementy. W szczególności odniósł się do wskazanych przez stronę skarżącą kasacyjnie przepisów art. 26 ust. 3 i art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej. Sąd ten wskazał w motywach wyroku, iż zastosowana w niniejszej sprawie metoda wyliczenia liczby punktów uzyskanych przez aplikanta pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawowymi.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.