Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 317/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 68 par. 4, art. 145 par. 2, 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne i odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz K. K. kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. - G. określił K. K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, pobieranego w formie ryczałtu, za rok 2002, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Na podstawie powyższej decyzji, w dniu [...] roku wierzyciel wystawił wobec K. K. tytuł wykonawczy Nr [...] którego odpis został doręczony zobowiązanej w dniu 13 lutego 2009 roku.

W dniu 16 lutego 2009 roku K. K. złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym Ł. - G. pismo zawierające zarzut "prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku zapłaty" i wniosła o wstrzymanie na podstawie art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. - G. z dnia [...] roku określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od fizycznych za rok 2002 nie została skutecznie doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi właściwemu do doręczeń - W. B. w terminie do dnia 31 grudnia 2008 roku, co w konsekwencji spowodowało, iż stosownie do treści art. 68 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa zobowiązanie za rok 2002 nie powstało. Ponadto podniosła, iż urząd skarbowy w żaden sposób nie odniósł się do wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika, pozbawiając tym samym podatnika możliwości aktywnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G., na podstawie art. 33 pkt 1, art. 34 § 1 i § 5, art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części dotyczącej zgłoszonych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 roku od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, uznał zarzuty za nieuzasadnione. W części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego - odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie K. K. złożyła zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002, stanowiąca jednocześnie podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie została skutecznie doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi do doręczeń - W. B. w terminie do dnia 31 grudnia 2008 roku, co w konsekwencji spowodowało, że zobowiązanie podatkowe za rok 2002 nie powstało. Podkreśliła, iż orzekający w sprawie organ podatkowy I instancji w piśmie z dnia 30 stycznia 2009 roku skierowanym do Izby Skarbowej w Ł. uznał, iż w dniu 5 stycznia 2009 roku nastąpiło doręczenie zastępcze ww. decyzji. Doręczenie natomiast korespondencji Panu M. T. w dniu 23 grudnia 2008 roku, zdaniem skarżącej nie było i w żaden sposób nie mogło być uznane za skuteczne doręczenie decyzji. Zaakcentowała, iż pełnomocnikiem właściwym do doręczeń był W. B.. W gestii organu podatkowego nie leży natomiast rozpatrywanie w jakim celu podatnik wyznacza konkretnego pełnomocnika i czy pełnomocnik ten będzie w stanie należycie reprezentować interesy swego mocodawcy. Podkreśliła, iż zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń na organie podatkowym spoczywa obowiązek doręczenia pisma zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż tylko prawidłowe doręczenie wywołuje określone skutki prawne.

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie,

wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku

z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1,

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Zgodnie z art. 34 § 1 ww. ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 -5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W niniejszej sprawie, pismem z dnia 16 lutego 2009 roku skarżąca zgłosiła zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku zapłaty, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestionując istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] roku, Nr [...] wskazała, iż zobowiązanie podatkowe objęte wyżej wskazanym tytułem wykonawczym nie istnieje, z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji ustalającej jego wysokość, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy, jak wskazał organ odwoławczy wynika, że w dniu 15 grudnia 2008 roku K. K. na podstawie złożonego pełnomocnictwa ustanowiła pełnomocnika w osobie M. T. w prowadzonym postępowaniu podatkowym. W dniu 16 grudnia 2008 roku w kancelarii Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. zostało złożone pełnomocnictwo w zakresie ustanowienia przez K. K. drugiego pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu podatkowym, w osobie W. B., zamieszkałego w K., który został wskazany jako właściwy do doręczeń korespondencji. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, pobieranych w formie ryczałtu, za rok 2002, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, została wydana w dniu [...] roku i doręczona na adres pełnomocnika ds. doręczeń - W. B. Przesyłka nie została podjęta w terminie 14 dni przechowywania jej w urzędzie pocztowym, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 22 i 30 grudnia 2008 roku. Podjęto również próbę doręczenia decyzji pełnomocnikowi za pośrednictwem pracowników Urzędu Skarbowego w K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. pismem z 24 grudnia 2008 roku poinformował, że żona pełnomocnika - J. B. odmówiła przyjęcia korespondencji oraz oświadczyła, że mąż - W. B., który jest marynarzem, przebywa na kontrakcie zagranicznym do końca lutego 2009 roku. Do pisma załączono niedoręczoną przesyłkę. W dniu 23 grudnia 2008 roku decyzja ustalającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, została doręczona drugiemu pełnomocnikowi - M. T.

Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż pełnomocnictwo jest czynnością prawną upoważniającą ściśle określoną osobę lub osoby do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie tego umocowania pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania mocodawcy, w zakresie określonym w pełnomocnictwie, w stosunkach prawnych z innymi podmiotami prawa. W przedmiotowej sprawie, W. B. został ustanowiony pełnomocnikiem do spraw doręczeń, zaś M. T. pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Orzekający w sprawie organ podatkowy I instancji dokonał czynności doręczenia decyzji M. T. uznając, iż udzielone pełnomocnictwo zezwala stronie postępowania podatkowego występować przed organami za pośrednictwem pełnomocnika w każdej sytuacji, gdy charakter czynności nie wymaga osobistego jej działania. Ponadto organ zauważył, iż M. T. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa został upoważniony do reprezentowania interesów skarżącego na każdym etapie prowadzonych postępowań podatkowych. Wobec powyższego doręczenie decyzji M. T. należy uznać za skuteczne. Tym samym zarzut "nieistnienia obowiązku zapłaty" jest nieuzasadniony.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżąca zarzucając rażące naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 145 § 2 i 3 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych zarzutów, naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż w dniu 15 grudnia 2008 roku upoważniła M. T. do reprezentowania we wszelkich dotyczących jej sprawach w szczególności w postępowaniu podatkowym w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 2002 od dochodów nieznadujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Następnie w dniu 16 grudnia 2008 roku ustanowiła drugiego pełnomocnika – W. B. zaznaczając, iż jest on pełnomocnikiem właściwym do doręczeń, w rozumieniu art. 145 § 3 Ordynacji podatkowej. Odwołując się do treści art. 145 § 3 Ordynacji podatkowej, skarżąca podkreśliła, iż jeżeli strona ustanowiła kilku pełnomocników, może wyznaczyć jednego z nich jako właściwego do doręczeń. W tym wypadku organ podatkowy związany jest ustaleniami strony i winien doręczać pisma w postępowaniu na adres wskazany przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że prawidłowe doręczenie, zgodnie z art. 145 nastąpiło poprzez doręczenie zastępcze w dniu 6 stycznia 2009 roku, a tym samym nie powstał obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej, albowiem nie powstało zobowiązanie, wobec uchybienia terminowi określonemu w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 110 z 2002r. poz.968 ze zm.) oraz art.68 § 4 i art.145 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art.33 pkt.1 ustawy z 17 czerwca 1966r. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

W myśl art.68 § 4 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie z tytułu dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja.

Zgodnie z treścią art.145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

W myśl art.145 § 3 Ordynacji podatkowej, strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń. W przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie czy w stosunku do skarżącej powstało zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wiąże się to z kwestią czy decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z [...]r., ustalająca wymienione zobowiązanie, została skutecznie doręczona skarżącej przed dniem 31 grudnia 2008r. W sytuacji gdyby uznać, iż doszło do takiego doręczenia to oznaczałoby, że zobowiązanie podatkowe powstało i zarzuty skarżącej byłyby nieuzasadnione. W przypadku natomiast gdyby przyjąć, iż decyzja z [...]r. nie została doręczona przed 31 grudnia 2008r. to oznaczałoby, iż zobowiązanie za 2002r. nie powstało i zarzuty zasługiwałyby na uwzględnienie.

W przekonaniu sądu organy administracji błędnie uznały, iż decyzja z [...]r. została skarżącej skutecznie doręczona przed dniem 31 grudnia 2008r.

Należy zaznaczyć, iż zobowiązanie podatkowe K. K. dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. Zobowiązanie to nie powstało jeżeli decyzja je ustalająca została doręczona skarżącej po 31 grudnia 2008r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymienionego zobowiązania K. K. ustanowiła dwóch pełnomocników, a mianowicie M. T. (pełnomocnictwo z dnia 15 grudnia 2008 roku) i W. B. (pełnomocnictwo z dnia 16 grudnia 2008 roku), przy czym W. B. został wyznaczony jako pełnomocnik właściwy dla doręczeń.

Organ administracji prawidłowo wysłał decyzję z [...]r. W. B., gdyż został on wskazany jako pełnomocnik właściwy dla doręczeń. Wysłanie przesyłki było zatem zgodne z treścią art.145 § 3 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z kserokopii koperty w której wysłano przesyłkę, w dniu 22 grudnia 2008r., doręczyciel nie zastał adresata i zostawił awizo. Ponowne awizo zostało pozostawione w dniu 30 grudnia 2008r. Ponieważ przesyłka nie została odebrana przez adresata, należy uznać, zgodnie z treścią art.150 § 2 Ordynacji podatkowej, iż została doręczona w dniu 6 stycznia 2009r. Oznacza to, iż doręczenie decyzji z [...]r. nie nastąpiło przed dniem 31 grudnia 2008r. a więc, zgodnie z art.68 § 4 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe nie powstało.

Za skuteczne doręczenie decyzji z [...]r. nie można uznać odmowy przyjęcia przesyłki przez żonę W. B. Jak wynika z treści notatki urzędowej z 24 grudnia 2008r. pracownik Urzędu Skarbowego w K. udał się do mieszkania W. B., aby doręczyć decyzję lecz nie zastał adresata. Jego żona poinformowała, iż mąż jest marynarzem i przebywa na kontrakcie zagranicznym. Jednocześnie odmówiła przyjęcia przesyłki (k.4 akt administracyjnych). Odmowy tej nie można uznać za skuteczne doręczenie przesyłki w trybie określonym w art.153 Ordynacji podatkowej. Wymieniony przepis dotyczy wyłącznie sytuacji gdy adresat odmawia przyjęcia przesyłki. Nie dotyczy natomiast przypadku gdy przyjęcia przesyłki odmawia osoba nie będąca adresatem np. dorosły domownik. Wynika to wprost z przepisu art.153 § 1 Ordynacji podatkowej. Identyczny przepis znajduje się w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 47 kpa). Pogląd, iż przepis art. 47 kpa dotyczy wyłącznie adresata a nie osoby nie będącej adresatem (np. dorosłego domownika) wyrażony został w Kodeksie postępowania administracyjnego – Komentarz, M.Jaśkowska, A.Wróbel (Wydawnictwo Zakamycze 2005r. str.373). Odmowy przyjęcia decyzji z [...]r. przez żonę W.a B.a nie można zatem uznać za skuteczne doręczenie przesyłki w trybie określonym w art.153 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie podzielił poglądu organów administracji, iż decyzja z [...]r. została skutecznie doręczona skarżącej przed 31 grudnia 2008r., gdyż w dniu 23 grudnia 2008r. doręczono ją drugiemu pełnomocnikowi M. T. Organy administracji uznały, iż skoro nie można doręczyć decyzji pełnomocnikowi wskazanemu dla doręczeń, gdyż przebywa on za granicą, to skuteczne jest doręczenie drugiemu pełnomocnikowi skarżącej. W przekonaniu sądu doręczenia przesyłki M. T. nie można uznać za skuteczne, gdyż stanowiłoby to naruszenie przepisu art.145 § 3 Ordynacji podatkowej. Skoro K. K. ustanowiła dwóch pełnomocników i jednego z nich wskazała jako pełnomocnika właściwego dla doręczeń to organ administracji winien respektować wolę strony. Winien więc doręczać przesyłki wyłącznie W. B. Obowiązkiem organu administracji jest przestrzeganie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż skoro M. T. został ustanowiony pełnomocnikiem to zasadnym było doręczeniu mu decyzji gdyż ze stosunku pełnomocnictwa wynika kompetencja do odbioru korespondencji. Taki tok rozumowania stanowi naruszenie przepisu art.145 § 3 Ordynacji podatkowej. Doręczenie decyzji M. T. byłoby skuteczne w sytuacji gdyby K. K. nie wskazała pełnomocnika właściwego dla doręczeń. W takim przypadku organ administracji mógłby doręczyć przesyłkę wybranemu przez siebie pełnomocnikowi i doręczenie jej M. T. byłoby skuteczne. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca, gdyż został wskazany pełnomocnik dla doręczeń. Skoro został wskazany taki pełnomocnik to organ administracji był zobowiązany, zgodnie z treścią art. 145 § 3 Ordynacji podatkowej, doręczyć przesyłkę tylko W. B.

Ustosunkowując się zaś do prośby pełnomocnika organu zgłoszonej na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 roku, o rozważenie przez Sąd zasadności zarzutu strony w kontekście kwestionowania doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe, będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, Sąd stoi na stanowisku, że zarzut strony był uzasadniony. W tym miejscu godzi się również podkreślić, że ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie miały żadnych wątpliwości co do możliwości rozważanie tego zarzutu na etapie prowadzonego przez te organy postępowania egzekucyjnego. Dały temu wyraz w obszernych uzasadnieniach swoich decyzji, w których skoncentrowały się wręcz jedynie na udowodnieniu prawidłowości i zachowaniu terminu do doręczenia stronie skarżącej decyzji, która stała się podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wychodząc z założenie, że decyzja została prawidłowa doręczona organy uzasadniały zasadność wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a tym samym bezpodstawność zarzutu strony o niepowstaniu obowiązku. Innej argumentacji organy nie przedstawiły. Niezależnie od powyższego wypada wskazać, że wielokrotnie w orzecznictwie jak i w doktrynie podnoszono, że art. 29 § 1 ustawy daje organowi egzekucyjnemu kompetencje do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Powyższy przepis został skonstruowany w ten sposób, że nadaje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do szerokiej kontroli z urzędu dopuszczalności egzekucji (bez szczegółowego określenia zakresu badania) z wyłączeniem jedynie badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Art. 29 § 1 ww. ustawy nakazuje wręcz organowi egzekucyjnemu niepodejmowanie egzekucji, jeżeli jest ona niedopuszczalna, a to może być wyznaczone zarówno przesłankami podmiotowymi jak również przedmiotowymi. Skoro zaś art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej wiąże powstanie zobowiązania z doręczeniem decyzji ustalającej zobowiązanie, a strona kwestionuje fakt doręczenia takiej decyzji, organ egzekucyjny nie może uchylić się od zbadania tej okoliczności. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych, już na etapie przed doręczeniem skarżącej tytułu wykonawczego organ egzekucyjny miał świadomość, że fakt doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie jest kwestionowany. W tej sytuacji organ egzekucyjny, egzekwujący w istocie swoją własną decyzję nie może uchylić się od zbadania czy decyzja została skutecznie doręczona w kontekście ustalenia terminu przedawnienia, a w konsekwencji ustalić, czy zobowiązanie podlegające egzekucji istnieje. Skoro jest to możliwe na tym etapie postępowania egzekucyjnego to i zarzut nieuwzględnienia tej okoliczności jest zasadny. Za takim stanowiskiem przemawia również uregulowanie wynikające z art. 34 § 4 w przeciwnym razie przepis ten nie miałby zastosowania. Ponadto w opinii składu orzekającego w przedmiotowej sprawie, egzekwowanie obowiązku na podstawie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, doręczonej po upływie terminu przedawnienia, jest istotnym naruszeniem obowiązującej w świetle art. 8 Kpa., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, obowiązującej w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.

Przy ocenie zasadności skargi nie można pominąć okoliczności towarzyszących próbom doręczenia decyzji z dnia [...]r. Organ skarbowy miał ponad 5 lat na wydanie decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego K. K. za 2002r. Decyzja dotycząca tego zobowiązania wydana została dopiero [...]r. czyli 13 dni przed upływem terminu przedawnienia. Organ skarbowy miał więc bardzo mało czasu na doręczenie stronie wydanej decyzji i podejmował wszelkie próby doręczenia, aby zdążyć to uczynić przed końcem 2008r. Nie ulega wątpliwości, iż nie doszłoby do takiej sytuacji, gdyby decyzja dotycząca zobowiązania podatkowego została wydana wcześniej. Decyzję taką wydano jednak dopiero [...]r. i doręczono ją pełnomocnikowi wskazanemu do doręczeń po 31 grudnia 2008r. Oznacza to, iż zobowiązanie podatkowe za 2002r. nie powstało.

Reasumując Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. W dniu 16 grudnia 2008r. K. K. wskazała pełnomocnika dla doręczeń i to jemu organ administracji winien doręczyć decyzję z [...]r. a nie M. T. Decyzja ta została skutecznie doręczona W. B. w trybie doręczenia zastępczego po 31 grudnia 2008r., a więc nie doszło do powstania zobowiązania podatkowego za 2002r. Organy administracji błędnie uznały, iż decyzję z [...]r. skutecznie doręczono M. T. w dniu 23 grudnia 2008r. Naruszyły tym przepisy art.68 § 4 i 145 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 33 pkt1 ustawy z 17 czerwca 1966r. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie sprawy wypada podnieść, że identyczne rozstrzygnięcie zapadło w sprawie sygn. akt III SA/Łd 316/10, w której skarżącym był mąż K. K. – K. K.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § pkt.1 lit. c oraz art. 135 ustawy z 30 grudnia 2002r., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z [...]r.

O kosztach orzeczono stosownie do art.200 i 205 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów i odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a więc postanowienie nie posiadające przymiotu wykonalności, Sąd uznał za bezprzedmiotowe orzekanie na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a następnie podjąć dalsze czynności w przedmiocie zarzutów skarżącej.

A. B.