Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 119/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 i 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2017 roku sprawy ze skargi H. K. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję o nr [...], którą nałożył na J. B. i S. B. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz zaprojektowanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej nad garażem i częścią gospodarczą zlokalizowanym w O. przy ul. [...] (dz. nr ew. gruntów [...]) w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania decyzji.

O. J. i S. B. od powyższej decyzji wpłynęło, wraz z aktami sprawy, do organu odwoławczego – Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "Inspektor Wojewódzki" lub "WWINB") w dniu 21 kwietnia 2017 r.

Pismem z dnia 19 maja 2017 r. WWINB zawiadomił strony, w trybie art. 36 § 1 K.p.a., iż sprawa nie zostanie załatwiona w terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia na dzień 19 czerwca 2017 r. Organ wskazał, iż stan faktyczny i prawny wymaga szczegółowej analizy, co uzasadnia wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy.

Pismem z dnia 22 maja 2017 r. H. K. wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynności WWINB w załatwieniu odwołania [...] i S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r.

Pismem opatrznym datą 19 czerwca 2017 r. Inspektor Wojewódzki zawiadomił strony, w trybie art. 36 § 1 K.p.a., iż sprawa nie zostanie załatwiona w terminie i wyznaczył nowy termin na dzień 19 lipca 2017 r. Organ wskazał na skomplikowany charakter sprawy, duża liczbę rozstrzygnięć wydanych w jej granicach oraz na zmianę osoby prowadzącej postępowanie, co skutkuje koniecznością zapoznania się przez nią z przebiegiem nieznanej jej sprawy. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, iż w dniu 5 czerwca 2017 r. wpłynęło zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r., znak: [...], którym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymano inwestorom [...] i S. B. prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego o zadaszenie tarasu w O. przy ul. [...] oraz nałożono na Inwestorów obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Postępowanie to, mimo formalnej odrębności, pozostawało w ścisłym związku z postępowaniem z odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r., znak: [...] [...], wobec czego zasadne stało się rozpatrywanie obu tych środków zaskarżenia w sposób spójny, co uzasadniało przedłużenie terminu załatwienia sprawy.

W dnu 27 czerwca 2017 r. do Inspektor Nadzoru Budowlanego wpłynęła, adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarga H. K. z dnia 24 czerwca 2017r. na bezczynność tego organu w rozpoznaniu odwołania J. i S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r. nr [...] Strona skarżąca podniosła, iż postępowania odwoławcze winno zostać zakończone w terminie jednego miesiąca, a trwa już ponad dwa miesiące. Wskazała, iż podane w zawiadomieniach z 19 maja 2017 r. i 19 czerwca 2017r. okoliczności nie usprawiedliwiają zwłoki w załatwieniu sprawy. Zdaniem strony wydanie w przedmiotowej sprawie wyroków: NSA sygn. akt II OSK 685/15 z dnia 8 grudnia 2016 r. oraz poprzedzającego go wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 866/14 z dnia 5 grudnia 2014 r., stanowi okoliczność sprzyjającą szybkiemu załatwieniu sprawy z uwagi na zawartą w tych wyrokach ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Przedmiotowa sprawa nie jest skomplikowana - jest typową dla spraw, które z mocy prawa należą do kompetencji i zadań organów nadzoru budowlanego - a to, że trwa już tak długo (ponad 10 lat) nie jest winą skarżącej. Wina niewątpliwie leży po stronie organów i być może po stronie rozwiązań systemowych. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie WWINB do załatwienia przedmiotowej sprawy, w określonym terminie, stwierdzenie, że WWINB dopuściło się bezczynności, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od WWINB na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustaw z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępianiu przed sądami administracyjnymi, i zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 597 zł, w tym wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł, kosztów sądowych - wpisu - 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej -17 zł.

Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania [...] i S. B. od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r. nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie wyznaczonego terminu wykonania obowiązku tj. "w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji" i w tej części orzekł, iż obowiązek nałożony decyzją należy wykonać do dnia 30 września 2017 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując, iż organ wydał już rozstrzygnięcie w zawiązku odwołaniem [...] i S. B. od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r., a w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu do załatwienia sprawy. Wskazano na szczególnie skomplikowany charakter, o którym świadczy ilość rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego oraz sądów wdanych do tej poryw w tej sprawie, a ponadto wyjaśniono, iż nastąpiła zmiana osoby prowadzącej sprawę, co skutkowało koniecznością wnikliwego zapoznania się przez nią z przebiegiem toczącej się przez wiele lat, zupełnie nieznanej jej sprawy. Ponadto wskazano iż do WWINB w dniu 5 czerwca 2017 r. wpłynęło zażalenie na postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r., znak: [...], którym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymano inwestorom [...] i S. B. prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego o zadaszenie tarasu w O. przy ul. [...] oraz nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego postępowanie to, mimo formalnej odrębności, pozostawało w ścisłym związku z postępowaniem z odwołania od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r., znak: [...] [...], wobec czego zasadne stało się rozpatrywanie obu tych środków zaskarżenia w sposób spójny, co uzasadniało przedłużenie terminu załatwienia sprawy. Po rozpoznaniu tego zażalenia w dniu 5 lipca 2017 r. organ wydał w niniejszej sprawie decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest, bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie.

Z kolei w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. w jego aktualnym brzmieniu sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Dalej przepis art. 149 § 1a P.p.s.a. stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie to - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.

W niniejszej sprawie H. K. wniosła skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w rozpatrzeniu odwołania [...] i S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r. o nr [...], którą nałożono na J. B. i S. B. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz zaprojektowanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej nad garażem i częścią gospodarczą zlokalizowanym w O. przy ul. [...] (dz. nr ew. gruntów 3836) w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania decyzji.

Po za sporem pozostaje, iż WWINB był organem właściwym do rozpoznania powyższego odwołania – art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 127 § 2 K.p.a.

Dalej zważyć należy, iż zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku bezczynności WWINB tym środkiem zaskarżenia jest – zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. – zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 88a ust. 1 pkt 1 Prawo budowlanego ). Przy czym należy zaznaczyć, że w sprawach dotyczących bezczynności istotne znaczenie ma nie sposób rozpatrzenia zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) złożonego w trybie art. 37 K.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa), przed wniesieniem skargi wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 października 2015 r. II SAB/Łd 119/15, Lex nr 1930414). W niniejszej sprawie skarżąca wyczerpała skutecznie tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a., wnosząc w dniu 22 maja 2017 r. zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Odnosząc się do kwestii formalnych warunkujących dopuszczalność skargi kasacyjnej wskazać nadto należy, iż w myśl art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, albo aktu o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. Do czasu wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) w doktrynie i orzecznictwie prezentowany był pogląd, zgodnie z którym ustanowione w cytowanym przepisie ograniczenie czasowe nie dotyczyło skarg na bezczynność (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. Prawn. LexisNexis Warszawa 2005, str. 243, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, str. 143, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. Prawn. LexisNexis Warszawa 2006, str. 157, por. także podobnie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 52/06, publ. ONSAiWSA 2006/4/100). Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawiały przede wszystkim względy celowościowe. Określenie terminu do wniesienia skargi ma za zadanie ograniczyć możliwość kwestionowania wydawanych przez organy administracji publicznej aktów i podejmowanych przez nie czynności (rozstrzygnięć w sprawie). Chodzi zatem o zapewnienie pewności obrotu prawnego poprzez niedopuszczenie do wzruszania przejawów działalności organów administracji publicznej (np. decyzji, postanowień) po upływie określonego w ustawie czasu. Celem skargi na bezczynności jest natomiast wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Podkreślić jednocześnie należy, że przedmiotem skargi nie jest w tego typu przypadkach postanowienie organu rozpatrującego środek zaskarżenia wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a. ale bezczynność organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Skorzystanie ze środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym jest zatem warunkiem koniecznym wniesienia skargi stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., jednakże doręczenie stronie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie rozpoczyna biegu terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Skarga na bezczynność może być zatem skutecznie wniesiona aż do chwili "ustania stanu bezczynności", to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności i nie jest ograniczona czasowo regulacją zawartą w art. 53 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd potwierdził ustawodawca wprowadzając od 1 czerwca 2017 r. do art. 53 § 2b zgodnie, z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła zażalenie na bezczynność WWINB na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 czerwca 2017 r., natomiast skargę do sądu administracyjnego złożyła po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Co prawda od 1 czerwca 2017 r. warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie przez stronę ponaglenia (o którym mowa w aktualnym, od 1 czerwca 2017 r. brzmieniu art. 37 § 1 K.p.a.) – art. 53 § 2b P.p.s.a., niemniej Sąd uznał, iż wobec wniesienia przez stronę w dniu 22 maja 2017 r. zażalenia oraz podobieństwa funkcjonalnego tego środka do ponaglenia, uznać należy, iż skarżąca spełniła wymóg formalny do wniesienia skargi na bezczynność WWINB.

Zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia, czy doszło do bezczynności Inspektor Nadzoru Budowlanego ma ustalenie, w jakim terminie organ II instancji zobowiązany jest rozpoznać odwołanie. Przepis art. 35 § 1 K.p.a. ustanawia ogólną zasadę, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Sformułowanie kodeksowe zawarte w tym przepisie należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych niż wyznaczone. Niemniej przepis art. 35 § 3 K.p.a. dookreśla, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że WWINB przekroczył ustawowy termin rozpatrzenia odwołania. Skoro odwołanie [...] i S. B. wpłynęło do tego organu w dniu 21 kwietnia 2017 r., to jego rozpatrzenie powinno było nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, to jest do dnia 21 maja 2017 r. Tymczasem WWINB, dopiero po przeszło 2 miesiącach wydał decyzję w dniu [...] 2017 r. W tym okresie organ zawiadamiał co prawda strony, w trybie określonym w art. 36 § 1 K.p.a., o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazując przy tym nowy termin załatwienia sprawy oraz przyczyny zwłoki, niemniej wskazane w nich okoliczności, jak też okoliczności powołane w odpowiedzi na skargę nie zwalniały organu z obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 K.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, iż problemy organizacyjne, braki lub zmiany kadrowe organu nie mogą wywoływać negatywnych skutków dla stron postępowania poprzez brak rozstrzygnięcia w terminach załatwiania spraw przewidzianych w K.p.a. Organ z mocy ustawy jest bowiem zobligowany do takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 29/13 oraz z dnia 25 maja 2017 r. II SAB/Łd 98/17 lub wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2014 r. II SAB/Gl 72/14 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Sąd nie może także uwzględnić wyjaśnienia organu o szczególnie skomplikowanych charakterze sprawy. Z akta sprawy nie wynika, aby organ odwoławczy musiał podejmować dodatkowe ustalenia w zakresie stanu faktycznego, zatem ponad dwumiesięczny termin dla rozpoznania sprawy – na zapoznanie się z materiałem dowodowym i dokonanie oceny prawnej - nie może znaleźć żadnego usprawiedliwiającego wyjaśnienia. Analiza nadesłanych akt sprawy prowadzi do wniosku, iż aktywność organu odwoławczego od chwili wpłynięcia odwołania do momentu wydania decyzji w dniu [...] 2017 r. ograniczała się do wystosowania do stron zawiadomienia w trybie art. 36 K.p.a. oraz ustosunkowania się do zażalenia skarżącej skierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Całkowicie niezrozumiałe są też tłumaczenia organu dotyczące konieczności łącznego rozpoznania odwołania od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z [...] 2017 r. oraz zażalenia na postanowione tego organu z dnia [...] 2017 r., znak: [...] Inspektor Wojewódzki przyznał, iż ww. postanowienie było wydane w odrębnej sprawie administracyjnej i nie wskazał na jakąkolwiek zależność formalną obu spraw. Jak wynika z akt sprawy organy nadzoru budowlanego prowadzą równolegle dwa postępowania administracyjne dotyczące legalizacji robót budowlanych wykonanych przez [...] i S. B. przy budynku mieszkalnym położnym w O. przy ul. [...]. Postępowania te dotyczą jednak różnego rodzaju robót (odmienny stan faktyczny) zrealizowanych w odmiennym stanie prawnym – jedno postępowanie prowadzone jest w oparciu o przepisy art. 48 Praw budowlanego i dotyczy samowolnie wykonanych robót budowlanych, a drugie prowadzone w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Praw budowlanego dotyczy robót budowlanych wykonanych w oparciu o pozwolenie na budowę, które zostało następnie wyeliminowane. WWINB wskazał także, iż zażalenie na wyżej opisane postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r. wpłynęło do organu II instancji w dniu 5 czerwca 2017 r., a więc już po upływie przewidzianego w art 35 § 3 K.p.a. miesięcznego terminu do rozpoznania odwołania [...] i S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r. nr [...], który upływał z dniem 21 maja 2017 r.

Z tych też przyczyn Sąd nie uwzględnił wyjaśnień WWINB, iż przyczyną zwłoki w rozpoznaniu tego odwołania była konieczność równoczesnego rozpoznania zażalenia [...] i S. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2017 r. Stwierdzić zatem należy, iż WWINB dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania [...] i S. B. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2017 r.

Niemniej jednak wskazać należy, że zgodnie z tezą uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. (I OPS 6/08; ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mówiący o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z uzasadnienia cytowanej uchwały jasno wynika, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jedynie uznawszy, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie, że postępowanie to w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. NSA zaznaczył, że nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który – najogólniej rzecz ujmując – jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny.

Należy także zauważyć, że powołana uchwała została wydana w oparciu o uprzednie brzmienie art. 149 § 1 P.p.s.a. (obowiązujący do dnia 14 sierpnia 2015 r.), które przewidywało jedynie, w przypadku stwierdzenia przez sąd bezczynności organu zobowiązanie go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zmiana, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) spowodowała, że w przypadku stwierdzenia bezczynności organu sąd może nie tylko zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, czy zobowiązać organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, lecz również stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania.

Dlatego aktualnie w judykaturze przyjmuje się, a pogląd ten jest w całości aprobowany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż gdy zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, że postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania decyzji (postanowienia, aktu lub dokonania czynności), o jakiej mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Powyższe nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 P.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz oceny jej charakteru (rażącego/nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny (przykładowo: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2016 r., IV SAB/Po 17/16; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 października 2016 r., II SAB/Go 80/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stąd też odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro skarga H. K. została wniesiona do Sądu w dniu 24 czerwca 2017 r., a więc przed ustaniem bezczynności organu, która nastąpiła w dniu [...] 2017 r., czyli przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do wydania decyzji, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt I wyroku).

Niemniej, jak wskazano wcześniej WWINB na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w prowadzeniu sprawy zatem Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt II wyroku.

Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Sąd miał przede wszystkim na uwadze, iż przekroczenie terminu do załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nie było znaczne, a co istotne, organ wypełniał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 36 K.p.a. Jakkolwiek Sąd nie uznał wyjaśnień organu za usprawiedliwiające opóźnienia w załatwieniu sprawy, niemniej stwierdził, iż wskazują one, że uchybienie to nie wynikało z całkowitego lekceważenia zasady szybkości postępowania – art. 12 K.p.a. – lecz m.in. z niewłaściwej organizacji funkcjonowania organu oraz z błędnej oceny wpływu innego równolegle toczącego się postępowania administracyjnego na wynik rozpoznawanej przez organ sprawy. Z tych też przyczyn Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.

Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił wniosek skarżącej o przyznanie, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a, na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a ( pkt IV wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż przyznanie sumy pieniężnej na podstawie powołanego art. 149 § 2 P.p.s.a jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1506/16 oraz WSA w Warszawie z 22 lutego 2017 r. o sygn. akt II SAB/Lu 26/17) W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na nierażący charakter stwierdzonej bezczynności oraz fakt załatwienia sprawy przed rozpoznaniem skargi, Sąd nie dostrzegł podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej w tym zakresie.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) Sąd w punkcie V. wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł jako sumę: [...] zł wpisu od skargi, [...] zł – wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.