Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2131/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 72 ust. 2, art. 74 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia NSA del. Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 431/13 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 4 grudnia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wydanie polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 431/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. C., zw. dalej skarżącą, na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 4 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wydanie polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Organ nie zgodził się na wydanie skarżącej żądanego przez nią dokumentu z uwagi na posiadanie przez nią karty pobytu, która zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zw. dalej ustawy o cudzoziemcach, potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium RP. Jednak, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przy dochodzeniu do takiego wniosku naruszył przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7–8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz 267 ze zm.). zw. dalej k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a.

Sąd Wojewódzki argumentował, że organ rozpoznając ponownie wniosek, nie wyjaśnił skarżącej, dlaczego pomimo wydania jej w przeszłości polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca, obecnie odmawia się jej wydania tego dokumentu przy założeniu, że nie zmieniła się sytuacja faktyczna. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia świadczy o braku wnikliwego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska organu, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiła nowych okoliczności. Podniósł, że nową okolicznością do rozważenia był zarzut braku wyjaśnienia przyczyn odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przy niezmienionym stanie faktycznym.

Rozpatrując sprawę Sąd Wojewódzki uznał również, że organ nie ocenił prawidłowo dokumentu z Konsulatu, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zgodził się z własnymi ustaleniami poczynionymi na użytek postanowienia z dnia 29 października 2012 r. wskazując wówczas, że dokument ten pochodzi z daty 26 września 2012 r., gdy tymczasem znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy dokument nosi datę 19 grudnia 2011 r. Na tę nieścisłość zwróciła uwagę skarżąca podnosząc, że dokument tej samej treści z dnia 19 grudnia 2011 r. był podstawą do wydania skarżącej w 2011 r. polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca. Dokument ten powinien zatem zostać poddany jednolitej wykładni, czy może on stanowić podstawę do uznania, że skarżąca nie posiada obywatelstwa rosyjskiego. Sąd Wojewódzki wskazał, że zasady interpretacji jego treści powinny zostać wytłumaczone przy pierwotnym wydawaniu żądanego dokumentu przez skarżącą oraz w omawianym przypadku.

W skardze kasacyjnej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia zarzutów wymienionych w pkt 1-2 skargi, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w pkt 3 sentencji (tj. w części dotyczącej kosztów postępowania).

Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na błędnym przyjęciu, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia w/w przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy jednoczesnym pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów przemawiających za przyjętą przez Sąd oceną stopnia wpływu dostrzeżonych uchybień na wynik sprawy,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 74 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, polegającą na zawężonej wykładni art. 74 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach sprowadzającej się do stwierdzenia, że ww. regulacja ma charakter uznaniowy, podczas gdy ustawodawca w sposób istotny ograniczył uznanie organów administracji określając przesłanki konieczne, od spełnienia których uzależniona jest możliwość zastosowania dyspozycji ww. regulacji,

3) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez naruszenie art. 200, art. 225, art. 233 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 Nr 221 poz. 2193, ze zm.) i art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na błędnym zasądzeniu od organu administracji zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości 557 zł zamiast należnych w przypadku uchylenia postanowienia 357 zł, do czego doszło skutkiem błędnego przyjęcia, że wpis w sprawie objętej zaskarżeniem wynosił 300 zł, zamiast wymaganych prawem 100 zł, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia kwestii sposobu, w jaki Sąd dokonał obliczenia wysokości kosztów sądowych, które organ administracji obowiązany jest zwrócić skarżącej, w tym w szczególności przy niewskazaniu przepisów, zgodnie z którymi sąd określił wysokość kosztów sądowych należnych od organu administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.

Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega uwzględnieniu.

Zasadnicza konkluzja wyrażona przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, sprowadza się do twierdzenia, że organ prawidłowo nie zgodził się na wydanie skarżącej żądanego przez nią dokumentu z uwagi na posiadanie przez nią karty pobytu, która zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium RP. Jednak, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przy dochodzeniu do takiego wniosku organ naruszył przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie Sąd uznał, że organ rozpoznając ponownie wniosek, nie wyjaśnił skarżącej, dlaczego pomimo wydania jej w przeszłości polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca, obecnie odmawia się jej wydania tego dokumentu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, należało wskazać skarżącej, że poprzednio ubiegając się o wydanie polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca nie legitymowała się kartą pobytu. Ponadto, Sąd wskazał, że organ błędnie określił datę wydania zaświadczenia z Konsulatu Federacji Rosyjskiej. Z ww. przyczyn Sąd Wojewódzki orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie faktycznie obarczone było ww. uchybieniami, niemniej jednak uchybienia te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie oddziaływały na jego treść. W przedmiotowej sytuacji ani wyjaśnienia, które powinny zostać udzielone skarżącej, ani podanie prawidłowej daty zaświadczenia wydanego przez Konsulat Generalny Federacji Rosyjskiej nie zmieniłyby przedmiotowego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy należało uznać, że ww. uchybienia procesowe nie mogły mieć istotnego wypływu na wynik sprawy, a co za tym idzie nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu, przez Naczelny Sąd Administracyjny, orzeczenia merytorycznego.

W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki nie kwestionował kluczowego faktu, że skarżąca legitymuje się kartą pobytu. Istotą sporu jest więc to, czy stanowi ona dokument potwierdzający tożsamość skarżącej. Z treści art. 72 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, że karta pobytu potwierdza tożsamość cudzoziemca. Tak więc posiada charakter identyfikacyjny i w zakresie potwierdzenia tożsamości odpowiada dokumentom tożsamości przeznaczonym dla obywateli polskich np. dowodowi osobistemu. Aby dokument posiadany przez skarżącą spełniał funkcję identyfikacyjną konieczne jest by informacje w nim zawarte pokrywały się z rzeczywistymi danymi służącymi do identyfikacji zainteresowanej. Wobec tego dla potwierdzenia tożsamości niezbędne jest by posiadany dokument był oznaczonego numerem i serią oraz zawierał fotografię osoby legitymującej się tym dokumentem. Wskazać należy, że karta pobytu skarżącej znajdująca się w aktach sprawy spełnia wszystkie ww. warunki ‒ zawiera numer, serię, aktualną fotografię skarżącej i jej aktualne dane (fotografię i dane skarżącej porównano z danymi zawartymi we wniosku). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, karta ta spełnia więc wymagania stawiane dokumentowi identyfikacyjnemu. Zatem zasadnie stwierdził organ, że wydanie drugiego dokumentu potwierdzającego tożsamość skarżącej nie było dopuszczalne ze względu na brzmienie art. 74 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, w którym wskazano, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach polski dokument tożsamości cudzoziemca może być wydany cudzoziemcowi, który nie posiada żadnego obywatelstwa i przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez dokumentu podróży, jeżeli przemawia za tym interes Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy uzyskanie przez cudzoziemca innego dokumentu potwierdzającego tożsamość nie jest możliwe.

Zgodnie więc z art. 188 p.p.s.a, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, orzekając na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Według art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisów art. 188 i 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.

Od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego odstąpiono w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., orzekając jak w punkcie drugim sentencji.

-----------------------

5