Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 918/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.7 ust.1, art.13 ust.1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1702
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych - tekst jednolity.
article: art.4
journal: Dz.U. 2004 nr 97 poz 963
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą
article: art.76 §1, art.107 §3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art.15, art.16 ust.3, art.17 ust.1, art.31 ust.1, art.32 ust.1, art.46 ust.1, art.49 ust.1 lit. b, art.49 ust.4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji  wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona).
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art.3 ust.1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej; oddala skarga


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2004 r. na stronę skarżącą E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) zostały przeniesione prawa z pozwolenia nr [...] wydanego dla E. z siedzibą w L. przez Rural Payments Agency w W., po przeprowadzeniu przetargu, który został otwarty na mocy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1327/2004 z dnia 19.07.2004 r. (Dz. Urz. UE E 246/23 z 20.07.2004) dotyczącego stałego przetargu na ustalenie opłat i/lub refundacji wywozowych na cukier biały w roku gospodarczym 2004/2005.

Ww. pozwolenie dotyczyło wywozu towaru o kodzie CN 1701 99 10 9910 oraz CN 1701 99 10 9950, tj. cukru w ilości 2.380.952 kg.

W dniu [...] grudnia 2004 r. skarżąca spółka przekazała do Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR) kartę kontrolną T5 nr [...], potwierdzającą wywóz 300 000 kg towaru o kodzie ERN 1701 99 10 9950 do Republiki [...]. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o refundację wywozową WPR1 o numerze [...] do powyższego towaru.

W dniu [...] stycznia 2005r. do ARR wpłynął rachunek nr [...] wystawiony przez skarżącą spółkę dotyczący wypłaty refundacji wywozowej do wniosku WPR1 nr [...] na kwotę 138 060 EUR, tj. 582 254,24 zł. Zaliczkowa płatność została zrealizowana przez ARR w dniu [...] lutego 2005 r. Kwota zaliczkowej refundacji była podstawą wyliczenia należnego zabezpieczenia równego 110% kwoty zawnioskowanej refundacji, które skarżąca wniosła w wysokości 640 479,67 zł.

W celu ostatecznego rozliczenia płatności zaliczkowej i wykazania nabycia uprawnienia do refundacji stanowiącego podstawę do zwolnienia zabezpieczenia, skarżąca spółka złożyła w ARR: dokumenty transportowe (listy kolejowe SMGS nr [...]) oraz [...] deklarację celną nr [...] z dnia [...].12.2004 r. Deklaracja ta zawierała w polu nr 1 zapis "IM-40", w polu nr 37 kod procedury "4000 50", a w polu 38 masa netto wpis - 300 000 kg.

Na wniosek ARR skarżąca uzupełniła o wymagane pieczęcie m.in. deklarację importową nr [...] i przedłożyła ją w ARR potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez urząd celny K. Ponadto spółka przedłożyła pismo spedytora nr [...] z dnia [...].06.2005r., w którym wyjaśniła nieścisłości dotyczące numerów listów transportowych umieszczonych na deklaracji importowej nr [...].

W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2005 r. ARR zwolniła zabezpieczenie złożone na poczet zaliczkowej wypłaty refundacji w kwocie 640.479,67 zł.

W celu zapewnienia poprawności przebiegu procesu naliczania i wypłaty refundacji wywozowych ARR zwróciła się do Ambasady RP w Republice K. z prośbą o potwierdzenie, czy na podstawie deklaracji nr [...] towar został dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie K.

Jednocześnie ARR zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą o przekazanie m.in. potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii deklaracji importowej nr [...] do Ministerstwa Finansów K. w celu weryfikacji jej autentyczności i potwierdzenia dopuszczenia na jej podstawie wywiezionego cukru do swobodnego obrotu na terenie K.

W dniu [...].02.2007r. do ARR wpłynęło pismo Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w K. wraz z fotokopiami deklaracji celnych z K., które zostały otrzymane przez Ambasadę RP z Państwowej Inspekcji Celnej Republiki K. Pismem tym została przekazana m.in. fotokopia deklaracji celnej o numerze druku [...] złożonej przez przedsiębiorcę do wniosku WPR1 nr [...]. Przedmiotowy dokument w polu 1 i 37 zawiera odpowiednio kod procedury IM 71 i 7100 50, tj. kody wprowadzenia towaru do wolnego obszaru celnego, nie zaś jak wynikało z deklaracji dostarczonej przez skarżącą do ARR kody dopuszczenia do swobodnego obrotu.

Pismem z dnia [...].02.2007r. Prezes ARR zawiadomił Spółkę o dokonanych ustaleniach dotyczących m.in. deklaracji nr [...]. W odpowiedzi na powyższe skarżąca przekazała kopię pisma Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr [...] z dnia [...].03.2007r. wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym. Ww. piśmie strona [...] potwierdziła, że cukier wywieziony z Polski przybył na terytorium K., m.in. wg deklaracji nr [...] i został następnie odprawiony w trybie celnym "dopuszczenie do swobodnego obrotu".

ARR zwróciła się do Ambasady RP w K. z prośbą o potwierdzenie autentyczności przedmiotowego pisma. W dniu [...] 08.2008 r. do ARR wpłynęło pismo Ambasady RP w K. z dnia [...].07.2008r. znak: [...] przekazujące notę Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki K. nr [...], z której wynikało, że Państwowy Komitet Celny Republiki K. nie kierował pisma nr [...] z dnia [...].03.2007 r. do E. Sp. z o.o.

ARR zwróciła się zatem ponownie do strony [...] o wyjaśnienie informacji i dokumentacji dotyczących ostatecznej procedury, jaką został objęty refundowany cukier, terminu dopuszczenia do swobodnego obrotu (o ile cukier był objęty taką procedurą), terminu wywiązania się przedsiębiorcy z obowiązku dopełnienia celnych formalności przywozowych w kraju przeznaczenia (pismo ARR znak: [...] z dnia [...].01.2009 r.).

W dniu [...].12.2009r. Ministerstwo Finansów przekazało do ARR pismo administracji celnej Republiki K. z dnia [...].10.2009 r. znak: [...]., w którym strona [...] stwierdziła, że będąca przedmiotem zapytania m.in. deklaracja nr [...] jest falsyfikatem i nie poświadcza odprawy w trybie "dopuszczenie do swobodnego obrotu" (IM-40) przez organy celne Republiki K.

Następnie w dniu [...].02.2010r. Ministerstwo Finansów przekazało do ARR kopię pisma administracji celnej Republiki K. (nr [...] z dnia [...].11.2009r.) informującego o prowadzonym postępowaniu służbowym odnośnie m.in. deklaracji nr [...], w której zostały dokonane poprawki trybu celnego (rubryka 1) i procedury (rubryka 37). Strona kirgiska w celu przeprowadzenia pełnej i obiektywnej kontroli odnośnie fałszowania oficjalnych dokumentów i ustalenia osób za to odpowiedzialnych poprosiła o oddelegowanie kompetentnej osoby z posiadanymi oryginałami dokumentów. ARR zrealizowała przedmiotowy wniosek przekazując część deklaracji celnych importowych otrzymanych od przedsiębiorcy pocztą dyplomatyczną do K. (pismo ARR do MSZ z dnia [...].11.2011r. znak: [...]).

Pismem z dnia [...].03.2010r. ARR zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą o wystąpienie do Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K. w celu uzyskania informacji, jaką procedurą celną ostatecznie został objęty towar, którego dotyczy m.in. deklaracja nr [...] oraz czy przedsiębiorca wywiązał się z obowiązku dopełnienia przywozowych formalności celnych. Zwrócono się także z prośbą o pomoc w interpretacji definicji "Wolnej Strefy Ekonomicznej" w Republice K. oraz czy dostarczenie cukru do WSE można uznać za dopełnienie formalności związanych z pobraniem należności przywozowych. W dniu [...].09.2010r. do ARR wpłynęła odpowiedź administracji celnej Republiki K. nr [...] z dnia [...].07.2010r. wraz z kopiami deklaracji importowych. Z przekazanej dokumentacji wynika, że towar objęty deklaracją importową nr [...] został objęty procedurą IM 71 (wolny obszar gospodarczy), a następnie procedurą IM-40 dopuszczenie do obrotu na terytorium K. Zgodnie z informacją zawartą w przedmiotowym piśmie towar odprawiono w przywozie na podstawie sfałszowanej dokumentacji, nie pobrano należności celnych i podatkowych, mimo, że deklaracja o nr [...] oprócz opłaty celnej (0,15%) zawierała zapis o opłatach: cło importowe (30%) i VAT (20%).

W oparciu o powyższą odpowiedź, w szczególności wyjaśnienia dotyczące funkcjonowania wolnych obszarów gospodarczych (WOG) w K., na teren których wprowadzany był eksportowany z Polski cukier, ARR podjęła dalsze czynności wyjaśniające.

W dniu [...].12.2010r. ARR zwróciła się do Ministerstwa Finansów o pomoc administracyjną w kompleksowym wyjaśnieniu sprawy, w szczególności w celu uzyskania informacji dotyczących stosowanych stawek celnych towaru oraz o wynik toczącego się dochodzenia służbowego prowadzonego wobec funkcjonariuszy [...].

W dniu [...].04.2011 r. do ARR wpłynęła odpowiedź z Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K. wyjaśniająca m.in. różnice w wysokości stawek celnych oraz regulacje prawne, na podstawie których uiszczano opłatę za odprawę celną każdego środka transportu. Strona [...] stwierdziła, że różnice w kwocie opłaty za odprawę celną w deklaracjach celnych spowodował faktyczny czas i ilość środków transportu przy odprawie celnej.

Pismem z dnia [...].06.2011r. ARR zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą o wyjaśnienie, czy pobrane opłaty celne przy zastosowaniu procedury IM-71 (WOG) można rozumieć, jako spełnienie wymogu pobrania należności przywozowych i dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu oraz jakie było ostateczne przeznaczenie cukru objętego m.in. deklaracją nr [...].

W dniu [...].08.2011r. do ARR wpłynęła odpowiedź Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K. wyjaśniająca, iż przy trybie "dopuszczony do wolnego obrotu" oprócz opłaty celnej (0,15%) pobierane byłyby odpowiednie opłaty celne - cło importowe (30%) i VAT (20%). Ponadto na podstawie deklaracji stwierdzono, że przeznaczeniem cukru była wolna sprzedaż na terytorium Republiki K., a objęcie towaru procedurą IM-71 pozwoliło uniknąć dodatkowych opłat celnych wymaganych przy dopuszczeniu do wolnego obrotu. Deklaracja nr [...] nie zawiera żadnych informacji o opłatach celnych.

W dniu [...].10.2011r. do ARR wpłynęła odpowiedź Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki K. potwierdzająca, że deklaracje objęte postępowaniem wyjaśniającym nie zostały objęte procedurą IM-40 (dopuszczenie do wolnego obrotu). W przedmiotowych deklaracjach ma miejsce sfałszowanie dokumentów otrzymanych od polskich eksporterów cukru, które zostały przedłożone w celu otrzymania refundacji. Zwrócono się także z prośbą o dostęp do oryginałów sfałszowanych dokumentów w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwo. Następnie za pośrednictwem MSZ Prezes ARR przekazał część deklaracji importowych objętych postępowaniem wyjaśniającym, a także zwrócił się z zapytaniem o termin przedawnienia ścigania i orzekania w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników państwowej służby celnej Kirgistanu oraz w sprawach odpowiedzialności karnej za fałszerstwo dokumentów.

W odpowiedzi na powyższe pismo ARR uzyskała informacje, iż nie zostało wszczęte dochodzenie służbowe ani karne w przedmiotowej sprawie. Okres przedawnienia w sprawach odpowiedzialności pracowników Służby Celnej Republiki K. wynosi od 6 miesięcy do 2 lat.

Ponadto ARR w dniu [...].01.2012r. otrzymała przekazaną przez Konsulat Generalny RP w A. przy piśmie z dnia [...].12.2011r., znak: [...] "Informację o deklaracjach celnych" Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K., potwierdzającą odpowiedź administracji celnej Republiki K. nr [...] z dnia [...].07.2010r., że deklaracja nr [...] została sporządzona w trybie "Wolna Strefa Gospodarcza" IM-71 oraz jako "pomoc humanitarna" (na podstawie deklaracji nr [...]). W przedmiotowym piśmie zaznaczono, że przy przywozie sfałszowano dokumenty w celu uchylenia się od zapłaty cła oraz podatków.

W związku z powyższym ARR zwróciła się do MSZ z prośbą o wystąpienie do Ambasady Republiki K. w celu uzyskania informacji czy eksportowany cukier objęty deklaracją m.in. nr [...] został dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie tego państwa. Ponadto, w piśmie tym ARR zwróciła się do Służby Celnej K. z prośbą o pomoc w związku z rozbieżnościami dotyczącymi zastosowania procedury IM-40 - dopuszczenie do swobodnego obrotu i pomocy humanitarnej dotyczącymi deklaracji [...]. Władze [...] nie ustosunkowały się do powyższych rozbieżności.

Z uwagi na brak informacji o ostatecznym przeznaczeniu wywiezionego towaru, ARR zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą o przekazanie informacji na temat przywozu cukru pochodzenia polskiego na terytorium celne UE w latach 2005 -2008 oraz czy, jeśli taki przywóz miał miejsce, zostały wniesione opłaty celne przez importerów.

Z uzyskanych informacji wynika, że do Polski przywieziono cukier pochodzenia polskiego w niewielkiej ilości z Rumunii oraz z Ukrainy w ilości 29 900 kg, w pozostałych państwach nie stwierdzono przywozu cukru polskiego. W związku z tym teza, iż przedmiotowy cukier został powrotnie przywieziony na obszar celny UE, co mogłoby pozbawić eksportera refundacji wywozowych, została zweryfikowana negatywnie.

Po zebraniu dowodów i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezes Agencji Rynku Rolnego - działając na podstawie art. 13 ust. 1-3, art. 6 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych w związku z art. 49 ust. 1, art. 32 ust 1 i art. 15-17 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 612/2009 - w dniu [...] listopada 2012r. wydał decyzję nr [...], na mocy której ustalił kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku WPR1 nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. oraz nałożył na skarżącą spółkę obowiązek zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że w wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, iż przedłożona przez spółkę deklaracja celna importowa o nr [...] nie jest autentyczna, gdyż dokonano w niej nieuprawnionych zmian: typu deklaracji z "IM-71" na "IM-40" oraz kodu procedury celnej z "7100" na "4000". Przedmiotowa deklaracja nie mogła zatem stanowić podstawy do zwolnienia zabezpieczenia rozliczonej wcześniej refundacji wywozowej.

Jak dalej wskazał organ, z zebranego materiału dowodowego wynika, że towar (cukier) nie został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie K., ponadto brak jest dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca niż kraj przeznaczenia wskazany w zgłoszeniu wywozowym lub innych dowodów dostarczonych przez Spółkę potwierdzających prawo do refundacji. Powyższe powoduje, iż Spółka nie wypełniła wymogów art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 (art. 15 ust. 3 rozp. 800/1999), których spełnienie uprawnia do uznania wcześniej rozliczoną refundację wywozową za prawidłową. Organ podniósł także, iż w trakcie postępowania administracyjnego, mając na względzie zabezpieczenie Stronie prawa do uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu, skierował do Spółki szereg pism. Mimo licznych wezwań i powiadomień skarżąca nie przedłożyła dowodów potwierdzających, że towar został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie K. Nie przedstawiła również dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca przeznaczenia niż kraj przeznaczenia wskazany w zgłoszeniu wywozowym, tym samym nie dostarczył dowodów potwierdzających prawo do refundacji. W trakcie postępowania natomiast, Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów. Prezes ARR postanowieniem nr [...] z dnia [...].09.2011 r. oddalił przedmiotowy wniosek.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w dniu [...] listopada 2012 r. Spółka złożyła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ślad za odwołaniem przesłano uzupełnienie uzasadnienia odwołania od skarżonej decyzji Prezesa ARR, w którym odwołujący rozszerzył uzasadnienie do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 Kpa w związku z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, poprzez złożenie podpisu pod decyzją przez osobę nieuprawnioną.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie uzasadnienia rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał i powołał przepisy prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego, na podstawie których rozpatrzył przedmiotową sprawę. Wyjaśnił, że refundacje eksportowe są instrumentem wspólnej polityki rolnej finansowanym z budżetu unijnego. Z tego względu zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych regulują przepisy prawa wspólnotowego - rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999 (aktualnie rozporządzenie nr 612/2009). Ww. rozporządzeniu ustawodawca wspólnotowy ustanowił m.in. warunki jakie eksporter musi spełnić, aby nabyć uprawnienie do refundacji - w przypadku zróżnicowanej stawki refundacji w zależności od miejsca przeznaczenia towaru (jak w niniejszej sprawie) uprawnienie do wypłaty refundacji nabywa się po przywozie towaru do określonego państwa (art. 3 ww. rozporządzenia). Rozporządzenie definiuje pojęcie "przywóz" - produkt uważa się za przywieziony, jeśli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w państwie trzecim zostały dokonane (art. 15 ust. 3 rozporządzenia 800/1999 - art. 16 ust. 3 rozporządzenia 612/2009). Dowodem potwierdzającym przywóz towaru jest dokument celny (art. 16 ust. 1 rozporządzenia 800/1999 - art. 17 ust. 1 rozporządzenia 612/2009) wystawiony w kraju przeznaczenia towaru wskazujący, że w odniesieniu do tego towaru zostały dokonane przywozowe formalności celne umożliwiające dopuszczenie towaru do obrotu w tym kraju. Dokument celny stanowiący dowód przywozu towaru, eksporter jest zobowiązany przedstawić organowi właściwemu w zakresie refundacji wywozowych w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego (art. 49 ust. 2 rozporządzenia 800/1999 - art. 46 ust. 2 rozporządzenia 612/2009).

Zgodnie z art. 31 ust. 1 rozporządzenia 612/2009 (art. 24 ust. 1 rozporządzenia 800/1999) na wniosek eksportera Państwa Członkowskie, z chwilą przyjęcia zgłoszenia wywozowego, wypłacają w formie zaliczki całość lub część refundacji, pod warunkiem że zostanie wniesione zabezpieczenie, którego wysokość jest równa kwocie tej zaliczki, podwyższonej o 10 %.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż na mocy prawa wspólnotowego państwa członkowskie są upoważnione do przeprowadzania kontroli popłatnościowych dotyczących prawidłowości realizowanych mechanizmów, tj. zgodności z obowiązującymi przepisami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ właściwy w zakresie danej płatności, wdraża stosowną procedurę dotyczącą zwrotu środków otrzymanych nienależnie.

W toku prowadzonego postępowania, na podstawie otrzymanych drogą oficjalną dokumentów i pism stwierdzono, że przedłożona przez skarżącą spółkę deklaracja celna importowa nr [...] jest nieautentyczna. Dokonano w niej bowiem nieuprawnionej zmiany zapisów w polu nr 1 z "IM 71" na "IM 40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na "4000". Potwierdzają to pisma: MSZ z dnia [...].09.2011r. znak: [...] przekazujące odpowiedź Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki K. nr [...] z dnia [...].08.2011 r.; Konsulatu Generalnego RP w A. znak: [...] z dnia [...].12.2011 r. przekazujące "Informację o deklaracjach celnych" Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki K. potwierdzającą odpowiedź [...] administracji celnej nr [...] z dnia [...].07.2010 r.

W związku z powyższym, zdaniem organu, przedmiotowa deklaracja nie może stanowić podstawy do zwolnienia zabezpieczenia rozliczonej wcześniej refundacji wywozowej. Przeprowadzona weryfikacja dokumentów ujawniła nieprawidłowość polegającą na przedłożeniu w ARR nieautentycznego dokumentu celnego będącego podstawą wypłaty refundacji. Deklaracja celna o tym samym numerze identyfikacyjnym jak deklaracja złożona przez Spółkę, uzyskana z [...] administracji celnej, nie potwierdza spełnienia warunku ustalonego art. 16 ust. 3 rozporządzenia 612/2009 (art. 15 ust. 3 rozporządzenia 800/1999) zapisy w polu nr 1 i nr 37 odpowiednio - typ deklaracji "IM 71", kod procedury celnej "7100 50" - procedura wprowadzenia towaru do wolnego obszaru celnego, a nie procedura dopuszczenia do obrotu. Deklaracja ta nie potwierdza zatem spełnienia wymogu art. 15 ust. 3 rozporządzenia 800/1999 (art. 16 ust. 3 rozporządzenia 612/2009) warunkującego, otrzymanie refundacji wywozowej. Natomiast według [...] deklaracji celnej złożonej przez Spółkę w ARR towar został odprawiony w procedurze celnej dopuszczającej go do obrotu.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że nieautentyczny dokument nie może stanowić podstawy do uzyskania refundacji. Refundacja stanowiąca przedmiot rozpatrywanej sprawy została wypłacona Spółce na podstawie przedstawionego przez Spółkę nieautentycznego dokumentu celnego. Zatem uzyskana w ten sposób refundacja jest nienależna i zgodnie z art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji 612/2009 (art. 51 ust. 1 rozporządzenia 800/1999) podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

Organ podkreślił, iż decyzja została wydana po zbadaniu okoliczności sprawy, w oparciu o rzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego. Dokonano prawidłowej oceny faktów i wskazano je w obszernym uzasadnieniu. Rozstrzygnięcie zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 Kpa.

Organ odniósł się także do zarzutu złożenia pod decyzją podpisu przez osobę nieuprawnioną. Wyjaśnił, że przy podpisie L.Z. - pełniącego obowiązki Prezesa ARR, odbita jest pieczęć zawierająca informacje dotyczące jego umocowania. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, Prezes Rady Ministrów powierzył L.Z. pełnienie obowiązków Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dniem 10 września 2012r. Powołanie na stanowisko pełniącego obowiązki Prezesa Agencji Rynku Rolnego jest aktem działania Prezesa Rady Ministrów opartym na tzw. władztwie administracyjnym. Prezes Rady Ministrów został bowiem wyposażony w kompetencję do władczego rozstrzygania, kto będzie pełnił funkcję Prezesa ARR. W przypadku wakatu na stanowisku Prezesa ARR Prezes Rady Ministrów, mający kompetencję do jego powołania, ma również kompetencję do powołania osoby pełniącej obowiązki - do czasu przeprowadzenia wymaganej prawem procedury do obsadzenia tego stanowiska (argumentum a maiori ad minus). Oznacza to, że osoba, której powierzono pełnienie obowiązków prezesa agencji została prawidłowo umocowana do działania jako organ tej państwowej osoby prawnej - ARR.

Odnosząc się do naruszenia art. 76 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności zawartych w Postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku [...] Minister wyjaśnił, że organ administracji publicznej nie rozstrzyga w postępowaniu administracyjnym o kwestiach prawnokarnych, tzn. nie bada winy czy niewinności podmiotu korzystającego z refundacji, tylko dokonuje oceny dokumentów stanowiących podstawę do wypłaty tego świadczenia. Ewentualne wykazanie w ramach postępowania karnego, że posłużenie się sfałszowanym dokumentem celem uzyskania refundacji było świadome i wypełniało znamiona przestępstwa, może wpływać jedynie na zwiększenie sankcji (dowód umyślnego dostarczenia fałszywych informacji). Wystąpienie do właściwych władz [...] nie miało na celu, jak sugeruje Strona, dostarczenia dowodów fałszowania deklaracji przez polskich eksporterów, lecz wyjaśnienie kwestii autentyczności dokumentów stanowiących podstawę do uzyskania refundacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administacyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła o :

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji,

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Zaskarżonym rozstrzygnięciom organów administracji obu instancji skarżąca zarzuciła:

I. 1. rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 6a do 6g i art. 7 ust. 2 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych z dnia 11 marca 2004 roku Dz. U Nr 42 poz. 386 ze zmianami (zwanej dalej ustawą o ARR), poprzez złożenie pod decyzją podpisu przez osobę nieuprawnioną, nieupoważnioną do wydania decyzji:

a) nieupoważnioną na podstawie konkretnej czynności prezesa ARR "do podejmowania określonych czynności" w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o ARR, gdyż osoba podpisująca decyzję nie wykazała się pisemnym pełnomocnictwem udzielonym przez następnie odwołanego Prezesa ARR W. Ł. do podpisywania przedmiotowych decyzji;

b) nieupoważnioną do wydawania decyzji jako Prezes ARR L. Z. wywodzący swoje upoważnienie z powołania go na pełniącego obowiązki Prezesa ARR przez Prezesa Rady Ministrów z dniem 12 września 2012 roku w sytuacji, gdy ani art. 6 ustawy o ARR ani cała ustawa nie przewiduje funkcji p.o. Prezesa ARR, a ponadto osoba ta została powołana z pominięciem otwartego i konkurencyjnego trybu naboru na dane stanowisko spośród osób należących do państwowego zasobu kadrowego (art. 6a do 6g Ustawy o ARR);

2 . Rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 13 ust. 1 pkt. 1a ustawy o ARR w związku z art. 17, 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 282/2012 z dnia 28 marca 2012 r.,( Dz. U. L 92/10) ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu zabezpieczeń w odniesieniu do produktów rolnych (tekst jednolity), w zbiegu z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji ustalającej kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia wniesionego przez skarżącego tytułem zabezpieczenia otrzymanej przez skarżącego zaliczki na refundację w sytuacji, gdy zabezpieczenie zostało zwrócone przez ARR w 2005 roku na mocy ostatecznej (i prawomocnej) decyzji, pozostającej w obrocie prawnym, o przyznaniu prawa do refundacji, tj. ustalone zostało ostateczne nabycie praw do kwoty przyznanej jako zaliczka i zabezpieczenie zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. a) podlegało zwróceniu zgodnie z prawem.

3. naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa, w związku z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. z 2004 r. Nr 97, poz.963) - ustawa o administrowaniu, w tym wszystkich zasad systemowych, a więc kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, polegające na świadomym uchyleniu się od zebrania i rozpatrzenia całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego i ograniczenia swojego działania do wybiórczego doboru dokumentów lub nawet wyrwanej z kontekstu części takich dokumentów pod przyjętą tezę skierowaną na naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w celu pokrzywdzenia interesu skarżącego. Naruszenie powyższych przepisów oraz zasad w nich określonych zostało zrealizowane poprzez:

a) przyjęcie przez organ przy ocenie materiału zgromadzonego w sprawie (str. 19/2C uzasadnienia), że art. 7 i 77 § 1 Kpa nie mają zastosowania bowiem tak organ I jak i II instancji orzekają na podstawie ustawy o ARR, a stosownie do art. 7 ust. 1 tej ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji przez Prezesa ARR artykułów tych nie stosuje się, co stanowi rażące naruszenie art. 4 ustawy o administrowaniu, na podstawie której przepisy te są stosowane;

b) nieprzesłanie skarżącemu postanowienia, mimo jego braku w aktach sprawy, o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie odzyskiwania refundacji, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2011 roku zawartym w pkt. 1 tego pisma, opartym o przepisy prawa unijnego i wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2005 roku w sprawie C-385/03 wskazującym, iż procedura wypłaty refundacji i procedura odzyskiwania refundacji są odrębnymi procedurami, a co za tym idzie zobowiązującym ARR jako agencję płatniczą do umożliwienia skarżącemu zrealizowania jego wniosków w zakresie zbadania z urzędu elementów istotnych zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej;

c) odmowę zrealizowania (wykonania) wniosków Skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2011 roku pkt. 1 i 6 oraz w piśmie z dnia 29 marca 2012 roku pkt. 2, odnośnie do dopuszczenia z urzędu biegłego w zakresie badania autentyczności dokumentów celem sporządzenia opinii, co do autentyczności deklaracji importowych złożonych przez skarżącego, a także pisma Zastępcy Przewodniczącego Państwowego Komitetu Celnego K. S. S. Nr [...] z [...] marca 2007 roku poz.7, potwierdzającego, że cukier objęty deklaracją celną nr [...] wszedł na terytorium K. i został dopuszczony do swobodnego obrotu, które nierzetelna, a wręcz kłamliwa w swojej treści nota MSZ K. z [...] maja 2008 roku uważa za nieautentyczne; - i wydania przez Prezesa ARR Postanowienia Nr [...] z dnia [...] września 2011 r oddalającego wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów wobec zdaniem ARR:

- "bezzasadności opracowania przez biegłego opinii w sprawie ich (dokumentów) prawdziwości" oraz

- "niemożliwości wydania" dokumentów oraz pieczęci będących w posiadaniu ARR od stycznia 2005 roku, bowiem stanowią one dowody w prowadzonym postępowaniu, co uniemożliwia ich wydanie w trakcie prowadzonego postępowania - mimo, iż do akt sprawy nigdy nie dołączono żadnych wzorów pieczęci;

d) przyjęcie przez ARR oraz organ II instancji za szczególnie wiarygodnych pism:

- z [...] sierpnia 2011r. nr [...] władz celnych K. potwierdzających, że deklaracje objęte postępowaniem nie zostały objęte procedurą IM 40 z prośbą o oryginały polskie, w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwo, - co władze celne K. czyniły na przestrzeni co najmniej 4 lat w kilkunastu pismach, poczynając od noty MSZ z [...] maja 2008 roku kończąc na piśmie z [...] stycznia 2012 roku, w którym zaprzeczono istnienia jakichkolwiek postępowań służbowych, karnych lub innych rzekomo wszczętych w związku z fałszerstwami deklaracji (str. 6 uzasadnienia), co oznacza że wszystkie pisma powołujące się na te, zdaniem ARR, "wiarygodne" informacje były kłamstwem; oraz

- pisma Państwowej Służby Celnej K. (str.16 uzasadnienia), potwierdzającego treść pisma z [...] lipca 2010r., nr [...] tj. potwierdzającego w rzeczywistości expressis verbis zwolnienie ustawowe od cła i należności celnych towarów importowanych i eksportowanych przez przedsiębiorców do Wolnych Obszarów Gospodarczych, bo taka jest zawartość pisma, które może być wewnętrznie sprzeczne, czego nie wyjaśnił organ nie żądając udzielenia przez K. tekstu prawa i jego wykładni dokonanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości K. zgodnie z wnioskiem skarżącego (zarzut niżej pkt g), co jednakże nie może być powodem by ARR przemilczała treść tak ważnego oświadczenia władz celnych K. o zwolnieniu od opłat i należności celnych towarów importowanych i eksportowanych do Wolnych Obszarów Gospodarczych lub też wyciągała wnioski rażąco sprzeczne z treścią tego oświadczenia zawartego w piśmie;

e) świadome pominięcie dokumentu urzędowego zaświadczającego swoją treścią o prawdziwości zdarzeń gospodarczych w tym dokumencie zawartych w postaci [...] deklaracji eksportowej nr [...], w której zaświadcza się o dopuszczeniu towaru do obrotu i pobraniu należności celnych, która odnosi się bezpośrednio do cukru objętego deklaracją importową nr [...], i objętego procedurą pomocy humanitarnej, co w połączeniu z oświadczeniem władz [...], że oznacza to dopuszczenie do swobodnego obrotu z pobraniem należnych opłat, zawartych także w piśmie [...] z [...] lipca 2010, wymienionym powyżej jako dokument o szczególnej wiarygodności potwierdza, iż cukier z deklaracji importowej nr [...] został dopuszczony do swobodnego obrotu i zostały uiszczone wszelkie należności, co również wynika z Ustawy o funkcjonowaniu Wolnych Obszarów Gospodarczych w K. z 16 grudnia 1992 roku.

f) świadome pominięcie treści pisma z dnia [...] lutego 2012 roku nazwanego ekspertyzą specjalisty [...], znajdującego się w aktach ustalonego również dla kilku decyzji stanu faktycznego, wobec nie przesłania do ekspertyzy przez organ I instancji deklaracji celnej [...] i celem zafałszowania stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, bowiem okoliczność ta (pominięcie pisma) przeszkadzała w zbudowaniu przez organ I i II instancji fałszywego stanu faktycznego dotyczącego tej deklaracji celnej, jakoby została ona sfałszowana, przy jednoczesnym powoływaniu w tekście uzasadnienia twierdzeń o fałszowaniu deklaracji; - jak wynika z treści tego pisma strona 1 pkt 1 specjalista [...] nie otrzymał ani od ARR ani od władz celnych K. deklaracji celnej [...];

g) świadome nie wystąpienie do właściwych organów K., tj. do Ministra Sprawiedliwości tego kraju, o pomoc prawną w zakresie udzielenia tekstu prawa oraz jego wykładni w postaci Ustawy o funkcjonowaniu wolnych obszarów gospodarczych (swobodnych stref ekonomicznych SEZ) z dnia 16 grudnia 1992 roku, celem nie dopuszczenia przez ARR do uzyskania odpowiedzi w formie dokumentu urzędowego na istotne pytania zawarte w piśmie skarżącego z [...] marca 2012r. pkt 5, mimo iż w art. 6 zatytułowanym "Specjalny reżim celny" Ustawa ta postanawia, iż " Specjalny reżim celny obejmuje zniesienie opłat celnych od eksportu towarów w SEZ i importu towarów do SEZ, lub od towarów przeznaczonych do re-eksportu oraz wolny przewóz towarów przez granicę...." oraz mimo, iż identyczny pogląd prezentuje ARR w korespondencji z władzami dyplomatycznymi K., które w oficjalnym stanowisku wyrażonym przez Ambasadora K. akredytowanego w Warszawie zawartym:

w piśmie z dnia [...] lutego 2009r. skierowanym do Prezesa ARR stwierdzającym m.in.. "iż tworzy się podejrzenie, że polska strona myli się poniekąd w rozumieniu określenie co to jest "Swobodna Strefa Ekonomiczna (SEZ)", a także władzami celnymi K., które,

w piśmie z dnia [...] lipca 2010 roku znak [...] (str. 4 uzasadnienia) stwierdzają expressis verbis, "że (...) podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedurą celną (m.in. procedurą IM-40 dopuszczenia do obrotu) z uwagi na to, iż np. przedmiotowy towar może zostać wykorzystany na terenie WOG (wolnego obszaru gospodarczego) do produkcji innego towaru" oraz, że "Zgodnie z Ustawą Republiki K. "O wolnych strefach ekonomicznych w Republice K." z dnia 16 grudnia 1992 roku Nr 1076-XII w wolnych strefach ekonomicznych obowiązuje szczególny tryb celny, który włącza zniesienie opłat celnych i podatków od wwozu towarów do wolnych stref ekonomicznych.

Specyfika Wolnych Stref Ekonomicznych nie zobowiązuje podmiotów działalności ekonomicznej do dokonywania w trybie obowiązkowym kolejnych odpraw celnych w innych trybach, w tym także w trybie "Dopuszczony do wolnego obrotu" - (IM-40), ponieważ towar, na przykład, może być wykorzystany na terytorium wolnych stref ekonomicznych w celu produkcji innego towaru"; oraz we własnej korespondencji;

- w piśmie ARR z [...] czerwca 2012 r. nr [...] skierowanym do J. C. Dyrektora Generalnego Spraw zagranicznych MSZ w sprawie wystąpienia do Służby Celnej K. i Ambasady Republiki K. w Republice B., do którego załącza projekty dwóch wystąpień, w których prosi o udzielenie odpowiedzi i pomocy w uzyskaniu informacji:

" czy prawdziwe jest stwierdzenie zawarte w piśmie Służby Celnej K. z dnia [...].07.2010 r., znak [...] stwierdzające, że "(...) podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedurą celną (m.in. procedurą IM-40 dopuszczenie do obrotu) z uwagi na to, iż np. przedmiotowy towar może zostać wykorzystany na terenie WOG do produkcji innego towaru ". (Zal nr. 1)

"Jakie było ostateczne przeznaczenie cukru po zastosowaniu procedury IM-71 Wolny Obszar Gospodarczy? Procedura ta wskazuje na fakt, że cukier przywieziony do K. na podstawie deklaracji nr [...] (i innych) nadal przebywa w Wolnej Strefie Gospodarczej", czy może został poddany np. procedurze przetwarzania lub innej procedurze?" (Zał. Nr.2)

Na to pytanie ARR nie uzyskała odpowiedzi, chociaż informacja o WOG zawarta jest w oficjalnych dokumentach OECD, a mimo to wydała negatywne dla E. decyzje, zaś w piśmie z [...] sierpnia 2012r. ARR przekazując sprawy organowi II instancji na str. 3 drugi akapit od dołu oraz w uzasadnieniu stwierdza "Organ nie miał obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego polegającego na wykładni przepisów obcego państwa mimo, iż na str. 9 u dołu uzasadnienia ARR stwierdza "Tymczasem unijne prawodawstwo wyraźnie wskazuje i uzależnia wypłatę refundacji wywozowych od przestrzegania prawodawstwa (w tym przypadku dotyczącego prawa celnego) w państwie trzecim. A odmawiając badania prawa ARR naruszyła art.. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa, tj. nie ustaliła istotnych okoliczności stanu faktycznego; oznacza to, że w najistotniejszej kwestii dotyczącej prawa [...] regulującego kwestie dopuszczenia do swobodnego obrotu importowanych z Polski towarów (cukru) oraz abolicji celnej tychże towarów odnośnie do zwolnienia z opłat celnych, ARR świadomie zaniechała wyjaśnienia tych zagadnień, obciążając negatywnym skutkiem swojego zaniechania, skarżącego; innymi słowy Prezes ARR naruszył prawo wydając decyzję negatywną przed zakończeniem postępowania dowodowego wiedząc, że istnieje w prawie kirgiskim, zwolnienie od opłat celnych i obowiązku dokonywania kolejnych odpraw tak wyeksportowanego cukru;

h) oparcie rozstrzygnięcia m.in. na materiale sprawy stanowiącym kopie pism kirgiskich zamiast na oryginałach, co jasno wynika z treści uzasadnienia (np. str. 3-4 uzasadnienia) oraz akt sprawy oraz na dokumentach, mimo iż otrzymanych drogą oficjalną (str. 16, 21/22), w tym m.in. na piśmie z [...] lipca 2010 r. Nr [...], co do którego sama ARR w piśmie z dnia [...] marca 2012 roku skierowanym do Dyrektora Generalnego MSZ J. C., a zwłaszcza w załącznikach do tego pisma będących projektami pism MSZ do właściwych władz [...], kwestionując jego treść wskazuje na zapis tegoż pisma z [...] lipca 2010r., iż podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedura celną, w szczególności IM - 40, z uwagi na to, że towar może być wykorzystany na terenie WOG do produkcji innego towaru;

4. naruszenie treści art. 107 § 3 kpa poprzez skopiowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całego uzasadnienia z decyzji organu I instancji na str 2 - 7, w tym treści pism kirgiskich, a właściwie ich tytułów, celem opisu (awizacji tytułów) stanu faktycznego sprawy, gdzie w rzeczywistości z przywołanych treści następnie negatywnie zweryfikowanych treścią innych pism wynika, że są one nieprawdziwe lub wręcz kłamliwe i wyciąganie przez organ świadomie nieprawdziwych wniosków, - które są w tych okolicznościach nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, - że przeprowadził na podstawie tych pism wnikliwe postępowanie dające podstawy do wydania negatywnej dla skarżącego decyzji, jak np:

a) pismo władz celnych K. z [...] listopada 2009 roku nr [...] (kopia - brak oryginału) informujące o prowadzonym postępowaniu służbowym odnośnie do deklaracji nr [...], w której zostały dokonane poprawki w polu 1 i 37 i w którym to piśmie władze [...] proszą ARR o oryginały deklaracji w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwa. ARR zrealizowała przedmiotowy wniosek (przekazując wszystkie deklaracje, str. 5 uzasadnienia decyzji ARR oraz inaczej str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przekazując część deklaracji), i w rzeczywistości nie przekazała deklaracji nr [...] do ekspertyzy uznając zapewne że nie budzi wątpliwości jako dokument urzędowy, co wynika z tzw. ekspertyzy deklaracji sporządzonej przez władze K. na zlecenie ARR.

b) pismo władz celnych K. z [...] sierpnia 2011r. nr [...] przekazane przez MSZ RP (przy piśmie z dnia [...] września 2011r. znak [...]) potwierdzające rzekome fałszerstwo deklaracji nr [...] z prośbą o dostęp do oryginałów sfałszowanych dokumentów w celu rzekomego ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwa;

c) nota MSZ K. z dnia [...] maja 2008r. nr [...], w której powiadomiono o wszczęciu postępowania służbowego i karnego w związku z rzekomym niesporządzeniem pisma z dnia [...] marca 2007 Nr [...] podpisanego przez S. S. Zastępcę Przewodniczącego Państwowego Komitetu Celnego K.;

d) przywołanie w stanie faktycznym na stronie 4 i 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji treści pism [...] odwołujących się do rzekomego fałszerstwa dokumentów;

W sytuacji gdy odnośnie do powyższych podpunktów a) - d):

nie jest prawdą, że kiedykolwiek było wszczęte postępowania służbowe, karne lub inne przez władze celne K. w związku z rzekomymi fałszerstwami deklaracji, w tym deklaracji objętej zaskarżoną decyzją, o czym świadczy inne pismo władz celnych K. z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] wysłane do ARR z informacją, że nigdy żadne postępowania służbowe ani karne nie były wszczęte, a mamy już rok 2013 oraz gdy;

e) pismo z dnia [...] lipca 2010r., str. 4 uzasadnienia;

w sytuacji (pkt d), powyżej), gdy ARR oraz organ II instancji świadomi pominęli cały istotny fragment pisma z [...] lipca 2010 roku odnoszący się do wolnych obszarów gospodarczych (WOG), gdzie na podstawie obowiązujących przepisów, o czym zaświadczają władze celne K., import i eksport towarów zwolniony jest z cła i innych opłat, a przedsiębiorcy (importerzy) nie mają obowiązku zgłaszania towaru do kwalifikacji celnej.

5. naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności zawartych w Postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście Północ z dnia [...] grudnia 2008r. [...], odnoszących się co do zasady również do niniejszej deklaracji objętej zaskarżoną decyzją, z uwagi na podobny charakter zarzutu wywodzący się z podobnych okoliczności tj. rzekomej nieautentyczności deklaracji, w tym wpisów w polu 1 i 37 i okoliczności łącznego wyjaśniania przez ARR sprawy rzekomej nierzetelności kilkudziesięciu deklaracji dotyczących skarżącego w ramach dokumentów i korespondencji dotyczących zarzutów ARR i uzyskanych odpowiedzi władz [...] w stosunku do wszystkich kilkudziesięciu deklaracji w tym również deklaracji objętej zaskarżoną decyzją.

w związku z wnioskiem Prezesa ARR o wszczęcie postępowania karnego wobec pracowników skarżącego m.in. w związku z rzekomym posłużeniem się przez nich fałszywymi dokumentami w celu uzyskania refundacji, w którym to Postanowieniu, a także wcześniejszym Postanowieniu z 2006r. [...] Prokuratura dwukrotnie umorzyła postępowanie wobec nie popełnienia przestępstwa, a ARR godząc się z tą oceną nie złożyła zażalenia na te Postanowienia -

i wbrew ustaleniom prokuratury polskiej i własnej wiedzy ARR o nieistnieniu (braku) jakiegokolwiek postępowania służbowego czy też karnego toczącego się w K. w przedmiotowej sprawie, gdy ani w Polsce ani też w K. nie stwierdzono żadnego przestępstwa i odmówiono wszczęcia postępowań

uznanie zaskarżonej deklaracji oraz pism z [...] marca 2007r. Państwowego Komitetu Celnego K. oraz pisma Ambasadora K. z dnia [...] lutego 2009r. (a także innych wymienionych w uzasadnieniu odwołania) za nieprawdziwych i nieautentycznych, gdyż dokumenty te i stanowiska burzą założoną przez ARR tendencyjną tezę o konieczności wydania decyzji na niekorzyść skarżącego, co stanowi o dowolności oceny a nie o swobodnej ocenie wymaganej prawem.

II. naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. naruszenie treści art. 49 ust. 1 pkt. b) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR poprzez ustalenie kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia i nakazanie jego zwrotu, mimo iż z całej treści uzasadnienia decyzji organu I instancji i organu II instancji wynika że chodzi o zwrot kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji przeznaczonych na realizację Wspólnej Polityki Rolnej określonych w art. 13 ust. 1 pkt. 2) lit. a) ustawy o ARR w związku z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 612/2009r., to jest zwrot refundacji, a nie zwrot środków własnych Skarżącego stanowiących kiedyś jej zabezpieczenie

2. naruszenie treści art. 49 ust. 4 pkt a) w zw. z ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 poprzez nakazanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w sytuacji dokonania płatności na rzecz skarżącego wskutek błędu innych władz w rozumieniu Rozporządzenia, w tym wypadku władz celnych Republiki K., wobec faktu, że skarżący (beneficjent) złożył otrzymany od celnych władz [...] egzemplarz [...] importowej deklaracji celnej, który w polach 1 i 37 miał naniesioną zmianę tekstu (kodu), która w sposób widoczny została opieczętowana autentycznymi pieczęciami władz celnych oraz podpisana przez urzędnika celnego, a należności celne zostały uregulowane co wynika z treści deklaracji oraz zostały uregulowane zgodnie z obowiązującą w K. ustawą o wolnych obszarach gospodarczych (WOG) z 1992 roku;

3. naruszenie art. 49 ust. 4 lit. a) Rozporządzenia Komisji (WE) 612/2009 oraz pierwszego zdania ostatniego akapitu tegoż ust. 4 w brzmieniu " Przepisów niniejszego ustępu nie stosuje się do zaliczek na poczet refundacji" poprzez uznanie (str. 22 uzasadnienia), iż nie można mówić o braku obowiązku zwrotu płatności uzyskanej przez skarżącego w wyniku błędu innych władz tj. władz celnych K., gdyż zdaniem organu, przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego gdyż sprawa dotyczy zwrotu zaliczek na poczet refundacji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie chodzi wyłącznie o zwrot refundacji, a nie zaliczki na refundację

4. naruszenie art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 poprzez:

wskazanie w podstawie prawnej wydania zaskarżonej decyzji zastosowania tegoż przepisu w związku z art. 49 ust. 1 Rozporządzenia i określenie kwoty zwrotu środków nienależnie pobranych z tytułu refundacji w oparciu o ten artykuł, w sytuacji gdy art. 32 ust. 1 nie ma zastosowania do zwrotu refundacji gdyż nakazuje zwrot przez eksportera jedynie różnicy między dwiema kwotami tj. kwotą zaliczki, a kwotą faktycznie należną z tytułu eksportu, powiększoną o 10% oraz że artykuł ten dotyczy wyłącznie zabezpieczeń zaliczek (art. 17 Rozporządzenia Wykonawczego komisji nr 282/2012).

naruszenie przewidzianej w nim procedury określonej w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) Nr 282/2012 z dnia 28 marca 2012 roku, ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu zabezpieczeń w odniesieniu do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L. 92/4 z 30.03.2012) w tym art. 18 ust. 1 a) o brzmieniu "Zabezpieczenie jest zwracane wówczas gdy: a) ustalone zostało ostatecznie nabycie praw do kwoty przyznanej jako, zaliczka;" w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie zabezpieczenie wpłacone przez Skarżącego zostało zwolnione, w związku z przyznaniem refundacji, przewidzianą prawem ostateczną i prawomocną decyzją Prezesa ARR, która jest w obrocie prawnym.

5. naruszenie przez organ art. 48 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 612/2009 poprzez błędną jego wykładnię (str. 15/16 i 17 uzasadnienia) i wskazanie, iż ma on zastosowanie do zwrotu refundacji, mimo iż przepis ten dotyczy wyłącznie kar;

6. naruszenie art. 49 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 612/2009 poprzez błędną ich wykładnię (str. 18 uzasadnienia) i wskazanie, iż ma on zastosowanie tylko dlatego (zamiast art. 48 ust. 1), że spółka wnosiła zabezpieczenie w związku z zaliczkową wypłatą refundacji, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisu objętego zarzutem ust. 3 powyżej;

7. naruszenie przez organ treści przepisu (motywu) 67 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) 800/1999 po zmianie przepisu 61 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) 612/2009 (strona 22 uzasadnienia) poprzez uznanie, że skarżący (eksporter) jest odpowiedzialny za działania stron trzecich to jest za błędy w kirgiskiej importowej deklaracji celnej nr druku [...] w sytuacji gdy organ państwa w postaci władz celnych Kirgizji nie jest stroną trzecią w rozumieniu rozporządzenia;

8. naruszenie zasad państwa prawa poprzez złamanie reguł postępowania administracyjnego (prawa), w tym art. 7 i 9 kpa, w zw. z art. 57 § 5, 77 § 1, 80 kpa i innymi artykułami kpa, poprzez zastosowanie przez organ do rozpoznania niniejszej sprawy jednocześnie trzech ustaw tj. kodeksu postępowania administracyjnego i dwóch ustaw szczególnych (lex specialis) tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego (Dz. U. Nr 42, poz. 386 ze zmianami) oraz ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, (Dz. U. 2004 nr 97 poz.963 ze zmianami), które to ustawy w niniejszej sprawie się wykluczają, bowiem art. 7 ust. 1 ustawy o ARR wyłącza ze stosowania inne przepisy kpa niż art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, przy czym wyłączenia treści przewidziane przez te dwie ustawy są ze sobą sprzeczne, a organ uznał, że stosuje art. 4 ustawy o administrowaniu (m.in. str. 23 uzasadnienia), a mimo to wyłączył ze stosowania część tych przepisów np. art. 7 i 77 § 1 kpa, a inne uznał za obowiązujące np. art. 57 § 5 i art. 80; skutkuje to uznanie braku podstawy prawnej decyzji, a także rażące naruszenie prawa uniemożliwiającemu skarżącemu jakąkolwiek realną obronę;

9. naruszenie art. 4 ustawy o administrowaniu w zw. art. 39 kpa w zw. z art. 57 § 1 kpa, poprzez uznanie, iż pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji odnośnie do terminu do wniesienia odwołania, tj. obowiązku jego złożenia osobiście do Agencji Rynku Rolnego do godz. 16 jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy przywołany art. 4 nie wyłącza ze stosowania przepisów kpa Rozdział VIII o doręczeniach pism, w tym art. 39, który stwierdza, iż doręczeń dokonuje się przez pocztę...", w terminie określonym w art. 57 § 1 kpa zdanie drugie, z upływem ostatniego z wyznaczonej liczby dni stanowiącego koniec terminu, a więc do godz. 24,00 czternastego dnia terminu, co jest konsekwencją bezpodstawnego stosowania łącznie przepisów, o których mowa w pkt 8 powyżej.

III. Skarżący podnosi zarzut upływu terminu przedawnienia do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej, biorąc pod uwagę, iż skarżący złożył do ARR wniosek o wypłatę refundacji WPR1 Nr [...] w dniu [...] grudnia 2004 r., w związku z [...] deklaracją celną nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., druk nr [...], a zgodnie z treścią art.3 ust.1 akapit 4 Rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L Nr 312/1 z dnia 23.12.1995r) ośmioletni (8) termin przedawnienia upłynął z dniem 16 grudnia 2012 r.

Postawione zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w pełni podzielając argumenty wyrażone w zaskarżonej do Sądu decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Minister wyjaśnił, że decyzja Prezesa ARR nr [...] ustalająca kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej wypłaconej spółce przez ARR do wniosku WPR1 nr [...] z dnia [...] listopada 2004r. (wpływ do ARR [...].12.2004r.) została wydana w dniu [...] listopada 2012r., a zatem przed upływem 8-letniego okresu przedawnienia, o którym mowa w art.3 ust.1 akapit 4 ww. Rozporządzenia Rady.

W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2013r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi zarzucając naruszenie prawa materialnego przez organy obu instancji w postaci naruszenia treści bezwzględnie obowiązującego art.49 ust.1 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 o brzmieniu: "1. Bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej na podstawie art.48 ust.5, beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z karą stosowaną na podstawie art.48 ust.1, i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością a zwrotem...", poprzez wydanie decyzji z pominięciem obowiązku nałożenia kary, a więc rozstrzygnięcie w sposób nieprzewidziany przepisem bezwzględnie obowiązującego prawa materialnego.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2013r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" skarżąca na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z poniższych dokumentów w sprawie:

pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku oraz

pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku;

podpisanych przez Przewodniczącego Państwowej Służby Celnej K. K., skierowanych do Agencji Rynku Rolnego w miesiącu kwietniu 2013 roku, w odpisie przesłanych do pełnomocników przez Ambasador Republiki K. w W. (akredytowaną na Polskę), na okoliczność:

że towar objęty zaskarżoną decyzją wszedł do swobodnego obrotu na terenie K. wraz z pobraniem stosownych opłat, a zgodnie z treścią pisma odmienna interpretacja władz, polskich wynika z nieznajomości prawa k., którego badania za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości K. odmówiła Agencja Rynku Rolnego;

prawdziwości (autentyczności) zarówno pod względem formalnym jak i materialnym pism:

Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr [...] z dnia [...] marca 2007 roku oraz

Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr [...] z dnia[...] marca 2007 roku

sporządzonych i podpisanych przez ówczesnego Pierwszego Zastępcę Przewodniczącego S. S., które zaświadczają, iż cukier objęty m.in. k. importową deklaracja celną wwieziony do K. został dopuszczony do swobodnego obrotu, a które to pisma zostały ocenione jako fałszywe i niezgodne z rzeczywistością w uzasadnieniu Prezesa ARR 4 oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wiec niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym;

uzyskania oficjalnej odpowiedzi od najwyższych władz celnych K. podsumowującej całe postępowanie wyjaśniające w K., zaświadczającej, że towar (cukier) objęty zaskarżoną decyzją i deklaracją celną został dopuszczony do swobodnego obrotu zgodnie z ustawodawstwem państwa, o którą to odpowiedź wystąpiła ARR i nie czekając na jej nadejście wydała zaskarżoną decyzję niezgodnie ze stanem rzeczywistym sprawy.

Ponadto skarżąca wniosła o wezwanie organu do złożenia pominiętych dokumentów i dopuszczenie jako dowodu w sprawie oryginałów wyżej wymienionych pism oraz innych pism i dokumentów otrzymanych przez ARR od władz celnych K. w miesiącu kwietniu lub na początku maja 2013 roku, w tym pisma Ambasador K. w W. (akredytowanej na Polskę) skierowanego do Prezesa ARR L. Z., w którym wskazano, że władze polskie stosują w sprawie eksportu cukru błędną i niewłaściwą interpretację prawa k. w kwestii funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych.

Pismem procesowym z dnia 17 września 2013 r. zatytułowanym "Odpowiedź na odpowiedź na skargę" pełnomocnik skarżącej po raz kolejny przedstawił prezentowane wcześniej stanowisko w zakresie postępowania organów przy weryfikacji autentyczności dokumentów celnych, rozwijając w obszernym uzasadnieniu pisma podnoszone już uprzednio zarzuty.

W dniu 10 października 2013r. skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 9 października 2013r., do którego załączyła kopie pism stanowiących "opinie firm prawniczych" dotyczące "podpisu jako elementu formalnego ważności decyzji administracyjnej".

Po rozprawie, która odbyła się w dniu 16 października 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo, zatytułowane "Załącznik Zarządu Skarżącego do protokołu z rozprawy z dnia 16 października 2013 roku", w którym wyjaśniono dlaczego w k. deklaracjach importowych występują różne numery (kody) "40" lub "71". Podniesiono, iż pierwotnie na deklaracjach celnych wprowadzono kod "71", jednakże na wyraźne żądanie ARR wpis ten został zmieniony przez władze celne K. na kod "40". Zdaniem skarżącej, zmiany zostały dokonane na oryginałach deklaracji importowych, natomiast odpowiednio nie zostały poprawione "wtórniki tychże deklaracji znajdujące się w K".

Ponadto, Sąd postanowił dopuścić – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. – dowód z dokumentów wskazanych we wniosku skarżącej z dnia 17 czerwca 2013 r. (vide: protokół rozprawy z dnia 16 października 2013 r., k. 190 verte akt).

W dniu 21 października 2013 r. wpłynęły do Sądu pisma sporządzone w tym samym dniu, zatytułowane "Załącznik do protokołu rozprawy z dnia 16 października 2013 r. (nr 023)" oraz "Pismo (Dec. 023)" wraz z kopią deklaracji nr 184877.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż system refundacji wywozowych został unormowany w prawie wspólnotowym rozporządzeniem nr 612/2009, które obowiązuje od dnia 6 sierpnia 2009 r. Rozporządzenie to uchyliło obowiązujące uprzednio rozporządzenie nr 800/1999.

W Preambule do rozporządzenia nr 612/2009 postanowiono, iż ogólne zasady ustanowione przez Radę przewidują wypłatę refundacji po przedstawieniu dowodu, że produkty zostały wywiezione ze Wspólnoty. Uprawnienie do refundacji nabywa się z chwilą, gdy produkty opuszczają rynek Wspólnoty, podczas gdy stosuje się jednolitą stawkę refundacji dla wszystkich państw trzecich. W przypadku gdy stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce przeznaczenia produktów, uprawnienie do refundacji jest uzależnione od przywozu do kraju trzeciego (punkt 2).

W punkcie 34 Preambuły wskazano, iż w celu ułatwienia eksporterom finansowania ich transakcji należy upoważnić państwa członkowskie do wypłaty w formie zaliczki całej lub części kwoty refundacji w momencie przyjęcia zgłoszenia lub deklaracji płatności, pod warunkiem złożenia zabezpieczenia, aby zapewnić zwrot wypłaconej zaliczki w przypadku, gdyby później okazało się, że refundacja nie powinna zostać wypłacona. Zgodnie natomiast z punktem 35 Preambuły, kwota wypłacona przed wywozem musi być zwrócona w przypadku, gdy okazuje się, że nie istnieją żadne uprawnienia do refundacji wywozowej albo że istnieje uprawnienie do niższej refundacji. W celu zapobieżenia nadużyciom zwrot musi zawierać kwotę dodatkową. W przypadku siły wyższej kwota dodatkowa nie powinna podlegać zwrotowi.

Warto również przywołać zapis punktu 30 omawianej Preambuły, w myśl którego "Z jednej strony, państwa członkowskie powinny być upoważnione do odmowy przyznania refundacji albo powinny być uprawnione do odzyskania wypłaconych refundacji w oczywistych przypadkach, gdy stwierdzono, że czynność nie jest zgodna z systemem refundacji wywozowych. Z drugiej strony, należy unikać nadmiernego obciążenia władz krajowych obowiązkiem systematycznego sprawdzania wszystkich przypadków przywozu".

Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż reguły wspólnotowe przewidują przyznanie refundacji wywozowych w oparciu o obiektywne kryteria, odnoszące się w szczególności do ilości, rodzaju i cech wywożonego produktu, jak również jego geograficznego miejsca przeznaczenia. W świetle nabytych doświadczeń należy przewidzieć środki mające na celu zwalczanie nieprawidłowości, w szczególności oszustwa na szkodę budżetu wspólnotowego. Należy przewidzieć możliwość odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, jak również sankcje w celu przestrzegania przez eksporterów reguł wspólnotowych (punkt 57 Preambuły). W celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu refundacji wywozowych sankcje należy stosować bez względu na subiektywny aspekt winy. W niektórych przypadkach właściwe jest jednakże odstąpienie od stosowania sankcji, w szczególności w przypadku oczywistego błędu uznanego przez odpowiedni organ, i ustalenie poważniejszych sankcji w przypadku działania umyślnego. Środki te są konieczne i muszą być współmierne, dostatecznie zniechęcające i jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich (punkt 58 Preambuły).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej produktu w postaci cukru, wobec którego stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce jego przeznaczenia.

Wskazać zatem należy, iż stosownie do treści art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, na wniosek eksportera państwa członkowskie, z chwilą przyjęcia zgłoszenia wywozowego, wypłacają w formie zaliczki całość lub część refundacji, pod warunkiem że zostanie wniesione zabezpieczenie, którego wysokość jest równa kwocie tej zaliczki, podwyższonej o 10 %. Państwa członkowskie mogą określić warunki, na których będzie możliwe złożenie wniosku o zaliczkę części refundacji (odpowiednio art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999).

Przez "zaliczkę na poczet refundacji" należy rozumieć kwotę nieprzekraczającą refundacji, wypłacaną od momentu przyjęcia zgłoszenia wywozowego, co wynika z art. 2 ust. 1 lit. j) rozporządzenia nr 612/2009.

Zgodnie natomiast z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, jeżeli kwota wypłacona w formie zaliczki jest wyższa od kwoty faktycznie należnej w przypadku danej czynności wywozu lub równoważnej czynności wywozu, właściwy organ wszczyna niezwłocznie procedurę przewidzianą w art. 29 rozporządzenia (EWG) nr 2220/85 w celu zwrotu przez eksportera różnicy między tymi dwiema kwotami, powiększonej o 10 % (odpowiednio art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999).

Wobec tego, iż organy administracyjne prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie uznały, że kwota wypłacona skarżącej w formie zaliczki była wyższa od faktycznie należnej kwoty refundacji z tytułu wywozu, w pierwszej kolejności przywołać należy regulacje dotyczące udzielania (wypłaty) refundacji wywozowych zróżnicowanych (mając na względzie definicję zawartą w art. 2 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 612/2009).

W myśl art. 15 rozporządzenia nr 612/2009, w przypadku, gdy stawka refundacji jest zróżnicowana w zależności od miejsca przeznaczenia, wypłata refundacji jest uzależniona od spełnienia dodatkowych warunków ustanowionych na mocy art. 16 i 17 (odpowiednio art. 14 rozporządzenia nr 800/1999).

Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w kraju trzecim, zostały dokonane (odpowiednio art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 800/1999). Przy czym, zgodnie z punktem 20 Preambuły do rozporządzenia nr 612/2009, dokonanie przywozowych formalności celnych polega w szczególności na uiszczeniu stosowanych należności przywozowych, aby produkt mógł zostać wprowadzony do wolnego obrotu w danym kraju trzecim.

Katalog dowodów, którymi może posłużyć się eksporter dla wykazania dokonania formalności celnych przywozowych został określony w art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999). Dowód ten może stanowić jeden z następujących dokumentów:

a) dokument celny lub jego kopia lub fotokopia; zgodność takiej kopii lub fotokopii z oryginałem zostaje poświadczona przez organ, który zatwierdził oryginał dokumentu bądź przez oficjalne służby danego państwa trzeciego, bądź przez oficjalne służby jednego z Państw Członkowskich w danym państwie trzecim, bądź przez organ zobowiązany do wypłaty refundacji;

b) świadectwo rozładunku i przywozu sporządzone przez zatwierdzoną spółkę wyspecjalizowaną w płaszczyźnie międzynarodowej w dziedzinie kontroli i nadzoru (zwaną dalej spółką nadzoru) zgodnie z zasadami przewidzianymi w załączniku VI rozdział III, przy wykorzystaniu wzoru określonego w załączniku VII. W danym świadectwie muszą być umieszczone data i numer dokumentu celnego przywozowego.

W ustępie 2 tego przepisu wskazano natomiast katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód dokonania formalności celnych, jeżeli eksporter nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z ust. 1 lub w przypadku wątpliwości co do autentyczności przedstawionego dokumentu.

Procedura wypłaty refundacji została uregulowana w przepisach art. 46 – 49 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio w art. 49 – 52 rozporządzenia nr 800/1999).

Stosownie do treści art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, refundacje wypłacane są tylko na specjalny wniosek eksportera przez państwo członkowskie, na którego terytorium zostało przyjęte zgłoszenie wywozowe. Zgodnie z ustępem 2 omawianego przepisu, z wyjątkiem przypadku siły wyższej, dokumenty dotyczące wypłaty refundacji lub zwolnienia zabezpieczenia muszą być złożone w terminie dwunastu miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego (odpowiednio zapisy art. 49 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 800/1999).

Przepis art. 49 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio art. 52 rozporządzenia nr 800/1999) określa zwrot kwoty nienależnie wypłaconej refundacji. Zgodnie z jego ustępem 1, bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej na podstawie art. 48 ust. 5, beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 48 ust. 1 i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem. Jednakże:

a) w przypadku gdy zwrot jest zagwarantowany niezwolnionym zabezpieczeniem, przejęcie zabezpieczenia zgodnie z art. 32 ust. 1 stanowi odzyskanie należnych kwot;

b) w przypadku gdy zabezpieczenie zostało zwolnione, beneficjent uiszcza tę część zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi, powiększoną o odsetki obliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty.

Kontynuując nakreślenie ram prawnych działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie, w dalszej kolejności wskazać należy na krajowe regulacje prawne w tym zakresie, zawarte w ustawie o ARR oraz ustawie o administrowaniu.

Ustawa o ARR reguluje właściwość organów w sprawach w niej wymienionych, m.in. w sprawach administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi w tym wypłacaniem refundacji wywozowych, a także ustalaniem kwoty nienależnie zwolnionych przez Agencję zabezpieczeń wniesionych przez przedsiębiorców uczestniczących w obrocie z zagranicą towarami (art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR). Organami tymi są Prezes ARR i minister właściwy do spraw rynków rolnych, gdyż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ARR, Prezes Agencji ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie zwolnionych środków, zaś zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Agencji jest minister właściwy do spraw rynków rolnych. Oprócz powyższych uregulowań ogólnych ustawa o ARR reguluje rynki wymienionych w niej towarów. Jedna z regulacji dotyczy rynku cukru, jednak z jej treści wynika w sposób niewątpliwy, że chodzi o rynek wewnętrzny cukru a nie o obrót cukrem z zagranicą, a w szczególności z państwami trzecimi. Zatem rozdział 6 ustawy o ARR nie dotyczy obrotu cukrem z zagranicą.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o administrowaniu, ustawa ta reguluje obrót towarami z zagranicą w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego. Zatem, co do zasady, przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w sprawach uregulowanych rozporządzeniem nr 612/2009 i stanowią uzupełnienie zawartego w nich prawa wspólnotowego. Prawo wspólnotowe – rozporządzenie nr 612/2009 – przewiduje wypłatę refundacji w przypadku wywozu produktów ze Wspólnoty do krajów trzecich, w szczególności w przypadku wywozu cukru. Przepisy te zawierają materialnoprawne uregulowania dotyczące zwrotu nienależnej refundacji wywozowej, w tym również uiszczenia nienależnie zwolnionego zabezpieczenia, jednakże nie zawierają procedur regulujących postępowanie w przedmiocie zwrotu refundacji i ustalania kwot zabezpieczenia, bowiem realizacja tych procedur należy do państw członkowskich. Zatem w zakresie uzupełniającym w stosunku do prawa wspólnotowego należy stosować przepisy ustawy o administrowaniu, bowiem to one właśnie uzupełniają regulacje wspólnotowe. W myśl art. 4 ustawy o administrowaniu, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. z wymienionymi w tym przepisie wyłączeniami. Przepis ten ma zastosowanie w sprawie niniejszej jako przepis szczególny (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 206/11; orzeczenia NSA są dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż jako dowód spełnienia warunków do przyznania refundacji wywozowej, skarżąca posłużyła się kopią k. deklaracji celnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., sporządzonej na druku nr [...], zawierającą zapisy: "IM-40" (pole nr 1) oraz kod procedury "4000 50" (pole nr 37) – świadczące o zastosowaniu procedury dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu. Na skutek przeprowadzonego następnie postępowania administracyjnego, Prezes ARR uzyskał na drodze zagranicznej pomocy prawnej kopię tej samej kirgiskiej deklaracji o numerze druku [...] w której polach nr 1 i nr 37 wpisano odpowiednio kod procedury “IM 71" i “7100 50", czyli kody wprowadzenia towaru do wolnego obszaru celnego.

Powyższe dokumenty, jak również inne, które były przedstawiane przez skarżącą i uzyskiwane przez organ w toku postępowania administracyjnego, różnią się zasadniczo między sobą tym, że zdaniem skarżącej dokumentują fakt dopuszczenia wywiezionych z Polski produktów do swobodnego obrotu w kraju przeznaczenia, w ocenie zaś organów brak jest na to dowodów, bowiem towary zostały objęte procedurą wprowadzenia do wolnego obszaru celnego.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze należy przyznać orzekającym w sprawie organom. Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do treści art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w kraju trzecim, zostały dokonane. Z deklaracji celnej o numerze druku [...] wynika natomiast, że nie uiszczono należności przywozowych, czyli należności celnych, o czym świadczy brak zapisu w polu 47, a zatem nie dokonano przywozowych formalności celnych. Tym samym produkt nie mógł zostać uznany za wprowadzony do obrotu w państwie trzecim (Republice K.). W wymienionej deklaracji wskazano należności celne (pole 47), z właściwe dla procedury odpowiadającej kodowi "IM-71", to jest przewidziane dla wwiezienia towaru do Wolnej Strefy Ekonomicznej. W tej sytuacji, powyższa deklaracja nie może stanowić dowodu na potwierdzenie dopuszczenia towaru zadeklarowanego przez skarżącą do swobodnego obrotu w kraju przeznaczenia.

W tej sytuacji przyjąć należało, że refundacja w stosunku do towaru objętego wnioskiem WPR1 nr [...] jest nienależna, a w konsekwencji, że kwota wypłacona skarżącej w formie zaliczki jest wyższa od kwoty refundacji faktycznie należnej z tytułu wywozu.

Powyższe – prawidłowe w ocenie Sądu – ustalenie spowodowało konieczność zastosowania materialnoprawnej podstawy określonej w art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 oraz przepisu prawa procesowego, to jest art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR.

Skarżąca podnosi argument, że wprowadzenie towaru do Wolnej Strefy Ekonomicznej przy zastosowaniu kodu procedury 71 jest równoznaczne z dopuszczeniem do wolnego obrotu przy zastosowaniu procedury 4000. Sama swoim działaniem zaprzecza jednak tym twierdzeniom. Do wniosku o wypłatę refundacji przedłożyła dokument celny z poprawionymi kodami w polach 1 i 37 (kody procedury “IM 71" i “7100 50" zamieniono odpowiednio na kod procedury "IM-40" "4000 50". To oznacza że sama skarżąca uważała, że, wprowadzenie towarów do Wolnej Strefy Ekonomicznej pod procedurą 71 nie oznacza dopuszczenia towaru do wolnego obrotu i spełnienia przywozowych formalności celnych.

Postępowanie Prezesa ARR w tym zakresie uznać należy za prawidłowe. Jak już wyżej wskazano, w punkcie 34 Preambuły do rozporządzenia nr 612/2009 postanowiono, iż państwa członkowskie są upoważnione do wypłaty w formie zaliczki całej lub części kwoty refundacji w momencie przyjęcia zgłoszenia lub deklaracji płatności, pod warunkiem złożenia zabezpieczenia, aby zapewnić zwrot wypłaconej zaliczki w przypadku, gdyby później okazało się, że refundacja nie powinna zostać wypłacona. Przy czym, kwota wypłacona przed wywozem musi być zwrócona w przypadku, gdy okazuje się, że nie istnieją żadne uprawnienia do refundacji wywozowej albo że istnieje uprawnienie do niższej refundacji (punkt 35 Preambuły). Art. 49 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 612/2009 stanowi, że w przypadku gdy zabezpieczenie zostało zwolnione, beneficjent uiszcza tę część zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi, powiększoną o odsetki obliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty. Pamiętać także należy, iż jeżeli kwota wypłacona w formie zaliczki jest wyższa od kwoty faktycznie należnej, przepis art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 nakazuje wszczęcie procedury w celu zwrotu przez eksportera różnicy między tymi dwiema kwotami, powiększonej o 10 %.

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła w dniu [...] grudnia 2004 r. wniosek WPR1 nr [...] o wypłatę refundacji wywozowej w wysokości 582.254,24 zł. W dniu [...] lutego 2005 r. ARR dokonała płatności tej kwoty na rzecz skarżącej, zaś w dniu [...] sierpnia 2005 r. zwolniła zabezpieczenie złożone na poczet zaliczkowej wypłaty refundacji w wysokości 640.479,67 zł. Mając zatem na uwadze, iż na skutek przeprowadzonego następnie postępowania stwierdzono, że kwota zaliczkowej refundacji wywozowej została wypłacona nienależnie, Prezes ARR – stosując przepis art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR – prawidłowo ustalił kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia. Skoro bowiem zaliczka była nienależna, to różnicę między kwotą wypłaconą w formie zaliczki a kwotą faktycznie należną – stanowi cała wypłacona kwota (100%). Zatem nienależnie zwolnione zabezpieczenie odpowiadać winno pełnej kwocie wypłaconej zaliczki (640.479,67) powiększonej o 10 % (110%).

Z wyłożonych wyżej przyczyn nie można było uwzględnić sformułowanych przez skarżącą zarzutów naruszenia prawa materialnego, określonych w punktach: II. 1), II. 4), II. 5) i II. 6) skargi.

Pozostałe zarzuty natury materialnej również nie zasługują na uwzględnienie.

W szczególności w sprawie nie może znaleźć zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 612/2009, zgodnie z którym obowiązek zwrotu zabezpieczenia nie ma zastosowania, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze i:

• płatność została dokonana wskutek błędu właściwego organu państw członkowskich lub innych władz i jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta, lub,

• upłynęły cztery lata między dniem zawiadomienia beneficjenta o ostatecznej decyzji o przyznaniu refundacji a dniem przekazania beneficjentowi pierwszej informacji o rodzaju nienależnej płatności.

Jak słusznie zauważył to Minister, w ostatnim zdaniu tego przepisu postanowiono bowiem, że nie stosuje się go do zaliczek na poczet refundacji. Niezależnie od tego rację należy przyznać również organowi, gdy podnosi, że nieuprawniona zmiana kodów na druku deklaracji celnej, nie może być uznana za błąd właściwego organu państw członkowskich lub innych władz. Nie wgłębiając się w kwestię odpowiedzialności za dokonanie owych zmian, podkreślić jednak należy, że w sprawie nie mamy do czynienia z błędem, lecz ze zmianą zapisów na dokumencie urzędowym, której władze celne Republiki K. nie potwierdziły w oficjalnych pismach wystosowanych na drodze dyplomatycznej. Powoduje to, że zmianę tę należało uznać za nieuprawnioną, zaś przedłożony przez skarżącą dokument za nieautentyczny. W konsekwencji, niezasadne są zarzuty wskazane w punktach: II. 2) i II. 3) skargi.

Za oczywiście chybiony uznać należało także zarzut sformułowany w punkcie II. 7) skargi, bowiem wbrew wyrażonemu w nim stanowisku, zapis "Eksporter powinien być odpowiedzialny w szczególności za działania stron trzecich, które mogłyby umożliwić nienależne otrzymanie dokumentów koniecznych dla wypłaty refundacji" (punkt nr 61 Preambuły do rozporządzenia nr 612/2009), nie odnosi się do władz celnych kraju przeznaczenia towaru, lecz do osób, które uczestniczą w dokonywaniu czynności związanych z procedurą uzyskiwania i wypłaty refundacji wywozowych. Niezależnie od tego, iż orzekające w sprawie organy nie wyprowadziły zaprezentowanego przez skarżącą twierdzenia i już z tej przyczyny zarzut jest niezasadny, wskazać można na zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko Ministra w tej kwestii, zgodnie z którym chodzi o "partnera handlowego" eksportera, dokonującego czynności przed władzami celnymi kraju przeznaczenia.

W dalszej kolejności należało odnieść się do zarzutów opisanych w punktach: II. 8) i II. 9) skargi, które można ogólnie określić jako nieuprawnione zastosowanie w sprawie wzajemnie wykluczających się przepisów: k.p.a., ustawy o ARR oraz ustawy o administrowaniu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ARR, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu, z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103. Przepis art. 7 ustawy o ARR stanowi, że do postępowań nie stosuje się wymienionych przepisów k.p.a., jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepisem "stanowiącym inaczej" jest przepis art. 4 ustawy o administrowaniu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy k.p.a. z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu. Kwestia ta była już zresztą przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w innych sprawach skarżącej i została jej wyczerpująco wyjaśniona. Powtórzyć zatem można za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 maja 2012 r. o sygn. akt I GSK 206/11 wskazał, iż w sprawie znajdują zastosowanie zarówno przepisy rozporządzenia nr 612/2009, jak i ustawy o ARR oraz ustawy o administrowaniu, a także k.p.a. ze stosownymi wyłączeniami przewidzianymi w art. 4 ustawy o administrowaniu. Omawiane przepisy uzupełniają się wzajemnie. Przepis art. 4 ustawy o administrowaniu ma natomiast zastosowanie w sprawie jako przepis szczególny. Zdaniem NSA nietrafny jest pogląd, że w sprawie należało stosować wyłączenia przepisów k.p.a. przewidziane w art. 7 ust. 1 ustawy o ARR, nie zaś szersze wyłączenia przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu. Art. 7 ust. 1 ustawy o ARR zawiera na wstępie zastrzeżenie, że stosuje się go, gdy przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Jak wskazano wyżej, ustawa o administrowaniu zawiera przepisy odrębne, tj. omawiany art. 4 i przepis ten "stanowi inaczej" zawierając szersze wyłączenia stosowania k.p.a. Podobny pogląd wyraził NSA również w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. o sygn. akt I GSK 51/10, podnosząc dodatkowo, iż skarżąca pouczona została o prawie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji do Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z którego skorzystała we właściwym terminie. Wobec czego nie może być mowy o wprowadzeniu w błąd i "...pozbawieniu możności obrony praw". NSA zauważył nadto, iż skarżąca nie wskazała konkretnie, na czym to uniemożliwienie obrony miałoby polegać, w związku z czym się ujawniło i jaki wpływ miało lub mogło mieć na wynik sprawy. Stanowisko to w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, co powoduje, że zarzut sformułowany jako "rażące naruszenie prawa uniemożliwiające skarżącej jakąkolwiek realną obronę" nie może zostać uwzględniony.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Przede wszystkim chybiony jest zarzut opisany w punkcie I. 1) skargi. Zwrócić należy uwagę, iż kwestia składania podpisu pod decyzją administracyjną przez osobę powołaną do pełnienia obowiązków organu administracyjnego była już przedmiotem rozważań sądownictwa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. o sygn. akt II GSK 61/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż mimo braku dostatecznych regulacji prawnych, dotyczących instytucji powierzenia obowiązków organu, czy powierzenia obowiązków na określonym stanowisku praktyka posługiwania się takim powierzeniem obowiązków nie jest wcale rzadka. Nadużywanie powierzania obowiązków w administracji rządowej na tzw. wyższych stanowiskach w służbie cywilnej doprowadziło nawet do interwencji ustawodawcy, polegającej na wprowadzeniu do nieobowiązującej już ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999, Nr 49, poz. 483 ze zm.) przepisów określających czasowe limity powierzenia obowiązków na stanowisku nieobsadzonym we właściwym trybie (art. 48 a). Prawo nie wyklucza więc stosowania takiej formy czasowego obsadzania stanowisk w administracji rządowej. Czasowe powierzanie obowiązków organu administracji rządowej przez Prezesa Rady Ministrów można uzasadniać treścią jego konstytucyjnych kompetencji własnych, jako zwierzchnika służbowego pracowników administracji rządowej (art. 148 pkt 7 Konstytucji) i jako reprezentanta Rady Ministrów, do której należy kierowanie administracją rządową (art. 146 ust. 3 i art. 148 pkt 1). NSA zauważył także, iż ustalenie konsekwencji takiego umocowania do działania w charakterze organu dla decyzji podjętych przez osobę w ten sposób umocowaną wymaga uwzględnienia zarówno treści, jak i charakteru tego aktu. Określenie "powierzenie obowiązków" (organu lub na stanowisku) niewątpliwie oznacza powierzenie wszystkich funkcji organu, albo inaczej wszystkich kompetencji, uprawnień i obowiązków przynależnych temu organowi (stanowisku), w tym też kompetencji władczych obejmujących wydawanie decyzji administracyjnych. Tym więc różni się w praktyce od powołania na stanowisko, że jest powołaniem czasowym, "prowizorycznym". Uznając za niezasadne zarzuty, iż wydane w taki sposób decyzje dotknięte są wadą nieważności, NSA dokonując wykładni prawa na gruncie przepisów ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.) podniósł, iż podpisująca decyzję osoba powołana do pełnienia obowiązków została umocowana przez Prezesa Rady Ministrów do działania w charakterze organu (Prezesa UKE) i dopóki to umocowanie dokonane aktem administracyjnoprawnym korzysta z domniemania prawidłowości (ważności), zarzuty, że podjęte przez nią decyzje są dotknięte poważną wadą prawną, dającą podstawę do stwierdzenia ich nieważności, nie są uprawnione. NSA dodał przy tym, że kwestia ewentualnej wadliwości aktu powierzenia obowiązków Prezesa UKE nie mogła być przedmiotem badania Sądu I instancji w sprawie ze skargi na decyzje administracyjne wydane przez osobę w ten sposób umocowaną do działania w charakterze organu. Sąd administracyjny I instancji rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.), a granice sprawy wyznacza w tym przypadku treść zaskarżonej decyzji. Z kolei w rozważaniach Sądu Najwyższego dotyczących takiej samej kwestii, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r. o sygn. akt III SK 33/11 zauważono, iż okoliczność, że osobą działającą w charakterze organu była osoba wyposażona "tymczasowo" przez Prezesa Rady Ministrów w odpowiednie upoważnienie, nie wpływa na merytoryczną ocenę zasadności zarzutu nieważności postępowania z powodu braku zdolności sądowej, skoro z punku widzenia ustrojowego prawa administracyjnego doszło do zastąpienia dotychczasowego piastuna organu nowym, aczkolwiek tymczasowym, piastunem. Powyższe stanowisko znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż L. Z. złożył podpis pod decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. jako pełniący obowiązki Prezesa ARR. W aktach administracyjnych sprawy (k. 82 akt) znajduje się dokument z dnia 7 września 2012 r. na mocy którego Prezes Rady Ministrów powierzył L. Z. pełnienie obowiązków Prezesa ARR z dniem 10 września 2012 r. do czasu powołania Prezesa ARR. Mając zatem na uwadze przywołane wyżej stanowisko, jak również okoliczność, że brak jest dowodu, że w dniu podpisania decyzji I instancji L. Z. nie pełnił już obowiązków Prezesa ARR, zarzutu nie można było uwzględnić.

Niezasadny jest zarzut sformułowany w punkcie I. 2) skargi. Zauważyć należy, iż w sprawie nie została wydana – jak wywodzi to autor skargi – ostateczna i prawomocna decyzja o przyznaniu prawa do refundacji. Ja wynika z akt sprawy, w dniu [...] lutego 2005 r. ARR dokonała płatności refundacji wywozowej w wysokości 582.254,24 zł na rzecz skarżącej. Wypłata ta nastąpiła w wyniku złożenia w dniu [...] grudnia 2004 r. wniosku WPR1 nr [...] wraz z odpowiednimi dokumentami. Wskazać również należy, iż skarżąca korzystała z systemu zaliczkowej wypłaty refundacji, zgodnie z punktem 34 Preambuły do rozporządzenia 612/2009, który przewiduje możliwość wypłaty w formie zaliczki całej lub części kwoty refundacji w momencie przyjęcia zgłoszenia lub deklaracji płatności, pod warunkiem złożenia zabezpieczenia. W niniejszej sprawie Prezes ARR wydał jedynie decyzję ustalającą kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia, natomiast nie było to poprzedzone ani wydaniem decyzji przyznającej refundację (ustalającej kwotę udzielonej refundacji) ani też wydaniem decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej. Wyjaśnić trzeba, iż odmienność systemu zaliczkowego polega właśnie na tym, że w sytuacji gdyby później okazało się, że refundacja nie powinna zostać wypłacona, organ – stosując przepis art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 – wszczyna procedurę przewidziana w art. 28 rozporządzenia wykonawczego nr 282/2012 (który zastąpił poprzednio obowiązujący przepis art. 29 rozporządzenia (EWG) nr 2220/85), polegającą na zatrzymaniu zabezpieczenia w całości lub w części. Natomiast wobec tego, iż w niniejszej sprawie dopiero po zwolnieniu (zwrocie) zabezpieczenia przez ARR stwierdzono, że refundacja nie powinna zostać wypłacona, to należało ustalić kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia, opierając się na przepisie art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów natury procesowej, w szczególności opisanych w punktach I. 3) do I. 5) skargi, raz jeszcze przypomnieć należy, iż w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu. Kontrolując zatem legalność czynność podejmowanych w toku postępowania przez Prezesa ARR oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Sąd stwierdza, iż nie można dopatrzeć się w nich podnoszonych naruszeń. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż postępowanie Prezesa ARR cechuje należyta staranność w gromadzeniu materiału dowodowego. Organ ten ustalił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w oparciu o następujące dokumenty, które uznał za wiarygodne:

- kopię deklaracji celnej o numerze druku [...], nadesłanej przy piśmie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w K.;

- pismo Ambasady RP w K. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] przekazujące notę Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki K. nr [...] informujące, iż Państwowy Komitet Celny Republiki K. nie kierował do skarżącej pisma z dnia [...] marca 2007 r. nr [...];

- pismo Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych przy piśmie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] potwierdzające, że deklaracje objęte postępowaniem wyjaśniającym (w tym o numerze druku [...]), nie zostały objęte procedurą IM-40, zaś w deklaracjach nastąpiło sfałszowanie dokumentów otrzymanych od polskich eksporterów cukru;

- pismo Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K. stanowiące "Informację o deklaracjach celnych", przekazane przez Konsulat Generalny RP w A. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], z którego wynika, iż deklaracja o numerze [...] została sporządzona w trybie "wolna strefa gospodarcza" IM-71, a następnie objęto ją procedurą EK-11;

- pismo Ambasady RP w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] wraz z notą Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] informującą, że w bazie danych Służby Celnej przy Rządzie Republiki T. brak jest informacji o imporcie cukru z Rzeczypospolitej Polskiej przez Republikę K. w okresie między 1 września 2004 r. a 1 października 2007 r..

Prezes ARR po zebraniu materiału dowodowego dokonał następnie jego oceny, która znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji I instancji. Wskazano w nim, które fakty organ uznał za udowodnione, a także którym dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego. Podkreślić należy, iż prowadząc postępowanie w celu stwierdzenia, czy wymogi określone przepisami prawa wspólnotowego zostały spełnione, organ dokonuje oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów i nie ma obowiązku dalszego ich poszukiwania jeśli uzna, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony. W tym zakresie, przyjmując za prawdziwe dokumenty uzyskane drogą oficjalną i tym samym nie dając wiary dokumentom przedłożonym przez stronę postępowania organ nie przekracza zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. o sygn. akt I GSK 51/10, nie danie wiary jednym dowodom, w następstwie uznania faktów za udowodnione na podstawie innych dowodów, nie stanowi naruszenia prawa, ale jest przejawem zasady swobodnej oceny dowodów. NSA podniósł przy tym, iż orzekające w sprawie organy odnosiły się do wszystkich składanych przez stronę dowodów, szczegółowo argumentując, dlaczego niektórym nie dają wiary lub nie uznają ich za mające znaczenie w sprawie. Stanowisko to znajduje analogiczne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i jest w pełni podzielane przez orzekający w niej Sąd.

Podkreślić również należy, iż uzyskane oficjalna drogą dyplomatyczną kopie kirgiskich deklaracji celnych, wobec braku ich oryginałów, należało traktować jako zgodne z treścią dokumentów oryginalnych, mając na uwadze również wyjaśnienia właściwych władz krajów trzecich w tym zakresie, udzielone w oficjalnych pismach urzędowych. Wobec tego, nie można uznać za zasadne zarzutów skarżącej dotyczących prowadzenia postępowania w oparciu o kopie dokumentów celnych.

Odnosząc się do stawianych przez skarżącą zarzutów polegających na zaniechaniu przeprowadzenia określonych czynności (m. in. odmowa zrealizowania wniosków o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, czy niewystąpienie do właściwych organów o pomoc prawną) zauważyć należy, iż to obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o wypłacenie refundacji wywozowej zróżnicowanej jest przedstawienie dowodu na to, że produkt został przywieziony do kraju przeznaczenia i wprowadzony do swobodnego obrotu (art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009 w zw. z punktem 20 Preambuły). Organ prowadzący postępowanie ma natomiast za zadanie zbadać, czy dowód jakim posłużył się eksporter dla wykazania dokonania formalności celnych przywozowych, spełnia wymogi określone w art. 17 ust. 1 bądź ust. 2 rozporządzenia 612/2009. Nie oznacza to jednak, że w przypadku gdy organ kwestionuje przedstawiony dokument to na niego przenosi się obowiązek poszukiwania takiego dowodu. Zauważyć trzeba, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej, nie zaś postępowanie związane z prawidłowością w zakresie procedur celnych. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I GSK 1357/11, zakresem kognicji Prezesa ARR, a także odpowiednio Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie jest kontrola prawidłowości działalności służb celnych przy odprawianiu towaru poza obszar Wspólnoty. Tym bardziej przyjąć należy, iż nie jest nim także kontrola prawidłowości procedur celnych dokonywanych w kraju przeznaczenia towaru. Skoro zatem organ uznał, że dana okoliczność została wystarczająco ustalona i znajduje to odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, to czynienie wobec niego zarzutu, że winien dalej poszukiwać dowodów, które potwierdzałyby satysfakcjonującą stronę wersję, stanowi nieuprawnione nadużycie.

Podnieść także należy, iż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy okoliczność odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie posłużenia się fałszywymi dokumentami. Organ nie naruszył przepisu art. 76 § 1 k.p.a., bowiem kwestia poszukiwania osób odpowiedzialnych za przerobienie (sfałszowanie) dokumentów jest odrębną i nie mająca znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Nie są również zasadne pozostałe zarzuty procesowe, w tym zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie. Stronie zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania o czym świadczy bogata korespondencja prowadzona w sprawie. Decyzje obu instancji, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Decyzje zostały skonstruowane zgodnie z regułami wynikającymi z k.p.a., zawierają podstawę prawną, rozstrzygnięcie, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne.

Za niezasługujący na uwzględnienie uznano również zarzut upływu terminu przedawnienia (punkt III. skargi).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zgodnie z akapitem trzecim, każdy akt właściwego organu, informujący beneficjenta o postępowaniu prowadzonym w sprawie ustalenia ewentualnych nieprawidłowości, powoduje przerwanie okresu przedawnienia. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Jednocześnie w akapicie czwartym tego przepisu postanowiono, iż upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary.

Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy, obliczanie terminu przedawnienia należy rozpocząć od dnia złożenia wniosku o wypłatę refundacji WPR1 nr [...], tj. [...] grudnia 2004r., bowiem jest to zdarzenie powodujące nieprawidłowości, w rozumieniu omawianych regulacji. Przerwanie biegu nastąpiło przez pierwszą informację skierowaną do strony, że prowadzone jest postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wypłaty refundacji wywozowej.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE przyjmuje się, że art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że zawiadomienie zainteresowanego przedsiębiorstwa o przeprowadzeniu kontroli celnej stanowi akt dotyczący śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, który przerywa bieg terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia jedynie wówczas, gdy transakcje, których dotyczy podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, są w tym akcie określone w wystarczająco dokładny sposób (vide: wyrok ETS z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt C-278/02; LEX nr 195672). W niniejszej sprawie, pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Ministerstwo Finansów poinformowało Prezesa ARR o prowadzonym postępowaniu kontrolnym w siedzibie skarżącej (k. 332 akt adm.), zaś Prezes ARR zawiadomił skarżącą pismem z dnia [...] lutego 2007 r. (k. 325 akt adm.) o postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym m. in. w sprawie udokumentowania wprowadzenia produktu do swobodnego obrotu na podstawie deklaracji celnej o numerze druku [...]. Wobec tego przyjąć można, iż już w 2007 roku nastąpiło przerwanie biegu okresu przedawnienia. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie nieprawidłowości zostało wszczęte przed upływem czteroletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

Najpóźniejszy termin przedawnienia ustalony zgodnie z treścią art. 3 ust 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 (8 lat) upłynął z dniem 16 grudnia 2012 r. Decyzja I instancji ustalająca kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia została wydana przez Prezesa ARR w dniu [...] listopada 2012 r. i doręczona skarżącej w dniu 12 listopada 2012 r. (potwierdzenie na k. 65-66 akt adm.), czyli przed upływem tego terminu.

Decyzja orzekająca o ustaleniu kwoty nienależnie zwolnionych przez ARR zabezpieczeń jest – zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ARR- decyzją ustalającą. W przypadku decyzji ustalających postępowanie odwoławcze może toczyć się po upływie terminu przedawnienia, jednakże organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie, nie może także , uchylając decyzje pierwszej instancji, przekazać sprawy do ponownego rozpoznania. Tak więc decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji może być wydana po upływie 8 – letniego okresu przedawnienia. Z taką sytuacja mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzją Prezesa ARR z [...] listopada 2012 r. wydana została w dniu [...] stycznia 2013 r. i doręczona stronie 22 stycznia 2013 r.

Odnosząc się do dowodów przedkładanych przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy zakończonej decyzją administracyjną, której legalność kontroluje. Mając zatem na uwadze, iż stanowią one dokumenty sporządzone po wydaniu zaskarżonej decyzji – pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] marca 2013 r., pisma Ambasador K. w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., a także inne pisma i dokumenty otrzymane przez ARR od władz celnych K. w miesiącu kwietniu lub na początku maja 2013 r. – nie mogły zostać uwzględnione (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 51/10).

W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Wobec tego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.