Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 199/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4, 5, art. 36a, ust. 5, art. 59 a ust.2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka /spr./ sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 503/14 w sprawie ze skargi J. Ś. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza solidarnie od J. Ś. i K. B. na rzecz I. B. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 października 2014 r., sygnatura akt VII SA/Wa 503/14, rozpoznając skargę J. Ś. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2014 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] maja 2013 r. o nałożeniu na skarżących obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z [...] maja 2013 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy oficyny mieszkalnej na działce nr [...] przy ul. [...] w W. Organ administracji ustalił, że skarżący w sposób istotny odstąpili od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. z [...] stycznia 2010 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. i J. B. pozwolenia na budowę (przeniesioną następnie na skarżących) dla inwestycji polegającej na rozbudowie oficyny mieszkalnej na działce nr [...]. Istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego miały, według organu administracji, polegać na "zabudowaniu od strony południowej i zachodniej wejścia do budynku w miejsce istniejącej balustrady, wykonaniu nadbudowy wykusza nad wejściem na całej powierzchni i wysokości ok. 2,20 m, domurowaniu od strony wschodniej attyki na wysokości ok. 0,4 m i zakończeniu jej balustradą oraz wykonaniu wyjścia z antresoli drzwiami balkonowymi". W ocenie organu administracji, odstępstwa są istotne, gdyż dotyczą kubatury obiektu budowlanego.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli I. B., Z. B., M. J. oraz K. B., domagając się rozbiórki budynku w zakresie, w jakim jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Z odwołania wynikało, że odwołujący się twierdzą, iż roboty budowlane wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, wykroczyły poza obrys budynku i tym samym zostały wykonane na nieruchomości, której odwołujący się są współwłaścicielami, bez ich zgody.

Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2014 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał, iż po pierwsze, w postępowaniu powinni brać udział także właściciele nieruchomości sąsiedniej – działki nr [...]; po drugie, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. W szczególności nie wskazano, które ze stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego są istotne, a które nie są istotne, nie wyjaśniono, czy doszło do odstępstwa od innych warunków pozwolenia na budowę, nie sprawdzono, czy zrealizowana inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy oraz nie przeanalizowano, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa i w związku z tym, czy nie jest wymagane wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W skardze skarżący kwestionowali przyjęcie przez organ odwoławczy, że stronami postępowania powinni być także właściciele nieruchomości sąsiedniej. Przyznając, że budynek, którego dotyczy sprawa, przylega do budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości, twierdzili, że postępowanie nie dotyczy interesu prawnego właścicieli tej sąsiedniej nieruchomości. Podnieśli, że budynek, którego dotyczy sprawa, nie powoduje żadnych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz że ci właściciele nie żądali dopuszczenia ich do udziału w sprawie. Ponadto zakwestionowali stanowisko organu administracji, według którego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W toku postępowania (w piśmie z 27 października 2014 r.) skarżący podnieśli, że 6 marca 2012 r. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. o zakończeniu budowy, a organ ten w dniu 23 marca 2012 r. wydał zaświadczenie, w którym stwierdził, że zawiadomienie to spełnia wymagania określone w art. 57 Prawa budowlanego. W związku z tym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący twierdzili, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania dotyczącego istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Sąd pierwszej instancji, uwzględniając skargę uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Za wadliwy uznał pogląd organu administracji, że stronami postępowania powinni być oprócz inwestora i współwłaścicieli nieruchomości, na której znajduje budynek, którego dotyczy sprawa (I. B., Z. B., K. B. oraz M. J.), także właściciele sąsiedniej nieruchomości. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że właściciele tej nieruchomości nie zgłaszali swojego udziału w postępowaniu, a organ odwoławczy nie wykazał, aby postępowanie naruszało ich interes prawny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, samo usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy, nie uzasadnia uznania właścicieli nieruchomości sąsiedniej za stronę postępowania. Konieczne jest wykazanie, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oddziaływają na budynek usytuowany na sąsiedniej nieruchomości i tym samym naruszają interes prawny właścicieli tej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji przyjął przy tym, że w rozpoznawanej sprawie nie stosuje się art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Sąd pierwszej instancji nie zaakceptował też stanowiska organu odwoławczego, sprowadzającego się do twierdzenia, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stwierdził w związku z tym, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji ocenił inwestycję na podstawie przeprowadzonej kontroli, projektu budowlanego oraz sporządzonej na zlecenie inwestorów oceny technicznej. Na tej podstawie organ administracji ustalił, że inwestycja została wykonana z istotnymi oraz nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym za istotne uznano te, które spowodowały zmianę kubatury obiektu budowlanego. Dalej stwierdził, że chociażby jedno istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego uzasadnia zastosowanie procedury przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, według którego nie przeprowadzono oceny stanu faktycznego pod kątem potrzeby wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Za niezasadne uznał zalecenia organu odwoławczego dotyczące sprawdzenia zgodności zrealizowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Stwierdził w związku z tym, że badanie zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy ma miejsce w trakcie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła I. B. Przytaczając podstawy kasacyjne zarzuciła naruszenie:

- art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że przepis ten może być stosowany w stosunku do wykonanych robót budowlanych oraz przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że przedstawiona przez inwestora ocena techniczna robót budowlanych wykonanych niezgodnie z pozwoleniem na budowę powoduje brak możliwości nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mimo niesprawdzenia zgodności zrealizowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy oraz prawem własności nieruchomości, na której została ona wykonana,

- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że znajduje on zastosowanie tylko przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie także w postępowaniu dotyczącym projektu budowlanego zamiennego,

- art. 1 oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie kontroli oraz niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności z uwagi na nieskonfrontowanie zarzutów skargi ze stanowiskiem organu administracji oraz zgromadzonym materiałem dowodowym,

- art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego przyjęcia, iż został naruszony ostatni z powołanych przepisów,

- art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku uznania, że właściciele nieruchomości sąsiedniej nie są stronami postępowania,

- art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na uwzględnieniu skargi na skutek błędnego uznania, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy tymczasem organ ten wyjaśnił, czy inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, czy nie narusza prawa własności współwłaścicieli działki nr [...] oraz nie wyjaśnił kwestii związanych z usytuowaniem budynku w stosunku do sąsiedniej działki nr [...].

W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Trafnie w skardze kasacyjnej zarzuca się naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku uznania, że właściciele nieruchomości sąsiedniej (działek nr [...] i nr [...]) nie są stronami postępowania. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), gdyż ten przepis stanowi jedynie podstawę do ustalenia stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Rozpoznawana sprawa dotyczy zaś tak zwanego postępowania naprawczego, w szczególności postępowania prowadzonego w związku ze stwierdzeniem istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym postępowaniu strony określa się na podstawie art. 28 k.p.a. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że właściciele wskazanych działek są stronami postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, skoro są właścicielami nieruchomości, przy granicy której usytuowany jest budynek, którego dotyczy sprawa. Ponadto, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, stwierdzone istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego znajdują się w takiej części budynku, że mogą oddziaływać na nieruchomość sąsiednią. Nie są to zmiany w stosunku do projektu tego rodzaju, że z całą pewnością są obojętne dla właścicieli nieruchomości sąsiedniej. W końcu – jak wynika z akt sprawy – właściciele sąsiedniej nieruchomości, w szczególności J. G., W. G. oraz M. G. byli stronami postępowania, w którym wydano decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. B. i J. B. pozwolenia na rozbudowę oficyny, czyli decyzji, której wykonanie podlega kontroli w rozpoznawanej sprawie, a nadto – jak wynika z dokumentów złożonych w równolegle rozpoznawanej sprawie II OSK 1347/15 – osoby te 4 grudnia 2007 r. zawarły ze Z. B., K. B., J. B. oraz J. B. porozumienie, w którym określono wzajemne zasady zabudowy sąsiadujących nieruchomości. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy rozbudowie budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy nieruchomości, której są właścicielami, dotyczy ich interesu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wobec takiej treści przepisu niezasadne są stwierdzenia Sądu pierwszej instancji, z których wynika, że Sąd ten możliwość uznania określonego podmiotu za stronę postępowania uzależnia od naruszenia interesu prawnego. Jeszcze raz należy podkreślić, że w świetle art. 28 k.p.a., w celu uznania kogoś za stronę wystarczy, aby postępowanie dotyczyło jego interesu prawnego.

Zatem, pominięcie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji stron postępowania uzasadniało uchylenie, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzji tego organu i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Pominięcie stron postępowania stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 28 k.p.a.) i powoduje, że organ administracji musi ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, już z udziałem pominiętych podmiotów.

Zgodzić się też trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego, według którego organ administracji pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przy czym nie wszystkie argumenty w tym zakresie można podzielić.

Organ pierwszej instancji ustalił, że jedno z odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegało na nadbudowaniu wykusza. Takie odstępstwo jest, w świetle art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, odstępstwem istotnym, gdyż prowadzi do zwiększenia kubatury obiektu budowlanego (art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego). Już to uzasadniało zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nie było przy tym konieczne rozstrzyganie, czy pozostałe odstępstwa też są istotne.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, projekt budowlany zamienny musi być sporządzony z uwzględnieniem wszystkich zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Następnie tak sporządzony projekt budowlany zamienny podlega ocenie z uwzględnieniem art. 32-35 Prawa budowlanego. Wynika to z tego, że te przepisy stosuje się w razie wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, która jest konieczna w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a ust. 1 i 3 Prawa budowlanego). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5 Prawa budowlanego jest zaś stosowane wówczas, gdy bez wymaganej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę inwestor w sposób istotny odstąpi od zatwierdzonego projektu na budowę. Zatem, także w tym ostatnim postępowaniu należy projekt budowlany zamienny oceniać pod kątem przepisów art. 32-35 Prawa budowlanego, oczywiście tylko w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym zatwierdzając projekt budowlany zamienny organ administracji bada, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego są m.in. zgodne z przepisami technicznymi oraz przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego), a więc także decyzją o warunkach zabudowy, jeżeli nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Bada też, czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mieszczą się w zakresie, jakim inwestor posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taki obowiązek wynika z tego, że w postępowaniu dotyczącym istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego stosuje się art. 32 Prawa budowlanego, zaś zgodnie z ustępem czwartym punkt 2 tego przepisu, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oznacza, że muszą się one mieścić w zakresie posiadanego przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tych kwestii, jak słusznie zarzuca się w podstawach kasacyjnych, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił. W tym zakresie trafny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i niezasadne są odmienne w tym zakresie twierdzenia Sądu pierwszej instancji.

Pozostałe podstawy kasacyjne nie są trafne. W szczególności nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do wykonanych robót budowlanych. To, że powołany przepis stosuje się także do wykonanych (zakończonych) robót budowanych wynika z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w którym przewiduje się wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właśnie wówczas, gdy budowa została zakończona.

Mając to wszystko na uwadze NSA uwzględnił skargę kasacyjną. Jednocześnie NSA uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. W szczególności skoro – jak wskazano – istniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy at. 138 § 2 k.p.a., to skarga na decyzję organu odwoławczego powinna była być oddalona. W związku z tym NSA na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Oddalając skargę NSA miał na uwadze, że nie jest zasadne stanowisko skarżących, iż z uwagi na zawiadomienie przez nich o zakończeniu budowy i niewniesienie od tego zawiadomienia sprzeciwu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W., nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania dotyczącego istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem NSA rozpoznającego niniejszą sprawę, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 Prawa budowlanego jedynie wtedy, gdy została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Postępowanie takie jest natomiast dopuszczalne, gdy inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy, a właściwy organ nie wniósł w drodze decyzji administracyjnej sprzeciwu od tego zawiadomienia. W ocenie NSA, istnieje istotna różnica pomiędzy zakończeniem procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a zakończeniem tego procesu poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy. W pierwszym przypadku organ administracji wydaje decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 Prawa budowlanego). Właściwy organ administracji wydaje decyzję administracyjną jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie zarówno do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak i zgłoszenia zakończenia robót budowlanych inwestor dołącza oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami (art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego), jednakże jedynie w przypadku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ administracji przeprowadza obowiązkową kontrolę obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego). Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony poprzez zgłoszenie zakończenia robót budowlanych, prowadzeniu później postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stoją na przeszkodzie względy wywodzące się z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), gdyż w tym przypadku decyzja nie jest wydawana. Ponadto kontrola wykonania obiektu budowlanego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym ma charakter formalny i pośredni. Opiera się bowiem na oświadczeniu kierownika budowy, a nie na bezpośrednich ustaleniach organu administracji. Zatem, w ocenie NSA, w przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, które stanowiłyby podstawę uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wobec uchylenia wyroku, którym uwzględniono skargę, NSA na mocy art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od skarżących na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, na które złożył się jedynie wpis od skargi kasacyjnej, gdyż uczestniczka postępowania I. B., będąc radcą prawnym, osobiście prowadziła sprawę.