Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 902/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 12 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska /spr./, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz W. L. kwotę 800 /osiemset/ złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3/ stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] nr [...] uznającą zgłoszenie celne samochodu ciężarowego używanego marki Ford Transit dokonane przez W. L., za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym rodzaju i taryfikacji oraz wartości celnej zgłoszonego towaru.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w dniu [...] W. L. dokonał zgłoszenia celnego towaru opisanego jako samochód ciężarowy używany marki "Ford Transit", rok produkcji 2001, wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi fakturę Nr [...] z dnia [...] określającą cenę sprzedaży w/w samochodu na kwotę 7.250,00 EUR, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...], dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą nr [...] z dnia [...] i świadectwo pochodzenia [...]. Zgłaszający zadeklarował wartość celną towaru w kwocie 7.330,00 EUR, doliczając do wartości transakcyjnej koszty transportu w wysokości 80 EUR oraz dokonał klasyfikacji auta do kodu PCN 870421999 właściwego dla pozostałych pojazdów samochodowych do transportu towarowego o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton, z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym, o pojemności do 2500 cm3 włącznie.

Organ celny I instancji, w oparciu o przepis art. 70 § 1 kodeksu celnego dokonał czynności weryfikujących zgłoszenie w zakresie wysokości deklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości samochodu i jego klasyfikacji taryfowej i uznał to zgłoszenie za nieprawidłowe.

W wyniku dokonanej rewizji celnej stwierdzono: pojazd w nadwoziu typu furgon, posiadający 6 miejsc siedzących i stałą przegrodę.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. zaklasyfikował importowany towar wg kodu PCN 870332901, właściwego dla pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi / kombi / oraz samochodami wyścigowymi, o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm3, lecz nie przekraczającej 2500 cm3, używanych, powyżej 4 lat. Określił również wartość celną przedmiotowego samochodu na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 kodeksu celnego na kwotę 41.421,00 PLN / 10.362,74 EUR /.

Wobec złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. odnosząc się do sporu dotyczącego klasyfikacji towaru do właściwego kodu PCN Taryfy celnej wskazał, iż organy celne stoją na stanowisku, że towar ten należy klasyfikować do kodu PCN 8703 32 90 1 Taryfy celnej, zaś strona podnosi, ze właściwym kodem jest kod PCN 8704 21 99 9, właściwy dla samochodów ciężarowych.

Podkreślił, że o wyborze właściwej pozycji PCN decyduje główna funkcja pojazdu, która wynika m.in. z jego budowy i wyposażenia. Różnica między przeznaczeniem samochodów kwalifikowanych do pozycji taryfy celnej 8703 i 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z pozycji 8704 służą do transportu towarowego, nie służą natomiast również do przewozu osób. Zaś pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób, to znaczy że podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób, ale można przewozić nimi towary bez konieczności zmiany konstrukcji pojazdu.

Ustosunkowując się do wartości celnej samochodu marki Ford Transit Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, iż zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów w rozumieniu art. 23 § 1 Kodeksu celnego jest zaś wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Jednocześnie podkreślono, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W świetle tego przepisu wiarygodność faktury obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że o zakwestionowaniu ceny wynikającej z faktury zadecydował fakt, iż odbiegała ona znacznie od cen zawartych w katalogu notowań pojazdów samochodowych na rynku zagranicznym "Eurotax Schwacke Liste SPS-D" 12/2002 str. 135. Wartość celną samochodu organ celny I instancji ustalił na kwotę 10.362,74 EUR na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego stosując metodę tzw. "ostatniej szansy".

Organy celne podniosły, że zastosowanie metod określonych w art. 25 i 26 Kodeksu celnego jest problematyczne, bowiem znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia jest niemożliwe. Z kolei metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku importu towarów dla celów handlowych. Również metoda wartości kalkulowanej oparta na koszcie produkcji importowanych towarów opisana w art. 28 Kodeksu celnego nie może stanowić podstawy ustalenia wartości celnej używanych samochodów z uwagi na to, że samochody używane nie są produkowane jako takie. W tej sytuacji do ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu zastosowano metodę wynikająca z art. 29 Kodeksu celnego tzw. metodę "ostatniej szansy". W celu ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem tej metody można stosować specjalistyczne katalogi podające bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W tym konkretnym przypadku organy celne do obliczeń przyjęły informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny używanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. katalogu EUROTAX 2002 NFZS/PL 12/2002 str. 554. Wydawnictwo EUROTAX jest publikacją comiesięcznie aktualizowaną. W celu stałego śledzenia cen pojazdów wydawca prowadzi ciągłe badania rynku przy pomocy wyspecjalizowanych rzeczoznawców, którzy monitorują największe giełdy oraz komisy samochodowe w kraju. Przy pozyskiwaniu informacji o cenach pojazdów dodatkowo zbierane są dane o stanie technicznym pojazdów, ich przebiegu, okresie i charakterze użytkowania oraz kompletacji wyposażenia. W oparciu o tak zebrane informacje ustalana jest średnia cena po jakiej jest oferowany dany pojazd w miesiącu wydania publikacji w odniesieniu do modeli wyposażonych standardowo i posiadających uśrednione przebiegi.

Odnosząc się do załączonej przez skarżącego wyceny nr [...] z dnia [...]. sporządzonej przez rzeczoznawcę techniki samochodowej podniósł, że przedmiotowy samochód został zwolniony z dozoru celnego w dniu [...], zatem stan auta określono w chwili gdy nie podlegało ono już dozorowi celnemu, a zgodnie z art. 85 kodeksu celnego, przy ustalaniu należności celnych istotny jest stan towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego tj. [...]. Dlatego ta opinia nie może stanowić przekonywującego dowodu w sprawie.

Ponadto wskazał, że rzeczoznawca ustalił wartość bazową brutto tego pojazdu na podstawie notowań zawartych w katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe XII-2002" korygując ją o elementy takie jak stan utrzymania, dbałość o pojazd, liczbę właścicieli oraz regionalną sytuację rynkową. A Katalog ten nie wyszczególnia korekt z tytułu wystąpienia tych elementów. Natomiast zgodnie z informacjami zawartymi w tym Katalogu wartość bazowa modelu powinna zostać powiększona o ponad standardowy element wyposażenia – ABS – czego Rzeczoznawca nie dokonał. Organ posumował, iż mając to na uwadze, opinia ta nie może być uwzględniona jako dowód w sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania - art. 122, 123, 187 § 1, 191, 200 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i wnosił o jej uchylenie.

Wskazał, że organ administracyjny przy ustalaniu wartości celnej towaru pominął szereg cech indywidualnych pojazdu. Nie odniósł się do kwestii niesprawnej technicznie pompy wtryskowej oraz wyposażenia dodatkowego – systemu ABS – którego pojazd nie posiada, dlatego nie został ujęty w opinii rzeczoznawcy.

Podniósł, że dokonana przez organy celne klasyfikacja towaru stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci: wpisu w dowodzie rejestracyjnym, który jest następstwem określenia głównej funkcji pojazdu przez producenta weryfikowanej dodatkowo przez uprawnione organy w postaci określonej homologacji, opinii rzeczoznawcy, badania technicznego przesądzają – w ocenie skarżącego – iż główna funkcja pojazdu to przewóz towarów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego organy celne nie naruszyły art. 122 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. zaprezentowany w decyzji organu I instancji sposób ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu znajduje podstawę w obowiązujących przepisach prawa i został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów jaka należy do kompetencji organów celnych na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej. W kwestii zarzutu naruszenia art. 123 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, iż zgłaszający złożył oświadczenie w dniu [...], że odstępuje od przysługującego prawa do wypowiedzenia się w sprawie okazanego materiału dowodowego / k. 2 akt celnych / oraz oświadczenie z dnia [...]dotyczące zapoznania się z aktami sprawy nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../

( Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).

Stosownie do treścią art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Przeprowadzając taką kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Może zatem dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzje strona skarżąca.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu dokonania przez organy celne klasyfikacji towaru w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny

oraz wyboru kodu PCN z uwagi na funkcję pojazdu, należy rozważyć go w kontekście naruszenia przepisów postępowania, które zdaniem strony skarżącej, miały znaczenie dla ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie.

W ocenie Sądu uzasadniony jest zarzut naruszenia w postępowaniu celnym art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Przepisy te nakazują organom podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wskazać należy, że według Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 158, poz. 1036 ) do pozycji 8703 zostały zakwalifikowane pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób

( inne niż z pozycji 8702 ), włącznie z samochodami osobowo -towarowymi ( kombi ) oraz samochodami wyścigowymi. W pozycji 8704 mieszczą się zaś pojazdy samochodowe do transportu towarowego. W Wyjaśnieniach do taryfy celnej, dotyczących pozycji PCN 8703 podano natomiast, że określenie "samochody osobowo - bagażowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób ( wraz z kierowcą ), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Taryfa celna klasyfikuje zatem pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia. Przytoczone przepisy prawne, jak i inne przepisy prawa celnego nie ustalają jednak żadnych kryteriów ( czy środków dowodowych ) pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej. Nie pozwalają odpowiedzieć na pytanie - zwłaszcza w odniesieniu do samochodów o podwójnym przeznaczeniu ( do przewozu osób i towarów ) - jakie względy decydują o tym, że samochód jest przeznaczony "zasadniczo" do przewozu osób albo jest "zasadniczo" samochodem towarowym. Nie można wobec tego podzielić stanowiska organu celnego, że dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru wiążące i wystarczające są postanowienia dotyczące nomenklatury taryfowej Taryfy celnej.

Strona w toku postępowania celnego złożyła zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, wydane w oparciu o zagraniczną homologację auta, stwierdzające, że sprowadzony pojazd jest samochodem ciężarowym. Potwierdził to organ celny w wyniku przeprowadzonej rewizji pojazdu. Zgodnie z wynikiem rewizji celnej wypełniono formularz zgłoszenia celnego, wskazując na rodzaj zgłaszanego do odprawy celnej pojazdu jako ciężarowy.

Wynik badania technicznego pojazdu nie był więc kwestionowany przez organy celne. Nie przeprowadzono przy tym żadnych dowodów przeciwko treści i prawdziwości danych zawartych w tym dokumencie dokonując własnej dowolnej jego oceny i ustalając stan faktyczny odmienny od stwierdzonego dokumentami.

Tym samym organy celne naruszyły granice swobodnej oceny dowodów przy ocenie zebranego materiału dowodowego. I sama deklaracja, iż " dążąc do realizacji zasady prawdy obiektywnej organ celny podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego" bez wyraźnego wskazania na konkretne dowody potwierdzające lub zaprzeczające określonym faktom nie jest wystarczające do realizacji zasady prawdy obiektywnej.

Złożone przez stronę w toku postępowania sądowego dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego oraz świadectwa homologacji potwierdzają rodzaj i przeznaczenie zgłoszonego pojazdu jako ciężarowego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ celny obowiązany będzie uwzględnić jako dowód informacje w tych dokumentach zawarte, zgodnie z przepisem art. 194 Ordynacji podatkowej, jeżeli nie przeprowadzi dowodów przeciwko prawdziwości danych tam zawartych.

W niniejszym postępowaniu organy celne dokonując oceny spornego samochodu z pominięciem złożonych przez stronę dowodów z dokumentów i nie popartą żadnymi innymi dowodami naruszyły przepisy postępowania - art. 191, 122 i 187 Ordynacji podatkowej - które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za uzasadnione.

Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów prawa procesowego, prowadzące do wadliwych ustaleń faktycznych co do rodzaju i przeznaczenia importowanego samochodu pozwala uznać również za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej klasyfikacji celnej, co stanowi naruszenie prawa materialnego, a nie zostało wprost wyrażone w skardze. W skardze określono to naruszenie jako błędną klasyfikację celną towaru, a błąd ten polegał, zdaniem skarżącego, na zaklasyfikowaniu importowanego samochodu do pozycji PCN 8703.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy celne klasyfikując sporny samochód do pozycji taryfy celnej 8703 22 19 O bez dostatecznego ustalenia, że jest to samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób niewłaściwie zastosowały ten przepis prawa ( kod taryfy celnej 8703 22 19 0 ) zawarty w załączniku do wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

W rozpatrywanej sprawie organy celne dokonały klasyfikacji taryfowej importowanego samochodu, nie uwzględniając danych wynikających z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, wydanym w oparciu o zagraniczną homologację powołując się na różne nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej wynikające z odrębnych regulacji ( np. z ustawy Prawo o ruchu drogowym Dz. U. nr 98 poz. 602 z 1997 r. ze zm. ), co może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej i nie powinno mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła.

Odnosząc się do tego stanowiska, należy zgodzić się z organem celnym, że poszczególne dziedziny prawa różnią się między sobą przedmiotem regulacji. W konsekwencji mogą się również różnić metodą regulowania, a także językiem ( używać specyficznych pojęć i określeń ). W ramach prawa celnego można więc wprowadzać pojęcia i terminy nieznane innym gałęziom prawa.

Należy jednak pamiętać, że prawo celne wchodzi w zakres konstytucyjnego systemu prawa, składającego się z elementów wzajemnie ze sobą powiązanych, gdzie funkcjonuje zasada spójności bądź jednolitości systemu prawa.

W niniejszej spawie Sąd stwierdził, iż powoływanie się na swoistą odrębność prawa celnego dla uzasadnienia zaprezentowanego sposobu jego stosowania prowadzi do podważenia odmienności tej gałęzi prawa właściwie rozumianej. Trudno bowiem nie zauważyć, że sformułowany w rozpatrywanej sprawie postulat niezależności prawa celnego od innych dziedzin czy gałęzi systemu prawa może być wykorzystywany jako uzasadnienie wykorzystywania tego prawa do realizacji doraźnych celów, co stanowi niebezpieczeństwo nadużycia prawa.

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi w zakresie wartości celnej importowanego towaru, Sąd podzielił argumentację przedstawioną przez organy celne w tym zakresie. Jednakże uznał za konieczne ponowne zbadanie przez organ celny prawidłowości ustalonej wartości celnej towaru przy zmianie jego klasyfikacji taryfowej.

Organ celny przy ustaleniu wartości celnej importowanego towaru prawidłowo powołał i zastosował obowiązujące przepisy.

Zgodnie z art.85§ l Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

W myśl zaś art. 23 § 1 Kodeksu wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy.

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego ( art. 23 § 7 Kodeksu celnego ).

Wiarygodność faktury, rachunku, czy umowy obejmuje nie tylko autentyczność tego dokumentu, ale także wiarygodność wskazanej w nim ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona ( 23 § l i art. 85 § l Kodeksu celnego ).

Organy celne miały zatem prawo nie zgodzić się z ceną podaną przez importera samochodu. Przeprowadzona analiza uśrednionych cen pojazdów tego samego typu, o tym samym roku produkcji co pojazd sprowadzony przez stronę, na rynku zagranicznym, wykorzystując do tego celu katalog "Eurotax Schwacke " 12/2002, wykazała, że cena zawarta w załączonej do zgłoszenia umowie znacznie odbiega od cen wskazanych w powyższym katalogu. Jak wynika z materiałów zebranych w aktach sprawy importowany samochód był technicznie sprawny, uzyskał bowiem zaświadczenie o dopuszczeniu go do ruchu bez konieczności przeprowadzania napraw.

Zdaniem Sądu, wymienione okoliczności pozwalały stwierdzić, że zaszły uzasadnione przyczyny zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji służących do określenia wartości celnej, zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Jak wyjaśniono to w zaskarżonej decyzji, postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO ). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej ( Dz. U. z 1999 r., Nr 80 poz. 908 ).

W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-28 Kodeksu celnego stosując je w kolejności wynikającej z przepisów. Dopiero jeżeli zastosowanie żadnej z metod wcześniejszych nie jest możliwe, wartość ustala się tzw. metodą "ostatniej szansy" wynikającą z art. 29 Kodeksu celnego z zastosowaniem odpowiednich środków, zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu i przepisów działu III Kodeksu celnego.

Zgodzić się należy z organami celnymi, iż w przypadku zakwestionowania przez nie wartości transakcyjnej importowanego samochodu używanego, wartość ta nie może z uwagi na specyfikę towaru, być ustalona metodami wskazanymi w art. 25 – 28 Kodeksu celnego. Argumentacja zawarta w uzasadnieniach rozstrzygnięć, poparta wytycznymi Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej w sprawie ustalania wartości celnej w tym zakresie nie budzi wątpliwości i nie jest przez sąd kwestionowana. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyłączono możliwość ustalenia wartości celnej przez porównanie z cenami towarów identycznych lub podobnych (art. 25-26 Kodeksu celnego), akcentując że sprowadzony samochód był używany, a nie można porównywać ze sobą towarów używanych, gdyż stopień zużycia może być różny. Także ustalenie wartości celnej towaru za pomocą metody ceny jednostkowej towarów identycznych i podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) nie było możliwe, gdyż tą metodę stosuje się w stosunku do importu towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach. W sprawie nie mogła mieć także zastosowania metoda wartości kalkulowanej ( art. 28 Kodeksu celnego), gdyż samochody używane nie są produkowane jako takie i nie można opierać się na wyliczonym koszcie ich produkcji. Z tego powodu należy zgodzić się z twierdzeniem, że zastosowanie metody "ostatniej szansy" na podstawie art. 29 Kodeksu celnego było uzasadnione.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy", istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji - tak jak zastosowany w niniejszej sprawie - Katalog "EUROTAX".

Ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" poprzez odliczenie, od wartości rynkowej pojazdu tej samej marki i rocznika z katalogu, należności podatkowych w odniesieniu do używanych pojazdów następuje z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednakowe traktowanie wszystkich importerów pojazdów używanych. Powyższy katalog jest opracowywany przy pomocy wyspecjalizowanych rzeczoznawców i jest co miesiąc aktualizowany. W tym celu prowadzone są ciągłe badania rynku przy udziale wyspecjalizowanych rzeczoznawców, którzy monitorują największe giełdy oraz komisy samochodowe. W oparciu o zebrane informacje ustalana jest średnia cena po jakiej jest oferowany dany pojazd w miesiącu wydania publikacji.

Sąd uznał, że zaprezentowane w decyzji organu celnego obliczenie wartości celnej z wykorzystaniem tego katalogu, zostało dokonane prawidłowo. Uwzględniono przy tym stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia.

W skardze strona powoływała się na niesprawną technicznie pompę wtryskową oraz brak wyposażenia dodatkowego w postaci systemu ABS, co obniża - zdaniem skarżącego - wartość przedmiotowego samochodu.

Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdził, iż organ celny jest obowiązany do ustalenia wartości celnej, zgodnie ze stanem pojazdu w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a więc także z uwzględnieniem uszkodzeń oraz wyposażenia dodatkowego lub jego braku, na co wskazywała strona skarżąca. Jednakże w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, w wyniku przeprowadzonej rewizji pojazdu samochodowego, nie stwierdzono żadnych uszkodzeń, ustalono zaś, że pojazd jest wyposażony w system ABS, co skarżący potwierdził składając swój podpis na formularzu i nie kwestionował tego w formie zarzutu w toku postępowania przed organami celnymi. Organ celny w procesie kalkulacji wartości celnej nie powiększył jednak wartości rynkowej o dodatkowe wyposażenie przedmiotowego pojazdu w system ABS, a więc ten zarzut pozostaje bezprzedmiotowy.

Złożona przez skarżącego wycena z dnia [...]., sporządzona przez rzeczoznawcę techniki samochodowej nie mogła stanowić podstawy ustalenia należności celnych – gdyż jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy - zgodnie z art. 85 Kodeksu celnego przy ustalaniu należności celnych istotny jest stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego tj. w niniejszej sprawie w dniu [...]. I słusznie podniósł organ celny, że nie można ustalić czy stan pojazdu z dnia zgłoszenia celnego był identyczny / tożsamy / ze stanem pojazdu z dnia sporządzenia opinii.

Jednakże przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny zobowiązany będzie zbadać, czy zmiana klasyfikacji taryfowej importowanego samochodu ma wpływ na prawidłowość tak ustalonej wartości celnej tego towaru. Pamiętając przy tym, iż ewentualna zmiana wartości celnej nie może być dla skarżącego mniej korzystna od dotychczas ustalonej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając, iż nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zgodnie z art. 152 cyt. ustawy.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 tej ustawy.