Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1678/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, 229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 64
journal: Dz.U. 1991 nr 44 poz 194
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 10 maja 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych.
article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. C., H. M. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E/ C., H. M. i M. L. od decyzji Starosty L. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w J., gminie S., stanowiącej dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Naczelnika Miasta N. wywłaszczono za odszkodowaniem na rzecz Państwa - w zarząd i użytkowanie Zakładowi [...] w J. - nieruchomość położoną we wsi J., gmina S., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą własność J. L. Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] listopada 1974 r. ww. nieruchomość niezbędna była pod rozbudowę ośrodka gospodarczego Zakładu [...] w J.

Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. E. C., H. M. i M. L. - spadkobiercy poprzedniego właściciela - wystąpili o zwrot nieruchomości położonej w J., oznaczonej dawniej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. o powierzchni [...]ha – podnosząc, iż nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta L. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w J., gminie S., stanowiącej dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha.

Starosta stwierdził, że w myśl art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo,

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Natomiast stosownie do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie to nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Starosta podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dla nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, położonej w J., oznaczonej uprzednio jako działka nr [...] o pow. [...] ha, po wywłaszczeniu założono księgę wieczystą Kw Nr [...] i w dniu [...] września 1976 r. w dziale II jako właściciela wpisano Skarb Państwa w zarządzie i użytkowaniu Zakładu [...] w J. (zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego w N. z dnia [...] września 1976 r.). Przedmiotowa nieruchomość następnie weszła w skład nieruchomości. oznaczonej jako działka ewid. nr [...] i łącznie z innymi nieruchomościami pozostawała w zarządzie i użytkowaniu Zakładu [...] w J., który był częścią składową jednostki badawczo-rozwojowej - Instytutu [...] w B. koło K. Stosownie do przepisów art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44 poz. 194 ze zm.) grunty będące własnością Skarbu Państwa lub gmin, pozostające w zarządzie jednostki badawczo-rozwojowej, stały się przedmiotem użytkowania wieczystego tej jednostki. Na podstawie powołanego przepisu Instytut [...] w B. nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości będących w zarządzie i w użytkowaniu Zakładu [...] w J., objętych księgą wieczystą Kw. Nr [...], oznaczonych jako działki numer [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o pow. [...] ha [...] a, położonych we wsi J., gmina S. i prawo to zostało ujawnione w wyżej wymienionej księdze wieczystej w dniu 16 grudnia 1992 r. (zawiadomienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 16 grudnia 1992 r.). Następnie Księga wieczysta Kw. Nr [...] - po przeniesieniu do Sądu Rejonowego w L. - otrzymała Nr [...], a po migracji i zmianie w formę elektroniczną otrzymała Nr [...]. Powołany przepis art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo rozwojowych stwierdza nabycie z mocy prawa przez jednostki badawczo-rozwojowe prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Reasumując organ uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały negatywne przesłanki zwrotu nieruchomości, a takimi są wyłączenia możliwości dochodzenia roszczenia, wynikające z powołanego przepisu art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca w przepisie tym wyraził zasadę, że roszczenie byłych właścicieli lub ich spadkobierców o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego przed dniem 1 stycznia 1998 r. oraz prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ponadto zauważył, iż nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa tym bardziej wyłącza roszczenie określone w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż niedopuszczalnym byłoby naruszanie prawa powstałego z mocy ustawy przyszłymi uprawnieniami do zwrotu nieruchomości byłych właścicieli lub ich spadkobierców.

Starosta powołał się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 4/05, w którym Sąd stwierdził, że: "Nie jest zatem dopuszczalny zwrot nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa nie włada tą nieruchomością na skutek ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego przed dniem 1 stycznia 1998 r. Ponadto badanie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia - o której mowa w art. 136 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - w sytuacji braku możliwości zwrotu nieruchomości ze względu na fakt, iż ani Skarb Państwa ani właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością, jest bezprzedmiotowe, bowiem w istniejącym w niniejszej sprawie stanie prawnym okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy."

Od decyzji tej odwołanie złożyli E. C., H. M. i M. L. podnosząc, iż organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że podstawą uwłaszczenia jednostki badawczo-rozwojowej tj. Instytutu [...] są przepisy ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, a nie przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Oznacza to, że uwłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło ex lege w dniu 5 grudnia 1990 r., a nie dopiero z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. tj. w dniu 11 marca 1991 r. - w związku z czym konieczne było wydanie decyzji przez Wojewodę [...] potwierdzającej uwłaszczenie jednostki badawczo-rozwojowej. Wpisu do księgi wieczystej użytkowania wieczystego na rzecz Instytutu [...] w B. dokonał Sąd Rejonowy w N. jedynie na wniosek Instytutu, który nie dołączył do wniosku stosownej decyzji i nie wiadomo, czy taka decyzja w ogóle została wydana.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w J., gminie S., stanowiącą dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha.

Wojewoda stwierdził, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został określony jako rozbudowa ośrodka gospodarczego Zakładu [...] w J. - zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] listopada 1974 r. Zgodnie z zawiadomieniem Państwowego Biura Notarialnego w N z dnia [...] września 1976 r. dla przedmiotowej nieruchomości - po wywłaszczeniu - założono księgę wieczystą Kw. Nr [...] i w dniu [...] września 1976 r. w dziale lI jako właściciela wpisano Skarb Państwa w zarządzie i użytkowaniu Zakładu [...] w J.

Następnie nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Instytutu [...] w B. z wpisem do księgi wieczystej w dniu [...] grudnia 1992 r. (zawiadomienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1992 r.). Wpisu do księgi wieczystej dokonano na wniosek Instytutu na podstawie art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa lub gmin, pozostające w zarządzie jednostki badawczo-rozwojowej stają się przedmiotem użytkowania wieczystego tej jednostki.

Organ dodał, że w świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 r.(sygn. akt lI CSK 275/08) prawidłowa wykładnia art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda uznał, że nie może budzić wątpliwości fakt, iż na przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego z wpisem do księgi wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Należy zatem uznać, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Ustosunkował się też do zarzutu odwołujących - iż ustanowienie użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych – i wyjaśnił, że nie jest on organem właściwym do badania prawidłowości wpisu w księdze wieczystej. Nadto organy administracji są związane domniemaniem wynikającym z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje.

Jednocześnie wyjaśnił, iż zgodnie z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie, albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że osoby odwołujące się nie wytoczyły powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, Wojewoda [...] uznał, iż rozstrzygnięcie Starosty L. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w J., gminie S., stanowiącej dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha, jest zasadne i prawidłowe. Jednocześnie wyjaśnił, iż ewentualne wytoczenie wskazanego powództwa oraz dokonanie zmian w księdze wieczystej będzie mogło stanowić podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. C., H. M. i M. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty L.

W skardze powtórzyli swoją argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu od decyzji I instancji.

Stwierdzili, że organy orzekające w sprawie przyjęły za podstawę odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami - zgodnie z którym roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Dodali, iż użytkowanie wieczyste do księgi wieczystej zostało wpisane na podstawie art. 64 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych bez decyzji organu administracji. Taka podstawa wpisu jest nieprawidłowa, gdyż powinien on nastąpić na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Oznacza to, że uwłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło ex lege w dniu 5 grudnia 1990 r., a nie dopiero z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. tj. w dniu 11 marca 1991 r. W związku z powyższym konieczne było wydanie decyzji przez Wojewodę [...] potwierdzającej uwłaszczenie jednostki badawczo-rozwojowej, gdyż bez decyzji wpis jest wadliwy. Ponieważ taka decyzja nie została wydana, dlatego też wpis do księgi wieczystej w ogóle nie powinien zostać dokonany, zaś organ administracji jest zobowiązany i uprawniony do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie - ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2008 r. orzekającą o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w J., gminie S., stanowiącej dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha.

Podstawę prawną w niniejszej sprawie niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 26, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast stosownie do art. 229 tej ustawy, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona we wsi J., gmina S., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność J. L., została wywłaszczona na rzecz Państwa w zarząd i użytkowanie Zakładowi [...] w J., na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. w związku z przeznaczeniem jej - zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] listopada 1974 r. - pod rozbudowę ośrodka gospodarczego Zakładu [...] w J. Dla nieruchomości tej założono księgę wieczystą Kw [...] i w dniu 15 września 1976 r. w dziale II jako właściciela wpisano Skarb Państwa w zarządzie i użytkowaniu Zakładu [...] w J. Następnie przedmiotowa nieruchomość weszła w skład nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] i łącznie z innymi nieruchomościami pozostawała w zarządzie i użytkowaniu Zakładu [...] w J., który był częścią składową jednostki badawczo-rozwojowej - Instytutu [...] w B. koło K.

Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44 poz. 194 ze zm.) grunty będące własnością Skarbu Państwa lub gmin, pozostające w zarządzie jednostki badawczo-rozwojowej, stały się przedmiotem użytkowania wieczystego tej jednostki.

Na podstawie tego przepisu Instytut [...] w B. nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości będących w zarządzie i w użytkowaniu Zakładu [...] Z. w J., objętych księgą wieczystą Kw. Nr [...] - w tym także nieruchomości stanowiącej dawną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha położoną we wsi J., gmina S. - i prawo to zostało ujawnione w wyżej wymienionej księdze wieczystej w dniu 16 grudnia 1992 r.

Powołany przepis art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo rozwojowych stwierdza nabycie z mocy prawa przez jednostki badawczo-rozwojowe prawa użytkowania wieczystego gruntu – zatem wydanie decyzji jest zbędne.

W niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.).

Stanowisko to jest zgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 1996 r. sygn. akt I SA 665/95 stwierdzającym, że: "Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79 poz. 464 ze zm.) i ustawa z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. 1991 nr 44 poz. 194 ze zm.) zawierają te same przesłanki do przekształcenia zarządu w prawo użytkowania wieczystego z tym, że ustawa z dnia 25 lipca 1985 r. nie wymaga decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej nabycie przez jednostkę badawczo-rozwojową prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności znajdujących się na tym gruncie budynków.

Oznacza to, że wnioskodawca uprawniony z art. 64 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych może uzyskać potwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własność budynków w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Przepis art. 64 powyższej ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r."

Należy zatem stwierdzić, że zostały spełnione łącznie obie przesłanki z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i wpis tego prawa do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli dniem 1 stycznia 1998 r.

Ponadto nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa tym bardziej wyłącza roszczenie określone w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - gdyż niedopuszczalnym byłoby naruszanie prawa powstałego z mocy ustawy przyszłymi uprawnieniami do zwrotu nieruchomości byłych właścicieli lub ich spadkobierców.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem, zaś kwestia zbędności gruntu na cel jego wywłaszczenia - nie ma znaczenia dla sprawy.

Niniejszy wyrok jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r. II CSK 275/08, LEX nr 484702, stwierdził, że prawidłowa wykładnia art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. I OSK 386/06, LEX nr 290617, stwierdził, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy.

Również w wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r. I OSK 949/07 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 ustawy i uniemożliwia dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w przypadku, gdy przed 1 stycznia 1998 r. ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w zupełności przytoczony wyżej pogląd Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami - uznając skargę za nieuzasadnioną.

Organy obu instancji wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 kpa i zyskując całkowitą aprobatę sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.