Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1447/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 2a, art. 101 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 7, art. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 41 poz 361
law: Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spraw.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, , Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi grupy mieszkańców gminy [...] W., tj. M. K., R.K. i M.K. reprezentowanych przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w zakresie § 7 pkt 1, 2, 3, 15c w przedmiocie przekazania dzielnicom [...] W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] W. 1) oddala skargę w zakresie § 7 pkt 1, 2, 3 uchwały z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Rady [...] W. w sprawie przekazania dzielnicom [...] W. do wykonania niektórych zadań i kompetencji [...] W.; 2) umarza postępowanie w sprawie w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

[...] grudnia 2008 r. Rada Miasta [...] , na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 i Nr 127, poz. 1087 oraz 2006 r. Nr 249, poz. 1826 i poz. 1828), art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z § 44 ust. 3 Statutu m. st. Warszawy , stanowiącego załącznik do uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXII/743/2008 z dnia 10 stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 23, poz. 875 i Nr 141, poz. 4977), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] .

Zgodnie z § 7 uchwały w zakresie nieruchomości [...] , położonych na obszarze właściwej dzielnicy, przekazano dzielnicom do wykonywania następujące zadania i kompetencje:

- określanie lub zmianę stawki procentowej oraz aktualizację opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, zgodnie z art. 73, art. 77, art. 78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (pkt 1),

- ustalanie innego niż ustawowy terminu wnoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (pkt 2),

- udzielanie 50% bonifikaty od opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych, przeznaczonych na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 74 ustawy o gospodarce nieruchomościami (pkt 3),

- wydawanie decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, wezwań i zawiadomień w postępowaniach dotyczących nieruchomości [...] położonych na terenie dzielnicy w sprawach przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości stanowiących własność [...] , w tym do żądania zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, z późn. zm.) (pkt 15 c).

Pismem z 23 maja 2013 r. (data wpływu 27 maja 2013 r.) Stowarzyszenie [...] "[...] " z siedzibą w [...] , działając w imieniu grupy mieszkańców, wezwało Radę [...] , w trybie art. 101 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do usunięcia naruszenia prawa do jakiego doszło w wyniku podjęcia wyżej wymienionej uchwały. W wezwaniu wskazano, iż § 7 pkt 1, 2, 3 uchwały kompetencyjnej naruszają przepisy art. 72 ust. 3, 4, 6, art. 71 ust. 4, art. 78 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 i art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast § 7 pkt 15 lit. c tej uchwały narusza art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Stowarzyszenie wezwało Radę [...] do stwierdzenia niezgodności z prawem ww. zapisów i stwierdzenia nieważności dokonanych w [...] po [...] grudnia 2008 r. aktualizacji opłat wieczystego użytkowania.

Rada [...] nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z 28 czerwca 2013 r. Stowarzyszenie [...] "[...] ", działając w imieniu grupy mieszkańców tj. M. K., R. K. i M. K., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę co do § 7 pkt 1,2, i 3 oraz § 15 c uchwały. W skardze ponowiono zarzuty zawarte w wezwaniu, tj. stwierdzono, że § 7 pkt 1, 2, 3 uchwały kompetencyjnej naruszają przepisy art. 72 ust. 3, 4, 6 art. 71 ust. 4, art. 78 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 i art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś § 7 pkt 15 lit. c tej uchwały narusza art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Uzasadniając te zarzuty skarżący stwierdzili, iż zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami organem właściwym do spraw dotyczących opłat z tytułu użytkowania wieczystego jest organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa, w przypadku [...] organem tym jest Prezydent [...] .

Zdaniem skarżących za organ właściwy nie może być uznany w tym zakresie zarząd dzielnicy, gdyż jest to organ wykonawczy jednostki pomocniczej Miasta i nie ma uprawnień do dokonywania czynności z zakresu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego i udzielania bonifikat. Rada [...] , przekazując mocą uchwały kompetencyjnej wykonywanie określonych zadań zarządom dzielnic, naruszyła przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem ta nie zawiera ani podstawy, ani upoważnienia do przekazania kompetencji Prezydenta jednostkom pomocniczym Miasta lub jej organom. Dlatego też ww. przepisy uchwały kompetencyjnej są sprzeczne z właściwymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszają art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Analogicznie uzasadnili swój zarzut naruszenia przez § 7 pkt 15 c uchwały kompetencyjnej przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zwracając uwagę, że art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy definiuje jednoznacznie organ uprawniony do wydawania decyzji.

W konkluzji wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały kompetencyjnej i uchylenie jej w zaskarżonym zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości.

Argumentując wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że skarżącemu nie przysługuje legitymacja do wniesienia przedmiotowej skargi.

Zdaniem organu, zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego osób reprezentowanych przez Stowarzyszenie. Również sam skarżący nie wskazał, w jaki sposób uchwała ta naruszyła interes prawny tych osób, gdyż ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, iż uchwała kompetencyjna narusza określone przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zdaniem organu powyższe nie jest wystarczające do uznania, iż skarżący posiada interes prawny w kwestionowaniu uchwały kompetencyjnej, zatem nie przysługuje mu legitymacja skargowa w niniejszej sprawie.

Następnie organ wskazał, że podstawę podjęcia uchwały kompetencyjnej stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy oraz art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, które to przepisy prawa stały się wyznacznikiem przedmiotu regulacji uchwały kompetencyjnej.

Zdaniem organu art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym jest przyzwoleniem ustawodawcy na przeniesienie kompetencji wójta, wolą rady gminy, na organ wykonawczy jednostki pomocniczej w zakresie załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, przy czym "załatwianie tych spraw", dotyczy spraw załatwianych, co do zasady, w formie decyzji administracyjnej (także postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy).

Ustawodawca w analizowanym przepisie zezwolił radzie gminy na udzielenie upoważnienia organowi wykonawczemu jednostki pomocniczej oraz organowi jednostek podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1 tej ustawy, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Rada gminy władna jest podjąć uchwałę upoważniającą organy podmiotów wymienionych w tym przepisie do załatwiania określonych indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Organ wyjaśnił, że chodzi tu o sprawy ściśle oznaczone, określone w sposób jednoznaczny treścią uchwały rady i dostosowane do zadań danej jednostki lub podmiotu, a wynikających z postanowień ustawy o samorządzie gminnym, ustaw szczególnych oraz obowiązujących statutów (regulaminów organizacyjnych) regulujących byt prawny danej jednostki lub podmiotu.

Ponadto organ wskazał, iż do postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a samo przekształcenie następuje w drodze konstytutywnej decyzji administracyjnej, zaś postępowanie uregulowane przepisami art. 71-81 ustawy o gospodarce ruchomościami jest postępowaniem szczególnym, do którego odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że sprawy związane z opłatami z tytułu użytkowania wieczystego (określanie lub zmiana stawki procentowej, aktualizacja opłaty, udzielanie bonifikat od opłat rocznych, ustalanie innego niż ustawowy termin wnoszenia opłat) oraz dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności należą do tej kategorii spraw, do których załatwiania rada gminy może - na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy samorządzie gminnym - upoważnić organ wykonawczy jednostki pomocniczej gminy.

Niezależnie od powyższego podstawę prawną "uchwały kompetencyjnej" wyznacza, obok art. 39 ust. 4 ustawy gminnej, ww. przepis art. 11 ust. 1 ustawy warszawskiej. Uprawnienie Rady [...] do przekazania zadań i kompetencji, w myśl art. 11 ust. 1 ustawy warszawskiej, dotyczy zadań i kompetencji (właściwości) wynikającej z ustawy gminnej, powiatowej i ustaw szczególnych.

Reasumując, organ stwierdził, że Rada [...] podejmując skarżoną uchwałę i przenosząc jej mocą niektóre zadania i kompetencje Prezydenta [...] na zarządy dzielnic jako organy wykonawcze jednostek pomocniczych działała zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Pismem z 17 października 2013 r. Stowarzyszenie [...] "[...] " z siedzibą w [...] ustosunkowało się do odpowiedzi na skargę i wskazało, że w przedmiotowej sprawie zarówno Stowarzyszenie, jak i osoby przez nie reprezentowane posiadają interes prawny w rozstrzygnięciu kwestii zgodności z prawem uchwały Rady [...] z [...] grudnia 2008 r. nr [...] w części dotyczącej opłat wieczystego użytkowania. Argumentując powyższe Stowarzyszenie podało, że jest uczestnikiem postępowań ws. aktualizacji opłat wieczystego użytkowania mieszkańców [...] , w związku z wstąpieniem do tych postępowań zgodnie z art.61 K.p.c.

Interes prawny posiadają także osoby reprezentowane przez Stowarzyszenie, gdyż ww. uchwała Rady [...] w skarżonym zakresie dotyczy kwestii związanych z aktualizacją i przyznaniem ulg dotyczących opłat rocznych wieczystego użytkowania oraz przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Osoby, w imieniu których występuje Stowarzyszenie, są posiadaczami prawa wieczystego użytkowania, udziałów w tym prawie, a zatem pomiędzy tymi osobami a właścicielem tych nieruchomości występuje stosunek prawny i faktyczny dotyczący zarówno kwestii opłat, jak i możliwości przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Właścicielem tych nieruchomości jest zaś Miasto [...] .

Zdaniem Stowarzyszenia, uchwała Rady [...] , przenosząc kompetencję organu Prezydenta Miasta na organy dzielnicowe, wkracza w zakres relacji stosunku prawnego pomiędzy organem właściwym w świetle ustawy a użytkownikiem wieczystym. Skarżone przepisy w sposób bezpośredni ingerują w stosunek prawny wieczystego użytkowania i w istotny sposób wpływają na ważność czynności prawnych w tym zakresie tj. konieczności uiszczenia wyższej lub niższej opłaty, skuteczności prawnej wniosku o bezzasadność podwyżki do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i ewentualnie pozwu do sądu rejonowego czy ważności przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawa własności.

Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że art. 11 ust. 1 ustawy warszawskiej w związku z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym uprawnia do przekazania kompetencji organu gminy do organu wykonawczego jednostki pomocniczej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, czyli takich rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej lub innego stosunku administracyjnego. Taki charakter w świetle prawa ma decyzja w zakresie przekształcenia prawa opłat wieczystego użytkowania w prawo własności, ale w przypadku aktualizacji opłat wieczystego użytkowania nie zachodzi taka okoliczność. Sprawy opłat wieczystego użytkowania mają charakter cywilny, zatem twierdzenie organu o administracyjno-indywidualnym charakterze ww. opłat jest sprzeczne zarówno z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jak i sądów administracyjnych. Dokonując aktualizacji (wypowiedzenia) organ nie stosuje przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, z wyjątkiem jednego rozdziału tj. w zakresie doręczeń.

Stowarzyszenie stwierdziło nadto, że skoro art. 39 ust.4 ustawy o samorządzie gminnym nie przewiduje możliwości przekazywania innych spraw niż indywidualne z zakresu administracji publicznej, a opłaty wieczystego użytkowania nie mają w świetle prawa i orzecznictwa charakteru administracyjnego, tylko i wyłącznie cywilny, to Rada [...] nie miała podstaw do przekazania kwestii związanych z aktualizacją, bonifikatami i odroczeniami spłat w zakresie opłat wieczystego użytkowania do jednostek lub organów dzielnicowych.

Pismem z 5 listopada 2013 r. organ odpowiedział na powyższe pismo skarżącego. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę o braku legitymacji skargowej z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Stwierdził, że ani okoliczności przedstawione w skardze, ani w uzupełniającym ją piśmie z 17 października 2013 r. nie świadczą o naruszeniu interesu prawnego osób reprezentowanych przez Stowarzyszenie, jak też samego Stowarzyszenia. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że interes prawny Stowarzyszenia, uprawniający go do skarżenia przedmiotowej uchwały, można wywieść z faktu przystąpienia do toczącego się postępowania cywilnego, na mocy art. 61 § 2 K.p.c. Odnośnie interesu prawnego osób reprezentowanych przez Stowarzyszenie organ podkreślił, że nie został wskazany przepis prawa naruszony skarżoną uchwałą, co wpłynęłoby negatywnie na sytuację prawną tych osób. Dlatego też w ocenie organu osoby te nie posiadają legitymacji skargowej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że przepisem stanowiącym podstawę podjęcia skarżonej uchwały jest, obok art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, art. 11 ust. 1 ustawy o ustroju m. st. Warszawy, będący przepisem wskazującym podstawy prawne funkcjonowania dzielnic, jakimi są ich statuty i uchwały Rady [...] , które przekazują im określone zadania i kompetencje gminne i powiatowe. Wskazał, iż Rada [...] , na mocy tego przepisu, mogła w skarżonej uchwale określić zadania jakie będą wykonywane przez dzielnice. Podał, że zgodnie z § 51 załącznika do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453) oświadczenia woli w zakresie zadań i kompetencji przekazanych dzielnicom [...] do wykonywania składa w imieniu [...] łącznie dwóch członków Zarządu Dzielnicy - na podstawie pełnomocnictw Prezydenta.

Upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości stanowiących własność [...] położonych na terenie właściwej dzielnicy (o czym mowa w § 7 pkt 15 lit. c uchwały) zostało natomiast przekazane zarządom dzielnic mocą art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Ponadto organ zauważył, iż podjęcie skarżonej uchwały nastąpiło w wykonaniu postanowienia § 44 ust. 3 Statutu [...] , stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXII/743/2008 Rady m. st. Warszawy z 10 stycznia 2008 r. w sprawie uchwalenia Statutu miasta Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 23, poz. 875 i Nr 141, poz. 4977), zgodnie z którym kompetencje organów dzielnic w sprawach wymienionych w ust. 2, z wyłączeniem spraw określonych w pkt 4, określa Rada Miasta w odrębnej uchwale.

W piśmie z 10 grudnia 2013 r. Stowarzyszenie zaakcentowało, że nie zmieniało zakresu skargi, tj. "w imieniu grupy mieszkańców", wyjaśniając, że rozważania co do interesu prawnego Stowarzyszenia wynikały wyłącznie z pisma organu, który zastanawiał się nad legitymacją procesową skarżącego i osób reprezentowanych.

W dalszej kolejności został zgłoszony wniosek o dopuszczenie do postępowania Stowarzyszenie [...] "[...] ", także w imieniu własnym Stowarzyszenia w związku z interesem prawnym wynikającym z udziału w postępowaniach sądowych, a w wypadku gdyby Sąd nie podzielił poglądu na temat interesu prawnego Stowarzyszenia, wnoszono o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., gdyż postępowanie dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia.

W kwestii interesu prawnego osób reprezentowanych, ponownie zwrócono uwagę, że z art. 78 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wynika, iż aktualizacji opłat wieczystego użytkowania dokonywać powinien organ właściwy (zarówno jeżeli następuje to z inicjatywy własnej organu, jak też na wniosek strony). Przepis art. 4 pkt 9 tej ustawy wyraźnie określa pojęcie organu właściwego. Zdaniem Stowarzyszenia zmieniając uchwałą kompetencyjną organ uprawniony do dokonywania aktualizacji opłat wieczystego użytkowania (wbrew ustawie), pozbawiono użytkownika wieczystego prawa do aktualizacji opłat wieczystego w trybie art. 81 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Użytkownik wieczysty został także pozbawiony prawa do bonifikaty (art. 74 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i odroczenia terminu spłaty (art. 71 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami) - przez właściwy organ.

W kolejnym piśmie procesowym z 14 kwietnia 2014 r., Stowarzyszenie ponownie zajęło stanowisko w kwestii interesu prawnego osób, w imieniu których złożyło skargę i wskazało, że kwestia zgodności z prawem przepisu dotyczącego kompetencji dzielnic do aktualizacji opłat wieczystego użytkowania wpływa na uprawnienie użytkownika wieczystego, gdyż w przypadku aktualizacji opłaty przez organ niewłaściwy, ww. aktualizacja mogłaby być nieważna z mocy prawa w świetle art. 58 K.c.

Zdaniem Stowarzyszenia orzeczenie w sprawie zgodności uchwały w zakresie przekazania kompetencji dla dzielnic dotyczących aktualizacji opłat użytkowania wieczystego, bezpośrednio wpływa na uprawnienia użytkownika wieczystego w zakresie aktualizacji i uprawnień odwoławczych w trybie art. 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że skoro jedną z podstaw prawnych dla dokonywania wypowiedzeń przez zarządy dzielnic jest uchwała kompetencyjna, to jej zgodność z prawem ma istotne znaczenie prejudycjalne w sprawach wypowiedzeń dokonanych w stosunku do użytkowników wieczystych. Jeżeli kompetencje zarządów dzielnic do wypowiedzenia opłat wieczystego użytkowania wynikające z uchwały kompetencyjnej byłyby niezgodne z prawem, użytkownicy wieczyści mieliby podstawę prawną do wytoczenia powództwa o zwrot nadpłaty (w przypadku uiszczenia żądanych kwot), a w przypadku sporu w wyniku odwołania się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie do sądu o uchylenie aktualizacji.

Stowarzyszenie zwróciło również uwagę, że gdyby użytkownicy wieczyści reprezentowani przez Stowarzyszenie chcieli wystąpić z wnioskami o przyznanie 50% bonifikaty socjalnej albo skorzystać z innego terminu wnoszenia opłat, musieliby wnioski w powyższym przedmiocie kierować do organu właściwego. Tymczasem byłyby one rozpatrywane zgodnie z uchwałą kompetencyjną przez dzielnice. Użytkownik wieczysty ma zatem interes prawny w rozstrzygnięciu zgodności z prawem ww. uchwały, gdyż wniosek należy kierować do organu właściwego, który dokonuje rozstrzygnięcia w sprawie bonifikaty lub odroczenia terminu przez właściwy organ.

Stowarzyszenie wskazało także, że wszyscy reprezentowani przez nie współużytkownicy wieczyści mają ustawowe prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, zgodnie z art. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zgodnie z tą ustawą organem właściwym w ww. sprawie jest Prezydent Miasta, natomiast w świetle uchwały kompetencyjnej - dzielnica/organ dzielnicowy. Zatem określenie, który organ jest właściwy do rozstrzygnięcia wniosków użytkownika wieczystego i wydania decyzji w sprawie przekształcenia, leży w interesie prawnym użytkownika, albowiem w przypadku w którym dokonałby tego organ niewłaściwy, wydana decyzja byłaby nieważna zgodnie z art.156§1 pkt 1 K.p.a.

Pismem z 29 kwietnia 2014 r. organ ustosunkował się do twierdzeń strony skarżącej. Podał, że czynności o charakterze cywilnoprawnym w zakresie zadań przekazanych mocą skarżonej uchwały do wykonywania dzielnicom dotyczące nieruchomości, określone w § 7 pkt 1, 2 i 3 uchwały kompetencyjnej członkowie zarządów dzielnic wykonują w imieniu Prezydenta, na mocy udzielonych im przez niego pełnomocnictw. Zarządy dzielnic dokonując tych czynności nie działają zatem we własnym imieniu, ale w imieniu Prezydenta Miasta, co oznacza, że nie doszło w tym zakresie do przeniesienia kompetencji organu. Organem właściwym jest Prezydent [...] , zaś członkowie zarządów dzielnic zostali umocowani do wykonywania określonych czynności w jego imieniu. Uzupełnieniem powyższego jest regulacja § 51 statutów dzielnic, zgodnie z którą oświadczenia woli w zakresie zadań i kompetencji przekazanych dzielnicom [...] do wykonywania składa w imieniu [...] łącznie dwóch członków Zarządu Dzielnicy - na podstawie pełnomocnictw Prezydenta.

Zadaniem organu przekazanie dzielnicom do wykonywania określonych zadań nie oznacza, że wszystkie te czynności są wykonywane przez zarząd dzielnicy we własnym imieniu. Organ podkreślił, że zarząd dzielnicy podejmuje czynności w swoim imieniu jedynie w zakresie załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, tj. rozstrzyganych co do zasady w formie decyzji administracyjnej (na mocy art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym), zaś w zakresie czynności cywilnoprawnych właściwym organem jest Prezydent, który umocował członków zarządu do działania w jego imieniu, w określonym zakresie.

W kolejnym piśmie procesowym z 13 czerwca 2014 r. Stowarzyszenie podniosło, że zaskarżona uchwała nie stwierdza, że to Prezydent [...] przekazuje kompetencje w zakresie aktualizacji opłat. Zdaniem Stowarzyszenia uchwała przekazuje wprost kompetencje Miasta w zakresie aktualizacji opłat do dzielnic i jego organów, a Prezydentowi pozostawia sposobność przekazywania kompetencji nie wymienionych w uchwale. W ocenie Stowarzyszenia zaskarżona uchwała narusza przepisy prawa określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy Konstytucji. Na rozprawie 16 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżących cofnął skargę w zakresie § 7 pkt 15c uchwały, wyjaśniając, iż w odniesieniu do tego zapisu uchwały między skarżącymi a organem nie ma sporu co do tego, że można przekazać kompetencje co do wydawania decyzji w zakresie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykuły kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej: P.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów we wskazanych w ustawie przypadkach.

W pierwszej kolejności, wobec pojawiających się w toku postępowania sądowoadministracyjnego wątpliwości co do określenia strony skarżącej i konieczności uiszczenia wpisu sądowego, zasadnym wydaje się odniesienie do formułowanych zastrzeżeń.

Zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, można wnieść w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.

Powyższy przepis określa szczególny sposób współuczestnictwa procesowego oraz reprezentacji skarżących w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Kwestie zastępstwa procesowego przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi reguluje art. 35 P.p.s.a. W art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym nastąpiło rozszerzenie kręgu osób, którym można udzielić pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu reprezentowanie za pisemną zgodą mocodawcy oznacza działanie w charakterze pełnomocnika. Grupa mieszkańców gminy może udzielić pełnomocnictwa osobie trzeciej niewymienionej w treści art. 35 § 1 P.p.s.a., która jednak nie podpisuje skargi we własnym imieniu (tak W. Kisiel /w:/ K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, P. Doborz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2007, s. 725).

Wobec braku regulacji szczególnych należy wskazać, że w powyższym przypadku pełnomocnikiem grupy mieszkańców w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być każdy podmiot legitymujący się zdolnością procesową, określoną w art. 26 § 1 P.p.s.a.

W realiach rozpoznawanej sprawy istotna jest możliwość udzielenia przez mieszkańców gminy pełnomocnictwa organizacjom społecznym wymienionym w art. 26 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem sądów administracyjnych organizacja społeczna nie może skarżyć uchwał lub zarządzeń organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z powołaniem wyłącznie na swój cel statutowy – nie jest to bowiem działanie z uwagi na naruszenie własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia kwestionowanych aktów (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., II OSK 1736/09, postanowienie NSA z 2 lutego 2010 r., I OSK 40/10, wyrok NSA z 12 maja 2006 r., II OSK 1457/05, publ. https:/cbois.nsa.gov.pl). Stąd w sprawach dotyczących zaskarżania do sądów administracyjnych uchwał i zarządzeń organów samorządu terytorialnego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznych reprezentujących interesy innych osób (por. wyrok NSA z 12 października 2001 r., II SA 130/01, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Artykuł 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym umożliwia jednak występowanie organizacji społecznej przed sądem administracyjnym jako pełnomocnika grupy mieszkańców, którzy wyrażą na to zgodę. W takim przypadku organizacja społeczna skarży uchwałę lub zarządzenie nie w swoim imieniu, lecz w imieniu mieszkańców. Udzielenie pisemnej zgody na reprezentowanie powoduje, że podmiot legitymujący się taką zgodą działa jako pełnomocnik i podpisuje skargę w imieniu grupy mieszkańców, którą reprezentuje. Przy czym każdy z tych mieszkańców musi być określony z imienia i nazwiska, a pełnomocnik działa w istocie w imieniu każdego ze skarżących osobno. W takim przypadku podmiotem skarżącym jest grupa mieszkańców określonych z imienia i nazwiska, a nie podmiot reprezentujący tę grupę (chyba, że wnosi skargę również w imieniu własnym, to wówczas jest podmiotem skarżącym obok grupy mieszkańców) (por. postanowienie NSA z 28 września 2012 r., II OSK 2173/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Wniesienie przez kilku skarżących skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy stanowi sytuację zaistnienia współuczestnictwa formalnego, które ma charakter zewnętrzny i opiera się na jednorodzajowości i zewnętrznym podobieństwie roszczeń. Konsekwencją uznania, że związek pomiędzy skarżącymi wnoszącymi skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter współuczestnictwa formalnego powoduje, że skuteczność uiszczenia wpisu oraz uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa zależy od dopełnienia powyższych obowiązków w stosunku do każdego ze skarżących indywidualnie. Z istoty współuczestnictwa formalnego wynika obowiązek uiszczenia wpisu w stosunku do każdego ze skarżących (por. postanowienie NSA z 13 października 2009 r., II OZ 848/09, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organizacja społeczna Stowarzyszenie [...] "[...] " wniosła skargę w imieniu grupy mieszkańców gminy [...] . W skład tej grupy wchodzą M. K., R. K. i M. K.

Każde ze skarżących uiściło wpis sądowy, a także dopełniło obowiązku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, czego potwierdzeniem jest pismo kierowane do Rady [...] z 23 maja 2013 r. Wezwanie to okazało się bezskuteczne. Skarga do Sądu została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a.

W następnej kolejności, przed merytoryczną oceną zarzutów skargi, koniecznym stało się zbadanie legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w części określonej w skardze. Winno to nastąpić w odniesieniu do każdego ze skarżących. Podkreślenia przy tym wymaga, że w sprawach ze skarg na akty generalne legitymacja skarżącego ogranicza się do tych postanowień aktu, które godzą w jego interes prawny lub uprawnienie, a zatem nie pozwala na uczynienie przedmiotem rozpoznania i orzekania sądu całego aktu generalnego.

Dopiero istnienie legitymacji skargowej strony skarżącej zezwala na rozpatrywanie merytorycznych zarzutów wniesionej skargi i analizę legalności zaskarżonego aktu. Brak legitymacji prowadzić musi do oddalenia skargi bez badania zasadności zarzutów w niej podniesionych.

Artykuł 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje prawo do wniesienia skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ustęp 2a przywołanego artykułu wskazuje ponadto, że skargę na uchwałę bądź zarządzenie można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.

Kwestia legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym została zatem przez ustawodawcę wyczerpująco w przepisie tym uregulowana. W konsekwencji ocena czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy dotyczące sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. (por. NSA z 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być bowiem jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z 3 września 2004 r., OSK 476/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma zatem charakteru actio popularis, do jej wniesienia nie legitymuje w efekcie ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. OSK 1437/2004, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W konsekwencji, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest bowiem nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu (wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., I OSK 1016/09, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (wyrok NSA z 7 maja 2008 r., II OSK 84/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Warto w tym miejscu wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 września 2008 r., SK 76/06 (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1053) uznał art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przewidujący prawo do zaskarżenia uchwał do sądu administracyjnego jedynie dla tych podmiotów, którzy wykażą się konkretnym indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego, za zgodny z Konstytucją RP.

Jak akcentuje się zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie, interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi mieć oparcie w przepisach prawa, bowiem przepis decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Musi to być nadto interes indywidualny, bezpośredni i realny (por. np. wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Bezpośredniość interesu prawnego dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. O naruszeniu interesu prawnego konkretnej osoby można mówić wówczas, gdy zaistnieje realne jego zagrożenie. Interes prawny musi być także własny. Musi on być wykazany przez skarżącego, gdyż dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania tej skargi (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2009 r., II OSK 1539/09, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Na skarżącym spoczywa zatem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego musi istnieć w dacie wnoszenia skargi a nie w przyszłości.

Podmiot wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, że wszyscy skarżący są użytkownikami wieczystymi nieruchomości stanowiących własność gminy [...] . Uchwała kompetencyjna w zaskarżonej części wkracza w sferę ich uprawnień. Te uprawnienia, które zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami mogą zrealizować, zostały szczegółowo określone w jej przepisach. Zaliczyć do nich należy uprawnienie do ubiegania się o udzielenie bonifikaty (art. 74 ust. 1 ww. ustawy), ustalenie innego terminu zapłaty opłaty rocznej za użytkowanie [...] (art. 71 ust. 4 ww. ustawy), aktualizację opłaty rocznej za użytkowanie [...] (art. 77 ust. 3 ww. ustawy).

Jak wynika z regulacji ustawowych uprawnienia te realizuje organ właściwy, którym jest – stosownie do art. 4 pkt 9 ww. ustawy organ wykonawczy gminy – czyli w rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] .

Uchwała kompetencyjna przekazała powyższe zadania jednostkom pomocniczym czyli dzielnicom. Uprawnienia skarżących przez skarżoną uchwałę w podanym wcześniej zakresie zostały zmodyfikowane. Wpływ na sytuację prawną użytkowników wieczystych polega na tym, że ich uprawnienia są naruszone w tym znaczeniu, że mogą zostać zrealizowane bądź nie przez podmiot nieuprawniony.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skarżący wykazali naruszenie poprzez zakwestionowane przepisy uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. ich uprawnień wynikających z powołanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że przysługuje im legitymacja do zaskarżenia tej uchwały w zakresie § 7 pkt 1,2,3.

Przyjąć wobec tego należy, że zaistniały warunki do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi.

W ramach merytorycznej oceny legalności uchwały w zakresie jej § 7 pkt 1, 2, 3 w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że szczególna prawnoustrojowa struktura gminy [...] , w tym ustawowy wymóg utworzenia dzielnic i ustalania ich zadań sprawia, że wykładnia przepisów ustawy o ustroju miasta [...] , przepisów ustaw określających zadania jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisów statutu miasta i innych uchwał Rady [...] musi uwzględniać odrębności ustrojowe i potrzebę dekoncentracji zadań.

Podkreślenia również wymaga, że przekazanie dzielnicom [...] znacznie większego spektrum zadań niż to ma miejsce w przypadku dzielnic tworzonych w innych miastach, wynika stąd, że obszar aglomeracji [...] jest przestrzennie i ludnościowo duży i wobec tego organy miejskie nie są w stanie racjonalnie wykonywać wszystkich swoich zadań ważnych dla mieszkańców [...] .

Przepisy ustawy o samorządzie gminnym przewidują fakultatywność tworzenia jednostek pomocniczych w strukturze gminy.

Kwestia ta została odmiennie uregulowana przez ustawodawcę w przypadku jednostek pomocniczych [...] . Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustroju [...] utworzenie jednostek pomocniczych w [...] jest obowiązkowe. Obligatoryjność utworzenia dotyczy tylko dzielnic.

Przepisy ustawy [...] mają charakter przepisów szczególnych wobec przepisów ustawy o samorządzie gminnym, co oznacza, że mają one zastosowanie w takim zakresie, w jakim brak jest regulacji określonego zagadnienia w ustawie [...].

Zadania dzielnic [...] zostały ujęte odmiennie niż zadania jednostek pomocniczych w ustawie o samorządzie gminnym. Zgodnie z ustawą [...] podstawą przekazania zadań i kompetencji dzielnicy jest jej statut oraz inne odrębne uchwały Rady [...] . Akty te przekazują dzielnicy zadania:

1) gminne i powiatowe,

2) zlecone gminne z zakresu administracji rządowej,

3) realizowane na podstawie porozumień zawartych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że ustawodawca postanowił wyposażyć dzielnice w szersze spektrum uprawnień niż jednostki pomocnicze w ustawie o samorządzie gminnym. W art. 11 ust. 2 ww. ustawy określone zostały obligatoryjne zadania, które należą do zakresu działania dzielnicy, nazywając je zbiorczo "sprawami lokalnymi". Katalog ten jest otwarty, za czym przemawia użycie przez ustawodawcę zwrotu " w szczególności". Z zadań jakie Rada [...] może przekazać dzielnicom wyłączone są te, które należą do wyłącznej właściwości organów gminy, dotyczące stanowienia aktów prawa miejscowego oraz kwestii o charakterze kontrolnym i nadzorczym (por. M. Augustyniak, Jednostki pomocnicze gminy, Warszawa 2010, s. 238).

Nie ulega wątpliwości, że utworzenie dzielnic [...] związane jest z przekazaniem dzielnicom określonych zadań i kompetencji należących do gminy, ergo dzielnica i jej organy wykonują działalność gminną (op. cit. s. 122). Dzielnice są wyłącznie elementami składowymi gminy i działalność organów dzielnicy należy traktować tak jak działalność organów gminy.

Ustawodawca, stosownie do art. 165 Konstytucji RP, wyposażył jednostki samorządu terytorialnego w osobowość prawną. Przyznał im również prawo własności i inne prawa majątkowe. Gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego działa w sferze prawa cywilnego poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie. Ustawodawca wyposażając gminę w przymiot osobowości prawnej umożliwił jej występowanie zarówno w roli podmiotu prawa publicznego, jak i prawa prywatnego.

Organami gminy są rada gminy, będąca organem stanowiącym i kontrolnym oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta) jako organ wykonawczy. W sferze prawa prywatnego organy gminy występują jako organy osoby prawnej, w sferze prawa publicznego jako organy administracji publicznej. Zaznaczenia wymaga, że nie ma analogii pomiędzy organem osoby prawnej a organem administracji. Organ osoby prawnej wyraża wolę tej osoby, natomiast organ administracji w granicach posiadanych kompetencji własną wolę.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy gospodarki nieruchomościami. Kwestie związane z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność gminy (nieruchomościami gminnymi) określone zostały w przepisach działu II ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przepisach art. 71-81 ww. ustawy uregulowane zostały zagadnienia odnoszące się do opłat i rozliczeń za nieruchomości gruntowe oddane w użytkowanie [...] . Do tych przepisów nawiązują zakwestionowane regulacje uchwały kompetencyjnej.

W sprawie istotne jest zatem określenie roli w jakiej występuje wskazany w tych przepisach właściwy organ, którym zgodnie z art. 4 pkt 9 ww. ustawy jest organ wykonawczy gminy – Prezydent [...] . Z przepisem tym koresponduje przepis art. 11 ust. 1 ustawy, stosownie do którego organem reprezentującym jednostkę samorządu terytorialnego w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest jej organ wykonawczy.

Prawo użytkowania wieczystego jest instytucją prawa cywilnego. Do powstania tego prawa koniecznym jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego oraz wpis tego prawa do księgi [...]. Stroną będącą właścicielem gruntu i oddającą go w użytkowanie [...] może być jedynie Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub związek jednostek samorządu terytorialnego. Co do strony nabywającej grunt w użytkowanie [...] ustawodawca nie wprowadził ograniczeń. Podmiot oddający grunt w użytkowanie [...] pozostaje właścicielem gruntu i pobiera z tego tytułu opłatę roczną od użytkowania wieczystego. Opłaty z tego tytułu mają charakter cywilnoprawny. Spór powstały na gruncie opłat z tytułu użytkowania wieczystego jest typowym sporem cywilnym dotyczącym należności pieniężnej.

Z powyższego wynika, że wskazany w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami organ właściwy – Prezydent [...] nie działa jako organ administracji publicznej, tylko jako organ osoby prawnej - wyrażając wolę tej osoby – czyli gminy [...] . Taki sam charakter mają działania Prezydenta [...] związane z udzieleniem bonifikaty i zmianą terminu opłaty za użytkowanie [...] . Oznacza to, że Prezydent [...] w powyższym zakresie wykonuje działalność gminną. Działa w imieniu gminy, nie działa natomiast jako organ administracji na swoją rzecz.

Z faktu przypisania zadań i kompetencji organowi wykonawczemu będącemu organem osoby prawnej – gminy, nie można wyprowadzić więc wniosku, że gospodarowanie nieruchomościami gminnymi, nie jest zadaniem gminy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ustroju miasta [...] Rada [...] może przekazać dzielnicom zadania i kompetencje gminne.

Uwzględniając powyższe uznać należy, że zaskarżonym § 7 pkt 1,2,3 uchwały kompetencyjnej dzielnicom, jako jednostkom pomocniczym gminy, zostały przekazane nie zadania Prezydenta [...] jako organu, ale zadania gminne, wykonywane przez organ wykonawczy, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że uchwała Rady [...] z [...] grudnia 2008 r. w zaskarżonej części jest zgodna z prawem.

Podnoszona w pismach organu kwestia pełnomocnictw do działania i reprezentacji organów jednostek pomocniczych nie była w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu. Nie są to bowiem kwestie objęte uchwałą w zaskarżonym zakresie.

Informacyjnie wskazać jedynie można, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że jednostka pomocnicza gminy w sferze prawa cywilnego materialnego jawi się jako struktura pozbawiona wszelkich cech samodzielnych podmiotów prawa występujących w obrocie cywilnoprawnym, która nie posiada ani osobowości prawnej, ani zdolności prawnej przyznanej w jakimkolwiek zakresie przez ustawodawcę przepisami prawa.

Zdolność do czynności prawnych jednostki pomocniczej gminy realizuje się tylko w zakresie zdolności do czynności prawnych gminy. Intencją ustawodawcy było, by dzielnice [...] w zakresie cywilnoprawnym (w tym zagadnień dotyczących gospodarowania mieniem) działały w ramach [...] a nie jako odrębny podmiot. Brak odrębnej podmiotowości cywilnoprawnej dzielnic [...] uniemożliwia im samodzielne działanie w obrocie cywilnoprawnym. Brak zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oznacza, że jednostki pomocnicze w [...] [...] nie posiadają zdolności sądowej i zdolności procesowej.

Konkludując, stwierdzić należy, że w sferze prawa cywilnego materialnego i procesowego dzielnice [...] jawią się jako struktury niesamodzielne, a ich występowanie w obrocie prywatnoprawnym jest możliwe w obrębie podmiotowości cywilnoprawnej [...] (por. M. Augustyniak, op. cit. s. 119-120).

Mając wszystkie powyższe względu na uwadze, Sąd uznał, że skarga w zakresie w jakim kwestionuje legalność § 7 pkt 1,2 i 3 uchwały rady [...] w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonania niektórych zadań i kompetencji [...] pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i dlatego skargę tę oddalił na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

W pozostałym zakresie, tj. co do § 7 pkt 15c ww. uchwały Sąd umorzył postępowanie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. uznając, że postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe.

Skarga dotycząca powyższego zapisu uchwały kompetencyjnej została bowiem cofnięta, a okoliczności sprawy nie wskazują, aby to cofnięcie zmierzało do obejścia prawa.