Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 730/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 1, par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 730/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor: WSA Maja Chodacka (spr.), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r., sprawy ze skargi Burmistrza Miasta, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej – Burmistrza Miasta na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] w sprawie obciążenia strony skarżącej, jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 7.183,97 zł oraz odsetkami ustawowymi w kwocie 1.090,98 zł, wynikającymi z tytułu wykonawczego nr [...] wskazującego zobowiązanego: "P" S.A. [...] w K., działając na podstawie art. 17 i art. 18 oraz art. 64c § 1, § 3, § 7 ustawy z dnia 17 czerwca1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do "P" S.A. [...] w K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Burmistrza Miasta

Pismem z dnia [...] października 2006r. "P" S.A., powołując się na art. 33 pkt 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji złożyło zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te zostały zgodnie z art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłane do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska.

W dniu [...] Burmistrz Miasta wydał postanowienie, którym uznał zarzuty za bezzasadne. Zobowiązany złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, uznając, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponadto wskazano, iż zasadny wydaje się być zarzut zobowiązanego, dotyczący prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy organ.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Burmistrz Miasta wydał w dniu [...] postanowienie, którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu stwierdzono, iż skoro tytuł wykonawczy został przyjęty do egzekucji przez organ egzekucyjny to wszczęcie i prowadzenie egzekucji było uzasadnione.

W związku z tym organ egzekucyjny wydał w dniu [...] postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów.

Postanowienie to zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Skarbowej , który w dniu [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą do wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż "P" [...] w K. w likwidacji, zakończył prowadzenie działalności z dniem [...] lipca 2003r. Prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości powstałej w 2006r. W związku z powyższym, skoro w 2006r. "P" [...] w K. w likwidacji nie istniał, to siedziba tego oddziału nie może wyznaczyć właściwości organu egzekucyjnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny pierwszej instancji postanowił uznać zarzuty za zasadne, uznał bowiem, iż wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy błędnie określił zobowiązanego, zatem zasadny był zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Pismem z dnia [...] stycznia 2008r. "P" S.A. zwrócił się z wnioskiem o zwrot kwoty wyegzekwowanej w toku postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami ustawowymi. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił min. pobrane koszty egzekucyjne w wysokości 7.184 zł wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi na dzień [...] lutego 2008r. w wysokości 1.090,98 zł.

Konsekwencją powyższego organ egzekucyjny pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. obciążył stronę skarżącą, jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wraz z odsetkami ustawowymi.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wierzyciel Burmistrz Miasta wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] wskazał w części A tego tytułu wykonawczego dane zobowiązanego tj. "P" S.A. [...] ul. M., [...] K. . i przesłał tytuł do realizacji do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ egzekucyjny w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych uzyskał w dniu [...] października 2006 roku kwotę 1.159.335,42 zł, z której część na podstawie tytułu wykonawczego przekazano wierzycielowi Burmistrzowi Miasta. Za dokonane czynności egzekucyjne pobrano od zobowiązanego koszty egzekucyjne, które w stosunku do tytułu wykonawczego Burmistrza Miasta wyniosły łącznie 7.184,00 zł.

W trakcie prowadzonego postępowania w sprawie zarzutów "P" S.A., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż z deklaracji podatkowych, których egzekucji dotyczy prowadzone postępowanie wynika, iż podmiotem zobowiązanym do uiszczenia należności, na którą wystawiony został tytuł wykonawczy jest "P" S.A. z siedzibą w W. przy ul. S., a nie "P" S.A. [..] z siedzibą w K. przy ul. M.. Ponadto zgodnie z uchwałą nr [...] zarządu "P" S.A. z dnia [...] lipca 2003 roku z dniem [...] lipca 2003 roku uległo zakończeniu postępowanie likwidacyjne jednostki organizacyjnej "P" S.A. [...] w K. w likwidacji.

Organ stwierdził, iż wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy posiadał w materiale dowodowym dotyczącym podatnika między innymi dane z rejestru gruntów, gdzie jest wskazany zarówno właściwy podatnik, jak i posiadane przez niego prawa, a wystawił tytuł wykonawczy przeciwko podmiotowi nie będącemu podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku, co skutkowało błędem co do osoby zobowiązanego.

Zgodnie z art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ

egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża się nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a.

Strona skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła zażalenie na postanowienie sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Burmistrz Miasta nie podzielił poglądu Naczelnika Urzędu Skarbowego, że prowadzenie egzekucji niezgodnej z prawem spowodowane zostało przez wierzyciela. Burmistrz Miasta sporządzając tytuł wykonawczy kierował się danymi zawartymi w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2006 rok składanej przez podatnika, tj. "P" S.A. ul. S., [...] W. [...] w K. ul. M., [...] K. Organem egzekucyjnym właściwym dla "P." S.A. [...] w K., był zdaniem Burmistrza Miasta, Urząd Skarbowy. Strona skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż " w razie stwierdzenia swej niewłaściwości organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65 § 1 kpa, czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu, wstrzymując się od dokonywania czynności " (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 1998r. sygn. akt III SA 918/1997).

Dalej podkreślono, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął do realizacji powyższy tytuł wykonawczy nie stwierdzając w nich żadnych uchybień i dokonał jego realizacji egzekwując kwotę 1.159.335,42 zł. Jak wynika z akt sprawy, w toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posiadał informacje, iż zarząd "P" S.A. z dniem [...] lipca 2003r. zakończył postępowanie likwidacyjne jednostki organizacyjnej "P" S.A. [...] w K. w likwidacji. Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien skierować tytuł wykonawczy do właściwego organu egzekucyjnego lub zwrócić powyższy tytuł wykonawczy na adres organu podatkowego. W związku z tym w świetle powyższych okoliczności nie można uznać, iż to wierzyciel Burmistrz Miasta spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej, w postanowieniu przywołanym na wstępie, a utrzymującym w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdził, iż organ egzekucyjny pierwszej instancji badając tytuł wykonawczy pod względem formalnym nie stwierdził żadnych uchybień, które skutkowałyby zwrotem tytułu wierzycielowi i postanowił o skierowaniu tytułów do egzekucji. W tytule wykonawczym wierzyciel oznaczył zobowiązanego, jako "P" S. A. [...] z siedzibą w K, ul. M. Organem egzekucyjnym właściwym miejscowo był w takiej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego i do tego też organu egzekucyjnego wierzyciel skierował przedmiotowe tytuły wykonawcze. W toku postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne okazało się, iż podatnikiem podatku od nieruchomości jest "P" S.A. z siedzibą w W., a nie "P" S.A. [...] z siedzibą w K., który został zlikwidowany z dniem [...] lipca 2003r.

Organ egzekucyjny badając z urzędu dopuszczalność egzekucji, badał tytuł pod względem formalnym. Nie było obowiązkiem organu egzekucyjnego badanie, czy zobowiązany wskazany w tytule wykonawczym jest podatnikiem podatku wskazanego w tym tytule. Powyższe należy do obowiązków wierzyciela i może być podnoszone dopiero w postępowaniu w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. To wierzyciel, do którego kierowane są deklaracje podatkowe i który ma możliwość badania formalnej poprawności składanych deklaracji posiada wiedzę, który podmiot jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nie ma również znaczenia, czy NIP uwidoczniony na tytule wykonawczym należy do podmiotu wskazanego jako zobowiązany. Podanie w tytułach wykonawczych numeru NIP zobowiązanego jest tylko informacją dodatkową, mającą ułatwić organowi prowadzenie egzekucji. W przypadku, gdy został on błędnie podany, to nie powinien być brany pod uwagę przez organ egzekucyjny, a egzekucja może być wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego, spełniającego wymogi z art. 27 ustawy egzekucyjnej.

Ustosunkowując się do zarzutu, iż w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Skarbowego został poinformowany, iż zgodnie z uchwałą zarząd "P" S.A. z dniem [...] lipca 2003r. zakończył postępowanie likwidacyjne jednostki organizacyjnej "P" S.A. [...] w K. w likwidacji, wyjaśniono, że ta informacja nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem uzyskana została w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Informacja taka byłaby istotna jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, bowiem organ egzekucyjny mógłby na tej podstawie zwrócić wierzycielowi tytuł wykonawczy, celem wskazania w nim właściwej nazwy zobowiązanego, a w konsekwencji właściwego miejscowo organu egzekucyjnego.

Skoro w deklaracjach dotyczących podatku od nieruchomości za 2006r. wskazano, jako podatnika "P" S.A. w W. [...]., to Burmistrz Miasta przed wystawieniem tytułu wykonawczego powinien ustalić, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Dyrektor Izby Skarbowej podzielił pogląd wierzyciela, iż organ egzekucyjny w razie stwierdzenia swej niewłaściwości powinien przekazać w trybie art. 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tytuł wykonawczy. To jednak jest możliwe w sytuacji, gdy wierzyciel wskazuje w tytułach wykonawczych właściwe adresy zobowiązanych, a tylko przez pomyłkę kieruje tytuły do niewłaściwego miejscowo organu egzekucyjnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Organ drugiej instancji uznał zatem, iż to wierzyciel przyczynił się do niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, wypełniając tytuły nieprawidłowo pod względem wskazania nazwy zobowiązanego i jego adresu.

W skardze wniesionej przez Burmistrza Miasta zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż to wierzyciel Burmistrz Miasta przyczynił się do niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji wypełniając tytuły nieprawidłowo pod względem wskazania nazwy zobowiązanego i jego adresu, a co za tym idzie kierując je do niewłaściwego organu egzekucyjnego.

W skardze podniesiono, iż na dzień składania korekty deklaracji przez podatnika, tj. [...] marca 2006r. oraz na dzień wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego, tj. [...] lipca 2006r. w deklaracji jako podatnika określono "P" S.A. [...] w K.. Niezasadne są zatem twierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej, iż podmiot ten został zlikwidowany z dniem [...] lipca 2003r. Z tym dniem bowiem zlikwidowany został - jak wynika z uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego – "P" S.A. w K. w likwidacji. Ponadto należność podatkowa została w dniu [...] października 2006r. zrealizowana z rachunku bankowego "P" S.A. [...]. Tym samym likwidacja w 2003r. podmiotu "P" S.A. [...] w K. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.

Do dnia dzisiejszego żaden podmiot nie wystąpił z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2006r. w zakresie oznaczenia danych identyfikacyjnych podatnika. Tym samym wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym podatnik określony został prawidłowo, zgodnie ze złożoną deklaracją. Nie można więc wierzycielowi zarzucić spowodowanie niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Bowiem na dzień sporządzania tytułu wykonawczego, w świetle złożonej deklaracji, z której wynika domniemanie prawdziwości danych podanych przez podatnika, brak było podstaw do poddawania w wątpliwość rzetelność danych. Jak przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, w przypadku zobowiązanego "P" S.A. [...] w K. Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji w stosunku do tego zobowiązanego.

W świetle powyższych okoliczności brak było podstaw do przyjęcia, iż strona skarżąca Burmistrz Miasta spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, co skutkowałoby obciążeniem go kosztami postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd, zatem w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., II OSK 1402/06, LEX nr 360233, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2004r. sygn. akt I SA 912/03, LEX nr 146718, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1187/05, LEX nr 215425).

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać trzeba, że sporną w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości obciążenia wierzycielami kosztami postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami za zwłokę, w sytuacji, gdy wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy błędnie określił w wystawionym i przesłanym do egzekucji tytule wykonawczym zobowiązanego, co skutkowało prowadzeniem egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Przepisem prawa materialnego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w sprawie był min. art. 64 c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej.

Przepis ten określa zasadę ponoszenia kosztów postępowania. Nie ma on jednak zastosowania w sytuacji określonej w art. 64 c § 3 powołanej ustawy, to znaczy gdy koszty egzekucyjne zostały spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Koszty te ponosi wówczas wierzyciel który spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie postępowania.

Z przytoczonych wyżej przepisów, regulujących kwestię ponoszenia kosztów egzekucyjnych wynika, iż zasadą jest, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasadność tej regulacji nie może budzić wątpliwości, gdyż całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków (por. R. Hauser, Zb. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy, dotyczących kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne obowiązany jest ponosić wierzyciel np. w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które to wady nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tytułu do egzekucji (art. 64c § 2 ustawy), jeśli wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, a sytuację tę spowodował wierzyciel (art. 64c § 3 ustawy oraz gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 ustawy).

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia podstawą prawną obciążenia wierzyciela kosztami był art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego stanowi, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy spowodowane one zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. W przypadku bowiem, gdy to wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji, organ egzekucyjny powinien jego obciążyć tymi kosztami i wezwać go do ich zapłaty.

Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny sprawy należy zaznaczyć, że nie jest sporna okoliczność, iż koszty egzekucyjne powstały, podobnie nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą kwota kosztów egzekucyjnych oraz odsetek za zwłokę. Z akt sprawy wynika, iż koszty egzekucyjne powstały w związku z zastosowaniem przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz zajęcia innych wierzytelności. Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz określone w art. 64b wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym stanowią koszty egzekucyjne.

W związku z tym należy zwrócić uwagę, iż organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego według ustalonego wzoru, wzór ten określony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych zawiera treść określoną w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji, jest w nim bowiem wskazany obowiązek, który ma być egzekwowany i nie jest wystawiony w ramach postępowania egzekucyjnego, ale przed jego wszczęciem. Tytuł wykonawczy zawiera również wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu (art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

W niniejszej sprawie egzekucja wobec podmiotu wskazanego w tytule wykonawczym, jako zobowiązanego należała do właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego, jednakże w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego i rozpatrywania zarzutów okazało się, iż dane podmiotu wskazanego przez wierzyciela w tytule wykonawczym, jako zobowiązanego są nieprawidłowe i skutkują niewłaściwością organu egzekucyjnego. Należy podzielić pogląd organów egzekucyjnych, iż w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny, który nie jest równocześnie wierzycielem nie ma uprawnień do merytorycznej oceny tytułu wykonawczego i wynikającego z niego obowiązku, zatem zastosowanie tego przepisu byłoby możliwe np. w przypadku, gdy wierzyciel wskazuje w tytułach wykonawczych właściwe dane i adres zobowiązanego, a kieruje tytuły do niewłaściwego miejscowo organu egzekucyjnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Nadto należy wskazać, iż nie mogą mieć znaczenia w sprawie okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą, a związane z przedstawionymi na składanych deklaracjach na podatek od nieruchomości niewłaściwymi danymi podatnika tego podatku. Art. 3a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi, że w zakresie zobowiązań powstałych w sposób wymieniony w tym przepisie stosuje się również egzekucję administracyjną jeżeli zobowiązania te powstają między innymi z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez podatnika lub płatnika (art. 3a § 1 pkt 1 ustawy). Jednakże to rolą wierzyciela jest ustalenie zarówno podmiotu zobowiązanego, jak i jego adresu i wskazanie tych danych w treści tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny, który nie jest wierzycielem nie ma kompetencji i możliwości badania w niniejszej sprawie, jaki podmiot jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Zatem zasadniczą przesłanką do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest to, by - po pierwsze - ustalone zostało w sposób nie budzący wątpliwości, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, a po wtóre - by owo stwierdzenie wadliwości postępowania egzekucyjnego nastąpiło już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.

Co do pierwszego z wymienionych warunków, to wskazać trzeba, iż na poszczególnych podmiotach postępowania egzekucyjnego ciążą określone ustawą obowiązki, a także przysługują im wynikające z ustawowych uregulowań uprawnienia.

Jak wskazano wyżej jednym z podstawowych obowiązków wierzyciela jest wystawienie tytułu wykonawczego, będącego niezbędnym dla wszczęcia i prowadzenia egzekucji dokumentem w sposób odpowiadający wszystkim wymogom określonym w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a także sprawdzenie, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom określonym w art. 27 §1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie ma jednak ten organ uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Na wierzycielu zaś ciąży obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego bez wad. Należy bowiem stwierdzić, iż inną kwestią jest obowiązek badania dopuszczalności egzekucji, zaś inną obciążenie wierzyciela kosztami w sytuacji, gdy jej wszczęcie i prowadzenie niezgodnie z prawem spowodował wierzyciel.

Podstawowym zaś uprawnieniem zobowiązanego jest możliwość obrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem do jego majątku egzekucji administracyjnej poprzez wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Takie zarzuty zostały w niniejszym postępowaniu wniesione i postanowieniem z dnia 4 stycznia 2008r. uznane za zasadne. Wystąpiła zatem i druga z przesłanek, bowiem stwierdzenie wadliwości postępowania egzekucyjnego i formalne uwzględnienie zarzutów zobowiązanego nastąpiło już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.

W związku z powyższym, skoro w sprawie tytuł zawierał dane i adres (choć nieprawidłowe) zobowiązanego oraz inne elementy określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie miał podstaw faktycznych i prawnych do zwrotu tytułu wykonawczego i wszczął egzekucję. Skoro na skutek dokonanych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne, których zasadność i wysokość - jak wskazano wyżej – nie budzi wątpliwości, które to koszty zostały pobrane od zobowiązanego, a w toku postępowania okazało się, iż egzekucja prowadzona była wobec niewłaściwego podmiotu, to wierzyciel naruszył treść art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem w konsekwencji zasadne było obciążenie wierzyciela powstałymi i następnie zwróconymi zobowiązanemu kosztami postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami.

Należy zatem stwierdzić, iż w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel zostaje obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości, w jakiej zostały one pobrane od zobowiązanego, a następnie zobowiązanemu zwrócone. Świadczy o tym użyty w przepisie zwrot "obciąża nimi wierzyciela". Z przedstawionych powodów, Sąd nie dostrzegł podstaw do stwierdzenia, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo materialne, bądź by postępowanie je poprzedzające naruszało przepisy proceduralne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bowiem - co wykazano powyżej - wszystkie wymienione w art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki jego stosowania zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.