Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1397/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a., art. 200 w zw. z art. 205 par. 1 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U. 2019 poz 125
law: Ustawa z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. i R. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących M. S. i R. Ś. solidarnie kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej jako "p.b.") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257- dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w P., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę odcinka napowietrznej linii jednotorowej [...] w relacji od projektowanej stacji [...] C. II do projektowanej stacji [...] RS R. - odcinek III - tj. od bramki liniowej na GPZ C. (z wyłączeniem bramki liniowej) do słupa nr [...] (z wyłączeniem słupa nr [...]), od słupa nr [...] (z wyłączeniem słupa nr [...]) do słupa nr [...] (z wyłączeniem słupa nr [...]), od słupa nr [...] (z wyłączeniem słupa [...]) do bramki liniowej na RS R. II (z wyłączeniem bramki liniowej) obejmujący działki nr ewid. [...], [...] obręb [...] S. Gmina C. oraz działki nr ewid[...] obręb [...] R. , Gmina C., działki nr ewid.[...] obręb [...] W. Gmina C., działki nr ewid. [...], [...] obręb [...] C. , Gmina C., działki nr ewid.[...], [...] [...] obręb [...] P. Gmina R. i działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] R. - miasto.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 13 stycznia 2017 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na ww. budowę. Do wniosku dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na działki, na których planowana jest powyższa inwestycja oraz wszystkie dokumenty niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę. Dnia 10 lutego 2017 r., 3 kwietnia 2017 r. i dnia 4 kwietnia 2017 r. inwestor uzupełnił wniosek o pozwolenie na budowę w zakresie przesłania zaświadczenia w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej oraz dołączył wykaz zmian gruntowych, dotyczący podziału działki nr ewid.[...] obręb [...] P. , Gmina R. na działki nr ewid. [...], [...], [...], jak i uwierzytelnione prawomocne dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działek będących własnością M. i R. S., A. i J. P. oraz do działki W. S.. Kolejnym pismem z dnia 7 lipca 2017 r. inwestor wyjaśnił, że zamierzenie budowlane dotyczące budowy przedmiotowego odcinka napowietrznej linii jednotorowej [...] RS R. - odcinek III, zostało określone w sposób prawidłowy i umożliwia fizyczne wykonanie, gdyż przewody w skrajnych przęsłach zostaną dowieszone do słupów z odcinka I dla danej inwestycji, dla której posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Dostarczył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek nr ewid. [...] i [...] obręb [...] R., będących własnością M. i R. S.. W tym oświadczeniu jako dowód do dysponowania nieruchomością inwestor wskazał decyzje administracyjne wydane na podstawie

art. 124 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.- dalej "u.g.n."), tj. decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Organ uznał, iż inwestor posiada i posługuje się prawomocną decyzją z dnia [...] r. zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, która to decyzja uprawnia inwestora do władania ww. nieruchomościami. Przedmiotem decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest odebranie posiadania nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi i użytkownikowi wieczystemu oraz innym podmiotom, w których posiadaniu znajduje się nieruchomość, aby inwestor mógł niezwłocznie rozpocząć na niej realizację inwestycji celu publicznego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. i A. P. (tj. właściciele dz. [...] obr.[...] R.) oraz M. i R. S. (właściciele działki nr [...] obr. [...] R.).

J. i A. P. zarzucili, że decyzja została wydana z uchybieniem art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 107 § 3, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Podnieśli, że nie ustalono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i faktów, nie rozpatrzono całości materiału dowodowego i niewłaściwie ustalono strony. Wskazali także na brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w tym wyczerpującego przedstawienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych ze wskazaniem materiału dowodowego, jednoznacznego określenia w projekcie budowlanym zakresu i charakteru robót budowlanych, brak badań geotechnicznych gruntu pod poszczególnymi fundamentami słupów oraz informacji o obciążeniach statycznych fundamentów i konstrukcji słupów.

Z kolei M. i R. S. w złożonym odwołaniu wskazali, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 4, art. 33, art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 10,

art. 101 § 1, 2, 3 k.p.a. Zaznaczyli, że inwestor nie posiada tytułu prawnego do korzystania z działek będących ich własnością na cele budowlane, gdyż Wojewoda [...] postanowieniem z [...]. nr [...] wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] r. nr [...], co wiąże się z niewykonalnością decyzji Starosty [...] z [...]. nr [...], a z kolei WSA w Szczecinie wyrokiem z 10 sierpnia 2017 r. II SA/Sz 534/17 uchylił skarżoną decyzję ograniczającą sposób korzystania z ich nieruchomości. Nadto zwrócili uwagę, że inwestor podzielił inwestycję na odcinki, które nie będą mogły funkcjonować oddzielnie i niezależnie, a decyzja lokalizacyjna z [...] r. nie dopuszcza istnienia, tylko odcinka napowietrznej linii [...]. Poza tym organ nie rozpatrzył pisma, w którym zawarty był wniosek o zawieszenie postępowania.

Po rozpoznaniu odwołań, Wojewoda [...] decyzją z dnia

[...] r. nr [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał szczegółowo przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie jednotorowej, napowietrznej linii dystrybucyjnej [...] relacji C. II - R., która będzie elementem sieci elektroenergetycznej. Jak wynika z opisu technicznego przedmiotowa inwestycja została podzielona na 3 etapy, a projektowane odcinki mogą samodzielnie funkcjonować. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. zatwierdzono odcinek III o długości [...] Organ podkreślił, że dla przedmiotowej inwestycji uzyskano decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz stosowne uzgodnienia i opinie. Poza tym w projekcie budowlanym znajduje się dokumentacja geotechniczna badań podłoża gruntowego dla potrzeb planowanej linii, stąd zarzut dotyczący braku takich badań gruntu pod poszczególnymi fundamentami słupów jest niezasadny.

W odniesieniu do kolejnych zarzutów organ zaznaczył, że inwestor do wniosku

o pozwolenie na budowę załączył oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością dz. nr [...] i dz. nr [...] gm. R. na cele budowlane powołując się na tytuł ograniczonego prawa rzeczowego. Następnie [...] r. załączył oświadczenie do dz. nr [...] i [...], w którym powołał się na stosunek zobowiązaniowy, wskazując na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez część nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji C. II- R., w tym na dz. nr [...] podwieszenie napowietrznych przewodów linii o długości [...] m oraz na dz. nr [...] podwieszenie napowietrznych linii o długości [...] m, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2x4,2 m (8,4 m) i powierzchni odpowiednio dla działek [...]. Ponadto Starosta [...] decyzją z [...] r. nr [...] zezwolił Spółce na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiących dz. nr [...] oraz dz. nr [...] obręb R., gm. R., w celu udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji C. II - R. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] r. strony zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wojewoda Z. postanowieniem z [...] r. wstrzymał z urzędu wykonanie swojej decyzji nr [...], zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 534/17 z 10 sierpnia 2017 r. uchylił decyzję Wojewody Z. nr [...] z [...] r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości.

Do Wojewody [...] 9 października 2017 r. inwestor wraz

z wyjaśnieniami przesłał: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla dz. nr [...] i [...], powołując się na decyzje Starosty [...] z [...] r. nr [...]

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz z [...]. nr [...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. W świetle powyższego, zadaniem organu, inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomościami dz. nr [...] i [...] na cele budowlane. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie jest decyzją ostateczną, jednakże decyzja z [...]. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r. powoduje, że inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania działkami nr [...] i [...] na cele budowlane.

Organ zaznaczył, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie wymagane oświadczenia, opinie i uzgodnienia. Wobec zatem spełnienia wymagań określonych ustawą Prawo budowlane, brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji organu I instancji.

W końcowej części uzasadnienia zaakcentował, że to w gestii inwestora jest,

o jaki zakres wnioskuje o pozwolenie na budowę, a przepisy prawa nie ograniczają możliwości podzielenia inwestycji na etapy w sytuacji możliwości samodzielnego jej funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem w myśl art. 33 ust. 1 p.b. Zwrócił również uwagę, że Starosta [...] postanowieniem z [...] r. rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania.

M. S i R. S. zaskarżyli opisaną wyżej decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że nie podlegają one wykonaniu oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze decyzji tej zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 oraz art. 3 pkt 11, art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 p.b. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W argumentacji skargi powołali się na brak posiadania przez inwestora prawa do dysponowania ich nieruchomościami o nr [...] oraz [...] obrębu miasta [...] R. na cele budowlane, o czym informowali organ I i II instancji w toku postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących jako stosunku zobowiązanego, ani ograniczonego prawa rzeczowego nie można zastosować każdej z osobna ani wspólnie wydanych w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji Starosty [...] z dn. [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz decyzji Starosty [...] z dn. [...] r. o niezwłocznym zajęciu nieruchomości zwłaszcza, że WSA w Szczecinie trzykrotnie już uchylał skarżone decyzje Wojewody [...] utrzymujące w mocy decyzję Starosty [...] z dn. [...] r. Sąd w tych wyrokach na podstawie akt postępowania administracyjnego i treści decyzji obu instancji zauważył, iż nie zawierają one w swej treści, lub formie załącznika, mapy przedstawiającej dokładny przebieg inwestycji, dla realizacji której wydano zaskarżoną decyzję, przez nieruchomość skarżących. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że decyzja ww. Starosty [...] jest wadliwa i nie rozstrzyga o istocie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Nadto decyzja Starosty [...] z dn. [...]. utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] w [...] z dnia [...] r., w związku uwzględnieniem złożonej przez nich skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, została przez Wojewodę [...] postanowieniem z dn. [...]. wstrzymana, co powoduje, że nie podlega wykonaniu i nie ma podstaw do zastosowania jej samodzielnie jako ograniczonego prawa.

Skarżący w dalszej argumentacji wskazali, że jak wynika z charakteru inwestycji i decyzji Burmistrza R. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie linii napowietrznej [...] relacji GPZ C. II - GPZ R. całym zamierzeniem jest całość linii, czyli od GPZ C. II do GPZ R.. Tymczasem inwestor podzielił sobie całość inwestycji na odcinki, które stanowczo nie będą mogły funkcjonować oddzielnie i niezależnie, nie są całym zamierzeniem budowlanym tylko jego częścią, co stanowi o naruszenia art. 33 ust.1 p.b. Ponadto decyzja lokalizacyjna nie dopuszcza istnienia, tylko odcinka napowietrznej linii [...] relacji GPZ C. II - GPZ R., tak więc zrealizowanie tylko części zamierzenia budowlanego wynikającego ze skarżonej decyzji nie jest z nią zgodne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości należących do skarżących wskazując, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 534/17 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r.

nr [...]

W dniu 19 lutego 2019 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżących o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na wydanie przez Wojewodę [...] w dniu [...] r. decyzji nr [...] uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiących działki oznaczone nr [...] oraz [...] obr. R. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji. Do wniosku załączono kserokopię tej decyzji.

Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] r. poinformował Sąd, że decyzja z dnia [...] r. nr [...] została doręczona wszystkim stronom postępowania i na dzień dzisiejszy strony jej nie zaskarżyły.

Sąd z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia postępowania, postanowieniem

z dnia 8 kwietnia 2020 r. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, czy też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przy czym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, a także - z mocy

art. 135 p.p.s.a. – decyzji organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. , którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwertorowi ([...] Sp. z o.o.) pozwolenia na budowę odcinka napowietrznej linii jednotorowej 110kV w relacji od projektowanej stacji [...] II do projektowanej stacji [...] [...] R. (odcinek III) przebiegającej przez działki m.in. należące do skarżących (tj. o nr [...] oraz [...] obręb [...] miasta R.).

Na wstępie przypomnienia wymaga, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a ustawodawca w przepisach prawa budowalnego przewiduje szereg wymogów, jakie musi spełnić wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz określa kompetencje organów w zakresie weryfikacji przedłożonej dokumentacji.

Na mocy art. 4 p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa

w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2214 oraz z 2019 r. poz. 125 i 730), jeżeli są one wymagane;

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W myśl natomiast art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi

w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy

z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12

ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa

w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN".

Spełnienie wymogów określonym w tych przepisach podlega badaniu przez organ rozpoznający wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, a pozytywna ocena

w tym zakresie pozwala na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.).

Z analizy powyższych przepisów wynika, że niewątpliwie dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę istotne znaczenie ma m.in. to, czy inwestor złożył oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określone zostało w art. 3 pkt 11 p.b. i definiuje się je jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Co prawda oświadczenie potwierdzające to prawo korzysta z domniemania, że dane zawarte w tym oświadczeniu są zgodne z rzeczywistością, jednakże nie oznacza to, że nie może skutecznie zostać zakwestionowane. W przypadku bowiem, gdy oświadczenie wnioskodawcy złożone we wskazanym przedmiocie może budzić wątpliwości, organ administracji wydający pozwolenie na budowę zobligowany jest do żądania od inwestora wykazania spełnienia przesłanki warunkującej uzyskanie pozytywnej decyzji – tj. wykazania, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istotne jest bowiem to, czy złożone oświadczenie znajduje oparcie w stosownych dokumentach.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie uznały, że inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane. Stanowisko to oparły o ustalenia,

z których wynikało, że inwestor załączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane prawem oświadczenie, a następnie w celu wykazania swojego prawa

do dysponowania nieruchomości na cele budowlane przedłożył kolejne oświadczenia

z dnia [...]., [...] [...] r. wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami i uwierzytelnionymi kserokopiami decyzji wydanymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym:

- decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.,

nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez część nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji C. II- R., w tym na dz. nr [...] podwieszenie napowietrznych przewodów linii o długości 130 m oraz na dz. nr [...] podwieszenie napowietrznych linii o długości 50 m, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2x4,2 m (8,4 m) i powierzchni odpowiednio dla działek 1084,4 m2 i 414,2 m2,

- decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.,

nr [...] zezwalającą Spółce na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiących dz. nr [...] oraz dz. nr [...] obręb R., gm. R., w celu udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji C. II – R., której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., mimo że bezpośrednio nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 pkt 11 p.b., jest źródłem uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po pierwsze, poprzez swoje podobieństwo do ograniczonego prawa rzeczowego, po drugie przez to, że z istoty tego zezwolenia wynika, że dotyczy ono wykonania robót budowlanych, na które właściciel lub użytkownik wieczysty się nie godzi, a więc aby zachować sens tej instytucji prawnej zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na cudzej nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń musi być uznane za źródło uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z powyższego wynika, że także zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., stanowi źródło uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że jest pochodną zezwolenia wydanego na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy i służy wykonaniu tego zezwolenia. Natomiast nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma to znaczenie, że jest ona źródłem tego uprawnienia już od chwili wydania, a nie dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 916/14 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2657/16, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). W judykaturze podkreśla się również, że to rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym

w decyzji o ograniczeniu i ma znaczenie jedynie w przypadku, gdy decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest nieostateczna lub nie uzyskała jeszcze przymiotu wykonalności

(por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 8/15, wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 216/16, wyroki dostępne

w CBOSA).

Sąd w składzie orzekającym poglądy te podziela z tym zastrzeżeniem,

że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może stanowić dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., o ile w obrocie prawnym pozostaje decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości. Uwaga ta jest o tyle istotna, że organ odwoławczy ze względu na brak ostateczności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jako tytułu prawnego do dysponowania działkami nr [...] i [...] na cele budowlane upatrywał właśnie w decyzji z [...] r. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Podobnie zresztą uczynił organ I instancji.

Faktem jest, że w dacie składania wniosku o pozwolenie na budowę, jak

i wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała zarówno decyzja

z dnia [...] r. jak i decyzja z dnia [...]. Jednakże dostrzec należy, że stan ten uległ zmianie, gdyż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości stanowiących działki oznaczone nr [...] oraz [...] obr. R. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując na jego bezprzedmiotowość z uwagi na to, że inwestycja została już zrealizowana. Z informacji uzyskanych od organu wynika, że decyzja ta nie została zaskarżona przez którąkolwiek ze stron, co oznacza, że jest ostateczna. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że decyzja ograniczająca nie jest już dla inwestora źródłem żadnych uprawnień. Ze względu na określone w art. 124 u.g.n. wzajemne relacje pomiędzy obiema decyzjami, nie sposób także przyjąć, aby decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości mogła stanowić samodzielne źródło prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania

z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast według art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W świetle zacytowanych przepisów nie ulega wątpliwości, że decyzja

o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma charakter subsydiarny i zależny względem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Jej subsydiarny charakter powoduje, że taka decyzja traci rację bytu w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego poprzedzającej ją decyzji o ograniczeniu prawa do nieruchomości. A skoro zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, stanowi o uprawnieniu inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym decyzją ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości, to wyeliminowanie z obrotu prawnego tej ostatniej powoduje, że żadna z tych decyzji nie może być dla inwestora źródeł tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy stanowisko organów w zakresie spełnienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. straciło na swej aktualności.

Rację natomiast należy przyznać Wojewodzie [...]

że przepisy prawa nie ograniczają możliwości podzielenia inwestycji na etapy w sytuacji możliwości samodzielnego jej funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem. Na taką możliwość wskazuje wprost art. 33 ust. 1 p.b. stanowiąc, że w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Z charakteru wnioskowanej inwestycji wynika, że napowietrzna linia elektroenergetyczna jest obiektem liniowym, który składa się z szeregu odcinków łączących różne miejsca i mogących samodzielnie funkcjonować. Stąd zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 p.b. okazał się chybiony.

Nie doszło również do uchybienia art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w sposób opisywany skargą. W przypadku realizowania inwestycji etapami, dla każdego z tych etapów wydawana jest oddzielna decyzja o pozwoleniu na budowę, w rezultacie czego jest tylko spraw, ile wniosków złoży inwestor. W każdej z tych spraw, w sytuacji gdy wydana została decyzja lokalizacyjna, organ zobowiązany jest do zbadania zgodność projektu budowlanego z ustaleniami tej decyzji. Dopuszczalne jest zatem uzyskanie jednej decyzji lokalizacyjnej dla całości inwestycji i kilku pozwoleń na budowę obejmujących poszczególne jej etapy. W konsekwencji zatem brak jest podstaw do wywodzenia, jak to uczynili skarżący, że projekt obejmujący dany etap inwestycji jest niezgodny z decyzją lokalizacyjną tylko z tego względu, że dotyczy ona całości zamierzenia inwestycyjnego, a nie tylko odcinka napowietrznej linii 110 kV relacji GPZ C. -GPZ R..

Podsumowując, Sąd mając na uwadze okoliczność w postaci utraty bytu prawnego przez decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżących, doszedł do przekonania, że pozwolenie na budowę zostało wydane

z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało wydane

w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia okoliczności uchylenia przez Wojewodę [...] decyzji z dnia

[...] r. i ustalenia aktualnego stanu faktycznego celem wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego prawu.