Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 629/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 109 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 355 par. 1, art. 627, art. 628 par. 1, art. 629, art. 632, art. 734 par. 1art. 750
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skarg W. w W. i J. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz W. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz J. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej: "Prezesem NFZ") decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., nazwanej dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołań W. we W., oraz J. M., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] grudnia 2013 r., dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, że J. M. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. pismem z [...] kwietnia 2013 r., uzupełnionym pismem z [...] maja 2013 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym J. M. z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z W. w W. (dalej: "W.", "S.").

Odrębnymi pismami z [...] czerwca 2013 r. dyrektor [...] OW NFZ zawiadomił J. M. oraz W. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczył ich o przysługujących w postępowaniu prawach i obowiązkach.

W odpowiedzi pismem z [...] czerwca 2013 r. J. M. złożył w sprawie wyjaśnienia, w których argumentował, że łączyły go z płatnikiem umowy o dzieło, a nie umowy o świadczenie usług czy umowy zlecenie. Świadczą o tym w szczególności cykl wykładów i materiały dydaktyczne jako rezultaty, których osiągnięcie było przedmiotem umów, wymóg osobistego ich wykonania, współdziałanie ze strony W. przy wykonywaniu umów pozbawione cech kierownictwa, autorski, indywidualny charakter zajęć i materiałów dydaktycznych.

Wyjaśnienia w imieniu W. złożył K., który w piśmie z [...] czerwca 2013 r. podzielił w całości stanowisko przedstawione przez pełnomocnika J. M. Uczelnia jako płatnik składek poinformowała, że nie zgłosiła J. M. do ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem współpracował on z niąna podstawie zawartej umowy o dzieło, której przedmiot następnie został dokładnie opisany.

Zarówno S., jak i J. M. wnieśli o przesłuchanie K. jak również o przeprowadzenia dowodu z materiałów dydaktycznych opracowanych przez J. M. oraz dowodu z protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która miała miejsce w uczelni w 2008 r.

Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dopuścił dowód z materiałów dydaktycznych opracowanych przez J. M., nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie dowodu z protokołu kontroli z 2008 r. z uwagi na niewiążący charakter ustaleń poczynionych przez ZUS. Co do przesłuchania K., wezwano S. oraz pełnomocnika J. M. do wyjaśnienia w jakim charakterze ww. osoba miałaby być przesłuchana i na jaką okoliczność.

Postanowieniem z [...] września 2013 r. oddalono wniosek dowodowym o przesłuchanie K. w charakterze strony.

Decyzją z [...] grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), dyrektor [...] OW NFZ stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. M. z tytułu zawartych z W. umów o świadczenie usług, do których zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 – Kodeks cywilny (tekst jednolity - Dz.U. 2014 poz. 121 ze zm., dalej: "K.c.") stosuje się przepisy dotyczące zlecenia w okresach wymienionych we wstępie w okresach od [...] października 2003 r. do [...] czerwca 2004 r., od [...] października 2004 r. do [...] września 2005 r., od [...] października 2007 r. do [...] września 2008 r., od [...] października 2008 r. do [...] września 2009 r., od [...] października 2009 r. do [...] lutego 2010 r. i od [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r. W uzasadnieniu organ odwołując się do uregulowań Kodeksu Cywilnego wskazał, na różnice pomiędzy umową o dzieło a umową zlecenia, wskazując na konstrukcję umowy o dzieło jako umowy rezultatu i umowy zlecenia jako umowy starannego działania. Konkludując uznał, że przedmiot umów zawartych pomiędzy stronami nie pozwalał na zakwalifikowanie ich jako umów o dzieło. Organ podkreślił, że strony analizowanych umów nie określiły w sposób konkretny i jednoznaczny przedmiotu dzieła, nie były w stanie przewidzieć precyzyjnie przedmiotu dzieła i nie określiły dokładnego rezultatu, który zostałby w drodze wykonania umowy osiągnięty. Organ uznał, że umowy zakładały wyłącznie staranne działanie wykonawcy. Powołał się przy tym na dorobek orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Od decyzji wydanej w I instancji zarówno W., jak i J. M. wnieśli odwołanie do Prezesa NFZ, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie albo uchylenia decyzji i przekazania jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W wymienionej na wstępie decyzji Prezesa NFZ z [...] stycznia 2015 r. organ przytoczył treść przepisów regulujących zasady podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług oraz podał, powołując się na brzmienie art. 627 oraz 734 § 1 K.c., definicje umowy o dzieło oraz umowy zlecenia, a także występujące między nimi różnice.

W ocenie Prezesa NFZ organ I instancji prawidłowo przyjął, iż czynności wykonywane w ramach przedmiotowych umów nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny, indywidualnie oznaczony rezultat w postaci materialnej bądź niematerialnej, były one w istocie realizowane w ramach umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem umów było "przygotowanie i zaprezentowanie słuchaczom W. wykładów z zakresu seminarium magisterskiego i przedmiotowego, gramatyki opisowej, historii języka oraz zajęć specjalizacyjnych; z zakresu praktycznej nauki języka angielskiego: gramatyka praktyczna oraz seminarium magisterskiego i historii języka; z zakresu praktycznej nauki języka angielskiego - gramatyki praktycznej. W ramach tego Ubezpieczony zobowiązany był do odbywania zajęć w terminach wynikających z planu zajęć sporządzonego przez Płatnika, a w przypadku, gdy zajęcia nie mogły się odbyć w terminach wynikających z planu zajęć, Ubezpieczony miał obowiązek ustalić z Płatnikiem dodatkowy termin przeprowadzenia zajęć. Strony ustaliły stawkę godzinową oraz ostateczny termin wykonania dzieła. Ubezpieczony był zobowiązany do składania comiesięcznego sprawozdania z wykonania części dzieła, przy czym przyjęcie sprawozdania bez zastrzeżeń było poczytywane jako odbiór dzieła. Organ uznał, że Ubezpieczony wykonywał obowiązki, które mieszczą się w ramach prac edukacyjnych, a przy tego rodzaju wykonywanych czynnościach trudno uznać, że umowy te polegały na dostarczeniu określonych wyników pracy w postaci dzieła. Zdaniem organu trudno wskazać w przedmiotowych umowach indywidualnie oznaczony, samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła (rezultatu). Również, wypracowane materiały dydaktyczne, koncepcje przeprowadzenia autorskiego cyklu wykładów czy sylabusy oraz ich dobór, nie spełniają kryterium uznania ich za samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła. Mają one charakter techniczny, przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy czy studenta.

Prezes NFZ nie podzielił argumentów stron na rzecz zakwalifikowania w/w umów jako umów o dzieło w oparciu o art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm., dalej ustawa o prawie autorskim). Na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o prawie autorskim prowadzenie wykładów bywa kwalifikowane jako dzieło o charakterze niematerialnym. W ocenie organu należy jednak w takiej sytuacji mówić o umowach o dziele autorskim, które nie są tożsame z umowami o dzieło w ujęciu przepisów prawa cywilnego.

Na poparcie swoich twierdzeń organ II instancji powołał stanowisko judykatury odnośnie do kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług.

Odnosząc się do wniosków stron o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z przesłuchań oraz dołączonych dokumentów organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II OSK 1754/13) zgodnie z którym "kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynieniu żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu". Organ dołączył przedmiotowe dokumenty do materiału dowodowego, lecz nie podzielił on wyrażonego w nich poglądu. Odnosząc się do wezwania stron do przeprowadzenia przesłuchań Prezes NFZ uznał, że organ I instancji zgromadził pełny materiał dowodowy potrzebny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i wydania decyzji w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych przez J. M. umów z W.

Od decyzji Prezesa NFZ, zarówno J. M., jak i W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie oddzielne skargi, które Sąd na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") połączył w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

J. M., w swojej skardze, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również przepisów z art. 102 ust. 5 pkt. 24, art. 107 ust. 5 pkt. 16, art. 109 oraz art. 66 ust. 1 lit. e ustawy o świadczeniach, art. 107 § 1 oraz art. 6 K.p.a., polegające na wydaniu przez organ I oraz organ II instancji decyzji o stwierdzeniu podlegania przez Skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie w niej wskazanym bez materialnoprawnej podstawy umożliwiającej ich wydanie, w sytuacji, gdy podleganie lub nie temu ubezpieczeniu wynika wprost z przepisów prawa, a ani organ I instancji, ani organ II instancji nie są ustawowo uprawnione do wydawania takich decyzji, co stanowi przyczyny określone w art. 156 § 1 K.p.a.

W razie zaś nie podzielenia zarzutu z pkt. 1) zarzucił w dalszej kolejności naruszenie:

2) art. 65 § 2 K.c., polegające na jego błędnym zastosowaniu poprzez dokonanie oceny rodzaju umów łączących Skarżącego z W. w pierwszej kolejności na dosłownym brzmieniu umowy z pominięciem zgodnego zamiaru stron i celu umowy,

3) art. 109 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu i utrzymaniu w mocy decyzji wydanej po upływie ustawowego i nie podlegającego przedłużeniu terminu trzydziestu dniu od dnia wniesienia wniosku przez ZUS,

4) art. 80 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8. art. 77 K.p.a., w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez błędne zastosowanie polegające na dokonaniu wybiórczej oraz dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, prowadzące w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych, a wyrażające się w szczególności w błędnym ustaleniu że:

a) W. zajmuje się nauką języka, a cykl wykładów Skarżącego obejmował "wykłady z języka", podczas gdy W. prowadzi studia filologiczne (o języku), a warunkiem umożliwiającym odbywanie ich jest już posiadana znajomość danego języka obcego, co doprowadziło do błędnego utożsamienia wyższej uczelni filologicznej ze szkołą prowadzącą kursy języków obcych,

b) to Skarżący świadczył usługi edukacyjne, podczas gdy to W. jako instytucja świadczy usługi edukacyjne stanowiące "proces prowadzący do uzyskania dyplomu oparty na organizacji nauki, jej metodologii wobec studenta",

c) celem zawartych umów było wykonywanie czynności, prac edukacyjnych i nauczenie (wyedukowanie) studentów określonej problematyki, podczas gdy Skarżący nie ponosił (i obiektywnie nie mógł ponosić) odpowiedzialności za tak określony cel, zaś celem była sama autorska, naukowa i niepowtarzalna koncepcja cyklu zajęć jako taka i jej zaprezentowanie studentom, co pozwalało studentom na kształtowanie już posiadanych przez nich: wiedzy, umiejętności i kompetencji,

d) wykonując umowy cywilnoprawne Skarżący miał wdrożyć i realizować program nauczania języka obcego, podczas gdy nie istnieją jakiekolwiek programy nauczania czy choćby wytyczne naukowe dla studiów wyższych formułowane przez jakikolwiek podmiot zewnętrzny czy przez W., a zadaniem Skarżącego było właśnie stworzyć koncepcję cyklu wykładów i zaprezentować je studentom,

e) materiały dydaktyczne, koncepcje przeprowadzenia autorskich cyklów wykładów, sylabusy, tematy, ćwiczenia i zadania egzaminacyjne i ich dobór mają jedynie charakter techniczny, przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy, podczas gdy mają byt samoistny i niezależny, odzwierciedlają koncepcje stworzone przez Skarżącego,

f) strony za wydanie dzieła uznawały przekazania sylabusa i listy obecnych na zajęciach studentów, zaakceptowanie rachunku wraz z zaświadczeniem skoro strony nigdy takiego argumentu nie podnosiły zwłaszcza w zakresie list obecności studentów i zaświadczeń (te ostatnie nie funkcjonują w ogóle w W.), podczas gdy strony wskazywały, że przekazanie sylabusa rozumiały między innymi jako wydanie części realizacji dzieła tj. stworzonej koncepcji którą sylabus odzwierciedlał, a comiesięczne sprawozdania miały służyć między innymi rozliczeniu wynagrodzenia stosownie do części już zrealizowanego dzieła,

g) stawka godzinowa stanowiła podstawę ustalania wynagrodzenia Skarżącego, podczas gdy zawierając umowę strony porozumiały się co do całej kwoty za realizację całego dzieła, a stawkę godzinową (ustaloną jako iloraz tej kwoty i przewidywanego czasu niezbędnego na realizację umowy) wykorzystywały do rozliczania wynagrodzenia tak, aby wypłacane było w stosunku do tej części dzieła, która już została zrealizowana przez Skarżącego,

h) Skarżący w ramach zawartych umów nie mógł liczyć na daleko idącą swobodę podczas gdy wykonując zawarte umowy cywilnoprawne samodzielnie decydował o doborze treści, metodologii, formie zaprezentowania dobranych treści, miejscu i czasie realizacji umowy,

i) W. miała prawo nadzoru nad pracą Skarżącego podczas gdy W. nie mogła narzucić Skarżącemu treści, metodologii, formy zaprezentowania dobranych treści, miejsca i czasu realizacji umowy,

j) strony utożsamiają dzieło z utworem w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, podczas gdy strony nigdy nie podniosły takiego argumentu a wskazywały jedynie, że dzieła realizowane w ramach umów przez nie zawartych spełniają kryteria uznania ich za utwór,

k) Skarżący nie był odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady dzieła w sytuacji gdy brak było jakichkolwiek ustaleń organu I instancji i organu II instancji w tym zakresie, a Skarżący w istocie odpowiedzialność taką ponosił, zaś W. korzystała z narzędzi kontroli jakości takich jak między innymi wizytacje, hospitacje, ankiety które umożliwiały dochodzenie uprawnień z rękojmi za wady,

l) celem zawartej umowy było obejście przepisów prawa w zakresie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, podczas gdy tak sformułowany cel jest sprzeczny ze stanowiskami stron przedstawionymi w toku sprawy, nie jest poparty jakimikolwiek dowodami, a w istocie strony kierując się zasadą swobody umów zawarły umowę o dzieło, która odpowiada naturze nawiązanego stosunku cywilnoprawnego, skoro w jego ramach Skarżący miał zrealizować niematerialne, aczkolwiek dzieło wyrażające się w stworzeniu koncepcji cyklu wykładów (ucieleśnionej w formie sylabusa) i jej zaprezentowaniu studentom (prawidłowość tej oceny potwierdził zresztą ZUS Oddział w W. w protokole swej kontroli z 2008 r.).

5) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie i nie dopuszczenie następujących dowodów zawnioskowanych przez strony:

a) dowodu z przesłuchania stron, tj. Skarżącego oraz K.,

b) dowodów z przesłuchania świadków, tj. Rektora oraz Kwestora (głównej księgowej) W.,

c) dowodu z dokumentu - protokołu kontroli z [...] kwietnia 2008 r. ZUS Oddział w W., która odbyła się w W.,

d) dowodu z dokumentu - umowy E. A.,

e) dowodu z dokumentu - decyzji ZUS Oddział w W. z dnia [...] maja 2013 r. wydanej w sprawie E. A.,

6) art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 K.p.a., w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie i pomięcie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wskazania faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów na których się oparły oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej

7) art. 9 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez nie wskazanie Skarżącemu wszystkich faktów których udowodnienie jest konieczne czy które mają wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków,

8) art. 8 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego dla Skarżącego, mimo że strony działały w zaufaniu do stanowiska ZUS Oddział w W. wyrażonemu w protokole kontroli z 2008 r., co do rodzaju stosowanej umowy cywilnoprawnej i skutków z tym związanych w sferze podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu,

9) art. 750 K.c. w związku z art. 734 – 749 K.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu do umów będących przedmiotem niniejszej sprawy, które ze względu na swoje essentialia negotii jak i accidentalia negotii objęte umową stron są umowami o dzieło,

10) art. 627 – 646 K.c., poprzez ich niezastosowanie w odniesieniu do umów będących przedmiotem niniejszej sprawy, które ze względu na swoje essentialia negotii jak i accidentalia negotii objęte umową stron są umowami o dzieło,

11) art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, jak i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 13 pkt. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu że w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do objęcia Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z W., a będących przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty J. M. wniósł o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Prezesa NFZ oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji ze względu na przyczyny określone w art. 156 § 1 K.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości decyzji Prezesa NFZ oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotów kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zdaniem Skarżącego organ I oraz II instancji powołały się w przedmiotowych decyzjach wyłącznie na normy kompetencyjne, bez odwołania się do adekwatnego przepisu prawa materialnego, który mógłby być materialnoprawną podstawą orzekania, co w jego przekonaniu narusza art. 107 § 1 K.p.a. i przez to stanowi wyczerpanie przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący zarzucił również organowi odwoławczemu, że ten kierując się wyłącznie treścią zawartych umów, błędnie przyjął, że zawarte umowy stanowiły umowę o świadczenie usług. Taka kwalifikacja zawartych umów stoi w sprzeczności ze zgodnym zamiarem i celem nadanym im przez strony. Na poparcie swojego stanowiska zacytował on zgromadzony na tle stosowania art. 65 K.c. dorobek orzecznictwa. Wskazał nadto, że oparcie ustaleń na dosłownym brzmieniu umowy byłoby prawidłowe gdyby brak było innych możliwych do przeprowadzenia dowodów, tj. gdyby dokument zawierający umowę był jedynym środkiem dowodowym. Jednakże w niniejszej sprawie tak nie było, gdyż zgodny zamiar stron znany był już organowi na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji.

Skarżący dalej podniósł, że organ II instancji niesłusznie zignorował przedstawiony w odwołaniu zarzut przekroczenia 30-dniowego terminu wydania decyzji przez organ I instancji. Jego zdaniem termin, o którym mowa w art. 109 ust. 4 zd. 1 ustawy o świadczeniach, stanowi lex specialis w stosunku do regulacji K.p.a. i jako taki nie może zostać przedłużony w myśl przepisów ogólnych.

Skarżący wskazał także na błędne utożsamienie przez organy obu instancji studiów nad językiem obcym sensu largo obejmujących językoznawstwo oraz społeczną i kulturową rolę języka z lektoratami z języka obcego, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zakwalifikowania umów cywilnoprawnych zawartych z wykładowcą jako umowy o usługi edukacyjne. Skarżący podkreślił również, że w praktyce akademickiej ostatni rodzaj umów jest zawierany między uczelniami wyższymi a studentami, więc nie można go odnosić do umów między uczelnią a wykładowcą.

Skarżący następnie zakwestionował ustalenia organu I instancji co do braku swobody w wyborze miejsca i czasu realizacji przedmiotu umowy, podkreślając, że harmonogram nie miał dla niego charakteru wiążącego, a jedynie pomocniczy i porządkujący. Odnosząc się do ustaleń organu II instancji, że W. przysługiwało prawo nadzoru, podkreślił, iż szkoła była uprawniona jedynie do kontroli realizacji umowy i jakości, nie mogąc jednak przy tym formułować żadnych dyrektyw co do treści cyklu wykładów.

W przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu administracyjnym Skarżący zarzucił organom obu instancji, że w ogóle nie uchwyciły intencji i celu ich przeprowadzenia, które miało posłużyć ułatwieniu postepowania dowodowego w sprawie.

Konkludując Skarżący wskazał, że kontrola ZUS przeprowadzana w 2008 r. wykazała, że do ubezpieczenia zdrowotnego zostały zgłoszone wszystkie osoby do tego zobowiązane, a dopiero w 2011 r. Zakład zmienił swoje stanowisko, mimo że stosowane w tym czasie wzory umowne były podobne.

W. w swojej skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 8 pkt 1 lit. e), art. 11 oraz art. 1a pkt 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. 1997 nr 28 poz. 153 ze zm., dalej: "ustawa zdrowotna"), jak również art. 6 ust. 1 pkt 4 art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm., dalej: "ustawa systemowa"), jak również art. art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 107 ust. 5 pkt. 16, art. 109 oraz art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w związku z art. 107 § 1 oraz art. 6 K.p.a. polegające na wydaniu przez organ I oraz organ II instancji decyzji o stwierdzeniu podlegania przez ubezpieczonego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach w nich wskazanych bez materialnoprawnej podstawy umożliwiającej ich wydanie, w sytuacji, gdy podleganie lub nie temu ubezpieczeniu wynika wprost z przepisów prawa, a ani organ I ani organ II instancji nie są ustawowo uprawnione do wydawania takich decyzji, co stanowi przesłanki nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

2) art. 627 K.c., poprzez jego niezastosowanie przy stwierdzaniu przez organ administracji rodzaju umowy cywilnoprawnej z tytułu zawarcia, której płatnik dokonuje zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób będących autorami (twórcami) wykładów akademickich w oparciu o umowę o dzieło,

3) art. 65 § 2 K.c. w związku z art. 3531 K.c., przez błędną wykładnię woli stron zawartej w umowie o dzieło, polegającą na niedostatecznym rozważeniu woli stron wyrażonej w treści umowy, a mianowicie w postaci rezultatu umowy polegającego na stworzeniu koncepcji cyklu wykładów i jej zaprezentowaniu studentom, jak również stworzeniu materiałów dydaktycznych, sylabusów do wykładów, opracowaniu recenzji i przygotowaniu studentów do obrony prac dyplomowych,

4) art. 734 oraz art. 750 K.c., przez ich zastosowanie i błędne uznanie, że umowa zawarta między W. a ubezpieczonym była umową o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu,

5) art. 66 ust. 1 pkt e, art. 69 ust. 1 oraz art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy o świadczeniach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że osoba wykonująca czynności w ramach umowy o dzieło podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, tak jak osoba wykonująca pracę w oparciu o umowę zlecenia,

6) art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy systemowej, poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż zgodnie z przepisami ustawy systemowej należałoby stwierdzić obowiązek płatnika w zakresie zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób będących autorami wykładów akademickich w oparciu o umowę o dzieło, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów skutkowałaby wnioskiem przeciwnym.

7) art. 109 ust. 4 zd. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu i utrzymaniu w mocy decyzji wy danej po upływie ustawowego i nie podlegającego przedłużeniu terminu 30 dni od dnia wniesienia wniosku przez ZUS Oddział w W.,

8) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z umów o dzieło E. A. i decyzji ZUS w sprawie E. A., protokołu kontroli ZUS z 2008 r., z przesłuchania świadka N. M., K. P. oraz przesłuchania stron,

9) art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji z pominięciem ustaleń protokołu kontroli ZUS przeprowadzonego w okresie od [...] października 2010 r. do [...] września 2012 r. w konfrontacji z protokołem kontroli ZUS z okresu od [...] kwietnia 2011 r. do [...] września 2011 r., prezentujących odmienne stanowiska organu przy tożsamych stanach faktycznych i prawnych zwłaszcza w zakresie treści i charakteru prawnego umów zawieranych przez płatnika z innymi ubezpieczonymi oraz z ubezpieczonym J. M.,

10) art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 2 oraz art. 86 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie z uwagi na pominięcie dowodu z przesłuchania stron czym organ naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego,

11) art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z [...] grudnia 2013 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, że J. M. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w sytuacji gdy prawidłowe winno być uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie co do istoty w sposób odmienny i umorzenie postępowania,

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., S. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, ewentualnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a., o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

S. wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi wyroków Sądu Okręgowego w W. - na okoliczność uznania przez Sąd Okręgowy w W., w sprawach o analogicznym stanie faktycznym i prawnym oraz po analizie zbieżnego materiału dowodowego, że wykładowcy W. jako osoby wykonujące umowę o dzieło u płatnika nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym oraz na okoliczność klasyfikacji umowy zawieranej przez wykładowców z W. jako umowy o dzieło zobowiązującej do określonego rezultatu w postaci opracowania i zaprezentowania cyklu wykładów studentom.

Następnie S. wyraziła przekonanie, że decyzje wydane przez organy obu instancji nie miały materialnej podstawy prawnej. Powtórzyła też zarzut przekroczenia 30-dniowego terminu wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych S. zarzuciła organom obu instancji działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, a także naruszenie innych przepisów postępowania (art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 2, art. 80 i art. 86 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności przez przeprowadzenie wnioskowanych na etapie postępowania administracyjnego dowodów. Odwołała się przy tym również do protokołu kontroli ZUS z 2008 r., którego konkluzje uległy zmianie w następstwie kontroli przeprowadzonej w 2011 r., na niekorzyść Skarżących.

Dalej S. zakwestionowała ustalenia organów obu instancji w zakresie kwalifikacji zawartych umów cywilnoprawnych jako umów o świadczenie usług. W jej ocenie organy błędnie założyły, że w umowach nie oznaczono dzieła. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyraziła przekonanie, że za rezultat odpowiadający pojęciu dzieła w rozumieniu art. 627 K.c. można uznać także realizację programu, prowadzenie i zakończenie cyklu wykładowców, ponieważ wyraża się on w postaci materialnej oraz niematerialnej.

W konkluzji S. stwierdziła, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni woli stron zawartych umów o dzieło, niesłusznie uznając je za umowy o świadczenie usług oraz nie uwzględniając autorskiego charakteru dzieła.

W odpowiedzi na obie skargi Prezes NFZ wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie 9 listopada 2015 r. W. wycofała wniosek dowodowy zawarty w skardze. Sąd postanowił, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 629/15 i VI SA/Wa 630/15, celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 629/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając sprawę według wyżej wskazanych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji z powodu ich wydania bez podstawy prawnej. Obie decyzje powołują się na art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e), a nie na art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach. Na tle tego właśnie przepisu - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, doszło do sporu pomiędzy NFZ, a Skarżącymi w kwestii tego czy Skarżący zawarli umowy cywilnoprawne wymienione w tym przepisie, a skutkujące objęciem J. M. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego też niezasadny jest zarzut braku materialnoprawnej podstawy zapadłych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć administracyjnych w obu instancjach.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami, wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. W związku z powyższym, jeżeli osoba spełnia przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartej przez nią umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, to podlega ona również obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W obecnym stanie prawnym istnieje dwutorowość orzekania w przedmiocie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom, tj. w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym (ZUS) i ubezpieczeniom zdrowotnym (organy NFZ), która może wywoływać i wywołuje rozbieżność orzecznictwa, ale likwidacja tego stanu rzeczy adresowana być powinna do ustawodawcy. Należy natomiast zauważyć, że Skarżący nie przedłożyli odpisu prawomocnego wyroku sądu powszechnego, uznającego zawarte przez J. M. ze S. umowy za umowy o dzieło, a jedynie uznające umowy innych osób zawarte przez nie z W. Rozpoznając przedmiotowe skargi, Sąd nie jest zatem związany wykładnią prawa poczynioną przez Sąd Okręgowy w W.

Wyjaśnienia wymaga, że organy administracji, wydając zaskarżone decyzje były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania. Podnoszony zatem zarzut przewlekłości postępowania podlega odrębnemu reżimowi, nie mając co do zasady wpływu na wynik sprawy ad meritum. Związanie organu wydającego decyzję w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wynika z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, stanowiącego, że w sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wprost w tych sprawach. Przepis art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazuje rodzaje spraw indywidualnych rozpoznawanych przez NFZ, tj.: sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wniosek o rozpoznanie tych spraw, w myśl art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umów łączących strony tj. J. M. i W.: czy były one umowami o dzieło, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do których – zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego - zastosowanie winy mieć przepisy dotyczące zlecenia.

Zgodnie z art. 627 K.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Powyższy przepis nie zawiera wszak legalnej definicji pojęcia "dzieło". Wskazuje jedynie, że wynikiem wykonania dzieła, jest powstanie po stronie przyjmującego obowiązku zapłaty wynagrodzenia.

Z kolei zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Natomiast z mocy art. 750 k.c. przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami. Umowy zlecenia, ze swojej istoty, jak i umowy o świadczenie usług, są umowami starannego działania, a nie umowami rezultatu.

Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo). Stwierdził mianowicie, że: "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)".

W skargach zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, a w takiej sytuacji, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

Organ administracji był w szczególności obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 K.p.a.), dokonać jego oceny w całokształcie okoliczności sprawy (art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem analiza uzasadnień decyzji obu instancji pozwala na stwierdzenie, że organy nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób pełny i wnikliwy oraz nie ustosunkował się merytorycznie do wszystkich, wskazywanych przez Strony okoliczności związanych z realizacją umów przez J. M.

Ocena charakteru umów wymaga przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy - pochylenia się nad kwestią badania przedmiotowych umów i ich oceny o tyle, że stanowisko samego wnioskodawcy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – jako organu posiadającego z innej ustawy własne kompetencje do oceny umów – jest skrajnie rozbieżne. Inne stanowisko ZUS zajął w uzasadnieniu wniosku do organów NFZ, a inne we własnym dokumencie, którego nie dopuszczono jako dowodu, a mianowicie w protokole kontroli ZUS z 2008 r. Taka postawa wnioskodawcy i uzasadnienie jego rozbieżnej argumentacji powinna być znana organom NFZ przed wydaniem rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie nie można powiedzieć, że sprawa została wyczerpująco wyjaśniona.

Na rozprawie przed Sądem, została podniesiona okoliczność, że przedmiotem obecnej kontroli ZUS, co ma potwierdzać protokół kontroli z 2008 r. – były trzy te same umowy, które podczas kontroli z 2008 r. zostały inaczej ocenione przez organ ZUS. Umowy te w wyniku ponownej kontroli i oceny organu rentowego, zostały objęta wnioskiem do organów NFZ - z tym, że z odmiennym uzasadnieniem.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, uprawniony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie dopuściły dowodu z protokołu kontroli z 2008 r., Skarżący zostali natomiast obciążeni negatywnymi skutkami ponownej oceny tych samych umów przez organ wnioskujący o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji procesowej, istotne znaczenie dla sprawy mogą mieć wnioski dowodowe Skarżących, mające na celu wykazanie, że sporne trzy umowy nie mogły być przedmiotem ponownej oceny organów i sądu, skoro takiej ocenie były już poddawane.

Organ odnosząc się do powyższych, uzasadnionych zarzutów przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia powyższych mankamentów.

Mając na względzie istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe w tej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób pozwalający na pełne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie jest celowe rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.