Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 680/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant staż. Anna Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) stwierdził u H. Z. (Z.) chorobę zawodową - obustronny [...] w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że H. Z. był zatrudniony od [...] r. do [...] r. w "A" na stanowisku [...], od [...] r. do [...] r. - w "B" w D. na stanowisku [...]-[...], a od [...] r. do nadal w "C" w D. na stanowiskach - [...],[...],[...]. Na podstawie przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że sposób wykonywania pracy przez H. Z. związany był z nadmiernym [...],[...] oraz [...]. Mocą orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. rozpoznano u H. Z. [...]. Biorąc pod uwagę długoletnie narażenie na czynnik szkodliwy w środowisku pracy oraz orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową uznano za w pełni wskazany związek przyczynowy między rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy. Uznając, że zostały spełnione niezbędne przesłanki - orzeczono jak w osnowie decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pracodawca - "C" sp. z o.o. w D. wnosząc o jej uchylenie, jako całkowicie bezzasadnej. Kwestionując istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy w "C", wyjaśnił, iż H. Z. nie pracował w narażeniu zawodowym, które mogłyby spowodować skutki zdrowotne uzasadniające orzeczenie choroby zawodowej. Wyjaśnił nadto, że praca w warunkach potencjalnego narażenia na chorobę zawodową mogła mieć miejsce jedynie podczas pracy [...], w okresie od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. podczas której [...] dni przebywał na zwolnieniu zawodowym.

Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i stwierdził, że u H. Z. brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronny [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienie schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. W wyniku przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego potwierdzono, że H. Z. pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednakże wobec pierwszoinstancyjnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie choroby zawodowej, w toku postępowania odwoławczego - organ drugiej instancji - lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r.) nie rozpoznali wymienionej choroby u H. Z.. W uzasadnieniu tego orzeczenia, potwierdzając rozpoznanie [...] leczonego operacyjnie w [...] i [...] r., uwzględniając dane o narażeniu zawodowym, nie uznali etiologii zawodowej i nie zakwalifikowali schorzenia do poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Zatem wobec braku narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy oraz braku rozpoznania u H. Z. choroby zawodowej nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. Z. nie zgodził się z twierdzeniem, że rozpoznany u niej obustronny [...] nie jest związany z wykonywaną przez niego pracą. podkreślił, że podczas pracy w kolejnych zakładach narażony był na czynnik szkodliwy i dlatego orzeczenie lekarskie pierwszej instancji potwierdziło u niego chorobę zawodową [...]. Niezrozumiałe jest dla niego, dlaczego organ orzeczniczy drugiej instancji nie potwierdził tego rozpoznania. Faktem jest że przeszedł dwa zabiegi operacyjne, tym niemniej dolegliwości nie ustąpiły, nadal czuje się słaby i chory i nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy. Zdaniem skarżącego niezbędne jest ponowne rozpatrzenie tej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz przytoczył argumenty wskazane w jej uzasadnieniu. Ponadto wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym został wyczerpany dwustopniowy tryb badań lekarskich przewidziany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. dotyczącego chorób zawodowych i organ drugiego stopnia nie zakwalifikował rozpoznawczego schorzenia jako choroby zawodowej.

Na rozprawie skarżący podtrzymał zarzuty skargi, wskazując, że pracował w warunkach narażenia zawodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę, zważył,

co następuje:

Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Stosownie do § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Zatem jedynym z warunków do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Kompetencja tych jednostek obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, określonej jako [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - [...].

Jak wynika z materiału sprawy skarżący był poddany badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach diagnostycznych, przy czym Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczeniem z dnia [...] r. rozpoznano u H. Z.- obustronny [...] pochodzenia zawodowego, natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. wynika, że brak jest podstaw do rozpoznania [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego [...]. Lekarze Instytutu w uzasadnieniu powyższego orzeczenia potwierdzili prawostronny [...], przy czym w [...] r. wycięto [...], a w [...] r. przeprowadzono ponowny zabieg operacyjny. W wyniku aktualnie przeprowadzonych badań nie potwierdzono rozpoznania obustronnego [...]. Zgłaszane dolegliwości związane są ze zmianami zwyrodniałymi w obrębie obu [...]. Wobec wątpliwości przy tak odmiennych opiniach medycznych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu o wyjaśnienie wątpliwości. Opinią dodatkową z dnia [...] r. ordynator Oddziału Chorób Zawodowych i Wewnętrznych wyjaśnił, że zbyt krótki okres narażenia zawodowego oraz brak objawów choroby nie pozwalają na rozpoznanie u H. Z. [...] prawego pochodzenia zawodowego. Z tak sformułowanych opinii biegłych wynikają sprzeczne informacje. Pierwszego orzeczenia lekarskiego wynika bowiem że stwierdzono obustronny [...]- stan po leczeniu operacyjnym, w orzeczeniu drugoinstancyjnym potwierdzono prawostronny [...] informując jednocześnie o leczeniu operacyjnym, nie potwierdzając rozpoznania obustronnego [...]. Orzeczenie to jest mało czytelne, gdyż nie wynika z niego czy potwierdzono jedynie prawostronny [...] informując jednocześnie o leczeniu operacyjnym, nie potwierdzając rozpoznania obustronnego [...]. Orzeczenie to jest mało czytelne, gdyż nie wynika z niego czy potwierdzono jedynie prawostronny [...] a nie stwierdzono jedynie obustronnego [...]. Także dodatkowa opinia nie wyjaśnia w sposób jednoznaczny tego problemu, z jednej strony informując o ustąpieniu objawu [...] prawego, a z drugiej dodając, że zbyt krótki okres narażenia zawodowego oraz brak obiektywnych objawów choroby nie pozwalają na rozpoznanie [...] prawego pochodzenia zawodowego. Nadto orzeczenie drugoinstancyjne nie wyjaśnia problemu [...] lewego. Ponadto nie wskazano czy i w jakim zakresie czynności wykonywane przez skarżącego, a stwierdzono w postępowaniu epidemiologicznym pracę w warunkach narażenia zawodowego, mogły przyczynić się do powstania tego schorzenia. Wskazać należy, iż orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może zatem ograniczyć się do ogólnych stwierdzeń, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu uzasadnienie zawarte w orzeczeniach lekarskich jednostek diagnostycznych nie spełnia wymogów opinii biegłego w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu. Powyższe oznacza, że we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia.

Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia przy ocenie stopnia narażenia zawodowego uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wobec zaistnienia powyżej naprowadzonych braków postępowania, a więc nie podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym wyżej kierunku o ocenę narażenia zawodowego, a następnie zwrócić się do lekarzy Instytutu, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie o jego uzupełnienie w zakresie wyżej naprowadzonym w oparciu o dokumentację medyczną skarżącego oraz o ustalenia dotyczące warunków pracy skarżącego w całym okresie zatrudnienia. Lekarze powinni jednoznacznie rozstrzygnąć czy rozpoznany u skarżącego [...] prawostronnego spowodowany został rodzajem wykonywania pracy bądź czy warunki pracy mogły przyczynić się jedynie do rozwoju tej choroby. W wykazie chorób zawodowych umieszczono bowiem pod pozycją [...]-[...], nie wymaga zatem stwierdzenia obustronnego [...]. Ocenę w powyższym zakresie należy odnieść do definicji choroby zawodowej określonej w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...).

Następnie organ oceni całość materiału dowodowego w sprawie oraz rozważy, czy spełnione są przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, w konsekwencji czego wyda decyzję, uzasadniając ją zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd nie znalazł podstaw do orzekania o wykonalności zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 przywołanej wyżej ustawy.