Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 973/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 par.1 i 2, art. 218
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]"r. Burmistrz P odmówił wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki ustanowionej z tytułu kupna-sprzedaży lokalu mieszkalnego nr "[...]" położonego w P przy ul. Z "[...]", której wierzycielem jest Skarb Państwa. W uzasadnieniu podano, że w dniu "[...]"r. J W zwróciła się do organu o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, jednak z uwagi na brak dowodu wskazującego na fakt spłaty zadłużenia odmówiono wydania zaświadczenia postanowieniem z dnia z "[...]"r. Na skutek wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E utrzymało w mocy to postanowienie. Na postanowienie to wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Kolegium uwzględniając skargę uchyliło własne postanowienie z "[...]"r. oraz uchyliło postanowienie organu I instancji. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie sądowe postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015r. (sygn. akt II SA/OI 583/15). Postanowieniem z dnia "[...]"r. Burmistrz P ponownie odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Podano, że działka budowlana, na której posadowiony jest budynek, w którym znajduje się lokal nr "[...]", stanowiący własność J W była własnością Skarbu Państwa, a od roku "[...]" jest własnością Miasta i Gminy P na podstawie decyzji Wojewody E z dnia "[...]"r. Od "[...]"r. właścicielem lokalu nr "[...]" jest osoba fizyczna, posiadająca także użytkowanie wieczyste do przedmiotowej działki. W związku z tym hipoteka została ustanowiona na rzecz Skarbu Państwa. Wyjaśniono, że ze względu na fakt, że należności Skarbu Państwa z tytułu rozłożenia należności na raty ceny sprzedaży nieruchomości były administrowane przez "[...]" w O, organ wystąpił do Banku o potwierdzenie spłaty. Bank nie potwierdził spłaty rat wierzytelności oraz podał, że obecnie nie posiada dokumentów dotyczących spłat nieruchomości Skarbu Państwa, gdyż banki administrowały należnościami Skarbu Państwa z tytułu sprzedaży nieruchomości do "[...]"r. Podano także, że z oświadczenia złożonego w "[...]" przez I W, poprzednią właścicielkę lokalu nr "[...]", wynika, że nie jest w posiadaniu żadnych dokumentów o dokonaniu spłaty należności z tytułu kupna przedmiotowego lokalu. Wyjaśniono, że także organ nie posiada dokumentów potwierdzających spłatę zadłużenia. W związku z ponownym zażaleniem strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E postanowieniem z dnia "[...]"r. ponownie uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym zostało przeprowadzone dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W sprawie spłaty rat wystąpiono do Archiwum Państwowego w O, które poinformowało, że w przechowywanych materiałach archiwalnych nie ma dokumentów potwierdzających spłatę rat za wykupiony lokal mieszkalny. Wystąpiono również do Archiwum Państwowego w E z siedzibą w M, które poinformowało, że nie posiada w swoim zasobie dokumentacji księgowej z Urzędu Miasta w P oraz z Zarządu Gospodarki Terenami w P. Ponownie przeanalizowano będące w posiadaniu organu dokumenty sprzedaży lokali w budynku czterorodzinnym położonym w P przy ulicy Z nr , które były jednocześnie sprzedane w "[...]" roku. Podano, że w dokumentach tych znajduje się pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P z dnia "[...]" adresowane do "[...]" Oddział - Kredyty Mieszkaniowe w O z prośbą o egzekwowanie należności od właścicieli wykupionych lokali, pismo "[...]" w O z dnia "[...]"r. potwierdzające przyjęcie do administracji należności za przedmiotowy lokal, dokumenty potwierdzające spłatę całkowitej należności za dwa inne lokale sprzedane w tym budynku, wydane przez "[...]" w Olsztynie z dnia "[...]"r. oraz potwierdzający brak obciążeń lokalu akt notarialny sporządzony z dnia "[...]"r. Co do dwóch pozostałych lokali nie ma dokumentów informujących o całkowitej spłacie należności, bądź potwierdzających brak obciążeń tych lokali, w tym brak jest dokumentu potwierdzającego spłatę całkowitej należności za wykupiony lokal nr "[...]", a jedynie dokument zawierający potwierdzenie wpłaty I raty za lokal nr "[...]" płatnej przed zawarciem aktu notarialnego. Także Referat Finansowy Urzędu Miejskiego nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających spłatę przedmiotowej hipoteki. Wyjaśniono, że dokumenty księgowe za okres od "[...]" do "[...]" były na bieżąco przekazywane do archiwum zakładowego, lecz w archiwum zakładowym też nie ma tych dokumentów. Wskazano, że z uwagi na to, że przedmiotowy lokal obciążony jest hipoteką ustanowioną na rzecz Skarbu Państwa wpisaną w księdze wieczystej, a strona nie przedłożyła dowodu spłaty rat, przeprowadzono postępowanie administracyjne i stwierdzono, że brak jest dowodów zapłaty i innych dowodów do wydania zaświadczenia przez Burmistrza o spłacie hipoteki.

Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła J W. Zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania polegające na tym, iż organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, w sytuacji gdy potwierdzenie faktów i stanu prawnego tj. spłaty hipoteki było możliwe na podstawie posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych, a organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia, ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli możliwe one są do ustalenia na podstawie posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. Podniosła także, że organ bezpodstawnie przyjął, że przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło spłaty należności, to hipoteka nie została spłacona. Zarzuciła także organowi I instancji prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na nieprzekazaniu sprawy do organu właściwego, ewentualnie na niepouczeniu wnioskodawcy o możliwości uzyskania wnioskowanego zaświadczenia w sposób przewidziany przez przepisy prawa. Podniosła, że dopiero po dwukrotnym uchyleniu postanowienia organu I instancji, organ ten przyznał, że do jego kompetencji należy wydanie zaświadczenia o spłacie hipoteki, gdyż w poprzednich orzeczeniach wyrażał błędny pogląd o tym, że o wydanie zaświadczenia należy zwrócić się do Starostwa Powiatowego w E. Podkreśliła, że zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Bez wątpienia w niniejszej sprawie istnieje interes prawny w postaci woli wykreślenia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność, która wygasła w wyniku spłaty długu, a organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdyż ewidencje i rejestry potwierdzające spłatę zadłużenia są w dyspozycji organu I instancji, bowiem w okresie spłaty wykonywał on funkcje związane z gospodarowaniem mieniem Skarbu Państwa. Zatem organ nie może żądać od żalącej się dowodu spłaty, gdyż fakt ten jest możliwy są do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych. Podała, że spłata nastąpiła najprawdopodobniej do "[...]"r. i dokonywana była przez babcię i dziadka obecnej właścicielki, a zatem spadkobierczyni nie może być w posiadaniu dowodów spłaty z tytułu zobowiązania, którego nie zaciągała. Podniosła, że "[...]" w O działało na zlecenie Skarbu Państwa w zakresie dotyczącym rozliczeń hipotecznych. Jeśli zatem podmiot wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej na zlecenie Skarbu Państwa nie dopełnił jakichś obowiązków, to negatywnych konsekwencji takiego stanu rzeczy nie może ponosić wnioskodawca, gdyż organ cedujący swoje zadania powinien mieć wiedzę o tym, gdzie znajdują się potwierdzenia wpłat. Także przyczyna braku takiej dokumentacji w organie leży po stronie tego organu, a nie po stronie wnioskodawcy. Zakwestionowała także fakt złożenia w "[...]"r. oświadczenia przez poprzednią właścicielkę lokalu, z którego miałoby wynikać, że jej mąż nie spłacał zadłużenia hipotecznego, ponieważ był funkcjonariuszem w Służbie Bezpieczeństwa. Stwierdzenie to w ocenie żalącej się nie ma żadnego znaczenia, gdyż nieruchomość nie należała do Agencji Mienia Wojskowego, a ponadto akcie notarialnym z "[...]"r. nabywcy nieruchomości zobowiązali się regularnej spłaty zobowiązania zabezpieczonego hipoteką. Okoliczność ta stoi także w sprzeczności z wiedzą wnioskodawczyni, iż hipoteka została spłacona w całości. Zakwestionowała także fakt wskazania przez organ, że w aktach dotyczących budynku znajdują się dowody spłaty dwóch innych lokali, gdyż ustalenie to dowodzi jedynie tego, że dowody spłaty powinny znajdować się w aktach księgowo-rozliczeniowych organu. Wnioskodawczyni podała, że przedstawiła dokumentację, z której wynika, iż zabezpieczona wierzytelność musiała zostać w całości spłacona, gdyż termin spłaty tej wierzytelności przypadał na "[...]"r. Ponadto jeśli organ odmówił wydania zaświadczenia o zgodzie na wykreślenie hipoteki na tej podstawie, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów spłaty, to powinien był pouczyć wnioskodawcę, gdzie powinien się zwrócić o uzyskanie rzeczonych dokumentów, ewentualnie przekazać sprawę do rozpatrzenia innemu organowi z urzędu. W sytuacji bowiem, gdy organ jest właściwy do wydania zaświadczenia na podstawie własnych rejestrów, czy ewidencji, to brak jest podstaw do odmowy wydania zaświadczenia.

Postanowieniem z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E utrzymało w mocy zażalone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że fakt zapłaty rat za mieszkanie nie może być rozważany w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia, a tego w istocie domaga się strona. Wskazano, że postępowanie dotyczące wydania zaświadczenia, będącego dokumentem potwierdzającym fakty znane organowi i odnotowane w rejestrach, spisach i innych zbiorach dokumentów prowadzonych przez ten organ, ogranicza się jedynie do ustaleń zapisanych w tych dokumentach i nie prowadzi do rozpatrzenia meritum sprawy, czyli do stwierdzenia spłaty hipoteki. Zaświadczenie ma potwierdzać wynikający z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych - stan rzeczy, nie zaś rozstrzygać o jego treści (treści tego stanu rzeczy - jego meritum). Brak w dokumentach organu potwierdzenia żądanych przez stronę faktów uniemożliwia wydanie zaświadczenia i rodzi po stronie tego organu obowiązek wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, względnie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenie określonej treści. Organ nie może wydać zaświadczenia, jeżeli nie posiada dokumentów potwierdzających istnienie danego stanu sprawy lub danych faktów, nawet w przypadku gdy dokumenty stanowiące podstawę do wydania zaświadczenia powinny znajdować się w posiadaniu organu. Ponadto w sytuacji braku takich dokumentów organ nie tylko nie ma obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia faktów lub stanu prawnego, którego dotyczy żądnie o wydanie zaświadczenia. Wskazano, że organ I instancji, pomimo poczynionych ustaleń, nie ma materiałów źródłowych, na podstawie których mógłby wydać zaświadczenie o spłacie długu. Natomiast z faktu, że nabywcy nieruchomości nie figurują w ewidencji dłużników nie można wywieść, że dokonali zapłaty wszystkich rat. Wyjaśniono, że jeżeli wierzyciel nie znajduje podstawy do wydania zaświadczenia, to potwierdzenia wygaśnięcia wierzytelności nie można uzyskać w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji dłużnikowi służyć może tylko powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 w związku z art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wskazana niezgodność między stanem ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może dotyczyć także wpisu nieistniejącego obciążenia, które ma miejsce w przypadku spłaty długu zabezpieczonego hipoteką. Powyższe ustalenia wskazują na brak możliwości spełnienia żądania strony na drodze postępowania administracyjnego poprzez wydanie żądanego zaświadczenia. Nieistotna jest przy tym kwestia dotycząca rzekomego oświadczenia o niespłacaniu długu i oświadczenie to nie zostało uwzględnione przez Kolegium jako dowód mający znaczenie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Kolegium podzieliło także stanowisko żalącej się co do braku podstawy domagania się od niej przedłożenia dowodów potwierdzających zapłatę długu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, gdyż podstawą do wydania zaświadczenia są dane z dokumentów będących w posiadaniu organu, a nie z dokumentów przedłożonych przez stronę. Wskazano przy tym, że żądanie takie miało na celu jedynie dążenie do pozytywnego załatwienia sprawy i nie stanowiło w żadnym razie podstawy odmowy wydania zaświadczenia.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła J W, reprezentowana przez adw. S. S., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozważenie możliwości uchylenia postanowienia organu I instancji. Zarzuciła naruszenie:

- art. 218 § 1 i 2 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 w zw. z art. 220 § 1 pkt 2a oraz art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich wadliwe zastosowanie polegające na tym, iż organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, w sytuacji gdy potwierdzenie faktów i stanu prawnego tj. spłaty hipoteki było możliwe na podstawie posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych, a także nie zostało we wnioskowanym zakresie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające;

- art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skoro "[...]" w O nie posiada informacji o spłacie, a także brak jest dowodów na spłatę w Referacie Finansowym UM w P, jak również, że I. W. w "[...]"r. złożyła oświadczenie, z którego miałoby wynikać, że jej mąż nie spłacał zadłużenia hipotecznego, ponieważ był funkcjonariuszem w Służbie Bezpieczeństwa, a także z uwagi na fakt, że brak jest dowodów wpłat w Archiwum Państwowym w O oraz Archiwum Państwowym w E z siedzibą w M, jak również, że ponowna analiza akt sprawy nie potwierdziła spłaty należności, to hipoteka nie została spłacona;

- art. 65 § 1 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na nieprzekazaniu sprawy do organu właściwego, ewentualnie niepouczeniu wnioskodawcy o możliwości uzyskania wnioskowanego zaświadczenia w sposób przewidziany przez przepisy prawa;

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej ponownie przytoczył argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Dodatkowo wskazano, że Kolegium wybiórczo zacytowało wyrwany z kontekstu fragment uzasadnienia jednego z wyroków sądu administracyjnego co do tego, że organ I instancji nie ma obowiązku i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia faktów lub stanu prawnego. Zdaniem skarżącej organ I instancji jest właściwym w kwestii wydania przedmiotowego zaświadczenia, a więc powinien dysponować ewidencjami lub rejestrami, z których powinien wynikać fakt spłaty lub niespłacenia zadłużenia. Odnośnie wystąpienia z powództwem o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wyjaśniono, że w procesie cywilnym ciężar udowodnienia faktu niespłacenia hipoteki będzie spoczywał na stronie wywodzącej z tego skutki prawne, a w niniejszej sprawie ma zastosowanie reżim administracyjnoprawny, ograniczający możliwość domagania się od wnioskodawczyni faktów lub dokumentów potwierdzających fakt spłaty hipoteki. Podano, że gdyby wnioskodawczyni, będąca wnuczką zmarłych stron umowy (spadkodawców), obowiązanych do spłaty, posiadałaby takie dokumenty, to dawno już by je złożyła. Ponadto z uwagi na fakt, że skarżąca nadal nie może uzyskać zaświadczenia, nie sposób przypuszczać, że w toku ewentualnej sprawy sądowej organ I instancji potwierdzi, że hipoteka została spłacona. Zatem utrzymanie w mocy orzeczenia podtrzymującego wykładnię powołanych przepisów, sprowadzającą się do tego, że pomimo obowiązku prowadzenia ewidencji spłaty przez organ I instancji i nie posiadania tej dokumentacji (z powodu zagubienia / zniszczenia), a w konsekwencji odmowy wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki wnioskodawczyni, de iure pozbawi wnioskodawczynię możliwości ochrony prawnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie z dnia "[...]"r. pełnomocnik skarżącej, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, zarzucił, że Kolegium pomija treść art. 218 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy podstawą żądania jest wyraźny przepis prawa, organ ma obowiązek wydania zaświadczenia na podstawie dostępnych środków dowodowych niezależnie od tego, czy sam dysponuje takimi danymi. Ponadto skarżąca wskazała, że nie neguje celu postępowania o wydania zaświadczenia, ale musi on zostać zrealizowany przy uwzględnieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej z przeprowadzonego postępowania wynika, że dokumenty dotyczące spłaty przedmiotowej hipoteki musiały gdzieś zostać zagubione, a jedyną logiczną konstatacją wynikającą ze zgromadzonego materiału dowodowego jest to, że hipoteka musiała być regularnie spłacana, skoro przez tyle lat nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wskazała także, że nie domaga się stwierdzenia przez organ wygaśnięcia zobowiązania, a wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki na podstawie danych z ewidencji organu, które powinny się tam znajdować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej jako: k.p.a.) organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak tylko w koniecznym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych (ewentualnie ich dysponenta) i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny. Do postępowania tego nie znajdują zastosowania te same reguły co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a więc nie obejmuje ich ustalenia. Spełnia ono tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę art. 218 k.p.a. przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013r., I OSK 605/12). Podkreślić także należy, że w myśl poglądu zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016r. (sygn. akt I OSK 3227/14, dostępny w Internecie) zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ w zaświadczeniu stwierdza jedynie, co mu jest wiadome, natomiast nie rozstrzyga żadnej sprawy. W trybie dotyczącym wydania zaświadczenia nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające może dotyczyć zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia się domaga. Jest ono zatem ograniczone do badania dokumentacji o charakterze określonym w art. 218 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ odmówił wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki ustanowionej z tytułu kupna sprzedaży lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, wskazując, że nie posiada dokumentów potwierdzających fakt spłaty całej należnej kwoty. W ocenie Sądu wniosek skarżącej został rozpatrzony przez organ wnikliwie i z należytą starannością. Zbadano wszystkie dostępne dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu, a także zwrócono się do archiwów oraz do banku o ustalenie, czy instytucje te posiadają dokumentację dotyczącą spłaty przedmiotowej wierzytelności. W ocenie Sądu organ przeprowadził postepowanie zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami. Skoro jednak nie posiada dokumentów, z których wynikałyby fakty, których potwierdzenia żąda skarżąca, to nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że w toku postępowania o wydanie zaświadczenia organ nie może dokonywać oceny materiału dowodowego, ani też podejmować żadnych rozstrzygnięć. Organ nie może także – jak wskazano wyżej – tworzyć nowej sytuacji prawnej, ani też kształtować nowego stosunku prawnego. W tym kontekście bezzasadne jest twierdzenie skarżącej, że organ winien wydać zaświadczenie nie w oparciu o posiadaną dokumentację, lecz z uwagi na fakt, że organ zobowiązany jest taką dokumentację posiadać, a skoro jej nie posiada to okoliczność ta nie może rodzic negatywnych skutków dla strony. Co więcej wydanie zaświadczenia pomimo braku stosownych dokumentów stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Skarżąca nie może zatem oczekiwać, że sąd administracyjny nakaże organowi działanie wbrew przepisom prawa. Wskazać także należy, że do wydania zaświadczenia nie jest także wystarczająca sama wiedza skarżącej co faktu spłaty przedmiotowej hipoteki. Podstawą wdana zaświadczenia mogą być tylko dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu. Niezasadne jest także powoływanie się na fakt, że w ewentualnym procesie cywilnym to na skarżącej spoczywałby obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczność spłaty należności, co w jej ocenie uzasadnia wydanie zaświadczenia. Poprzednicy prawni skarżącej nabyli nieruchomości od Skarbu Państwa w drodze umowy cywilnoprawnej, a tym samym każda ze stron tej umowy ma pozycję równorzędną. Tym samym skarżąca nie może – wykorzystując procedurę administracyjną - domagać się od organu wydania jej żądanego zaświadczenia, powołując się na okoliczność, że to organ ma obowiązek posiadania stosownej dokumentacji, a nie skarżąca jako druga strona umowy. Wyjaśnić także należy, że przedmiotem postępowania w sprawie wydania zaświadczenia nie jest ustalenie przyczyn braku stosownej dokumentacji przez organ. Niezależnie zatem od okoliczności, z powodu których organ nie posiada dokumentacji, nie może on wydać żądanego zaświadczenia. Wskazać przy tym należy, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia kwestionowane oświadczenie złożonego przez poprzednią właścicielkę lokalu odnośnie braku spłaty należności. Organ odmówił wydania zaświadczenia nie z uwagi na to oświadczenie, lecz ze względu na brak dokumentacji powierzającej spłatę należności za lokal mieszkalny. Nie można także podzielić zarzutu, że skoro organ odmówił wydania zaświadczenia, to winien przekazać sprawę innemu organowi. Skoro przepisy Działu VII przewidują możliwość wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia i nie nakładają obowiązku przekazywania w takim wypadku sprawy innemu organowi, to takie twierdzenie nie znajduje żadnej podstawy prawnej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.