Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 752/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2010-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.2 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 3 i 4, art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4, art. 92 a, art. 87
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 2 pkt 54, art. 2 pkt 55
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 8, art. 12
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nakładającej na J. D. karę pieniężną w wysokości: 3000,00 PLN za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, 2000,00 PLN za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, 1000,00 PLN za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej oraz badaniu kontrolnemu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 15.07.2008r. funkcjonariusze celni Izby Celnej, przeprowadzili w miejscowości W. na drodze krajowej nr 79, kontrolę samochodu marki STAR 1142 (dopuszczalna masa całkowita pojazdu 12000kg) o nr rej. [...], kierowanego przez J. D., stwierdzając naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, co zostało wykazane w protokole kontroli z dnia 15.07.2008r.

W oparciu o takie dane, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie, którego Stroną uznano przedsiębiorcę D. K. Prywatne Przedsiębiorstwo Handlowe "W.", B., L.

Ponieważ jednak zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że zatrzymany do kontroli w dniu 15.07.2008r. samochód marki Star o nr rej. [...] był wykorzystany przez kierującego nim J. D. do jego celów prywatnych, nie miał charakteru zarobkowego i nie był związany z prowadzoną przez D. K. działalnością gospodarczą, Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie, którego stroną było Prywatne Przedsiębiorstwo Handlowe "W." D.K., B., L.

Następnie postanowieniem z dnia 06.05.2010r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie w/w naruszenia, z udziałem J. D. jako strony.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego między innymi wezwano Stronę do wskazania okoliczności potwierdzających, że wskazane wyżej naruszenie w dniu 15.07.2008r. przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. W odpowiedzi na to wezwanie J. D. w piśmie z dnia 28.05.2010r. wyjaśnił okoliczności przewozu drogowego wykonywanego w dniu 15.07.2008r. informując, że w dniu poprzedzającym dzień kontroli, pożyczonym od właściciela pojazdem marki STAR o nr rej. [...] wykonywał nieodpłatnie przewóz wersalki dla starszej osoby mieszkającej w miejscowości N.. Wyjaśnił też, że nie zdawał sobie sprawy, że wykonując tego typu przewóz drogowy mógł naruszyć przepisy ustawy o transporcie drogowym. Nie wskazał jednak żadnych niezależnych okoliczności mających wpływ na powstanie naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Celnego wydał wspomnianą na wstępie decyzję z dnia 23.07.2010r., od której J. D. złożył odwołanie.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli z dnia 15.07.2008r. stwierdzono trzy naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie pierwszego z nich polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym przewóz drogowy jest to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zgodnie z którym: przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Natomiast przepis art.42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z pkt 1-4 powyższego przepisu z tego obowiązku wyłączni zostali:

- przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy taksówką;

- pojazdy transportu kombinowanego;

- pojazdy realizujące komunikację miejską;

- zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

- pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.

W związku z tym w ocenie organu, zarówno przedsiębiorcy jak i osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej, jak również podmioty niebędące przedsiębiorcami, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie, zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, w sytuacji gdy całkowita masa pojazdu lub zestawu pojazdów wykonujących przewóz drogowy wynosi 12 ton lub więcej.

W przedmiotowej sprawie strona potwierdziła własnoręcznym podpisem fakt, że poruszając się w dniu 15.07.2008r. pojazdem marki STAR o nr rej. [...] nie uiściła opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Drugim ze stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich elementów (brak tarczy).

Zasady stosowania urządzeń rejestrujących czas pracy kierowców określa ustawa z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym, a także obowiązujące w Polsce prawo Unii Europejskiej, w tym Rozporządzenie Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12,1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Ustawodawstwo to ma na celu poprawę warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego. Stosownie do treści Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 istnieje obowiązek instalowania urządzeń rejestrujących w pojazdach zarejestrowanych w Państwach członkowskich, przy czym niektóre z tych pojazdów mogą zostać wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia. Regułę obowiązującą ustanawia art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia, w którym stwierdza się, że urządzenia rejestrujące są instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów o których mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006.

Zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia obowiązek instalacji tachografu nie ma zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego miedzy innymi pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

W art. 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia nr 3821/85 przewidziano możliwość wprowadzenia przez Państwa Członkowskie dalszych wyłączeń z obowiązku instalowania tachografów pojazdów wymienionych w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 561/2006.

Odnośnie tego zestawienia organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 lit. d, h, i oraz z art. 13 ust. 1 lit. i, polskiej wersji rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pojęcie "niezarobkowy przewóz drogowy" oznacza przewozy niehandlowe (non-commercial) - prywatne, nie związane z jakąkolwiek działalnością zarobkową czy w celu uzyskania zarobku. I tylko takie przewozy mogą być zwolnione z obowiązku stosowania urządzenia rejestrującego (tachografu) do rejestrowania norm czasu prowadzenia pojazdu, ale pod warunkiem, że ich dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 7,5 tony.

Ponieważ z treści zebranego materiału dowodowego wynikało, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w dniu 15.07.2008r. pojazdu marki STAR o nr rej. [...] wynosiła 12 ton, organ uznał, że pojazd ten powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf, który prawidłowo funkcjonuje rejestrując wszystkie wymagane elementy.

Z kolei zasady dotyczące użytkowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, określone zostały w Rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L 370 z dnia 31.12.1985r. ze zm.). Zgodnie z tym Rozporządzeniem, które określa zasady dotyczące użytkowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, urządzenia rejestrujące, ich konstrukcja, zasady instalacji, użytkowania i kontroli, muszą spełniać wymagania tego rozporządzenia oraz wymagania określone w załącznikach I lub IB i II, stanowiących integralną część rozporządzenia. Natomiast zgodnie z art. 13 w/w rozporządzenia, pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.

Według natomiast art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju.

Z protokołu kontroli natomiast bezspornie wynika, że w zainstalowanym w pojeździe tachografie nie była założona wykresówka przez co podczas przejazdu tachograf nie rejestrował wszystkich wymaganych elementów.

Trzecim naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym był brak legalizacji tachografu.

Wymagania dotyczące budowy, badań kontrolnych, instalacji i kontroli urządzeń rejestrujących zostały zdefiniowane w załączniku Nr I do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r.

Zgodnie z treścią działu VI pkt 3. lit. a, okresowe badania urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata. W rozpatrywanej sprawie całość zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż ostatnia legalizacja zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu miała miejsce w 2002 roku. Ponieważ kontrola drogowa miała miejsce w dniu 15.07.2008r., bezspornym zdaniem organu jest fakt, iż kontrolowany tachograf nie został poddany wymaganej kontroli okresowej.

Następnie Dyrektor Izby Celnej przytoczył treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy ( ... ) podlega karze pieniężnej. Organ wyjaśnił też, że przepis ten dotyczy podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, co wynika z art. 4 pkt 1 - 4 ustawy o transporcie drogowym. Odpowiedzialność kierowców uregulowana jest natomiast w art. 92a ustawy o transporcie drogowym i ograniczona jest jedynie do enumeratywnie wyliczonych przypadków naruszeń określonych tym przepisem. W sytuacji, gdy podmiot wykonujący przewóz drogowy jest jednocześnie kierującym pojazdem, przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują kumulację kar za stwierdzone naruszenia, gdyż na podstawie art. 92a ust 1 kierujący pojazdem podlega karze grzywny nałożonej w drodze mandatu. Natomiast w sytuacji, gdy kierujący jest jednocześnie podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust 2 pkt 3 tejże ustawy, nie wyklucza ona wszczęcia postępowania w celu nałożenia za stwierdzone naruszenia przepisów kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne (wyrok z dnia 28.01.2009r. sygn. akt VI SA/Wa 2056/08).

W przedmiotowym przypadku w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym pismo z dnia 21.09.2010r. nadesłane przez PPH W. D.K., jak i w oparciu o protokół przesłuchania J. D. organ przyjął, że w dniu kontroli to J. D. dysponował samochodem wypożyczonym od PPH W., a sam przewóz nie był wykonywany w ramach zatrudnienia w PPH W., tylko w jego prywatnych niezarobkowych celach. Jak z tego wynika to J. D. był podmiotem wykonującym przewóz drogowy.

Odnośnie wysokości nałożonych kar Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż stosownie do art. 92 ust. 4 w/w ustawy określa ją załącznik do ustawy, zgodnie z którym:

- za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych wynosi ona 3000,00 złotych - pkt 4.1.

- za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów wynosi 2000,00 złotych - pkt 11.1.1.b)

- za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu wynosi 1.000 złotych - pkt 11.1.1.d).

Ponieważ w sprawie stwierdzono wszystkie w/w naruszenia przepisów, organ uznał za zasadne nałożenie kary w łącznej wysokości 6.000 zł.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 42 ust. 1, 87 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez niewłaściwe ich zastosowanie i wymierzenie skarżącemu kar pieniężnych w sytuacji , gdy:

- skarżącego nie można uznać za podmiot wykonujący przewóz drogowy w świetle w/w ustawy,

- na gruncie art. 92 ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w art. 4, tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu,

- zgodnie z definicją "przewozu drogowego" zawartą w art. 4 pkt 6a w/w ustawy wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym,

- skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, jak również przewóz rzeczy w dniu 15 lipca 2008 r. nie był związany z wykonywaniem działalności gospodarczej przez inną osobę.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 92a ust. 1 pkt 1 i art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przez nie zastosowanie ich w sytuacji, gdy tryb odpowiedzialności prawnej kierowcy przewidziany został przez te właśnie przepisy. Naruszenia art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym skarżący dopatrzył się również w niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy orzekanie w sprawach wymienionych w art. 92a następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego na skutek bezkrytycznego przyjęcia, że dopuszczalna masa całkowita samochodu marki STAR 1142 CE o nr rej. [...] wynosiła 12 ton. Z kolei naruszenia art. 12 i 8 kpa skarżący dopatrywał się w tym, że postępowanie wobec skarżącego wszczęto dopiero po prawie dwóch latach od przeprowadzonej kontroli. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że z samego faktu pojedynczego wykorzystania pożyczonego samochodu przez skarżącego nie wynika, że został on objęty dyspozycją art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Regulacja ta jest bowiem adresowana do podmiotów, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Skarżący natomiast nie prowadził, ani nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a w dacie kontroli pracował na stanowisku przedstawiciela handlowego w PPH W.. Przedmiotowy przewóz mebli także nie był związany z działalnością gospodarczą innych osób, lecz miał charakter prywatny. Ponieważ skarżący wykonywał fizycznie czynność kierowania pojazdem, właściwym w sprawie było zastosowanie art. 92a ustawy o transporcie. Przedmiotowe uchybienia powinny w związku z tym zostać uznane za wykroczenia i ich oceny należało dokonać w odrębnym trybie określonym w przepisach kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie natomiast z art. 45 § 1 kodeksu wykroczeń, karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. W związku z tym oraz z uwagi na wydanie decyzji w I instancji po upływie ponad roku od daty kontroli z dnia 15 lipca 2008 r., ujawnione uchybienia uległy przedawnieniu.

Skarżący zauważył również, że kontrolerzy celni nie dokonali ważenia przedmiotowego pojazdu, choć rzeczywiste ustalenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu marki STAR, było decydujące dla przyjęcia odpowiedzialności skarżącego. Z dostępnych informacji zawartych wśród ogłoszeń kupna-sprzedaży wynika natomiast, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu marki STAR w zakresie tego samego modelu 1142 CE podlega wahaniom do nawet kilkuset kilogramów i są to wartości poniżej 12 ton. Na skutek wszczęcia postępowania wobec skarżącego dopiero po dwóch latach od przeprowadzonej kontroli, został on pozbawiony możliwości weryfikacji danych technicznych przedmiotowego pojazdu, ponieważ został on zbyty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ww. ustawy).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niniejsza sprawa dotyczy nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów. Zasady wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie tych zasad reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2007 r. nr 125 poz. 874 ze zm.), zwana dalej w skrócie ustawą o transporcie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W ustawie o transporcie znalazły się również definicje użytych w niej określeń, których przytoczenie jest niezbędne dla oceny, czy i w jakim zakresie ustawa ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie przewóz drogowy, to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem (WE) nr 561/2006.

Według art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy dzieli się z kolei na krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Niezarobkowy przewóz drogowy jest z kolei w art. 4 pkt 4 cytowanej ustawy zdefiniowany jako przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Wreszcie inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Uwzględniając powyższe definicji i prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji, które – za wyjątkiem ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej samochodu STAR 1142 CE o nr rej. [...] – nie były w sprawie kwestionowane, nie można mieć wątpliwości, że skarżący J. D., w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2008 r. przez funkcjonariuszy Izby Celnej , wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie. Skoro bowiem wykonywał on wtedy (jak sam przyznał w czasie przesłuchania w dniu 2 grudnia 2009 r. oraz w odwołaniu i w skardze), powrotnego przewozu z miejscowości N., dokąd przewiózł nieodpłatnie meble darowane osobom trzecim samochodem wypożyczonym od własnego pracodawcy, to przewóz taki mieści się w pojęciu zdefiniowanego wyżej innego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, będącego jednym z trzech rodzajów przewozu drogowego, o jakim mowa w ustawie o transporcie. Nie może przy tym być wątpliwości, że pojazd którym wówczas jechał, był używany do przewozu rzeczy, o czym świadczy rodzaj jego nadwozia, a także to, że w czasie kontroli znajdowały się w nim 2 palety i 100 skrzynek (protokół z kontroli z dnia 15 lipca 2008 r.).

Wbrew zarzutom skargi, organy administracji prawidłowo również ustaliły dopuszczalną masę całkowitą samochodu STAR 1142 CE o nr rej. [...], którym poruszał się skarżący w czasie kontroli w dniu 15 lipca 2008 r. Określenie to użyte w art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie, (który był materialno prawną podstawą ustalonego przez organy obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłaty za przejazd przedmiotowego pojazdu po drogach krajowych, a w konsekwencji jej nieuiszczenia również podstawą nałożonej kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł.) nie zostało zdefiniowane w ustawie o transporcie. W związku z tym, a także z uwagi na cel, jakiemu służy ten warunek objęcia pojazdów obowiązkiem uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych (obciążenie opłatami pojazdów o znacznej potencjalnej masie całkowitej, które w największym stopniu powodują zużycie dróg krajowych), zasadne jest wyjaśnienie treści tego określenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108/05 poz. 908 ze zm.). Ustawa ta określa bowiem między innymi zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu na drogach publicznych (art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 2 pkt 54 tej ustawy, dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Mając na uwadze zawarte w Prawie o ruchu drogowym definicje masy własnej i dopuszczalnej ładowności, staje się jasne, że dopuszczalną masę całkowitą stanowią: masa pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego, oraz największa masa ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd po drodze (Komentarz do art.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.05.108.908), [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III). Zgodnie natomiast z § 1 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32/ 02 poz. 262 ze zm.), przez maksymalną masę całkowitą rozumie się największą masę pojazdu obciążonego określoną w zależności od jego konstrukcji przez producenta. Ponieważ tak określona przez producenta danego pojazdu dopuszczalna masa całkowita jest podstawą wpisów do dowodu rejestracyjnego danego pojazdu (co wynika z załącznika nr 3 - Wzór dowodu rejestracyjnego oraz oznaczenia kodów zastosowanych w tym wzorze, do Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - Dz. U. Nr 186/07 poz. 1322 ze zm.), a dowód rejestracyjny samochodu STAR 1142 CE o nr rej. [...] był podstawą wpisów zawartych w protokole kontroli z dnia 15 lipca 2008 r., to należy przyjąć, że dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu wynosiła 12.000 kg. W świetle przedstawionych definicji i wywodów bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest zarzucany w skardze brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego na okoliczność tej masy, mający w szczególności polegać na zaniechaniu zważenia przedmiotowego pojazdu. Ważenie takie nie było w sprawie potrzebne, ponieważ mogło co najwyżej doprowadzić do ustalenia rzeczywistej masy całkowitej tego pojazdu w dacie dokonania tej czynności, zdefiniowanej jako masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 Prawa o ruchu drogowym). Określenie natomiast tej rzeczywistej masy nie ma znaczenia dla odpowiedzialności określonej w ustawie o transporcie, skoro odpowiedzialność ta zależy od dopuszczalnej masy całkowitej, a nie od rzeczywistej masy całkowitej. Z wskazanych przepisów wynika również, że dla ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej przedmiotowego pojazdu, bez znaczenia są "powszechnie dostępne informacje zawarte wśród ogłoszeń kupna-sprzedaży", na które powołuje się autor skargi. Nie one bowiem decydują o określeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ale wartości określone w zależności od jego konstrukcji przez producenta. Poza tym nawet wśród ogłoszeń kupna-sprzedaży można znaleźć samochody STAR 1142 CE o dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 12.000 kg. Konsekwencje wykonywania przez skarżącego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie, zostały prawidłowo ustalone w decyzji organu I instancji w oparciu o art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie. Rzeczywiście bowiem z przepisu tego wynika, że skarżący wykonujący w dniu 15 lipca 2008 r. przewóz drogowy, obowiązany był do uiszczenia opłaty. Niesporny fakt jej nieuiszczenia spowodował natomiast nałożenie na J. D. kary pieniężnej określonej w punkcie 4.1 załącznika do ustawy o transporcie, w zw. z art. 92 ust. 1 i 4 tej ustawy.

Zakwalifikowanie przewozu wykonanego przez skarżącego w dniu 15 lipca 2008 r. jako przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie w powiązaniu z niekwestionowanym przez skarżącego na żadnym z etapów postępowania faktem wykonywania tego przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, tj. tachograf nie poddany od 2002 r. wymaganej kontroli okresowej, który nie rejestrował wszystkich elementów, ponieważ nie miał tarczy z zapisami z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, pozwalał organom administracji na zastosowanie wskazanych w decyzjach przepisów ustawy o transporcie oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12,1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L 370 z dnia 31.12.1985r. ze zm.). Z przepisów tych istotnie wynikają wymienione wyżej dwa obowiązki dotyczące urządzeń rejestrujących, których skarżący nie dopełnił. Z przepisów tych wynika również, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania żadne z wyjątków wyłączających przewóz stwierdzony w czasie kontroli z dnia 15 lipca 2008 r. z obowiązku używania tachografu rejestrującego niezbędne dane oraz z obowiązku poddawania go okresowym kontrolom. Skarżący również nie twierdził, aby którekolwiek z wyłączeń miało w sprawie zastosowanie. Ponieważ więc naruszenie wskazanych obowiązków było bezsporne, organy prawidłowo nałożyły na J. D. kary pieniężne określone w pkt 11.1.1.b) i d) załącznika do ustawy o transporcie, w związku z art. 92 ust. 1 i 4 tej ustawy.

Przedstawionych wyżej obowiązków obciążających wykonującego przewóz drogowy skarżący w istocie nie kwestionował, ponieważ zarzuty skargi zmierzały do wykazania, że art. 92 ustawy o transporcie w ogóle nie miał do niego zastosowania. Zdaniem J. D. bowiem, z uwagi na to, że w dniu 15 lipca 2008 r. wykonywał on fizycznie czynność kierowania pojazdem, właściwym w sprawie było zastosowanie art. 92a ustawy o transporcie i uznanie przedmiotowe uchybienia za wykroczenia, a w konsekwencji upływu terminu karalności tego wykroczenia - uwolnienie skarżącego od jakiejkolwiek odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych w sprawie naruszeń przepisów.

Taka wykładnia jest jednak nie do przyjęcia, ponieważ nie uwzględnia przyjętej i wykazanej wyżej okoliczności, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie. W związku z tym przedmiotowe naruszenia prawa należało zakwalifikować jako dotyczące odpowiedzialności administracyjnej, o jakiej mowa w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie, który to przepis ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Wprowadzenie z dniem 21 grudnia 2005 r. do ustawy o transporcie drogowym przepisu art. 92a, nie wykluczyło odpowiedzialności administracyjnej podmiotu realizującego transport drogowy, a dodatkowo wprowadziło odpowiedzialność karnoadministracyjną w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia wobec kierowcy pojazdu samochodowego (wyrok NSA W-wa z dnia 20 czerwca 2006 r., I OSK 1000/05, LEX nr 266311).

Odpowiedzialność z art. 42 w związku z art. 87 i 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie jest odpowiedzialnością niezależną - niezwiązaną z odpowiedzialnością wynikającą z ustawy - Prawo o wykroczeniach. Przepisy o przedawnieniu orzekania, przedawnieniu wykonania kary oraz zatarciu skazania w sprawach o wykroczenia, nie stosuje się więc do odpowiedzialności wynikającej z ustawy o transporcie drogowym, a ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje przedawnienie karania za naruszenie obowiązków lub warunków z niej wynikających (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r., VI SA/Wa 2098/06, LEX nr 329691).

Organy administracji zasadnie przyjęły, że w dniu kontroli skarżący J. D. dysponował samochodem wypożyczonym od PPH W. D. K., a sam przewóz nie był wykonywany w ramach zatrudnienia w tej firmie, tylko w jego prywatnych niezarobkowych celach. Dlatego to J. D., jako podmiot wykonujący przewóz drogowy jest odpowiedzialny za naruszenia przepisów stwierdzone w czasie kontroli w dniu 15 lipca 2008 r. Ponieważ przedmiotem kontrolowanego postępowania była taka właśnie odpowiedzialność, a nie odpowiedzialność karnoadministracyjna J. D. jako kierowcy, organy administracji nie mogły naruszyć przepisów art. 92a ustawy o transporcie poprzez ich niezastosowanie. Dlatego zarzuty skargi dotyczące naruszenia tego przepisu były niezasadne.

Sąd nie dopatrzył się również zarzuconego w skardze naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, polegającego na wszczęciu postępowania wobec skarżącego dopiero po prawie dwóch latach od przeprowadzonej kontroli.

Wskazany przez skarżącego przepis art. 12 kpa, statuuje zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Ponieważ postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 6 maja 2010 r., a zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...], przy czym organ I instancji w trybie art. 36 § 1 kpa zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, to nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, tj. zarówno art. 12, jak i 8 kpa, w którym mowa o zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jeżeli by nawet jednak przyjąć, że upływ prawie dwóch lat od daty przedmiotowej kontroli do dnia wydania decyzji administracyjnej, również obciąża organ administracji, to należy zauważyć, że też nie miałoby to wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c). p.p.s.a., Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako jedyny przejaw wpływu domniemanego naruszenia zasady szybkości postępowania na wynik sprawy, skarżący wskazał niemożność zweryfikowania danych technicznych przedmiotowego pojazdu w zakresie jego dopuszczalnej masy całkowitej, z powodu jego zbycia przez właściciela. W tym zakresie należy jednak zauważyć, że możliwość takiej weryfikacji poprzez postulowane przez skarżącego zważenie tego pojazdu nie miała w sprawie znaczenia, ponieważ istotna dla sprawy była dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu, a nie jego rzeczywista masa całkowita, co już wyjaśniono wyżej.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.