Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2508/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, asesor WSA Anna Milicka – Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "organ" lub "WINB") postanowieniem z [...] października 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. P. (dalej jako "skarżący" lub "inwestor"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB") z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] wstrzymujące budowę budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na dz. nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w [...] oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia stosownych dokumentów.

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Z. C. w piśmie z 5 kwietnia 2016 r. zwrócił się o interwencję wskazując, że skarżący bez porozumienia z ze spółką [...] Sp. z o.o. na przedmiotowej działce postawił dwa duże garaże.

W dniu 30 maja 2016 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalił, że na nieruchomości po stronie południowej istnieje budynek typu "blaszak" o wymiarach 7,0 m x 5,5 m (o powierzchni zabudowy 38,5 m2) z dwoma wrotami uchylnymi umożliwiającymi wjazd samochodów. Skarżący okazał zgłoszenie z 28 kwietnia 2016 r. zamiaru budowy "postawienie garażu typu blaszak 35m2" i oświadczył, że ww. obiekt wybudował w dniu 29 maja 2016 r. w ciągu trzech godzin.

PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie ww. garażu oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (wówczas Dz.U. z 2016 r., poz. 290), powoływanej dalej jako "P.b."

W związku z nieprzedłożeniem dokumentów wymaganych ww. postanowieniem, PINB decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b. nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na przedmiotowej działce.

WINB decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], na skutek odwołania skarżącego, uchylił decyzję z [...] listopada 2016 r. oraz poprzedzające ją postanowienie z [...] sierpnia 2016 r. wskazując, że PINB nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości daty powstania spornego budynku. Powyższe natomiast będzie miało istotne znaczenie co do zastosowania właściwego trybu przewidzianego przepisami ustawy - Prawo budowlane i dokonania oceny skuteczności dokonanego przez inwestora zgłoszenia zamiaru budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej.

PINB decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] ponownie nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na przedmiotowej działce. WINB decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał tę decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/18 uchylił decyzję z [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podziela ustalenia organów co do charakteru obiektu, cechy trwałego związania z gruntem, jego wielkości, która determinowała konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz braku związku czasowego między budową obiektu, a jego dużo późniejszym zgłoszeniem (w konsekwencji braku prawnych skutków tego zgłoszenia). Sąd zauważył, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które to przepisy przewidują możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonania. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona budowa "wolno stojących - parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". Mając na uwadze powyższe przepisy Sąd wskazał, że z uwagi na powierzchnię zabudowy przedmiotowego garażu, tj. 38 m2, mógł być on zrealizowany po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a nie po dokonaniu zgłoszenia. Inwestor w dniu 28 kwietnia 2016 r. dokonał natomiast zgłoszenia na "postawienie garażu typ blaszak 35 m2", ale obiekt powstał przed tą datą. Powyższe, w ocenie Sądu, potwierdza dokumentacja fotograficzna dostarczona przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Na zdjęciu z 16 maja 2015 r. uwidoczniony został przedmiotowy obiekt, a zatem garaż istniał na działce już w 2015 r., tym samym nie jest objęty skutkami prawnymi zgłoszenia dokonanego w późniejszym okresie. Nie było więc możliwe prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 P.b. Ponadto organ słusznie wskazał, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. Biorąc pod uwagę powyższe, do przedmiotowego garażu zastosowanie miał art. 48 P.b. Sąd zauważył dalej, że choć powyższe ustalenia są prawidłowe, to jednak obowiązek rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego. PINB nakazał natomiast rozbiórkę garażu wskazując na niedające się usunąć naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wówczas Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Ustalił, że garaż zlokalizowany jest w odległości ok. 2,2 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Jakkolwiek w aktach sprawy znajduje szkic stanowiący załącznik do protokołu oględzin z 5 czerwca 2017 r., to jednak staranność jego sporządzenia oraz adekwatność budzi wątpliwości. W szczególności zabrakło ustaleń co sposobu mierzenia odległości oraz lokalizacji ogrodzenia zgodnie z prawnym przebiegiem granicy. Z kolei skarżący przedstawił materiał zdjęciowy, z którego wynika zachowanie odległości 3 m od granicy. Niedokonanie przez organy szczegółowych ustaleń dotyczących tej zasadniczej kwestii, świadczy o przeprowadzeniu postępowania z naruszeniem podstawowych zasad. Sąd podkreślił, że legalizacji samowoli budowlanej nie wyklucza samo naruszenie przepisów budowlanych, a jedynie takie ich naruszenie, które powoduje, że nie jest możliwym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Brak odniesienia się organu do narzucającej się w sposób oczywisty możliwości zalegalizowania obiektu poprzez jego przesunięcie, gdyby ustalenia, co na naruszenia norm odległościowych potwierdziły się, skutkowały naruszeniem przepisów postępowania, a w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji.

WINB postanowieniem z [...] września 2019 r. nr [...] zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia odległości (wraz ze wskazaniem sposobu mierzenia odległości) budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na działce od granicy z sąsiednią nieruchomością.

Następnie WINB decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylił decyzję z [...] sierpnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku przeprowadzonych przez PINB w dniu 16 października 2019 r. czynności kontrolnych ustalono, że odległość budynku od nowego ogrodzenia działki wynosi 3,04 m. Ogrodzenie to wykonano po przeprowadzeniu kontroli z 5 czerwca 2017 r., co wyjaśnia wskazanie w poprzednim protokole odległości 2,2 m od granicy działki. Mając jednak na uwadze ww. zmianę tej odległości zasadnym jest uchylenie decyzji o nakazie rozbiórki i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ zauważył, że o ile przebieg granicy działki będzie pokrywać się z linią przebiegu nowego ogrodzenia, nie można mówić o naruszeniu § 12 rozporządzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, PINB postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] wstrzymał budowę budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na przedmiotowej działce i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia stosownych dokumentów.

WINB postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB, po uwzględnieniu pism współwłaściciela dz. nr [...] - [...] Sp. z o.o. z 13 grudnia 2019 r., 3 lutego 2020 r. oraz 20 sierpnia 2020 r., która nie wyraża zgody na legalizację obiektu, decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego (garażowego) usytuowanego na ww. działce.

WINB decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że rozbiórka obiektu budowlanego z uwagi na niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może być orzeczona dopiero w przypadku niewywiązania się przez niego ze zobowiązania wynikającego z art. 48 ust. 3 P.b.

PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy ww. budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b., tj. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego z odpowiednimi opiniami i innymi dokumentami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 3 miesięcy od otrzymania postanowienia.

WINB postanowieniem z [...] października 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na powierzchnię zabudowy garażu, tj. 38 m2 bezspornym jest, że zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie ww. obiektu powinno być realizowane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej. Właściwe było zatem zastosowanie w stosunku do ww. obiektu trybu określonego w art. 48 P.b. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w mieście [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] lutego 2005 r. wskazuje, że na dz. nr [...] obr. [...] usytuowanej na terenie oznaczonym symbolem F71-MN dopuszczona została budowa budynków gospodarczych, w tym garaży (§ 81.1 pkt 2h). WINB zauważył dalej, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia przedmiotowy budynek powinien być usytuowany w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią o nr [...]. W celu ustalenia czy ww. odległość została zachowana PINB podjął czynności wyjaśniające, do których zobowiązał organy Sąd w wyroku z 28 listopada 2018 r., i na ich podstawie ustalił, co wynika z protokołu kontroli z 16 października 2019 r., że "odległość przedmiotowego budynku od nowego ogrodzenia wynosi 3,04 m", na działce znajduje się także cofnięte względem powyższego ogrodzenia ogrodzenie, którego odległość od spornego budynku wynosi 2,20 m. Jakkolwiek wartości te (3,04 m i 2,20 m) są niespójne i niekoniecznie muszą pokrywać się z faktycznym przebiegiem granicy z działką sąsiednią, tym niemniej organ wykorzystał własne możliwości dowodowe. Ustalenie tej rozbieżności (80 cm pomiędzy odległością obiektu od dwóch ogrodzeń) a zarazem przesądzenie odległości obiektu budowlanego od prawnego przebiegu granicy z dz. nr [...] będzie możliwe w ramach dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Na powyższe wskazał Sąd w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 28 listopada 2018 r. mówiąc, że: "legalizacji samowoli budowlanej nie wyklucza samo naruszenie przepisów budowlanych, a jedynie takie ich naruszenie, które powoduje, że nie jest możliwym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem", np. poprzez przesunięcie. Tym samym nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji umożliwi inwestorowi w ramach dokumentacji technicznej określenie odległości od granic, a w przypadku naruszenia warunków technicznych (dopuszczalna w świetle warunków technicznych jest odległość 3 m) zawarcie takich rozwiązań, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem, a w dalszej kolejności umożliwią skuteczne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego (wdrożenie jego dalszych etapów). Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest zatem możliwa jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o jego uchylenie i wskazał, że wyrokiem z 28 listopada 2018 r. Sąd uchylił nieprawidłowy nakaz rozbiórki garażu, jak również zwrócił uwagę na błędną definicję budynku gospodarczego, na którą powoływał się PINB, która nie odnosi się do garażu blaszanego jako budowli nietrwałej, tymczasowej, niezwiązanej z fundamentem - zaliczającą się do małej architektury. Taki obiekt nadaje się do zalegalizowania nawet, jeśli nie są spełnione warunki ustawy - Prawo budowlane. Dodatkowo powtórna kontrola zarządzona przez WINB wykazała, że garaż znajduje się w prawidłowej odległości od sąsiedniej działki, tj. powyżej 3 m, a nie tak jak podnoszono wcześniej - 2,20 m. Skarżący zakwestionował dalej pomiar powierzchni garażu dokonany przez PINB, bowiem w jego ocenie, powierzchnia ta wynosi 35m2, nie zaś 38 m2. W związku z tym, wszystkie zarzuty odnoszące się do rozbiórki garażu blaszanego są nieuzasadnione, zaś zastosowanie art. 48 P.b. całkowicie bezpodstawne. Skarżący nie zgodził się również z opinią PINB w sprawie wylania betonu pod garażem. Beton pod garaże istniał po rozebranych komórkach należących do rodziców skarżącego, o czym mogą zaświadczyć pozostali właściciele komórek. Od strony wschodniej posesji do południowej było siedem komórek po ok. 3 m każda oraz dwie ubikacje. Istniała jeszcze ósma komórka rodziców skarżącego z wybetonowanym podłożem o wymiarach 6 m na 3 m przylegająca z tyłu do ww. komórek. W miejscu, gdzie jest garaż była także betonowa płyta po zbiorniku szamba oraz wielka betonowa płyta pod duży śmietnik. Garaż usytuowany jest na podłożu po tych wszystkich obiektach (komórki, szambo, śmietnik). Skarżący nie musiał zatem sam robić wylewek betonowych pod garaż, ponieważ podłoże już istniało. Zdaniem skarżącego, skoro był on właścicielem komórki, to ma obecnie prawo do jej odbudowy w takiej, czy w innej formie. Skarżący zauważył dalej, że garaż został przez niego kupiony, przywieziony przez producenta i postawiony w formie modułowej w miejscu umożliwiającym przejazd pozostałym mieszkańcom. Samo przywiezienie na posesję garażu i pozostawienie go w formie modułu (bez skręcania) nie powoduje prawa jego natychmiastowej legalizacji. Wymaganego zgłoszenia zamiaru postawienia garażu typu "blaszak" już w konkretnym miejscu, tj. po rozbiórce komórek, skarżący dokonał natomiast w dniu 28 kwietnia 2016 r. Po uprawomocnieniu się zgłoszenia został on przesunięty i zmontowany w wyznaczonym i uporządkowanym miejscu (montaż drzwi, dachu itp.) w kilka godzin (skarżący posiada fakturę na tę okoliczność).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie WINB z [...] października 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z [...] sierpnia 2021 r. wydane zostało w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organy, po uchyleniu uprzednio wydanej przez WINB decyzji z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/18.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 426/08, LEX nr 561267). Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 729/10, LEX nr 1081870).

Co więcej, art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ (sąd) nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (sądem). Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają bowiem zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Uchybienie obowiązkowi przyjęcia oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku i niezastosowanie się do wynikających z niej wskazań stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym lub orzeczenia wydanego w kolejnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jest to naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 153 p.p.s.a.

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/18, Sąd podzielił natomiast ustalenia organów co do charakteru obiektu (garażu), cechy trwałego związania z gruntem, jego wielkości, która determinowała konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz braku związku czasowego między budową obiektu, a jego dużo późniejszym zgłoszeniem (w konsekwencji braku prawnych skutków tego zgłoszenia). Sąd zauważył bowiem, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które to przepisy przewidują możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonania. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona budowa "wolno stojących - parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". Mając na uwadze powyższe przepisy Sąd wskazał, że z uwagi na powierzchnię zabudowy przedmiotowego garażu, tj. 38 m2, mógł być on zrealizowany tylko po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a nie po dokonaniu zgłoszenia. Inwestor w dniu 28 kwietnia 2016 r. dokonał natomiast zgłoszenia na "postawienie garażu typ blaszak 35 m2", ale obiekt powstał przed tą datą. Powyższe, w ocenie Sądu, potwierdza dokumentacja fotograficzna dostarczona przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Na zdjęciu z 16 maja 2015 r. uwidoczniony został przedmiotowy obiekt, a zatem garaż istniał na działce już w 2015 r., tym samym nie jest objęty skutkami prawnymi zgłoszenia dokonanego w późniejszym okresie. Nie było możliwe więc prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 P.b. Ponadto, zdaniem Sądu, organ słusznie wskazał, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. W tej sytuacji do przedmiotowego garażu zastosowanie miał art. 48 P.b.

Mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu, którym organy i Sąd orzekający w obecnym składzie są związani, za niezasadne należy uznać wszelkie zarzuty skargi kwestionujące trwałe posadowienia garażu na gruncie, jego powierzchnię zabudowy (tj. 38 m2) (co skutkowało koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę), okoliczności, że garaż ten istniał na działce już w 2015 r., a tym samym nie jest objęty skutkami prawnymi zgłoszenia dokonanego w późniejszym okresie, a w konsekwencji zastosowanie przez organy procedury, o której mowa w art. 48 P.b.

Sąd jednocześnie w wyroku z 28 listopada 2018 r., we wskazaniach odnośnie do dalszego postępowania, nakazał organom ustalenie faktycznej odległości garażu od działki sąsiedniej (PINB podczas kontroli z 5 czerwca 2017 r. ustalił bowiem, że garaż zlokalizowany jest w odległości ok. 2,2 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, podczas gdy ze zdjęć przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowego wynikało, że odległość ta wynosi 3 m od granicy). Sąd podkreślił również, że legalizacji samowoli budowlanej nie wyklucza samo naruszenie przepisów budowlanych, a jedynie takie ich naruszenie, które powoduje, że nie jest możliwym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Brak odniesienia się organu do możliwości zalegalizowania obiektu poprzez jego przesunięcie, gdyby ustalenia, co na naruszenia norm odległościowych potwierdziły się, skutkowały naruszeniem przepisów postępowania, a w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy orzekające w sprawie w toku ponownie prowadzonego postępowania, wypełniły wskazania co do dalszego postępowania zawarte w przywołanym wyroku i prawidłowo zobowiązały skarżącego do przedłożenia dokumentów wymienionych w kwestionowanych postanowieniach. Jak wynika bowiem z akt, PINB w dniu 16 października 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne, w toku których ustalono, że odległość garażu od nowego ogrodzenia działki wynosi 3,04 m. Ogrodzenie to wykonano już po przeprowadzeniu kontroli z 5 czerwca 2017 r., co wyjaśnia wskazanie w poprzednim protokole odległości 2,2 m od granicy działki. Wszystkie powyższe ustalenia (tj. ustalenia odnoszące się do trwałego posadowienia garażu na gruncie, jego powierzchni zabudowy - 38 m2 (co skutkowało koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę), okoliczności, że garaż istniał na działce już w 2015 r., a tym samym nie jest objęty skutkami prawnymi zgłoszenia dokonanego w późniejszym okresie, odległości garażu od działki sąsiedniej), skutkowały prawidłowym zastosowaniem przez organy orzekające w sprawie procedury, o której mowa w art. 48 P.b.

Zauważyć bowiem należy, że zasadą jest, że budowa zrealizowana z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo budowlane wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania (legalizacyjnego, naprawczego) w celu doprowadzenia powstałego lub zmodyfikowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Owo doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wyrażać się może w nakazie faktycznego wykonania określonych robót, jak też może sprowadzać się do przedłożenia określonej dokumentacji, która dalej podlega przewidzianej prawem procedurze.

Jeżeli więc czynności organów nadzoru budowlanego prowadzą do zidentyfikowania budowy budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to wówczas obligatoryjnie należy wdrożyć procedurę z art. 48 P.b. Przepis ten reguluje procedurę z pozoru zmierzającą do rozbiórki, ale w istocie przede wszystkim legalizacyjną, która umożliwia zainteresowanemu inwestorowi, właścicielowi czy zarządcy doprowadzenie zrealizowanego obiektu (wykonanych przy nim robót) do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 P.b. (w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy - Prawo budowlane, która weszła w życie 19 września 2020 r.), jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 P.b., jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b. w postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane organ nadzoru budowlanego żąda także przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, która będzie stanowiła podstawę do doprowadzenia powstałej samowoli budowlanej do zgodności z prawem. Zatem wydając postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 organ nadzoru budowlanego rozpoczyna procedurę legalizacyjną.

W momencie spełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych ww. postanowieniem, organ nadzoru budowalnego wszczyna kolejne postępowanie, mające na celu sprawdzenie kompletności i prawidłowości dokumentów legalizacyjnych, które może prowadzić do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub w przypadku gdy budowa została już zakończona wyłącznie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 P.b.). Obie te decyzje kończą proces legalizacyjny w sposób pozytywny, czyli legalizują samowolę budowlaną.

W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy, w sposób czytelny udokumentowane w aktach, pozwalając stwierdzić, że przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez organy nadzoru budowlanego jest obowiązkowe. Postępowanie to rozpoczyna się właśnie wydaniem postanowienia, takiego jak postanowienie PINB z [...] sierpnia 2021 r., utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r. W konsekwencji uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.), prawidłowo stosując się również do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/18.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.