Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1800/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 7 ust. 2, art. 9, art. 51 ust. 3,4 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi I. D., T. D., B.D. i P.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. udzielił T. i I. D. oraz P. i B. D. pozwolenia na budowę budynku usługowego (niepublicznego zakładu dentystyczno-protetycznego) na parceli nr [...] przy ul. M. [...] w R. – w zabudowie plombowej. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę Ś. decyzją z dnia [...] r. w wyniku rozpatrzenia odwołania M. i F. G. jako współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej, zabudowanej budynkiem mieszkalno-usługowym.

Pismem z dnia 3 lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności budowy powyższego budynku z przepisami prawa budowlanego.

Następnie w dniu 4 września 2007 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że z pomiarów dokonanych w budynku w celu ustalenia charakterystycznych parametrów obiektu wynika, że w trakcie budowy dokonano zmiany wysokości budynku liczonej zgodnie z § 6 obowiązujących przepisów, zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002. r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wysokość od poziomu nawierzchni chodnika przed wejściem do budynku od strony ul. P. do najwyżej położnej górnej powierzchni przykrycia nad klatką schodową wewnętrzną, wynosi 17,73 m. Ta wysokość jest zatem większa od projektowanej o 2,20 m. W części ściany przylegającej do klatki schodowej od strony budynku nr [...] przy ul. M. wysokość ta jest wyższa od wymienionej wyżej wysokości górnej powierzchni przekrycia o wysokość murku ogniowego (0,30 m). W pozostałej części wysokość ściany szczytowej wynosi 15,45 m, wartość ta jest o 0,95 m większa od wysokości projektowanej. Inwestorzy dokonali też odstępstw od projektowanej wersji elewacji frontowej, zatwierdzonej przez Miejskiego Konserwatora Zabytków: zmiany w attyce ściany, wykonanie gzymsu na wysokości stropu ostatniej kondygnacji, zmiany kształtu otworów okiennych i nadproży ostatniej kondygnacji, zmiany faktur na całej wykonanej dotąd elewacji (nie dotyczy parteru).

W związku z powyższym, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB w R. wstrzymał prowadzone przez inwestorów roboty budowlane związane z budową budynku usługowego przy ul. M. [...] w R. oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń w miejscu wstrzymanych robót.

Następnie, decyzją z dnia [...] r. PINB w R. nałożył, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego na inwestorów obowiązek przedłożenia dwóch egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z innymi dokumentami, zaś decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzi! przedłożony przez inwestorów "Projekt budowlany zamienny budowy Niepublicznego Zakładu dentystyczno - protetycznego "[...]" oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed zamierzonym przystąpieniem do użytkowania.

W wyniku rozpoznania odwołania od przedmiotowej decyzji, [...] WINB decyzją z dnia [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, iż organ powiatowy nie sprawdził zgodności projektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie sprawdził kompletności projektu.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. PINB w R. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uzupełnionego o zaświadczenie o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprawdzenie projektu pod względem zgodności z przepisami przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń.

W wyniku przedłożenia żądanego projektu, PINB decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od przedmiotowej decyzji, [...] WINB decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożony projekt budowlany nie zawiera rozwiązań konstrukcyjnych obiektu, a także potrzebnych do jego funkcjonowania instalacji oraz sposobu powiązania tych instalacji z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi.

Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uzupełnionego o rysunki rozwiązań konstrukcyjnych, projekt instalacji niezbędnych do funkcjonowania obiektu, sposób powiązania tych instalacji z sieciami (urządzeniami zewnętrznymi), rozwiązania projektowe, mające na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi.

W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Organ nadzoru budowlanego stwierdził bowiem, że pomimo licznych wezwań, nie została rozwiązana kwestia usunięcia naruszeń przepisów techniczno-budowlanych. Wzniesiony przez inwestorów budynek czterokondygnacyjny o wysokości ok. 17,73 m, jest znacznie wyższy od budynku sąsiedniego trzykondygnacyjnego o wysokości 9,30 m, co prowadzi do naruszenia § 142 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącego wyprowadzenia przewodów kominowych ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, gdyż nie spełnia polskiej normy PN-89/B10425, co organ przedstawił w formie graficznej. Nadto, organ nadzoru budowlanego podał, że fakt niezgodności wymagań tej normy dla kominów w budynku sąsiednim z uwagi na wysokość budynku inwestorów, potwierdza ekspertyza techniczna z dnia 29 września 2009 r. oraz ocena techniczna z kwietnia 2012 r. Zdaniem organu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem autorów tej oceny, że wystarczające jest zastosowanie w budynku sąsiednim ciągów kominowych mechanicznych, a zastosowane zmiany na budowie są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, bowiem tego rodzaju stwierdzenia ignorują postanowienie z dnia [...] r. nr [...]. Ponadto, przeprowadzona kontrola budynku sąsiedniego, zrealizowanego w oparciu o pozwolenie z dnia 3 września 1998 r. wykazała zgodność z projektem budowlanym w zakresie ilości i usytuowania trzonów kominowych w budynku.

W tej sytuacji organ odstąpił od sprawdzenia kompletności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, bowiem ewentualne braki formalne nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

W odwołaniu od decyzji I. D., T. D., B. D. i P. D. zarzucili naruszenie art. 7, 75, 77, 80 kpa z powodu bezpodstawnego odstąpienia od sprawdzenia kompletności przedłożonego przez nich projektu zamiennego i braku należytego uzasadnienia decyzji. Odwołujący się podnieśli, że instalacja spalinowa i wentylacyjna w budynku sąsiednim funkcjonuje prawidłowo, mimo wzniesienia przez nich budynku wyższego, bowiem teren z pozostałych stron jest otwarty, co pozwala na swobodną cyrkulację powietrza i zapewnia należyty ciąg. Fakt ten wynika z przedłożonej przez nich oceny technicznej i kontroli PINB budynku sąsiedniego. Nadto, podnieśli, że ich budynek posadowiony został jako kolejny w ciągu budynków 4 i 5 kondygnacyjnych. Zatem wbrew stanowisku organu, zmiany przy budowie są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Odwołujący się zarzucili, że przy odmiennej ocenie, niecelowe było nakładanie przez organ obowiązków, gdyż i tak nie mogłoby dojść do legalizacji budynku, zaś ich wykonanie naraziło ich na koszty. Podnieśli też, że wykonali obowiązek, nałożony postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., a w związku z tym organ winien wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zgodnie z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niniejszy przypadek stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, co uzasadniało wdrożenie trybu z art. 51 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Jak wynika z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine, w przypadku nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego.

Organ podał, że decyzja, o której stanowi art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zrn.) zastępuje decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ legalizuje roboty budowlane w zakresie, w jakim inwestor odstąpił od zatwierdzonego pozwolenia budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Oznacza to, że po przedstawieniu przez inwestora organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, obowiązkiem tego ostatniego jest dokonanie jego merytorycznej oceny pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc zwłaszcza zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz oceny kompletności projektu i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. Wymogom tym winien odpowiadać również projekt budowlany zamienny, ponieważ do zmian projektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego projektu" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lipca 2012 r. o sygnaturze IV SA/Po 80/12).

Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle protokołu z dnia 22 maja 2012 r. z kontroli okresowej pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego w R., ul. M. [...], sporządzonego przez mgr inż. J. J., nadal występuje odstępstwo od wymagania normy dotyczącej sytuowania przeszkód od wylotów kominów, mogące powodować wystąpienie zakłóceń w działaniu wentylacji grawitacyjnej i odprowadzenia spalin z pieca centralnego ogrzewania gazowego. Natomiast w ekspertyzie technicznej, autorstwa mgr inż. G. K., zawarto następujące wnioski: "Z uwagi na wysokość budynku sąsiadującego, wysokość kominów w budynku przy ul. M. [...], nie zapewnia spełnienia wymagań normy PN-1989:B10425 »Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły - Wymagania techniczne i badania przy odbiorze.« Jednakże, norma jak wyżej określa jedynie wymagania dla przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, ciągiem grawitacyjnym (naturalnym). W przypadku braku możliwości zastosowania przewodów spalinowych, dymowych i wentylacyjnych, ustawodawca przewiduje możliwość stosowania urządzeń zapewniających odprowadzanie spalin i wentylację na zasadzie mechanicznego przepływu powietrza i spalin. W świetle obowiązujących przepisów, dla budowy przy ul. M. [...] nie można stosować wentylacji oraz instalacji spalinowej opartej o naturalny wypływ spalin (grawitacyjny) z uwagi na znajdujące się w sąsiedztwie zabudowania. Dla przypadku, gdy nie jest możliwe zapewnienie poprawnego odprowadzania spalin oraz wentylacji na zasadzie naturalnego ciągu, należy zastosować urządzenia grzewcze gazowe z zamkniętą komorą spalania umożliwiające mechaniczne odprowadzenia spalin, oraz zapewnić wspomaganie mechanicznej instalacji wentylacyjnej." Jednocześnie w pkt 5 przedmiotowej ekspertyzy znajdują się zalecenia: "Dla dostosowania systemu ogrzewania budynku do wymagań obowązujących przepisôw należy zastosować kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania oraz zabezpieczeniem przed zanikiem ciągu kominowego ".

Niezależnie od treści oceny technicznej autorstwa B. P. i F. K. organ zauważył, iż wysokość przedmiotowego budynku sprawia, że nie są zachowane warunki techniczne. Jak bowiem wynika z normy Polskiej Normy PN- 89/B-10425, z punktu 3.3.2.1., "Przy sytuowania komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę) dla prawidłowego działania przewodów, ich wyloty powinny się znajdować ponadto: (...)". Zalecenia wynikające z powyższej Normy, należy stosować w każdym przypadku, gdy usytuowanie komina ma nastąpić obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę. Wybudowanie przez inwestorów przedmiotowego budynku w sposób odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego sprawiło, że nie są zachowane warunki techniczne.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 z ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2002 r" Nr 169, poz. 1386 ze zm.), stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Jednakże stosowanie Polskich Norm, które zostały powołane w rozporządzeniu, zdaniem organu uznać należy za obowiązkowe. Jak bowiem słusznie zauważył WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. o sygnaturze II SA/Sz 485/12: "Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. nr 169. poz. 1386), wszystkie Polskie Normy, o ile nie są powołane w przepisach prawnych, są normami do dobrowolnego stosowania".

Powyżej zacytowana Polska Norma PN-89/B-10425, jest zaś powołana w § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego, przedmiotowy projekt jest niewątpliwie sprzeczny z warunkami technicznymi, określonymi w rozporządzeniu, a zaproponowane rozwiązanie w powyższej ekspertyzie autorstwa mgr inż. J. J., nie sanuje tej wady.

Wskazania zawarte w aktualizacji oceny technicznej, autorstwa B. P. i F. K., iż: "W celu wyeliminowania ewentualnych zakłóceń ciągu, proponuje się zastosowanie na wylotach kanałów spalinowych i wentylacyjnych mechaniczne wyciągi kominowe ze sterownikami elektronicznymi automatycznie regulującymi ciągi kominowe. Kwestie odpłatności za koszt pracy w/w urządzeń należy rozwiązać za pomocą oddzielnej umowy cywilnoprawnej pomiędzy współwłaścicielami sąsiadujących posesji", nie przewidują wykonania robót w przedmiotowym budynku, których celem byłoby doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Ani organy nadzoru budowlanego, ani inwestor, nie są zaś władni nakazać właścicielowi sąsiedniej nieruchomości wykonania określonych robót, które sanowałyby niezgodność wykonanego sąsiedniego budynku z przepisami prawa. Wobec powyższego, w sytuacji braku prawnej możliwości wyegzekwowania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wykonanie określonych robót, organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy projekt budowlany nie przewiduje doprowadzenie budynku przy ul. M. [...] w R. do stanu zgodnego z prawem.

Zatem organ powiatowy słusznie odmówił zatwierdzenia przedmiotowego projektu budowlanego, a ponadto zgodnie z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, organ powiatowy zwolniony był z obowiązku wzywania do usunięcia nieprawidłowości, bowiem brak określenia w projekcie budowlanym zamiennym określonych czynności, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie jest wymieniony w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Stąd też organ odwoławczy odwołania nie uwzględnił, a podniesione w nim zarzuty uznał za nieistotne.

W skardze do sądu administracyjnego I. D. i T. D. oraz B. D. i P. D. domagali się uchylenia decyzji obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji w zw. z § 142 rozp. w sprawie warunków technicznych... i art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Skarżący zarzucili, że organy nadzoru budowlanego bez uwzględnienia zasad współżycia społecznego i ich słusznego interesu przy braku stwierdzenia istnienia konkretnego niebezpieczeństwa dla dobra chronionego prawem, dokonały błędnej i zawężającej wykładni, iż odstąpienie od normy PN-89/B10425, uniemożliwia zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, mimo wykonania obowiązków, wynikających z art.. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i braku podstaw do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżących, wobec dobrowolności stosowania Polskiej Normy, nadanie jej waloru przepisu prawa wymaga regulacji rangi ustawowej (wyrok WSA w Krakowie

z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 745/12). Nadto, istnieje konieczność odmowy zastosowania przepisów rozporządzenia w sytuacji, gdy odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem (wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1518/10). Tymczasem instalacja spalinowa i wentylacyjna sąsiedniego budynku funkcjonuje prawidłowo, co potwierdza zebrany materiał dowodowy, zaś budynek skarżących nie zmienia warunków cyrkulacji powietrza, a co za tym idzie, warunków funkcjonowania istniejących budynków.

Skoro zaś przedłożony przez nich projekt zamienny jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, należało wydać decyzję o jego zatwierdzeniu i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 328/12). Gdyby zaś organ uznał, że projekt wymaga uzupełnienia, należy wydać postanowienie umożliwiające inwestorowi usunięcie nieprawidłowości w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zaś gdy inwestor nie usunie nieprawidłowości, sytuacja powinna być oceniana jako odpowiadająca dyspozycji art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 705/10). Nadto, skarżący wskazali na pominięcie przedłożonej przez nich oceny technicznej i odstąpienie od badania kompletności projektu zamiennego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących dodatkowo podniosła, że już wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę doprowadziło do niespełnienia wymogów Polskiej Normy budynku sąsiedniego.

Pełnomocnik uczestników postępowania M. G. i F. G. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Wyjaśnić też przyjdzie, że działania organów nadzoru budowlanego nie następują na zasadzie uznania administracyjnego, zaś sądowa kontrola decyzji sprawowana jest w aspekcie legalności czyli zgodności z prawem, co wyklucza możliwość brania pod rozwagę zasad współżycia społecznego, czy względów natury słusznościowej.

Wbrew zarzutom skargi, w toku długoletniego postępowania organy nadzoru budowlanego umożliwiły skarżącym podjęcie działań celem doprowadzenia zrealizowanego przez nich budynku usługowego do stanu zgodnego z prawem, co stanowiłoby podstawę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W szczególności, taki wniosek należy wyprowadzić z treści postanowienia PINB w R. z dnia [...] r., nakładającego na skarżących obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego, m. in. o rozwiązania projektowe, mające na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia użytkowników budynku sąsiedniego na działce nr [...] przy ul. M. w R.. Nie jest zaś rzeczą organów nadzoru budowlanego wskazywanie konkretnych rozwiązań, mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem w związku ze stwierdzonym istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającym na zmianie wysokości budynku bez uprzedniej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, udzielonej w formie decyzji o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego. Sąd administracyjny nie podziela też stanowiska skarżących, że przepis art. 51 ust. 4 tej ustawy, nie stwarza podstawy prawnej do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 342/11 (LEX nr 1404645), przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia on do wydania wyłącznie decyzji pozytywnej dla inwestora, a więc zatwierdzającej przedłożony projekt budowlany. Samo brzmienie tego przepisu, stanowiącego o tym, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza o tym, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, oczywiście w zależności od warunków danej sprawy. Taki też pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 801/07 (LEX nr 483207).

W niniejszej sprawie organy obydwu instancji dokonały zaś należytych ustaleń faktycznych i prawidłowo odmówiły zatwierdzenia przedłożonego przez skarżących projektu budowlanego zamiennego, co znalazło wyraz w obszernych i wnikliwych motywach decyzji. Projekt ten nie przewiduje bowiem żadnych rozwiązań w budynku skarżących, mających na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia użytkowników budynku sąsiedniego, czyli wymogów w zakresie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Wskutek uchylenia w odrębnym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, na obecnym etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie ma już prawnego znaczenia kwestia, czy również pierwotnie zatwierdzony projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę z dnia 27 września 2001 r., zawierał wadę prawną. Ewentualne dochodzenie przez skarżących roszczeń odszkodowawczych od organu administracji możliwe jest wyłącznie przed sądem powszechnym i nie może mieć wpływu na ocenę zasadności skargi.

W sytuacji, gdy skarżący dopuścili się istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, ocenie podlega bowiem jedynie przedłożony przez nich projekt budowlany zamienny, a wobec naruszenia wymagań z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, brak było podstaw do jego zatwierdzenia w sytuacji, gdy budowa spowodowała naruszenie wymogów techniczno-budowlanych zrealizowanego uprzednio na podstawie pozwolenia na budowę budynku sąsiedniego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił bowiem poglądu, że wobec treści art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji, w niniejszej sprawie nie miała zastosowania norma PN-89/B10425, o której mowa w § 142 ust. 2 rozp. z 2002 r. w sprawie warunków technicznych... Aczkolwiek budynek uczestników postępowania był zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1998 r., co wynika z protokołu oględzin PINB z dnia 31 maja 2012 r., a zatem pod rządami rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), to jednak kwestia błędnego przywołania warunków technicznych z 2002 r. jest bez znaczenia, jako że przepis § 142 rozp. z 1994 r. zawiera identyczną treść, jak obowiązujące obecnie rozp. z 2002 r., nakazując w obu przypadkach wyprowadzenie przewodów kominowych ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, które to wymagania uważa się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Norma PN-89/B10425, której treść i rysunek, przedstawiono w motywach decyzji organu I instancji, obowiązywała zaś już w dacie udzielenia pozwolenia na budowę dla działki sąsiedniej, zaś dopiero realizacja budynku skarżących doprowadziła do sytuacji, że budynek przy ul. M. [...] w R., nie spełnia jej wymagań.

Zdaniem sądu administracyjnego skoro przepisy techniczno-budowlane, zarówno z 1994 r., jak i z 2002 r., wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 7 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i brak podstaw do kwestionowania § 142 obydwu rozp. z punktu widzenia zakresu upoważnienia ustawowego, zasadnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że wymogi te mają walor wiążący dla oceny wymogów projektu budowlanego zamiennego jako niespełniającego wymogów z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Brak bowiem podstaw do twierdzenia, że przywołanie Polskiej Normy winno nastąpić w ustawie Prawo budowlane, skoro przepis art. 7 ust. 2, zawiera delegację do uregulowania tej materii w drodze rozporządzenia. Przywołany w skardze wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 lipca

2012 r. sygn. akt II SA/Kr 945/12, zapadł zaś w innym stanie faktycznym i prawnym, bowiem Sąd wskazał na fakt braku delegacji ustawowej do określenia wymagań w drodze rozporządzenia, w którym nawiązano do Polskiej Normy, co wszak nie dotyczy niniejszej sprawy.

Zdaniem składu orzekającego, chybiony jest też zarzut skargi, że naruszenie wymogu z § 142 warunków technicznych... nie wiąże się ze stwierdzeniem konkretnego niebezpieczeństwa dla dobra chronionego prawem, bowiem zebrany materiał dowodowy potwierdza, że instalacja spalinowa i wentylacyjna budynku sąsiedniego funkcjonuje prawidłowo, zaś budynek skarżących nie zmienia warunków cyrkulacji powietrza, a więc warunków funkcjonowania istniejących budynków. Wszelkie przedłożone ekspertyzy i oceny techniczne, szczegółowo omawiane przez organy nadzoru budowlanego, potwierdzają, że skoro budynek skarżących jest znacznie wyższy od sąsiedniego, wyloty kominowe, na dachu tego budynku są usytuowane nieprawidłowo, co może powodować wystąpienie zakłóceń w działaniu wentylacji grawitacyjnej i odprowadzania spalin z pieca centralnego ogrzewania gazowego. Co więcej, w protokole kontroli okresowej z dnia 22 maja 2012 r. jednoznacznie zalecono podjęcie działań w celu usunięcia zagrożeń wynikających

z występowania przeszkód utrudniających prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych (k. 61 z akt adm.). Zatem wykazano istnienie konkretnego, realnego zagrożenia dla użytkowników budynku sąsiedniego, o czym mowa w przywołanym w skardze wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1518/10, a dotyczącym przypadku naruszenia jedynie § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. z 2002 r., gdy idzie o usytuowanie budynku. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia wymogu z § 142 rozp., co może powodować zakłócenie w funkcjonowaniu ciągów kominowych. Rozwiązanie tego problemu jest co prawda możliwe w drodze wykonania robót budowlanych w budynku sąsiednim, lecz w sytuacji, gdy został on zrealizowany jako pierwszy na podstawie pozwolenia na budowę i dopiero budowa budynku skarżących spowodowała, że nie spełnia on wymogów techniczno-budowlanych, nie jest dopuszczalne zatwierdzenie projektu budowlanego z powodu niespełnienia wymagań z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Przedłożony projekt zamienny oraz ocena techniczna, wskazują bowiem na zakres robót, mających na celu wyeliminowanie ewentualnych zakłóceń ciągu przez wykonanie robót w budynku sąsiednim, co nie jest wszak możliwe bez zgody jego właścicieli, której skarżący nie uzyskali.

Wreszcie, wskazać przyjdzie, że przepis art. 9 Prawa budowlanego, reguluje tryb uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jednak regulacja ta może mieć zastosowanie jedynie na etapie pozwolenia na budowę i dotyczy działania organów administracji architektoniczno-budowlanej (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Op 210/13, LEX nr 1348255 i wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2037/11, LEX nr 1354927 oraz z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1897/11, LEX nr 1358451). Oznacza to, że zgody na odstępstwo nie może udzielić organ nadzoru budowlanego na etapie legalizacji samowoli budowlanej.

O ile więc skarżący twierdzą, że realizacja ich budynku nie zmienia warunków cyrkulacji powietrza, a co za tym idzie, warunków funkcjonowania istniejących budynków, to kwestia ta mogła być przedmiotem zgody na odstępstwo od wymogów z § 142 warunków technicznych... na etapie pozwolenia na budowę, ewentualnie decyzji o pozwoleniu na zmianę pozwolenia na budowę w zakresie wysokości i kubatury ich budynku. Skoro zaś skarżący dopuścili się samowolnie istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia, tryb wskazany przepisu art. 9 Prawa budowlanego, nie może już być uruchomiony. Zatem nieuzasadniony jest zarzut pominięcia przedłożonej przez nich oceny technicznej, bowiem jej treść i wnioski zostały prawidłowo przeanalizowane przez organy nadzoru budowlanego. Stwierdzenie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zwalniało zaś organy nadzoru budowlanego od kompleksowej oceny projektu zamiennego, gdyż nawet dochowanie innych wymogów prawa budowlanego nie mogło już doprowadzić do wydania pozytywnej dla inwestorów decyzji. Stąd też chybione są zarzuty naruszenia reguł procedury administracyjnej (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa).

Wreszcie, zdaniem sądu administracyjnego organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wdrożenia trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie nałożenia obowiązku uzupełnienia i usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym, bowiem nie można było wykluczyć zmiany okoliczności sprawy i polubownego załatwienia sporu z właścicielami budynku sąsiedniego i uzyskania ich zgody na wykonanie w nim określonych robót budowlanych, czy nawet przewidzenia w samym projekcie robót, polegających na częściowej (niezbędnej) rozbiórce części budynku skarżących, niezbędnej do spełnienia przez budynek sąsiedni wymogów z § 142 rozp. Poza ramami niniejszego postępowania musi zaś pozostać kwestia, kto winien ponieść koszty takich robót i opracowania dokumentacji budowlanej, bowiem roszczenia w tym zakresie mają charakter cywilnoprawny, nawet jeżeli mogą być skierowane do organu administracji.

Wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, winno skutkować wdrożeniem kolejnego etapu postępowania z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.