Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 723/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 2 i ust. 3 a.
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia WSA Danuta Oleś, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 723/09

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2009 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2009 r., nr [...], która odmówiono Skarżącemu E. D. umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne własne za okres od maja 1995 r. do grudnia 1998 r. w kwocie 19 160,28 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 58 953 zł oraz na ubezpieczenie społeczne za pracowników za okres od sierpnia 1995 r. do lipca 1998 r. w kwocie 63 090,12 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 201 815 zł.

Podejmując rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przedłożone przez wnioskodawcę następujące dokumenty dotyczące jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej: decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2008 r., nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, pismo Sądu Rejonowego w L. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 10 września 2008 r. w przedmiocie posiadanych nieruchomości, zaświadczenie Starosty z dnia 3 października 2008 r. w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych, karty informacyjne leczenia szpitalnego z dnia 14 grudnia 2006 r., 26 stycznia 2007 r. i 9 marca 2009 r., wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wraz z oświadczeniem dłużnika o stanie majątkowym z dnia 16 kwietnia 2009 r., wysłuchanie wierzyciela (ZUS) i dłużnika (J. i E. małżonków D.) przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania w trybie art. 827 k.p.c. z dnia 4 marca 2009 r., zaświadczenie Wójta Gminy W. z dnia 21 kwietnia 2008 r. stwierdzające stan zaległości podatkowych z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 marca 2006 r. skierowane do Sądu Rejonowego w L. I Wydział Cywilny o nakazanie wyjawienia majątku, gdyż prowadzona egzekucja okazała się nieskuteczna, postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia 29 października 2008 r. w przedmiocie podziału sumy 2 500 zł uzyskanej ze sprzedaży ruchomości, umowy o bankowe kredyty gotówkowe z dnia 23 lutego, 6 listopada i 20 grudnia 2007 r., dowody wpłat składki do KRUS za trzeci kwartał 2008 r., za energię elektryczną z dnia 15 października 2008 r. oraz za zakup drzewa z dnia 14 kwietnia 2009 r., paragony wystawione w dniu 24 i 28 kwietnia 2009 r. za zakup leków, wyniki lekarskie badań serca, postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia 30 czerwca 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Na wstępie swoich rozważań Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przywołał brzmienie przepisów określających przesłanki umarzania należności z tytułu składek, tj. art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365).

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że analiza akt sprawy nie pozwala przyjąć, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż łączna kwota nieopłaconych składek znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Nie można również jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, a w konsekwencji przyjąć, że w sprawie zaistniałą okoliczność, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie zostały bowiem zastosowane wszystkie środki egzekucyjne. Ustalono także, że na nieruchomościach KW [...], KW [...] i KW [...] ustanowiono hipoteki celem zabezpieczenia przedmiotowego zadłużenia, dłużnik posiada stały dochód z tytułu renty strukturalnej oraz uzyskał dochód ze sprzedaży nieruchomości. W ocenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca nie udokumentował dostatecznie swojej trudnej sytuacji majątkowej.

Odnosząc się do postanowienia komornika sądowego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela – ZUS organ wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów decyzje wydawane w sprawach o udzielenie ulgi w formie umorzenia należności z tytułu składek są podejmowane w trybie tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że w sytuacji gdy stwierdzona zostanie całkowita ich nieściągalność organ może, ale nie musi umorzyć zaległości.

Końcowo, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odwołał się do zasady solidaryzmu społecznego, na której opiera się system ubezpieczeń społecznych oraz interesu społecznego, które powinna być brane pod uwagę przy zastosowaniu ulg. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł E. D. Skarżący podniósł, że w sprawie zaistniała jedna z przesłanek warunkujących umorzenie należności. W postanowieniu z dnia 30 czerwca 2009 r. komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i w związku z tym umorzył postępowanie egzekucyjne. Wskazał także, że ze względu na zły stan zdrowia (Skarżący przeszedł trzy operacje kręgosłupa) nie może podjąć zatrudnienia. Osiągany przez niego dochód z tytułu renty strukturalnej jest jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny. Pozostałe zarzuty skargi dotyczą zasadności powstałych należności z tytułu składek. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2009 r. skarżący dodatkowo wskazał, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, komornik sądowy kilkakrotnie umarzał licytacje, a w konsekwencji umorzył postępowanie egzekucyjne. Okoliczności te potwierdzają zasadność złożonego wniosku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

I.

Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym, jak i formalnym.

Rozpatrując przedmiotową sprawę w oparciu o przytoczone wyżej przepisy oraz stan faktyczny Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

II.

Ustawa z 13 października 1998r. określa dwie kategorie sytuacji, w których nastąpić może umorzenie należności z tytułu zaległych składek - w art. 28 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.; dalej jako U.s.u.s.) przewidziana została możliwość umorzenia należności wyłącznie wobec całkowitej ich nieściągalności, natomiast w ust. 3a tego artykułu dopuszczono możliwość umorzenia takich należności w uzasadnionych przypadkach, tj. w sytuacji, gdy przewidziana w powołanym przepisie, całkowita nieściągalność nie zachodzi.

O ile w ramach pierwszej z tych kategorii grupa przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji umorzenia ma charakter precyzyjny, a to z kolei oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi wąskie granice swobodnej oceny, to w przypadku umorzenia w uzasadnionych przypadkach, okoliczności przewidziane w art. 28 ust. 3b U.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. 2003, Nr 141, poz. 1365 dalej jako Rozporządzenie), dają organowi zdecydowanie szerszy zakres swobody uznania. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdym przypadku, organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek.

Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji, co w zaskarżonej decyzji organ uczynił; treść zawarta w uzasadnieniu decyzji ma bowiem zasadnicze znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w administracyjnym toku instancji, a następnie w ramach kontroli sądowej, a szczególnie w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie organ orzekający w sprawie stwierdził, że istnieje zarówno majątek jak i przychody strony pozwalające na wyegzekwowanie zaległych należności składkowych, a po stronie Skarżącego nie istnieją takie okoliczności, które by pozwalały na przyjęcie, iż nie jest on wstanie podjąć pracy zarobkowej -

po pierwsze - Skarżący co prawda wskazał, że choruje – przeszedł trzy operacje w Akademii Medycznej w G. [...] (ostatnia 5 marca 2009r. związana z koniecznością usunięcia implantu; k. 53, 54, 55 akt postępowania), jednak z żadnego przedstawionego przez Skarżącego dokumentu nie wynika niemożność podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej;

po drugie - Skarżący pobiera rentę strukturalną, ale w chwili wydawania zaskarżonej decyzji Skarżący nie przedstawił takich dowodów w toku postępowania by uzasadnionym stało się jego twierdzenie, że nie może spłacać swych długów; przeciwnie – w toku postępowania ustalono, że Skarżący, który od 1998r. nie reguluje swych zobowiązań wobec ZUS i od 2004r. składał kilkakrotnie wnioski o umorzenie zaległości – w latach 2006 - 2008 sprzedaje i darowuje swe nieruchomości synom, zaś połowę domu sprzedaje 10 stycznia 2007r.; ustalono w toku postępowania, iż cena sprzedaży jednej z nich wynosi 50.000 zł i płatna jest od 31 grudnia 2008r. w ratach po 5.000 zł rocznie, a drugiej - cena wynosi 40.000 zł i płatna jest w ratach po 4.000 zł rocznie płatne od 31 grudnia 2007r. Ponadto należności ZUS zostały zabezpieczone poprzez wpis hipoteki.

Tak więc twierdzenia organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że istnieje możliwość spłaty zadłużenia i nie występuje w tej sprawie przypadek całkowitej nieściągalności są uzasadnione.

Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, właściwie zostały przez organ podkreślone. W sprawie mamy do czynienia z dodatkowymi okolicznościami sprawy (por. pkt IV uzasadnienia), co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu, zawierającym wyczerpujące omówienie oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładni zastosowanych przepisów i oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa; istotnym jest bowiem nie naruszenie w rozpoznanej sprawie zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 Nr 98 poz. 1071 zwana dalej K.p.a.), realizowanej na mocy art. 107 § 3 K.p.a.; organ administracji, zgodnie z tą zasadą, jest bowiem obowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, zaś celem jest doprowadzenie stron do przekonania o trafności wydanego rozstrzygnięcia i uniknięcie w ten sposób wykonania decyzji z zastosowaniem środków przymusu.

Sąd tym samym podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, w którym podkreślono, iż zwłaszcza w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.

III.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącego, którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 U.s.u.s. należności z tytułu składek, na które to pojęcie składają się w myśl art. 24 ust. 2 U.s.u.s. składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu.

W art. 28 ust. 3 U.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek; wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, stanowiąc zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie stwarza możliwość umorzenia należności, gdyż dla organu podejmującego rozstrzygnięcie stwarza tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Jak jednak wyjaśnił Sąd Najwyższy w swojej uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) przepis art. 28 ust. 2 U.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 U.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.

Podkreślenia w rozpoznawanej sprawie wymaga, że przy braku całkowitej nieściągalności ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 U.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 U.s.u.s., pozbawiony jest prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

IV.

W dalszej części ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. w art. 28 ust. 3a uregulowana została możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera m.in. art. 4 pkt 2 lit. d) U.s.u.s. zgodnie z którym jest to ubezpieczony zobowiązany do opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne).

Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że Skarżący był zarejestrowanym przedsiębiorcą i z tych względów zobowiązany był do płacenia składek na własne ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo z akt sprawy wynika również, że Skarżący nie dokonywał wpłat na ubezpieczenie społeczne za swych pracowników za okres od sierpnia 1995r. do lipca 1998r. w kwocie 63.090,12 zł (odsetki za zwłokę na dzień 27 marca 2008r. wynoszą 193.243 zł).

Na mocy delegacji ustawowej, przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a U.s.u.s. zostały szczegółowo określone w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r., gdzie wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Ze złożonych dokumentów przez Skarżącego, który wskazuje rentę strukturalną w wysokości ok. 1.200 zł jako jedyne źródło utrzymania trzyosobowej i nie pracującej nigdzie rodziny (on i jego żona mają na utrzymaniu dziewiętnastoletniego syna K., ucznia technikum, któremu Skarżący sprzedał w 2008r. dwie z trzech posiadanych nieruchomości), wynika zdolność kredytowa Skarżącego, który w 2007r. zawiera kolejne umowy kredytowe z A Bank S.A. (k. 64, 66, 67), przy wykazywanym zadłużeniu wobec ZUS w wysokości 337.403 zł a wobec B Banku S.A. 380.261 zł (k. 68 akt).

Nie może również ujść uwadze Sądu fakt, iż Skarżący, który przecież od 1998r. jest dłużnikiem ZUS, podjął określone działania zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności za swe długi, przenoszą swe nieruchomości na synów (nieruchomość objęta KW [...] została darowana synowi M., przy czym darowizna ta orzeczeniem sądowym z 5 grudnia 2006r. uznana została za bezskuteczną, a w 2008r. sprzedaje – wówczas osiemnastoletniemu i nie pracującemu synowi K., który był i nadal jest na utrzymaniu rodziców - dwie pozostałe nieruchomości objęte KW [...] i [...]) i jednocześnie oczekuje umorzenia swych zobowiązań, zamiast sprzedać nieruchomości celem realnego pozyskania określonych środków przeznaczając je - nawet przy wykorzystaniu instytucji ratalnego spłacania zaległości - na spłatę nieopłaconych składek.

Zdaniem Sądu wskazane okoliczności sprawy dowodzą, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia z uwagi na sytuację majątkową i finansową Skarżącego.

Oceniając sprawę w zakresie sytuacji rodzinnej i osobistej Skarżącego należy stwierdzić, że wprawdzie nie prowadzi on w chwili wydania zaskarżonej decyzji działalności gospodarczej oraz nie osiąga – z tego tytułu – dochodów, to jest on w stanie podjąć zatrudnienie.

Ponownego podkreślenia wymaga fakt, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a U.s.u.s w związku z § 3 Rozporządzenia mamy również do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym; i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi, co oznacza, że może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, że w sprawie została uwzględniona aktualna i skomplikowana sytuacja ekonomiczna Skarżącego, zdaniem jednak Sądu - Zakład powinien kierować się nie tylko dbałością o ważny interes strony, ale także wziąć pod uwagę interes finansów ubezpieczeń społecznych, co w sprawie uczyniono.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, że ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej art. 80 K.p.a., jak i prawa materialnego. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne pozwolił Zakładowi na odmowę umorzenia należności; Zakład dokonał wyczerpującej analizy sytuacji rodzinnej i finansowej Skarżącego i rozważył ją, zgodnie z art. 7 K.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydając rozstrzygnięcie - uzasadnił je w sposób wyczerpujący.

V.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego (np. przyznania Skarżącemu renty z przyczyn zdrowotnych, o którą jak twierdzi ma się ubiegać) lub uzyskaniu nowych istotnych dowodów z których wynikać będzie pogorszenie sytuacji finansowej Skarżącego i jego żony, może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności, gdyż wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku z 4 kwietnia 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie V SA/Wa 395/07, w której postawiono tezę, iż umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia lub inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec ZUS (opubl. w: LEX nr 334125).

Nie należy zapominać, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, czy to wprost z majątku dłużnika, czy też poprzez ewentualne wykorzystanie instytucji przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Reasumując:

1/ decyzje wydane w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 i ust. 3a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych są decyzjami o charakterze uznaniowym, co oznacza, że ustalenie przez organy okoliczności stanowiących ważny interes osoby zobowiązanej uzasadniających umorzenie należności, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji, ale samo przez się nie zobowiązuje organu do wydania decyzji o umorzeniu należności;

2/ w zakresie uznaniowym decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 §1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego dokonano prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnienie decyzji sporządzono zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. - w rozpoznanej sprawie zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które nie zostały podważone w skardze.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

EK