Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 265/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.R., R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z.R. oraz R.R. (dalej także: strony, skarżący) wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej: Wójt, organ I instancji) z [...] grudnia 2016r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy;

Wójt decyzją z [...] grudnia 2016 r. orzekł o ustaleniu Z.R., M.R., K.R. i R.R. podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 13.047,00 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że orzeczeniem z [...] stycznia 2016 r. ustalił M.R. i R.R. podatek od nieruchomości za 2016 r. w wysokości 13.047,00 zł za nieruchomość stanowiącą współwłasność ww., położoną w [...] na działkach nr [...]. Na skutek wniesionego przez M.R. odwołania Kolegium orzeczeniem z [...] października 2016 r. uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego.

Na etapie ponownego postępowania – pismami z [...] listopada 2016 r. Wójt wezwał współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania do przedłożenia umowy najmu nieruchomości z uwagi na fakt zajęcia budynków na działalność gospodarczą

pod nazwą A. R.R. przedłożył "Porozumienie do stworzenia umowy najmu zawarte z G.G. i R.G. z którego wynika, że przekazanie obiektu o powierzchni 348 m2 nastąpiło [...] października 2015 r. Dnia [...] listopada 2016 r. pełnomocnik M.R. wyjaśniła, że umowa najmu nieruchomości z G.G. nie została jeszcze zawarta oraz, że działki nr [...] nie są przedmiotem postępowania podatkowego o ustalenie wysokości podatku od nieruchomości za 2016 r. W dniu [...] grudnia 2016 r. przedłożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2016 r. Wskazano w niej jako podstawę opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 348 m2, grunty zajęte na działalność gospodarczą - 1.100,00 m2, budynki pozostałe 259 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 752 m2.

Dalej organ I instancji wyjaśnił, że z poczynionych ustaleń wynika, że M.R., K.R., Z.R. i R.R. są współwłaścicielami działek nr [...] położonych w [...]. Działki te posiadają klasyfikację gruntów odpowiednio: droga oraz tereny inwestycyjne. Wszystkie budynki posadowione na ww. działkach posiadają funkcję użytkową: handlowo - usługowe.

Zaznaczył, że M.R. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą V M.R. polegającą na działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną. Główne miejsce prowadzenia działalności to ul. [...]. Organ zauważył, że przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez M.R. i R.R. w [...] była również działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną.

Następnie nawiązując do definicji gruntów, budynków i budowli związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej: u.p.o.l.) Wójt stwierdził, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Powołując się na poglądy orzecznictwa wskazał, że tymczasowy brak wykorzystania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik zobowiązany jest do opłacania podatku od budynków według stawek właściwych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres, w którym ma status przedsiębiorcy. O tym, czy podmiot jest przedsiębiorcą, czy też nie, przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców. Pojęcie przedsiębiorcy oraz działalności gospodarczej precyzuje ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, ze zm.)

Wójt podkreślił też, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne dalej "u.p.g.k." podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Użyty w tym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane

w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). W razie posiadania przez kilka podmiotów,

z których jeden tylko jest przedsiębiorcą cały przedmiot opodatkowania objęty współposiadaniem jest w sensie prawnym związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wynika z tego, że w przypadku, gdy nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy i "nieprzedsiębiorcy", spełniona jest przesłanka z art. 5 ust. 1 pkt 1

lit. a u.p.o.l., gdyż prawodawca nie wymaga, aby budynek był w wyłącznym posiadaniu przedsiębiorcy. Oznacza to, że posiadacz, który nie jest przedsiębiorcą musi płacić

taki podatek, jak przedsiębiorca. Nie mają znaczenia takie okoliczności jak: cel

nabycia nieruchomości, pochodzenie funduszy, za które następuje nabycie, czy

też sposób jej wykorzystywania. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy,

a zobowiązanie z tego tytułu powstaje w związku z posiadaniem określonej nieruchomości, niezależnie od jej stanu, czy też faktu, sposobu, bądź intensywności wykorzystywania.

Zdaniem Wójta zatem, co do zasady, o możliwości zastosowania wyższych stawek podatku dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Nie ma tu znaczenia to, czy przedsiębiorca rzeczywiście wykonuje działalność gospodarczą

z wykorzystaniem takich gruntów, budynków, czy budowli.

Ostatecznie organ I instancji ustalił stronom zobowiązanie w następujący sposób: - budynki związane z działalnością gospodarczą pow. 100 m2 o pow. 607 m2 w kwocie 11.472,30 zł.- grunty związane z działalnością gospodarczą do hektara włącznie

o pow. 1.852,00 m2 w kwocie 1.574,20 zł.

Od decyzji odwołanie złożył M.R.. Reprezentujący go pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi

I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i orzeczenie co do istoty sprawy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Zarzucono naruszenie:

I/ przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 2 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. i w zw. z § 1 pkt 3 uchwały Nr XII/70/2015 Rady Gminy z 28 października 2015 roku - poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że część nieruchomości oznaczona, jako działka [...] jest oznaczona, jako droga, a więc jest budowlą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 3 wskazanej ustawy z 12 stycznia 1991 roku, wobec czego - zgodnie z § 1 pkt 3 uchwały Rady Gminy powinna mieć do niej zastosowanie inna stawka podatkowa; 2) art. 2 ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że M.R. posiada nieruchomość wskazaną w zaskarżanej decyzji jako przedsiębiorca, w związku z czym nieruchomość ta winna być objęta stawkami, jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; 3) art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez wykazanie tego przepisu w podstawie prawnej decyzji, mimo że nie ma on zastosowania w sprawie; 4) art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że decyzją objęta jest również działka oznaczona nr ewidencyjnym [...] będąca drogą (wg księgi wieczystej), a więc budowlą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.,

II./ przepisów postępowania, tj.: 1) art. 122, art., 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i bezpodstawne ustalenie,

że wskazana w decyzji nieruchomość winna być opodatkowana według stawki obowiązującej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie ustalenie jaki charakter mają poszczególne działki wchodzące

w skład nieruchomości; 2) art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 ust. 1

pkt 3 u.p.o.l. i w zw. z uchwałą Nr XII/70/2015 Rady Gminy z 28 października 2015 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy - poprzez brak wskazania podstawy prawnej dla działki Nr [...] będącej drogą; 3) art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego, a w szczególności brak uzasadnienia na jakiej podstawie faktycznej organ uznał, że M.R. jest właścicielem nieruchomości jako przedsiębiorca, w jaki sposób nieruchomość jest związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, rozbieżność pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem poprzez włączenie drogi do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, brak uzasadnienia w jaki sposób działalność gospodarcza M.R. wpływa na uznanie, że nieruchomość wskazana w zaskarżanej decyzji podatkowej związana jest z tą właśnie działalnością gospodarczą; 4) art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ust. 9 i 11 u.p.o.l. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia, mimo braku aktualnej deklaracji, o której mowa w tych przepisach, pomimo zgłoszenia przez podatnika, że nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Od decyzji odwołanie złożyła również Z.R.. Wniosła o jej uchylenie w całości jako wydanej z naruszeniem prawa i zmianę ww. decyzji poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy. Zarzuciła naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego tj. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. przepisów postępowania poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 123 § 1, 180, 187 § 1, 191, 192 Ordynacji podatkowej które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i wydanie w konsekwencji wadliwego rozstrzygnięcia; 3. błędy w ustaleniach faktycznych; 4. załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony skarżącej.

Kolegium decyzją z [...] maja 2017 r. utrzymało orzeczenie organu I instancji.

W pierwszej kolejności omówiło normy prawne istotne dla wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, w tym - art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, 2 i 3; art. 3 ust. 1 ust. 4 u.p.o.l.

Następnie wskazało, że po ponownym przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji dokonał Z.R., R.R., K.R. i M.R. wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 13.047,00 zł. Decyzję w tym przedmiocie, ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. doręczył wszystkim stronom postępowania.

Ponadto organ przypomniał, że w przedmiotowej sprawie Wójt ustalił wysokość podatku od nieruchomości według stawki przewidzianej dla budynków i gruntów związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustalił bowiem, że nieruchomości znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, gdyż strona niniejszego postępowania M.R. prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna wpisana do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej – dalej: CEIDG.

Wyjaśnił, że z wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że są one związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej i decyduje o zastosowaniu wyższej stawki podatku. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym - od posiadania, a nie od dochodu. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi

w podwyższonej wysokości, decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Jednocześnie SKO wyjaśnił, że o ile jednak w przypadku przedsiębiorców nie będących osobami fizycznymi wnioski takie są logiczne, o tyle w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi – jak

ma to miejsce w odniesieniu do skarżącego M.R. - sprawa się komplikuje. Podmiot taki występuje bowiem w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Związane jest to z faktem, że posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna dysponuje (znajduje się w posiadaniu) majątku, który z jednej strony wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, z drugiej - majątkiem służącym realizacji pozamieszkaniowych osobistych potrzeb życiowych podatnika (np. rekreacyjnych, wypoczynkowych itp,), a często również i jego rodziny.

Zdaniem SKO, występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej

roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle u.p.o.l. w zakresie podatku od nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo NSA Kolegium wskazało, że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej- może być wykorzystana wprost na ten cel. Do nieruchomości związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel.

Następnie organ zwrócił uwagę na to, że: 1/ M.R., K.R., Z.R. oraz R.R. są współwłaścicielami działek nr [...] położonych w [...]; 2/ z kserokopii Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że M.R. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "V M.R." polegającą na działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną; 3/ z ww. ewidencji wynika także, że od [...] listopada 2015 r. działalność prowadzona przez M.R. została zawieszona (vide : wpis do CEiDG). Jako adres głównego miejsca prowadzenia działalności wskazano ul. [...]. 4/ z wypisu gruntów z [...] marca 2016 r. wynika, że działki te posiadają klasyfikację gruntów odpowiednio: droga oraz tereny inwestycyjne i oznaczono je symbolem "dr" oraz "Bi". Z kolei wszystkie budynki posadowione na ww. działkach posiadają funkcję użytkową: handlowo - usługowe (vide: wypisy z kartoteki budynków z [...] marca 2016 r.).

W tej sytuacji, według SKO, uznać należało, że specyficzne cechy przedmiotowych nieruchomości, gruntowych i budynkowych wykluczają realizację przez stronę jakichkolwiek celów niegospodarczych. Z akt sprawy wynika, że nieruchomości te można wykorzystywać tylko na cele gospodarcze. Skoro zatem sporne nieruchomości nie mogą służyć żadnym innym celom jak tylko usługowo-handlowym, to istnieje potencjalna możliwość ich wykorzystania przez podatnika do działalności gospodarczej, która polega m. in. na działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną.

Z uwagi na ich charakter i cechy wskazujące na potencjalną możliwość wykorzystania nieruchomości wyłącznie do celów handlowo - usługowych, już sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę implikuje konieczność zapłaty podatku w stawce przewidzianej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

SKO stwierdziło, że w świetle wyżej przedstawionej wykładni przepisów do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone powinny być także te grunty i budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez M.R. w prowadzonej działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności powodują, że mogą one być wykorzystywane na ten cel. Natomiast wszystkie grunty, budynki nabyte przez osobę fizyczną, jednocześnie prowadzącą działalność gospodarczą, należy opodatkować w stawce przewidzianej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Na zarzut odwołania, że nie wzięto pod uwagę, że od [...] lipca 2014 roku do chwili obecnej M.R. nie jest aktywnym przedsiębiorcą a jego działalność została zawieszona, organ wyjaśnił, że w okresie którego dotyczy zaskarżona decyzja był on przedsiębiorcą i nie został wykreślony z ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. Skoro zaś w ewidencji działalności gospodarczej figurował jako osoba wykonująca działalność gospodarczą pod wskazanym adresem, to zasadnie uznano go za przedsiębiorcę w postępowaniu zwykłym - wymiarowym. SKO podkreśliło, że w toku postępowania wymiarowego skarżący nie wskazywał na okoliczności świadczące o tym, że status przedsiębiorcy utracił.

Wyjaśniło też, że w orzecznictwie jak i piśmiennictwie podatkowym przyjęto pogląd zgodnie z którym czasowe zawieszenie działalności gospodarczej podmiotu nie oznacza ustania jego bytu prawnego i podatkowo-prawnego. Nie oznacza to również definitywnego zaprzestania działalności gospodarczej. Pomimo, że zawieszenie przerywa niejako wykonywanie działalności gospodarczej, w żaden sposób nie pozbawia charakteru działalności gospodarczej jej cech. Nie powoduje także utraty statusu przedsiębiorcy przez zawieszającego.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonego procesu jego stosowania. Stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany

i rozpatrzony materiał dowodowy. Uprawnienia strony do udziału w postępowaniu zostały zachowane. Organ I instancji dokonał wyboru właściwych przepisów prawa

i prawidłowo je zinterpretował.

Skargę na powyższe orzeczenie złożyli Z.R. i R.R..

Pełnomocnik reprezentujący w/w zarzucił naruszenie: 1/ przepisów postępowania -

art. 122 oraz 187 Ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomość wykorzystywana jest na cele prowadzonej działalności gospodarczej oraz przyjęcie,

że M.R. jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, 2/ przepisów prawa materialnego w postaci art. 1a ust. 1 pkt 3,

art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust 4 u.p.o.l. poprzez błędne ich zastosowanie

i przyjęcie, że nieruchomość związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, a współwłaściciel M.R. posiada ją jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, pomimo zawieszeni działalności i faktycznego zaprzestania działalności zarobkowej od blisko 3 lat, a tym samym błędne zastosowanie uchwały nr XII/70/2015 Rady Gminy z 28 października 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa z 2015 r., poz. 1876).

W motywach pełnomocnik wskazał, że organ bezpodstawnie przyjął, że jeden ze współwłaścicieli jest przedsiębiorcą, oraz, że wykorzystuje nieruchomość dla celów gospodarczych, nie dokonując w zasadzie sprawdzenia powyższych okoliczności. Zupełnie pominięto problem zawieszenia wykonywania działalności od lipca 2014 r.

W kwestii działalności gospodarczej u.p.o.l. odsyła bezpośrednio do ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z tym aktem, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Istotne jest zatem zrealizowanie wszystkich przesłanek określonych w ustawie, nie zaś fakt wpisu do ewidencji działalności, który tak naprawdę ma charakter deklaratoryjny. Nie jest niczym szczególnym sytuacja prowadzenia działalności mimo braku wpisu do ewidencji, jak też nie prowadzenia jej pomimo dokonanego wpisu. W orzecznictwie wyraźnie wskazuje się na fakt rzeczywistego prowadzenia działalności, nie zaś na kwestię wpisów.

Dalej podkreślił, że strony już na etapie decyzji organu I instancji podnosiły kwestię, że działalność gospodarcza przez M.R. nie jest prowadzona. Organ miał zatem obowiązek dokładnego zbadania tej okoliczności czego w ogóle nie zrobił ograniczając się do wskazania, że M.R. dalej figuruje w ewidencji i nie został z niej wykreślony. Brak jest jednak jakiegokolwiek potwierdzenia, że działalność taka jest faktycznie prowadzona, co można było potwierdzić uzyskując informacje od stosownych urzędów.

Według pełnomocnika, kolejnym obowiązkiem organu wobec podnoszonych przez strony zarzutów było zbadanie czy nieruchomość jest faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji bowiem gdy strony temu zaprzeczają sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę (pomijając kwestię spełnienia przesłanek uznania za przedsiębiorcę) nie będzie wystarczający do zastosowania kwalifikacji w sprawie wyższej stawki opodatkowania. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, wybór właściwej stawki podatku od nieruchomości (przyjętej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bądź dla nieruchomości o innych funkcjach) winien zostać poprzedzony ustaleniem, jakie nieruchomości związane są z aktywnością podatnika - przedsiębiorcy, a jakie należą do jego majątku osobistego, tzn. w założeniu niezwiązanego

z działalnością gospodarczą. Przy czym, nie sposób przerzucać całego obowiązku dowodowego na strony postępowania, gdyż to właśnie organ jest zobowiązany zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie ograniczając go jedynie do jednej okoliczności.

Organ nie przeprowadził żadnego dowodu z ksiąg podatkowych, nie zwrócił się do żadnego innego organu celem weryfikacji podnoszonych przez strony twierdzeń odnośnie zaprzestania prowadzenia działalności od blisko 3 lat. Nie odbyła się ani jedna wizyta czy oględziny przedmiotu opodatkowania celem weryfikacji możliwości prowadzenia w niej działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika, w sprawie istotne jest, że żaden ze współwłaścicieli nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wykorzystuje nieruchomości na cele związane z taką działalnością. Brak jest zatem przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wyższych stawek opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium uznało zarzuty strony skarżącej za bezpodstawne. Wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje,

Skarga nie jest zasadna.

Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zważywszy na ustalone

w toku postępowania okoliczności stanu faktycznego oraz ramy prawne obowiązujące

w 2016 r. zasadnie Kolegium decyzją z [...] maja 2017 r. utrzymało w mocy orzeczenie Wójta z [...] grudnia 2016 r. wydane stronom w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił wysokość podatku od nieruchomości według stawki przewidzianej dla budynków związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uznał bowiem, że nieruchomość znajduje się posiadaniu przedsiębiorcy, albowiem współwłaściciel nieruchomości – M.R. prowadzi działalność gospodarczą [ jako osoba fizyczna wpisany jest do CEIDG].

Strona kwestionując w skardze powyższe stanowisko, akcentowała głównie fakt zawieszenia przez współwłaściciela nieruchomości – M.R. - działalności gospodarczej i z tej też okoliczności wywodziła wniosek, że nie jest on przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej. W konsekwencji, błędnym było przyjęcie, że sporna nieruchomość związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, i że M.R. posiada ją jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Przed przystąpieniem do wyjaśnienia motywów wyroku Sąd uznał za konieczne przypomnienie podstaw prawnych – w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. - mających kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy.

Zatem, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w ustawie określenia grunty, budynki

i budowle związane z prowadzaniem działalności gospodarczej oznaczają - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według natomiast art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają jednak użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei, na postawie art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustawodawca wskazał, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowią współwłasność lub znajduje

się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5.

W ocenie składu orzekającego, trafnie wywiodły organy prowadzące postępowania, że

z brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla przyjęcia powyższego nieistotna jest, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, okoliczność faktycznego wykorzystywania nieruchomości. Podobnie zresztą jak to, czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody. Powołany przepis wiąże bowiem sposób opodatkowania nieruchomości wyłącznie z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. A zatem nawet obiekty niewykorzystywane

w danym momencie na potrzeby działalności gospodarczej, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W przytoczonej definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę – niezależnie

od tego, czy przedsiębiorca na bieżąco z nich korzysta [tak też wyroki: NSA z 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2739/14, czy WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 917/16 z 10 lipca 2017 r.].

Zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, bowiem nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania

w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów" (tak też: wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r. sygn. akt: II FSK 1031/09).

W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji "przedsiębiorcy", a w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. określono działalność gospodarczą jako działalność, o której mowa w ustawie z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zgodnie z kolei z art. 2 ustawy z 2 lipca 2004r. Prawo o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany

i ciągły.

Przedsiębiorcą zaś, według art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że organ w sposób wszechstronny przeanalizował sporny problem. Świadczą o tym jego wyjaśnienia przedstawione w kontekście sytuacji, gdy przedsiębiorcą jest osoba fizyczne, (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie).

W istocie - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą występują w obrocie

w dwojakim charakterze: raz jako przedsiębiorca a z drugiej strony jako osoba aktywna

w szeroko pojmowanych pozagospodarczych stosunkach prawnych, w tym realizująca swoją rolę członka rodziny i realizująca cele życiowe poza aktywnością przedsiębiorcy (a więc z wykorzystaniem swojego majątku osobistego nie służącego i nie mogącego służyć działalności gospodarczej). Wiąże to się z tym, że posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna dysponuje (znajduje się w posiadaniu) majątkiem,

który z jednej strony wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą,

z drugiej – jest majątkiem służącym realizacji pozamieszkaniowych potrzeb osobistych podatnika, a często również i jego rodziny. Istotne są okoliczności danej sprawy - nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można

ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel. W nawiązaniu do wcześniejszych uwag dodać należy, że do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone powinny być również te grunty lub budynki, które mają

dla podatnika gospodarcze znaczenie, tzn. przejściowo nie są wykorzystywane

w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej powodują że mogą być one zajęte na ten cel [tak też: wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 256/13].

Skoro więc istotne są okoliczności danej sprawy, to zważyć należy na ustalenia poczynione w tej. Z akt wynika, że M.R., K.R., Z.R. oraz R.R. są współwłaścicielami działek nr [...] położonych w [...]. Nadto, z kserokopii CEIDG wynika, że - po pierwsze M.R. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "V M.R." polegającą na działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną. Po drugie, od [...] listopada 2015 r. działalność prowadzona przez niego została zawieszona (według: wpis do CEiDG - k- 14 akt administracyjnych ). Zgodnie zaś z wypisem gruntów z [...] marca 2016 r. działki te posiadają klasyfikację gruntów odpowiednio: droga oraz tereny inwestycyjne i oznaczone zostały w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" oraz "Bi". Budynki natomiast posadowione na ww. działkach posiadają funkcję użytkową: handlowo - usługowe (k- 1 akt administracyjnych).

W tym stanie rzeczy Sąd zgadza się z Kolegium, że specyficzne cechy przedmiotowych nieruchomości gruntowych i budynkowych wykluczają realizację przez podatnika jakichkolwiek celów niegospodarczych. Z akt sprawy wynika, że nieruchomości te można wykorzystywać tylko na cele gospodarcze. Strona zresztą tego nie kwestionuje. Nie wykazuje też, by wykorzystywane one były na np. cele mieszkaniowe. W tej sytuacji, skoro sporne nieruchomości nie mogą służyć żadnym innym celom jak tylko usługowo-handlowym, to słusznie przyjęto, że istnieje potencjalna możliwość ich wykorzystania przez podatnika do działalności gospodarczej, która polega m. in. na działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną. Z uwagi na ich charakter

i cechy wskazujące na potencjalną możliwość wykorzystania nieruchomości wyłącznie do celów handlowo - usługowych, już sam fakt ich posiadania przez podatnika

o statusie przedsiębiorcy implikuje konieczność zapłaty podatku w stawce przewidzianej dla gruntów, budynków i budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie zatem do przytoczonych powyżej uwag za prawidłowy należy uznać wniosek Kolegium, że mając w szczególności na uwadze wpisy zawarte w ewidencji gruntów

i budynków, nie było na gruncie niniejszej sprawy obowiązku gromadzenia materiału dowodowego pod kątem faktycznego wykorzystywania nieruchomości przez skarżących i sposobu tego wykorzystywania, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 § 1

Ordynacji podatkowej należało uznać za bezzasadne.

W kwestii tak mocno akcentowanej przez stronę skarżącą – mianowicie dotyczącej zawieszenia działalności gospodarczej przez M.R. – koniecznym jest podkreślenie, że skoro z CEiDG wynikało, że osoba ta figurowała jako wykonująca działalność gospodarczą – to prawidłowo została uznana za przedsiębiorcę. W toku tego postępowania nie wskazywano na okoliczności świadczące o tym, że status przedsiębiorcy utraciła. Jedyne na co się powoływano to na fakt zawieszenia działalności gospodarcze. Argument ten jednak pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem zaznaczyć, że z punktu widzenia podatku od nieruchomości – opodatkowaniu podatkiem podlega nieruchomość, a nie działalność gospodarcza podatnika. Podatek od nieruchomości jako podatek o charakterze majątkowym płacony przez przedsiębiorcę nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Czasowe zawieszenie działalności gospodarczej podmiotu nie oznacza ustania jego bytu prawnego i podatkowo-prawnego. Nie oznacza to również definitywnego zaprzestania działalności gospodarczej. Pomimo, że zawieszenie przerywa niejako wykonywanie działalności gospodarczej, w żaden sposób nie pozbawia charakteru działalności gospodarczej – jej cech. Nie powoduje także utraty statusu przedsiębiorcy przez zawieszającego.

W konsekwencji, fakt czasowego zawieszenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z utratą charakteru nieruchomości jako posiadanej przez przedsiębiorcę

i nadal związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z tego też względu zgodzić się należy z wyrażaną zresztą jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych linią, że zawieszenie działalności pozostaje bez wpływu

na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości przedmiotów znajdujących się

w posiadaniu przedsiębiorcy (tak np. wyrok NSA z 5 listopada 2015 R. sygn. akt II FSK 2308/13, wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 128/16 ].

Raz jeszcze podkreślić należy, że dla zastosowanej stawki nie ma znaczenia, podnoszona w skardze okoliczność nieprowadzenia aktualnie przez M.R. działalności gospodarczej. Jak już znaczono powyżej - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wiąże sposób opodatkowania nieruchomości z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę, nie zaś ich faktycznym wykorzystywaniem do prowadzenia działalności gospodarczej. Dla powstania obowiązku podatkowego wystarczy więc ustalenie, że grunty, są w posiadaniu przedsiębiorcy. Nie jest konieczne wykazywanie, że poszczególne składniki majątku podatnika rzeczywiście są wykorzystywane na potrzeby lub w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dla kompletnego zobrazowania analizowanej materii należy dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w razie posiadania przez kilka podmiotów,

z których jeden tylko jest przedsiębiorcą, cały przedmiot opodatkowania objęty współposiadaniem jest w sensie prawnym związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku gdy grunty, budynki i budowle stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej osób, na których ciąży solidarnie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, a jedna z nich jest przedsiębiorcą, to wszyscy współwłaściciele zobowiązani są do zapłaty podatku obciążającego daną nieruchomość według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków I budowli związanych

z działalnością gospodarczą. Z istoty współwłasności wynika bowiem, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem

i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli [tak też- wyrok WSA

w Poznaniu z 22 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1214/16, czy wyrok WSA we Wrocławiu z 10 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 682/16 ].

W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są chybione. W sprawie nie doszło ani do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też procesowego. Przedstawione przez organ motywy należało uznać za prawidłowe, uwarunkowane okolicznościami stanu faktycznego i zgodne z obowiązującym prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.