Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 926/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. R. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 926/18

U z a s ad n i e n i e

Przedmiotem skargi M. R. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wydana w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Z uzasadnienia tej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] udzielił D. i J. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i przyłączem wodociągowym na działce nr 753/1 w obr. [...] oraz przyłączem kanalizacji sanitarnej na działkach nr 39/9 w obr. [...] i nr 753/1 w obr. [...] przy ul. [...] w R.

Z akt sprawy wynika także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) wszczął [...] kwietnia 2016 r. z urzędu postępowanie w sprawie zgodności budowy przedmiotowego budynku z warunkami pozwolenia na budowę. W toku przeprowadzonych [...] maja 2016 r. oględzin ustalił, że zwiększeniu uległy wymiary zewnętrzne budynku, które wg projektu wynosiły 15,33 x 9,63 m, natomiast zmierzone 15,43 x 9,73 m. Zwiększeniu uległa też wysokość budynku: mierzona od p.p.p. do kalenicy dachu nad częścią mieszkalną wynosi 8,90 m zamiast projektowanej 8,75m, nad częścią garażową wynosi 8,80 m zamiast 7,95 m, wysokość od p.p.p. do okapu garażu wynosi 3,10 m zamiast projektowanej 2,20 m, a wysokość do okapu wynosi 3,30 m zamiast projektowanej 3,0 m. Poziom posadzki w garażu podniesiony został o ok. 10 cm względem posadzki w pozostałej części parteru. Odległość budynku w stosunku do granicy od strony zachodniej wynosi 3,0 m i zgadza się z projektowaną. Od tej strony wykonano jednak dodatkowe okno połaciowe w pomieszczeniu łazienki, nieprzewidziane w projekcie.

W ocenie organu takie rozwiązania naruszają § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w stronę tej granicy. Ponadto odległość przedmiotowego budynku od budynku na działce sąsiedniej nr 753/2 wynosi 8,20 m zamiast projektowanej 8,0 m.

Organ ustalił także, że od strony południowo - wschodniej działki wykonany został zbiornik rozsączający - jeden krąg betonowy, wypełniony włókniną i żwirem, przykryty betonową płytą, który jest przysypany ziemią. Do w/w zbiornika prowadzi zakopana w ziemi rura, wykonana od rury spustowej w narożniku południowo- wschodnim (obecnie nieczynna - odłączona od rury spustowej). Wokół budynku wzdłuż ściany zachodniej, północnej i częściowo wschodniej wykonana jest rura zbiorcza zakopana w ziemi, do której były odprowadzone wody opadowe z pozostałych rur spustowych (obecnie odłączone). Wylot rury znajduje się od strony wschodniej budynku i obecnie przysypany jest ziemią. Organ ustalił także, że projekt przewidywał odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku na teren własny. Na dzień oględzin wszystkie rury spustowe odprowadzające wody opadowe zakończone były kolankami.

PINB uznał, że powyższe zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i zagospodarowania działki stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Są dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, czego w rozpatrywanej sprawie nie dopełniono. W tej sytuacji PINB postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. ([...]), na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2-5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: u.P.b.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy inwestycji, a następnie decyzją z [...] lipca 2016 r. ([...],) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. zobowiązał D. i J. Z. do sporządzenia i przedstawienia w terminie do [...] lipca 2017 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB z [...] sierpnia 2016 r. nr [...]).

Po przedłożeniu przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, PINB decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 4 u.P.b., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w R., nakładając jednocześnie obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do jego użytkowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że projekt zamienny jest kompletny i zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z [...] listopada 2007 r. oraz z przepisami budowlanymi.

Odwołanie od decyzji PINB złożyły J. R. i M. R. (jako aktualne współwłaścicielki - w wyniku umowy darowizny - nieruchomości objętej przedmiotem postępowania), żądając jej unieważnienia.

Podniosły, że organ I instancji uniemożliwił stronom przeglądanie projektu budowlanego zamiennego, gdyż [...] stycznia 2018 r. podczas próby zapoznania się z dokumentami w siedzibie organu nie było żadnego egzemplarza projektu. Organ tymczasem pomimo braku dokumentu przesunął termin zakończenia sprawy, zamiast zakończyć ją w wyznaczonym wcześniej terminie.

Zarzuciły, że w uzasadnieniu decyzji brak jest precyzyjnych określeń dotyczących przebudowy, rozbiórki czy legalizacji elementów już wykonanych, co m.in. dotyczy rozbiórki zbiornika (studni rozsączającej) w południowo - wschodniej części działki, bez wskazania także przyłącza (rura kanalizacji deszczowej).

Podniosły, że w listopadzie 2017 r. przy zatwierdzaniu projektu budowlanego przez Prezydenta M. [...], Miasto miało wyraźnie sprecyzowane plany dla sąsiednich działek i nie skupiono się na sprawie dojazdu. Decyzję o warunkach zabudowy należy traktować literalnie i sprawdzać zgodność z jej zapisami, a jeśli są rozbieżności, to decyzję tę należy zmienić. Zarzuciły brak analizy odnośnie uwag zawartych w piśmie z [...] stycznia 2018 r., które zostały wprowadzone jako poprawki do projektu przez projektanta. Wskazały, że organ I instancji posiadając wiedzę na temat wykonanej kanalizacji deszczowej przed terminem zgłoszenia z [...] kwietnia 2016 r., próbuje w uzasadnieniu wskazać legalność tej pracy budowlanej nie zajmując się tym, czy zbiornik rozsączający po stronie północnej posiada pozwolenie wodnoprawne i czy został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem. Zarzuciły, że nie zweryfikowano oświadczeń składanych przez strony i nie wzięto pod uwagę pism z uwagami do protokołu z [...] września 2017 r. Wskazały na brak ciągłości korespondencji ze strony PINB zgodnie z K.p.a. i konieczność przeanalizowania zapisu o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, jeżeli organ I instancji posiada wiedzę, że budynek jest użytkowany.

Pismem z [...] maja 2018 r. D. R. - pełnomocnik J. i M. R. - wniosła do organu odwoławczego uwagi i zastrzeżenia do projektu zamiennego.

WINB wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2018 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 4 u.P.b. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy zaistniała sytuacja istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 u.P.b. Zaistnienie powyższego stanu faktycznego obligowało organ I instancji do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 - 51 u.P.b. Organ wstrzymał roboty budowlane prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń

i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a następnie decyzją zobowiązał inwestorów do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Prezydent M. [...] decyzją z [...] września 2016 r. ([...]) uchylił w całości własną decyzję z [...] sierpnia 2008 r. ([...]) o udzieleniu D. i J. Z. pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. Po przedłożeniu przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego, PINB wydał zaskarżoną odwołaniem decyzję.

Wg organu odwoławczego, zarówno decyzja PINB jak i projekt budowlany zamienny odpowiada przepisom prawa. Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, zawiera oświadczenie projektanta o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zawiera wyodrębniony projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych wraz z opisem, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz projekt architektoniczno - budowlany. Projekt budowlany zamienny jest zgodny z ustaleniami decyzji Prezydenta M. [...] o warunkach zabudowy z [...] listopada 2007 r. ([...]); jest kompletny i spełnia wymogi u.P.b. oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2012 r., poz. 462 ze zm.). Projekt zagospodarowania terenu nie narusza obowiązujących przepisów, w tym techniczno - budowlanych.

Jak zaznaczył WINB, decyzja zatwierdzająca projekt budowlany przedmiotowej inwestycji i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładająca obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zastępuje uchylone pozwolenie na budowę i jest podstawą do kontynuowania robót budowlanych. Na podstawie przedłożonego projektu inwestorzy mogą przystąpić do kontynuowania robót budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wyjaśnił, że nie znajdują one uzasadnienia. Organ I instancji umożliwił stronom postępowania zapoznanie się

z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przedłożony projekt spełnia wymogi określone przepisami prawa.

Organ wyjaśnił też, że decyzja o warunkach zabudowy z [...] listopada 2007 r. wskazuje przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy, określając jej odległość do krawędzi jezdni i linii rozgraniczającej pasa drogowego "projektowanej publicznej drogi zbiorczej". Nieprzekraczalna linia zabudowy została naniesiona na część rysunkową projektu zagospodarowania terenu na podstawie zamieszczonego przebiegu tej linii określonego w załączniku graficznym decyzji o warunkach zabudowy. W aktach sprawy zalega też pismo projektanta z [...] października 2017 r. w którym wskazał on, że nie ma możliwości naniesienia do projektu budowlanego wymiarów podanych w decyzji o warunkach zabudowy sytuujących nieprzekraczalną linię zabudowy w odniesieniu do "projektowanej publicznej drogi zbiorczej". Droga ta nie została zrealizowana i z akt sprawy wynika, że nie istnieje obecnie żadne opracowanie regulujące jej przebieg. Kwestia szerokości służebności drogi koniecznej nie jest w tym postępowaniu rozstrzygana. Obowiązek i zakres utrzymania służebności nie regulują przepisy u.P.b., lecz Kodeks cywilny. Projekt budowlany zamienny nie przewiduje utwardzenia pasa terenu działki objętej służebnością, ale rozbiórkę istniejącego przyłącza kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem rozsączającym zlokalizowanym w południowo - wschodniej części działki, który został wykonany bez wymaganych prawem pozwoleń. W sprawie odprowadzenia wód opadowych projekt budowlany zamienny określa szczegółowo rozwiązania w tym zakresie, w celu zabezpieczenia spływu wody na działki sąsiednie. Na wykonanie zbiornika po stronie północnej i wschodniej budynku inwestor dysponuje skutecznym zgłoszeniem dokonanym w organie architektoniczno - budowlanym. Zgodnie z opisem do projektu zagospodarowania terenu dotyczącym odprowadzenia wód opadowych, od wykonania powyższych zbiorników zależy prawidłowe funkcjonowanie systemu odprowadzenia wód opadowych na terenie przedmiotowej działki. Odnośnie zarzutu związanego z użytkowaniem budynku wyjaśnił, że nie dotyczy to przedmiotowej sprawy, tj. inwestycji realizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

Skargę do WSA w Rzeszowie na decyzję WINB złożyła M. R. wnosząc o jej uchylenie w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] lutego 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 w zw. art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutu zawartego w odwołaniu, tj. twierdzenia strony skarżącej że inwestor wykonywał roboty budowlane mimo prawomocnego postanowienia o wstrzymaniu robót i brak odniesienia się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą, w tym przedłożonej dokumentacji zdjęciowej;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności: kwestii ewentualnego wykonania przez inwestora zbiornika rozsączającego bez odpowiedniego zezwolenia wodnoprawnego; kwestii niezgodności stanu faktycznego odnośnie utwardzenia podjazdu przez inwestora ze stanem przedstawionym na projekcie zamiennym – co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych;

- art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegającą na pominięciu dowodu z dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez stronę skarżącą, który to dowód wskazywał, że inwestor wykonuje prace budowlane pomimo wstrzymania ich wykonania przez organ;

- art. 8 K.p.a. przez niedokonanie wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz nieuwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, polegające na braku ustosunkowania się organu do pism i wniosków strony skarżącej

w przedmiocie wykonywania przez inwestora prac budowlanych mimo prawomocnego ich wstrzymania, oraz wykonania zbiornika wodnego bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 50a pkt 2 u.P.b. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niezastosowanie, polegające na niewydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę względnie doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy inwestor wykonywał roboty budowlane pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem;

- art. 51 ust. 5 u.P.b. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na niewydaniu decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji, gdy inwestor nie przedłożył

w odpowiednim terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego niezbędne zmiany w zagospodarowaniu terenu;

- art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 u.P.b. poprzez błędną wykładnię

a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na zatwierdzeniu projektu zamiennego, w sytuacji gdy projekt ten nie spełnia wytycznych odnośnie zgodności sposobu zagospodarowania działki z przepisami ustawy Prawo wodne.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja WINB z [...] czerwca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] lutego 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożeniu obowiązku uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Dokonana w kontekście opisanych wyżej kryteriów ocena zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazuje na zasadność wniesionej skargi skutkującej koniecznością wyeliminowania tych decyzji – jako przedwczesnych - z obrotu prawnego, gdyż do ich wydania doszło z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W jej realiach nie budzi wątpliwości, że zaistnienie istotnego odstąpienia w trakcie realizacji inwestycji od warunków pozwolenia na budowę określonych w decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2008 r. w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki, obligowało PINB do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 u.P.b., w ramach którego doszło najpierw do wstrzymania prowadzonych robót budowlanych, a następnie do wydania decyzji zobowiązującej inwestorów do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b.).

Wobec niekwestionowanych i nie budzących uwag odstępstw dotyczących bezpośrednio samego budynku (m.in. jego wymiarów) oraz odpowiadających im zmian w projekcie zamiennym, zastrzeżenia Sądu dotyczą w szczególności stanowiącego jego integralną część projektu zagospodarowania działki.

W tym zakresie należy zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami administracji, że pierwotnym pozwoleniem na budowę z 2008 r. objęte było jedynie wykonanie przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, a projekt budowlany nie przewidywał realizacji wykonanego w południowo – wschodniej części działki nr 753/1 zbiornika rozsączającego wraz z prowadzącą do niego w ziemi rurą biegnącą od rury spustowej w południowo – wschodnim narożniku budynku oraz zakopanej w ziemi i przykrytej kostką – biegnącej wzdłuż ściany zachodniej, północnej i częściowo wschodniej rury zbiorczej, do której odprowadzane pierwotnie były wody opadowe z pozostałych rur spustowych i której wylot został zlokalizowany po wschodniej stronie budynku.

W powyższym zakresie, w części opisowej projektu zagospodarowania terenu objętego projektem budowanym zamiennym (pkt 1. "Przedmiot inwestycji, zakres całego zamierzenia") wskazano, że przyłącza kanalizacji deszczowej do budynku zostały wykonane na podstawie odrębnych procedur administracyjnych.

Ich opis zawarto w pkt 2.13 projektu zamiennego ("Odprowadzenie wód opadowych"). Wynika z niego m.in., że w większości pochodząca z dachu domu woda – z wyłączeniem rury spustowej od strony południowej /południowo – wschodniej/ – odprowadzana jest przez rynny, rury spustowe i kanalizację deszczową do wykonanego na podstawie zgłoszenia z [...] kwietnia 2016 r. "zbiornika i rowu wypełnionego kruszywem" położonego po północnej stronie budynku. Woda z pozostałej części dachu – poprzez rynny i rurę spustową /w południowo – wschodnim narożniku domu/ - trafia na skarpę gdzie jest częściowo wchłaniana. Nadmiar wody ze skarp po południowej i wschodniej stronie budynku odprowadzany jest do biegnących wzdłuż nich korytek odwadniających z kostki granitowej, skąd przez kratkę odwadniającą spływa rurą do bezodpływowego zbiornika zlokalizowanego po wschodniej stronie działki (zbiornik ten wykonany został na podstawie zgłoszenia z [...] czerwca 2017 r.). Woda z terenów utwardzonych działki po północnej stronie budynku odprowadzana jest na jej tereny zielone.

Z powyższego opisu wynika – co jednoznacznie wywodzili także inwestorzy w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego – że do wykonania kanalizacji deszczowej do budynku na działce nr 753/1 doszło na podstawie zgłoszeń z [...] kwietnia 2016 r. i [...] czerwca 2017 r. Z uwagi na odrębność trybu zgłoszeniowego mogłoby to pośrednio wskazywać na brak związku z postępowaniem zakończonym zatwierdzeniem projektu budowlanego zamiennego i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jednak Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowiska tego nie podziela. Okoliczności związane bowiem z prawidłowością odwodnienia działki nr 753/1, m.in. z uwagi na samowolne wykonanie nieprzewidzianego projektem budowlanym z 2008 r. zbiornika rozsączającego wraz z przyłączem, stanowiły bezpośrednią przyczynę wszczęcia postępowania w sprawie istotnych odstępstw od dotyczącego go pozwolenia na budowę. Ponadto w toku tego postępowania – co znalazło także odzwierciedlenie w zarzutach skargi – strona skarżąca konsekwentnie podnosiła okoliczności podważające w jej ocenie prawidłowość tych zgłoszeń oraz zakresu i rodzaju wykonanych na ich podstawie prac, których w ocenie Sądu rozpatrujące sprawę organy w sposób wyczerpujący nie wyjaśniły. Z uwagi na zezwolenie na wznowienie robót budowlanych ma to zasadnicze znaczenie dla dalszego prowadzenia postępowania, gdyż na ustaleniach tych opiera się zatwierdzony projekt budowlany zamienny, którego integralną część stanowi wskazany opis odprowadzenia wód opadowych wraz z obliczeniami dotyczącymi możliwości przyjmowania wody przez wykonane na podstawie zgłoszeń zbiorniki oraz uwzględniającą naniesione elementy infrastruktury kanalizacji deszczowej mapą dla celów projektowych.

O ile więc na podstawie zebranego w sprawie przez organy materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń sam fakt dokonania przez inwestorów stosownych zgłoszeń [...] kwietnia 2016 r. i [...] czerwca 2017 r., nie zostało do końca wyjaśnione, czego one dotyczyły i co faktycznie na ich podstawie zostało wykonane:

- zgłoszenie z 2017 r. opiewało na bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³ i przyłącz kanalizacyjny, przy czym w opisie zakresu robót wskazano także, że w ich ramach zostanie wykonany ściek korytkowy z elementów granitowych, który będzie przejmował wodę spływającą z terenów utwardzonych oraz z fragmentu dachu (wyjaśniono, że ściek zostanie wykonany w spadku podłużnym w kierunku wpustu, pomiędzy którym z szczelnym zbiornikiem wody opadowej zostanie wykonany fragment kanalizacji deszczowej). Wg oznaczenia na załączonej mapie do celów projektowych, usytuowanie zbiornika przewidziano we wschodniej części działki, zaś korytka odwadniające wzdłuż skarp po stronie wschodniej i południowej.

Przyjmując, że określenie "bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe" dotyczył w rzeczywistości zbiornika na wodę (o czym świadczy zawarte w zgłoszeniu wyjaśnienie i wskazany na załączonej mapie tytułu rysunku "Przyłącz kanalizacji deszczowej") oraz adekwatność do opisu zawartego w projekcie budowlanym zamiennym, należy jednak zwrócić uwagę na zasadnicze rozbieżności dotyczące jego objętości; w części opisowej zgłoszenia wskazano na dobór zbiornika o pojemności 3 m³, w legendzie dołączonej mapy dla celów projektowych na "typowy zbiornik szczelny podziemny – poj. 2,0 m³", zaś w projekcie zagospodarowania terenu zamieszczonego w projekcie budowlanym zamiennym (s.8) obliczenia poczyniono dla objętości zbiornika 2,5 m³. Wobec wynikającego z akt sprawy faktu jego wykonania (umieszczenia w gruncie w lipcu 2017 r.), w istocie nie wiadomo więc, jaki zbiornik (jakiej pojemności) został wkopany. Może to mieć o tyle istotne znaczenie, że jak twierdziła strona skarżąca na przestrzeni całego toczącego się w sprawie postępowania, zbiornik o jakim mowa w zgłoszeniu z 2016 r. po północnej stronie budynku w ogóle nie został wykonany, a do zbiornika wykonanego w lipcu 2017 r. po stronie wschodniej budynku odprowadzona jest cała woda deszczowa z jego dachu (np. pismo z [...] września 2017 r., k.60 akt sprawy PINB);

- w przypadku zgłoszenia z 2016 r., mimo że także dotyczyło zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³ wraz z przyłączem kanalizacyjnym, sytuacja jawi się bardziej złożona. Już bowiem w opisie technicznym zgłoszenia mowa jest o odprowadzeniu wód opadowych z dachu budynku "do zbiornika i rowu wypełnionego kruszywem, czyli tzw. drenażu francuskiego", do którego należy wprowadzić przyłącz kanalizacji deszczowej.

Już samo określenie "do zbiornika i rowu" budzi wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza że w legendzie załączonej do zgłoszenia mapy projektu zagospodarowania terenu mowa jest już o "proj. zbiorniku na wody opadowe z drenażem francuskim", co sugerowałoby odrębność zbiornika i rowu, a tym samym implikowało pytanie, co zostało faktycznie wykonane.

Wobec całkowicie odmiennych stanowisk strony skarżącej oraz inwestorów nie bez znaczenia pozostaje już sygnalizowana powyżej okoliczność, czy ten zbiornik (rów) faktycznie w terenie istnieje. Wprawdzie zgodnie z oświadczeniem D. Z. zawartym w protokole oględzin nieruchomości z [...] września 2017 r. "zbiornik i rów z kruszywem" zostały wykonane na podstawie zgłoszenia z [...] kwietnia 2016 r., niemniej jak trafnie zauważyła strona skarżąca (m.in. pisma z [...] września i [...] października 2017 r., k. 66 i 75), na tę okoliczność organ nie dokonał żadnych czynności sprawdzających, w tym z czego ten zbiornik jest wykonany, jego parametrów, daty wykonania, braku możliwości podłączenia rur do zbiornika bez rozbiórki podjazdu do garażu i usunięcia kostki brukowej. Znamienne pozostaje także, że na dokonane [...] kwietnia 2016 r. zgłoszenie inwestorzy wskazali dopiero przy piśmie z [...] lipca 2017 r. (k. 47 akt sprawy organu I instancji) załączając jego kopię (bez wskazania że został on wykonany) oraz że na mapie do celów projektowych dołączonej do zgłoszenia z [...] czerwca 2017 r. zbiornik /rów wraz z przyłączem objęty zgłoszeniem z [...] kwietnia 2016 r. określone były jako projektowane, a więc niewykonane. Również, mimo że do protokołu oględzin z [...] września 2017 r. D. Z. oświadczyła o wykonaniu zbiornika od strony północnej (wraz z podłączeniem rur spustowych), jego zinwentaryzowaniu i naniesieniu na mapę przez geodetę, stosowne adnotacje o jego wykonaniu na mapie do celów projektowych zawartej w projekcie budowlanym zamiennym zostały dokonane dopiero [...] stycznia 2018 r., mimo że inwestor po jego przedłożeniu [...] lipca 2017 r. kilkakrotnie dokonywał w nim zmian, składając kolejne poprawione jego wersje [...] października i [...] grudnia 2017 r.

Zauważyć trzeba również, że fakt istnienia zbiornika (rowu) po północnej stronie budynku czy też prowadzenia jakichkolwiek prac przy jego wykonywaniu nie został stwierdzony przez PINB podczas żadnych z dokonanych na działce nr 753/1 oględzin (kontroli), tj. [...] maja i [...] sierpnia 2016 r. oraz [...] września 2017 r. (w tej ostatniej dacie – jak już wspomniano – organ oparł się jedynie na oświadczeniu D. Z. o jego wykonaniu).

Nie przesądzając, czy i kiedy wspomniany zbiornik (rów) mógł zostać /został wykonany, to jednak wobec opisanych wyżej okoliczności, a także daty dokonania zgłoszenia zamiaru jego wykonania oraz stwierdzonego podczas oględzin [...] maja 2016 r. pierwotnego wyprowadzenia po stronie wschodniej budynku (w kierunku drogi dojazdowej) wspólnego wylotu wód opadowych z rur biegnących wzdłuż ściany zachodniej, północnej i częściowo wschodniej (który to wylot został następnie zasypany, jednak obok którego wstawiono później objęty zgłoszeniem z [...] czerwca 2017 r. zbiornik wraz ze studzienką wlotową), nie sposób nie przyznać racji skarżącym, że może to wywoływać uzasadnione wątpliwości i wymaga ustalenia.

W tym kontekście brak rzeczywistej weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego faktu wykonania przez inwestorów objętych zgłoszeniami zbiorników (w szczególności zbiornika po północnej stronie budynku objętego zgłoszeniem z 2016 r.), rodzaju faktycznie wykonanych zbiorników, ich pojemności i podłączeń oraz dat realizacji podważa wiarygodność informacji, na których podstawie w odniesieniu do sposobu zagospodarowania terenu działki związanego z budową dokonano zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

W okolicznościach sprawy Sąd nie podziela natomiast zarzutów odnoszących się do wykonywania przez skarżących w lipcu 2016 r. prac związanych ze zmianą ukształtowania skarp wokół budynku; jak ustalił PINB w toku czynności kontrolnych na gruncie [...] sierpnia 2016 r., prace te polegały jedynie na obłożeniu skarp geowłókniną w celu ich zabezpieczenia przed wymywaniem ziemi na sąsiednie działki. W praktyce mogło się to wiązać z koniecznością miejscowego wyrównania gruntu, niemniej nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu wstrzymania i prowadzenia robót budowlanych (co istotne, PINB nie stwierdził zmian w stosunku do wcześniejszych oględzin z [...] maja 2016 r.). Nie znajduje też potwierdzenia zarzut dot. rozbiórki samowolnie wykonanego przez inwestorów zbiornika rozsączającego w południowo – wschodniej części działki. Okoliczność, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z [...] lutego 2018 r. wskazano, że projekt budowlany zamienny przewiduje rozbiórkę tego zbiornika nie oznacza, że dotyczy to wyłącznie tego zbiornika. Jak wynika bowiem z projektu zamiennego (s.7), do rozbiórki przeznaczony jest wskazany zbiornik wraz z przyłączem (rurą o średnicy 160 mm).

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią powyższe wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku.

Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd

orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji (pkt I sentencji wyroku).

O należnych skarżącej kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata (480 zł) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono stosownie do art. 200 w zw.

z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II wyroku).