Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1320/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 53a ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o wymierzeniu E.C., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C ", kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych) za dokonywanie poza stacją demontażu:

- usuwania z pojazd ó|W wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

- wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,

- wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach [...] i [...] listopada 2011 r. przeprowadził kontrolę na terenie prowadzonej przez E.C. działalności gospodarczej. W trakcie kontroli ustalono, że E.C. prowadził działalność na działce nr [...]w N. , gm. W., stanowiącej grunty orne, użytki rolne zabudowane, pastwiska trwałe (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wydanym przez Starostę [...]). Przedmiotowa działka, zgodnie z oświadczeniem E.C., została jej użyczona na podstawie ustnej umowy przez współwłaścicieli działki. Zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem działalności E.C. jest sprzedaż hurtowa odpadów i złomu, sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli oraz transport drogowy towarów. Data rozpoczęcia działalności to 01 sierpień 2006 r. Ustalono, że mimo prowadzenia działalności w powyższym zakresie, nie dokonano zmiany sposobu użytkowania terenu wraz z zabudowaniami.

Z ustaleń kontroli wynika, że w związku z prowadzoną działalnością E.C. wykorzystywała trzy budynki gospodarcze - stodołę, stajnię i szopę, a także nieutwardzony, niezabezpieczony i nieogrodzony plac znajdujący się za budynkami, o powierzchni ok. [...] arów. W trakcie oględzin terenu zlokalizowanego w N., przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2010 r. ustalono, że w szopie magazynowano części samochodowe oraz odpady pochodzące z pojazdów. Części samochodowe gromadzone były na regałach, bądź bezpośrednio na posadzce (zgodnie z wyjaśnieniem E.C. części te przeznaczone były do sprzedaży). W szopie stwierdzono ponadto obecność dwóch beczek, w których zgodnie z oświadczeniem E.C., gromadzony był płyn hamulcowy i zużyty olej. Oprócz tego w szopie stwierdzono obecność zużytych chłodnic oraz zużytych akumulatorów. Za szopą znajdował się nieutwardzony plac, na którym stwierdzono nagromadzenie części samochodowych. Przy stodole gromadzone były w postaci pryzmy odpady tworzyw sztucznych, szkła, elementów gumowych.

Na placu stwierdzono ponadto 56 sztuk uszkodzonych pojazdów, które zgodnie z oświadczeniem Pani E.C. pochodziły z Niemiec. Pojazdy te nie posiadały tablic rejestracyjnych. Niektóre z pojazdów zawierały płyny eksploatacyjne, nie stwierdzono w nich natomiast obecności akumulatorów. Wykonano dokumentację fotograficzną dla wybranych 4 pojazdów: Opel Astra, Mazda, Volkswagen Golf, Volkswagen Passat oraz zgromadzono dokumentację tych pojazdów (dowody rejestracyjne i karty pojazdów wydane w Niemczech). Ww. dokumenty pojazdów nie zawierały żadnego zapisu świadczącego o uszkodzeniu lub niesprawności tych pojazdów. Organ kontrolny wskazał, iż E.C. nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zakup tych pojazdów, oświadczyła natomiast, że umowy takie były zawierane ustnie. Nie przedłożyła również potwierdzeń zgłoszenia pojazdów do urzędu celnego.

Organ wskazał również, iż w trakcie kontroli E.C. oświadczyła, że nie dokonywała rejestracji pojazdów, natomiast podejmowała decyzję o ich rozbiórce - demontażu na części. Zatrudnieni pracownicy (2 osoby) zajmowały się usuwaniem części z pojazdów, sortowaniem części oraz sprzedażą. W trakcie oględzin stwierdzono w obecności E.C. czynności polegające na cięciu karoserii jednego z pojazdów. Zgodnie z oświadczeniem E.C. cięcia dokonywali pracownicy firmy odbierającej odpady P.H.U. R. z siedzibą w R. Ww. firmie przekazywane były odpady złomu samochodowego na podstawie formularza przyjęcia odpadów pod kodem 17 04 05 (2 formularze przyjęcia odpadów metali stanowią załącznik do protokołu kontroli).

Ustalono ponadto, że E.C. nie posiadała żadnych uregulowań formalnoprawnych w zakresie gospodarowania odpadami, a także nie realizowała w pełni obowiązków dotyczących prowadzenia ewidencji odpadów. Ewidencja odpadów oparta była bowiem wyłącznie o karty przekazania odpadów, formularze przyjęcia odpadów metali, nie prowadzone były karty ewidencji odpadów. Z przedstawionych przez E.C. kart przekazania odpadów wynikało, że przekazywała ona kolejnym posiadaczom odpady pochodzące ze zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów: o kodzie 16 01 17 - metale żelazne, o kodzie 16 0601* - baterie i akumulatory ołowiowe, o kodzie 1601 19 - tworzywa sztuczne. Na podstawie formularzy przyjęcia odpadów metali Pani E.C. przekazywała karoserie samochodowe jako odpady o kodzie 17 04 05 - żelazo i stal. Ponadto Pani E.C. przedstawiła zestawienie faktur dotyczących przekazania złomu samochodowego za 2009 r. i 2010 r. (zestawienie to stanowi załącznik nr 10 do protokołu kontroli).

Organ podkreślił, iż w trakcie kontroli E.C. oświadczyła, że po dniu [...] marca 2010 r. przyjęła ok. 40 pojazdów do rozbiórki, co zapisano w protokole kontroli.

Wobec powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że E.C. dokonywała demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji z naruszeniem postanowień z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji {Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.), zgodnie z którym demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu.

Organ wskazał, iż z przeprowadzonej kontroli wynika, że teren, na którym E.C. prowadziła działalność w zakresie rozbiórki pojazdów, nie spełniał minimalnych wymagań przewidzianych dla stacji demontażu. Teren, ma którym magazynowane były pojazdy oraz na którym demontowano pojazdy, nie był m.in. zabezpieczony przed dostępem osób postronnych, nie posiadał utwardzonej, szczelnej powierzchni, nie był wyposażony w system odprowadzania ścieków, kierowanych do separatora substancji ropopochodnych, nie był wyposażony w wagę.

Wobec powyższego w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, zgodnie z którym kto poza stacją demontażu dokonuje:

1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,

3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu - podlega karze pieniężnej od 10 000 do 300 000 zł.

W związku z ustaleniami kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył E.C., za prowadzenie działań wskazanych w art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wziął pod uwagę:

- szkodliwość czynu ustaloną w oparciu o okres prowadzenia demontażu pojazdów (tj. od 2006 r.),

- ilość magazynowanych na terenie posesji pojazdów wycofanych z eksploatacji (tj. 56 sztuk),

- ilości wytworzonych odpadów powstałych z demontażu (zgodnie z dokumentacją załączoną do protokołu kontroli) oraz sposób ich magazynowania (tj. na nieutwardzonym placu bez zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi), warunki prowadzonego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, stwarzające potencjalne zagrożenie dla środowiska (na terenie nie spełniającym minimalnych wymagań dla stacji demontażu),

- fakt, iż naruszenie przepisów o odpadach ustalono na podstawie kontroli prowadzonej u E.C. po raz pierwszy.

Pismem z dnia 02 lutego 2011 r. E.C., uważając ww. decyzję za bezzasadną, złożyła od niej odwołanie, wyjaśniając, że nie prowadzi stacji demontażu pojazdów, a działalność, która jest przez nią prowadzona polega natomiast na sprowadzaniu części z krajów wspólnoty i ich sprzedaży w charakterze zarobkowym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Główny Inspektora Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 53a ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, po rozpatrzeniu odwołania E.C. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C " - od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu stwierdził, iż ustalenia kontroli bezsprzecznie wskazywały na to, iż E.C. wykonywała, nie będąc prowadzącym stację demontażu, czyli poza instalacją spełniającą wymagania określone w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy, czynności polegające na demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, czyli odpadów o kodzie 16 01 04*, a zatem istniały podstawy do wymierzenia jej kary pieniężnej.

Pismem z dnia [...] lipca 2011r. E.C. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż sprowadzane przez nią części samochodowe są pełnowartościowymi używanymi częściami zamiennymi, nadającymi się do dalszej eksploatacji w innych pojazdach tego samego typu. Części te pochodzą z pojazdów rozebranych w krajach wspólnoty. Zdaniem skarżącej wyniki kontroli potwierdzają, że części magazynowane na terenie jej firmy nie pochodzą z pojazdów wycofanych z eksploatacji, a ich sprzedaż ma charakter komercyjny w celu osiągnięcia zysku, a nie zamiaru pozbycia się ich. Zdaniem skarżącej doszło do nieporozumienia z kontrolującymi w zakresie uznania pojazdów za pojazdy wycofane z eksploatacji, a decyzja opiera się na fragmentach wyjaśnień bliżej nie określonych i wyrwanych z kontekstu lub zwrotów zapisanych nieczytelnie bądź częściowo, po czym w pełnym brzmieniu zapisanych w uzasadnieniu decyzji.

Dodatkowo na rozprawie przed Sądem pełnomocnik E.C. wskazał, iż skarżąca podpisując protokół kontroli nie czytała go i nie miała w rzeczywistości świadomości co podpisuje. Zdaniem pełnomocnika z dokumentacji zgromadzonej w aktach nie wynika, iż prowadzony był demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria - Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, którą wymierzono E.C. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych) za dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, zgodnie z którym kto poza stacją demontażu dokonuje:

1. usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

2. wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,

3. wy montowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu

- podlega karze pieniężnej od 10 000 do 300 000 zł.

Biorąc pod uwagę ustalenia z kontroli przeprowadzonej na terenie posesji użytkowanej przez skarżącą [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył jej karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

E.C. zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności zakwestionowała, iż pojazdy znajdujące się na terenie użytkowanej przez nią posesji będące jej własnością uznać można za pojazdy wycofane z eksploatacji.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz obowiązujące przepisy orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż organy administracji nie naruszyły prawa wymierzając skarżącej karę pieniężną na podstawie art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że pojęcie pojazdu wycofanego z eksploatacji określone zostało w słowniku zawartym w art. 3 pkt 6 ustawy

o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zgodnie z nim ilekroć w ustawie jest mowa o pojeździe wycofanym z eksploatacji rozumie się przez to pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy (kategorie Q), których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Jednocześnie zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z interpretacją pojęcia odpady - dokonaną przez skarżącą. W ocenie skarżącej warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich obowiązany. Poprzedni właściciel nie pozbył się natomiast przedmiotowych pojazdów

i części lecz sprzedał je, były więc przedmiotem transakcji handlowej. W ocenie Sądu rozumowanie skarżącej jest błędne i gdyby zgodzić się z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącą prowadziłoby to do sytuacji, gdy danego przedmiotu nie można zakwalifikować jako odpadu, jeżeli stanowi on przedmiot obrotu handlowego. W literaturze podkreśla się, iż decydującym momentem w którym dany przedmiot uznać należy za odpad jest ten kiedy następuje zasadnicza z użytkowania. Pozbyciem się będzie, więc przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi , który będzie przedmiot ten wykorzystywał w odmienny sposób.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w momencie przekazania danego pojazdu określonemu podmiotowi, który wykorzystuje go na części przestał on spełniać swoją podstawową funkcję i stał się odpadem, co nie wyklucza możliwości wprowadzenia do obrotu części powstałych po

jego zdemontowaniu. Nie zmienia to jednak faktu, iż mamy do czynienia z odpadem. Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z którego jednoznacznie wynika iż:

- pojęcie odpadu w żadnym przypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu (sprawa C-442/92),

- odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok TS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95, publ. ECR 1997/6/1-03561),

- pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok TS z dnia 15 stycznia 2004 r. C- 235/02, publ. ECR 2004/1 B/1-01005),

- przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok TS z dnia 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, LEX nr 82853),

- odpadami nie są wszelkie materiały wymienione w Europejskim katalogu odpadów; o ich zaliczeniu do odpadów decyduje spełnienie przesłanek określonych w definicji odpadu (wyrok TS z dnia 29 kwietnia 2004 r. C-194/01, publ. ECR 2004/4B/I-04579).

Wobec powyższego należy podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, iż przedmiotowe pojazdy znajdujące się na kontrolowanej posesji stanowiły odpady, z uwagi na zmianę sposobu ich użytkowania, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli oraz dokumentacja fotograficzna.

Zdaniem Sądu przeprowadzona kontrola wykazała również, iż skarżąca demontowała pojazdy wycofane z eksploatacji. Potwierdza to duża liczba w różnym stopniu zdemontowanych pojazdów, duża liczba części i elementów pojazdów oraz odpadów pochodzących z pojazdów (np. przepracowane oleje).

Powyższe odbywało się z naruszeniem przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w tym art. 5 zgodnie z którym zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu, a demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu.

Podkreślić trzeba na co zwracał uwagę organ odwoławczy, iż skarżąca E.C. podpisała protokół kontroli, zawierający zapisy, iż prowadziła ona demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji, bez zastrzeżeń i uwag. Skarżąca nie zgłosiła żadnych uwag i wniosków dotyczących prowadzonego wobec niej postępowania.

Za bezzasadne zdaniem Sądu uznać należy zarzuty skarżącej, iż nie wiedziała co podpisuje, a organ manipulował składanymi przez nią oświadczeniami. W ocenie Sądu uznać je należy za nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności w przedmiotowej sprawie.

Sąd nie podzielił również zarzutów w zakresie nieczytelności i niejasności zapisów protokołu kontroli, stwierdzając iż są one w wystarczającym stopniu czytelne.

W ocenie Sądu zatem należy stwierdzić, iż orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały przepis art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych, nie doszło także do naruszenia procedury administracyjnej w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 85 §1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę. f