Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2127/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. B., H. B., A. D., W. B., A. B., B. W., K. S., L. S., A. S., J. S., M. M., M. Z. i M. K. w przedmiocie niewykonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 709/16. 1. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W, grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz B. B., H. B., A. D., W. B., A. B., B. W., K. S., L. S., A. S., J. S., M. M., M. Z. i M. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B. B., H. B., A. D., W. B., A. B., B. W., K. S., L. S., A. S., J. S., M. M., M. Z., M.K. zwani dalej "skarżącymi" wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] listopada 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 709/16 zobowiązującego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1954 r. nr [...]. W skardze skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1954 r. nr [...], biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r., ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego 16 lutego 2017 r. (M. P. z 2017 r. poz. 208), stosownie do art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2) przyznanie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny, określonej w art. 154 § 6 tej ustawy; 3) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych; 4) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 powołanej wyżej ustawy. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] listopada 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 709/16 zobowiązano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1954 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku pismem z października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostało wezwane do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] listopada 2016 r. Pomimo tego organ nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], pomimo stwierdzenia w wyroku WSA z [...] listopada 2016 r. bezczynności w prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego, jak i wezwania do jego wykonania nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia.

Jeżeli chodzi o wysokość grzywny, to zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r. przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2016 r. wyniosło 3.536,87 zł, a w drugim półroczu 2016 r. wyniosło 3.622,05 zł.

Biorąc po uwagę powyższe kwoty, jak i sądowe zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpoznania sprawy oraz wezwanie organu do wykonania wyroku, zasadne jest nałożenie na SKO w W. grzywny oraz przyznanie skarżącym sumy pieniężnej w wysokości połowy grzywny adekwatnej do bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu wyroku z [...] listopada 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 709/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że Kolegium pismami z [...] lutego, [...] maja i [...] czerwca 2016 r. wystąpiło do Prezydenta [...] o nadesłanie akt przedmiotowej sprawy. Organ I instancji mimo monitów nie przesłał akt sprawy przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwiło zarówno wszczęcie przedmiotowego postępowania, jak i jego prowadzenie.

Kolegium wskazało, że akta przedmiotowej sprawy, równo po roku monitów, [...] lutego 2017 r. zostały nadesłane przez Prezydenta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Po zapoznaniu się z aktami sprawy [...] lutego 2017 r. SKO w [...] wystąpiło do organu I instancji o uzupełnienie nadesłanych akt o dokumenty umożliwiające ustalenie aktualnego stanu dawnej nieruchomości hipotecznej i ustalenie wszystkich stron postępowania poprzez nadesłanie mapy z naniesionymi granicami dawnej nieruchomości oraz aktualnej informacji z rejestru gruntów. Również [...] lutego 2017 r. Kolegium wystąpiło do pełnomocnika skarżących - radcy prawnego A. S. o wskazanie aktualnych adresów J. Z. oraz H.M., a jeżeli osoby te nie żyją o wskazanie następców prawnych poprzez dołączenie do akt sprawy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po ww. osobach. Prawomocny wyrok z [...] listopada 2016 r. sygn. akt l SAB/Wa 709/16 wpłynął do SKO w W. [...] marca 2017 r. Wobec tego, że pismo SKO z [...] lutego 2017 r. nie uzyskało odpowiedzi, kolejnym pismem z [...] kwietnia 2017 r. Kolegium zwróciło się do pełnomocnika o rozliczenie powierzchni nieruchomości położonej przy ul. [...] (hip. nr [...]) i przy ul. [...] (hip. nr [...]) oraz wskazanie wszystkich następców prawnych byłych właścicieli. Dopiero [...] czerwca 2017 r. radca prawny A. S. nadesłał akt poświadczenia dziedziczenia po H.M., oraz wskazał, że nie jest mu znany adres zamieszkania A. T. z domu M., jak również okoliczność, iż osoba ta żyje. Kolegium wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. wystąpiło do Centralnego Biura Adresowego o udostępnienie danych osobowych A. T. z domu M. [...] lipca 2017 r. radca prawny A. S. nadesłał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A. T. oraz wskazał aktualne adresy zamieszkania jej następców prawnych. Pismem z [...] października 2017 r. Kolegium zwróciło się do jednej ze spadkobierczyń A. T. z domu M.- J. A. o nadesłanie skróconego odpisu aktu małżeństwa. Odpowiedź na ww. pismo wpłynęła do SKO [...] listopada 2017 r. Również pismem z [...] października 2017 r. SKO po raz kolejny wystąpiło do Prezydenta [...] o umożliwienie prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania poprzez nadesłanie odbitki mapy z naniesionymi granicami dawnej nieruchomości oraz aktualnej informacji z rejestru gruntów. Kolegium zwróciło się również z prośbą o pilną odpowiedź na podstawie jakich aktów prawnych (decyzji, umów) wymienione w wypisie z rejestru gruntów i budynków osoby stały się właścicielami mieszkań i użytkownikami wieczystymi ułamkowej części gruntu położonego przy ul. [...]. Prośbę swą ponowiło [...] listopada 2017 r. Wszystkie monity Kolegium pozostały bez odpowiedzi.

Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie nadal bezczynny pozostaje Prezydent [...] nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Organ I instancji mimo wielokrotnych monitów nie przesyła żądanych dokumentów, co uniemożliwia Kolegium zarówno prawidłowe wszczęcie przedmiotowego postępowania, jak i jego prowadzenie. Również pełnomocnik skarżących dopiero [...] lipca 2017 r. wskazał wszystkich następców prawnych byłych właścicieli, po wcześniejszych monitach SKO. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia, co do którejś ze stron postepowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron.

O wszystkich czynnościach podejmowanych przez SKO pełnomocnik skarżących był informowany dlatego dziwią nieuzasadnione zarzuty skargi, wskazujące na brak jakichkolwiek działań Kolegium w przedmiotowej sprawie.

Na zakończenie SKO wskazało, że zgodnie z art. 35 § 5 Kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z [...] listopada 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 709/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1954 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] maja 2017 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 709/16 zwrotnego potwierdzenia odbioru – SKO w W. otrzymało odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] marca 2017 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał wniosku skarżących z [...] lutego 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1954 r. nr [...], a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Skarga skarżących o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z [...] listopada 2016 r. wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu tegoż prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy podjął w sprawie czynności wyjaśniające, zmierzające do załatwienia sprawy. SKO w [...] pismem z [...] kwietnia 2017 r. wystąpiło do pełnomocnika skarżących z informacją o stanie sprawy oraz o zlecenie wykonania map geodezyjnych i przedłożenia ich do akt sprawy. Jednocześnie organ wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi odnośnie aktualnych adresów zamieszkania A. T, spadkobierczyni M. M. i J.Z. oraz H. M., spadkobierczyni J. M. ewentualnie ich spadkobierców i stosownych postanowień sądu spadku. W piśmie z [...] maja 2017 r. organ ponownie wezwał pełnomocnika skarżących o wskazanie aktualnych adresów zamieszkania A. T. spadkobierczyni M. M. i J. Z. oraz H. M., spadkobierczyni J. M. ewentualnie ich spadkobierców i stosownych postanowień sądu spadku. Pismem z [...] października 2017 r. Kolegium zwróciło się do J. A. zd. Z. (spadkobierczyni A. T.) o nadesłanie skróconego odpisu aktu małżeństwa. Pismem z tej samej daty oraz pismem z [...] listopada 2017 r. SKO w W. zwróciło się do Prezydenta [...] o nadesłanie odbitki mapy z granicami dawnej nieruchomości, aktualnej informacji z rejestru gruntów, tytułów pranych osób wpisanych do rejestru gruntów. Po wniesieniu skargi o wymierzenie grzywny w piśmie z [...] października 2017 r., SKO w [...] pismami z [...] czerwca 2018 r.: 1) uznało swą niewłaściwość do rozpoznania wniosku nieważnościowego, w części dotyczącej gruntu Skarbu Państwa – działki nr [...] z obrębu [...] i na podstawie art. 65 § 1 Kpa przekazało sprawę do rozpoznania Ministrowi Infrastruktury, 2) skierowało do ustalonych stron postępowania zawiadomienie o toczącym się postępowaniu nieważnościowym.

Wysokość orzeczonej grzywny wynika z tego, że organ prawie po miesiącu od otrzymania prawomocnego wyroku z [...] listopada 2016 r. wraz z aktami sprawy podjął w sprawie pierwszą czynność. Z kolei o wyjaśnienie sfery przedmiotowej niniejszej sprawy (stanu geodezyjno-prawnego nieruchomości) organ zwrócił się do Prezydenta [...] dopiero po ponad 6 miesiącach od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Poza tym SKO w [...] przekazało wniosek nieważnościowy, w części dotyczącej nieruchomości skarbowej według właściwości Ministrowi Infrastruktury, gdy tymczasem dział administracji rządowej - budownictwo planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo, w tym sprawy z zakresu gospodarki nieruchomościami realizuje od [...] stycznia 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju [rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu działania Ministra Inwestycji i Rozwoju (Dz. U. z 2018 r. poz. 175) w zw. z art. 9a ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 762)]. Jednocześnie organ nadzoru dokonał tej czynności po upływie 1 roku od otrzymania od pełnomocnika skarżących ([...] maja 2017 r.) geodezyjnego rozliczenia powierzchni nieruchomości hipotecznych nr [...] i [...], gdzie podane zostały numery ksiąg wieczystych aktualnych działek ewidencyjnych składających się na tenże grunt oraz publicznoprawni właściciele tychże działek ewidencyjnych.

Sąd zwraca również uwagę, że skoro [...] maja 2017 r. organ otrzymał od pełnomocnika skarżących geodezyjne rozliczenie powierzchni nieruchomości hipotecznych nr [...] i [...], gdzie podane zostały numery ksiąg wieczystych aktualnych działek ewidencyjnych składających się na tenże grunt, to była możliwość uzyskania odpisów z ksiąg wieczystych, w tym uzyskania od sądu wieczystoksięgowego informacji na temat osób uprawnionych widniejących w tychże księgach, a następnie uzyskania z CPD MSWiA aktualnych danych adresowych tychże osób.

Sąd uznał, że bezczynność SKO w [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru konsekwentnie dąży do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Są jednak trudności we współpracy z Prezydentem [...], który nie nadsyła żądanych informacji i dokumentów, mimo pism organu nadzoru, co przekłada się na problemy w szybkim ustaleniu wszystkich stron postępowania nieważnościowego. Nie można absolutnie zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, że SKO w [...] nie podejmuje w sprawie żadnych czynności zmierzających do załatwienia niniejszej sprawy.

Sąd miał także na uwadze także to, że sprawy nadzorcze dotyczące tzw. nieruchomości warszawskich są sprawami skomplikowanymi, ponieważ opierają się na przesłankach odnoszących się do okoliczności o odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia.

Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 Ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodził. Trzeba również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że domaganie się przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej wymaga wykazania powstania szkody na skutek niewykonania wyroku Sądu (por. np. wyrok NSA z 3 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2354/16; wyrok NSA z 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17). Taka szkoda nie została w niniejszej sprawie wykazana.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz art. 151 w zw. z art. 154 § 7 Ppsa (pkt 3 wyroku) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).