Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 893/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] znak: [...], a nadto postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego R. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. o odmowie uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] listopada 2015 r. R. P. wniósł podanie o wznowienie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Parku elektrowni wiatrowej "[...]" składającej się z 14 turbin o maksymalnej mocy do 3,0 MW każda, zlokalizowanych w całości w granicach gminy W. w obrębach ewidencyjnych: D. na dz. nr ewid. 135, Ł. na dz. nr ewid. 204, 147, 148, 71, 72, 73, 74, 1, 2, 32, 33, 62, 215, 216, 218, 67; R. na dz. nr ewid. 412, 413, 393, 365, 366; M. na dz. nr ewid. 61, 39, 40 i G. na dz. nr ewid. 11/2, 12", zakończonego wydaniem w dniu [...] czerwca 2012 r. decyzji nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, po jego przeprowadzeniu uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. R.P. wskazał, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne w postaci odbywania się w miejscu posadowienia planowanych turbin wiatrowych nr 8, 9, 10, 11, 12, 13 przelotów oraz żerowania chronionych gatunków ptaków, tj. żurawi, dzikich gęsi i szpaków, które nie były znane organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w chwili jej wydania. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. nr [...].

Burmistrz Gminy i Miasta W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia R. P., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. II SA/Łd 206/16, oddalił skargę R. P. na ww. postanowienie Kolegium. Od wyroku WSA w Łodzi skargę kasacyjną wniósł R.P.. Skarga kasacyjna nie została jeszcze rozpatrzona.

Następnie Burmistrz Gminy i Miasta W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Burmistrz Gminy i Miasta W., odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r, z uwagi na brak przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na której istnienie wskazał wnioskujący o wznowienie postępowania. Organ wyjaśnił, że zgodnie z prowadzonym rocznym monitoringiem ornitologicznym, chiropterologicznym oraz inwentaryzacją i waloryzacją przyrodniczą dla farmy wiatrowej w okolicach wsi B., stanowiącej załącznik do raportu wynika, że w 2011 r., w okresie lęgowym (od połowy marca do lipca) oraz w 2010 r. w lipcu na terenie i w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej farmy wiatrowej, w okolicach wsi B., G. W. i M. przeprowadzone zostały obserwacje ornitologiczne w dwóch transektach, podczas których zaobserwowano wśród awifauny w okresie lęgowym i pozalęgowym oraz w okresie migracji, oprócz innych gatunków ptaków, obecność szpaków. żurawi oraz gęsi (białoczelnej, zbożowej, gęsi nieoznaczonej), jak również rozpoznane zostały miejsca żerowania gęsi. Obserwacje w czasie całego monitoringu potwierdziły, że takie ulokowanie turbin ma najmniejszy wpływ na awifaunę. Turbiny nie znajdują się w miejscu koncentracji żerujących gęsi w okresie zimowania i migracji. Są także odsunięte od lokalnych korytarzy migracyjnych ptaków. Nie stwierdzono natomiast żadnego gatunku z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (Głowaciński 2001) ani takich, które objęte są ochroną strefową miejsc występowania. Najbliżej położona turbina od obszaru Natura 2000 [...] Zbiornik J. wynosi 2,5 km. W zakresie wniosków złożonych w toku postępowania organ dopuścił wyłącznie wniosek dotyczący zdjęć i monitoringu ornitologicznego. W pozostałym zakresie organ uznał złożone wnioski za zbędne dla oceny stanu faktycznego sprawy. Zeznania świadków mają bowiem subiektywny charakter, a to samo dotyczy wniosku z przesłuchania strony R. P. Przeprowadzenie tych dowodów jedynie prowadziłoby do przedłużenia sprawy, co w sytuacji gdy w sprawie zebrana już jest obszerna dokumentacja dotycząca przelotów i żerowania ptaków stanowi nieuzasadnione przedłużenie rozpoznania sprawy. Również w zakresie opinii biegłego ornitologa oraz sporządzenia kolejnego raportu oddziaływania na środowisko, organ uznał zgłoszone wnioski dowodowe za nieuzasadnione. W sprawie bowiem wypowiedział się ornitolog, a do sporządzonego raportu ornitologicznego nie zostały zgłoszone żadne krytyczne uwagi. W celu zidentyfikowania ewentualnych późniejszych zmian w przyrodzie, po realizacji inwestycji przeprowadzany jest monitoring porealizacyjny. W trakcie takiego monitoringu możliwe jest zidentyfikowanie ewentualnych zmian w stosunku do ustaleń przyjętych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wtedy także możliwe jest wprowadzenie rozwiązań stanowiących odpowiedź na zaobserwowane zmiany. Organ stwierdził, że dotychczasowa decyzja w sposób kompletny rozstrzyga zagadnienia między innymi przelotów i żerowania ptaków w tym: żurawi, dzikich gęsi, szpaków. Nie zachodzi zatem możliwość uchylenia kwestionowanej decyzji, gdyż okoliczności faktyczne podane we wniosku o wznowienie postępowania istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji, były znane organowi, który wydał decyzję i zostały wzięte pod uwagę przy jej wydaniu.

Od decyzji tej odwołanie wniósł R. P., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez zgromadzenia i rozważenia całości materiału dowodowego w sprawie, niedopuszczenie istotnych dla sprawy dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę, tj.: 1/ przesłuchania świadków B. P., W. B., A. P. (zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania), 2/ dokonanie monitoringu ornitologicznego (zgłoszonego we wniosku o wznowienie postępowania), pomimo, że z uzasadnienia decyzji wynika, że organ taki dowód dopuścił, 3/ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ornitologa (zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania), 4/ sporządzenie i uzgodnienie raportu oddziaływania na środowisko (zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania), 5/ filmu z dnia 17 stycznia 2016 r. oraz mapy z oznaczeniem miejsc, w których został nagrany film oraz zrobione zostały zdjęcia przekazane organowi na płycie CD załączonej do pisma z dnia 26 stycznia 2016 r. (zgłoszone do pisma z dnia 26 stycznia 2016 r.), 6/ filmów z dnia 12 lutego 2016 r., oznaczonych numerami 6933, 6943, 6951, 6965 oraz mapy z naniesieniem miejsc nagrania filmu oraz zrobienia zdjęć załączonych do pisma z dnia 25 lutego 2016 r. (zgłoszone do pisma z dnia 26 lutego 2016 r.), co doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji. Na tej podstawie R. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania uzasadniony był z uwagi na okoliczność, iż w miejscu posadowienia planowanych turbin wiatrowych o nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, przebywają chronione gatunki ptaków, tj.: żurawie, dzikie gęsi, szpaki, krogulce, sowy uszate, szczygły, grubodzioby i łabędzie. Wymienione ptaki w dużych ilościach przelatują oraz żerują w miejscach planowanych turbin podczas jesiennych migracji ptactwa. Stan taki, w ocenie skarżącego, istniał już w dniu wydania decyzji administracyjnej, jednak organ nie dysponował dowodami, na podstawie których mógł taki stan stwierdzić. W celu wykazania powyższych okoliczności będących podstawą wniosku skarżący zgłosił szereg dowodów, w tym dowodów o charakterze osobowym oraz dowodów z dokumentacji fotograficznej, filmów oraz map przedstawiających miejsca wykonania filmów i zdjęć, jak również wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i sporządzenie monitoringu ornitologicznego oraz sporządzenie i uzgodnienie raportu środowiskowego. Organ I instancji nie uwzględnił wszystkich wniosków dowodowych skarżącego. Tymczasem w materiale dowodowym stanowiącym podstawę wydania kwestionowanej decyzji brak jest jakichkolwiek informacji o obecności w miejscu planowanych turbin ptaków takich jak: krogulec, sowa uszatka, szczygieł, grubodziób i łabędź. Organ nie wskazał również skąd posiadał wiadomości o obecności w miejscu planowanych turbin, przelotach i żerowaniu żurawi oraz gęsi. Skarżący zarzucił, że ilość ptaków wskazana w monitoringu ornitologicznym w rejonie planowanych turbin została zaniżona w stosunku do ilości obecnie zaobserwowanej przez stronę. W odwołaniu zarzucono, że monitoring ornitologiczny sporządzony w postępowaniu zwyczajnym nie uwzględnia wszystkich istotnych dla sprawy przelotów i żerowania ptaków, w tym gatunków chronionych, co do których zostały przedstawione przez skarżącego odpowiednie dowody. W tej sytuacji odwołujący się uważa za zasadne przeprowadzenie nowego monitoringu, w celu wykazania rzeczywistego stanu ptactwa na obszarze przeznaczonym pod budowę turbin wiatrowych.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której decyzja ta zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a oraz art. 145b K.p.a. Zauważył przy tym, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania administracyjnego, lecz nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej. Organ stwierdził, że nowe okoliczności faktyczne, na które powołał się R. P. we wniosku o wznowienie postępowania, tj. odbywanie w miejscu posadowienia planowanych turbin wiatrowych o nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, przelotów oraz żerowania chronionych gatunków ptaków: żurawi, dzikich gęsi i szpaków, zostały zaobserwowane przez wnioskodawcę w okresie od 16 października 2015 r. do 2 listopada 2015 r. Wniosek R. P. był uzupełniany o wskazanie nowych okoliczności faktycznych, którymi, w ocenie wnioskodawcy, było również zaobserwowanie przez niego w miejscowości R. krogulca i sowy uszatki oraz stada żerujących i lecących gęsi i żurawi, obecności szczygłów, grubodzioba i łabędzi. Wnioskodawca przedstawił dokumentację fotograficzną oraz filmową, która miała potwierdzać wskazane okoliczności. Obserwację ptaków wnioskodawca datuje na dzień 12 lutego 2016 r. i dzień 17 stycznia 2016 r. (obserwacja łabędzi pomiędzy miejscowością Z. i Ł.) oraz na dzień 23 lutego i 24 lutego 2016 r. (przelot łabędzi z miejscowości R. w kierunku T.). Tymczasem z ustaleń z rocznego monitoringu ornitologicznego, chiropterologicznego oraz inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej dla farmy wiatrowej w okolicach wsi B. (gmina W., woj. [...]), z dnia 5 października 2011 r., stanowiącego załącznik do raportu wynika, że podczas obserwacji ornitologicznych większych i mniejszych gatunków ptaków, przeprowadzonych w 2011 r., na terenie i w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej farmy wiatrowej, w okolicach wsi B., G. W. i M., w wyznaczonych w dwóch transektach (poprowadzonych wzdłuż linii przecinających obszar tzw. założeń początkowych inwestycji, tj. na północny zachód od wsi B., na długości 4 km od miejscowości W. do miejscowości Ł. - transekt 1 oraz na wschód, na długości 3,3 km od miejscowości R. do miejscowości Ł. - transekt 2 (ryciny 2 i 3, s. 8-9 załącznika do raportu stanowiącego monitoring ornitologiczny), w okresie lęgowym (od połowy marca do lipca) oraz w 2010 r. (w lipcu) zaobserwowano wśród awifauny w okresie lęgowym i pozalęgowym (w tym również w okresie migracji), oprócz innych gatunków ptaków, obecność szpaków, żurawi, gęsi (biłoczelnej, zbożowej, gęsi nieoznaczonej) oraz szczygła, jak również rozpoznane zostały miejsca żerowania gęsi. Ponadto, w okresie zimowym zaobserwowano obecność gęsi (biłoczelnej, zbożowej, gęsi nieoznaczonej) w obu transektach. Obserwacje w obu wyznaczonych transektach dokonywane były podczas marszu w tempie 1 km/godz. oraz w pasie szerokości około 200 m wzdłuż wyznaczonej trasy. Przeprowadzona została również ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na zidentyfikowane gatunki awifauny, w tym również oddziaływania skumulowanego (str. 5-43 załącznika do raportu). Nie zaobserwowano obecności krogulca oraz sowy uszatki, aczkolwiek prowadzący obserwacje wskazali na obecność pojedynczych gatunków ptaków drapieżnych - do których bez wątpienia należą ww. ptaki - w liczbie nie przekraczającej kilku osobników w czasie pojedynczej kontroli (pkt 4.2.1., s. 29 załącznika do raportu stanowiącego monitoring ornitologiczny). Autorzy monitoringu ornitologicznego wskazali również na sąsiedztwo obszaru Natura 2000 [...] Zbiornik J., położonego około 2,5 km na północny-wschód od terenu planowanej inwestycji. Na terenie Zbiornika J., stanowiącego naturalną ostoję ptactwa wodnego obserwowano, poza innymi gatunkami ptaków wymienionych w załączniku l Dyrektywy Ptasiej, występowanie w okresie migracji łabędzia krzykliwego oraz łabędzia czarno-dziobego. Autorzy monitoringu ornitologicznego przeanalizowali również wpływ planowanej inwestycji pod kątem sąsiedztwa Zbiornika J. oraz występujących w jego obrębie gatunków ptaków (por. pkt 5.1, s. 36-37 załącznika do raportu stanowiącego monitoring ornitologiczny). Podczas przeprowadzonego monitoringu nie zaobserwowano obecności grubodzioba (którego obecność podczas swoich obserwacji stwierdził R.Pi.). Grubodziób jest nielicznym gatunkiem lęgowym w Polsce nieczęsto obserwowanym na terenie kraju, (informacje zawarte na stronie internetowej http://p/Wikipedia.org/wiki/). Przebywanie grubodzioba w rejonie planowanego przedsięwzięcia może być zatem sporadyczne. Zaobserwowanie obecności ptaka w rejonie planowanego przedsięwzięcia w chwili obecnej nie daje podstaw do sformułowania zarzutu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a zwłaszcza stwierdzenia, że okoliczność ta istniała w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Zdaniem organu takie rozumowanie prowadziłoby do sytuacji, w której każda zmiana w środowisku naturalnym następująca po wydaniu ostatecznej decyzji środowiskowej, stanowiłaby wystarczającą przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co jest nie do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. Zidentyfikowanie i uwzględnianie zmian zachodzących w środowisku naturalnym w obrębie planowanego przedsięwzięcia umożliwia zobowiązania inwestora w wydanej decyzji środowiskowej do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej, o jakiej mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.). W opinii Kolegium wskazane okoliczności przeczą zarzutom wniosku o wznowienie po-stępowania, w myśl których nową, istotną dla sprawy okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, jest fakt przelotów oraz żerowania na terenie planowanego przedsięwzięcia gatunków ptaków wskazanych przez wnioskodawcę, co w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Okoliczności faktyczne podane we wniosku o wznowienie postępowania istniały bowiem w dniu wydania kwestionowanej decyzji, były znane organowi, który wydał decyzję oraz zostały ocenione i wzięte pod uwagę przy jej wydaniu. Dowody przedstawione na poparcie wniosku o wznowienie postępowania (fotografie oraz filmy) potwierdzać mogą jedynie fakt ujawnienia obecności wskazanych przez wnioskodawcę gatunków ptaków w rejonie planowanego przedsięwzięcia w czasie przeprowadzonych obserwacji (październik-listopad 2015 r., luty 2016 r., styczeń 2016 r.). Wstępowanie określonych gatunków ptaków w tym okresie nie może być uznane, w świetle ustaleń raportu ornitologicznego stanowiącego podstawę wydania kwestionowanej decyzji, za nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, ze swej istoty, charakteryzują się zmiennością w czasie. Nawet gdyby przyjąć, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody w postaci fotografii i filmów obrazują przeloty i przebywanie ptaków w miejscach określonych przez wnioskodawcę (co jest nieweryfikowalne z uwagi na brak danych - poza oświadczeniem wnioskodawcy - umożliwiających ustalenie miejsca i czasu ich wykonania), to stan ten z każdą chwilą ulega zmianie, z uwagi na naturalną mobilność zwierząt, spowodowaną ich trybem życia i zwyczajami. Organ wyjaśnił, że według współautora monitoringu ornitologicznego, B. L., obecnie obserwowane jest zjawisko wzrostu liczby migrujących gęsi i żurawi w okresie lęgowym, w całym kraju, w tym w Polsce centralnej, w stosunku do lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. Z uwagi na zmienność w składzie awifauny w raporcie przewidziano obowiązek przeprowadzenia trzykrotnego poinwestycyjnego, rocznego monitoringu ornitologicznego, w celu uwzględnienia jego wyników podczas funkcjonowania przedsięwzięcia (stanowisko B. L. załączone do pisma inwestora z dnia 10 grudnia 2015 r.). Odpowiednie uwarunkowania w tym zakresie zostały zawarte w pkt V ppkt 2 i ppkt 4 decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Zgłoszone przez R. P. wnioski dowodowe, a w szczególności wniosek o przesłuchanie świadków (B.P., W.B., A. P.), dokonanie monitoringu ornitologicznego, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ornitologa, jak również sporządzenie i uzgodnienie raportu oddziaływania na środowisko, zmierzają w istocie do weryfikacji stanu faktycznego ustalonego przed organ I instancji w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji. Organ uznał stanowisko skarżącego za błędne. Nie można bowiem skutecznie zakwestionować decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniom opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jeżeli nowa okoliczność faktyczna była znana organowi wydającemu decyzję, w chwili jej wydania, tylko dlatego, że organ dokonał odmiennej oceny tej okoliczności, niezgodnej z przekonaniem skarżącego. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że nie zaistniała przyczyna uzasadniająca uchylenie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł R.P., który podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że podniesiony przez stronę zarzut błędnego przypisania w przeprowadzonym monitoringu ornitologicznym miejsc żerowania dużych grup ptaków wyłącznie do wschodniej części obszaru planowanego przedsięwzięcia, inwentaryzowanej z transektu 1, odnosi się do zastosowanej metodologii przeprowadzenia monitoringu, co w żaden sposób nie uzasadnia zaistnienia przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie jest to bowiem nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję, lecz w istocie próba zakwestionowania przyjętej metody badawczej, która może być zwalczana w postępowaniu zwyczajnym.

Na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze wniesionej do sądu omyłkowo zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane, a które sąd zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U z 2016r., poz.718 ze zm.).

Po myśli zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu była decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. wydana po wznowieniu postępowania.

Postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego służącym do wzruszania decyzji ostatecznych. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony (art. 147 K.p.a.). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienia.

Powyższe powoduje, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada, czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Jedynie pozytywne ustalenie w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, iż wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania bądź złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 K.p.a. skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności.

Ze znajdującej się w aktach postępowania administracyjnego kserokopii decyzji nr [...] z dnia [...].06.2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Parku elektrowni wiatrowej "[...]" składającej się z 14 turbin o maksymalnej mocy do 3,0 MW każda, zlokalizowanych w całości w granicach gminy W., w obrębach ewidencyjnych: D. na dz. nr ewid. 135, Ł. na dz. nr ewid. 204, 147, 148, 71, 72, 73, 74, 1, 2, 32, 33, 62, 215, 216, 218, 67; R. na dz. nr ewid. 412, 413, 393, 365, 366; M. na dz. nr ewid. 61, 39, 40 i G. na dz. nr ewid. 11/2, 12" wynika, że R.P. nie był uznany za stronę tego postępowania, a w konsekwencji decyzja ta nie została mu doręczona.

We wniosku o wznowienie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla wskazanego powyżej przedsięwzięcia R.P. powołał się wyłącznie na podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podnosząc w uzasadnieniu m. innymi, iż posiada nieruchomości gruntowe sąsiadujące z terenem inwestycji, co uzasadnia jego interes prawny i zgodnie z art. 128 K.p.a. przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Jak już powyżej wskazano wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., następuje tylko na żądanie strony. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1496/09/LEX nr 746585), każdy z przepisów art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.p.a., może być źródłem odrębnego postępowania. W konsekwencji, wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłanki wymienione w pkt 1 - 3 i 5 - 8 przez podmiot, który formalnie nie brał udziału w postępowaniu, którego wznowienia żąda, nie jest zdeterminowane uprzednim uzyskaniem statusu strony w wyniku skutecznego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jeśli strona nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, to nie wyłącza to możliwości żądania przez nią wznowienia postępowania w sprawie z innych przesłanek niż określona w pkt 4 art. 145 § 1 K.p.a. ( vide: wyrok WSA w Gliwicach z 26.08.2011r., sygn.. akt II SA/Gl 381/11- LEX nr 1085951).

Nie oznacza to jednak, że organ w takim przypadku zwolniony jest od zbadania, czy podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania posiadałby przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Legitymację procesową do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego posiada bowiem strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. uzasadniającego jej udział ( vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2007 r., II SA/Łd 1070/06, LEX nr 903850, wyrok WSA w Warszawie z 30 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 23/06 - LEX nr 276751 ).

W rozpoznawanej sprawie ani organ I instancji, ani też SKO nie poczyniły jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie nie weryfikując stanowiska skarżącego zawartego we wniosku o wznowienie postępowania.

Kolejnym zagadnieniem, którego organ I instancji nie wyjaśnił wydając w dniu [...] grudnia 2015 r. postanowienie o wznowieniu postępowania jest ustalenie, czy podanie zawierające wniosek o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.

Inwestor w piśmie z dnia 10.12.2015 r. zajął jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym w organ winien wydać w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, albowiem R. P. uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania. W myśl art. 148 § 1 K.p.a. podanie to winno być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Inwestor zakwestionował informację, iż wnioskodawca dowiedział się o przelotach i żerowaniu chronionych gatunków ptaków na terenie farmy wiatrowej dopiero 16.10.2015 r. wskazując, że wiedział o tym już znacznie wcześniej w czerwcu 2015 r., w toku postępowań w sprawie zatwierdzenia projektów budowlanych i wydania pozwoleń na budowę dla poszczególnych elektrowni realizowanych w ramach inwestycji. Powołał się w szczególności na skargę R. P. z dnia 2.06.2015 r. skierowaną do WSA w Łodzi na decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Starosty [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę spornej inwestycji oraz w zażalenie z dnia 22 września 2015 r. na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 8.09.2015 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2015 r. nr [...]. W każdym z tych pism wnioskodawca wskazywał, że oddziaływanie elektrowni będzie miało negatywny wpływ na obszar natura 2000 i przylatujące ptaki – mewy kormorany, łabędzie, gęsi, żurawie, bociany oraz zbiornik J.

Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższego zarzutu inwestora i nie dokonał weryfikacji jego twierdzeń w zakresie uchybienia przez R. P. terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z powołaniem się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zagadnienia tego – wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego zaprezentowanemu na rozprawie w dniu [...] lutego 2017 r., nie wyjaśnia również pismo z dnia 29 lutego 2016 r., w którym wskazano, że termin do wznowienia postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, którym strona dowiedziała się o decyzji. Postępowanie wznowione wszak zostało w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Ustalenie, kiedy strona dowiedziała się o przesłance wznowieniowej, a następnie przeprowadzenie oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest istotne w zakresie możliwości wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Mając na względzie przedstawione naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za konieczne uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania jako przedwczesnego z uwagi na niewyjaśnienie przymiotu strony postępowania oraz dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Podstawą uchylenia wyżej wymienionych aktów jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 i 135 P.p.s.a.

Wobec powyższego na obecnym etapie postępowania sąd uznał za niecelowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi w zakresie meritum decyzji odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...].06.2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.

dc