Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1474/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. Zakład [...] w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2030/11 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W., Zakład [...] w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. Zakład [...] w T. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2030/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę [...] S.A. w Warszawie, Zakład [...] w T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia 31 maja 2011 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego części wiaduktu drogowego w ciągu ul. [...] w T. na działce nr [...] leżącej na terenie zamkniętym PKP, w związku ze złym stanem technicznym schodów prowadzących na perony nr 2 i 3 dworca PKP T..

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) nałożył na zarządcę [...]S.A. Zakład [...] w T. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej dwóch biegów schodowych znajdujących się na działce nr ewid. [...] należącej do terenów zamkniętych, prowadzących z wiaduktu drogowego na perony nr 2 i 3 dworca PKP T., w terminie do 15 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż po przeprowadzeniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. czynności kontrolnych schodów prowadzących z wiaduktu drogowego w ciągu ulicy [...] w T. na perony dworca w T. , stwierdził widoczną korozję elementów nośnych schodów i obramowań stopnic. Biorąc pod uwagę te ustalenia, powziął wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowych schodów i za konieczne uznał zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej ww. schodów. Działka, na której posadowione są przedmiotowe schody, ma status obszaru kolejowego w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), dalej: u.t.k. Dodatkowo ww. działka, zgodnie z decyzją Nr 45 Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz.Urz. MI z 2009 r. Nr 14, poz. 51), należy do terenów zamkniętych.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W., Zakład [...] w T.

Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Śląskiego WINB w Katowicach z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie nałożono obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, a podstawą nałożenia tego obowiązku było stwierdzenie podczas oględzin złego stanu technicznego spornego w sprawie obiektu, tj. dwóch biegów schodowych z wiaduktu drogowego, prowadzących na perony dworca PKP w T. Organ odwoławczy zaznaczył także, że w sprawie nie ma sporu co do zasadności nałożenia ww. obowiązku, spór dotyczy natomiast podmiotu określonego w zaskarżonym postanowieniu jako zobowiązanego do jego wykonania. Rozważając tę kwestię organ odwoławczy wskazał, iż adresatem postanowień przewidzianych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Podał następnie, że zgodnie z informacją Starosty Tarnogórskiego, działka nr ewid. [...] w T. stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dla nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, prawa właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty. Oznacza to, że przedsiębiorstwo PKP S.A. jest w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego właścicielem nieruchomości, na której położony jest objęty nakazem obiekt budowlany. Z mocy art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), [...] S.A. wstępują w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, definiowanymi art. 4 pkt 2 u.t.k. Na działce nr ewid. [...], obręb [...], został zlokalizowany wiadukt drogowy należący do ciągu ulicy [...] w T. (drogi powiatowej Nr [...]) oraz dwa biegi schodowe spełniające rolę zejścia publicznego z chodnika ulicy [...] na perony nr 2 i 3 dworca PKP T. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby przedmiotowy wiadukt (zejścia na perony) stanowił odrębny od gruntu przedmiot własności. Stan własności obiektu budowlanego (nieruchomości, na której jest zlokalizowany) nie przesądza jednak o podmiocie zobowiązanym za utrzymanie tego obiektu. W przypadku dróg publicznych podmiot odpowiedzialny za utrzymanie został jednoznacznie wskazany w przepisie prawa rangi ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, do zarządcy drogi należy m.in. utrzymywanie drogowych obiektów inżynierskich (wiaduktu) i innych urządzeń związanych z drogą. Powyższe nie przesądza jednak o tym, że utrzymanie zejść publicznych z chodnika ulicy [...] na perony dworca PKP w T. należy do zarządcy drogi publicznej. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260), dalej: u.d.p., utrzymywanie zjazdów należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi. Analogicznie, utrzymywanie dwóch biegów schodowych spełniających rolę zejść publicznych z chodnika ulicy [...] na perony dworca PKP T. należy do zarządzającego działką nr ewid. [...], a więc do [...] S.A. Zakładu [...] w T.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. wniosły [...] S.A. w W., Zakład [...] w T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2030/11, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ wojewódzki orzekając w sprawie w I instancji w sposób wystarczający wykazał, iż w sprawie występują takie wątpliwości co do stanu technicznego schodów prowadzących z wiaduktu drogowego na perony dworca PKP w T. , które uzasadniały zastosowanie cyt. powyżej normy prawnej. Uzasadnienie organu I instancji w tym zakresie nie jest dowolne, albowiem znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy (v. m.in. protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 28 kwietnia 2011 r.). Ustalenia organu w tym zakresie nie były kwestionowane w toku postępowania, zostały też podtrzymane w sprawie przez organ odwoławczy.

Sąd podkreślił, że nie dopatrzył się również żadnych wadliwości w postępowaniu organu z uwagi na nałożenie w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku na zarządcę kolei. Zarzuty skargi w istocie dotyczą tylko tej kwestii i sprowadzają się do zanegowania argumentacji przedstawionej w tym zakresie przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. Przypomnieć zaś trzeba, iż organ ten w uzasadnieniu wydanego orzeczenia zastosował analogię i przyjął, że skoro na zasadzie art. 30 u.d.p. utrzymywanie zjazdów należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi, to również utrzymywanie biegów schodowych spełniających w omawianym przypadku rolę zejść z chodnika ulicy Nakielskiej na perony dworca PKP T., należy do zarządzającego działką (na którą zejścia te prowadzą), a więc zarządcy kolei. Choć ten argument przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu nie jest zbyt trafiony, to jednak wydane w sprawie rozstrzygnięcie (wobec obowiązujących przepisów prawa, zawartych w aktach prawnych przytoczonych w jego uzasadnieniu), jest zdaniem Sądu prawidłowe. Tym samym Sąd przyjął, iż powyższa wadliwość organu odwoławczego, oceniana w kontekście art. 107 § 3 k.p.a., nie miała istotnego znaczenia i wpływu na końcowy wynik sprawy. Stąd też chociaż Sąd dostrzegł pewne wadliwości w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie uznał za konieczne orzec o jego wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązek w tym przepisie przewidziany może być nałożony na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Sąd miał też na względzie, że sprawa dotyczy schodów stalowych z wiaduktu drogowego (znajdującego się w ciągu drogi powiatowej), prowadzących z tego wiaduktu na perony nr 2 i 3 dworca PKP w T. Schody te znajdują się na działce nr ewid. [...] w T., będącej własnością Skarbu Państwa, a pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. i stanowiącej teren zamknięty. W kontekście przywołanych okoliczności Sąd wziął także pod uwagę, iż zgodnie z przepisem z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", [...] S.A., z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępuje w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 (tj. ustawy o transporcie kolejowym) i na podstawie art. 15 ust. 4 omawianej ustawy staje się zarządem kolei, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 4a, [...] S.A. zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zaznaczyć należy, iż wyłączenie w tym przepisie przewidziane obejmuje obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.k. Wyłączenie, o którym mowa w ust. 4a, nie obejmuje bowiem budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych i tym samym nie dotyczy m.in. budowli służących przejściu osób nad linią kolejową z dworca kolejowego na peron i miasto (art. 15 ust. 4b). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są schody prowadzące z wiaduktu drogowego na perony dworca PKP, które stosownie do przepisu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987), stanowią budowlę kolejową, a nadto – znajdują się (bezspornie) na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowych. Sąd wskazał, że zgodnie z ww. art. 4 pkt 2 u.t.k., linia kolejowa oznacza drogę kolejową mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.

W ocenie Sądu powyższe przepisy świadczą o zasadności obciążenia skarżącej Spółki obowiązkiem przewidzianym w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego a związanym ze złym stanem technicznym dwóch biegów schodowych prowadzących z wiaduktu drogowego na perony dworca PKP w T. Przedmiotowe schody stanowią element infrastruktury kolejowej mający zapewnić obsługę pasażerów kolei i takiego ich przeznaczenia nie zmienia fakt, iż dworzec kolejowy w T. jest skomunikowany z drogą publiczną także poprzez tunel podziemny. W konsekwencji przyjąć trzeba, że o ile sam wiadukt znajdujący się w ciągu drogi powiatowej podlega utrzymaniu przez zarządcę drogi, o tyle schody z tego wiaduktu na obszar kolejowy (zgodnie z jego definicją zawartą w art. 4 pkt 8 u.t.k.), powinny być utrzymywane przez zarządcę kolei. Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia w sprawie art. 30 u.d.p., przede wszystkim z tego względu, iż przepis ten nie stanowił bezpośredniej postawy prawnej wydanego i kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd jeszcze raz zauważa, iż argumentację GINB w kontekście tego przepisu należało uznać za wadliwą, tym niemniej z pozostałych regulacji prawnych przytoczonych przez ten organ wynika podstawa prawna do nałożenia obowiązku w przedmiotowym w sprawie zakresie na skarżącą Spółkę.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło [...] S.A. w W. Zakład [...] w T. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w związku z art. 30 u.d.p. poprzez przyjęcie, że nieprawidłowe powołanie się przez Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. na art. 30 ww. ustawy nie miało istotnego znaczenia w sprawie;

2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:

– art. 15 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w związku z art. 4 ust. 2 i ust. 8 u.t.k. przez przyjęcie, że przepisy te wskazują, iż skarżący jest zarządcą schodów z wiaduktu drogowego, a wiec jest podmiotem zobowiązanym do sporządzenia ekspertyzy technicznej tych schodów;

– § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 1561, poz. 987) przez przyjęcie, że zejścia z wiaduktu drogowego są budowlą kolejową, gdzie jako budowle kolejowe określone są nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Pojęcie to uściślają § 101 i 102 ww. rozporządzenia, które w żaden sposób nie odnoszą się do ciągów schodowych z wiaduktu drogowego. Sąd nie odniósł się do nieprawidłowego powołania § 48 ww. rozporządzenia w postanowieniu GINB.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Jak wynika z akt sprawy zawiadomieniem z dnia 31 maja 2011 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego części wiaduktu drogowego w ciągu ulicy [...] w T., na działce nr [...] leżącej na terenie zamkniętym PKP, w związku ze złym stanem technicznym schodów prowadzących na perony nr 2 i 3 dworca PKP T.

Już z samego zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego widać, że w wydanych postanowieniach zaakceptowanych przez Sąd zaskarżonym wyrokiem błędnie ustalono stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie, że właścicielem (zarządcą) przedmiotowych schodów w rozumieniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jest [...] S.A. Zakład [...] w T., na skutek czego zastosowano niewłaściwe przepisy prawa materialnego i dokonano błędnej ich wykładni.

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania prawidłowo przyjęto, że przedmiotowe schody stanowią część wiaduktu drogowego, który jest usytuowany w ciągu ulicy [...] w T., która jest drogą powiatową nr [...] i której zarządcą jest zarząd powiatu, którego obowiązki wykonuje Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach.

Zgodnie z art. 4 pkt 12 i 13 u.d.p. wiadukt drogowy jest obiektem mostowym – budowlą przeznaczoną do przeprowadzenia drogi, drogowym obiektem inżynierskim, który zgodnie z art. 4 pkt 2 u.d.p. jest jednym z elementów definiujących drogę. Jak wynika z materiałów sprawy przedmiotowe schody (biegi schodowe), są funkcjonalnie związane z wiaduktem i podlegają przepisom Rozdziału 5 (§ 128–135) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r. Nr 63, poz. 735 ze zm.) oraz § 45 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.).

Zatem błędnie przyjęto, że w niniejszej sprawie przez analogię ma zastosowanie art. 30 u.d.p. (dotyczący utrzymania zjazdów), co Sąd w zaskarżonym wyroku uznał za argument niezbyt trafiony i w kontekście art. 107 § 3 k.p.a. nie miało to istotnego znaczenia na wynik sprawy. W świetle powyższego rozstrzygnięcia Sądu należy zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., gdyż przyjęcie przez organ odwoławczy podstawy prawnej z art. 30 u.d.p. (przez analogię), było ewidentnym błędem i nie można tego oceniać tylko w kontekście art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w oparciu o taką kwalifikację prawną przyjęto, że właścicielem schodów jest [...] S.A. ponieważ peron, na którym owe schody kończą swój bieg, jest położony na obszarze kolejowym w rozumieniu art. 4 pkt 8 u.t.k., jak wyjaśnił Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przyjmując ten sam tok rozumowania, należałoby uznać, że i sam wiadukt drogowy, z którym łączą się przedmiotowe schody jest własnością lub zarządcą jego jest zarząd kolei, bowiem został posadowiony na terenie kolejowym – zamkniętym.

Schody jako takie nie są samodzielnym obiektem budowlanym, mogą więc być jedynie zakwalifikowane jako urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W tym przypadku, jak wykazano wcześniej przedmiotowe schody, których dotyczą wydane postanowienia, są urządzeniem budowlanym związanym z wiaduktem drogowym, zatem adresatem obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinien być zarządca drogi, do której należy wiadukt.

Trafnie również podnosi się w skardze kasacyjnej, że zaskarżonym wyrokiem naruszono § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 1561, poz. 987) przez przyjęcie, że zejścia (schody) z wiaduktu drogowego są budowlą kolejową, gdzie jako budowle kolejowe określone są nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych.

W istocie analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, należy zauważyć, że Sąd twórczo rozwinął tu stanowisko przyjęte przez organ w zaskarżonym postanowieniu, chcąc tym samym uzasadnić prawidłowość swojego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu schody prowadzące z wiaduktu drogowego na perony dworca PKP, stosownie do § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, stanowią budowlę kolejową, a nadto – znajdują się (bezspornie) na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej. Następnie Sąd odwołał się do definicji linii kolejowej zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.k. Zdaniem Sądu schody z wiaduktu (drogowego) stanowią element infrastruktury kolejowej mający zapewnić obsługę pasażerów kolei i takiego ich przeznaczenia nie zmienia fakt, iż dworzec kolejowy w T. jest skomunikowany z drogą publiczną także poprzez tunel podziemny. "W konsekwencji przyjąć trzeba (zdaniem Sądu pierwszej instancji), że o ile sam wiadukt znajdujący się w ciągu drogi powiatowej podlega utrzymaniu przez zarządcę drogi, o tyle schody z tego wiaduktu na obszar kolejowy (zgodnie z jego definicją zawartą w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym), winny być utrzymywane przez zarządcę kolei".

Pogląd zaprezentowany w ostatnim zdaniu, oprócz tego, że nie ma umocowania prawnego w obowiązujących przepisach, świadczy o całkowitym braku wyobraźni przestrzennej, gdyż zgodnie z nim schody zostały "oderwane" od obiektu (od wiaduktu) i zawisły w powietrzu. Kto innym został właścicielem (zarządcą) schodów, a kto inny obiektu budowlanego (wiaduktu), z którym są związane i któremu miały zapewniać możliwość użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem, gdyż uznano, że owe schody należą do peronu (zarządu kolei), ponieważ ich dolna część jest na nim posadowiona. Trudno sobie wyobrazić schody stojące na peronie, niemające żadnego oparcia u góry, trudno też przyjąć aby racjonalny prawodawca tak rozumiał realizację zasady superficies solo cedit (art. 48 k.c.), do której organ odwoływał się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, na które powołał się Sąd, nie ma mowy o schodach połączonych z wiaduktem drogowym, można jedynie domyślać się, że przez analogię przyjęto, iż można tu zastosować przepisy dotyczące nadziemnych i podziemnych przejść dla pieszych, które zostały zaliczone do budowli kolejowych. Jest to jednak błędny pogląd wystarczy wskazać na brzmienie przepisów § 99 oraz § 100–103 ww. rozporządzenia z dnia 10 września 1998 r., z których wynika, że chodzi tu o przejścia (pod torami i nad torami kolejowymi) dla pieszych (nadziemne i podziemne) łączące perony z budynkiem dworca, a nie o schody łączące drogę publiczną (wiadukt drogowy) z peronem kolejowym.

Błędne jest też zatem odwołanie się do definicji linii kolejowej zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.k., jak i do art. 4 pkt 8 tej ustawy, gdyż przedmiotowe schody nie są elementem infrastruktury kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.k.

Nie jest wbrew temu co podkreślił Sąd, że bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest to, iż dworzec kolejowy w T. jest skomunikowany z drogą publiczną przez tunel podziemny, niezależnie od schodów łączących wiadukt drogowy z peronami, co jest przedmiotem tego postępowania.

Nie bardzo wiadomo, co w niniejszej sprawie miałyby wyjaśnić powołane przez organ drugiej instancji i Sąd w zaskarżonym wyroku przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948). Tym samym trafny jest też zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 15 ust. 4a i 4b ww. ustawy poprzez błędną wykładnię w wyniku czego przyjęto, że przepisy te wskazują, iż skarżący jest zarządcą schodów z wiaduktu drogowego, a więc jest podmiotem zobowiązanym do sporządzenia ekspertyzy technicznej tych schodów.

Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i jako takie, spełniają role lex specialis w stosunku do przepisów Prawa budowlanego w niektórych sprawach regulowanych tymi ustawami. Należy zauważyć, że adresatem obowiązków wynikających z art. 61–67 i art. 81c Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Tymczasem obowiązki wynikające z ustawy o drogach publicznych są skierowane do zarządcy drogi (art. 20 u.d.p.) a w ustawie o transporcie kolejowym do zarządcy infrastruktury (art. 4 pkt 7 u.t.k.).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.