Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 107/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 64, art. 61 ust. 1, 8 pkt 1 lit. a, art. 66 ust. 2 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 55 art. 39 ust. 1, art. 9 ust. 2 pkt 1, 2, art. 37 ust. 1, 2, art. 57,
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
article: art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak,, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2020 r. sprawy ze skargi S. K. K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Stadniny Koni K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Ś. jako Instytucja Zarządzająca (Zarząd, IZ) w piśmie z 18 grudnia 2019 r. nr IR-V.432.69.37.2019 poinformował Stadninę Koni K.Sp. z o.o. ("Spółka"), że projekt pod nazwą: "Destylarnia P.- k. alkohole" złożony w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 - 2020, Działanie 2.5. "Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP", spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe] i na etapie oceny merytorycznej otrzymał 59 punktów (uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów).

Z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych dostępnych w ramach przedmiotowego konkursu projekt Uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr 1242/19 z dnia 30 października 2019 r. został umieszczony na Liście rezerwowej i na obecną chwilę nie jest możliwe zakwalifikowanie go do dofinansowania. Wynik oceny merytorycznej wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej, stanowiącej załącznik do pisma.

W związku z powyższą informacją Spółka złożyła protest, w którym nie zgodziła się z wynikiem oceny merytorycznej w zakresie punktacji dotyczącej kryteriów nr 1 i nr 11.

Spółka zakwestionowała ocenę w zakresie innowacyjności projektu i przyznanie 0 punktów za kryterium 1 wyrażając stanowisko, że w przedmiotowym kryterium powinna otrzymać 2 punkty (12 po zważeniu), tj. powinna zostać uznana innowacyjność w skali ponad krajowej. Zdaniem Spółki zapis w definicji kryterium nie wskazuje jednoznacznie obowiązkowego rodzaju dokumentu potwierdzającego innowacyjność oraz podmiotu, którego opinia zostanie uznana. Informacja dystrybutora instalacji destylacyjnych K. D. z N. (stanowiąca załącznik 17 do wniosku) jest jedną z bardziej rzetelnych, z racji znajomości rynku i przedmiotu swojej działalności. Oceniający nie podważyli określonej przez producenta innowacji procesowej, nie wskazali innej firmy stosującej przywołane rozwiązania, a jedynie stwierdzili "można mieć więc zastrzeżenia co do jej obiektywności" i na tej podstawie jej nie uznali. Bezzasadnie podważyli opinię producenta, co może wskazywać na nieobiektywność oraz brak weryfikacji rynku. Wnioskodawca na etapie sporządzania dokumentacji aplikacyjnej takiej weryfikacji dokonał i stwierdził, że w Polsce nie ma linii destylacyjnej o takich parametrach, jak planowana do zakupu. Podważenie wiarygodności podmiotu (producenta) wystawiającego informację o planowanej do zastosowania innowacji procesowej bez przeanalizowania i zanegowania pod względem merytorycznym samej innowacji procesowej nie może być podstawą do jej nie uznania.

Zdaniem Spółki w ramach kryterium nr 11 winna otrzymać 5 punktów zamiast 4. Powinien zostać uznany dodatkowy efekt projektu, jakim będzie nawiązanie współpracy B2B. Zarzuciła, że nie ma możliwości jednoznacznego odniesienia się do nie przyznania punktów w ww. zakresie bowiem w uzasadnieniu oceny oceniający nie odnieśli się do wskazanego zapisu. Nie jest wiadome, czy "nawiązanie współpracy B2B" nie zostało uznane jako dodatkowy efekt - ocena negatywna, czy też oceniający go nie zauważyli i nie poddali ocenie. Spółka podkreśliła, że w jednym z poprzednich naborów Działania 2.5, IZ wskazała, iż współpraca B2B jest dodatkowym efektem projektu, o czym świadczy zapis kryteriów w naborze RPSW.02.05.00-IZ.OO-26-030/16, gdzie przyznawano dodatkowe punkty, w sytuacji, gdy realizacja projektu przyczyni się do nawiązania współpracy z innymi podmiotami, która umożliwi rozwijanie współpracy z kontrahentami i kooperantami (B2B) oraz wzrost ich konkurencyjności poprzez stosowanie nowoczesnych kanałów współpracy, automatyzację procesów biznesowych i wymiany danych. Zgodnie z Kryteriami wyboru projektów dla Działania 2.5 (...) nawiązanie współpracy B2B będzie dodatkowym efektem - innym niż wymienione (ocenione pozytywnie przez Oceniających). W Biznes planie określono wskaźnik pozwalający na monitorowanie dodatkowego efektu, odnoszącego się wyłącznie do współpracy B2B, w związku z czym, opisany dodatkowy efekt jest mierzalny. Podniosła, że w ramach kryteriów oceny nie wskazano nawet przykładowych dodatkowych efektów projektu, w związku z czym wnioskodawca nie posiadał wiedzy, jakie efekty zostaną przez oceniających uznane, co może prowadzić do subiektywności oceny.

Zarząd Województwa Ś. w rozstrzygnięciu z 13 lutego 2020 r. nr KC.IIL432.2.8.2020 nie uwzględnił protestu i podtrzymał liczbę punktów, jaką projekt uzyskał w zakwestionowanych kryteriach.

Uzasadniając stanowisko w zakresie kryterium nr 1 - Stopień innowacyjności projektu przedstawił zasady oceny tego kryterium wskazując, że w ramach Działania 2.5 innowacja ma miejsce, gdy nowy lub znacząco ulepszony produkt zostaje wprowadzony na rynek albo nowy lub znacząco ulepszony proces zostaje zastosowany w produkcji, przy czym ów produkt lub proces są innowacyjne przynajmniej w skali województwa, tj. stosowane na terenie województwa Ś. nie dłużej niż 3 lata poprzedzające dzień ogłoszenia naboru. Weryfikacja nastąpi w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie, biznes planu oraz dodatkowe dokumenty i dane potwierdzające innowacyjność projektu (np. opinię o innowacyjności, dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wynik przeszukiwania baz danych, literatura fachowa). Wskazał, że ze względu na specyfikę branży i rodzaj planowanej inwestycji (linia destylacyjna do produkcji alkoholi regionalnych) dane dotyczące parametrów procesu produkcyjnego nie są ogólnie dostępne, gdyż są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Jako bezzasadny ocenił zarzut braku weryfikacji rynku przez KOP, która dokonała analizy biorąc pod uwagę producentów wytwarzających alkohole planowane do wprowadzenia przez wnioskodawcę.

IZ podkreśliła, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udokumentowania innowacji zgodnie z Regulaminem konkursu. Zgodnie z treścią merytoryczną kryterium nr 1 stopień innowacyjności potwierdzić można na podstawie przykładowo wymienionych dokumentów. Nie jest to katalog zamknięty jednakże muszą to być materiały opracowane przez osoby czy instytucje, które mają szeroką wiedzę lub specjalizują się w materii, której dotyczy projekt i mogą potwierdzić w tym zakresie jego innowacyjny charakter. Dołączenie do wniosku oferty na "Linię technologiczną produkcji destylatorów" firmy M. oraz informacji dystrybutora instalacji destylacyjnych K. D.z N. w załączniku nr 17 Biznes Planu, nie stanowi o innowacyjności tego urządzenia i nie jest podstawą do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione. Samo stwierdzenia wnioskodawcy o innowacyjności procesowej w skali co najmniej Europy opisanej w sekcji 2-3 w punkcie 4 Biznes-planu nie jest wystarczające do jego uznania. Kryterium innowacji procesowej podlegałoby punktacji gdyby do wniosku załączona została opinia o innowacyjności czy też inny rodzaj dokumentu, w którym dokładnie byłby opisany proces produkcji i potwierdzony jego innowacyjny charakter. W konsekwencji IZ podtrzymał ocenę KOP, że wnioskodawca w niewystarczający sposób udowodnił stopień innowacyjności procesu destylacji uznając jedynie innowację produktową w skali województwa, co zgodnie z przedmiotowym kryterium daje 0 punktów.

Organ podtrzymał też ocenę co do kryterium 11. Wyjaśnił, że podane we wniosku informacje, pozwalały na uznanie za spełniony w ramach tego kryterium warunku - zastosowanie zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych, zostały one poddane ocenie punktowej w tej kategorii. Zgodnie z treścią kryterium punktowego nr 11 - dodatkowe efekty projektu, w sytuacji przyznania oceny w tym zakresie za TIK, KOP nie mogła ponownie ocenić i przyznać punktów za nawiązanie współpracy B2B jako dodatkowy efekt projektu. W ramach kryterium punkty przyznawane będą za: 1p. - zastosowanie zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK. Premiowane będą projekty przewidujące zastosowanie nowoczesnych rozwiązań teleinformatycznych wewnątrz przedsiębiorstwa, jak również stosowanie TIK w relacjach pomiędzy przedsiębiorcą, a klientem końcowym (B2C), 1p. - wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych (innowacji nietechnologicznych). Zgodnie z definicją innowacji określoną w podręczniku OECD Podręcznik Oslo przez innowację marketingową należy rozumieć zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa. Natomiast przez innowację organizacyjną rozumiemy zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych.

Zapisy regulaminu konkursu RPSW.02.05.00-IZ.00-26-030/16, w treści dot. Kryterium 7 - dodatkowe efekty projektu zakładały poddanie pod ocenę współpracę B2B. IZ podkreśliła, że dla Beneficjenta są wiążące obowiązujące zapisy regulaminu i to nim ciąży obowiązek sporządzenia wniosku i dokumentacji aplikacyjnej zgodnie z ich treścią. KOP w karcie oceny w części C kryteria punktowe wskazała uzasadnienie dokonanej oceny "w opisie dodatkowego efektu projektu wnioskodawca zawarł informacje, kwalifikujące do zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (BP str.11)."

Odpowiadając na podniesione w proteście zarzuty wnioskodawcy co do pracy KOP w zakresie braku podania konkretnej przyczyny nie przyznania punktów oraz nie odniesienia się do współpracy B2B, organ odwołując się do poglądu wyrażonego w wyroku NSA w sprawie II GSK 3441/17 wskazał na zasady oceny projektów wynikające z art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie IŻ, KOP w karcie oceny w części C kryteria punktowe zawarła uzasadnienie zarówno do nieprzyznania punktów za stopień innowacyjności, jak również za dodatkowy efekt projektu w postaci nawiązania współpracy B2B.

Organ podkreślił, że bezsprzecznie projekt należy uznać innowację produktową na skalę regionalną. Mając na uwadze, iż wnioskodawca nie przedstawił opinii o innowacyjności, a jedynie ofertę na aparat destylacyjny od producenta tego urządzenia (...) oceniający nie mogą uznać innowacyjności procesowej (BP str. 9), załącznik 17-18. Z uwagi na uznanie innowacyjności na skalę województwa projekt w tej kategorii otrzymuje 0 punktów. W opisie dodatkowego efektu projektu wnioskodawca zawarł informacje kwalifikujące go do zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (BP str.11). Projekt otrzymuje w tej kategorii po zważeniu 4 punkty".

Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie:

- § 3 pkt. 1 i pkt. 13 oraz § 14 ust. 1 i 2 Regulaminu Jednoetapowego Konkursu Zamkniętego nr RPSW.02.05.00-IZ.00-26-255/19 w związku z kryterium punktowym nr 1 "Stopień innowacyjności projektu", kryterium punktowym nr 3 "Charakter wdrażanej innowacji" oraz kryterium punktowym nr 11 "Dodatkowe efekty projektu", zdefiniowanych w załączniku nr 7 do Regulaminu tj. Kryteriach wyboru projektów dla działania 2.5 Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP (3c), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym ustaleniu, że :

1. informacje zawarte we wniosku, w tym dołączone do wniosku dokumenty, nie pozwalają na stwierdzenie, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji procesowej stosowanej w skali kraju;

2. że informacje zawarte we wniosku nie pozwalają na stwierdzenie, że w wyniku realizacji wniosku powstaną dodatkowe efekty projektu w postaci nawiązania współpracy B2B;

2. art. 37 ust. 1 ustawy z ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1431), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a) naruszeniu zasady rzetelności oceny wniosku w taki sposób, że:

I. organ nie przeprowadził pełnej i merytorycznej weryfikacji zapisów Biznes Planu oraz dołączonych do niego dokumentów opisujących wdrażaną innowację procesową, nie podważył zawartych w nich stwierdzeń, analiz i argumentów, a ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że "można mieć zastrzeżenia co do obiektywności przedstawionych dokumentów";

II. organ bezpodstawnie zakwestionował wiarygodność i obiektywizm informacji pochodzących od producenta i dystrybutora technologii zawartej we wniosku bez przeprowadzenia weryfikacji tych informacji w dostępnych źródłach lub z wykorzystaniem osób czy instytucji dysponujących wiadomościami specjalnymi;

III. Organ nie uzasadnił na jakiej podstawie doszedł do wniosku, że wbrew informacjom i dokumentom przedłożonym we wniosku technologia destylacyjna, jaką zamierza wdrożyć skarżący nie jest innowacyjna w skali Polski.

b) naruszeniu zasady przejrzystości wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady zapewnienia wnioskodawcom dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów, w taki sposób, że w toku oceny wniosku skarżącego organ zastosował dodatkowe warunki i zastrzeżenia nie zawarte w kryteriach wyboru projektów, jak również w innych dokumentach udostępnionych uczestnikom Konkursu, to jest:

i. zastrzeżenie, że przesądzająca dla potwierdzenia innowacji produktowej lub procesowej będzie opinia o innowacyjności, a niedołączenie do wniosku takiej opinii będzie wytknięte wnioskodawcy w toku oceny jako brak utrudniający lub uniemożliwiający ocenę innowacyjności (zastosowane na etapie oceny merytorycznej};

ii. zastrzeżenie, że dokumentacja pochodząca od producentów lub dystrybutorów urządzeń nie będzie korzystała z domniemania obiektywności (zastosowane na etapie oceny merytorycznej i rozstrzygnięcia protestu);

iii. zastrzeżenie, że kryterium innowacji procesowej będzie podlegało punktacji jeżeli do wniosku zostanie załączona opinia o innowacyjności lub inny rodzaj dokumentu, w którym dokładnie zostanie opisany proces produkcji i potwierdzony zostanie jego innowacyjny charakter (zastosowane na etapie rozstrzygnięcia protestu),

wskutek czego organ nie miał formalnych podstaw do zastosowania takiej interpretacji charakteru wdrażanej innowacji oraz stopnia innowacyjności projektu, jaką przedstawił w uzasadnieniu oceny punktowej i potwierdził w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu, a przedstawione uzasadnienie oceny projektu skarżącego nie ma związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami.

Mając powyższe na względzie, Spółka na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wniosła o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, iż dokonana przez organ ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a wskazane wyżej naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik tej oceny; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym według norm przepisanych.

Uzasaniając zarzuty spółka odwołując się do zapisów części C Kryteriów Punktowych Kryteriów Oceny Projektów (3c) dla Działania 2.5, w ramach kryterium punktowego nr 1 wskazała, że weryfikacja wniosku ma następować w oparciu o zapisy wniosku oraz dodatkowe dokumenty i dane potwierdzające innowacyjność projektu. Katalog dokumentów i danych, które mogą potwierdzić innowacyjność, jest otwarty, organ nie wyłączył dokumentów pochodzących od producenta lub dystrybutora urządzenia, nie zastrzegł też, że w przypadku dokumentów pochodzących od producenta lub dystrybutora, zapisy dotyczące innowacyjności mają być potwierdzone czy też zweryfikowane dokumentem zewnętrznym, np. opinią ó innowacyjności. W kryterium nr 3 (Charakter wdrażanej innowacji) badaniu podlega, czy wniosek zakłada wdrożenie innowacji produktowej czy innowacji procesowej, przy czym możliwe i dopuszczalne jest wdrożenie w wyniku projektu równocześnie innowacji procesowej i produktowej. Przedmiotem wniosku jest dofinansowanie wprowadzenia na rynek innowacyjnego produktu, wcześniej nie wytwarzanego w przedsiębiorstwie skarżącej, z wdrożeniem innowacji procesowej. Innowacja procesowa polega na zastosowaniu systemu kondensacji oparów alkoholowych w procesie destylacji w wykorzystaniem miedzianego katalizatora. W opisie procesu w Biznes Planie spółka zawarła oświadczenie, że innowacja procesowa nie była stosowana dotąd na terenie Polski. W załączniku nr 2 do Biznes Planu przedłożyła Specyfikację "Linii technologicznej produkcji destylatorów z dnia 10 października 2017 r. opracowaną przez "M." J.M. - dystrybutora na rynek polski urządzeń firmy K., zawierającą podsumowanie wskazujące zestawienie innowacji w obrębie destylarni. W załączniku 17 do Biznes Planu przedłożyła dokument pochodzący od producenta urządzeń gorzelniczych, jakie mają być zastosowane w projekcie – K. D. z siedzibą w E.. W treści tego dokumentu zawarto opis rozwiązania technicznego, które ma być zastosowane w oferowanym urządzeniu oraz zawarto oświadczenie, że jest to rozwiązanie innowacyjne, które gwarantuje produkcję destylatów o bardzo wysokiej aromatyczności.

W sprawie poza sporem jest, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji produktowej. Spór między stronami obejmuje ustalenie czy z dokumentacji wniosku wynika, że projekt zakłada także innowację procesową, oraz jaki zasięg (jaką skalę) ma innowacja procesowa.

Zdaniem skarżącej argumentacja zawarta w ocenie wniosku oraz zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu w zakresie kryterium nr 1 i 3 narusza wymogi oceny. Organ nie podważył skutecznie wskazanej przez producenta i dystrybutora urządzeń innowacji procesowej - to jest nie wykazał, że w świetle określonych faktów i dowodów innowacja taka nie istnieje. Zarówno na etapie oceny merytorycznej jak i na etapie rozstrzygania protestu nie skorzystano z wiedzy osób lub instytucji zewnętrznych, którzy w przedmiotowym obszarze mogliby dysponować wiadomościami specjalnymi. Podniósła, że ewentualne wątpliwości w zakresie wystąpienia innowacji procesowej oceniajacy i rozstrzygający protest winni zweryfikować, zasięgając opinii osób dysponujących wiadomościami specjalnymi korzystając z uprawnienia przewidzianego w § 14 ust. 5 Regulaminu konkursu. Skoro ekspertyza nie została sporządzona organ nie ma podstawy do skutecznego zakwestionowania innowacyjności procesowej, szczególnie, gdy nie oparł swojej oceny na żadnym dokumencie patentowym, publikacji naukowej, dostępnych badaniach, wynikach wyszukiwania w bazach danych czy literaturze fachowej. Dokonując oceny organ nie wskazał na czym opiera swoje zastrzeżenia co do obiektywizmu informacji i oświadczeń pochodzących od producenta i dystrybutora urządzeń. Samo powzięcie zastrzeżeń co do obiektywności informacji nie może stanowić uzasadnienia do nieprzyznania punktów w danym kryterium, a zastrzeżenia te powinny być zweryfikowane w toku dalszych czynności sprawdzających. Jeśli takich czynności nie przeprowadzono, to zastrzeżenia należało odrzucić jako nieudowodnione. Wskazała, że na etapie sporządzania dokumentacji aplikacyjnej dokonała weryfikacji rynku urządzeń gorzelniczych w skali ogólnopolskiej. Efektem badania rynku było właśnie zawarte we wniosku stwierdzenie, że w Polsce nie ma linii destylacyjnej o takich parametrach, jak planowana do zakupu. Podważenie wiarygodności producenta i dystrybutora wystawiającego informację o planowanej do wdrożenia innowacji procesowej, bez przeanalizowania i zanegowania pod względem merytorycznym samej innowacji procesowej stanowi wprost naruszenie prawa na etapie oceny wniosku i to naruszenie mające wpływ na wynik tej oceny, skoro w efekcie odmówiono skarżącemu przyznania punktów w tym zakresie. Organ bez podstawy prawnej przesądził, że opinia o innowacyjności ma większą moc dowodową niż inne dokumenty, w tym dokumenty pochodzące od producenta i dystrybutora urządzenia. Zaprzecza to idei oceny merytorycznej wniosku, a prowadzi do oceny jakiego rodzaju dokumenty i przez kogo podpisane wnioskodawca przedłożył przy wniosku. Informacje pochodzące od producenta i dystrybutora spełniają wskazane przez organ kryteria, że innowacyjny charakter projektu muszą potwierdzać materiały opracowane przez osoby czy instytucje, które mają szeroką wiedzę, lub specjalizują się w materii, której dotyczy projekt. Spółka wskazała, że dodatkowym potwierdzeniem innowacyjności procesu destylacji i to innowacyjności w skali Polski - jest załączone do skargi oświadczenie producenta urządzenia K.D. z dnia 18 lutego 2020 r., z którego wynika wprost, że technologia katalizatora oraz destylacji w płaszczu wodnym opierają się na patentach, które nie były jeszcze wdrażane na rynku polskim. Ten i inne podobne dodatkowe dokumenty potwierdzające innowację mogły być złożone przez skarżącego, gdyby tylko Zespół Oceniający na etapie oceny projektu wskazał swoje wątpliwości co do udowodnienia innowacji procesowej i wezwał skarżącego do dokonania wyjaśnień lub uzupełnienia wniosku w trybie § 14 pkt. 12 Regulaminu Konkursu. Zakwestionowała stanowisko organu, że wnioskodawca w niewystarczający sposób udowodnił stopień innowacyjności procesu destylacji. Tak sformułowany sposób oceny projektu nie mieści się w granicach logicznego rozumowania i nie ma związku z dokumentacją konkursową.

Wyraziła pogląd, że stanowisko organu w zakresie oceny kryterium punktowego nr 1 i 3 co do braku innowacji procesowej jest oczywiście błędne i zaistniało w wyniku błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania postanowień Regulaminu Konkursu oraz zaniechania należytej, wnikliwej oceny projektu, a przez to stanowi naruszenie zasady rzetelności i przejrzystości przy wyborze projektów, o których mowa w art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej.

W zakresie kryterium punktowego nr 11 "Dodatkowe efekty projektu", podniosła, że w przedmiotowym kryterium projekt powinien otrzymać pełną liczbę punktów, bowiem spełnił wszystkie podkryteria dodatkowych efektów projektów, a w szczególności precyzyjnie wykazał w dokumentacji wniosku, że realizacja projektu doprowadzi do dodatkowego efektu w postaci nawiązania współpracy B2B. Poparł argumentację zawartą w złożonym proteście. Jako nieuzasadnione uznał stanowisko że brak współpracy B2B można wywodzić z braku innowacji procesowej na skalę krajową. Niezależnie od charakteru wdrażanej innowacji i jej zasięgu, możliwe jest nawiązanie współpracy dystrybucyjnej na skalę przynajmniej krajową, lub nawet europejską. Nawet jeśli produkt lub proces jest innowacyjny w mniejszej skali nic nie stoi na przeszkodzie do jego promowania i dystrybucji w szerszym zakresie.

W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała stanowisko prezentowane w rozstrzygnięciu protestu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.2018.1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust.1 (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo 39 ust. 1 (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów do dofinansowania spełniających warunki określone w art. 125 ust. 3 lit.a rozporządzenia ogólnego (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013). Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-13 ustawy wdrożeniowej w tym; "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).

W niniejszej sprawie konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu Jednoetapowego Konkursu Zamkniętego nr RPSW.02.05.00-IZ.00-26-255/19 przeprowadzonego w ramach Osi Priorytetowej 2 - Konkurencyjna Gospodarka, Działania 2.5 Wsparcie Inwestycyjne Sektora MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, przyjętego przez Zarząd, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się.

Spór między stronami dotyczy przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o kryteria punktowe w zakresie kryterium nr 1, nr 3 oraz 11. W konsekwencji, z uwagi na brak środków, mimo uzyskania wymaganego minimum (projekt uzyskał 59 punktów), uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr 1242/19 z 30 października 2019 r. został umieszczony na liście rezerwowej.

W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo).

Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być, zdaniem Sądu, utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokona ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie w zakresie oceny kryterium nr 1 zaistniały uchybienia, które wywarły wpływ na ocenę projektu, mogące mieć wpływ na otrzymaną ilość punktów i umieszczenie projektu na liście rezerwowej.

Według Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu przy ocenie kryterium nr 1 "stopień innowacyjności projektu" przedmiotem oceny jest, czy projekt prowadzi do wdrożenia innowacji; stosowanej w skali województwa do trzech lat – 0 punktów, stosowanej w skali kraju w okresie do trzech lat – 1 punkt, stosowanej w skali ponadkrajowej w okresie do trzech lat bądź nieznanej i niestosowanej dotychczas – 2 punkty. W ramach Działania 2.5 innowacja ma miejsce, gdy nowy lub znacząco ulepszony produkt zostaje wprowadzony na rynek albo nowy lub znacząco ulepszony proces zostaje zastosowany w produkcji, przy czym ów produkt lub proces są przynajmniej innowacyjne w skali województwa, tj. stosowane na terenie województwa Ś. nie dłużej niż trzy lata poprzedzające dzień ogłoszenia naboru. Weryfikacja nastąpi w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie, biznes planu oraz dodatkowe dokumenty i dane potwierdzające innowacyjność projektu (np. opinie o innowacyjności, dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wynik przeszukiwania baz danych, literaturę fachową). Także zapis do pkt 2-3.4 Biznes Planu wskazuje na obowiązek wykazania stopnia innowacyjności i uwiarygodnienia podanych informacji dołączonymi kopiami odpowiednich dokumentów np. opinia o innowacyjności, dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wynik przeszukiwania baz danych, literatura fachowa.

Projekt skarżącej spółki za omawiane kryterium 1 nie otrzymał żadnego punktu. Zdaniem oceniających projekt spełnia wymóg innowacyjności produktowej na skalę regionalną, natomiast z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie przedstawił opinii o innowacyjności a jedynie ofertę na aparat destylacyjny od producenta tego urządzenia, to istnieją zastrzeżenia, co do jej obiektywności. Stanowisko to zostało potwierdzone przez Instytucję Zarządzającą rozpatrującą protest. Zdaniem tego organu wnioskodawca w sposób niewystarczający udowodnił stopień innowacyjności procesu destylacji. Samo stwierdzenie przez wnioskodawcę w Biznes Planie o innowacyjności procesowej w skali co najmniej Europy nie jest wystarczające wobec nie przedstawienia opinii o innowacyjności lub innego rodzaju dokumentu, w którym dokładnie byłby opisany proces produkcji i potwierdzony jego innowacyjny charakter.

Skarżąca kwestionuje stanowisko organu, że opinia o innowacyjności ma mieć większą moc dowodową niż załączone do wniosku dokumenty pochodzące od producenta i dystrybutora urządzenia. Wskazuje, że organ nie podważył danych w zakresie innowacji procesowej podanych w Biznes Planie i załączonej do wniosku specyfikacji "linii technologicznej produkcji destylatów". Samo powzięcie zastrzeżeń co do obiektywności informacji nie może uzasadniać nie przyznania punktów w tym kryterium. Sformułowanie, że wnioskodawca w niewystarczający sposób udowodnił stopień innowacyjności procesu destylacji nie ma związku z dokumentacją konkursową i narusza wymóg przejrzystości oceny.

W ocenie Sądu zarzuty skarżącej w zakresie oceny kryterium 1 zasługują na uwzględnienie. Ocena merytoryczna projektu w zakresie tego kryterium została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Na Instytucji Zarządzającej spoczywa obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności, w zestawieniu z danymi przewidzianymi w instrukcji oceny dla danego kryterium, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów uznano, że projekt spełnił lub nie dane kryterium.

Należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że wskazanie w instrukcji oceny punktowej dokumentów i danych potwierdzających innowacyjność projektu ma przykładowy charakter. Oznacza powyższe, że innowacyjność produktową i procesową można wykazywać wszelkimi dokumentami, zaś sam brak opinii o innowacyjności, czy pozostałych wymienionych przykładowo dokumentów nie może stanowić uzasadnienia dla nie przyznania punktów za spełnienie kryterium. Zatem dokumenty pochodzące od producenta, dostawcy nie mogą być dyskwalifikowane wyłącznie z powodu powzięcia zastrzeżeń do obiektywizmu przedstawionych danych, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie wskazuje jakie konkretnie zastrzeżenia zgłasza i na podstawie jakich przesłanek brak obiektywizmu przedłożonych do wniosku dokumentów wyprowadza. Na marginesie Sąd zauważa, że opinia o innowacyjności sporządzona na zlecenie podmiotu ubiegającego się o pomoc jest, podobnie jak złożona specyfikacja dystrybutora, producenta, także dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie organu jako dokumentacja projektowa. Podkreślić należy, że w Biznes Planie (2–3.14.) skarżący przedstawił dane dotyczące poszczególnych etapów procesu produkcji ze wskazaniem elementów świadczących w jego ocenie o innowacyjnym charakterze etapu destylacji – kondensacji oparów alkoholowych destylacji w wykorzystaniem miedzianego katalizatora (2–3.4), wskazując wpływ zastosowanych rozwiązań na proces produkcji oraz ostateczny produkt. Na innowacyjność rozwiązań w tym zakresie wskazuje załączona do wniosku specyfikacja. Trudno odmówić wiedzy podmiotowi specjalizującemu się dostawie urządzeń do destylacji, zwłaszcza w sytuacji gdy zarówno w specyfikacji jak i w Biznes-planie proces został szczegółowo przedstawiony. Podważenie danych przedstawionych we wniosku w zakresie skali innowacyjności procesowej bez ich przeanalizowania i zanegowania pod względem merytorycznym, wyłącznie z uwagi na nie sprecyzowane zastrzeżenia do obiektywizmu producenta i dystrybutora stanowi o dokonaniu oceny w sposób naruszający zasadę przejrzystości i rzetelności która wymaga zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami, wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, należytym umotywowaniem dokonanej oceny przyznania bądź nie projektowi liczby punktów w ramach każdego kryterium. Organ był zobligowany poddać ocenie przedstawiony w Biznes-planie proces destylacji pod kątem wystąpienia w nim wskazywanej cechy innowacyjności, jej skali, rozważyć czy znajduje potwierdzenie w specyfikacji oraz wskazać w rozstrzygnięciu przyczyny dla których nie uznaje wskazywanej we wniosku skali innowacji.

Ma to wpływ na wynik sprawy bowiem prawidłowo przeprowadzona ocena odnośnie tego kryterium może prowadzić do przyjęcia, że sporne kryterium zostało spełnione w zakresie pozwalającym na zwiększenie punktacji. Nie mógł być natomiast brany pod uwagę dokument załączony do skargi, który nie został załączony do dokumentacji projektowej. Dokumenty złożone na etapie skargi nie mogą stanowić uzupełnienia treści wniosku, gdyż nie były znane w momencie dokonywania oceny. Nie jest też uzasadniony zarzut skargi, że Zespół Oceniający w przypadku wątpliwości co do skali innowacyjności, wbrew zapisom § 14 pkt. 12 Regulaminu Konkursu, nie wezwał skarżącej do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia wniosku. Wyjaśnić należy, że wskazany przepis ma zastosowanie na etapie oceny spełnienia kryteriów dopuszczających. Przedmiotowe kryterium jest oceniane na etapie oceny punktowej i zgodnie z jego definicją weryfikacja następuje w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie, biznes planu oraz dodatkowych dokumentów i danych potwierdzających innowacyjność projektu.

Sąd nie podziela zarzutu w zakresie oceny kryterium 11. Projekt otrzymał 4 na 5 możliwych punktów, nie otrzymał dodatkowego punktu za zadeklarowanie i wyczerpujące uzasadnienie uzyskania dodatkowego efektu, innego niż wymienione w ramach tego kryterium, który musi być zgodny z celami Działania 2.5 RPOWŚ na lata 2014-2020. Podane informacje w pkt 2-3.9 Biznes Planu dotyczące nawiązania współpracy B2B z firmami Aurore Strapart oraz Zespół Pałacowy w Kurozwękach zostało poddane ocenie punktowej jako spełniające wymóg zastosowania zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK). Przyjęcie, że nawiązanie współpracy B2B spełnia wymóg zastosowania zaawansowanych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) i przyznanie punktu w ramach tego kryterium wyłączyło, zgodnie z opisem kryterium, możliwość jego zakwalifikowania jako dodatkowego efektu. Nie może odnieść skutku odwoływanie się przez skarżącą spółkę do zasad regulujących procedurę konkursową w innym konkursie. Jak wskazano wyżej, co zasadnie podnosi organ, zasady przeprowadzenia konkursu określa Regulamin. Na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z dokumentacją konkursową i na nim spoczywa obowiązek starannego przygotowania dokumentacji konkursowej potwierdzającej wniosek. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Zatem argumentacja odwołująca się do zasad innego konkursu nie może być skuteczna.

Odnosząc się do zarzutu skargi, nie uznania przez organ innowacji procesowej w skali kraju w zakresie kryterium 3 należy wskazać, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, celem wniesienia protestu jest ponowne sprawdzenie złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryterium wyboru projektów. Wynik procedury odwoławczej ma co do zasady potwierdzić, że pierwotna ocena projektu była prawidłowa, albo doprowadzić do korekty tej oceny, jeśli była ona błędna. Zgodnie z art. 57 tej ustawy właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, oraz zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Przedmiotem protestu w rozpoznawanej sprawie nie była ocena kryterium 3 – charakter wdrożonej innowacji. Projekt otrzymał maksymalne dwa punkty z uwagi na wykazanie wprowadzenia innowacji produktowej. Skoro skarżący nie zgłaszał w proteście zarzutów dotyczących oceny przez KOP w zakresie kryterium 3 i ocena tego kryterium nie była przedmiotem rozstrzygnięcia IZ, zarzut skargi w tym zakresie nie może być przedmiotem postępowania sądowego.

Reasumując, Sąd uznał, że ocena projektu w zakresie kryterium nr 1 została przeprowadzona w sposób naruszający zasadę przejrzystości i rzetelności, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny wniosku skarżącej skoro otrzymując 59 punktów projekt znalazł się na liście rezerwowej. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie oceny projektu odnośnie kryterium nr 3, nr 11, z przyczyn wskazanych wyżej nie mogły być uwzględnione.

Rozpoznając sprawę ponownie Instytucja Zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, dokona ponownej oceny projektu we wskazanym zakresie,

eliminując dotychczasowe naruszenie prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 697 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł stosownie do § 14 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U 2018.265 tj.) oraz opłata od pełnomocnictwa.