Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 513/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1-5, art. 61 ust. 3, art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Spółki A kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P., po rozpoznaniu wniosku P. Spółka z o.o. w W. z 2 sierpnia 2021 r., decyzją z dnia 18 października 2021 r., nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej "[...] o mocy do 1 MW z niezbędną infrastrukturą techniczną na części dz. nr [...], obręb ewid. D. , gmina P..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że inwestor nie wykazał spełnienia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503), dalej określanej też jako "u.p.z.p.", które mówią o tym, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu musi być wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Zdaniem organu, do wniosku nie został dołączony dokument, który gwarantuje wykonanie uzbrojenia terenu, a co za tym idzie nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Jednocześnie organ przywołał art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. i stwierdził, że zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P., obszar objęty wnioskiem nie jest przeznaczony na lokalizację odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Nie ustalono również stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. Nie sporządzono również planu miejscowego.

Od ww. decyzji P. Spółka z o.o. wniosła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:

- art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a) oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędną ich interpretację, co doprowadziło do uznania, że inwestor nie spełnił warunku dotyczącego wykazania, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające do zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem;

- art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy a zwłaszcza faktu, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest niewystarczające dla zamierzenia budowlanego, podczas gdy z przedłożonej przez E. S.A. informacji dotyczącej oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej E. S.A. Oddział w K. dla obiektu: [...] w lokalizacji: [...] dz. nr [...] gm. P. wynika, że E. zapewni dostawę energii elektrycznej dla tego obiektu, natomiast nie zapewni odbioru energii wytwarzanej przez elektrownię;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, iż strona planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach, dla których istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego w sytuacji, w której z zebranego w sprawie materiału nie wynika, by uzbrojenie terenu w zakresie wystarczającym dla zamierzenia budowlanego w przyszłości nie mogło być wykonane.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2a, art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło przepisy art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 u.p.z.p., a następnie wskazało, że podziela stanowisko organu I instancji odnośnie braku wykazania przez stronę spełnienia wymogu zapewnienia wystarczającego dla zamierzenia uzbrojenia terenu. Warunek "wystarczającego uzbrojenia" terenu musi być odniesiony do możliwości obsługi planowanej inwestycji. Wynika to również z przywołanego przez odwołującą się Spółkę art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, wniosek o ustalenie warunków zabudowy winien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, do których niewątpliwie należy odbiór wyprodukowanej energii, bowiem bez tego inwestycja nie może funkcjonować. W przypadku farm fotowoltaicznych konieczne jest przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w celu zarówno dostawy energii, jak i odbioru produkowanej energii. Należy zatem uzyskać warunki przyłączenia oraz zawrzeć umowę o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Procedurę przyłączenia wytwórców OZE do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego reguluje art. 7 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833 ze zm.). Kolegium wskazało, że wymagane oświadczenie o zapewnieniu dostaw paliw gazowych lub energii oraz warunkach przyłączenia obiektu budowlanego do sieci winno być wydane, o ile przedsiębiorstwo faktycznie zapewni dostawy energii, a nie automatycznie, pod warunkami, w tym technicznymi, niezależnymi od wnioskodawcy. Obwarowany warunkami obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o to przyłączenie, występuje z mocy samego prawa (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne) i nie jest tu konieczne żadne zapewnienie (obowiązek ten nie jest uzależniony od woli przedsiębiorstwa). Natomiast wydanie oświadczenia o gwarancji uzależnione jest od faktycznych możliwości. W ocenie Kolegium, oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 14 ww. ustawy winno być wydane, gdy możliwości techniczne zostaną potwierdzone, gdyż w przeciwnym razie oświadczenie nie stanowiłoby faktycznie żadnej gwarancji i byłoby tylko potwierdzeniem ustawowego obowiązku z art. 7 ust. 1.

W przedmiotowej sprawie taka dostępność infrastruktury technicznej (uzbrojenia) nie została wykazana, gdyż przedsiębiorstwo energetyczne nie zbadało technicznych możliwości przyłączenia do sieci, a w kwestii odbioru energii w ogóle się nie wypowiedziało. Analiza przedłożonego przez skarżącą Spółkę oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanego obiektu pozwała poczynić ustalenia, że wymagane gwarancje nie zostały przedłożone. E. S.A. pismem znak: [...] z dnia 12 lipca 2021 r. oświadczyła, że zapewni dostawę energii elektrycznej dla planowanego obiektu o mocy przyłączeniowej do 10 kW - czyli wyłącznie pobór energii. Oświadczenie zawiera zastrzeżenie, że nie obejmuje odbioru energii wytwarzanej przez elektrownię. Nie bez znaczenia pozostaje również zastrzeżenie, że zapewnienie to jest wiążące w przypadku, gdy istnieć będą techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci. De facto zatem wykonanie właściwego uzbrojenia terenu nie zostało w ogóle zagwarantowane. Gwarancja bowiem, to poręczenie, że coś na pewno nastąpi. Tu natomiast zapewnienie dostawy energii jest obwarowane licznymi warunkami, również natury technicznej. Zatem przedłożone oświadczenie nie spełnia celu art. 61 ust. 1 pkt. 3 u.p.z.p., jakim jest zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Nie jest pewne, czy istnieje techniczna możliwość wykonania niezbędnego uzbrojenia. Należy zatem stwierdzić, że nie został spełniony warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 u.p.z.p.

Na marginesie Kolegium zauważyło, że strona złożyła do akt kopię ww. oświadczenia z dnia 12 lipca 2021 r., która została poświadczona za zgodność z oryginałem przez prokurenta Spółki, a zatem niezgodnie z art. 76a § 2 K.p.a. W tej sytuacji organ I instancji winien wezwać stronę do uzupełnienia braków. Kolegium odstąpiło jednakże od wezwania strony do przedłożenia oryginału dokumentu, bowiem dokument ten i tak nie potwierdza spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., a przedłożenie oryginału nie zmieni tej okoliczności.

Następnie Kolegium przytoczyło i wyjaśniło treść przepisów art. 79a K.p.a. stwierdzając, że organ I instancji zaniechał obowiązku w nim określonego. Wprawdzie wezwał stronę do usunięcia braków formalnych pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r., niemniej ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia braku wykazania wniesienia stosownej opłaty skarbowej. Natomiast zawiadamiając, przed wydaniem decyzji, o zakończeniu postępowania dowodowego w trybie art. 10 § 1 K.p.a. nie wskazał przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane i nie poinformował, że może to skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Niemniej jednak Spółka na etapie odwoławczym również nie uzupełniła wniosku i w dalszym ciągu nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p., tj. nie wykazała, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego.

Kolegium nie podzieliło stanowiska odwołującej się Spółki, jakoby tzw. pro unijna wykładnia prawa krajowego miała skutkować, co do zasady, zawsze korzystną dla inwestora wykładnią prawa.

Odnosząc się natomiast do kwestii wymogu ustalenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy rozmieszczenia przewidywanych obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, na który to wymóg powołał się organ I instancji, Kolegium wskazało, że przepisy regulujące tę kwestię uległy zmianie na mocy art. 5 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1873) już po wydaniu zaskarżonej decyzji i od 30 października 2021 r. obowiązują w zmienionej formie, co jest istotne dla rozstrzygnięcia. Ustawa zmieniająca nie przewidziała stosowania przepisów w brzmieniu dotychczasowym dla spraw wszczętych i niezakończonych o ustalenie warunków zabudowy. Regulacja art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w brzmieniu sprzed zmiany, uniemożliwiała posadowienie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej próg wskazany w art. 10 ust. 2a, tj. 100 kW bez odpowiedniego uwzględnienia w studium. Celem ustawodawcy było, by urządzenia wytwarzające energię z OZE o znacznej mocy były sytuowane w sposób planowy i przemyślany, przez co należy je już przewidzieć w studium, a urządzenia o mniejszych mocach mogły być lokalizowane na zasadach ogólnych, bez potrzeby ustalania ich rozmieszczenia w studium. W celu promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, ustawodawca zwiększył ww. próg oraz wprowadził wyłączenia od tej zasady. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., wymóg uwzględnienia w studium dotyczy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, z wyłączeniem wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz urządzeń innych niż wolnostojące. Inwestycja będąca przedmiotem wniosku nie spełnia przesłanek wyłączenia, bowiem wprawdzie jej moc została określona jako 1MV (co stanowi 1000 kW), ale teren objęty wnioskiem jest zlokalizowany na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy bonitacyjnej IVa, co wynika z przedłożonej mapy. Zatem, pomimo zmiany ww. przepisów w toku postępowania, aktualne jest stwierdzenie organu I instancji, że w świetle art. 10 ust. 2a u.p.z.p. obszar objęty wnioskiem nie jest przeznaczony na lokalizację przedmiotowej inwestycji.

P. Spółka z o.o. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości formułując następujące zarzuty:

I. Naruszenia prawa procesowego, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza faktu, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest niewystarczające dla zamierzenia budowlanego, podczas gdy z przedłożonej przez E. S.A. informacji dotyczącej oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej E. S.A. Oddział w K. dla obiektu: [...] w lokalizacji [...] dz. nr. [...] gm. P. wynika, że E. zapewni dostawę energii elektrycznej o mocy przyłączeniowej do 10 kW, natomiast nie zapewni odbioru energii wytwarzanej przez elektrownie;

b) art. 7, art. 77 1, art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, iż strona planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach, dla których istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowalnego w sytuacji w której z zebranego w sprawie materiału nie wynika, by uzbrojenie terenu w zakresie wystarczającym dla zamierzenia budowlanego w przyszłości nie mogło być wykonane;

c) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, iż interes społeczny przemawia za wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, ponieważ rozwój odnawialnych źródeł energii uzasadniony jest potrzebami społeczeństwa w szczególności jeżeli weźmiemy pod uwagę ciągłe zapotrzebowanie na energię elektryczną i rozwój technologii odnawialnych źródeł energii jakim jest energia fotowoltaiczna, które posiadają szereg zalet powodujących ich wyższość nad źródłami konwencjonalnymi, takich jak:

- powszechność,

- brak negatywnego oddziaływania na środowisko,

- brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i otaczającej fauny oraz flory,

- redukcja zużycia paliw kopalnych,

- zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do środowiska,

II. Naruszenia prawa materialnego, tj.:

a) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędną ich interpretację co doprowadziło do uznania, że Inwestor nie spełnił warunku dotyczącego wykazania, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające do zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem;

b) art. 61 u.p.z.p. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy w przypadku gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem.

W związku z postawionymi zarzutami, na podstawie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej określanej jako "P.p.s.a.", skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej skargi w całości,

2) art. 135 P.p.s.a. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji,

3) art. 200 P.p.s.a. wniosła o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 329 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

W dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowiące podstawę prawną jej wydania przepisy, miały następującą treść.

Według art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

W myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że planowane zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie farmy fotowoltaicznej zalicza się do instalacji odnawialnych źródeł energii określonych w ww. przepisie.

Zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów.

Analiza obowiązujących wyżej przepisów oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy za zasadny nakazuje uznać zarzut skargi o poczynieniu przez organ niewłaściwych ustaleń wynikających z wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego w kontekście oceny spełnienia przez stronę przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Zdaniem organu, inwestor nie wykazał, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu w zakresie energii elektrycznej jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Tymczasem, w aktach sprawy znajduje się pismo E. S.A. Oddział w K. z dnia 12 lipca 2021 r., w którym ww. Spółka podała m.in., że "Działając na podstawie art. 7 ust. 14 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. roku - Prawo energetyczne (Dz. U. nr 54 poz. 348 z późn. zm.) E. SA oświadcza, że zapewni dostawę energii elektrycznej dla obiektu: [...], w lokalizacji[...] dz. nr [...], gm. P. o mocy przyłączeniowej do 10 kW. Zapewnienie nie obejmuje części związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej, a wyłącznie pobór energii elektrycznej z sieci E. S.A." W dalszej części pisma wskazano wymagania jakie należy spełnić do określenia warunków przyłączenia, samego przyłączenia i zawarcia umowy przyłączenia.

Podkreślić należy, że podstawą złożenia ww. oświadczenia był powołany w nim przepis art. 7 ust. 14 ustawy Prawo energetyczne, który stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek wydać, na wniosek zainteresowanego, oświadczenie, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego, o zapewnieniu dostaw paliw gazowych lub energii oraz warunkach przyłączenia obiektu budowlanego do sieci. W ocenie Sądu, zacytowany wyżej fragment pisma z dnia 12 lipca 2021 r. zawiera wymagane prawem oświadczenie o zapewnieniu przez przedsiębiorstwo energetyczne dostaw energii elektrycznej.

Odnosząc się do wyrażonego przez Kolegium oczekiwania, aby oświadczenie takie obejmowało również oświadczenie przedsiębiorstwa energetycznego o zapewnieniu odbioru wyprodukowanej przez instalacje energii elektrycznej Sąd stwierdził, że jest ono nieuzasadnione. Pomimo powołania się na ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716 ze zm.) organ nie zwrócił należytej uwagi na fakt, że przepisy ustawy Prawo energetyczne należą do tej grupy przepisów odrębnych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i należało je poddać dokładnej analizie.

Stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy. Co istotne, zgodnie z art. 7 ust. 8d pkt 1 ustawy Prawo energetyczne, do wniosku o określenie warunków przyłączenia podmiot, o którym mowa w ust. 8a (ubiegający się o przyłączenie źródła energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej - dopisek Sądu), dołącza w szczególności, w przypadku przyłączania do sieci źródeł innych niż mikroinstalacje - wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości określonej we wniosku, jeżeli jest ona wymagana na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z powyższego wynika, że przyłączenie do sieci elektroenergetycznej może nastąpić po złożeniu wniosku o określenie warunków przyłączenia, którego obligatoryjnym elementem jest decyzja o warunkach zabudowy. Dopiero po złożeniu takiego wniosku przedsiębiorstwo energetyczne ustala, czy istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci. W przypadku inwestycji związanej z budową farmy fotowoltaicznej nie ma możliwości określenia przez przedsiębiorstwo energetyczne warunków przyłączenie do sieci przed wydaniem decyzji o ustalenie warunków zabudowy. Na tą specyfikę słusznie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 520/22).

Podsumowując, złożone przez stronę skarżącą pismo E. S.A. z dnia 2 sierpnia 2021 r. zawierało wymagane prawem oświadczenie o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Natomiast w kontekście przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo energetycznej, prawnie nieuzasadnione było oczekiwanie organu do przedstawienia przez skarżącą oświadczenia o zapewnieniu poboru wytwarzanej energii elektrycznej.

Drugą przeszkodą, która według organu uniemożliwiała ustalenie warunków zabudowy zgodnie z oczekiwaniem strony było to, że obszar objęty wnioskiem nie jest przeznaczony na lokalizację farmy fotowoltaicznej w myśl art. 10 ust. 2a u.p.z.p.

Zgodnie z ww. przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:

1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne;

2) urządzeń innych niż wolnostojące.

W ocenie Sądu, przytoczony przepis i określone w nim uwarunkowania nie mają jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy. W tym zakresie skład orzekający w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, w którym wskazano, że "Dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Co prawda oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ich treść jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym. Poza tym ustalenia zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (określanym mianem aktu polityki planowania przestrzennego oraz aktem kierownictwa wewnętrznego i niebędącym, w myśl art. 9 ust. 5 u.p.z.p., aktem prawa miejscowego, wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (zob. art. 9 ust. 4 u.p.z.p.), nie mogą z uwagi na ich wewnętrzy charakter wiązać organu wydającego decyzję administracyjną. Ta bowiem jest wydawana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących".

Z powyższych względów rozważania i wnioski organu w kontekście przeznaczenia terenu w studium na budowę farmy fotowoltaicznej i ewentualnego wyłączenia stosowania przepisu art. 10 ust. 2a u.p.z.p., były chybione. Przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. jest kierowany do organów przygotowujących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie zaś do organów umocowanych do wydania decyzji o warunkach zabudowy, dla których to decyzji przesłanki zostały określone w art. 61 i następnych u.p.z.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, które wynikało z błędnej ich wykładni i zastosowania, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, że tożsamych uchybień dopuścił się również organ I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi (500 zł) oraz udział ustanowionego przez stronę skarżącą pełnomocnika (480 zł), Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wykładni przepisów prawa przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl.