Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1119/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt. 2, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 września 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Ł. (Ł.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 września 2016 r.


UZASADNIENIE

P.Ł. reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata T. G. pismem z dnia [...] r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu tego wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, P.Ł. oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, 15-letnim synem i dwiema córkami w wieku 12 i 5 lat, a ich źródłem utrzymania po zlikwidowaniu prowadzonej przez skarżącego działalności jest gospodarstwo rolne położone w [...], z którego uzyskiwany dochód wynosi [...] zł. Dodatkowo na małoletnie córki A. i W. otrzymuje z tytułu rządowego programu "Rodzina 500+" świadczenie w łącznej kwocie [...] zł. Wskazano, iż żona skarżącego uruchomiła w ostatnim czasie własną działalność pod firmą ,,A’’, jednakże działalność ta nie przynosi jeszcze żadnych dochodów. Tymczasem wydatki, które zobowiązani są ponosić obejmują: opłaty za mieszkanie ([...] zł), zakup żywności ([...] zł), leków ([...] zł – [...] zł), odzieży ([...] zł) oraz środków czystości ([...] zł).

Nadto w rubryce nr 7 formularza jako składniki posiadanego majątku wymieniono: gospodarstwo rolne o pow. ok. [...] ha wraz z domem o pow. ok. [...] m2 oraz budynkiem gospodarczym i żywym inwentarzem (krowy, trzoda chlewna, drób). Natomiast w celu uzupełnienia podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono kserokopie następujących dokumentów źródłowych: decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego, zaświadczenia z rejestru mieszkańców, dokonywanych z rachunku J. Ż. przelewów bankowych dotyczących opłat za internet [...] ([...] zł), abonament telewizyjny w [...] Sp. z o.o. ([...] zł), telefon w sieci [...] Sp. z o.o. ([...] zł i [...] zł), czynsz ([...] zł), internet mobilny ([...] zł), gaz ([...] zł), podatek rolny, leśny i od nieruchomości [...] zł – rata), umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, decyzję o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, które wynosi [...] zł, wydruk z CEIDG potwierdzający fakt zaprzestania prowadzenia działalności pod firmą "B" P.Ł. z dniem [...] r., zeznania podatkowe skarżącego i jego żony za 2015 r., deklaracje VAT-7 związane z prowadzoną przez żonę skarżącego działalnością wraz z podatkową księgą przychodów i rozchodów.

Dodatkowo w piśmie z [...] r. skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie tylko gospodarstwo oparte wyłącznie na hodowli żywego inwentarza i to nie przynosi dochodów. Ponadto nie posiada, podobnie jak jego żona, kont bankowych. Jedyny rachunek, który posiadali został im zajęty przez organ egzekucyjny (blokada rachunku z dnia [...] r.). Dlatego też opłaty dokonują za pośrednictwem przelewów dokonywanych z rachunku należącego do J.Ż. zamieszkałej pod tym samym adresem.

Postanowieniem z dnia 28 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że Strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że rzeczywiście spełnia przesłanki uwzględnienia wniosku w całości, a wyjaśnienie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] r. oraz przedłożona dokumentacja źródłowa nie korespondowały z treści formularza PPF.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik P. Ł. pismem z dnia [...] r. wniósł sprzeciw, żądając uwzględnienia swojego wniosku oraz zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

W uzasadnieniu sprzeciwu strona polemizowała z ustaleniami dokonanymi w postanowieniu referendarza sądowego, podkreślając, że wszystkie istotne okoliczności zostały przez nią wskazane, a dokumenty żądane przez referendarza sądowego zostały przekazane do akt sprawy.

Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] roku omyłkowo wskazano, iż skarżący nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem jego dochody oparte są na chowie lub hodowli zwierząt w ramach gospodarstwa rolnego położonego w gm. C. i ich kwota netto wynosi kształtują się na poziomie ok. [...] zł rocznie, przy czym dla gospodarstwa rolnego nie jest prowadzona szczegółowa księgowość.

Wyjaśniono także, iż mieszkanie mieszczące się pod adresem ul. [...], nie jest własnością skarżącego, a z właścicielem mieszkania wiąże skarżącego jedynie umowa najmu, a z tego tytułu (czynszu najmu) wraz z opłatami z tytułu mediów ponosi stałe wydatki w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Pełnomocnik wskazał, że Sąd nie zobowiązywał skarżącego do przedstawienia umowy najmu ani też innego dowodu na okoliczność tego, czy przedmiotowe mieszkanie stanowi własność skarżącego.

W sprzeciwie podkreślono, że skarżący zgodnie z prawdą wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z żoną A. oraz dziećmi P., W. i A. Wymienione osoby pozostają na utrzymaniu skarżącego. Pełnomocnik P. Ł. o podnosił, iż osoby trzecie zameldowane pod adresem ul. [...] nie pozostają na trzymaniu skarżącego, w związku z czym nie zostały wskazane w urzędowym formularzu jako osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji źródłowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Należy zaznaczyć, P. Ł., składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącego, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W samym sprzeciwie zawarta jest jedynie polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego. Pełnomocnik P. Ł. podniósł, iż dochód Skarżącego miesięcznie wynosi [...] zł i obejmuje [...] zł z tytułu działalności wytwórczej w rolnictwie oraz kwotę [...] zł z świadczenia wychowawczego na dwie małoletnie córki. Wyjaśniono, w piśmie z dnia [...] roku omyłkowo wskazano, iż skarżący nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem jego dochody oparte są na chowie lub hodowli zwierząt w ramach gospodarstwa rolnego położonego w gm. C. i ich kwota netto wynosi kształtują się na poziomie ok. [...] zł rocznie, przy czym dla gospodarstwa rolnego nie jest prowadzona szczegółowa księgowość.

Zdaniem Sądu informacje zawarte w wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów pomocy złożonego przez P. Ł. nie zostały przekonywująco umotywowane oraz udokumentowane. Wątpliwości Sądu nadal budzi kwestia wysokości dochodów Skarżącego z tytułu działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem nawet zakładając, iż wskazanie, że dochód ten kształtuje się w wysokości [...] zł rocznie stanowi kolejną omyłkę profesjonalnego pełnomocnik i wynosi [...] zł miesięcznie to dochód ten nie został w żaden sposób udokumentowany.

Wątpliwości dotyczące lokalu mieszkalnego znajdującego się w [...] przy ulicy [...] również nie zostały rozstrzygnięte. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dowodu na okoliczność tego, czy przedmiotowe mieszkanie stanowi własność skarżącego, czy też nie.

Podkreślić trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy dokonać rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu nie tylko osobistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, ale również osób, z którymi skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również małżonka wnioskodawcy.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie podane w treści urzędowego formularza dane nie pokrywały się z przedłożoną do akt dokumentacją źródłową. Również wysokość wskazanych przez skarżącego wydatków nie została w żaden sposób udokumentowana, mimo wystosowanego w tym przedmiocie wezwania, podczas gdy kwota ta budzi istotne wątpliwości, albowiem przedłożone do akt dokumenty źródłowe dotyczące opłat za tzw. media nie pokrywają się z kwotą wskazaną w treści urzędowego formularza i co istotne wraz z pozostałymi wydatkami związanymi z zakupem odzieży, żywności i środków czystości przekraczają kwotę deklarowanego dochodu. W ślad za referendarzem sądowym podkreślić trzeba, iż niemożliwe jest aby wydatki przewyższały uzyskiwane dochody, zwłaszcza, gdy dodatkowe źródła utrzymania nie zostały w żaden sposób podane, gdyż jak ustalono prowadzona przez żonę skarżącego działalność gospodarcza od 2015 r. przychodu nie przynosi, generuje jedynie wydatki związane z obsługą biura rachunkowego.

Wątpliwości wskazane w postanowieniu z dnia 28 września 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy są nadal aktualne, a wyjaśnienie Skarżącego nie były wystarczające do wolnego od wątpliwości ustalenia jego kondycji finansowej i możliwości płatniczych, nadto nie zostały poparte żadnymi dowodami.

Konkludując Sąd stanął na stanowisku, iż słusznie rozpoznający sprawę uznał, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jego oświadczenie o wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji materialnej, w której się znajduje. Tym bardziej, że poza wydatkami, które przy piśmie z dnia [...] r. zobrazowano, a dotyczącymi mieszkania przy ul. [...], zobowiązany jest ponosić jeszcze inne wydatki dotyczące utrzymania nieruchomości, którą dzierżawi, czyli opłacać nie tylko podatek rolny, leśny, czy podatek od nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł (czyli po [...] zł rata) ale również dokonywać opłat za tzw. media związane z utrzymaniem położonego w Gminie C. budynku mieszkalnego, które nie zostały w żaden sposób podane, mimo tego iż niewątpliwie muszą być ponoszone.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.