Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1163/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 43, art. 80, art. 7 i art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. S. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujący stan faktyczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., jako właściwy miejscowo organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego z 16 listopada 2007 r., prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego – J. S.. Przedmiotem egzekucji były zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Zawiadomieniem z 6 grudnia 2007 r. organ egzekucyjny zajął rachunki bankowe Skarżącego w szeregu banków. Okazało się, iż posiadał on rachunki w Banku H. SA, B. Banku SA i Banku P. SA.

Zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały przesłane na wskazany przez Skarżącego adres zamieszkania, tj. W., ul. S. [...]. Korespondencję 12 grudnia 2007 r. odebrał A.D., który złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru (k.87-88).

Ponadto, 27 grudnia 2007 r. zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla zobowiązanego doręczono pełnomocnikowi Skarżącego – doradcy podatkowemu R. O..

Skarżący, w imieniu którego działał pełnomocnik, 7 stycznia 2008 r. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Powołał się na art. 33 ust. 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z póżn. zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Jego zdaniem zastosowano środek egzekucyjny o represyjnym charakterze, co naruszało wyrażoną w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasadę stosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. Naruszenie to wyrażało się w przesłaniu zawiadomień o zajęciu do 22 banków, w których teoretycznie mógł on posiadać rachunek. W piśmie uzupełniającym zarzuty, wniesionym 10 stycznia 2008 r. (k. 98), Skarżący podniósł przedawnienie egzekwowanego zobowiązania podatkowego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), a także niedopuszczalność egzekucji.

Zdaniem Skarżącego nie doręczono mu skutecznie odpisu tytułu wykonawczego, ponieważ A.D. nie był umocowany do odbioru korespondencji. Natomiast doradca podatkowy R. O. w postępowaniu egzekucyjnym nie miał pełnomocnictwa. Skoro zaś tytuł wykonawczy nie został doręczony, nie zastosowano skutecznie środka egzekucyjnego, a tym samym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przedawniło się ono 31 grudnia 2007 r.

Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie uznał za zasadny zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Wskazał, że zawiadomienia o zajęciu oraz tytuł wykonawczy doręczono pełnomocnikowi Skarżącego. Zdaniem organu egzekucyjnego zastosowany środek egzekucyjny był najmniej uciążliwy dla Skarżącego, który nie wskazał innych wierzytelności mogących być przedmiotem egzekucji. Nie uczynił tego także wierzyciel. Poborca nie mógł dokonać czynności pod wskazanym adresem, ponieważ w różnych porach dnia lokal był zamknięty. Ponadto do dnia rozpatrzenia zarzutów banki nie przekazały żadnych kwot z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunkach. Zdaniem organu egzekucyjnego nie było również zasadne żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W zażaleniu na to postanowienie Skarżący podniósł, że nieuwzględnienie zarzutów było bezpodstawne. Postępowanie egzekucyjne należało umorzyć z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skarżący ponowił argumentację o nieskutecznym doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego, odebranego przez A.D. i o braku umocowania doradcy podatkowego do działania w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Skarżącego czynność wprawdzie została dokonana przed upływem terminu przedawnienia, ale powiadomienie podatnika o tej czynności nie zostało dokonane przed 31 grudnia 2007 r., kiedy to zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego umorzył postępowanie pierwszej instancji. Stwierdził, że Skarżący nie dochował 7 dniowego, liczonego od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).

Organ odwoławczy uznał zasadność twierdzenia Skarżącego, iż doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciach pełnomocnikowi nie było skuteczne, ponieważ pełnomocnictwa udzielono dopiero 3 stycznia 2008 r.

Dokumenty te skutecznie doręczono natomiast na adres Skarżącego. Odebrał je 12 grudnia 2007 r. A.D., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co w świetle art. 43 K.p.a. należało uznać za zgodne z prawem. Od tej daty należało liczyć termin do złożenia zarzutów, który upłynął 19 grudnia 2007 r. Wniesienie zarzutów 3 stycznia 2008 r. uchybiło temu terminowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 listopada 2008 r. sygn. akt. III SA/Wa 1694/08 uchylił powyższe postanowienie. Stwierdził, iż w potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczyciel nie wskazał, czy A.D. jest domownikiem, sąsiadem lub dozorcą domu. Sąd za konieczne uznał zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia czy A.D. był osobą właściwą do odbioru przesyłki, tj. jedną z osób wymienionych w art. 43 K.p.a. albo może Skarżący udzielił mu pełnomocnictwa do odbioru przesyłki. Zdaniem Sądu organ winien zwrócić się do właściwego urzędu pocztowego celem uzyskania informacji w tym zakresie.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Ponownie uznał zarzuty za wniesione z uchybieniem terminu liczonego od skutecznego doręczenia Skarżącemu zawiadomień o zajęciach i odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce 12 grudnia 2007 r. A.D. pokwitował odbiór przesyłki i zobowiązał się oddać ją adresatowi. Spełnione zostały wszystkie przesłanki doręczenia decyzji i nie zmieni tego, jak wskazał Sąd Administracyjny, brak zaznaczenia przez doręczyciela, w jakiej roli wystąpił A.D. (domownik, sąsiad, pełnomocnik).

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż A.D. jest domownikiem Skarżącego. W oparciu informację wynikającą z akt rejestrowych A.D., znajdujących się w Urzędzie Skarbowym W., ustalił że jego adresem zamieszkania i do korespondencji jest ul. S. w W.. Adres ten był również właściwy w dniu odbioru przez niego przedmiotowej przesyłki. Ten sam adres zamieszkania wskazał również Skarżący. W ocenie organu odwoławczego trudno stwierdzić, aby dwie osoby mające ten sam adres zamieszkania, czyli mieszkające w tym samym lokalu, nie były domownikami.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że nie wystąpił do doręczyciela z reklamacją przedmiotowej przesyłki, ponieważ upłynął termin złożenia takiej reklamacji. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz.U. Nr 183, poz. 1795, z późn. zm.) reklamację można złożyć w terminie 14 dni od daty nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego, nie później jednak niż w terminie 12 miesięcy od dnia ich nadania.

Organ odwoławczy przyjął zatem, że Skarżącemu doręczono odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych 12 grudnia 2007 r., w trybie art. 43 K.p.a. Liczony od tej daty termin na złożenie zarzutów upłynął 19 grudnia 2007 r. Wniesienie zarzutów 3 stycznia 2008 r. uchybiło terminowi.

Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 712/99, w którym wyrażono pogląd, że jeżeli organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty pomimo uchybienia terminu, organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie.

W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 43 K.p.a. przez uznanie za skuteczne doręczenia odpisu tytułu wykonawczego 12 grudnia 2007 r., podczas gdy dokument ten odebrała osoba nieuprawniona, a także naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie, czy osoba która odebrała przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego jest domownikiem w rozumieniu art. 43 K.p.a.

W opinii Skarżącego możliwość zastosowania przewidzianej w art. 43 K.p.a. instytucji doręczenia zastępczego, istnieje tylko w sytuacji, gdy organ podjął próbę osobistego doręczenia pisma i w toku takiego doręczenia uznał, że strony postępowania nie zastał. Pismo może być wówczas doręczone innej osobie – domownikowi – w tym akurat momencie znajdującej się w lokalu wskazanym jako adres do doręczeń strony, o ile osoba ta – składając podpis na potwierdzeniu doręczenia – wprost zobowiąże się do przekazania przesyłki adresatowi.

Skarżący podniósł, że odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych nie zostały doręczone domownikowi znajdującemu się w lokalu wskazanym jako adres do doręczeń. A.D. odebrał je w placówce pocztowej na podstawie awizo. Doręczenia nie dokonano zatem skutecznie.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, w świetle którego domownikami w rozumieniu art. 43 K.p.a. są jedynie krewni i powinowaci adresata, Skarżący wywiódł, że adres podany dla celów rozliczeń podatkowych, tożsamy z jego adresem, nie wystarcza do uznania A.D. za domownika. Ustawodawca celowo w treści art. 43 k.p.a. nie posłużył się pojęciem meldunku lub miejsca zamieszkania, a szerszym pojęciem "domownik". Praktyka dowodzi bowiem, iż nawet miejsce zamieszkania podane urzędowi skarbowemu nie jest równoznaczne z byciem domownikiem, czyli osobą bliską, której winno zależeć na należytym reprezentowaniu interesów adresata.

Skarżący podniósł też, że z dokumentacji stanowiącej podstawę zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby A.D. podjął się oddania przesyłki adresatowi, co Sąd uznał za warunek jej skutecznego doręczenia.

Ponadto A.D. nie dysponował pełnomocnictwem do reprezentowania Skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego. Nie był też pełnomocnikiem do odbioru korespondencji ustanowionym w urzędzie pocztowym. Odbiór korespondencji przez A.D. nie mógł więc być uznany za odbiór skuteczny, pociągający za sobą skutki prawne na gruncie przepisów K.p.a. oraz u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Za niezrozumiałe uznał powoływanie się na brak pełnomocnictwa A.D. do odbioru korespondencji, ponieważ przesyłkę wysłano na nazwisko Skarżącego i na podany przez niego adres, nie zaś na nazwisko A.D. (tylko wtedy można mówić o pełnomocniku). Przepisy K.p.a. nie wprowadzają wymogu posiadania takiego pełnomocnictwa w przypadku doręczenia zastępczego, pozwalając na doręczenie pisma podmiotowi innemu niż zobowiązany.

Wprowadzenie instytucji doręczenia zastępczego miało na celu uniemożliwienie stronie unikania w nieskończoność odbioru korespondencji, prowadzącego do niemożności wszczęcia i prowadzenia postępowania. Skoro Skarżący podał organowi adres miejsca zamieszkania, powinien liczyć się z faktem, że na adres ten będzie kierowana korespondencja.

W ocenie organu chybione i niezasadne w świetle art. 39 i art. 43 K.p.a., było twierdzenie o konieczności osobistego doręczenia korespondencji przez organ egzekucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd uznał za zasadne.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uchylające postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i umarzające postępowanie organu pierwszej instancji.

Spór stron dotyczył prawidłowości zastosowania instytucji doręczenia zastępczego unormowanej w art. 43 K.p.a., którego przepisy mają zastosowanie do doręczeń dokonywanych w postępowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a.

Przepis art. 43 K.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie, w której zapadł już wyrok tut. Sądu z 4 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1694/08. Wyrokiem tym Sąd uchylił poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zawierające takie same rozstrzygnięcie, jak oceniane w niniejszej sprawie.

Wyrok ten stał się prawomocny, jako że żadna ze stron nie złożyła skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Rozważyć zatem należało zakres związania Dyrektora Izby Skarbowej oraz składu orzekającego w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w powyższym wyroku, a także ocenić, czy orzekając ponownie organ odwoławczy zastosował się do tej oceny.

Powodem uchylenia postanowienia z [...] kwietnia 2008 r. był brak ustaleń, które pozwalałyby na bezsporne stwierdzenie, że odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomień o zajęciach doręczone zostały Skarżącemu skutecznie z uwagi na prawidłowe zastosowanie tzw. doręczenia zastępczego. Doręczyciel nie wskazał bowiem, czy kwitujący odbiór przesyłki A.D. był domownikiem, sąsiadem lub dozorcą domu, albo też np. dysponował pełnomocnictwem do odbioru korespondencji w imieniu Skarżącego.

W wyroku z 4 listopada 2008 r. Sąd stanął na stanowisku, że domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 K.p.a. W jego ocenie, w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej przesyłki nie można zatem stwierdzić, że została ona doręczona domownikowi, a w aktach sprawy brak innego dokumentu, z którego wynikałoby, że A.D. był domownikiem Skarżącego.

W rezultacie Sąd zalecił Dyrektorowi Izby Skarbowej przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy A.D. był osobą właściwą do odbioru przesyłki, tj. czy był jedną z osób wymienionych w art. 43 K.p.a., czy może został on przez Skarżącego upoważniony do odbioru korespondencji na podstawie pełnomocnictwa (ogólnego lub pocztowego, o którym mowa w § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych; Dz.U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). Organ powinien przede wszystkim wystąpić do właściwego urzędu pocztowego celem uzyskania informacji w tym zakresie.

Zdaniem Składu orzekającego w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej nie zrealizował powyższych zaleceń.

Przede wszystkim nie uczynił tego, co wprost nakazał Sąd. Nie wystąpił mianowicie do właściwego urzędu pocztowego o informacje dotyczące umocowania A.D. do odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego.

Podane przez Dyrektora Izby Skarbowej uzasadnienie odstąpienia od tego obowiązku nie zasługiwało na uwzględnienie. Wyjaśnił on, że upłynął określony przepisami pocztowymi termin na złożenie reklamacji doręczenia przesyłki, odebranej przez A.D..

Rzecz jednak w tym, że w wyroku z 4 listopada 2008 r. Sąd nie nakazał złożenia reklamacji w rozumieniu przepisów pocztowych, a jedynie wystąpienie o informację, czy A.D. dysponował pełnomocnictwem Skarżącego do odbioru korespondencji. Zdaniem Sądu uzyskanie takiej informacji nie musiało łączyć się ze złożeniem reklamacji. Dyrektor Izby Skarbowej powinien był tu działać jako organ prowadzący postępowanie administracyjne. Nie był bowiem ani nadawcą ani adresatem przesyłki, uprawnionym do złożenia reklamacji, czego świadomość miał Sąd formułując powyższe zalecenie.

Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, jak na wystąpienie o informację dotyczącą pełnomocnictwa zareagowałby urząd pocztowy oraz czy i w jakim zakresie uczyniłby zadość żądaniu organu.

Jednakże z punktu widzenia prawidłowości realizacji przez Dyrektora Izby Skarbowej obowiązku poczynienia ustaleń nakazanych przez Sąd inaczej należy ocenić sytuację, gdy urząd pocztowy odmawia udzielenia informacji, a inaczej sytuację, gdy organ w ogóle o informację taką nie wystąpił. Zaniechanie tego wystąpienia musi być ocenione negatywnie, a mianowicie jako naruszenie art. 153 p.p.s.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rezultacie brak ustaleń co do posiadania przez A.D. pełnomocnictwa do odbioru korespondencji Skarżącego, jakie mogło być złożone w placówce pocztowej, nie pozwalał uznać, iż zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do dokonania jednoznacznej oceny, czy odpis tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych zostały skutecznie doręczone.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a., które to przepisy nakazują realizację zasady prawdy materialnej poprzez podjęcie przez organ prowadzący postępowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Brak ustaleń faktycznych skutkował naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a., o czym niżej. Także to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc zaś pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w wyroku z 4 listopada 2008 r., sprowadzającą się do stwierdzenia, że sam podpis złożony na potwierdzeniu odbioru przesyłki przez określoną osobę, któremu nie towarzyszy informacja kim jest ta osoba, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania pisma za doręczone, zaniechanie Dyrektora Izby Skarbowej nie może być uznane za usprawiedliwione.

Zważyć bowiem należało, że jedyną okolicznością ustaloną przez Dyrektora Izby Skarbowej była tożsamość adresu miejsca zameldowania i zamieszkania Skarżącego oraz A.D.. Z okoliczności tej organ wyprowadził wniosek, że A.D. był domownikiem Skarżącego.

Zdaniem Sądu wniosek taki był nieuprawniony. Samo wspólne miejsce zamieszkania i zameldowania jest w tym względzie niewystarczające.

Sąd podzielił utrwalony już w orzecznictwie pogląd, wyrażony również w powołanym przez Skarżącego postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 listopada 1996 r. sygn. akt III RN 27/96 (OSN/11/187), zgodnie z którym nie każda osoba zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu, będzie domownikiem w rozumieniu art. 43 K.p.a. (zob. też wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2009 r. sygn. akt II FSK 680/08; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 29 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 594/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1500/07). Sąd Najwyższy przyjął, że status domowników adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami, nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy), chyba że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. Osoby takie mogą być traktowane jak sąsiedzi.

Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej uznał A.D. właśnie za domownika, pomimo że poza wspólnym adresem, nie dysponował żadną wiedzą co do relacji łączących Skarżącego i A.D., w szczególności zaś co do ich pokrewieństwa lub powinowactwa.

Twierdzenie organu, że A.D. jest domownikiem Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jedyna ustalona przez Dyrektora Izby Skarbowej okoliczność – wspólny adres miejsca zamieszkania (zameldowania) nie może być uznana za decydujący dowód w tym zakresie.

W rezultacie w dalszym ciągu nie zostało wyjaśnione, co nakazał Sąd w wyroku z 4 listopada 2008 r., czy A.D. należy do kręgu osób wskazanych w art. 43 K.p.a., doręczenie korespondencji którym wywołuje skutki takie, jak doręczenie adresatowi.

Skarżący w pismach kierowanych do organu w toku postępowania nie wyjaśnił, czy A.D. był jego krewnym lub powinowatym. Z drugiej jednak strony nie żądano od niego wyjaśnień w tym zakresie. Natomiast twierdzenie Skarżącego, że A.D. nie był jego pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym i nie był pełnomocnikiem ustanowionym do odbioru korespondencji, nie zostało przez organ zweryfikowane.

Ponownie rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej podejmie czynności zmierzające do ustalenia, czy przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciach odebrała osoba, o której mowa w art. 43 K.p.a. bądź też osoba dysponująca pełnomocnictwem Skarżącego do odbioru korespondencji. W ramach tych czynności zrealizuje zalecenie Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 4 listopada 2008 r., tj. wystąpi do właściwej placówki pocztowej o udzielenie informacji dotyczących pełnomocnictwa. Ustalenia, czy A.D. jest powinowatym lub krewnym Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej może dokonać z udziałem Skarżącego, który może złożyć wyjaśnienia jako strona postępowania albo też od A.D. (świadek).

Sąd podkreśla przy tym, że powyższe wskazania w żadnym razie nie ograniczają inicjatywy dowodowej organu.

Wobec braku wystarczających ustaleń faktycznych przedwczesna jest ocena, czy doszło do uchybienia terminu do złożenia przez Skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd nie uznał natomiast za zasadne twierdzeń Skarżącego, że A.D. odebrał przesyłkę na podstawie awiza. W przedmiocie tym w sposób wiążący wypowiedział się Sąd w wyroku z 4 listopada 2008 r., uznając że twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Z potwierdzenia odbioru nie wynikało bowiem, aby przesyłka była awizowana.

Nie jest również prawidłowe stanowisko Skarżącego, że z dokumentacji, na podstawie której wydane zostało zaskarżone postanowienie, nie wynika aby A.D. podjął się oddania przesyłki adresatowi.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że A.D. pokwitował odbiór tej przesyłki na potwierdzeniu odbioru zawierającym informację, że przesyłkę doręczono osobie, która podjęła się oddania jej adresatowi.

W orzecznictwie przyjmuje się zaś, że "potwierdzenie odbioru" jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi, jeżeli znajduje się na nim informacja w tym względzie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 143/08; LEX nr 499861).

Odnosząc się do zasadnego w istocie twierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej o roli art. 43 K.p.a. w zapobieganiu uchylaniu się przez strony postępowania od przyjęcia korespondencji, podkreślić należy że rola ta może być spełniona jedynie wtedy, gdy doręczenie zastępcze dokonane zostanie w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami określonymi ww. przepisem.

Tak jak błędy osoby odbierającej przesyłkę zamiast adresata (np. nieoddanie jej adresatowi przez osobę, która się do tego zobowiązała) wywierają negatywne skutki dla adresata, tak też wadliwe działanie doręczyciela obciąża nadawcę.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zakres w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).