Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 720/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1, art. 107 par. 1 i par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 1, pkt 21, art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4, art. 99 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 600
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jednolity.
article: par. 2, par. 3, par. 7 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
article: art. 3 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 161
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 2 września 2014 r., którą organ cofnął M. G. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...].

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją ostateczną z dnia 2 września 2014 r. (nr [...]) Starosta – działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. – dalej zwanej "p.r.d.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") - cofnął M. G. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...] (nr dokumentu [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 17 czerwca 2014 r. (nr [...]) skierowano M. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W związku z niepoddaniem się jednak sprawdzeniu kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień należało cofnąć ww. osobie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Wnioskiem z dnia 15 listopada 2016 r. M. G. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia 2 września 2014 r., z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d. Zdaniem strony decyzja była wadliwie uzasadniona, nie zawierała wszystkich niezbędnych elementów jak: dowody na okoliczność przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów karnych, okres, w jakim punkty karne były naliczane, data upływu terminu wykonania obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 156-158 k.p.a. - odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 2 września 2014 r. (nr [...]).

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że sprawy w tym (tzn. nadzwyczajnym) trybie mogą być rozpatrywane jedynie w oparciu o przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., do których należy m.in. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei art. 130 ust. 1 p.r.d. przewiduje, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Kwestie sposobu punktowania, liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców, a także tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), zwanym dalej "rozporządzeniem". W razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych w okresie jednego roku komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy (§ 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Wniosek taki sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty dokonane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 p.r.d. - 20 punktów (§ 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Innymi słowy, jeżeli w okresie roku kierowca popełni wykroczenia, za które otrzyma więcej niż 24 punkty, punkty te nie ulegają usunięciu i stanowią podstawę do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

W przypadku niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami zastosowanie znajduje art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d., który zobowiązuję starostę do wydania w takim przypadku decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym.

Organ wyjaśnił, że przypisanie kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i prowadzenie ewidencji tych punktów stanowi kompetencje Policji. Policja prowadzi więc w tej sprawie własne postępowanie, natomiast właściwego starostę informuje o przekroczeniu przez kierowcę dopuszczalnej liczby punktów karnych, występując jednocześnie z wnioskiem o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Oznacza to, że starosta nie prowadzi odrębnego postępowania dotyczącego ustalenia ilości punktów karnych przypisanych kierowcy. Bada on jedynie formalną poprawność wniosku komendanta Policji o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a następnie wydaje stosowną decyzję kierującą na egzamin. Jeśli osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie podda się egzaminowi, starosta zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i nie ma w tym wypadku żadnego wyboru rozstrzygnięcia.

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty o skierowanie strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z uzyskaniem w okresie od 15 kwietnia 2013 r. do 27 grudnia 2013 r. - 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia 17 czerwca 2014 r. Starosta skierował stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a decyzja ta stałą się ostateczna, gdyż strona nie złożyła od niej odwołania. Ponieważ strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do dnia 2 września 2014 r. organ wydał decyzję o cofnięciu jej uprawnień do kierowania pojazdami.

W ocenie Kolegium decyzja Starosty z dnia 2 września 2014 r. (nr [...]) nie była obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie sprzeczności da się wykazać przez proste zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji – jak wyjaśnił organ - może dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowych, gdzie takie naruszenie jest oczywiste i nie wynika z błędnej czy niejednolitej interpretacji przepisów. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Wówczas wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową. O rażącym naruszeniu prawa może być więc mowa wówczas, gdy organ administracji publicznej w sposób oczywisty orzeknie wbrew przepisom, przy czym nieważności decyzji nie powoduje każde naruszenie prawa, a jedynie naruszenie prawa, które zakwalifikowane zostało jako rażące. O rażącym naruszeniu prawa może być mowa wówczas, gdy naruszenie to ma charakter ciężki i nie można go pogodzić z panującym porządkiem prawnym.

Kolegium wskazało, że prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji bada się jedynie, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. – organ natomiast nie przeprowadza ponownie postępowania dowodowego celem ustalenia okoliczności faktycznych sprawy.

Organ podkreślił, że niedostateczne uzasadnienie decyzji, czy też jego lakoniczność nie powoduje, że decyzja dotknięta jest którąś z wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał, że uzasadnienie powinno być wyczerpujące, tak aby nie było wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcie jest logiczną konsekwencją zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych, jednakże braki w tym zakresie nie stanowią rażącego naruszenia prawa i nie powodują, że decyzja jest nieważna. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie zwracano uwagę na to, że pismo stanowi decyzję administracyjną, nawet jeśli nie zawiera wszystkich wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a. elementów, dlatego też dopuszczalne jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji, które w ogóle pozbawione są uzasadnienia.

Tymczasem kontrolowana w sprawie decyzja zawiera uzasadnienie. Wskazano w nim, że strona skierowana została na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji orzeczono o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Uzasadnienie to jest wprawdzie lakoniczne, niemniej nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu kwestionowanej decyzji Starosty, w szczególności naruszeniu w sposób rażący przepisów k.p.a. dotyczących zasad ogólnych postępowania administracyjnego: pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, informowania i przekonywania stron postępowania.

M. G. zaskarżył ww. decyzję Samorządowego Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art.107 § 1 i 3 oraz w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całości zebranego materiału, a przez to uznanie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 2 września 2014 r., mimo, że zebrany materiał wskazuje, że decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisu art.140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d.

II. naruszenie prawa materialnego - art.140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d. przez jego niewłaściwą interpretację.

W uzasadnieniu skarżący zauważył, że powoływanie się Samorządowego Kolegium Odwoławczego na decyzję Starosty z dnia 17 czerwca 2014 r. jest chybione, skoro Kolegium samo stwierdziło jej nieważność decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. (nr [...]). Zarówno decyzja Starosty z dnia 17 czerwca 2014 r., jak i decyzja z dnia 2 września 2014 r. o cofnięciu uprawnień opierają się na tych samych podstawach.

Zdaniem skarżącego istotne jest, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano w jakim okresie skarżący naruszył przepis ruchu drogowego, za które uzyskał ponad 24 punktów. W uzasadnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, na który powołał się Starosta, jak też Kolegium, wskazano "wiele naruszeń przepisów ruchu drogowego". Brak jest też informacji o fakcie i dacie doręczenia M. G. decyzji kierującej go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia 17 czerwca 2014 r., a także o okresie czasu, w jakim miał on uzyskać 24 punkty karne za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz brak jakichkolwiek informacji o rodzaju popełnionych przestępstw i ilości punktów karnych. Tymczasem zgodnie z art.107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnianie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem prawa. Decyzja Starosty o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nie spełniała tych wymogów. Skarżący podkreślił także, że w myśl art. 8 i art. 11 k.p.a. organy administracyjne obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do władzy publicznej i wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu spraw.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że niniejsza sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie międzynarodowego prawa jazdy, co nie zostało wzięte pod uwagę przez organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dniu rozstrzygnięcia. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca, co oznacza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty z dnia 2 września 2014 r. orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...].

Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie jest postępowaniem zwykłym, w którym dokonywana jest kontrola decyzji według ogólnych zasad postępowania odwoławczego i rozpatrywane są wszelkiego rodzaju wadliwości decyzji, lecz postępowaniem o charakterze szczególnym (nadzwyczajnym), gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek - wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych - można wzruszyć takie rozstrzygnięcie.

Kompetencja organu administracji orzekającego w trybie nieważnościowym obejmuje zatem wyłącznie badanie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to nie zmierza więc do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej już decyzją ostateczną. Jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowana wadą nieważności.

Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie domagał się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty z dnia 2 września 2014 r., wydanej w przedmiocie cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...] (nr dokumentu [...]) w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na wydanie ww. decyzji z rażącym naruszeniem art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d., akcentując przy tym na jej wadliwe (niepełne) uzasadnienie, nie wskazujące dowodów na okoliczność przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej liczby punktów karnych, okresu w jakim punkty karne były naliczane oraz daty upływu terminu wykonania obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

W ocenie Sądu, rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kolegium zasadnie przyjęło, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący. Jak słusznie podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne – a dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny - przekroczenie prawa. Podkreślić także należy, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się także, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2721/15, LEX nr 2352557; wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50195).

Poddana w niniejszej sprawie weryfikacji przez Kolegium ostateczna decyzja Starosty z dnia 2 września 2014 r. cofająca skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...], została wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d. Przepis ten – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji – stanowił, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. stanowił natomiast, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: a) (uchylony); b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. W takiej sytuacji bowiem komendant wojewódzki Policji – stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy. Wniosek taki sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest natomiast stanowisko, że organ administracji nie może dokonywać oceny zasadności uznania, że ktoś przekroczył przepisy ruchu drogowego czy też "prawidłowości zakwalifikowania" przekroczenia przepisów ruchu drogowego przez osobę, wobec której komendant wojewódzki Policji wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji. Ilość punktów jest pochodną stwierdzenia przekroczenia przepisów ruchu drogowego oraz kwalifikacji takiego przekroczenia (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12, LEX nr 1363638). Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 960/16, LEX nr 2204843).

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że Komendant Wojewódzki Policji wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. wystąpił o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień wobec przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 15 kwietnia 2013 r. do 27 grudnia 2013 r. (w sumie otrzymania 26 punktów), a w konsekwencji otrzymania takiego wniosku, Starosta decyzją z dnia 17 czerwca 2014 r. (nr [...]) orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja ta została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 20 czerwca 2014 r. i stała się wykonalna i ostateczna. Skarżący nie poddał się natomiast egzaminowi kontrolnemu sprawdzającemu jego kwalifikacje do kierowania pojazdami.

W tym miejscu należy wyjaśnić – odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze – że choć Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. (nr [...]) stwierdziło nieważność ww. decyzji ostatecznej z dnia 17 czerwca 2014 r., to jednak ograniczyło swoje rozstrzygnięcie do części tej decyzji dotyczącej terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a zatem prawidłowość (legalność) tej decyzji w pozostałym zakresie (tj. w zakresie rozstrzygnięcia o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), nie została podważona, a w konsekwencji fakt ten nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na ocenę weryfikowanej przez Kolegium w niniejszej sprawie ostatecznej decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Nie ulega w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego żadnej wątpliwości, że na skarżącego został nałożony obowiązek złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii [...] prawa jazdy, a skarżący takiemu egzaminowi się nie poddał, co wypełniało dyspozycję art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d. i stanowiło podstawę prawną do wydania przez Starostę weryfikowanej decyzji z dnia 2 września 2014 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...]. Nie można zatem – w ocenie Sądu – zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, jakoby Kolegium, dokonując w trybie nadzoru kontroli weryfikowanej decyzji z dnia 2 września 2014 r., naruszyło wymienione w skardze przepisy prawa, wskazujące na wydanie weryfikowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na niedostatki w jej uzasadnieniu. Wskazać w tym miejscu należy, że – jakkolwiek możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu przepisów prawa procesowego - tym niemniej przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2286/16, LEX nr 2331112). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do podniesionego na rozprawie zarzutu dotyczącego nie wzięcia pod uwagę przez organ nadzoru faktu, że weryfikowana decyzja dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wynikającymi z międzynarodowego prawa jazdy, Sąd pragnie wskazać, że podniesiona okoliczność nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że – jak zostało już wskazane – weryfikowana decyzja orzekająca o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami (w zakresie prawa jazdy kat. [...]) została podjęta w konsekwencji wydania przez organ decyzji kierującej skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. i stwierdzenia, że skarżący nie poddał temu sprawdzeniu.

W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. jest uzasadnione w stosunku do obywatela polskiego, niezależnie od okoliczności jakim uprawnieniem do kierowania pojazdami się posługuje (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 856/16, LEX nr 2206634 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 661/15, LEX nr 1812768), a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Rozwiązanie to stanowi odzwierciedlenie trybu określonego w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 600 ze zm. – dalej jako: "u.k.p."), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Zgodnie z art. 4 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: 1) wydane w kraju: a/ prawo jazdy, b/ pozwolenie wojskowe, c/ międzynarodowe prawo jazdy; 2) wydane za granicą: a/ międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322), b/ krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44), c/ krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d/ krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska; 3) zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Stosownie natomiast do art. 2 pkt 21 p.r.d. kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem, przy czym w myśl art. 2 pkt 1 u.k.p., ilekroć w ustawie jest mowa o kierowcy - należy przez to rozumieć odpowiednio kierowcę, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.).

Z wydanego na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 130 ust. 4 p.r.d. - § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika, że do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (ust. 1), natomiast wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (ust. 2). Ponadto regulacja § 3 tego rozporządzenia odnosi się nie tylko do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (ust. 1), ale również do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Głównego Policji – w odniesieniu do kierowców będących obywatelami polskimi niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2). Podobnie przepis § 7 ust. 4 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przewiduje, że wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy komendant wojewódzki Policji kieruje według właściwości wynikającej z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – w przypadku kierowców będących obywatelami polskimi niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161 ze zm.) obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec Rzeczypospolitej Polskiej takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy obywatel polski nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obywatelstwo innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kierowca będący obywatelem polskim podlega wpisaniu do ww. ewidencji w przypadku zaistnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, co z kolei pociąga za sobą nałożenie nań obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. Zwrócić uwagę należy, że w przepisie tym jest mowa o uprawnieniach do kierowania pojazdem, a zatem z przepisu tego nie wynika, by zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane w Rzeczypospolitej Polskiej, tym bardziej, że zgodnie z zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest m.in. wydane za granicą międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r., czy też krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt sprawy – dokumentem stwierdzającym uprawnienie skarżącego do kierowania pojazdami było prawo jazdy wydane za granicą, bowiem w Stanach Zjednoczonych. Sam fakt korzystania z uprawnienia do kierowania uzyskanego za granicą – co zostało powyżej wyjaśnione – nie mógł jednak stanowić okoliczności wyłączającej wobec skarżącego stosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d., a w konsekwencji zastosowanie sankcji administracyjnej określonej w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a/ p.r.d. (cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym) w przypadku, gdy skarżący nie wypełnił obowiązku nałożonego nań decyzją starosty wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. Podkreślić raz jeszcze należy, że kompetencje organów administracji publicznej orzekających w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie są uzależnione od tego kto jest wystawcą dokumentu prawa jazdy, ale od stwierdzenia czy w odniesieniu do osoby będącej obywatelem polskim posługującej się takim uprawnieniem do kierowania pojazdami na terenie Polski, zachodzą przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. W konsekwencji więc nie wypełnienie w takim przypadku – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami pociąga za sobą konieczność wydania w stosunku do takiej osoby decyzji o cofnięciu jej uprawnienia do kierowania pojazdami, w tym także uprawnienia stwierdzonego na podstawie wydanego za granicą międzynarodowego prawa jazdy. Dodać w tym miejscu jedynie należy, że przepisy Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322), której sygnatariuszem są także Stany Zjednoczone, dają podstawę Umawiającym się Państwom do pozbawienia kierowcy prawa korzystania z pozwolenia na prowadzenie pojazdów samochodowych zarówno krajowego, jak i międzynarodowego, w sytuacji, kiedy kierowca popełnił wykroczenie przeciwko krajowym przepisom ruchu, które pociągają za sobą cofnięcie pozwolenia na prowadzenie pojazdów samochodowych w myśl ustawodawstwa danego Umawiającego się Państwa. W takim przypadku Umawiające się Państwo, które pozbawiło prawa korzystania z pozwolenia, będzie mogło zatrzymać pozwolenie i przechowywać je aż do upływu okresu czasu, na który pozbawiono kierowcę korzystania z pozwolenia, albo do chwili, gdy ten ostatni opuści obszar Umawiającego się Państwa, jeśli jego wyjazd nastąpi przed upływem omawianego okresu pozbawienia pozwolenia. Państwo może zamieścić w pozwoleniu uwagę o dokonanym w powyższy sposób pozbawieniu prawa korzystania z pozwolenia oraz zakomunikować nazwisko i adres kierowcy władzy, która wydała pozwolenie (zob. art. 24 ust. 5 ww. Konwencji).

Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.