Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 285/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr.) NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. B., W. B., S. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 557 zł ( pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wójt Gminy Z. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek W. G. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oraz odprowadzania ścieków na grunt sąsiedni stanowiący własność W. G. przez W. B.. W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono odprowadzania ścieków na grunty sąsiednie i dlatego postępowanie to jest bezprzedmiotowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. znak Kol. Odw. [...] uchyliło powyższą decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji wskazując, że decyzja powinna rozstrzygać sprawę merytorycznie, bowiem postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy Z. wydał w [...] r. decyzję znak [...] , w której orzekł, że nie stwierdzono odprowadzania ścieków na grunty sąsiednie oraz zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich na nieruchomości będącej własnością S. i W. B., W. B. i A. T., wobec czego nie nakazano właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło to rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] r. znak [...] ze względu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] r. znak [...], którą zakazał W. i S. B. W. B. i A. T. jako właścicielom nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr [...] i [...] w Z. odprowadzania wód opadowych z budynków garażowo -gospodarczych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zobowiązał ich także do wykonania odprowadzenia wód opadowych zgodnie z art. 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny

odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2000 r. Nr 75 póz. 690) w terminie do [...] r. oraz na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132 póz. 622 ze zm.) zobowiązał właścicieli nieruchomości do wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej z przyborów kanalizacyjnych zlokalizowanych w zapleczu kuchennym restauracji bezpośrednio do gminnego kanału w terminie do [...] r. Ponadto Wójt zabronił współwłaścicielom wymienionej nieruchomości odprowadzania wód z wybrukowanego podjazdu i utwardzonej powierzchni parkingu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz nakazał im wykonanie robót budowlanych zapobiegających szkodom. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał art.29 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 póz. 1229 z 2001 r. ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132 póz. 622 ze zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 póz. 690 ze zm.).

Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...]. Organ odwoławczy zarzucił nieustalenie, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 prawa wodnego, braki w postępowaniu dowodowym oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] r. znak [...] nakazał W. B., K. B., W. B. oraz S. B. wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, to jest wykonanie na posesji [...] w Z. studni chłonnej do której odprowadzane będą wody deszczowe z parkingu i podjazdu nieruchomości [...] oraz wykonanie wymiany rynny i rur spustowych dachu garażu tak, aby wody deszczowe w całości dostawały się do studzienki chłonnej. Termin wykonania nakazów ustalono na okres trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Zobowiązano również do zgłoszenia wykonania powyższych nakazów w siedzibie Urzędu Gminy Z. w terminie 7 dni od dnia wykonania. Jako podstawę prawną decyzji organ l instancji wskazał art. 104 k.p.a., art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Wójt Gminy Z. wskazał na ustalenia dokonane w trakcie rozprawy administracyjnej z udziałem biegłego oraz na podstawie aneksu do opinii sporządzonej wcześniej przez biegłego. W roku [...] na nieruchomości oznaczonej numerem porządkowym [...] w Z. której współwłaścicielami są osoby wymienione w decyzji, dokonano podniesienia, wyrównania oraz wybrukowania części placu, w wyniku czego dokonano zmiany stanu wody na gruncie. Na skutek tej zmiany takie same ilości wody opadowej spływają na sąsiednią posesję o numerze [...] prędzej i mniejszą szerokością spływu powodując szkody na nieruchomości [...]. Nie stwierdzono odprowadzania ścieków z nieruchomości nr [...] na nieruchomość nr [...] - ścieki bytowe z budynku na działce nr [...] odprowadzane są do kanalizacji gminnej. Zbiornik na nieczystości przy nieruchomości [...], do którego skierowane są odpływy z kratki ściekowej oraz ze zlewozmywaka z obieralni podczas wizji w dniu [...] r., jak i podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. był pusty, a współwłaściciel nieruchomości nr [...] W. B. oświadczył, iż zbiornik na nieczystości nie jest używany, podobnie jak umywalka i kratka ściekowa w pomieszczeniu obieralni, ponieważ posiłki gotowe do lokalu są dowożone z innej karczmy. W dniu [...] r. organ l instancji otrzymał zaświadczenie z Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Budownictwa "Z." potwierdzające, iż W. B. i S. B. korzystają regularnie z myjni samochodowej. Tak poczynione ustalenia faktyczne doprowadziły Wójta Gminy Z. do wniosku, iż doszło do zmiany stanu wody na gruncie i dlatego koniecznym było wydanie decyzji nakazującej właścicielom posesji nr [...] w Z. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom- zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. B., W. B. K. B. i S. B., a także J. G. i W. G. Wszyscy odwołujący domagają się uchylenia decyzji l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Państwo B. zarzucili organowi ł instancji naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie art. 29 ustawy Prawo wodne i uznanie, że prace wykonane przez nich na swej nieruchomości doprowadziły do zmiany stosunków wodnych "na gorsze". Co prawda po wybrukowaniu podwórza zmiana stosunków wodnych rzeczywiście nastąpiła, ale "na lepsze", a organ l instancji nie wykazał, by podczas normalnych opadów dochodziło do zalewania działki sąsiadów szkodząc trawiastej nawierzchni. Skarżący zakwestionowali ustalenia i wnioski

złożonej do sprawy opinii w kwestii szkodliwego wpływu zmiany stanu faktycznego na działkę sąsiednią. Ich zdaniem w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, który w art. 144 wymaga, by zakłócanie w korzystaniu z nieruchomości występowało ponad przeciętną miarę, a takie warunki w niniejszej sprawie nie zachodzą.

J. i W. G. w odwołaniu zarzucili, że w decyzji organu l instancji nie uwzględniono w sposób pełny ustaleń i wniosków biegłego. W zaskarżonej decyzji brak jest precyzyjnego wskazania miejsca wykonania studni chłonnej, a także miejsca, gdzie mają być odprowadzone wody z dachu budynku mieszkalnego państwa B.. Zdaniem skarżących państwo B. przygotowali się do kontroli zbiornika nieczystości płynnych i dlatego podczas oględzin zbiornik był pusty. Ponadto w odwołaniu wskazano, że nadal są myte samochody w garażu państwa B., a ustalenia odnośnie mycia samochodów w myjni poczyniono na podstawie zaświadczenia, a nie faktur za usługę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] działając na podstawie art. 29 prawa wodnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego konieczne było ustalenie, czy właściciel lub właściciele wskazywanych nieruchomości dokonali zmiany stanu wody na gruncie oraz czy takie ewentualne zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Podzielając ustalenia organu l instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za bezzasadne zarzuty podniesione w odwołaniach.

Żadna ze stron niniejszego postępowania nie kwestionuje faktu wykonywania ok. [...] r. przez państwa B. na posesji nr [...] w Z. stanowiącej ich własność utwardzenia nawierzchni parkingu i wykonania nawierzchni z kostki, co doprowadziło do wzrostu spływu wody z posesji nr [...], a także faktu spływu wód opadowych z rynien garażu posesji nr [...] na posesję nr [...] położoną w Z., a należącą do państwa G.

Biegły w swej szczegółowej opinii z dnia [...] r. i jej uzupełnieniu w aneksie do opinii zawarł ustalenia i wnioski odnośnie sposobu odprowadzenia wód opadowych z posesji nr [...] na teren posesji nr [...] w Z. oraz szkodliwego ich wpływu na posesję nr [...] Po przeprowadzeniu w dniu [...] r., [...] r. i [...] r. oględzin terenu została dostatecznie wyjaśniona kwestia

wykonanych prac na działce (wybrukowania podwórza i podniesienia terenu), spływu wód z posesji państwa B. (w tym także wód opadowych z rynien i rur spustowych z dachu garażu na posesji nr [...] ) i kwestia zbiornika bezodpływowego, a także kwestia związku przyczynowego pomiędzy tymi pracami i szkodami wyrządzanymi przez wody opadowe spływające na posesję nr [...]. Rynny i rury spustowe dachu garażu posesji nr [...] są uszkodzone i nie są w stanie przejąć wody deszczowej z dachu, a wody te spadają z dużej wysokości na teren posesji nr [...], czyniąc tam znaczne szkody, co obrazują dołączone do akt fotografie. W budynku na posesji nr [...] są znaczne pęknięcia ścian, które wprawdzie w obecnym stanie nie stanowią zagrożenia konstrukcji budynku, jednak świadczą o wznowionym procesie osiadania fundamentów. Jak wynika z opinii biegłego budynek był wybudowany w latach [...]-tych i właściwy proces osiadania musiał się już dawno zakończyć. Jedyną przyczyną ponownego osiadania może być fakt zwiększonego napływu wód powierzchniowych i wypłukiwanie gruntu pod fundamentami.

W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym ustalono też, że państwo B. nie używają zbiornika podziemnego na posesji nr [...] oraz podłączonych do niego zlewozmywaka i kratki ściekowej. Konieczna jest wymiana rynien i rur spustowych garażu z odprowadzeniem wody deszczowej do studzienki chłonnej, a nie - jak wcześniej praktykowano - do likwidowanego zbiornika. Jak wynika z akt sprawy strony zgodnie wniosły o likwidację zbiornika przez zasypanie. W tej sytuacji Kolegium za zasadne uznało odstąpienie od ponownego badania szczelności tego zbiornika.

Uzupełniając te ustalenia Kolegium wskazało, że ścieki bytowe z budynku mieszkalnego na posesji państwa B. oraz restauracji odprowadzane są do gminnego kanału, za wyjątkiem ścieków z dwóch przyborów kanalizacyjnych zlokalizowanych w zapleczu kuchennym restauracji, z których w poprzednim stanie faktycznym odpływ podłączony był do istniejącego zbiornika (szamba) zlokalizowanego pod budynkiem, od strony posesji państwa G. Wobec obecnie stwierdzonego faktu nieużywania wymienionego zbiornika oraz nieużywania podłączonych do niego zlewozmywaka i kratki ściekowej, tym bardziej współwłaściciele działek nr [...] i [...] nie mają obowiązku wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej z przyborów kanalizacyjnych zlokalizowanych w zapleczu kuchennym restauracji bezpośrednio do gminnego kanału. Szczelność szamba potwierdzono podczas kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli Nr [...]

Podnoszony ponownie przez państwa G. zarzut dotyczący mycia przez współwłaścicieli działek nr [...] i [...] samochodów w garażu i odprowadzanie wody do tego użytej na ich posesję nie znalazł uzasadnienia w materiale dowodowym. W aktach znajduje się w szczególności zaświadczenie wystawione w dniu [...] r. przez przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Budownictwa Z. Sp. z o.o., z którego wynika, iż W. B., A. T. oraz S. B. są stałymi klientami auto-myjni, co jest wystarczającym potwierdzeniem tego faktu i nie wymaga dodatkowego dowodu w postaci poszczególnych faktur za usługi. Ponadto w protokole kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] stwierdzono, że do jednego ze zbiorników monolitycznych odprowadzane są ścieki z kratki podłogowej garaży.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie stwierdzono odprowadzania ścieków z posesji nr [...] na posesję nr [...], a ścieki bytowe z budynku [...] odprowadzane są do kanalizacji gminnej.

Organ l instancji jednoznacznie rozpoznał, czy zaszła zmiana stosunków wodnych na gruncie stwierdzając, że taka sytuacja obecnie ma miejsce i wydał decyzję nakazującą wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Nie zasługują w tym zakresie na uwzględnienie zarzuty odwołań państwa B., a brak wcześniejszych skarg sąsiadów nie oznacza, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Za niezasadne uznano również zarzuty odnośnie wód opadowych z dachu garażu i twierdzenie państwa B., iż nadmiar wody na dachu występuje jedynie przy deszczach nawalnych. Dla sprawy nie ma znaczenia intensywność i rodzaj opadów - w przypadku kiedy rynny są zniszczone, nie spełniają swej funkcji i wymagają wymiany. Kolegium nie podzieliło także zarzutu, by w sprawie miały mieć zastosowanie jedynie przepisy kodeksu cywilnego, gdyż ochrona prawa własności nie wyklucza jednoczesnego występowania naruszenia stosunków wodnych, postępowanie administracyjne w tym przedmiocie nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń z zakresu ochrony prawa własności czy posiadania w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Natomiast odnosząc się do zarzutu zgłoszonego przez państwa G. odnoszącego się do braku precyzyjnego wskazania miejsca wykonania studni chłonnej, a także miejsca, gdzie mają być odprowadzone wody z dachu budynku mieszkalnego państwa B., Kolegium wobec zaistniałego konfliktu sąsiedzkiego dokonane rozstrzygnięcia organu l instancji uznało za wystarczające, bowiem nie pozostawia wątpliwości, iż urządzenia mają zostać wykonane w taki sposób, by spełniały prawidłowo swą funkcję tj. odprowadzały wody

deszczowe z parkingu i podjazdu nieruchomości nr [...] oraz wody deszczowe z dachu garażu na posesji nr [...] w całości dostawały się do studzienki chłonnej. Zgłoszone przez państwa G. żądanie usunięcia uciążliwości w postaci spadającego śniegu z dachów budynków P. B. i braku śniegołapów nie mogło zostać uwzględnione, gdyż pozostaje poza przedmiotem tego postępowania dotyczącego naruszenia stanu wody na gruncie oraz odprowadzenia wód i ścieków na grunty sąsiednie.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. B., W. B., S. B. i K. B. zarzucając jej naruszenie art. 29 prawa wodnego i domagając się jej uchylenia w całości.

W ocenie skarżących błędne jest ustalenie okoliczności bezspornej, że skarżący nie kwestionują faktu wykonania ok. [...] roku utwardzenia nawierzchni parkingu i wykonania nawierzchni z kostki. Z takiego sformułowania wynika bowiem, ze parking został wykonany z kostki. W rzeczywistości część terenu została utwardzona kostką, a część terenu (parking) utwardzono żwirem. Ponadto skarżący zawsze kwestionowali okoliczność, że takie wybrukowanie terenu doprowadziło do wzrostu spływu wody z posesji [...] a także kwestionowali fakt spływu wód opadowych z rynien garażu.

Nieuprawnione jest stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że "jedyną przyczyną ponownego osiadania może być fakt zwiększonego napływu wód powierzchniowych i wypłukiwanie gruntu pod fundamentami." Biegły [...] stwierdził: "... wody opadowe szkodliwie działają na stan posesji [...], tak w zakresie trawiastej nawierzchni skarpy terenu, jak i zwiększonego przepływu wody przez posesję i pod fundamentami budynku, co stanowi jedynie wytłumaczenie ponownego jego osiadania i pękania ścian". Zdaniem skarżących stwierdzenia te nie są tożsame.

Skarżący zwrócili uwagę, że brak jest dostatecznych ustaleń odnośnie działań -robót wykonanych przez skarżących. Opis tych działań jest fragmentaryczny, nie wskazuje się, że od części zachodniej został wykonany murek.

Jeżeli chodzi o zagadnienie rynien i rur spustowych podniesiono, że skarżący nie wykonali żadnego działania. Rynny istnieją od początku istnienia budynku, a na ich wybudowanie skarżący mają stosowne plany i pozwolenie na budowę. W sprawie co najwyżej można by mówić o zaniechaniu naprawy rynien. SKO w [...] wskazuje, że rynny są uszkodzone (zniszczone), lecz z materiału dowodowego nie wynika o jakie uszkodzenia czy zniszczenia chodzi. Z dokumentacji fotograficznej wynika jedynie, że nie

mieszczą one wody spływającej z dachu. Dotyczy to jednak sytuacji wyjątkowych -deszczów nawalnych.

Materiał zebrany w sprawie, a w szczególności opinie biegłych, poza ostatecznymi wnioskami nie przedstawiają żadnej analizy, mechanizmu powstania szkody, rodzaju szkody. Zdaniem skarżących zbadania wymaga, czy działanie skarżących było ze szkodą dla gruntów sąsiednich, czy też było działaniem zmierzającym do zminimalizowania czy wykluczenia oddziaływania wód opadowych na sąsiednią posesję. Problematyka wskazanych skutków oddziaływania jest fragmentaryczna, nie poparta analizą. Stwierdza się szkodliwe działanie wody na trawnik, jednak nie wiadomo na czym to szkodliwe działanie ma polegać. Wskazuje się na pęknięcia budynku i oddziaływanie wody powierzchniowej na fundamenty. Zagadnienie to wymagałoby szczegółowej ekspertyzy budowlanej, a nie wykluczone, że geologicznej. W opinii złożonej do akt sprawy brak jest wskazania zawilgocenia, zarówno terenu, jak i budynku.

Skarżący wskazali, że oddziaływanie spływających wód z posesji [...] na [...] było od początku akceptowane przez właścicieli posesji [...] i wcześniej na tym tle nie dochodziło do żadnych sporów. Dopiero próba poprawy sytuacji spotkała się ze sprzeciwem.

Skarżący wyjaśnili także, że A. T. zbyła w [...] r. swój udział w nieruchomości, będącej przedmiotem sprawy, na rzecz K. i W. B..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoją wcześniejszą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy administracyjne nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywateli oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.

Jak wynika z akt sprawy organy początkowo nie mogły zdecydować się czego ma dotyczyć prowadzone postępowanie, czy chodzi tu w istocie o zmianę stosunków wodnych na gruncie, czy zanieczyszczanie środowiska, względnie też nierespektowanie prawa sąsiedzkiego poprzez tzw. nadmierne immisje ( art. 144 kc). Toteż zamiast przesłuchać strony w sprawie, a zwłaszcza W. G., na którego wniosek z dnia [...] r. postępowanie zostało zainicjowane, trwała wymiana korespondencji pomiędzy Wójtem Gminy Z., Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska, Sanepidem, Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, Samorządowym Kolegium Odwoławczym.

Niewątpliwie pismo W. G. do Wydziału Ochrony Środowiska, Leśnictwa i Rolnictwa w [...] dotyczyło zanieczyszczenia środowiska przez W. B. poprzez mycie samochodów i spuszczanie wody rurą odpływową z garażu do gruntu, a także ściekami z przeciekającego szamba.

W przypadku różnorodnych zarzutów można było rozważyć zainicjowanie różnorodnych postępowań, rozdzielając kwestie związane z zanieczyszczaniem środowiska, nieprawidłowym stanem urządzeń technicznych (rynny, odpływ), zagrożeniami epidemiologicznymi (szambo) od sprawy ewentualnego zakłócania stosunków wodnych na gruncie, co ostatecznie stało się jednak głównym nurtem postępowania. Nurtem głównym, ale nie jedynym, gdyż decyzja organu l instancji, oparta wyłącznie na przepisach prawa wodnego nakazuje wymianę rynien i rur spustowych garażu, co nie stanowi materii prawa wodnego, regulującego zgodnie z art. 1 "gospodarowanie wodami". Z kolei organ II instancji nie ustosunkował się do argumentów zawartych w odwołaniach obydwu stron, w szczególności co do celowości i lokalizacji zbiornika chłonnego, miejsca odprowadzania wód z dachów, twierdząc, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo mimo, iż bardzo podobne argumenty stały się powodem uchylenia poprzednio zaskarżonych decyzji organu l instancji.

W postępowaniu odwoławczym pp. G. zasadnie podnieśli, że organ l instancji nie uwzględnił zaleceń biegłego rzeczoznawcy do spraw budowlanych [...], powołanego zresztą przez tenże organ. Zawarł on w swej opinii wniosek, iż należy odprowadzać ścieki oraz brudną wodę ze zlewozmywaka w kuchni i kratki ściekowej w garażu z posesji pp. B. do kanalizacji. Biegły nie widział przeszkód technicznych do takiego działania, a nadto zwrócił uwagę na to, że odprowadzanie wód i ścieków do zbiornika a nie do kanalizacji skoro takowa przebiega przez działkę jest

niezgodne z § 34 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, póz. 690 ze zm.). Jednakże zalecenie to wynika z prawa budowlanego, a nie z przepisów prawa wodnego. Organ l instancji nakazał pp. B. w zaskarżonej decyzji wykonanie studni chłonnej dla odprowadzania wód deszczowych z parkingu i podjazdu, co zakwestionowały wszystkie strony, z różnych zresztą powodów. Stosowne rozwiązanie tych kwestii regulują § 28-30 wspomnianego wyżej rozporządzenia, co również nie wynika z prawa wodnego, a budowlanego. Art. 29 ust. 1 prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. ( Dz. U. z 2005 r. Nr 239, póz. 2019) zakazuje właścicielowi gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej:

1. zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł- ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt. 1)

2. odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2).

Jeśli zatem organy orzekały w niniejszej sprawie na podstawie prawa wodnego, to należało ściśle zakres postępowania ograniczyć do zbadania, czy zachodzą przesłanki wynikające z przytoczonych przepisów.

Zmiana stanu wody na gruncie miałaby miejsce wówczas, gdyby działania pp. B. doprowadziły do tego, iż wody ( w tym przypadku wyłącznie opadowe, gdyż innych tam nie było) zmieniłyby swój naturalny bieg. Z uwagi na znaczną różnicę wysokości pomiędzy działkami pp. B. a pp. G. (6 m) jest oczywiste, iż wody z działki wyżej położonej będą spływały na nieruchomość położoną niżej. W niniejszej sprawie nie można mówić ani o zmianie stanu wody na gruncie, ani tez zmianie kierunku odpływu wody opadowej. Szybszy przepływ wody w skutek wybrukowania podwórza nie jest zmianą stanu wody na gruncie, ani kierunku odpływu. Postępowanie powinno zatem ograniczyć się do kwestii, czy pp. B. odprowadzają wody opadowe i ścieki na działkę pp. G. ( art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa wodnego) i w razie stwierdzenia tego zastosowanie środków, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy. Przez odprowadzanie wód i ścieków na działkę sąsiednią należy rozumieć zastosowanie celowo takich urządzeń, które mają za zadanie magazynowanie wody i ścieków, a następnie opróżnianie ich na sąsiedniej działce lub w jej pobliżu. Może też chodzić o stałe odprowadzanie w taki sposób wód i ścieków. Nie można nazwać odprowadzaniem wód i ścieków na sąsiednią działkę tego, że wody i ścieki są odprowadzane na własną działkę, a następnie na skutek różnicy poziomów gruntu w

sposób naturalny przenikają na sąsiednią posesję. Nie można też nazwać "odprowadzaniem" sporadycznego zalania cudzej działki na skutek np. gwałtownej ulewy ( oberwanie się chmury). Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2007 r. (II CZP 39/07, Mon.Prawn. 2007/16/876) w której wypowiedziano pogląd, że "właścicielowi działki zalewanej na skutek przebudowy sąsiedniej nieruchomości przysługuje prawo do żądania ochrony swojej własności na drodze sądowej. W ocenie Sądu Najwyższego brak jest jednak możliwości domagania się przywrócenia stanu poprzedniego czy wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, póz. 2019)".

W niniejszej sprawie organy przyjęły, że wybrukowanie podwórza jest "odprowadzaniem wód opadowych" na sąsiednią działkę i zaleciły wykonanie studni chłonnej dla odprowadzania wód deszczowych z parkingu i podjazdu. Nie zmieni to faktu, że woda z takiej studni chłonnej i tak będzie (tylko wolniej) przedostawać się na niżej położony grunt. Można nawet przyjąć, że w gruncie rzeczy organy zaleciły wykonanie urządzenia odprowadzającego wody opadowe na grunt sąsiedni. Jest sprawą powszechnie znaną, że w górach deszcze mają gwałtowny przebieg, często wyrządzają też znaczne szkody. W razie wielkiej ulewy proponowana studnia chłonna może również nie zdać egzaminu. Jednocześnie nie można w oparciu o prawo wodne zakazać pp. B. brukowania swojego parkingu lub podjazdu z uwagi na niedozwoloną interwencję w cudze prawo własności. W tej kwestii decyzja została podjęta po wydaniu opinii przez rzeczoznawcę z zakresu prawa budowlanego, a nie prawa wodnego, mimo iż zarówno decyzja organu l i II instancji opierała się na postanowieniach prawa wodnego. Zdaniem Sądu ani materiał zebrany w sprawie, ani też prowadzone postępowanie nie wykazało w sposób bezsporny, iż w sprawie doszło do naruszenia wspomnianych przepisów prawa wodnego.

W tej sytuacji należało przyjąć, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych względów orzec jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).

W pkt II orzeczono na podstawie art. 152 p.o p.s.a.

O kosztach orzeczono w pkt III na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.