Postanowienie NSA, sygn. akt II SAB 8/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 19 pkt 3
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ określając właściwość rzeczową tegoż sądu ustalają katalog spraw, których sąd administracyjny nie rozpoznaje. według art. 19 pkt 3 ustawy o NSA sąd nie jest właściwy w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi w urzędach tych organów, a także w jednostkach wojskowych. Podległość służbowa jest cechą szczególnie charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych; stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i służbach paramilitarnych.

TEZY

Przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ określając właściwość rzeczową tegoż sądu ustalają katalog spraw, których sąd administracyjny nie rozpoznaje. według art. 19 pkt 3 ustawy o NSA sąd nie jest właściwy w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi w urzędach tych organów, a także w jednostkach wojskowych. Podległość służbowa jest cechą szczególnie charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych; stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i służbach paramilitarnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem odrzucił skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie zgody na dodatkowe zatrudnienie poza służbą.


UZASADNIENIE

Ryszard B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu podał, że zwracał się do komendanta głównego Policji o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia w charakterze biegłego  w zakresie kryminalistycznego badania dokumentów. Pismem poinformowano go, że komendant główny Policji takiej zgody nie wyraził. Nie wydano w tej sprawie decyzji administracyjnej. W związku z tym skarżący zwrócił się ze skargą do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pismo zawierające skargę zostało nadane 9 października 1998 r. Do chwili wniesienia skargi do NSA pismo pozostało bez odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie. Podał, że wydanie zezwolenia na podjęcie dodatkowego zatrudnienia przez policjanta nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W takiej sprawie nie stosuje się zatem przepisów procedury administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym określając właściwość rzeczową tegoż sądu ustalają katalog spraw, których sąd administracyjny nie rozpoznaje. Według art. 19 pkt 3 ustawy o NSA sąd nie jest właściwy w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi w urzędach tych organów, a także w jednostkach wojskowych. Podległość służbowa jest cechą szczególnie charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i służbach paramilitarnych. Znaczny jej zakres sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów właściwej typowym stosunkom pracy. I tego głównie powodu pozostają one poza prawem pracy. W przypadku policjantów cechę tę podkreśla art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ wymagający od policjanta gotowości podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną, dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Można powiedzieć, że decydujący się dobrowolnie na podjęcie służby np. w Policji rezygnuje z pewnej części swych swobód obywatelskich, w tym także na ograniczenie prawa do sądu. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej policjanta jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o czasie pełnienia służby. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

Brak ustawowych norm czasu służby policjanta sprawia, że nie można wyraźnie wyodrębnić jego sfery prywatnej, całkowicie wolnej od obowiązków służbowych. W konsekwencji nie może on tak jak ogół pracowników, podejmować poza służbą dodatkowego zajęcia zarobkowego bez zezwolenia właściwego komendanta wojewódzkiego Policji /art. 62 ustawy o Policji/. Sprawy dotyczące podejmowania takiego dodatkowego zatrudnienia, podobnie jak np. sprawy związane z czasem pełnienia służby należą - według Naczelnego Sądu Administracyjnego - do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb, o których mowa w wspomnianym art. 19 pkt 3 ustawy o NSA. Pogląd ten potwierdza treść art. 32 ustawy o Policji, w którym za rozstrzygnięcia decyzyjne podlegające kontroli instancyjnej /i kontroli NSA/ uznano jedynie rozstrzygnięcia dotyczące mianowania na stanowisko służbowe oraz przenoszenia i zwalniania z tych stanowisk.

Podejmowania w tego rodzaju sprawach decyzji podlegających kontroli nie przewidują również przepisy zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszania w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego /Dz.U. MSW nr 5 poz. 49/. Przepis par. 7 ust. 2 tego zarządzenia należy bowiem tłumaczyć w powiązaniu z treścią ust. 1 par. 7. Ten zaś mówi jedynie o nawiązaniu, zmianie i rozwiązaniu stosunku służbowego. Tak rozumiany par. 7 ust. 2 zarządzenia koresponduje z regulacjami zawartymi w art. :3 par. 3 pkt 2 Kpa  i art. 19 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Z tych wszystkich względów skargę na bezczynność organu należało na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o NSA odrzucić jako niedopuszczalną.