Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 503/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2015 r. o nakazie rozbiórki wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [..], obr. ew. J. gmina K., parterowego obiektu budowlanego, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję zaplecza rybackiego, składającego się z barakowozu z dobudowanym tarasem częściowo zadaszonym, o wymiarach 7,20 m na 0,5 m (w tym barakowóz 6,20 m na 2,50 m).

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W toku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego na działce nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę stanu zabudowy na przedmiotowej działce pod kątem oceny jej legalności. Kontrola przeprowadzona w dniach 15 lipca 2015 r. i 21 września 2015 r. wykazała, że na działce zlokalizowany jest parterowy, niepodpiwniczony obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, posadowiony na bloczkach betonowych, nietrwale związany z gruntem. Ustalono, że obiekt składa się z barakowozu obitego deskami z dachem dwuspadowym, krytym papą do którego dobudowany jest taras drewniany na słupach drewnianych, częściowo zadaszony z dachem dwuspadowym krytym papą trapezową, z konstrukcją dachu zamocowaną do barakowozu. Obiekt nie posiada przyłącza do mediów. Wymiary obiektu w rzucie wynoszą 7,20 m na 5,0 m, w tym barakowóz 6,20 m na 2,50 m, wymiary zadaszenia nad tarasem wynoszą 3,78 m na 2,5 m. Od strony zachodniej wykonana jest ścianka z desek na zakładkę osłaniająca od wiatrów. Obiekt pełni funkcję gospodarczą - zaplecza do hodowli raków w jeziorze M. Według oświadczenia złożonego do protokołu A. P. nabył działkę około 12 lat temu, na której stał już przedmiotowy barakowóz ustawiony w latach 80-tych przez poprzedniego właściciela. Barakowóz został wyremontowany i rozbudowany do obecnej formy około trzy lata temu, tj. został podniesiony w celu wykonania wzmocnienia ramy nośnej i wykonania nowych fundamentów na gruncie, w miejscu starego fundamentu ułożono nowe bloczki -pustaki betonowe pod ramą, które są zakryte kamieniami. Według oświadczenia A. P. barakowóz nie zmienił miejsca lokalizacji. Na wykonane roboty nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia. W toku postępowania ustalono, że działka nr [..] położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 5 lutego 2008 r.

Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy istniejącym obiekcie budowlanym oraz nałożył na A. P. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 listopada 2015 r. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia zobowiązano inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej projekt budowlany, potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał A. P. rozbiórkę opisanego obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [..].

W odwołaniu A. P. zakwestionował ustalenia organu pierwszej instancji, że dokonał przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, na którą wymagane było pozwolenie na budowę. Roboty budowlane w zakresie fundamentów sprowadzały się tylko do remontu istniejących elementów obiektu, gdyż istniejące fundamenty ze względu na swoje zużycie wymagały wymiany. Wskazał, że na remont nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę, a tylko ewentualnie dokonać zgłoszenia. Zarzucił, że organ we własnym zakresie nie zbadał zgodności wzniesionego obiektu z postanowieniami planu, tylko poprzestał na zobowiązaniu skarżącego do przedłożenia zaświadczenia Wójta w tym przedmiocie w terminie, którego długość nie pozwalała na uzyskanie zaświadczenia o zgodności obiektu z planem miejscowym.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez pojęcie obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Przywołał organ odwoławczy treść art. 3 pkt 5, pkt 6 i pkt 7 ustawy Prawo budowlane. Podkreślił organ odwoławczy, że zasadą prawa budowlanego wyrażoną w art. 28 § 1 ustawy Prawo budowlane jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Następnie organ przytoczył treść przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 12 ustawy Prawo budowlane.

Ocenił organ w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym na podstawie zeznań złożonych do protokołu przez odwołującego się, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 36 m2, pełniący funkcję zaplecza rybackiego, którego rozbudowa, polegająca na wzmocnieniu ławy nośnej barakowozu oraz ułożeniu nowych bloczków - pustaków betonowych pod ramą jako fundament na gruncie, a także dobudowaniu tarasu o konstrukcji drewnianej z częściowym zadaszeniem z konstrukcją dachu zamocowaną do barakowozu, zakończyła się około 3 lat temu. Obiekt nie stanowi obiektu tymczasowego posadowionego na 120 dni i wobec tego nie podlega przepisom art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił organ, posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym, że jeżeli w wyniku wykonywania kolejnych robót budowlanych, prowadzonych po wybudowaniu danego obiektu, powstaje w efekcie inny obiekt niż pierwotnie, nie ma podstaw do dzielenia wykonanych robót, ponieważ przedmiotem postępowania jest istniejący obiekt budowlany, w takiej sytuacji przyjmuje się, że postępowanie ma dotyczyć całego obiektu istniejącego obecnie.

Przyjmując w ten sposób przedmiotowy obiekt należało rozpatrzeć jako całość w obecnie istniejącym stanie, bez rozróżnienia jego stanu z lat 80-tych ubiegłego wieku i oddzielnie stanu po rozbudowie.

Organ odwoławczy potwierdził, że w związku z naruszeniem przez inwestorów przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez realizację robót budowlanych bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. W oparciu o przepisy art. 48 ust. 1 pkt. 1, 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane należało wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy istniejącym obiekcie budowlanym i nałożenie na A. P. obowiązek przedłożenia w terminie do 30 listopada 2015 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wobec braku przedłożenia tych dokumentów, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane orzeczono rozbiórkę. Organ odwoławczy podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (polegającej na złożeniu dokumentów i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej). Brak zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy działki, a także dokumentacji uniemożliwia organowi ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych i wydanie dalszego rozstrzygnięcia przewidzianego w powyższym trybie. Inwestor nie przekładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Niespełnienie tych warunków (niezależnie od ich przyczyn) skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3, art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Skoro strona nie dostarczyła żądanych w postanowieniu dokumentów, organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, a podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie według organu odwoławczego jest prawidłowe. Dodatkowo organ drugiej instancji przytoczył oświadczenie skarżącego złożone w toku oględzin, które potwierdziło, że fundamenty wzmocniono poprzez położenie nowych bloczków - pustaków betonowych pod ramę, a więc nie dokonano remontu tylko przebudowy. Wyjaśnił też, że przedłożenie zaświadczenia o zgodności zabudowy działki z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy do obowiązku strony, który to obowiązek nakładany jest postanowieniem. Organ nadzoru budowlanego natomiast bada, czy na rozpatrywanym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania czy też nie, w celu nałożenia prawidłowego obowiązku. W przypadku, gdy nie obowiązuje miejscowy plan, organ pierwszej instancji nakłada obowiązek przedłożenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W obu przypadkach jednak dostarczenie stosownego dokumentu w procesie legalizacyjnym należy do obowiązku strony. Tymczasem, zgodnie z pismem Wójta Gminy z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący nie wystąpił z wnioskiem o wydanie stosownego zaświadczenia.

Odnosząc się do argumentu odwołania dotyczącego postawienia barakowozu przez służby leśne wyjaśnił organ drugiej instancji, że w piśmie z dnia 10 maja 2016 r. syn poprzedniego właściciela działki – S. P. nie potwierdził, że barakowóz postawiły "służby leśne". Z informacji Nadleśnictwa wynika, że działka nr [..] podlegała zwrotowi na podstawie wyroku sądowego i znajdował się na niej wyłącznie drzewostan. Nadleśnictwo nie posiada dokumentów dotyczących legalnego postawienia barakowozu. Ponadto z tego pisma wynika, że w 2004 r. na działce nie było żadnych innych naniesień. Zatem kolejny organ nie potwierdził legalności przedmiotowego obiektu budowlanego.

W skardze na powyższą decyzję wniesiono o jej uchylenie w całości i o stwierdzenie nieważności oraz o dopuszczenie do użytkowania przedmiotowego zaplecza na potrzeby jego gospodarstwa. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość i potrzebę wydania zaskarżonej decyzji, gdyż obiekt budowlany służący potrzebom jego gospodarstwa nie narusza żadnych przepisów prawa budowlanego. Według skarżącego przedmiotowy obiekt jest obiektem tymczasowym, zaadaptowanym częściowo po pozostawionym majątku Leśnictwa lub Koła Myśliwskiego, który istniał na tej działce od dawna, co potwierdzić mogą świadkowie. Skarżący uważa, że na działce nr [..] istniały budynki gospodarcze stanowiące zaplecze dla gospodarstw rolnych, o czym świadczą ślady po fundamentach nieustalonych budynków.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym nadanym w dniu 25 października 2017 r. skarżący uzupełnił skargę zarzucając organom obu instancji ustalenie zbyt krótkiego terminu w postanowieniu z dnia 28 września 2015 r., co uniemożliwiło mu prawidłowe wywiązanie się z obowiązków. Zarzucił niedostateczne udowodnienie naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Powołał się na ustawę Prawo budowlane z 1974 r., a zwłaszcza z rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, które wymagały pozwolenia na budowę dla inwestycji wymagających ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 2a tego rozporządzenia ustalenia realizacji inwestycji nie wymagała budowa budynków państwowych gospodarstw leśnych w obrębie lasów.

Zdaniem skarżącego nie było wymagane pozwolenie na budowę takiego obiektu, wobec czego nie należało oczekiwać żadnych dokumentów. Zarzucił nieuzasadnione pomięcie wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania świadków i nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, w której wzięliby udział wszyscy zainteresowani.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Skargę należało oddalić, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli legalności sprawowanej na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 14 grudnia 2015 r. nakazującą A.P. rozbiórkę parterowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję zaplecza rybackiego, składającego się z barakowozu z dobudowanym tarasem częściowo zadaszonym, o wymiarach 7,20 m na 5 m (w tym barakowóz 6,20 m na 2,50 m).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej były przepisy art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, a sprawę wszczęto jak wynika z zawiadomienia PINB, w dniu 16 lipca 2015 r. Przepis art. 48 Prawa budowlanego brzmi następująco:

1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w kontekście zastosowanego przepisu prawa materialnego sąd nie powziął wątpliwości, że organ nadzoru budowlanego w takim zakresie, który był niezbędny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zgromadził kompletny i wyczerpujący materiał dowodowy ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując jego wszechstronnej oceny. Wobec powyższego sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów procesowych odnoszących się do obowiązków organów w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miałyby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy przyjmując sprawę do rozpoznania w instancji odwoławczej jest zobowiązany do jej ponownego, całościowego i merytorycznego rozpoznania, w razie potrzeby uzupełniając materiał dowodowy stosownie do treści art. 136 k.p.a., co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ drugiej instancji działał w warunkach tożsamości sprawy rozpoznawanej przez PINB i procedował w trybie wyznaczonym przez przepis art. 48 Prawa budowlanego, będący też podstawą działań procesowych organu pierwszej instancji. W tak prowadzonym postępowaniu sąd nie dostrzegł żadnych istotnych uchybień, a rozwinięcie argumentacji odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego oraz zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. było w pełni uzasadnione i uprawnione.

Z akt sprawy i wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia wynika, że nakaz rozbiórki był efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego, którego warunki określają w szczególności przepisy ust. 2-5 art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do treści przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Natomiast nakaz ten nie jest orzekany bezwzględnie, gdyż ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę. Nie ma wątpliwości w niniejszej sprawie, że kwestionowane decyzje organów nadzoru budowlanego wydane zostały po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, bezskutecznej, gdyż orzeczona rozbiórka jest skutkiem nieprzedłożenia przez samowolnego inwestora dokumentów wymaganych do legalizacji.

W toku postępowania administracyjnego A. P. zobowiązany został postanowieniem organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia 27 września 2015 r. do przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada 2015 r. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest bezsporne, że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, ani w wyznaczonym terminie ani do dnia ostatecznego rozstrzygnięcia WINB. W piśmie procesowym skarżący postawił zarzut zbyt krótkiego terminu wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., doręczonym jak wynika z akt administracyjnych w dniu 20 października 2015 r. Zarzut jest trafny, ale nieistotny w sytuacji, gdy strona konsekwentnie nie wykonała obowiązków do dnia wydania decyzji ostatecznej, nie podjęła żadnych czynności w celu ich wykonania wnosząc też o zmianę tego terminu, wreszcie w ogóle kwestionuje prawidłowość procedowania przez organy w trybie art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ twierdzi, że obiekt istniejący od lat 80-tych ubiegłego wieku nie wymagał pozwolenia na budowę.

Niewątpliwie kluczowym dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie kwestii tego, czy opisany obiekt budowlany, powstały w kształcie jak ustalono według protokołu oględzin z dnia 21 września 2015 r. 3-4 lata wcześniej wskutek przebudowy barakowozu nietrwale związanego z gruntem i jego rozbudowy o taras, może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który wobec upływu okresu 120 dni wymagał pozwolenia na budowę. Według ustawowej definicji zawartej we wskazanym przepisie tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak wynika zatem z treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. barakowozy, obiekty kontenerowe), ale redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wyraźnie wymienione w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącego barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie, w tym protokoły z oględzin w dniach 15 lipca i 21 września 2015 r., w których uczestniczył skarżący, potwierdzają w sposób niewątpliwy, że znajdujący się na działce nr [..] parterowy, niepodpiwniczony obiekt budowlany (służący jako zaplecze rybackie), o konstrukcji drewnianej, posadowiony na bloczkach betonowych i nietrwale związany z gruntem, składający się z barakowozu obitego deskami, z dachem dwuspadowym, krytym papą, do którego dobudowany jest taras drewniany na słupach drewnianych, częściowo zadaszony z dachem dwuspadowym krytym papą trapezową, z konstrukcją dachu zamocowaną do barakowozu, przebudowany i rozbudowany 3-4 lat wcześniej niż data oględzin, po pierwsze jest obiektem tymczasowym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, po drugie jest już innym obiektem, niż mógłby być barakowóz znajdujący się na tej działce w chwili jej zakupu i istniejący jak twierdzi skarżący w latach 80-tych ubiegłego wieku. Sąd aprobuje w tym względzie stanowisko WINB i podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1967/09, w podobnych okolicznościach faktycznych (dostępny w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), według którego w postępowaniu dotyczącym samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie można ograniczać się do ustalenia, kiedy obiekt pierwotnie został wybudowany. Istotne znaczenie ma bowiem ustalenie aktualnego stanu obiektu oraz wszystkich robót budowlanych prowadzonych w związku z tym obiektem od momentu jego powstania, z uwzględnieniem zakresu zmian jakie zostały dokonane w obiekcie w następstwie przeprowadzenia kolejnych robót budowlanych. Jak stwierdził NSA, należy mieć na uwadze, że w wyniku wykonywania kolejnych robót budowlanych, już po wybudowaniu obiektu, może dojść do takiej sytuacji, że w miejsce pierwotnie wybudowanego obiektu powstanie inny obiekt budowlany, jakkolwiek o tych samych wymiarach i funkcji, ale niebędący już tym samym obiektem. W sprawie tego rodzaju, według NSA, nie można dzielić robót budowlanych z uwagi na to, że przedmiotem postępowania jest obecnie istniejący obiekt budowlany. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 194/16 (dostępny j.w.), w odniesieniu do robót budowlanych polegających na rozbudowie istniejącego barakowozu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, w którym stwierdza się, że skoro powstałe w wyniku rozbudowy obiektu budowlanego jego powiększenie stanowi część tego obiektu, postępowanie powinno dotyczyć całego istniejącego obiektu, stanowiącego funkcjonalną całość, składającego się obecnie z barakowozu i dobudowanych do niego pomieszczeń.

Sąd w pełni podziela przywołane wyżej poglądy uznając, że taka też konstatacja właściwa jest w okolicznościach niniejszej sprawy. Wprawdzie po pierwsze, nie ma żadnych dowodów wskazujących na legalne usytuowanie na działce zakupionej przez skarżącego pierwotnie istniejącego barakowozu, co wykazało postępowanie przeprowadzone w toku odwołania przez WINB, ale też w wyniku robót budowlanych polegających na jego przebudowie i rozbudowie kilka lat przed oględzinami w 2015 r. powstał obiekt budowlany tymczasowy (niepołączony trwale z gruntem) w innym kształcie i wielkości niż istniejący uprzednio, bez pozwolenia na budowę. To zaś determinuje przyjęcie, że właściwymi przepisami prawa materialnego dla oceny legalności takiego obiektu nie są przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. wraz z przepisami wykonawczymi, na które powołuje się skarżący, lecz Prawo budowlane z 1994 r., a więc jego przepisy, w tym definicje określone w art. 3 pkt 5 (obiekt tymczasowy), art. 3 pkt 6 (pojęcie budowy obejmujące odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, art. 3 pkt 7 (pojęcie robót budowlanych obejmujące wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego), oraz dalsze konsekwencji wynikające z samowoli budowlanej właściwej dla rozbudowy i przebudowy obiektu tymczasowego, której nie obejmuje wyjątek określony w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Według tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego zasadnie potraktowały przedmiotowy obiekt budowlany jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a skoro obiekt ten nie został przeniesiony ani rozebrany przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to nie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikające z art. 29 pkt 12 Prawa budowlanego.

W kontrolowanym postępowaniu bezspornym jest, że skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę ani też nie zgłosił wykonania robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową barakowozu. Twierdzenia odwołania, jakoby barakowóz był poddany jedynie remontowi są sprzeczne z ustaleniami dokonanymi w toku oględzin w dniu 21 września 2015 r., podczas których skarżący oświadczył, że "barakowóz został podniesiony w celu wykonania wzmocnienia ławy nośnej barakowozu oraz ułożenia nowych fundamentów na gruncie w miejsce starego fundamentu ułożono nowe bloczki betonowe pod ramę, które są zakryte kamieniami". Pozostaje poza sporem, że do barakowozu dobudowany też został taras, a całość obiektu budowlanego została prawidłowo opisana zarówno w postanowieniu z dnia 28 września 2015 r. jak i w decyzjach organów nadzoru budowlanego. W odniesieniu do tego zakresu robót budowlanych Wydział Architektury i Budownictwa w Starostwie Powiatowym w piśmie z dnia 19 września 2016 r. poinformował WINB, że nie posiada wpisów ani akt sprawy dotyczących wydanych pozwoleń na budowę albo zgłoszeń robót budowlanych (pismo w aktach sprawy odwoławczej). W kontekście uzasadnionego w ocenie sądu przyjęcia, że przedmiotem niniejszej sprawy jest legalność obiektu budowlanego w takim kształcie, jaki został ustalony w toku przywoływanych oględzin kwestia legalności usytuowania barakowozu na działce stanowiącej własność skarżącego nie jest najistotniejsza, aczkolwiek nie została w żaden sposób potwierdzona. Skarżący w skardze, konsekwentnie jak i w toku postępowania administracyjnego podnosi, że obiekt został usytuowany w latach 80-tych przez służby leśne. Ten fakt jednak nie został potwierdzony, wręcz nie wynika z pisma Nadleśnictwa z dnia 9 listopada 2016 r. skierowanego do WINB i wyjaśniającego, że na działce nr [..] w chwili jej przekazania w 2004 r. znajdował się wyłącznie drzewostan. Zdaniem sądu treść skargi i pisma uzupełniającego w tym zakresie, że na działce to właśnie służby leśne postawiły barakowóz, na co w ówczesnym stanie prawnym nie potrzebowały pozwolenia na budowę, stanowi jedynie spekulacje niepotwierdzone żadnymi dowodami, a wręcz sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Jak to już sąd zaznaczył, organ odwoławczy czynił w toku postępowania szerokie, lecz bezskuteczne próby znalezienia dowodów potwierdzających stanowisko strony skarżącej, w tym poszukując dowodów na legalność pierwotnego barakowozu, zwracając się zarówno do organu architektoniczno-budowlanego jak i Nadleśnictwa, a także ponownie do S. P. Brak takich dowodów nie może czynić zasadnymi spekulacji strony skarżącej, niemniej istniejący w dacie decyzji ostatecznej przedmiotowy obiekt budowlany, jak trafnie oceniono, przebudowany i rozbudowany, zgodnie z oświadczeniem skarżącego 3-4 lata przed oględzinami w 2015 r., podlega reżimowi określonemu w Prawie budowlanym z 1994 r. Takie ustalenie, które sąd aprobuje, uzasadniało wszczęcie i przeprowadzenie procedury legalizacyjnej znajdującej oparcie w przepisach art. 48 Prawa budowlanego.

W konsekwencji sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organ nadzoru budowlanego dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornego obiektu i w tej kwestii niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący nie wyjaśnił na czym miałoby polegać naruszenie przepisów postępowania odnośnie nieprzeprowadzenia dowodu ze świadków oraz nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy ani dowody z dokumentów ani oświadczenia S. P. (co do tego, że barakowóz istniał na działce w jej chwili sprzedaży skarżącemu, przy czym był usytuowany był na kamieniach i już dosyć zniszczony, zob. oświadczenie w aktach organu pierwszej instancji), ani też oświadczenia strony co do zakresu robót budowlanych wykonanych przy barakowozie nie mogły budzić wątpliwości organu. Sąd jedynie zaznacza, że takie wnioski nie były składane w toku postępowania ani w odwołaniu.

Błędne były też twierdzenia strony odnośnie tego, że to obowiązkiem organu było ustalenie treści obowiązującego planu miejscowego. Przeciwnie, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego po ustaleniu, że na terenie obejmującym przedmiotową działkę obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy z dnia 5 lutego 2008 r. nr [..], Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 28 kwietnia 2008 r., nr 32, poz. 993), było adekwatne nałożenie obowiązku, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, w tym przypadku w postaci zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności z tym planem. Tymczasem zamiast ubiegać się o takie zaświadczenie, skarżący wniósł do wójta o wypis z planu, co wprost wynika z pisma Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2016 r. (w aktach drugiej instancji).

Z przedstawionych względów sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego, art. 3 pkt 5 ani art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, oceniając jako zasadniczo prawidłowo przeprowadzona procedurę legalizacyjną poprzedzającą wydanie nakazu rozbiórki. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.