Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1388/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.5 ust.1 pkt 9, art.35 ust.1,3,4,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par.14 ust.1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art.7, art.77 par. 1, art.80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623, z późń. zm. ) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "B" D. K. z siedzibą w B. przy ul. [...], obejmującego budowę budynku portierni przy hali produkcyjno-magazynowej wraz z instalacjami.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie narusza ustanowionego prawa służebności spółki "A", albowiem właściciel nieruchomości z tytułu służebności jest zobowiązany tylko do umożliwienia korzystania z drogi. W przypadku wystąpienia sporów z tytułu naruszenia prawa służebności będą one rozpoznawane przez sądy powszechne.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniosła "A" Sp. z o. o. zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 4 ustawy Prawo budowlane i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto organ nie wskazał dlaczego przyjął, że nie wynika a priori by wnioskodawca zakładał uniemożliwienie korzystania z przejazdu drogą. Zdaniem odwołującej jeżeli służebność polegająca na prawie przejazdu nie została w żaden sposób ograniczona, to wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do jej ograniczania. Zdaniem odwołującej organ pominął treść art. 4 ustawy Prawo budowlane w świetle uprawnień wynikających z art. 285 k. c., zgodnie z którym właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w określony sposób z nieruchomości obciążonej, co oznacza, że właściciel nieruchomości obciążonej musi co najmniej powstrzymać się z działaniami naruszającymi uprawnienia właściciela nieruchomości władnącej. Jeżeli służebność polega na prawie korzystania z cudzej nieruchomości, to należy najpierw zbadać zakres tego prawa i wynikających z tego uprawnień ograniczających prawo własności, w szczególności do swobodnego dysponowania nieruchomością, po to by określić granice tej swobody. Uprawnienia do swobodnego i niczym nie skrępowanego przejazdu drogą nie można limitować przejazdem kontrolowanym, faktycznie uzależnionym od właściciela nieruchomości. Postawienie fizycznej przeszkody w postaci szlabanu wyłącza swobodny przejazd drogą.

W odpowiedzi na odwołanie Prezydent Miasta B. stwierdził, że inwestor wykazał , iż jest właścicielem działki, a zgodnie z zapewnieniami inwestora planowane prace nie naruszają prawa do drogi obecnych, ani przyszłych uprawnionych z tytułu służebności, mają jedynie na celu poprawę infrastruktury. Dlatego wniósł o utrzymanie w mocy wydanej decyzji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r.nr [...] na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a takie oświadczenie złożył inwestor. Budowa szlabanu nie podlega kontroli organu ponieważ nie obejmuje pozwolenia na budowę. Nadto stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została obciążona służebnością czynną, która nie ogranicza właściciela w swoim prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Potwierdził, że wszelkie roszczenia z tytułu ograniczenia służebności należy dochodzić w postępowaniu cywilnym. Po zakończeniu inwestycji inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie jak błędnie wskazał organ I instancji zawiadomić organ o zakończeniu budowy. Nadto wskazał, że inwestor uzyskał wszelkie wymagane prawem uzgodnienia z dysponentami uzbrojenia terenu i przedłożył projekt budowlany.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła "A" Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego M. D., zarzucając:

- naruszenie art. 4, art. 3 ust. 11 oraz art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w zw. z art. 140 k.c. i art. 285 § 1 k.c. i art. 287 k.c. poprzez błędne wyłożenie tych przepisów polegające na niezasadnym przyjęciu, że służebność przejazdu ustanowiona na rzecz "A" nie wyłącza prawa uczestników do zabudowy tej działki budynkiem portierni przy hali produkcyjno-magazynowej,

- naruszenie art. 32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto złożył wyłącznie oświadczenie przewidziane w tym przepisie,

- naruszenie art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z uchwałą Rady Miejskiej w B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z którą minimalna powierzchnia biologicznie czynna będzie obejmowała 5% powierzchni terenu projektowanego zagospodarowania, a wymóg ten nie został spełniony,

- § 5 pkt 6 i 1 Planu miejscowego poprzez jego niezastosowania pomimo, że przewidywał , iż obsługa komunikacyjna nastąpi poprzez wyjazd z ul. [...], nie zastrzegając jakichkolwiek w tym względzie ograniczeń,

-naruszenia art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 8 ustawy o drogach publicznych, poprzez niezasadne przyjęcie , że działka może być zabudowana w sposób przewidziany tym planem pomimo, że stanowi drogę dojazdową,

- naruszenia art. 34 ust.1 Prawa budowlanego w zw. z § 5 pkt. 5 lit.a Planu miejscowego, poprzez odmowę ich zastosowania, mimo że dla wszystkich działań inwestycyjnych przewidują wymóg ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, zaś wymogi te nie zostały spełnione,

- naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 4 i art. 35 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z następującymi przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2005r., nr 108, poz.908 ze zm.) tj.

§ 3 ust. 3 pkt 1 i § 4 ust.1 oraz § 7 ust.1 poprzez nie przedstawienie geotechnicznych warunków posadowienia obiektu w formie opinii geotechnicznej wymaganej obecnie dla budynków wszystkich kategorii,

§ 4 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 w zw. z § 6 ust. 2 poprzez nie przeprowadzenie dla projektowanego obiektu kategorii pierwszej, badań geotechnicznych w postaci wierceń i sondowań oraz nie określenie rodzaju gruntu na podstawie analizy makroskopowej,

- naruszenia art. 35 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 ust.10 a i 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niezasadne przyjęcie iż zarządca drogi wewnętrznej jest uprawniony do stosowania na niej, poza znakami i sygnałami drogowymi, również urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,

- naruszenie art. 35 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez odmowę ich zastosowania, mimo, iż wybudowanie obiektu objętego pozwoleniem sprawi, że droga pożarowa jaką dla nieruchomości "A" jest przedmiotowa droga, utraci minimalną szerokość 3,5 metra,

- naruszenie art. 32 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art.10 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 października 1994r. o specjalnych strefach ekonomicznych w zw. z § 7 Regulaminu Katowickiej Strefy Ekonomicznej poprzez odmowę ich zastosowania i akceptację braku w postaci nie przedstawienia przez wnioskodawców akceptacji zarządcy powołanej strefy dla projektu budowy budynku portierni.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swojej decyzji.

Pismem z dnia 18 grudnia 2012r. uczestnik postępowania D. K. poinformował Sąd, że przedmiotowa budowla została już wybudowana zgodnie z przepisami budowlanymi, na dowód czego przedłożył protokół z czynności kontrolno rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz protokół kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. W kolejnym piśmie z dnia 21 grudnia 2012r. przedłożył zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku i oświadczenie kierownika budowy o zgłoszeniu obiektu do użytkowania.

W piśmie z dnia 13 maja 2013r. (data wpływu 16 maja 2013r.) odnosząc się do zarzutów skargi uczestnik postępowania D. K. stwierdził, że wybudowanie portierni w żaden sposób nie utrudnia skarżącej korzystania ze służebności przejazdu, ani dostępu do drogi publicznej. Nadto wskazał, że brama wjazdowa od strony działki uczestników nie stanowi jedynego dostępu skarżącej do drogi publicznej, albowiem od drugiej strony działki przez kolejną służebność przejazdu skarżąca ma dostęp do drogi publicznej. Zdaniem uczestnika fakt posiadania służebności przejazdu przez działki zaplanowane do zabudowy nie może ograniczać inwestora w wykonywaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem powierzchnia biologiczna czynna wynosiła 12,12% powierzchni terenu , a nie jak wskazuje skarżąca 5%. Przepisy o drogach publicznych oraz Prawa o ruchu drogowym nie mają zastosowania do dróg wewnętrznych, a taki charakter ma droga której dotyczy służebność. Projekt budowlany zawiera opinię geotechniczną dla obiektów budowlanych pierwszej kategorii, która została wykonana przez osobę uprawnioną. Budowa portierni i szlabanu w żaden sposób nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych co zostało potwierdzone przez Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w B. W ocenie uczestnika do uzgodnień wymaganych przez przepisy szczególne nie zalicza się Regulaminu [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe w którym wskazuje, że zrealizowana inwestycja w praktyce ogranicza możliwości korzystania z przedmiotowej drogi zgodnie z przysługującym skarżącej prawem służebności przejazdu. Nadto wniósł o odpuszczenie dowodu z nagrań cyfrowych potwierdzających tą okoliczność. Potwierdził również okoliczność, że do nieruchomości skarżącej prowadzi jeszcze jedna droga, która obsługuje południową część nieruchomości. Nadto stwierdził, że uczestnik postępowania mógł wybudować portiernię przy własnej hali produkcyjnej, a nie 80 metrów od tej hali i wtedy nie kolidowałoby to z uprawnieniami skarżącej. Pełnomocnik uczestnika wnosił i wywodził jak w pismach , które złożył do akt , podkreślając , że nie doszło do ograniczenia wykonania służebności skarżącej, a nawet gdyby taka sytuacja miała miejsce to spór w tym względzie podlegałby rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym. Jednocześnie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz.1269 z późń. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art.1 § 1). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 § 2 ) i polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną (art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późń. zm.- dalej "p.p.s.a.")

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz.267 dalej "k.p.a."), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99, LEX nr 54171.

W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.

Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, wydający decyzję stanowiącą przedmiot skargi Wojewoda [...] nie dochował w stopniu zezwalającym na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji podlegająca kontroli decyzja narusza także wskazane niżej przepisy prawa materialnego.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 z późń. zm., dalej "ustawa"), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.(ust.3) Stosownie natomiast do ust. 4 cytowanego artykułu w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku określonych w art. 32 ust. 4 ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowalnych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Z kolei § 14 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 z późń. zm.) nakłada obowiązek zapewnienia dla działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nim związanych dostępu do drogi publicznej, odpowiednio do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania.

Zgodnie z art. 32 ust.4 pkt 2 ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc wskazane wyżej normy do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż prowadząc postępowanie odwoławcze organ II instancji przewidzianych wyżej wymogów w zakresie zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz sprawdzenia czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością pozwalające na jej zabudowanie nie dochował, naruszając tym samym wskazane wyżej powinności. W uzasadnieniu wydanej w wyniku rozpoznania odwołania decyzji odniósł się bowiem tylko i wyłącznie do zarzutów odwołania, wykazując w oparciu o obowiązujący stan prawny i projekt budowlany ich bezzasadność. Rozpoznając kwestię istniejącej służebności wskazał na regulacje wynikające z treści przepisów kodeksu cywilnego tj. art. 285 § 1 k.c. i art. 288 k.c. stwierdzając , że ewentualne roszczenia z tytułu jej naruszenia należy dochodzić w toku postępowania cywilnego. Organ II instancji podobnie jak i organ I instancji nie sprawdził w sposób nie budzący wątpliwości, a następnie nie wykazał, czy zaprojektowany budynek portierni, a w szczególności jego umiejscowienie uwzględnia uzasadniony służebnością drogi interes skarżących w postaci dostępu do drogi publicznej zgodnie z potrzebami wynikającymi ze sposobu użytkowania należących do skarżących budynków, a w szczególności czy w ogóle dopuszczalne jest zabudowanie nieruchomości w całości stanowiącej służebność drogową. Obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej należy zdaniem Sądu rozumieć w ten sposób, że organy administracji wydające pozwolenie na budowę lub przyjmujące zgłoszenie, a także organy prowadzące postępowanie kontrolne, winny uwzględniać istniejący stan prawny na gruncie istniejącej służebności drogi koniecznej. Wówczas organ administracji może zażądać, by obiekt był usytuowany na działce w taki sposób, aby nie naruszał możliwości korzystania z istniejącej drogi koniecznej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w dacie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę skarżąc posiadała tytuł prawny w postaci ograniczonego prawa rzeczowego - nieodpłatnej służebności drogi po całej działce nr [...]. Jednocześnie dokumenty z akt sprawy wskazują, że działka oznaczona nr [...] w całości stanowi drogę dojazdową do innych działek, w tym działki skarżącej. Jak wynika z decyzji organu I instancji pozwolenie na budowę dotyczy budowy budynku portierni przy hali produkcyjno-magazynowej wraz z instalacjami, tymczasem budynek portierni umiejscowiony został na początku drogi dojazdowej obciążonej służebnością dojazdu, a nie bezpośrednio przed budynkiem hali wnoszącego o wydanie pozwolenia na budowę. Mając na uwadze argumenty podnoszone przez skarżących, że ze względu na charakter wykonywanej działalności i potrzebę transportu na teren ich zakładu linii produkcyjnych o wymiarach znacznie przekraczających 3,2 m szerokości, umiejscowienie budynku portierni na środku pasa drogi i w tym miejscu, może spowodować ograniczenia w możliwości korzystania z przedmiotowej drogi.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno- budowlanym i czy nie powoduje uciążliwości dla otoczenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996r, III ARN 87/95, OSN 1996/21/316, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX nr 77640) Podstawową przesłanką ustanowienia służebności przejazdu jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Chodzi więc nie tylko o sytuację całkowitego braku takiego dostępu, ale także o taką, gdy nieruchomość ma wprawdzie dostęp do drogi, ale nieodpowiedni z punktu widzenia zgodnego z przeznaczeniem korzystania z tej nieruchomości. Chodzi więc o to, by połączenie z drogą publiczną zapewniało wszelką niezbędną - ze społeczno-gospodarczego punktu widzenia - łączność z tą drogą, umożliwiając normalne, gospodarcze korzystanie z nieruchomości. Z pewnością prowadzący postępowanie organ administracji powinien dokładnie rozważyć wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w celu stwierdzenia, czy planowana inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich (por. postanowienie SN z dnia 28 listopada 2000 r., CKN 172/00).

Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest zabudowanie nieruchomości w całości obciążonej służebnością drogową, w sytuacji nie uregulowania sposobu wykonywania tej służebności. Właściciel nieruchomości obciążonej chcąc ją zabudować powinien w pierwszej kolejności uregulować sposób wykonywania tej służebności w drodze umowy, bądź postępowania przed sądem powszechnym, a dopiero wówczas wystąpić o pozwolenie na budowę. Tym czasem w niniejszej sprawie mamy stan faktyczny zgodnie z którym na działce inwestora ustanowiona jest służebność drogi po całej działce, która notabene w całości jest drogą, a inwestor dokonuje zabudowy w części działki uniemożliwiając, czy też ograniczając skarżącej korzystanie z tej służebności. Zgodnie z ujawnionym w księdze wieczystej ograniczonym prawem rzeczowym skarżąca ma prawo do korzystania z całości działki drogowej w tym części zabudowanej budynkiem portierni.

Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez właściciela działki jak i osoby którym przysługuje służebność przejazdu. Wyważenie interesów właściciela nieruchomości i skarżącej powinno nastąpić w oparciu o przepisy prawa, w tym między innymi warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale przede wszystkim w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.

W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z zapisu cyfrowego obrazującego przeszkody jakie są stawiane skarżącej przez uczestnika postępowania. Sąd odmówił dopuszczenia dowodu, albowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania ( art.106 § 3 p.p.s.a.), natomiast wyrok sąd wydaje na podstawie akt sprawy ( art. 133 § 1 p.p.s.a.). Na marginesie podkreślenia wymaga też fakt , że ani organy administracji publicznej, ani też sądy administracyjne nie są powołane do rozstrzygania sporów sąsiedzkich, a taki charakter ma spór dotyczący sposobu korzystania ze służebności dojazdu, dlatego w tym zakresie Sąd nie zajął stanowiska.

W konsekwencji powyższych uwag, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznać należy za naruszające przepisy postępowania administracyjnego oraz wskazane wyżej przepisy materialne w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowią ona bowiem rozstrzygnięcia przedwczesne, wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich wskazanych wyżej istotnych w sprawie okoliczności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji rozważy zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi w pełnym zakresie, uwzględniając istniejącą na całej działce inwestora służebność drogi, a organ II instancji podda kontroli ewentualne zarzuty odwołania, dokonując ich prawnej oceny i dając temu wyraz w treści uzasadnienia wydanej decyzji.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącej Spółki na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późń. zm.)