Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1723/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 39 poz. 176
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług.
Teza: 1. Użycie w nazwie dokumentu "rachunek" a nie "faktura" w 1993 r. nie stanowiło przeszkody do naliczania w oparciu o ten dokument podatku do odliczenia zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/. Również w tym okresie kopia faktury mogła stanowić podstawę naliczenia takiego podatku, zaś przepisy nie pozwalały zakwestionować jej na tej podstawie, iż nie jest ona oryginałem.

2. Przepis par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ był wydany bez podstawy prawnej. Podstawa ta została stworzona dopiero w późniejszej nowelizacji ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Należy więc uznać, że przepis cyt. rozporządzenia nie wiązał strony.

TEZY

1. Użycie w nazwie dokumentu "rachunek" a nie "faktura" w 1993 r. nie stanowiło przeszkody do naliczania w oparciu o ten dokument podatku do odliczenia zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/. Również w tym okresie kopia faktury mogła stanowić podstawę naliczenia takiego podatku, zaś przepisy nie pozwalały zakwestionować jej na tej podstawie, iż nie jest ona oryginałem.

2. Przepis par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ był wydany bez podstawy prawnej. Podstawa ta została stworzona dopiero w późniejszej nowelizacji ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Należy więc uznać, że przepis cyt. rozporządzenia nie wiązał strony.


UZASADNIENIE

Urząd skarbowy w toku kontroli podatkowej ustalił zawyżenie przez podatnika kwoty podatku naliczonego przez wadliwe uwzględnienie przy rozliczaniu za listopad 1993 r. rachunków uproszczonych VAT i kopii faktur VAT nie będących oryginałami. W tej sytuacji została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ten miesiąc wraz z ustawową sankcją za zawyżenie w deklaracji kwoty podatku naliczonego.

Izba skarbowa podtrzymała stanowisko urzędu stwierdzające, iż rachunki uproszczone VAT nie upoważniały podatnika do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego określone na tych rachunkach, gdyż nie spełniały one warunków określonych w par. 31 ust. 3 /podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury lub faktury korygującej/ rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie VAT /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./.

Decyzja izby skarbowej została zaskarżona przez podatnika do NSA.

NSA uwzględnił skargę podatnika.

W uzasadnieniu stanowiska Sąd podał, iż postępowanie podatnika było zgodne z obowiązującym wówczas /listopad 1993 r./ prawem. W tym czasie przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowił: "kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w rachunkach /fakturach/ stwierdzających nabycie towarów i usług..."

Dopiero od 1 stycznia 1994 r. na podstawie nowelizacji ustawy z dnia 9 grudnia 1993 r. art. 19 ust. 2 obowiązuje w nowym brzmieniu. Skreślono w nim wyraz: "rachunkach". Użycie więc w nazwie dokumentu sformułowania "rachunek", a nie "faktura", w 1993 r. nie stanowiło przeszkody do naliczenia w oparciu o ten dokument podatku do odliczenia zgodnie z art. 19 ust. 1 wskazanej ustawy. W tym okresie również kopia faktury mogła stanowić podstawę naliczenia podatku do odliczenia, zaś obowiązujące przepisy nie pozwalały zakwestionować jej na tej podstawie, iż nie jest ona oryginałem.

Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji organów I i II instancji został powołany przepis rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /par. 31 ust. 3/, który w momencie rozpatrywania sprawy przez organy podatkowe był wydany bez podstawy prawnej. Podstawa taka została stworzona dopiero w wyniku późniejszej nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd uznał, że przepis wydany bez podstawy prawnej nie mógł wiązać strony.