Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1013/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116, art. 107 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.201, art. 202 § 5, art. 369 § 6
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art.10, art. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 233
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za m-ce: sierpień - grudzień 2012 r., styczeń, luty 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległość podatkową. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., na podstawie art. 207 § 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 oraz art. 116 § 1 i § 2 w związku z art. 116 § 4 oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R. S. jako byłego członka zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. za zaległości podatkowe spółki z tytułu obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: sierpień, październik - grudzień 2012 r., styczeń - luty 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł i koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł oraz umorzył postępowanie za zaległość podatkową spółki za marzec 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. określił [...] sp. z o.o. wysokość pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń i orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika [...] Sp. z o.o. za ww. zaległości podatkowe.

Wobec nie dopełnienia przez Spółkę ciążących na niej obowiązków podatkowych, na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, wszczęto postępowanie egzekucyjne, które nie przyczyniło się do zaspokojenia przedmiotowych wierzytelności Skarbu Państwa. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. umorzono postępowanie egzekucyjne.

Organ ustalił, że w dniu [...] grudnia 2011 r. uchwałą numer [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...] sp. z o.o. powołano do składu zarządu R. S. i powierzono mu funkcję Prezesa Zarządu oraz D. A. i powierzono mu funkcje Wiceprezesa Zarządu. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Zgromadzenie Wspólników [...] sp. z o.o. odwołało R. S. oraz D. A. z funkcji członków zarządu i powołało J. D. do funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Organ uznał, iż R. S. pełnił funkcję członka zarządu w terminach płatności zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem.

Odnośnie kwestii bezskuteczności egzekucji organ powołując art. 10, art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. – dalej "P.u.n.") wskazał, że w Spółce zaszły przesłanki ogłoszenia jej upadłości. Spółka posiada zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2012 r., trzeci i czwarty kwartał 2012 r., styczeń i marzec 2013 r. i styczeń 2014 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu obowiązków płatnika za miesiące sierpień 2012 r. i od października 2012 r. do marca 2013 r.

Zdaniem organu w spółce zaszła przesłanka ogłoszenia upadłości najpóźniej [...] sierpnia 2012 r., a więc w dacie kiedy powstała zaległość z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2012 r., w tym momencie spółka miała dwóch wierzycieli, wobec których nie regulowała wymagalnych zobowiązań. Analiza okresów, za które spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań wskazuje jednoznacznie, iż nie były to przejściowe problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań, lecz trwały stan niewypłacalności.

Organ wyjaśnił, że z przedłożonej przez stronę umowy o nominalne zarządzanie z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, iż zarząd [...] sp. z o.o. miał wykonywać polecenia J. D., zwanego w umowie "pryncypałem". Na mocy umowy pryncypał zobowiązał się także do zapewnienia prowadzenia księgowości spółki, a także składania wszystkich wymaganych oświadczeń i sprawozdań w urzędzie skarbowym oraz innych lokalnych strukturach państwowych zgodnie z jurysdykcją spółki. Zdaniem organu przedstawiona umowa o nominalne zarządzanie tych warunków nie spełnia. Ponadto z dokumentów Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika by na dzień [...] stycznia 2012 r. J. D. pełnił jakąkolwiek funkcję w [...] sp. z o.o. Według organu wskazana umowa o nominalne zarządzanie spółką z dnia [...] stycznia 2012 r. na gruncie art. 116 § 1 i § 4 O.p. nie skutkuje zwolnieniem członków zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

W odwołaniu z dnia [...] lutego 2017 r. strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 116 § 1 lit. b) O.p. polegające na przyjęciu, że odwołujący nie wykazał, iż złożenie w terminie wniosku o upadłość spółki nie nastąpiło bez jego winy,

2. art. 116 § 1 O.p. polegające na przyjęciu, iż odwołujący wykonywał obowiązki członka zarządu spółki,

3. art. 116 § 1 pkt 2 O.p. polegające na przyjęciu, iż została spełniona przesłanka niewskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części

4. art. 210 § 1 i § 4 oraz art. 120 i art. 122 O.p.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności R. S. za zaległości podatkowe [...] sp. z o.o. z tytułu obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc styczeń 2013 r. w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł i umorzyć w tym zakresie postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Wskazano bowiem, że odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązanie podatkowe Spółki ma charakter akcesoryjny i następczy. Występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez m.in. płatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Tym samym zaległości za które ma solidarnie odpowiadać strona muszą istnieć i być wymagalne.

Z akt przedmiotowej sprawy wynikało jednoznacznie, że [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconego wynagrodzenia w odniesieniu do miesiąca stycznia 2013 r. posiada zaległość podatkową w wysokości należności głównej [...] zł, a nie jak wskazano w sentencji decyzji Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lutego 2017 r. w wysokości [...] zł. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego niezasadne było orzeczenie o odpowiedzialności strony co do kwoty należności głównej [...] zł, o którą to organ podatkowy I instancji zawyżył zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconego wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2013 r. W pozostałej zaś części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności D. A. organ odwoławczy rozstrzygniecie organu I instancji utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że organ I instancji prawidłowo określił stronę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania [...] sp. z o.o., względem której należało orzec o odpowiedzialności za wymienione w sentencji decyzji zaległości. W trakcie postępowania wyjaśniającego, na podstawie akt spółki zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalono, że w terminach płatności przedmiotowych zobowiązań zarząd spółki był dwuosobowy. R. S. pełnił w Spółce funkcję Prezesa Zarządu, natomiast funkcję wiceprezesa sprawował D. A.. Zarówno R. S. jak i D. A. powołani zostali w skład zarządu spółki uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] sp. z o.o. z dniem [...] grudnia 2011 r. Natomiast uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki odwołani z dniem [...] kwietnia 2013 r. R. S. oraz D. A. zarząd w Spółce pełnili od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że termin płatności zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranego wynagrodzenia, upłynął odpowiednio: za sierpień 2012 r. w dniu [...] września 2012 r., za październik 2012 r. w dniu [...] listopada 2012 r., za listopad 2012 r. w dniu [...] grudnia 2012 r., za grudzień 2012 r. w dniu [...] stycznia 2013 r., za styczeń 2013 r. w dniu [...] lutego 2013 r., za luty 2013 r. w dniu [...] marca 2013 r. W związku z powyższym mając na uwadze treści art. 31 i art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ stwierdził, że termin płatności ww. kwot podatku dochodowego od osób fizycznych upłynął bezsprzecznie w okresie, w którym R. S. pełnił funkcję członka zarządu w [...] Spółce z o.o. A zatem w świetle art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 O.p., ponosi on solidarnie z [...] sp. z o.o. oraz D. A. odpowiedzialność za ww. długi podatkowe.

Zdaniem organu odwoławczego nie tylko formalnie, ale również faktycznie i czynnie podatnik sprawował funkcję członka zarządu. Wskazują na to podpisane przez stronę sprawozdania z działalności spółki, podjęte i podpisane uchwały. Ponadto z umowy z dnia [...] stycznia 2012 r. "o nominalne zarządzanie nr [...]" zawartej pomiędzy J. D. zwanym "Pryncypałem" a D. A. zwanym "Dyrektorem" wynika, że podatnik świadomie, całkowicie dobrowolnie oraz za stosownym wynagrodzeniem zdecydował się na sprawowanie zarządu w Spółce prawa handlowego. Tym samym organ nie uznał wyjaśnień strony w kwestii dotyczącej niesprawowania przez nią faktycznego zarządu w spółce.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną, że R. S. nie miał możliwości pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, w którym powstały przedmiotowe zaległości spółki. Wskazał, że powyższe stoi w sprzeczności z postanowieniami umowy z dnia [...] stycznia 2012 r., w której w punkcie 1 pryncypał przekazał udziały oraz zarząd [...] Sp. z o.o. w nominalne zarządzanie dyrektorowi. Dyrektor, co prawda miał działać zgodnie z poleceniami pryncypała i w jego interesach, nie mniej świadome ograniczenie sprawowania funkcji zarządczych w spółce polegające na wykonywaniu poleceń pryncypała, na które odwołujący wyraził zgodę, nie może przemawiać na korzyść strony i tym samym potwierdzać faktu niemożności pełnienia obowiązków członka zarządu.

Ponadto organ wskazał, że pryncypał nie dokonywał żadnych czynności, o których nie został poinformowany dyrektor. Dyrektorowi przysługiwało prawo do rezygnacji ze stanowiska w zarządzie, za siedmiodniowym wyprzedzeniem pryncypała, jeżeli nie przestrzegane były punkty umowy.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ustawodawca wprowadzając przesłanki odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p, nie łączy podstaw odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu, a jedynie odwołuje się do ich pełnienia. Dlatego też w świetle powyższego przepisu bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność niezajmowania się sprawami spółki. Organ zauważył, że członek zarządu spółki posiadający choćby tylko formalnie uprawnienia do zarządzania spółką, niezależnie od tego, czy faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość, odpowiada za jej zaległości podatkowe. Tym samym organ uznał zarzut dotyczący rażącego naruszenia art. 116 § 1 O.p. za nieuzasadniony. Organ podkreślił również, że egzekucja z majątku spółki nie przyczyniła się do zaspokojenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych ustalił, że zobowiązana nie posiada żadnych nieruchomości ani majątku ruchomego, z którego możliwe byłoby zaspokojenie potrzeb wierzycieli. Z uzyskanych odpowiedzi od Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK i Ministerstwa Sprawiedliwości także wynika, że [...] nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, do którego można by skierować postępowanie egzekucyjne. W wyniku podjętych czynności, dokonano zajęć rachunków bankowych należących do spółki w [...] S.A., Banku [...] S.A. oraz [...] S.A. Zajęto również rachunki bankowe spółki w [...] S.A. oraz [...] S.A., co do których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Z uwagi na fakt umorzenia przez Komornika Sądowego w dniu [...] grudnia 2014 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o.o. zbieg egzekucji nie został rozstrzygnięty. Z uwagi na brak innych składników majątkowych w stosunku, do których można by prowadzić egzekucję, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne. Z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika również, że spółka obecnie nie składała sprawozdań finansowych. W KRS nie stwierdzono również zmian adresowych lub innych. Brak było także informacji na temat czynności majątkowych, których stroną była spółka oraz dotyczących otwartych rachunków bankowych. Spółka obecnie nie składa żadnych deklaracji podatkowych. Ostatnią deklarację w podatku od towarów i usług VAT - 7 Spółka złożyła za miesiąc luty 2014 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że spółka w dniu [...] maja 2014 r. została wykreślona z ewidencji podatników podatku od towarów i usług Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P..

Ponadto podatnik nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, o którym mowa wart. 116 § 1 pkt 2 O.p., jak również nie wskazał żadnych przesłanek uwalniających od solidarnej odpowiedzialności za przedmiotową zaległość podatkową wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a i lit. b O.p.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż w okresie pełnienia przez stronę funkcji członków zarządu winien on zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości. Z akt sprawy wynika, że spółka od stycznia 2012 r. nie regulowała zobowiązań finansowych.

W ocenie organu nie zasługują również na uwzględnienie twierdzenia strony, iż nie ponosi ona winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki. Nie można bowiem uznać, że z uwagi na fakt niesprawowania faktycznego zarządu w spółce jak również, nie posiadania wiedzy odnośnie rzeczywistego stanu finansowego spółki, nie ponosi on winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym terminie. Przede wszystkim organ zwrócił uwagę, że R. S. funkcję Wiceprezesa zarządu [...] sp. z o.o. objął dobrowolnie. Świadomie zdecydował się więc na kierowanie spółką prawa handlowego, w pełni przyjmując odpowiedzialność za zarządzanie i funkcjonowanie tego rodzaju podmiotem. Wraz z przyjęciem funkcji członka zarządu przyjął na siebie obowiązek dbania o dobro reprezentowanego podmiotu, zatem powinien na bieżąco znać stan finansów spółki.

Skoro wyraził wolę objęcia funkcji członka zarządu na zasadach i warunkach zawartych w umowie z dnia [...] stycznia 2012 r. winien był liczyć się z odpowiedzialnością jaką na siebie przyjął i z konsekwencjami jakie poniesie w sytuacji nienależytego wywiązywania się z nałożonych na niego obowiązków. Organ odwoławczy podobnie jak i Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. stanął na stanowisku, iż członek zarządu nie może skutecznie powoływać się na własne decyzje czy też zaniedbania i żądać na tej podstawie zwolnienia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Ponadto członek zarządu z racji pełnionej funkcji zarządczej bez względu na zakres sprawowanej funkcji jest zobowiązany na bieżąco śledzić sytuację finansową spółki.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocników, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. rażące naruszenie art. 116 § 1 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, iż przepis ten ma bezwzględne zastosowanie w sytuacji, kiedy ze skarżącym zawarta była umowa o nominalne zarządzanie spółką, która uniemożliwiła mu pełnienie funkcji członka zarządu spółki,

2. rażące naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez sprzeczne przyjęcie, że skarżący, który nie miał wpływu na bieżące zarządzanie spółką i nie miał wiedzy na temat jej majątku, nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części,

3. rażące naruszenie art. 116 § 1 lit. b O.p. polegające na przyjęciu, że skarżący, który nie miał wpływu na bieżące zarządzanie spółką i nie miał wiedzy na temat jej majątku ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość,

II. naruszenie prawa postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. art. 180 § 1 i art. 187 § 1, a w konsekwencji art. 120, art. 122 O.p. polegające na nieuwzględnieniu i pominięciu kluczowych dowodów w sprawie - umowy o nominalne zarządzanie z [...] stycznia 2012 r. i wyjaśnień J. D.,

2. art. 210 § 1 i 4, a w konsekwencji art. 120, art. 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie skutkujące nienależytym uzasadnieniem decyzji uniemożliwiającym kontrolę prawidłowości decyzji, w efekcie powyższego skarżący nie może zweryfikować kwot i składników żądanego podatku.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś wydanie decyzji poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Na wstępie należy wskazać, że prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 §1 O.p.) oraz zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1), a następnie dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Zdaniem Sądu organy podatkowe wnikliwie przeanalizowały cały zgromadzony materiał dowodowy, nie pomijając żadnego dowodu w sprawie, w tym również umowy o nominalne zarządzanie z dnia [...] stycznia 2012 r. Treść przedmiotowej umowy została szczegółowo przeanalizowana pod kątem przesłanek, o których mowa w treści art. 116 O.p.

Zdaniem Sądu sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim rygorom przewidzianym w przepisach O.p. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego organy ustaliły stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości, zgodnie z poszanowaniem obowiązujących zasad prawa, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Przechodząc do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie zaistnienia przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, należy wskazać, że zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 O.p. W rozdziale tym mieści się zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są zgodnie z art. 116 § 1 O.p. członkowie zarządu. Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu jej zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Te okoliczności musi wykazać organ podatkowy.

Natomiast osoba trzecia, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że:

1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

3) wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 1211/12 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu organy wykazały wszystkie okoliczności pozwalające na przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r., co potwierdzają uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] sp. z o.o. Ponadto terminy płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług upłynęły bezsprzecznie w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję członka zarządu w [...] sp. z o.o. W związku z powyższym zakres odpowiedzialności przewidziany w art. 116 § 1 O.p. pokrywa się z odpowiedzialnością orzeczoną zaskarżoną decyzją.

Nie wystąpiły też okoliczności, które wskazywałyby, że skarżący nie mógł w tym okresie sprawować funkcji członka zarządu. Organ zgromadził i wnikliwe przenalizował materiał dowodowy, w tym umowę o nominalne zarządzenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., z których wynika, że skarżący faktycznie i czynnie sprawował funkcję członka zarządu. Powyższe potwierdzają podpisane przez stronę sprawozdania z działalności spółki oraz podejmowane i podpisywane uchwały. Ponadto wbrew zarzutom skargi organy podatkowe w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa stwierdziły, że skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w której był członkiem zarządu z tej przyczyny, że w czasie pełnienia takiej funkcji zdecydował świadomie i dobrowolnie scedować swoje obowiązki na rzecz osoby trzeciej. Skoro bowiem art. 201 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94 poz. 1037 ze zm.) stanowi, że zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to należy przyjąć, że podpisanie wewnętrznych uzgodnień co do sposobu zarzadzania, podejmowania decyzji, czy reprezentacji nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność skarżącego. "To, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu" (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1193/10). W związku z powyższym bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność nie zajmowania się sprawami spółki.

W ocenie Sądu nie ma również wątpliwości, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji rozumiana jest przy tym jako niemożność uzyskania zaspokojenia z całego majątku spółki, a nie tylko z pewnych jego składników. Takie stwierdzenie jest możliwe jednak nie tylko wówczas, gdy egzekucja prowadzona była do całego majątku spółki i nie dała rezultatu, lecz także, gdy egzekucja ze znanego organowi podatkowemu (wierzycielowi) majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a odpowiedzialni członkowie zarządu nie wskazali w postępowaniu egzekucyjnym na inne mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie tych zaległości w znacznej części. W świetle uchwały NSA z 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08 bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, niemniej postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na brak majątku zobowiązanego jest dowodem przesądzających o bezskuteczności egzekucji.

W przedmiotowej sprawie Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny zastosował wszystkie możliwe w okolicznościach prowadzonej sprawy środki egzekucyjne. Działania te jednak nie doprowadziły do zaspokojenia przedmiotowych zaległości podatkowych spółki w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne.

W świetle powyższych wyjaśnień należy uznać, że organy prawidłowo wykazały zaistnienie obu pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje okoliczność niewskazania przez skarżącego mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

Ponadto w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd podziela stanowisko organów, że sytuacja majątkowa spółki uzasadniała wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości w trzecim kwartale 2012 r. Zgodnie z art. 10 P.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań bądź w przypadku osoby prawnej, zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas gdy zobowiązania te wykonuje.

Jak wynika z akt sprawy spółka oprócz zobowiązań wobec Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego nie uregulowała również w terminie zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P.. Ponadto nie wykonywała zadeklarowanych przez siebie zobowiązań wynikających z deklaracji podatkowych VAT - 7 i VAT - 7K. Spółka nie uregulowała zadeklarowanego zobowiązania za marzec oraz III I IV kwartał 2012 r. Zaś od sierpnia 2012 r. zaczęła generować zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń. W związku z powyższym należy zgodzić się z organem, że Spółka winna była zgłosić wniosek o upadłość w trzecim kwartale 2012 r., kiedy to trwale zaprzestała realizacji zobowiązań publicznoprawnych wobec wskazanych powyżej wierzycieli, spełniając tym samym przesłankę, o której mowa w art. 11 ust 1 P.u.n. W związku z powyższym należy uznać, że w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i wniosek taki nie został w odpowiednim czasie przez skarżącego zgłoszony.

W ocenie Sądu nie wystąpiły też żadne okoliczności uzasadniające stwierdzenie braku winy w niedokonaniu powyższej czynności.

Skarżący powołuje się na brak wpływu na bieżące zarządzanie spółką i wiedzy na temat jej majątku. Uważa, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednakże zgodnie z brzmieniem art. 116 O.p. odpowiedzialność podatkowa członka zarządu jest uzależniona od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu. Nie jest ona uzależniona w żaden sposób od zakresu (rodzaju) faktycznie wykonywanych przez niego czynności. Obowiązkiem zatem skarżącego jako członka zarządu w organie zarządzającym spółki było monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Za brak podjęcia przez członka zarządu odpowiednich środków przeciwdziałających złej sytuacji finansowej spółki, Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Zaniechanie podjęcia odpowiednich działań wynikających z istoty pełnionej funkcji zarządczej nie może prowadzić do zwolnienia z odpowiedzialności opartej o art. 116 O.p. W związku z powyższym wskazywana przez skarżącego okoliczność, że faktycznie nie zajmował się sprawami spółki nie może stanowić przesłanki uwalniającej go od solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową. Dodatkowo wskazać należy, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody), przy czym członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 i art. 369 § 6 K.s.h.), co oznacza, iż skarżący mógł w każdym czasie zrezygnować z pełnienia funkcji członków zarządu.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego w toku postępowania podatkowego prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy. Organy wykazały zaistnienie przesłanek niezbędnych do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki. Skarżący natomiast nie wykazał przesłanek uwalniających go od tej odpowiedzialności, tj. mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części, ewentualnie złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego albo braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku, tym samym zarzuty skargi są nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.