Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 597/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2003-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 110 ust. 1, art. 110c ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Teza: Analiza przepisu art. 110c ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ prowadzi do wniosku, iż możliwość rozkładania kar pieniężnych na raty odnosi się do podmiotów wymienionych w art. 110 ust. 1 - jednostek organizacyjnych - i do kar im wymierzonych za naruszenie wymagań ochrony środowiska, wymienionych jedynie w tym przepisie. Ustawa ta w ogóle nie przewiduje podstawy i okoliczności pozwalających na odroczenie terminu płatności czy rozłożenia na raty kar pieniężnych wymierzonych za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew bądź krzewów.

TEZY

Analiza przepisu art. 110c ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ prowadzi do wniosku, iż możliwość rozkładania kar pieniężnych na raty odnosi się do podmiotów wymienionych w art. 110 ust. 1 - jednostek organizacyjnych - i do kar im wymierzonych za naruszenie wymagań ochrony środowiska, wymienionych jedynie w tym przepisie. Ustawa ta w ogóle nie przewiduje podstawy i okoliczności pozwalających na odroczenie terminu płatności czy rozłożenia na raty kar pieniężnych wymierzonych za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew bądź krzewów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale na rozprawie sprawy ze skargi Grażyny i Pawła K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.-T. z dnia 6 marca 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy rozłożenia wymierzonej kary pieniężnej na raty - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 grudnia 1999 r. Wójt Gminy W.-K. nałożył na Grażynę i Pawła K. karę pieniężną w wysokości 4.357,47 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednej sztuki brzozy, dwóch sztuk lipy i jednej sztuki kasztanowca na działce nr 423 we wsi K.-B.

W dniu z dnia 5 stycznia 2000 r. Paweł K. wystąpił do Urzędu Gminy w W.-K. o rozłożenie powyższej kwoty na 24 raty miesięczne.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2000 r. Wójt Gminy w W.-K. odmówił Pawłowi K. rozłożenia na raty kwoty 4.357,47 zł nałożonej wyżej wymienioną decyzją z dnia 16 grudnia 1999 r.

Odmowę uzasadniono odmowę faktem, iż przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ nie przewidują możliwości rozłożenia na raty kar pieniężnych za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia nałożonych na osoby fizyczne.

Z rozstrzygnięciem organu administracyjnego z dnia 19 stycznia 2000 r. nie zgodził się Paweł K., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozłożenie wymierzonej kary pieniężnej na raty.

W uzasadnieniu odwołania Paweł K. podniósł, że przepis art. 110 ust. 1b i ust. 1c cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz par. 13 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. nr 162 poz. 1138 ze zm./ stanowią podstawę prawną pozwalającą na rozkładanie na raty kar pieniężnych nałożonych za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Decyzją z dnia 6 marca 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.-T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż możliwość odroczenia terminu płatności kar za naruszenie wymagań ochrony środowiska lub rozkładania ich na raty normuje art. 110 ust. 1c powołanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zdaniem organu administracyjnego analiza tego przepisu wskazuje, iż odnosi się on tylko do podmiotów wskazanych w art. 110 ust. 1, tj. do jednostek organizacyjnych i do kar im wymierzonych za naruszenie wymagań

ochrony środowiska, wymienionych jedynie w tym przepisie. Podstawę wymierzenia kary za usuniecie drzew /krzewów/ stanowi art. 110 ust. 1b cytowanej ustawy. Do egzekwowania kar wymierzonych z tego tytułu stosuje się przepisy art. 110 ust. 3a i art. 110b, przy czym ustawa ta w ogóle nie przewiduje możliwości rozłożenia kary na raty.

Powołane przez odwołującego się przepisy regulują kwestie związane z prowadzeniem ogólnie dostępnego rejestru orzeczeń wymierzających kary pieniężne, odraczających terminy płatności lub o rozłożeniu ich na raty. Wprawdzie w przepisach tych jest mowa m.in. o decyzjach w sprawie rozłożenia kary na raty, jednakże nie można w nich upatrywać podstaw do złagodzenia reżimu zapłacenia kary, skoro tego nie przewidują inne przepisy cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska bądź jej akty wykonawcze.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Grażyna K. i Paweł K. wnieśli o uchylenie wyżej wymienionej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy w W.-K. oraz o zobowiązanie organu administracyjnego pierwszej instancji do wydania decyzji rozkładającej wymierzoną karę pieniężna na raty.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organom administracyjnym błędną interpretacje przepisów powołanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, a na uzasadnienie swojego stanowiska podnieśli te same argumenty, które zawarte zostały w odwołaniu od decyzji organu administracyjnego pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i wywiódł jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny powołany jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o NSA/.

Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze zarzuty skargi sprowadzają się do tego, że organy odwoławcze błędnie zinterpretowały przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ i rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. nr 162 poz. 1138 ze zm./. Otóż zgodnie z treścią art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska za naruszanie przez jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne wymagań ochrony środowiska, polegające na usuwaniu drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia karę pieniężną wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Bezsporny jest również fakt, iż przepisy powołanej ustawy przewidują możliwość rozkładania na raty kar pieniężnych nałożonych za naruszenie środowiska.

Spór dotyczy jedynie faktu, czy przepisy cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska przewidują możliwość rozłożenia na raty kar pieniężnych wymierzonych za każde naruszenie środowiska, o jakim mowa w art. 110 tejże ustawy, czy też wyłączono z tego reżimu kary pieniężne nałożone za usuniecie bez wymaganego zezwolenia drzew i krzewów. Zgodnie z treścią z art. 110c ust. 1 i 3 cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, termin płatności kar wymierzonych na podstawie art. 110 ust. 1, na wniosek ukaranej jednostki organizacyjnej, może być odroczony lub kara może być rozłożona na raty na okres nie dłuższy niż 5 lat. Decyzja o rozłożeniu kary na raty może być podjęta w razie stwierdzenia, że zapłata w całości wymierzonej kary, w terminie określonym w art. 110b ust. 1, znacznie ograniczy lub uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, a w szczególności kontynuację przedsięwzięć, których wykonanie zapewni usunięcie przyczyn wymierzenia tej kary.

Powyższy przepis przewiduje zatem możliwość rozkładania na raty kar pieniężnych wymierzonych jedynie na podstawie art. 110 ust. 1 cytowanej ustawy po ochronie i kształtowaniu środowiska.

Zgodnie zaś z jego treścią za naruszanie przez jednostki organizacyjne wymagań ochrony środowiska, polegające na:

przekroczeniu co do rodzaju lub ilości substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza, określonych decyzją właściwego organu, przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją właściwego organu-wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza i pobiera karę pieniężną.

Należy zatem podzielić stanowisko organów administracyjnych, iż analiza przepisu art. 110c ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska prowadzi do wniosków, iż możliwość rozkładania kar pieniężnych na raty odnosi do podmiotów wymienionych w art. 110 ust. 1 -jednostek organizacyjnych- i do kar im wymierzonych za naruszenie wymagań ochrony środowiska, wymienionych jedynie w tym przepisie. Ustawa ta w ogóle nie przewiduje podstawy i okoliczności pozwalających na odroczenie terminu płatności czy rozłożenia na raty kar pieniężnych wymierzonych za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew bądź krzewów.

Nie można również podzielić stanowiska skarżących, iż podstawę rozłożenia na raty kar pieniężnych wymierzonych za usuniecie bez zezwolenia drzew i krzewów stanowi przepis art. 110 ust. 1c powołanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. nr 162 poz. 1138 ze zm./.

Zgodnie z treścią art. 110 ust. 1c cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska decyzje o wymiarze kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 i 1b ustawy, oraz decyzje o odroczeniu terminu płatności lub rozłożeniu kary na raty przechowywane są przez właściwe organy w publicznie dostępnym rejestrze. Przepis ten nie daje podstaw, wbrew temu co twierdza skarżący, do rozkładania na raty kar wymierzonych za usunięcie bez wymaganego zezwolenia krzewów czy też drzew, lecz jedynie wprowadza obowiązek prowadzenia ogólnie dostępnego rejestru orzeczeń wymierzających kary pieniężne, odraczających terminy płatności lub o rozłożeniu ich na raty. Wprawdzie w przepisie tych jest mowa m.in. o decyzjach w sprawie rozłożenia kary na raty, jednakże- jak słusznie zauważył organ administracyjny - nie można w nich upatrywać podstaw do złagodzenia reżimu zapłacenia kary, skoro tego nie przewidują inne przepisy cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska bądź jej akty wykonawcze. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie 110 ust. 2 i 2a cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, to jest przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1998 r., określają m.in. szczegółowe zasady prowadzenia rejestru, w którym przechowywane są decyzje o wymiarze kar pieniężnych oraz decyzje o odroczeniu terminu płatności lub rozłożeniu kary na raty. Podstawę prawną takich decyzji stanowią jednak przepisy cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, które jak już wyżej wykazano nie przewidują możliwości rozkładania na raty kar pieniężnych nałożonych na osoby fizyczne za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew lub krzewów.

Mając na uwadze analizę powyższych przepisów należy uznać, iż skarga jest niezasadna, bowiem decyzje organów administracyjnych zostały wydane zgodnie z obowiązującym w dacie ich wydania przepisami prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w sentencji.