Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2735/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi Ł. M. i J. G. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Nakazem płatniczym z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] Nr konta [...] referat 4, nr poz. [...] Prezydent Miasta R. ustalił Ł. M. i J. G., zwanym dalej "Skarżącymi" łączne zobowiązanie pieniężne za 2005 r. w kwocie 2.433,10 zł dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w R.

Pismem z dnia 18 maja 2005 r. Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, w którym wnieśli o zwolnienie ich od ustalonego podatku. W uzasadnieniu odwołania Skarżący podnieśli, że grunt, od którego wymierzono podatek, z wyłącznej winy miasta, nie może być normalnie użytkowany w sposób pozwalający osiągać z niego jakiekolwiek korzyści, czy też jego sprzedaż osobom trzecim. Skarżący wyjaśniali, że w bezpośrednim sąsiedztwie "Miasto wybudowało bloki mieszkalne", których mieszkańcy zachowują się nagannie. Skarżący wyjaśnili, iż to właśnie ci mieszkańcy traktują ich nieruchomość jak wysypisko śmieci, dopuszczają się podpaleń oraz kradzieży sadzonek drzew i krzewów. Zdaniem Skarżących, mimo wielokrotnych interwencji władze miasta nie potrafią zlikwidować powyższych zachowań, narażając ich na szkody, wobec czego zmuszenie będą wystąpić do Sądu z powództwem o odszkodowaniem przeciwko miastu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., powoływane dalej jako "Kolegium" utrzymało w mocy nakaz płatniczy wydany przez Prezydenta Miasta R. z dnia 28 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że zaskarżona decyzja pod względem formalnoprawnym jest prawidłowa. Podstawą wymiaru podatku zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Według oznaczeń użytków stanowiących przedmiot opodatkowania w ewidencji gruntów w pozycji rejestrowej 46 w obrębie Z. grunty o powierzchni 0,9534 ha oznaczone są symbolami Bp. Symbol ten oznacza użytki nie stanowiące użytków rolnych. Jest to oznaczenie urbanistycznych terenów niezabudowanych, dlatego podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że wyliczenia podatku w zaskarżonym nakazie płatniczym zostało dokonane poprawnie. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że odwołanie nie spełnia wymogów określonych w art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanych dalej jako "ord.pod.". Kolegium stwierdziło, że nie mogą być uznane za zarzuty odwołania okoliczności w nim przytoczone dotyczące zdarzeń jakie mają miejsce na terenie nieruchomości, od której wymierzono łączne zobowiązanie pieniężne za 2005 r. Organ podkreślił, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku. Wymiar podatku nie jest zależny od osiąganych pożytków, lecz sposobu wykorzystywania. Nadmienił, że nieruchomość w przeważającej części stanowi teren niezabudowany zastosowano najniższą stawką podatkową 0,22 zł za 1 m2 z powierzchni 9.354 m2, zaś za pozostałe grunty o powierzchni 0,8626 ha opodatkowano podatkiem rolnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2005 r. Skarżący stwierdzili, że powyższe rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe pod względem formalno-prawnym. W ich ocenie w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja "nienormalna w praworządnym państwie", polegająca na żądaniu zapłaty podatku od nieruchomości stanowiącą ich własność, z której jednak nie osiągają oni żądnych realnych korzyści, a wręcz przeciwnie bardzo duże szkody i straty. Zdaniem Skarżących, mimo wielokrotnych interwencji władze miasta nie potrafią zlikwidować nagannych zachowań mieszkańców sąsiedztwa, wobec czego nie pozostaje im nic innego jak procesować się z władzami miasta "o zwrot szkód i strat spowodowanych nie zapewnieniem warunków do normalnego korzystania z nieruchomości". Mając powyższe na uwadze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wyjaśniło, że Skarżący nie zarzucają organom podatkowym pierwszej i drugiej instancji naruszenie prawa. Skarżąc decyzje wymiarowe, domagają się w istocie odszkodowania za utracone pożytki z nieruchomości będących ich własnością. Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonych w mieście R. o łącznej powierzchni 1.8207 ha. Grunt o pow. 0.8558 ha zaklasyfikowany został jako kl. V i podlega zwolnieniu z podatku rolnego, a od pow. 0,0046 ha naliczono podatek rolny w kwocie 0,90 zł. Pozostała powierzchnia obciążona została podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki 0,53 zł, z budynku mieszkalnego i 5,90 zł za l m2 do budynków pozostałych. Do budynków pozostałych grunty o pow. 9.354 m2 zastosowano stawkę 0,22 zł za l m2. Łącznie zobowiązanie pieniężne za 2005 rok ustalono w kwocie 2.433,10 zł. Odwołując się od decyzji wymiarowej do Kolegium domagali się uchylenia decyzji i zwolnienia z podatku , ponieważ nie osiągają z nieruchomości korzyści Podnieśli, że dokonali podziału ewidencyjnego nieruchomości celem zbycia, jednakże sąsiedztwo bloków socjalnych odstrasza kandydatów na nabywców. W ocenie Kolegium skarga jest bezzasadna. Podatek od nieruchomości bowiem uiszcza się niezależnie od osiąganych z nieruchomości korzyści, a złe sąsiedztwo nie stanowi przesłanki do zwolnienia podatkowego. Kolegium podkreśliło, że na gruncie prawa podatkowego nie dochodzi się roszczeń odszkodowaniu za poniesione szkody. Mając powyższe na uwadze Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) - zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekając związany jest jedynie granicami sprawy wyznaczonej przez przedmiot zaskarżenia. W tym przypadku jest nim zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymującej w mocy nakaz płatniczy z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...]Nr konta [...] referat 4, nr poz. [...] Prezydenta Miasta R. ustalający łączne zobowiązanie pieniężne za 2005 r. w kwocie 2.433,10 zł dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w R.

W rozpoznanej sprawie doszło do złożenia przez Skarżących pisma, które określili mianem odwołania od nakazu płatniczego z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Zdaniem organu drugiej instancji odwołanie to nie zawierało zarzutów przeciwko wymienionej w nim decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie określonym przez Skarżących mianem odwołania podniesiono, że grunt, od którego wymierzono podatek, z wyłącznej winy miasta, nie może być normalnie użytkowany w sposób pozwalający osiągać z niego jakiekolwiek korzyści, czy też jego sprzedaż osobom trzecim. Skarżący wyjaśniali, że w bezpośrednim sąsiedztwie "Miasto wybudowało bloki mieszkalne", których mieszkańcy zachowują się nagannie. Skarżący wskazali, iż to właśnie ci mieszkańcy traktują ich nieruchomość jak wysypisko śmieci, dopuszczają się podpaleń oraz kradzieży sadzonek drzew i krzewów. Zdaniem Skarżących, mimo wielokrotnych interwencji władze miasta nie potrafią zlikwidować powyższych zachowań, narażając ich na szkody, wobec czego zmuszenie będą wystąpić do Sądu z powództwem o odszkodowaniem przeciwko miastu.

Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że z jednej strony organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę merytorycznie, stwierdzając, że nakaz płatniczy wydany przez Prezydenta Miasta R. pod względem formalno-prawnym jest prawidłowy; z drugiej zaś w uzasadnieniu decyzji wskazał, że powyższa treść odwołania powodowała, że nie spełniało ono wymogu określonego w art. 222 ord.pod.

Zgodnie z ostatnio powoływanym przepisem odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Przez zarzuty przeciw decyzji, o których mowa w tym przepisie należy rozumieć wskazanie uchybień, które uzasadniają żądanie sformułowane w odwołaniu. Podstawę zarzutów w szczególności może stanowić naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe stosowanie, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego lub inne naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania polega na wskazaniu rodzaju rozstrzygnięcia, którego strona domaga się od organu odwoławczego. Przytoczenie dowodów uzasadniających to, żądanie oznacza wskazanie środków dowodowych potwierdzających prawdziwość zarzutów zgłoszonych przeciwko decyzji w odwołaniu (A. Kabat [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 580-581). Jeśli zatem wniesione w sprawie odwołanie nie zawierało wskazania zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji oraz dowodów potwierdzających te zarzuty, to Kolegium na podstawie art. 228 § 1 ord.pod. miało obowiązek wydania postanowienia pozostawiającego wniesione w sprawie odwołania bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia przez odwołanie wymogów z art. 222 ord.pod.. Zgodnie z ostatnio powoływanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia:

1) niedopuszczalność odwołania,

2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania,

3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.

Na podstawie art. 228 § 2 ord.pod. postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Przepis art. 228 § 1 pkt 3 ord.pod. w przytoczonej treści obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. i na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) ma zastosowanie do spraw wszczętych przed 1 stycznia 2003 r. i nie zakończonych przez organy pierwszej instancji przed tym dniem.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie zbadał czy została spełniona podstawowa przesłanka do prowadzenia postępowania odwoławczego, w postaci złożenia przez stronę postępowania podatkowego odwołania od organu pierwszej instancji, które spełniało wymogi określone w art. 222 ord.pod.

Nie budzi wątpliwości, że Kolegium zdawało sobie sprawę ze znaczenia tego elementu postępowania, ponieważ w uzasadnieniu decyzji wyraziło pogląd, odwołanie to nie spełniało wymogów określonych w art. 222 ord.pod. W związku z tym niekonsekwencją ze strony organu było oparcie się na tymże odwołaniu i merytoryczne załatwienie sprawy.

Zgodnie z art. 121 § 1 ord.pod. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wyrażona w powoływanym przepisie zasada, nie jest tylko postulatem ustawodawcy wobec organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów ord.pod. ( por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2002 r., III SA 3390/00, niepublik.). Sąd stwierdził, że w niniejszej decyzji doszło do naruszenia powyższego przepisu poprzez merytoryczne załatwienie sprawy przy jednoczesnym zignorowaniu określonych okoliczności sprawy, które skutkować mogły zupełnie odmiennym rozstrzygnięciem.

Tym samym Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 122 ord.pod. W przepisie tym została uregulowana zasada prawdy materialnej, która uważana jest za naczelną zasadę postępowania podatkowego. Z jej treści wynika, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Przeprowadzone przez Kolegium postępowanie wskazuje, że w jego trakcie dokonano sprzecznych ustaleń, o których była już wyżej mowa. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 187 § 1 ord.pod. organ podatkowy miał obowiązek zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji musi rozstrzygnąć czy pismo Skarżących z dnia 18 maja 2005 r. spełniało wymogi przewidziane dla odwołania w art. 222 ord.pod., czy też nie. Dopiero po dokonaniu oceny przedmiotowego pisma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R , ma obowiązek załatwić sprawę w sposób przewidziany przepisami ord.pod.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zakres, w jakim decyzja, którą uchylono, nie może być wykonana, określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.