Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2650/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz skarżącego P. N. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 2650/17 UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] września 2017r., znak : [...], po rozpatrzeniu odwołania P. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017r. znak: [...], odmawiającej umorzenia kwoty 125.000,00 zł opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. znak: [...] oraz odmawiającej umorzenia kwoty 122.500,00 zł wraz z rozłożeniem na raty kwoty 2.500,00 zł ww. opłaty legalizacyjnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W części wstępnej uzasadnienia organ II instancji zrelacjonował przebieg dotychczasowego przebiegu postępowania, tj. wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2016 r. znak: [...] ustalił P. N. opłatę legalizacyjną w kwocie 125.000,00 zł z tytułu wybudowania, na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], pomnika [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią ww. postanowienia Strona zobowiązana była wpłacić opłatę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania powyższego postanowienia na rachunek bankowy lub w kasie [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Strona nie uiściła należności w zakreślonym terminie i wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do organu II instancji, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2017r. znak: [...] utrzymał w mocy skarżone postanowienie.

W dniu 7.02.2017 r. do Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynął wniosek P. N. o umorzenie w całości lub w części, tj. w kwocie 122.500,00 zł wraz z rozłożeniem na raty pozostałej części, tj. kwoty 2.500,00 zł opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000,00 zł z tytułu wybudowania, na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], pomnika Matki Boskiej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podniósł, iż przeszkodą uniemożliwiającą zakończenie postępowania naprawczego dotyczącego pomnika jest trudna sytuacja finansowa w jakiej się znajduje, uniemożliwiająca uiszczenie opłaty legalizacyjnej.

Pismem z dnia [...].02.2017r. znak: [...] Wojewoda [...] poinformował Wnioskodawcę, iż z uwagi na fakt, że do Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniach 17.01.2017 r. i 7.02.2017 r. wpłynęły trzy wnioski Strony o umorzenie trzech opłat legalizacyjnych, prowadzone będą trzy odrębne postępowania administracyjne znak: [...],[...] i [...], a zebrane w postępowaniu administracyjnym znak: [...] dokumenty, stanowić będą równocześnie materiał dowodowy do pozostałych dwóch postępowań administracyjnych znak: [...] i [...]. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego znak: [...], z uwagi na niepełny materiał dowodowy w sprawie, Wojewoda [...] pismem z dnia [...].01.2017 r. znak: [...] zwrócił się do Wnioskodawcy o przedstawienie enumeratywnie wymienionych w piśmie dokumentów dotyczących sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, finansowej i majątkowej Strony. Organ wystąpił również do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o informacje dotyczące osiągniętego przez Inwestora dochodu, a pismem z dnia 27.01.2017r., znak jw., do Ministerstwa Sprawiedliwości o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków. W dniach 6.02.2017r. i 8.02.2017r. do Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynęły: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].02.2017 r. znak: [...].[...] z informacją, iż P. N. zamieszkały w [...], nie deklarował dochodu do opodatkowania za 2015 r., w związku z czym brak jest informacji o dochodach za 2015 r. oraz pismo z Ministerstwa Sprawiedliwości znak: [...] z ujawnioną księgą, w której figuruje Wnioskodawca (przesłane przez platformę e-PAUP). Z uwagi na fakt, iż w wyznaczonym terminie Strona nie złożyła stosowanych dokumentów, Wojewoda [...] pismem z dnia [...].04.2017 r. znak: [...], ponownie wezwał P. N. do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty wskazane enumeratywnie w piśmie z dnia [...].01.2017 r. znak: [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2017r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił umorzenia kwoty 125.000,00 zł opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. znak: [...] oraz odmówił umorzenia kwoty 122.500,00 zł oraz rozłożenia na raty kwoty 2.500,00 zł ww. opłaty legalizacyjnej.

Pismem z dnia 25 lipca 2017r. P. N. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o umorzenie kwot wynikających z ustalenia opłat legalizacyjnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewodę [...]. Skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszanie prawa materialnego oraz procedury mające wpływ na treść niniejszego rozstrzygnięcia poprzez naruszenie:

- art. 69a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 2017 poz. 201 ze zm.) w zw. z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. 2016 poz. 290 ze zm.) poprzez odmowę umorzenia kwoty opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organy nadzoru budowlanego, podczas gdy zachodziły przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego;

- art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego, w związku z którym została ustalona opłata legalizacyjna;

- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne ustalenie, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz przeznaczenie i charakter budowli nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Minister Rozwoju i Finansów wydając zaskarżoną decyzję podkreślił, że opłata legalizacyjna służy zalegalizowaniu samowoli budowlanej. Istotą legalizacji samowoli budowlanej jest możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem bez konieczności orzekania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zatem opłata legalizacyjna nie jest karą administracyjną tylko środkiem służącym do przywrócenia porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego, czyli jest koniecznym środkiem do zalegalizowania budowy.

Na podstawie art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może m.in. rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dotyczące udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, nie ma na celu badania prawidłowości i okoliczności wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalającego opłatę legalizacyjną. Udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady ponoszenia należności w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W związku z tym, wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone być musi w każdym przypadku obowiązkiem ustalenia sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej, zdrowotnej inwestora w kontekście ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Co więcej, decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia). Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Uznanie administracyjne sprowadza się bowiem do tego, że organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku Strony.

Stosownie do regulacji zawartej w art. 67a § 1 ustawy Ordynacji podatkowej, organ, rozpatrując wniosek strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych, zobowiązany jest do przeanalizowania występowania w sprawie przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Powołany przepis uzależnia możliwość udzielenia wnioskowanej ulgi od zaistnienia tychże przesłanek. Przepis ustawy nie reguluje jednak pojęcia ważnego interesu podatnika (strony) i interesu publicznego, przerzucając ciężar konkretyzacji tych terminów na organy administracji publicznej. Każdorazowo zatem w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organ zobowiązany jest do indywidualnego rozpatrzenia i ustalenia, czym jest ważny interes publiczny oraz interes strony. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, niemniej jednak, pojęcia ważnego interesu strony nie można ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych i uwzględnić również należy normalną sytuację ekonomiczną. Ważny interes strony musi być rozpatrywany w kontekście wszelkich danych, które obrazują sytuację finansową. Dane te muszą obejmować informacje dotyczące majątku Stron, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów i realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, a także skutków jakie dla Stron i podmiotów od niej zależnych może powodować wykonanie obowiązków wynikających z nałożonej opłaty.

Kierując się powyższym, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister Rozwoju i Finansów ustalił, że P. N. (l. 57) zameldowany jest pod adresem: [...] w [...] wraz z matką - A. N. (lat 88). Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2017r. wynika, iż P. N. nie figuruje w rejestrze podatników, prowadzonym przez ten urząd w 2015 r. Z pisma Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...].02.2017 r. znak: [...] wynika, iż P. N. jest właścicielem nieruchomości gruntowej o nr [...] w udziale 1/3, składającej się z 18 działek w miejscowości [...] w gminie [...] o pow. całkowitej 2,1296 ha oraz nieruchomości gruntowej o nr [...] w udziale 1/6, składającej się z działki budowlanej o nr [...] w [...] w gminie [...] o pow. 0,0044 ha. Poza wyżej wymienionymi okolicznościami faktycznymi, Wojewodzie Małopolskiemu pomimo podejmowanych działań, nie udało się uzyskać informacji obrazujących sytuację finansowa Strony, wskazujących na poziom wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego czy też dotyczących sytuacji osobistej Strony. Okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji w jakiej znalazł się P. N. zostały ustalone w oparciu o oświadczenia Strony zawarte we wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania, a także dokumenty urzędowe uzyskane w wyniku aktywności organu I instancji.

Wydając kontrolowaną decyzję organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne uregulowane przepisami k.p.a. toczy się według pewnych podstawowych reguł postępowania, tzw. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zasadniczą część postępowania administracyjnego stanowi postępowanie dowodowe. Fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów, ma zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zawarta w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zawarta w cytowanym wyżej art. 7 k.p.a., zasada prawdy obiektywnej została rozwinięta m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy nie wyznaczają organom administracji merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, pozostawiając to zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zasada ta polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną, ustalić stan faktyczny w sprawie. Jednak zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 774/06).

Mając to na uwadze Minister podkreślił, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy dowodzi, że organ I instancji kilkakrotnie podejmował czynności mające na celu realizację obowiązków wynikających z cytowanych wyżej zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Tym samym starano się dokonać indywidualizacji przesłanek wynikających z cyt. wyżej art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zbadać zwłaszcza aktualną sytuację finansową i ekonomiczną Strony. Podjęcie czynności dowodowych zmierzających do wyjaśnienia sytuacji finansowej i ekonomicznej Strony, miało na celu weryfikację ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego w oparciu o jak najbardziej aktualne informacje. Podkreślił, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne okoliczności ustalone przez organ na podstawie dowodów zebranych w sprawie, w tym dokumentów przedstawionych przez Stronę na okoliczność podnoszoną we wniosku o udzielenie ulgi. Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie dokumentów takich zabrakło. W tym zakresie organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w postaci pism urzędowych potwierdzających stan majątkowy Zobowiązanego oraz wyjaśnień zawartych we wniosku Strony inicjującym postępowanie. Organ II instancji zauważył również, iż pomimo dwukrotnego wyznaczenia Stronie przez organ administracji terminu, do uzupełnienia materiału dowodowego nie zostały złożone żadne dokumenty, na podstawie których organ I instancji mógłby dokonać szczegółowej i obiektywnej analizy sytuacji rodzinnej, finansowej i materialnej Strony. Tym samym Minister uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest dokumentów mających przymiot wiarygodności, na których organy rozpatrujące sprawę mogłyby się oprzeć, i które umożliwiłyby podjęcie obiektywnej decyzji w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należności Skarbu Państwa. Organ zauważył, iż zgodnie z art. 7 i 77 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, co nie oznacza, że Strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla Strony. Podsumowując powyższe Minister ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie wskazuje, aby Strona na etapie postępowania przed organem I instancji występowała z wnioskami dowodowymi, wypowiadała się co do zebranych dowodów i materiałów lub zgłaszała żądania w zakresie objętym zarzutami odwołania. Mimo otrzymania przez Wojewodę [...] informacji od innych organów a także wykazywania własnej inicjatywy dowodowej, sytuacja finansowa Strony w 2016 r. oraz w okresie od stycznia do maja 2017r. jest nieudokumentowana i organy administracji nie posiadają żadnych informacji i danych obrazujących zarówno rok bieżący, jak i lata poprzednie. Brak jest również informacji o prowadzonym przez ks. P. N. gospodarstwie domowym (czy prowadzi je sam, czy też z matką - Panią A. N., która zameldowana jest pod tym samym adresem co Wnioskodawca), ewentualnych zadłużeniach Strony, dochodach i ponoszonych wydatkach gospodarstwa domowego Strony potwierdzonych stosownymi dokumentami. Stan powyższy sprawia, iż organy administracji nie są w stanie stwierdzić, czy Strona nie ma realnych możliwości finansowych do uregulowania nałożonej opłaty legalizacyjnej. Minister wskazał także, że podobnie przedstawia się stan wiedzy dotyczącej prowadzonej przez P. N. działalności duszpasterskiej w internetowej personalnej parafii Chrystusa Króla na [...] w [...]. Brak możliwości ustalenia aktualnej sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej, a także finansowej i materialnej ks. P. N., powoduje zaś niemożność stwierdzenia istnienia ważnego interesu podatnika uzasadniającego przyznanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej.

Na podstawie tak zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister Rozwoju i Finansów dokonał analizy sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Analiza powyższa uzasadnia pogląd, że w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej P. N. znalazł się w trudnej sytuacji, na co wskazuje złożony wniosek, jednakże w ocenie Ministra Rozwoju i Finansów Wnioskodawca dysponuje potencjałem umożliwiającym poprawę swojej sytuacji finansowej, np. poprzez zagospodarowanie zasobów majątkowych w postaci nieruchomości, które mogą się stać źródłem dochodu. W tym kontekście wskazał również na innego rodzaju aktywności Zobowiązanego, takie jak np. Internetowa Telewizja [...], które potencjalnie mogą stanowić dla Zobowiązanego źródło dochodu. Jakkolwiek sygnalizowany przez Stronę we wniosku o udzielenie ulgi brak stałego źródła dochodu, oraz prowadzenie działalności duszpasterskiej wyłącznie dzięki dobroczynności Wiernych, może w chwili obecnej być oceniany przez Stronę jako problem, to jednakże przyjąć należy, iż stan ten nie będzie miał charakteru trwałego. W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów wymienione problemy są przejściowe i mogą ulec zmianie zaś umorzenie w całości należności publicznoprawnej jest ulgą o charakterze definitywnym. Decyzję w przedmiocie zastosowania ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej daje podstawę do stwierdzenia, że do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia dochodzi po ustaleniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy nie ma w tym zakresie możliwości wyboru konsekwencji prawnych i nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie podatku. Natomiast wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek, choć pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie tej ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. W tym przypadku organ podatkowy powinien najpierw wyważyć interes jednostki i interes majątkowy Skarbu Państwa lub gminy. Zasadą konstytucyjną jest bowiem obowiązek każdego obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 18/14). W analizowanej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego nie uzasadniają , zdaniem Ministra umorzenia opłaty legalizacyjnej. Ulga w postaci umorzenia zobowiązania publicznoprawnego, nawet w części, jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu dostępnych form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Nie bez znaczenia, przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika jest to, iż przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Akta postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wskazują, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie było związane z taką sytuacją nadzwyczajną. Organ zauważył, iż przepisy regulujące proces budowlany obligowały Stronę do wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszając prawo w powyższym zakresie Wnioskodawca musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. W związku z powyższym wykonane prace uznano za naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane i nałożono opłatę legalizacyjną.

W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, ważnego interesu podatnika, jako przestanki umorzenia należności nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Podnoszona przez Stronę trudna sytuacja materialna i borykanie się z problemami finansowymi nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej. Minister Rozwoju i Finansów uznał, iż sygnalizowane przez Wnioskodawcę problemy finansowe, są istotne z punktu widzenia Strony, jednakże nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem podatnika, gdyż prowadziłoby to wynaturzenia instytucji umorzenia należności (podobnie wyrok z dnia 9 kwietnia 2010 r. WSA W Krakowie sygn. Akt I SA/Kr 707/09, LEX nr 584655). Pojęcie interesu podatnika należy rozumieć możliwe szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązaniach podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. Akt II GSK1000/09, LEX nr 746048). Występująca w przedmiotowej sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego, rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa, nie uzasadnia umorzenia opłaty legalizacyjnej. W interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód Państwa. Należy zauważyć, że rezygnacja z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem Strony w stosunku do innych podmiotów, w zakresie równego traktowania pod względem konstytucyjnych praw i obowiązków. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty, tym bardziej, że ustawa Ordynacja podatkowa przewiduje inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w analizowanej sprawie również interes publiczny nie przemawia za objęciem Wnioskodawcy przywilejem umorzenia i częściowego umorzenia zobowiązania z tytułu ustalonej opłaty legalizacyjnej.

W nawiązaniu do zarzutów Strony przedstawionych w odwołaniu, Minister Rozwoju i Finansów stwierdził:

Odnosząc się do zarzutów niewyczerpania przez organ I instancji inicjatywy dowodowej, a w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego, w związku z którym została ustalona opłata legalizacyjna, a także błędnego ustalenia, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz przeznaczenie i charakter budowli nie stanowią podstaw do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, Minister wyjaśnił, iż kwestia oceny charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego pozostaje poza zakresem postępowania administracyjnego związanego z rozpatrzeniem wniosku Zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie należności. Zwrócił uwagę Strony na fakt, iż zgodnie z art. 7 i 77 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to jednak, że Strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla Strony. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym, to przede wszystkim na Stronie spoczywa obowiązek wykazania, że należy do osób w stosunku do których zastosowanie tego rodzaju ulgi jest uzasadnione. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie wskazuje jednak, aby Strona na etapie postępowania przed organem I instancji występowała z wnioskami dowodowymi, jak również reagowała na pisemne wezwania Wojewody [...] dotyczące przedłożenia wyspecyfikowanych w nich dokumentów i informacji. Tym bardziej jako niezrozumiały, w kontekście treści normatywnej przepisu art. 67a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, organ ocenił zarzut naruszenia ww. przepisu przez Wojewodę [...] poprzez odmowę umorzenia kwoty opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organy nadzoru budowlanego, podczas gdy zachodziły przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego. Bierna postawa Strony w toku postępowania, uniemożliwiająca ustalenie aktualnej sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej, a także finansowej i materialnej ks. P. N., spowodowała niemożność pełnej oceny interesu podatnika uzasadniającego przyznanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej.

Skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017 r., znak : [...] wywiódł P. N.

Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszanie prawa administracyjnego materialnego oraz procesowego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

- art. 69 a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 2017 poz. 201 ze zm.) w zw. z art. 49 c ust. 1 ustawy z 07.07.1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. 2016 poz. 290 ze zm.) poprzez odmowę umorzenia kwoty opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organy nadzoru budowlanego podczas gdy zachodziły przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego;

- art. 7 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego, w związku z którym została ustalona opłata legalizacyjna;

- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne ustalenie, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz przeznaczenie i charakter budowli nie stanowią podstaw do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

W związku z ww. zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, względnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017r. , utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017r. , odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej, ustalonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w kwocie 122 500 zł. wraz z rozłożeniem na raty kwoty 2 500 zł., z tytułu wybudowania pomnika "[...]" na działce nr [...], w [...].

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

W sprawie niniejszej istotnym jest, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję pominął okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 maja 2017r., sygn. II SA/Kr 367/17 uchylił wskazane wyżej, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016r. nr [...], nakładające na Skarżącego P. N. opłatę legalizacyjną z tytułu wybudowania przez niego opisanego na wstępie pomnika "[...]".

Wbrew stanowisku zajętemu przez organ w odpowiedzi na skargę, powyższe oznacza, że bezprzedmiotowość omawianego postępowania, w rozumieniu art.105 § 1k.p.a. zaistniała na etapie postępowania administracyjnego . To kolei determinuje ocenę, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Ministra Rozwoju i Finansów o umorzenie postępowania sądowego , w oparciu o treść art.161§ 1pkt.3 p.p.s.a. Wskazany przepis pozwala bowiem na wnioskowane przez organ rozstrzygnięcie w przypadku stwierdzenia przez sąd bezprzedmiotowości postępowania z innych przyczyn niż śmierć strony lub cofnięcia skargi. Z akt sprawy nie wynika zaś , aby taka okoliczność zaistniała w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy .

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1pkt.1c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.