Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1923/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1923/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi J.K., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 29 października 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami, , , - skargę oddala -,


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja z dnia 29 października 2015r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję w sprawie odmowy umorzenia skarżącemu J.K. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 5.565,08 zł (należność wraz z odsetkami).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący złożył wniosek o umorzenie przywołanych wyżej należności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie dokumentów złożonych przez skarżącego oraz własnych ustaleń wskazał, iż prowadząc działalność gospodarczą skarżący nie dopełnił obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne doprowadzając do powstania zadłużenia w kwocie: składki 3 418,08 zł za okres od 04.2009r. do 12.2009r. i od 01.2010r. do 06.2010r., odsetki w kwocie 2 147,00 zł. Dodatkowo ustalono, iż aktualnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.526,71zł netto. Skarżący podał, że żona mieszka oddzielnie, a skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i mieszka w piwnicy. Natomiast stałe koszty z tytułu miesięcznych opłat określił skarżący na kwotę 500,00 zł, koszty leczenia na kwotę 400,00 zł. Podano także, że innych zobowiązań skarżący nie posiada. Początkowo w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 25 czerwca 2015r. skarżący poinformował, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego i ruchomego i nie posiada środków na rachunku bankowym. Jak ustalił organ pierwszej instancji nie było to zgodne z ustaleniami własnymi Oddziału, co potwierdził skarżący w oświadczeniu z dnia 17 sierpnia 2015r. Ustalono bowiem, że skarżący jest współwłaścicielem wraz z żoną nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym położonej w P., oraz właścicielem działek o łącznej pow. 1,0197 ha położonych w G., i działki o pow. 0,42 ha położonej w miejscowości G., a także właścicielem samochodu osobowego Ford Focus z 2003r. i nieużywanego już samochodu osobowego Polonez 1997r. Dodatkowo skarżący oświadczył, że samochód ciężarowy Jelcz został sprzedany ponad dwadzieścia lat temu i nie wyrejestrowany w Starostwie z uwagi na to, że jego nowy właściciel nie dokonał rejestracji. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia 08.07.2015 r. poinformował, że skarżący nie figuruje w rejestrze ośrodka jako osoba pobierająca jakąkolwiek pomoc, dodatki mieszkaniowe czy zasiłki rodzinne.

W wyniku podjętych w dniu 2 lipca 2015r. czynności ustalono, że zgodnie Centralną Bazą Danych Ksiąg Wieczystych, skarżący figuruje w rejestrze Ksiąg Wieczystych jako współwłaściciel nieruchomości oznaczonej [...], oraz właściciel nieruchomości oznaczonych księgami [...] , i [...].

Zgodnie z informacją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Departamentu Ewidencji Państwowych z dnia 4 sierpnia 2015r. skarżący figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów jako:

* właściciel samochodu osobowego Ford Focus z 2003 r. nr rej. [...];

* właściciel samochodu ciężarowego Jelcz z 1975 r. nr rej. [...];

* właściciel samochodu Polonez Plus z 1997 r. nr rej. [...].

Pismem z dnia 16.07.2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego poinformował, że skarżący złożył zeznania roczne, z których wynika, że za 2010r. osiągnął przychód w wysokości 27 920,82 zł, za 2011r. osiągnął przychód w wysokości 576,46 zł, za 2012r. osiągnął dochód w wysokości 26 361,32 zł, za 2013r. osiągnął dochód w wysokości 19 946,47 zł, za 2014r. osiągnął dochód w wysokości 323,30 zł. Ponadto organ podatkowy poinformował, że skarżący nie posiada zaległości podatkowych, posiada natomiast rachunek bankowy w BS nr 21 8589 0006 0101 0006 0453 0002, a także, że w latach 2013 i 2008 nabył samochody osobowe, w 2011r. dwukrotnie darował środki pieniężne, natomiast w 2012r, został obdarowany nieruchomością objętą [...].

Jak zauważył organ pierwszej instancji umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe wyłącznie po spełnieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Warunkiem umorzenia jest całkowita nieściągalność. Jak ustalono w trakcie postępowania należności składkowe nie są dochodzone w ramach postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, nie można definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia może jedynie dokonać organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dodatkowo ustalono majątek mogący stanowić źródło egzekucji (świadczenie emerytalne, nieruchomości, ruchomości), nie można przyjąć, że egzekucja byłaby nieskuteczna. Pozostałe przesłanki wymienione w powołanym wyżej przepisie nie dotyczą sytuacji prawnej, faktycznej i materialnej skarżącego. Wobec powyższego stwierdzono, że nie ma podstaw do podjęcia - w ramach uznania administracyjnego - rozważań możliwości umorzenia zadłużenia w trybie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W decyzji powołano przepisy art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odsyłające do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), którego § 3 stanowi, że ZUS może podjąć decyzję o umorzeniu należności z tytułu składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Rozpatrując wniosek skarżącego organ nie stwierdził żadnej z wyżej opisanych przesłanek, ponieważ:

ad. 1) skarżący nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Poczynione ustalenia wykazały, że skarżący posiada dochód ze świadczenia emerytalnego w kwocie 1 526,71 zł netto. Stałe koszty z tytułu miesięcznych opłat skarżący określił na kwotę 500,00 zł, koszty leczenia na kwotę 400,00 zł. Tym samym uzyskiwany dochód pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, a pozostała nadwyżka umożliwia spłatę zadłużenia. Zapłata tego zobowiązania nie musi nastąpić w ramach jednorazowej spłaty, czy w wyniku dokonywania potrąceń ze świadczenia emerytalnego, ale może nastąpić w ramach udzielonego układu ratalnego;

ad. 2) skarżący nie wykazał, że poniósł jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

ad. 3) skarżący nie wykazał również wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzono, że skarżący nie podnosi braku możliwości spłaty zadłużenia z uwagi na występowanie całkowitej nieściągalności bądź znajdowania się w takiej sytuacji, czy też że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, a jedynie kwestionuje istnienie przedmiotu niniejszej decyzji - zadłużenia z tytułu składek. W swoim piśmie podnosi, że sprawa jest przedawniona ponieważ minęło już pięć lat. Organ drugiej instancji rozpatrzył ten argument i uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Okres przedawnienia składek na ubezpieczenia zdrowotne regulowany jest przez ustawę z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015r., poz. 581), która w artykule 93 ust. 2 stwierdza, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Okres przedawnienia należności z tytułu składek za lata 2009-2010 (a więc należności będących przedmiotem tej decyzji), zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynosił 10 lat, o ile nie doszło do przerwania biegu przedawnienia. Od 2012r. przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011r., Nr 232, poz. 1378) i wynosi lat 5, jednak dotyczy to zobowiązań powstałych po tej dacie. Dla wcześniejszych należności należy więc w dalszym ciągu stosować 10 letni okres przedawnienia.

W celu zapewnienia możliwości weryfikacji prawidłowości wykładni przepisów stosowanych przez Zakład, w dniu 23 września 2015r. została wydana decyzja określająca wysokość zadłużenia, od której to może skarżący wnieść odwołanie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, iż odnośnie zaległych składek to ich istnienie nie jest wina płatnika, a pracownika ZUS, który przez 5 lat nie wysłał żadnego zawiadomienia, a ZUS wyczekał i naliczył horrendalne odsetki. Skarżący wskazał, iż jest przewlekle chory, ma 68 lat i głodową emeryturę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. nr 163, poz. 1016).

Artykuł 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 2 i ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015r., poz. 121). Zgodnie z treścią z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6 i zachodzi w przypadku, gdy:

dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt l ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,

nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Dlatego też powołane wyżej przepisy dotyczące instytucji umorzenia zastosowanie mają także do odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w tym również odsetek od tych należności) jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek (odsetek) został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych (w tym także odsetek od tych należności) jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.

Z treści przywołanego przepisu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jednoznacznie wynika, że aby organ mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych daje potencjalną możliwość umorzenia należności.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że słuszne jest stanowisko organu, że w przypadku skarżącego nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że płatnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Ponadto obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Na gruncie niniejszej sprawy organ rentowy wykazał, że skarżący jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości oraz ruchomości (samochodów). Tym samym wierzyciel może ustanowić na nieruchomościach hipotekę i wyegzekwować należność w drodze postępowania egzekucyjnego, prowadzonego do majątku nieruchomego, nadto sam skarżący może sprzedać nieruchomość lub jej część oraz samochody i uzyskać dochód z tego tytułu.

Ponadto skarżący otrzymuje stałe świadczenie emerytalne w wysokości 1.526,71zł netto. W związku z powyższym organ słusznie przyjął, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia uznania, iż istnieje całkowita nieściągalność należności.

W kontekście istnienia całkowitej nieściągalności organ rentowy wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wziął pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącego. To doprowadziło do słusznej konkluzji, że w przypadku skarżącego nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności.

W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidziano możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wyjątek ten jest ustawowo ograniczony do jednej tylko grupy zobowiązanych i jednej kategorii zadłużenia tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne małych przedsiębiorców, którzy sami płacą składki za swoje ubezpieczenie i są jednocześnie płatnikami i ubezpieczonymi. To właśnie te należności tej grupy dłużników mogą być umarzane mimo braku całkowitej nieściągalności, z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej, czyli z uwagi na konieczność ochrony małych i słabych ekonomicznie podmiotów gospodarczych.

Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazanymi w tym akcie przesłankami umożliwiającymi umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny (w tej części przepis podlega wykładni ścisłej, tj. ani rozszerzającej ani zawężającej, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendandae). Wypełniając upoważnienie ustawowe, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał przykładowe stany faktyczne, w których może nastąpić umorzenia zaległości. Zgodnie z tym rozporządzeniem, możliwość umorzenia należności istnieje np.: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności oraz w razie 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd zwraca uwagę, że wyliczenie to nie stanowi zamkniętego katalogu przypadków uzasadniających umorzenie zaległości z innej przyczyny niż całkowita nieściągalność, a jedynie przykładowe wskazanie różnych kategorii stanów faktycznych, które z całą pewnością mieszczą się w tej przesłance.

Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie możliwość umorzenia zadłużenia skarżącego rozpatrywana była przez organ także na podstawie przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko ZUS, iż umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na znikome źródło dochodów, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się przez płatnika z zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Stanowisko to organ odniósł do sytuacji skarżącego. Wskazano na dochody skarżącego uzyskiwane z emerytury, wydatki na utrzymanie i leki, po odliczeniu tych wydatków z emerytury pozostaje skarżącemu ponad 626 złotych. Skarżący musi dostrzec, iż w sprawie mamy do czynienia z umorzeniem należności publicznych, które ponosi każdy obywatel Polski na zasadzie równości i powszechności. W związku z tym subiektywne poczucie skarżącego, iż spełnia kryteria warunkujące umorzenie należności nie stanowi wystarczającej okoliczności uzasadniającej umorzenie. Nie zmienia tej okoliczności wiek skarżącego i okoliczność, że nie może podjąć już pracy zarobkowej. Majątek skarżącego (nieruchomości, ruchomości), regularne dochody, brak nadzwyczajnych okoliczności (wypadek, klęska żywiołowa), brak sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny pozwala na spłatę należności, bez drastycznego pogorszenia sytuacji życiowej.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi odnośnie braku odniesienia się w treści zaskarżonej decyzji do kwestii ewentualnego przedawnienia należności. Sąd wskazuje, że na str. nr 7 zaskarżonej decyzji organ odniósł się do tej kwestii stwierdzając, że nie doszło do upływu terminu przedawnienia, a dodatkowo wydano decyzję określającą wysokość zadłużenia, którą skarżący może kwestionować w odrębnym trybie.

Sąd podkreśla dodatkowo, że w orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (tak: wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., II GSK 99/10, LEX nr 952872).

Z pola widzenia nie może umknąć podnoszony przez organ fakt, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Ponadto, jak podnosi się w orzecznictwie ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (tak: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 125/10, LEX nr 952796).

Końcowo odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż odsetki narosły z winy ZUS, bowiem w ciągu 5 lat nie zawiadomiono skarżącego o istnieniu zaległości składkowych – należy stwierdzić, iż konieczność regulowania zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i organ nie ma obowiązku informowania o tych przepisach i zasadach wpłat.

Mając powyższe na względzie należy uznać, że organ rentowy ustalił stan faktyczny sprawy oraz dokonał jego oceny w poszanowaniu wszelkich zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, a także właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem.

Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.