Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 156/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 12 pkt 2 i ust. 13
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] października 2018r., nr [...], działając na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 i ust.13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 2222 ze zm.), § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta z [...] listopada 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1m² pasa drogowego dróg publicznych na terenie B. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także upoważnienia Prezydenta Miasta znak [...] z dnia [...] września 2018r., wymierzył P. F., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą C., karę pieniężną w wysokości 23.340,00 zł za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia, określonego w zezwoleniu zarządcy.

Kara za usytuowanie słupów reklamowych w okresie od [...]-07-2018r. do [...]-07-2018r,z przekroczeniem terminu zajęcia pasa drogowego o dziesięć dni została obliczona w następujący sposób: 8,00 m² x 10 dni x 2,80 zł x 10 = 2.240,00 zł, 80,50 m² x 10 dni x 1,60 zł x 10 = 12.880,00 zł, 68,50 m² x 10 dni x 1,20 zł x 10 = 8.220,00 zł. Suma 2.240,00 zł + 12.880,00 + 8.220,00 = 23.340,00 zł

Zajęcie psa drogowego przez powierzchnię reklam dotyczyło ulic: F./O., F. przy I US, K./B., W. J., będącej drogą krajową, ul. C. /przy B., C./ W, C. /G., G./P., P. T., G./C., G./D., G. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] G./R., S./ [...], S./t., B./F/ r., B. P., M./ [...], T./ B., S./B., S./K., W./ U., W./U., W./p., N./W., B./U., T./h., będącej drogą powiatową, ul. P., P./p., J./P., J./p., J./W., J./r./K., J./ D., J./P., P./P., F./Ś., Ś, t./G., K./P., C./ S., C./ S., G./K., M., U./N., S./L., W., O., S./O., D./W., T./T., T./Ł., T./K. Z./S., K./S., K./A., D./s., G./P., K./P., S./K., P./r., D./K. będącej drogą gminną.

Decyzja o wymierzeniu kary wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2018r. znak [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].07.2018r. Nr [...] znak: [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.

P. F. uzyskał zezwolenie z dnia [...].06.2018r. znak [...] na zajęcie pasów drogowych na ww. ulicach w terminie od dnia [...].06.2018r. do [...].06.2018r. W dniu [...].07.2018r. złożył wniosek o przedłużenie zezwolenia. Pismo przesłane drogą elektroniczną nigdy nie wpłynęło do organu. Dopiero w dniu [...].07.2018r. strona złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na miesiąc lipiec 2018. Złożenie wniosku po upływie terminu ważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego strona usprawiedliwiła awarią serwera w firmie.

Z akt sprawy wynika, że służby drogowe w dniach [...].07.2018r., i [...].10.2018r. przeprowadziły wizje miejsc umieszczenia słupów reklamowych. W ramach materiału dowodowego wykonana został dokumentacja fotograficzna. Dowody zebrane przez organ potwierdziły, że strona zajmowała pas drogowy ww. ulic nieprzerwanie poprzez umieszczenie w nich słupów reklamowych.

Organ pierwszej instancji ustalił, że w okresie od [...].06.2018r. do [...].07.2018r. do skrzynki pocztowej adresata nie wpłynęły wnioski spółki C. sp. z o.o. sp. k. lub C. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od [...].07.2018r. do [...].07.2018r. Wniosek na posadowienie reklam w pasie drogowym strona złożyła dopiero [...] lipca 2018r., po otrzymaniu od organu I instancji zawiadomienia z dnia [...].07.2018r. o wszczęciu postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.

W ocenie organu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje postaw do uwzględnia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie 189f Kpa, jak też ukarania strony na podstawie 189e Kpa. Przy ocenie ewentualnej znikomości wagi naruszenia organ wziął pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra (zajmowanie zajętego pasa drogowego z przekroczeniem o 10 dni terminu) i charakter zajęcia pasa drogowego. Sam obowiązek zajmowania pasa drogowego wyłącznie po otrzymaniu zezwolenia wynika wprost z zapisów ustawy o drogach publicznych. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika natomiast, że wymierzenie kary jest niezależne od samego faktu zawinienia przez podmiot zajmujący pas drogowy. Awaria serwera również nie stanowi podstawy do odstąpienia od ukarania lub nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego. Organ wyjaśnił, że samo złożenie wniosku nie jest jednoznaczne z uzyskaniem decyzji administracyjnej zezwalającej na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, jak też złożenie w/w wniosku po upływie ważności poprzedniej, pozytywnej decyzji, jakim było zezwolenie, nie stanowi okoliczności uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego.

P. F. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów:

- art.189e i 189f § 1 pkt 1) Kpa poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi doszło na skutek niezależnej od skarżącego awarii serwera, z którego miał być wysłany wniosek o zezwolenie na zajęcie tj. zaistnienia siły wyższej, a ponadto naruszenie było znikomej wagi, a skarżący niezwłocznie podjął stosowne działania i zaprzestał naruszenia.

- art.81a § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy w sprawie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego - zaistnienie siły wyższej, w konsekwencji której skarżący nie złożył wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, do czego przyczynił się organ poprzez utrwalanie wadliwej praktyki sposobu składania wniosku przez stronę, która doprowadziła do przedmiotowej sytuacji - a wątpliwości te powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony.

- art.7 i 77 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących wadliwego sposobu składania przez stronę wniosków o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i utrwalania przez organ tej praktyki oraz dowodów potwierdzających zaistnienie siły wyższej;

- art.6, 7 i 8 § 1 Kpa przez obciążenie strony karą pieniężną za sytuację, która była konsekwencją dopuszczenia przez organ do składania przez stronę wniosków o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w nieprawidłowej formie, podczas gdy organ winien, działając na podstawie przepisów prawa, stojąc na straży praworządności i prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników, skorygować sposób działania strony już przy pierwszym wniosku, co wyeliminowałoby korzystanie z serwera, którego awaria uniemożliwiła wysyłkę wniosku za miesiąc lipiec 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO powołało się na art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, zawarty w którym termin "wymierza" oznacza, że organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w powołanym przepisie. Powód zajęcia pasa drogowego (przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi) jest przy tym w zasadzie obojętny.

Organ odwoławczy wskazał, że P. F. dysponował decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...].06.2018 r., znak: [...] zezwalającą na zajęcie pasów drogowych wymienionych ulic w terminie do [...].06.2018 r.

Za bezsporne organ uznał, że zarządca drogi, czyli Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej do dnia [...].07.2018r. nie otrzymał wniosku od firmy C. na zajęcie pasa drogowego szeregu wskazanych wyżej ulic w celu umieszczenia reklam w okresie od [...].07.2018 r. do [...].07.2018 r. W związku z tym strona nie posiadała decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w okresie od [...].07.2018 r. do [...].07.2018 r. i zajmowała pas drogowy w tym okresie bez zezwolenia.

Organ wyjaśnił, że kara pieniężna w wysokości 23.340,00 zł wymierzona została za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu w okresie od [...].07. 2018 r. do [...].07.2018 r. W decyzji organ II instancji podał sposób wyliczenia kary przy uwzględnieniu zapisów uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1m² pasa drogowego dróg publicznych na terenie B. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]).

Wyliczenia potwierdziły prawidłowość ustalenia wymierzonej kary przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że praktyka organu I instancji umożliwiająca do tej pory składanie kolejnych wniosków o przedłużenie zajęcia pasa drogowego na kolejny okres poprzez przesłanie wniosku zwykłym mailem, była korzystna dla wnioskodawców, ponieważ dawała im większy wybór sposobu złożenia kolejnego wniosku. ZDMiKP w żaden sposób nie narzucał tego sposobu składania wniosku (mailem). Strona mogła sama wybierać, jaką metodą prześle wniosek np. mogła to zrobić osobiście czy listem poleconym. Istotne było to żeby wniosek w terminie dotarł do zarządcy drogi. Składając wniosek osobiście czy listem poleconym wnioskodawca miał pewność i dowód doręczenia. Natomiast wysyłając wniosek zwykłym listem czy też mailem sam ponosił odpowiedzialność za udowodnienie, że wniosek dotarł do adresata. Inaczej mówiąc było to ryzyko strony, która wybierała taką formę doręczenia informacji (wniosku) do zarządcy drogi bez formalnego potwierdzenia odbioru.

Za bezsporne organ uznał, że wniosek pracownika firmy R. o przedłużenie decyzji na dalsze ustawienie reklam na miesiąc lipiec 2018r. nie wpłynął do ZDMiKP. Dlatego organ nie mógł wydać decyzji zezwalającej na zajęcia pasów drogowych od [...].07.2018 r. na miesiąc lipiec. Miał za to obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie zajęcia pasa bez zezwolenia, skoro miał informacje, że słupy reklamowe R. nadal stoją w pasie drogowym. Uczynił to w bardzo krótkim okresie, co umożliwiło stronie złożenie skutecznego wniosku już [...].07.2018r. Ograniczyło to znacznie okres zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia i wpłynęło znacznie na wysokość kary pieniężnej.

Przyczyn niedostarczenia wiadomości firmy R. z dnia [...].07.2018 r. może być bardzo wiele. Nie sposób ich teraz ustalić. Strona postępowania w żaden sposób nie udowodniła, że przyczyną była akurat awaria (błąd) serwera. Kserokopia zrzutu z komputera z [...].07.2018 r. dołączona do pisma z dnia [...].10.2018r. absolutnie na to nie wskazuje i nic nie można z niej wywnioskować, poza informacją, że taka wiadomość została przygotowana do wysyłki. To wnioskodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za to, czy informacja dotarła do odbiorcy. Może się od tego uwolnić, jeżeli posiada usankcjonowany prawnie dowód nadania, np. zwrotne potwierdzenie odbioru listu poleconego.

Natomiast odnosząc się od kwestii możliwości odstąpienia od wymierzenia kary na skutek zastosowania przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych organ odwoławczy wskazał, że przepisy Kpa w tym zakresie nie mają zastosowania. Jako przykład organ podał art.189d Kpa, określający dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i wskazał, że nie znajduje on zastosowania, gdyż kary orzekane na podstawie ustawy o drogach publicznych mają charakter związany.

W przedmiotowej sprawie odwołująca podniosła, że organ przy rozstrzyganiu sprawy powinien zastosować dwa przepisy z rozdziału IVa Kpa, tj. art. 189e i art.189f § 1 pkt 1. Organ odwoławczy odnosząc się do powyższego stwierdził, że art. 189e Kpa normujący przypadek siły wyższej, nie ma zastosowania, ponieważ nie ma żadnego dowodu (takim nie jest zrzut z ekranu) na poważną awarię serwera zewnętrznego. Siła wyższa by wystąpiła, jeżeli strona nie mogłaby w żaden sposób dostarczyć wniosku do ZDMiKP, np. w całym rejonie nie byłoby prądu, urzędy pocztowe byłyby zamknięte a silna śnieżyca uniemożliwiały dostarczenie wniosku osobiście. Nie dopuszcza się, aby miarodajna była wyłącznie ocena podmiotu powołującego się na siłę wyższą (wyrok SN z 16.01.2002 r.,IV CKN 629/00). Odnosząc się do drugiego z przepisów, art. 189f Kpa dotyczącego warunków odstąpienia od kary, organ wskazał, że nie ma zastosowania przesłanka wymieniona w pkt 2, odnośnie natomiast do pkt 1 organ uznał, że przekroczenie terminu zezwolenia o 10 dni, nie wypełnia przesłanki, że waga tego naruszenia była znikoma.

Zdaniem organu nie doszło również do naruszenia innych przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ prawidłowo zgromadził pełny materiał dowodowy i na podstawie całości tego materiału wydał prawidłową decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 8 § 2 Kpa polegające na odstąpieniu, bez uzasadnionej przyczyny, od wyznaczonej przez SKO w decyzji z dnia [...].09.2018 r., znak [...] linii orzeczniczej w zakresie oceny skutków wadliwości działania przez organ I instancji na przestrzeni lat w zakresie przyjmowania od strony wniosków w nieprawidłowej formie i wynikających z tej niezgodnej z prawem praktyki konsekwencji oraz konieczności uwzględnienia tej okoliczności pod kątem zastosowania reguł kolizyjnych z przepisów art.189 e i 189f Kpa;

b) art. 189e i 189f § 1 pkt 1) Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu za organem I instancji, iż w sprawie nie doszło do zaistnienia siły wyższej oraz brak jest przesłanek do uznania naruszenia za takie o znikomej wadze podczas, gdy z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi doszło na skutek niezależnej od skarżącego awarii serwera, z którego miał być wysłany wniosek o zezwolenie na zajęcie, a ponadto naruszenie było znikomej wagi i skarżący niezwłocznie podjął stosowne działania i zaprzestał naruszenia;

c) art.6, 7 i 8 § 1 Kpa przez uznanie, że wadliwe działanie organu I instancji w kolejnych postępowaniach administracyjnych w zakresie przyjmowania i uwzględniania wadliwie złożonego wniosku było korzystne dla strony i to strona ponosiła ryzyko działania w takim trybie, podczas gdy organ administracji publicznej winien działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności i prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników, w związku z czym praktyka organu I instancji powinna zostać uznana przez SKO za nieprawidłową i podlegająca korekcie poprzez wezwanie strony już przy pierwszym wniosku do jego złożenia w prawidłowej formie, co wyeliminowałoby korzystanie z serwera, którego awaria uniemożliwiła wysyłkę wniosku za miesiąc lipiec 2018 r.;

d) art.81a § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że prawidłowym jest nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy w sprawie pozostają niedające się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego tj. skarżący nie złożył skutecznie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, w związku z utrwalaniem przez organ I instancji wadliwej praktyki sposobu składania wniosku przez stronę, która doprowadziła do przedmiotowej sytuacji - a wątpliwości te powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony;

e) art.7 i 77 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienia wytycznych SKO zawartych w uzasadnieniu decyzji uchylającej pierwotną decyzję nakładającą karę pieniężną w zakresie wadliwego sposobu składania przez stronę wniosków o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i utrwalania przez organ tej praktyki oraz okoliczności wystąpienia przez stronę z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego za lipiec 2018 r., a także dotychczasowej współpracy strony z organem I instancji;

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o

a) uchylenie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c p.p.s.a zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Dyrektora ds. Utrzymania Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2018 r., [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia;

b) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych;

c) wstrzymanie wykonania decyzji i wydanie postanowienia w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym.

Skarżący powołał się na stosowaną przez organ I instancji do tej pory praktykę składania kolejnych wniosków o przedłużenie zajęcia pasa drogowego na kolejny okres poprzez przesłanie wniosków zwykłym mailem.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.1302).

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] którą utrzymana została w mocy decyzja Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej nr [...], wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], o wymierzeniu P. F. kary pieniężnej w wysokości 23.340,00 zł za zajęcie w celu umieszczenia reklamy w okresie od [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r. pasa drogowego.

Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 2222 z późn. zm.)

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4 ww. przepisu, pobiera się opłatę, którą ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 ustawy).

W myśl art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6, tj. opłaty za zajęcie pasa drogowego, ustalanej w zależności od sposobu i celu zajęcia tego pasa.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżący uzyskał decyzję administracyjną z dnia [...].06.2018r. znak [...] na zajęcie pasów drogowych wskazanych w decyzji organu I instancji w terminie od dnia [...].06.2018r. do [...].06.2018r. oraz to, że w terminie ważności tego zezwolenia nie wpłynął do organu wniosek o wydanie decyzji na kolejny termin zajęcia pasów, tj. na miesiąc lipiec 2018r.

Dopiero w dniu [...] lipca 2018r. strona złożyła podanie, które nazwała "Wnioskiem o przedłużenie decyzji" i wniosła o naliczenie opłat za zajęcie pasa drogowego w dniach od [...] lipca 2018 do [...] lipca 2018. Nawet jeżeli doszło do awarii serwera, tak jak twierdzi skarżący, to nie zmienia to faktu, że strona znała obowiązki nałożone na nią w decyzji z dnia [...] czerwca 2018r. Nr [...], w której punkcie 6 warunków umieszczenia reklamy na stałe związanej z gruntem wskazano, że: "Właściciel reklamy 7 dni przed upływem ważności zezwolenia powinien wystąpić z nowym wnioskiem o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia reklamowego na dalszy okres, względnie zdemontować urządzenie reklamowe i przywrócić teren do poprzedniego stanu użyteczności zajęcia określonym w zezwoleniu dokonując pisemnego zgłoszenia tego faktu zarządcy drogi".

Przy tak nałożonym na skarżącego obowiązku powinien on dołożyć należytej staranności i na czas złożyć nowy wniosek o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia reklamowego na dalszy okres, a nie wniosek o przedłużenie terminu, którego nie przewiduje tryb postępowania określony w ustawie o drogach publicznych, zwanej dalej "ustawą".

Zaskarżona do sądu decyzja odnosi się do zajmowania przez skarżącego pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018r. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że zgodnie z regulacją powołaną w art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu, zarządca wymierza karę pieniężną. Zarządca drogi ma stwierdzić określony stan, a w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi jest zobowiązany do naliczenia, według zasad określonych w ustawie kary, nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji organ nie może nawet badać przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Stwierdzenie przez organ upływu terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, brak wniosku o wydanie zezwolenia na kolejny okres i jednocześnie stwierdzenie w pasie drogowym pozostawionych reklam, skutkuje obowiązkiem dla organu wymierzenia kary pieniężnej za zajecie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.

Spór w przedmiotowej sprawie, co do zasadności wymierzonej kary, osadzony został na zdarzeniu polegającym na awarii serwera.

W ocenie Sądu okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, powinien zadbać o własne interesy i dołożyć należytej staranności, aby wniosek o zezwolenie został skutecznie doręczony organowi w takim czasie, aby ten wydał decyzję o zezwoleniu, zachowując płynne wyznaczenie terminu zajęcia, jako kontynuację wcześniejszych terminów, które wygasły.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że zaniedbanie w terminowym złożeniu wniosku przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą powinno lub może obciążać organ. Organ ponosiłby odpowiedzialność w sytuacji, gdyby wniosek dotarł do organu. Tak sytuacja nie miała miejsca.

Skarżący w pismach procesowych i w skardze powołuje się na okoliczność, że korzystał przy składaniu wniosków z możliwości przesyłania ich drogą elektroniczną. Praktyka stosowana przez skarżącego przy składaniu wniosków o zezwolenie na zajecie pasa drogowego i ryzyko, które się wiązało ze skutecznym złożeniem podania obciążało tak naprawdę wnioskodawcę. To strona powinna zadbać o uzyskanie potwierdzenia doręczenia pisma skierowanego do organu. Brak potwierdzenia, że podanie dotarło do organu powinno skutkować weryfikacją, czy zostało ono skutecznie wniesione. Skarżący znał bowiem okres ważności zezwolenia z dnia [...] czerwca 2018. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 8 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Organ nie wycofuje się ze stanowiska, że praktyka przesyłania wniosków o zezwolenie drogą elektroniczną była niedopuszczalna. Zresztą zezwala na taki tryb składania podań art. 63 § 1 Kpa, który stanowi, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Warunkiem skuteczności wniesienia pisma do organu jest jednak dowód na to, że podanie dotarło do adresata.

W przedmiotowej sprawie skarżący nie zadbał o to, aby uzyskać potwierdzenie, że wniosek dotarł do organu. W myśl zasady wyrażonej w art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Nie mogą działać wbrew przepisom prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych, w takiej sytuacji jak rozpoznawana, nie przewidują odstępstwa od wymierzenia kary. Poza tym sprawa była dostatecznie wyjaśniona, a sam skarżący nie przedstawił dowodów, że wniosek o nowe zezwolenie został złożony w terminie.

W ocenie Sądu okoliczność zajęcia przez skarżącego pasa drogowego nie budzi wątpliwości. Organ szczegółowo zebrał materiał dowodowy i udokumentował to, że wniosek o nowe zezwolenie na kolejny okres nie wpłynął do organu. Nie było w tym stanie rzeczy podstaw do zastosowania art. 7a § 1 Kpa, który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Brak wątpliwości co do zgromadzonych dowodów nie daje podstaw do uznania zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 81a § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Skład Sądu podziela stanowisko organu, że awaria serwera i brak skutecznego złożenia wniosku o nowe zezwolenie do organu nie może korzystać z ochrony wyrażonej w art. 189e i art. 189 f Kpa.

Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium prawidłowo wskazało, że od dnia 1 czerwca 2017 r. obowiązują nowe przepisy wprowadzone do Kpa nowelą z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) zawarte w Dziale IVa zatytułowanym "Administracyjne kary pieniężne". Sąd w pełni podziela rozważania organu odwoławczego, iż dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w Kpa nie znajdą zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takich kar, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm wyliczania sankcji pieniężnej (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 205/18 – Lex nr 2531534).

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z decyzją związaną, która nie dotyczy jednak administracyjnej kary pieniężnej. Przepisy Działu IVa Kpa dotyczące administracyjnych kar pieniężnych nie mają zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Organ administracji wydający decyzję obowiązany był sprawdzić jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji, a jeśli tak, to wydać decyzję o ściśle określonej treści. Jak już powyżej wskazano, decyzja w tym zakresie ma charakter związany. Tym samym nie jest to decyzja wydawana w ramach uznania administracyjnego, w której organ mógłby swobodnie miarkować wysokość nałożonej opłaty, czy też odstąpić od jej nałożenia.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W ustalonym stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. W działaniu organu nie sposób dopatrzeć się zatem ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 Kpa, bowiem zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawiera natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Brak było zatem podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z przytoczonych powyżej względów, skarga, jako bezzasadna, podlegała z mocy art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.