Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3271/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Marcin Kamiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Zientala, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1862/14 w sprawie ze skargi M. U. i Z. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1862/14 oddalił skargę M. U. i Z. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 3 listopada 2009 r. M. U. wniosła o uregulowanie w ewidencji gruntów przebiegu granic działki [...], natomiast pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. wniosła o "rozszerzenie uregulowania w ewidencji gruntów przebiegu granic dla działek [...], [...] i [...] zgodnie ze stanem prawnym". Następnie w piśmie z dnia 28 lutego 2012 r. M. U. i Z. N. wskazały, że wniosek z dnia 7 grudnia 2009r. w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego dla działek [...],[...], [...], [...] i [...] w L. jest żądaniem dotyczącym "przywrócenia stanu prawnego i katastralnego a nie zmian w operacie".

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Starosta M., po rozpatrzeniu w/w wniosku z dnia 28 lutego 2012 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu prawnego i katastralnego w przedmiocie działek [...],[...], [...], [...] i [...] położonych w L. .

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Starosta M., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 listopada 2009 r., rozszerzonego pismem z 12 kwietnia 2011r., orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...],[...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie L., w jednostce ewidencyjnej W.. Od decyzji tej odwołały się M. U. i Z. N.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1174/13 uchylił powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz decyzję Starosty M.. Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić ponieważ zaistniały podstawy uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Odmawiając bowiem wprowadzenia wnioskowanej zmiany w ewidencji organy powołały się między innymi na ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości objętych wnioskiem, wynikające z decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007r. orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w L. , stanowiących działki o numerach szczegółowo wymienionych w tej decyzji. Zdaniem Sądu, decyzja ta stanowiła jeden z istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, na gruncie którego organ odmówił dokonania wnioskowanej zmiany. W stosunku do tej decyzji zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności. Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdzono nieważność decyzji rozgraniczeniowej Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, zaistniała wymieniona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa podstawa do wznowienia kontrolowanego postępowania administracyjnego. Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnienie faktu eliminacji z obrotu prawnego decyzji, na której organ oparł ustalenia dotyczące stanu prawnego ujawnionego w ewidencji.

Ponownie rozpatrując wniosek o aktualizację ewidencji, Starosta M. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonego dla obrębu ewidencyjnego L., jednostka ewidencyjna W. w przedmiocie działek [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na skutek decyzji SKO w K. z [...] sierpnia 2013 r. działki [...] i [...] zmieniły konfigurację i oznaczenie na [...] i [...]. Dlatego ponowne postępowanie dotyczyło działek [...], [...] i [...] położonych w L. , które są tożsame z działkami [...], [...] i [...] opisanymi w decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2012 r.

Odnośnie aktualnego stanu ewidencyjnego działek będących przedmiotem wniosku, zapisów w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działek, których oraz dokumentów stanowiących podstawę aktualnych danych ewidencyjnych Starosta ustalił co następuje :

1. W latach 90-tych XX wieku dla wszystkich obrębów ewidencyjnych gminy W., przeprowadzone zostały prace związane z założeniem nowej ewidencji gruntów, które miały na celu zastąpienie dotychczasowego operatu ewidencyjnego prowadzonego na bazie mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, nową ewidencją gruntów prowadzoną na bazie mapy w skali 1:2000. Odnowiony operat ewidencyjny, zwany nową ewidencją gruntów dla obrębu ewidencyjnego: L. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu 30 sierpnia 1990 r. i na mocy obwieszczenia Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1990 r. zastąpił dotychczasowy operat ewidencyjny;

2. O wyłożeniu powyższego operatu odnowienia operatu ewidencji gruntów zawiadomione zostały strony, w tym również Z. i W. U., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do akt. W stosunku do działki [...] wpisanej na rzecz W. U. w protokole widnieje podpis W. U. z notatką "przyjmuje bez zastrzeżeń", zaś w przedmiocie działki [...] wpisanej na rzecz: S. B., S. J., W. B., Z. B., W. U., Z. U. - nowy operat ewidencyjny został przyjęty bez zastrzeżeń przez stronę podpisaną jako "B.", a przy działce nr [...] wpisanej na rzecz W. B. widnieje notatka "pomimo wezwania do okazania rej. gruntów strona nie zgłosiła się". Ponadto w protokole widnieje uwaga: "przy imiennym powiadomieniach o terminie okazania operatu ewidencji gruntów, również powiadomiono o ogólnej powierzchni gospodarstwa, a zatem przyjmuje się, że osoby nie wstawione się na okazanie danych przyjmują operat ewidencji gruntów bez zastrzeżeń";

3. Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w obowiązującym operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu L. , w którym w stosunku do działki [...] wpisano poprzednika prawnego M. U. , w stosunku do działki [...] wpisano poprzedników M. U. i Z. N., a w stosunku do działki [...] wpisano m.in. poprzedników M. U. i Z. N.;

4. odnośnie stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych ustalono, że:

– w [...] ujawniona jest działka [...] na rzecz M. U. w 1/2 części i Z. N. w 1/2 części, zaś niezgodność oznaczeń działki [...] z działką [...] wynika z ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków opisanej wyżej decyzji SKO w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. poprzez przywrócenie stanu ewidencyjnego m.in. działki [...] sprzed wzruszonej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r.;

– w [...] ujawniona jest m.in. działka [...] na rzecz M. U. w całości;

– w [...] ujawniona jest działka [...] na rzecz M. U. w 1/4 części, P Z. N. w 1/4 części, W. B. w 1/4 części i S. B. w 1/4 części;

5. na pgr.[...] został wydany ostateczny AWZ nr [...] na rzecz: W. i Z. U., natomiast na pgr.[...] (powstałą z podziału pgr.[...] na pgr.[...] i pgr.[...]) zostało wydane w dniu [...] marca 1988 r. za sygn. akt [...] postanowienie Sądu Rejonowego w M. o uwłaszczeniu na rzecz: W. B., Z. B., W. U., Z. U.- każdy po 1/4 części, zaś w dziale III KW [...] dokonano wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym- w związku z uchyleniem w dniu 12 kwietnia 1985 r. aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. będącym podstawą wpisu prawa własności na rzecz W. B. syna W. i K. oraz będącym podstawą zawarcia umowy o dożywocie z dnia 24 maja 1994r. Rep.[...] i umowy darowizny nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2004 r. Rep. [...].

Starosta przedstawił zasady aktualizacji ewidencji gruntów i budynków i stwierdził, że przedłożone przez M. U. i Z. N. dokumenty, a mianowicie: kopia nieobowiązującej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, kopia fragmentu wyrysu z mapy ewidencji gruntów nr [...], kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej l.ks.robót 16/94, kopia wyrysu z mapy w skali 1:2880 nr ks.zam 40/76, kopia wyrysu z mapy katastralnej nr ks. zam 35/83, kopia opracowania geodezyjno - kartograficznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w M. w dniu 24 listopada 2010 r., kopia opracowania geodezyjno - kartograficznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w M. w dniu 28 grudnia 2011 r., jak również kopia wyrysu z mapy katastralnej nr ks. zam. [...] - nie mogły stanowić podstawy dokonywania zmian danych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działek objętych wnioskiem, gdyż nie zawierały wykazu zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia i nie odpowiadały obowiązującym standardom technicznym.

Ponadto Starosta ustalił, że stan prawny zarejestrowany w operacie ewidencyjnym odnośnie działek [...], [...], [...] jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych [...], [...] i [...]. Natomiast załączona przez M. U. kopia odpisu z księgi wieczystej [...] oraz kopia aktu notarialnego z dnia 9 sierpnia 2004 r. Repertorium A Nr [...] potwierdzały jedynie opisywany wyżej stan własnościowy działki nr [...].

Starosta wskazał, że do ww. wymienionego aktu notarialnego W. U., Z. U. i M. B. przedłożyli m.in. wypis z rejestru gruntów sporządzony przez Urząd Gminy w W. według stanu na dzień 2 sierpnia 2004 r. i wydany za numerem [...], przeznaczony do dokonywania wpisów w księdze wieczystej, z którego wynika, że nieruchomość położona w L. , gm. W., powiat M., oznaczona jako działka numer [...] o powierzchni 0,0600ha, stanowiąca w całości grunty przeznaczone pod drogi, stanowi własność M. B. (c. W. i A.) w 2/8 częściach, S. B. (s. W. i E.) w 2/8 częściach, W. B. (s. W. i K.) w 2/8 częściach, W. U. w 1/8 części i Z. U. c. J. i M.)w 1/8 części. W akcie notarialnym wskazano, że "Sąd Rejonowy w M. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w D. prowadzi Księgę wieczystą Kw numer [...] dla nieruchomości położonej we wsi L. , gmina W., składającej się z działek oznaczonych numerami: numer [...] o powierzchni 0,68000ha i numer [...] o powierzchni 0,0600ha, której własność w dziale II tej księgi wpisana jest na rzecz S. B. syna W. i A. w 1/4 części (...), W. B. syna W. i K. w 1/4 części, W. U. syna W. i Z. w 1/8 części, Z. U. córki J. i M. w 1/8 części oraz M. B. córki W. i A. w 1/4 części". Starosta podkreślił, że w § 3 aktu notarialnego stawający zapewnili, że opisany szczegółowo wyżej stan prawny przedmiotowych nieruchomości nie uległ zmianie oraz ręczą, że nieruchomości te są wolne od wad prawnych, wszelkich obciążeń, praw i roszczeń osób trzecich, a w szczególności, że nieruchomości te nie są obciążane długami i innymi należnościami (...), oraz że brak jest ograniczeń w rozporządzeniu tymi nieruchomościami." Z kolei w § 9 stawający wnieśli, aby na podstawie umowy objętej tym aktem Sąd Rejonowy w M. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w D. wpisał w Księdze Wieczystej Kw numer [...], w dziale II tej księgi praw własności nieruchomości położonej w L. , gmina W., powiat M. oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni 0,0600ha w 1/4A części na rzecz M. U. córki W. i Z. jako jej majątek odrębny oraz w ¼ części na rzecz Z. N. córki W. i Z. jako jej majątek odrębny."

Starosta ustalił, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części dotyczącej rozgraniczenia działki [...] z działką [...], [...], pgr. [...] oraz pgr. [...], postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone decyzjami z dn. [...] listopada 2013 r., [...] grudnia 2013 r. i [...] maja 2014 r.

Ponadto organ podkreślił fakt wydania na nieruchomość tworzącą działkę nr [...] dwóch różnych dokumentów własności – czyli AWZ [...] obejmującego między innymi pgr. [...] i AWZ [...] obejmującego m.in. pgr [...] powstałą z podziału pgr [...], oraz że postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 1984 r., [...] został uchylony. Następnie Postanowieniem z dnia [...] marca 1988 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w M. stwierdził, że W. B., Z. B., W. U. oraz Z. U. nabyli przez uwłaszczenie, każdy po ¼ części prawo własności parcel położonych w L. gm. W. a to pgr [...]. Postanowienie to do dnia orzekania przez organ pozostaje niewzruszone, a M. U. nie przedłożyła żadnego dokumentu wykazującego inny stan własnościowy, niż wykazany na jego podstawie w księdze wieczystej.

Starosta zwrócił też uwagę, że stan prawny działki [...] był znany M. U. i Z. N., co wynika z powołanego wyżej aktu notarialnego Rep [...]. W ocenie Starosty, świadomość stanu prawnego nieruchomości potwierdza również nabycie działki [...] przez M. U. aktem notarialnym nr [...] z dnia 3 kwietnia 2009 r. a także umowa darowizny udziału w niniejszej nieruchomoci na rzecz Z. N. aktem notarialnym z dnia 15 grudnia 2009r. nr [...], w którym M. U. oświadczyła, że jest samoistnym posiadaczem działki [...], której stan prawny nie uległ zmianie.

Odwołanie od decyzji Starosty M. wniosły M. U. i Z. N., zarzucając naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 36 pkt 5 i 6 i § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011r., a także zasad wymienionych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia [...] września 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadła w dniu [...] sierpnia 2013r. a więc już po wydaniu uchylonych przez WSA decyzji MWINGiK oraz Starosty M. i została uwzględniona w operacie poprzez przywrócenie stanu ewidencyjnego sprzed rozgraniczenia. Starosta M., w trybie czynności materialno-technicznej, na podstawie tej decyzji przywrócił w operacie ewidencyjnym dla działek [...] i [...] odpowiednio ich oznaczenia nr nr [...] i [...], oraz przebieg granic zgodnie ze stanem sprzed rozgraniczenia, o czym poinformował wnioskodawczynie. Odnośnie natomiast stanu prawnego parceli gruntowej l.kat. [...], która weszła w skład działki nr [...] stanowiącej drogę organ ewidencyjny nie może dokonać żądanych zmian, gdyż pełni jedynie funkcje rejestrujące stany prawne nieruchomoœci ustanowione przez właœściwe do tego organy i sądy.

MWINGiK wskazał, że działka nr [...] o pow. 0,06 ha (stanowiąca drogę) powstała z parcel gruntowych l.kat. : [...]. W archiwalnym (papierowym) rejestrze gruntów, obejmującym parcele gruntowe wykazano między innymi parcele gruntowe l.kat.: [...] o pow. 0,0082 ha, 2475 o pow. 0,0144 ha, 2476 o pow. 0,0798 ha (stanowiące drogę), co daje łączną powierzchnię wynoszącą 0,1024 ha. Sąd Rejonowy w M. prawomocnym postanowieniem sygn. akt [...] z [...].03.1988r. w sprawie o uwłaszczenie ustanowił tytuł własności do parcel gruntowych l.kat.: [...] oraz ustanowił służebność drogową pasem szerokości 3 metrów przez parcele l.kat. [...]. Przebieg granic parcel gruntowych l.kat.: [...] przedstawiony na mapie w skali 1:2880 w tym szczególnie parceli 1. kat. 2476 różnił się od granic użytkowania tej drogi w dacie powstawania nowej mapy w skali 1:2000. Organ odwoławczy podkreślił, że mapa katastralna w skali 1:2880 powstała 150 lat temu. W przeciągu tych lat nastąpiły zmiany sytuacji na skutek przede wszystkim sposobu użytkowania, a nie błędnej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, która to mapa jest obowiązująca. Ponadto organ zaznaczył, że protokół wyników pomiaru stanu władania dowodzi, że przebieg granic, który obrazuje mapa w skali 1:2000 oraz powierzchnia działki nr [...] zostały wówczas przyjęte bez zastrzeżeń i do dnia orzekania nie uległy one zmianie. MWINGiK podkreślił, że dopiero opracowanie geodezyjne, sporządzone przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z którego będzie wynikała uzasadniona zmiana przebiegu granicy działki nr [...], czy też działki nr [...] może stanowić, po dokonaniu oceny przez organ ewidencyjny, podstawę do wprowadzenia zmiany w zakresie przebiegu granic. Zdaniem organu, kwestionowanie podziału parceli gruntowej l.kat. [...] na parcele gruntowe l.kat. [...] jest sprzeczne ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w M. w wyroku z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...] z powództwa M. U. w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Na podstawie dokumentów Sąd ustalił w tamtej sprawie, że: "wbrew twierdzeniu powódki parcela [...] uległa podziałowi na pgr. [...] oraz Sąd ustalił prawidłowe wykazy synchronizacyjne". "Podział pgr. [...] nastąpił w związku z prowadzonymi postępowaniami uwłaszczeniowymi i wydaniem na rzecz poprzedników prawnych pozwanych AWZ. Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej dokonanie podziału pgr. [...] było związane z wydzieleniem drogi dojazdowej. Ostatni z ujawnionych w toku postępowania tytułów własności do przedmiotowych działek, to postanowienie tut. Sądu sygn. [...], którym Sąd stwierdził, że W. B., Z. B., W. U., Z. U. nabyli przez uwłaszczenie każdy po ¼ części prawo własności parcel położonych w L. , a to pgr. [...]. Powyższe postanowienie wbrew twierdzeniom powódki jest na chwilę obecną ważne i skuteczne. Na podstawie przedłożonej mapy Sąd ponadto ustalił, że wykaz zmian, w którym stwierdzono, że dz.[...] odpowiada [...] jest błędny, albowiem część pgr. [...] wchodzi do dz.[...].Powinno być tak, że pgr.[...] podzieliła się na pgr. [...] i [...] i wykaz powinien wyglądać następująco pgr. [...], [...], [...], [...] stanowią dz. [...]. Pgr. [...] wraz z pgr. [...] oraz [...] tworzą dz. [...]".

W ocenie MWINGiK, przedłożone przez wnioskodawczynię dokumenty jedynie potwierdzały wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L. , gmina W. stan prawny do nieruchomości objętych wnioskiem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. wniosły M. U. i Z. N., zarzucając naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 36 pkt 5 i 6 i § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011r., art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto skarżące zarzuciły organom niewykonanie zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie. W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2015r. skarżące wniosły o wydanie orzeczenia z uwzględnieniem załączonych dowodów w postaci kopii szeregu dokumentów. W piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej M. U. podtrzymał zarzuty skargi a na uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania podał, że organy nie wyjaśniły okoliczności braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału pgr [...].

W odpowiedzi na skargę MWINGiK w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Organy rozstrzygały wniosek M. U. o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej zwana pgik, w stanie prawnym po wejściu w życie zmian w wprowadzonych ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Z 2014 r., poz. 897), oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Z 2001 r. Nr 38, poz. [...]), zwanego dalej rozporządzeniem egib, po wprowadzeniu w nim zmian Rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2013 r., poz. 1551).

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...], [...] i [...] obr. ew. L. , jedn. ewid. W. było już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. III SA/Kr 1174/13 w sprawie także ze skargi skarżących, uchylił decyzję MWINGiK z dnia [...] lipca 2012 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji. Skarżące w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze zarzuciły, że organy nie wykonały wyroku WSA w Krakowie, sygn. III SA/Kr 1174/13. Zdaniem skarżących, z treści tego wyroku jednoznacznie wynika, że organ obowiązany jest wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów odpowiadające stanowi faktycznemu sprzed wprowadzenia ewidencji gruntów w latach 90-tych.

Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z uzasadnienia wydanych w tej sprawie decyzji, Starosta M. w trybie czynności materialno-technicznej uwzględniając treść decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2013r. wprowadził w operacie ewidencyjnym zmianę polegającą na przywróceniu dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] oznaczeń odpowiednio [...] i [...], oraz przebiegu granic - zgodnie ze stanem sprzed rozgraniczenia nieruchomości. O fakcie tym poinformował skarżące. Uwzględnienie przez organy faktu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie spowodowało zmian, które zadecydowałyby o konieczności zmiany stanowiska organu w przedmiocie wniosku o dokonanie aktualizacji ewidencji odnośnie działek nr [...], [...] i [...]. Zdaniem Sądu I instancji, skarżące błędnie odczytują i interpretują treść uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Kr 1174/13. Z uzasadnienia tego w najmniejszym stopniu, ani tym bardziej – jak twierdzą skarżące -w sposób jednoznaczny nie wynika, aby Sąd zobowiązał organy do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian odpowiadających stanowi faktycznemu sprzed wprowadzenia "odnowionej" ewidencji gruntów w latach 90-tych, i to z powodu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007r. Jako przyczynę uchylenia poprzednio wydanych przez organy decyzji Sąd wskazał bowiem wyłącznie przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) P.p.s.a.

Kolejne zarzuty skargi dotyczą naruszenia przez organy przepisów § 36 pkt. 5 i 6 oraz 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia egib. Naruszenie tych przepisów przez organy powoduje zdaniem skarżących utrzymywanie w ewidencji stanu naruszającego ich prawo własności. Zdaniem skarżących, podział parceli gruntowej [...] był niezgodny z prawem, wręcz nie miał miejsca a polegał tylko na samowolnym narysowaniu na mapie kreski. W toku postępowania administracyjnego skarżące domagały się od organów wielokrotnie wyjaśnienia przyczyn i podstaw takiego podziału, oraz żądały wskazania i doręczenia podstawy sporządzenia mapy podziału pgr [...] na pgr [...] i [...]. Natomiast w toku postępowania sądowoadministracyjnego zarzucono organom naruszenie przepisów procesowych, wobec niewyjaśnienia przez organy okoliczności przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału pgr [...]. Stanowisko swoje wywodzą skarżące z faktu, iż na podstawie AWZ z dnia [...] października 1973r. Nr [...] rodzice skarżących nabyli przez uwłaszczenie między innymi pgr. [...] (t.I, k. 225 akt adm.). Zdaniem skarżących pgr. [...] została następnie w całości darowana przez W. i Z. U. córce - skarżącej M. U. jako część działki nr [...] (akt notarialny rep. A nr [...]). Skarżące nie uwzględniają jednak tak istotnej okoliczności, że Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia [...] marca 1988 r. w sprawie [...] wydanym w sprawie o uwłaszczenie (po uchyleniu przez Sąd Wojewódzki w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1985r. sygn. akt [...] m. in. AWZ nr [...], na podstawie którego W. B. i Z. B. nabyli przez uwłaszczenie m.in. pgr [...]), orzekł o nabyciu przez uwłaszczenie, przez W. B., Z. B., W. U. i Z. U., po ¼ części, prawa własności pgr [...], [...], [...] i [...]. Tym samym skarżące kwestionują treść prawomocnego postanowienia Sądu, stanowiącego zgodnie z przepisem § 46 rozporządzenia egib jedno ze źródeł danych ewidencyjnych. Istotne jest, że postanowienie powyższe do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało przez skarżące w żaden sposób wzruszone. Jak wynika nadto z wyrysu z mapy ewidencyjnej sporządzonego w dniu 10 czerwca 1974r. w skali 1:2880, pgr. [...] podzieliła się na pgr [...] i [...] i dokument ten stanowił podstawę wpisu do ksiąg wieczystych. WSA w Krakowie podkreślił, że postanowienie Sądu Rejonowego w M., z którego wynika stan prawny dotyczący pgr [...], zapadło przed sporządzeniem aktu notarialnego darowizny na rzecz skarżącej M. U. , dokonanej 1994 r., bo w 1987r. W dacie więc wydania tego postanowienia pgr [...] więc nie mogła "nie istnieć", co miałoby miejsce, gdyby faktycznie nie doszło do podziału pgr [...] na pgr [...] i [...], jak twierdzą skarżące. Sąd I instancji zauważył, że parcela gruntowa [...] figuruje także w rejestrze ewidencji gruntów sporządzonym w dniu 14 czerwca 1976 r., L. dz. ew. [...] więc na 14 lat przed założeniem nowej ewidencji gruntów, jako współwłasność W. B., Z. B., M. B., W. U. i Z. U. (t. I, k. 29 i 31 akt ad.). Podkreślił także, że postanowienie Sądu Rejonowego w M. [...] zapadło przed wprowadzeniem nowej ewidencji, co miało miejsce w 1990 r., natomiast po dacie wydania AWZ nr [...]. Okoliczności powyższe zostały uwzględnione przy zakładaniu nowej ewidencji, ponieważ parcela gruntowa [...], której stan prawny stwierdza postanowienie SR w M. [...], weszła razem z pgr [...] i [...] w skład działki nr [...] stanowiącej drogę, co wynika ze skorowidza parcel opracowanego przy zakładaniu nowej ewidencji (t.I k.15,17 kopie dokumentów z założenia ewidencji gruntów). Działka nr [...] stanowiąca drogę jest ujawniona w księdze wieczystej KW [...] i jej własność wpisana jest po ¼ części na rzecz M. U. , Z. N., W. B. i S. B.. Istotnie, stan wynikający z postanowienia SR w M., oraz AWZ nr [...] jest taki, że mocą AWZ nr [...] W. U. i Z. U. nabyli m. in. pgr. [...], a na podstawie postanowienia [...] osoby w nim wymienione nabyły własność parceli [...], stanowiącej część pgr. [...].Jednakże postanowienie SR w M. jest orzeczeniem późniejszym niż Akt Własności Ziemi Nr [...]. Ocena treści powyższych orzeczeń nie leży jednak w kompetencjach organów prowadzących ewidencję. Ostatnim, a więc aktualnym materiałem żródłowym dotyczącym stanu prawnego pgr. [...] jest postanowienie Sądu Rejonowego w M. [...]. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie posiadają żadnych uprawnień ani kompetencji do oceny merytorycznej treści aktów i orzeczeń, które zgodnie z treścią § 12 i § 46 rozporządzenia egib stanowią podstawy danych ewidencyjnych. WSA w Krakowie podkreślił, że rolą ewidencji nie jest dokonywanie analizy treści dokumentów stanowiących podstawy ujawniania danych ewidencyjnych, pod kątem oceniania ich zasadności, czy też przyczyn ich wytworzenia przez inne organy. Dlatego też nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania z uwagi na niewyjaśnienie, czy toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie podziału pgr [...]. Organy te nie mają także podstaw do ujawniania - w miejsce danych aktualnych - danych wynikających z dokumentów sporządzonych przed dokumentami najbardziej aktualnymi. Byłoby to sprzeczne z obowiązkiem utrzymywania ewidencji w stanie aktualności, oraz z obowiązkiem aktualizacji danych ewidencyjnych. Odnośnie przebiegu granic działek [...] i [...], za prawidłowe Sąd I instancji uznał twierdzenie organu, że aktualnie obowiązującą mapą jest mapa ewidencyjna sporządzona przy zakładaniu ewidencji w 1990 r., a nie mapa katastralna w skali 1:2880 powstała ok. 150 lat temu. Jak słusznie zauważył organ, przebieg granic i powierzchnia działki [...] zostały przyjęte przy zakładaniu ewidencji w 1990 r. bez zastrzeżeń, zaś od tej pory nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wprowadzenie zmian w drodze aktualizacji. Zarzut naruszenia przez organy przepisu § 36 pkt. 5 i 6 rozporządzenia egib jest nieuzasadniony, ponieważ w istniejący stanie prawnym tylko istnienie stosownego i zgodnego z przepisami rozporządzenia egib opracowania, względnie wykazanie się przez skarżące dokumentami wskazanymi w tym rozporządzeniu jako źródła danych ewidencyjnych mogłoby stanowić podstawę aktualizacji ewidencji w tym zakresie. Opracowania takiego skarżące nie przedłożyły, natomiast w związku z Decyzją SKO stwierdzającą nieważność decyzji o rozgraniczeniu z 2007 r., przebieg granic na mapie ewidencyjnej został przywrócony do stanu sprzed wydania decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007r. Wszelkie natomiast spory dotyczące przebiegu granic na gruncie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym, ponieważ dotyczą one zasięgu prawa własności. Ich rozstrzyganie nie leży w kompetencjach organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków, które przebieg granic na gruncie rejestrują według zasad określonych w § 36 rozporządzenia egib.

Sąd I instancji wskazał, że w toku trwającego pięć lat postępowania administracyjnego zostało przedłożonych szereg kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, oraz opracowań geodezyjno-kartograficznych, mogących zdaniem skarżących stanowić podstawę uwzględnienia wniosku o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych. Należy zatem stwierdzić, że wobec jednoznacznej treści § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia egib, zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych mogą być podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych tylko wówczas, gdy zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych. Organ pierwszej instancji szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu, jakie dokumenty zostały przedłożone przez skarżące na uzasadnienie żądania wniosku i odniósł się do ich treści wskazując, że jako nie posiadające wykazu zmian danych ewidencyjnych a nadto nie spełniające obowiązujących standardów technicznych nie mogą stanowić podstawy aktualizacji danych ewidencyjnych. Nie mógł więc odnieść rezultatu zarzut skarżących, iż nie wskazano szczegółowo jakich standardów technicznych nie spełniają przedłożone dokumenty, skoro już sam brak wykazów zmian danych ewidencyjnych stanowi wadę dyskwalifikującą te dokumenty jako podstawę dokonania aktualizacji.

Zdaniem Sądu I instancji, organy nie naruszyły także § 54 rozporządzenia egib. Nie mogły być nadto uwzględnione żądania zawarte w piśmie procesowym z dnia 4 marca 2015 r., w którym skarżące domagały się uwzględnienia przez Sąd w orzekający w niniejszej sprawie "Opinii ekspertyzy kryminalistycznej na zlecenie SR w M. Wydział I Cywilny z dnia 22.11.2012r. w sprawie sygn. akt [...] na okoliczność fałszowania podpisów na zwrotkach korespondencji do adresatów oraz wydania postanowienia [...] z dnia 17 marca 1988r. w wyniku przestępstwa. Kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlegała bowiem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r. znak [...], a nie prawidłowość wydania przez Sąd Rejonowy w M. postanowienia [...], które jak ustaliły organy i jak już wskazano wyżej, nie zostało wzruszone do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Pozostałe załączone przez skarżące do w/w pisma dokumenty albo znajdują się w aktach administracyjnych, albo nie miały znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W konkluzji Sąd I instancji uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową i z tego względu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. U. wnosząc o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie, bądź o zmianę tego wyroku i uwzględnienie żądań skargi na decyzję WINGiK z [...] września 2014 r.; a w każdym przypadku - o zasądzenie kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 144 § 1 P.p.s.a. poprzez niedokładne zbadanie sprawy oraz błędne i niepełne ustalenia stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, w szczególności polegające na:

- braku ustaleń w zakresie istnienia w ewidencji zapisów płynących ze sprzecznych co do treści dokumentów, stanowiących podstawę tych zapisów przyjęciu przez sąd ustaleń,

- błędnym ustaleniu przez sąd, że załączone do akt sprawy postanowienie SKO w K. z [...].04.2015 r. nr [...] nie miało znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i brak merytorycznej oceny tego dokumentu w realiach sprawy,

- nieodniesieniu się przez sąd do sformułowanego na rozprawie w dniu 07.05.2015 r. przez pełnomocnika skarżącej wniosku o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę M., poprzez wykreślenie wpisów dokonanych na podstawie wzajemnie sprzecznych ze sobą w treści dokumentów, a to AWZ [...] z [...].X.1973 r. i postanowienia SR w M. do sygn. [...] z [...].03.1988 r.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie skargi pomimo naruszeń przez WINGiK w K. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez całkowicie błędną ocenę dowodów w sprawie przeprowadzonych,

III. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego i niezastosowanie przepisu w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 względnie przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i d Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2016 r. M. U. zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z załączonych pism Starosty M. z dnia 25 maja 2016 r. oraz Wójta Gminy W. z dnia 28 czerwca 2016 r.

W piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2016 r. M. U. ustosunkowała się do faktów wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Dnia 5 października 2016 r. wpłynął do NSA wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii geodezyjnej J. P. z dnia 31 maja 2016 r.

W piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2016 r. M. U. i Z. N. zwróciły uwagę na brak w państwowym zasobie ewidencji Starosty M. dokumentu postanowienia Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...] z dnia [...] marca 1988 r. Do pisma dołączono odpowiedź Starosty M. z dnia 7 grudnia 2016 r.

Dnia 16 sierpnia 2017 r. M. U. i Z. N. zawnioskowały o przeprowadzeniu dowodu z wyroków, które załączone zostały do pisma przewodniego, tj. wyroku WSA w Krakowie z dnia 16.02.2017 r., II SA/Kr 1363/16 oraz wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] maja 2017 r. ([...]). Zdaniem wnioskujących, uwzględnienie dowodów jest wartościowe albowiem optymalizuje i racjonalizuje postępowanie.

Dnia 17 listopada 2017 r. złożono w tut. Sądzie wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2017 r., sygn. akt [...].

W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2018 r. M. U. i Z. N. podniosły, że przedłożone orzeczenia sądowoadministarcyjne i karne wskazują, że żadna droga nie istnieje po działce budowlanej nr [...], a dane ewidencji gruntów dla tej nieruchomości nie są prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W niniejszej sprawie o ewentualnej skuteczności skargi kasacyjnej decydowała przede wszystkim zasadność tych zarzutów, które zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych. Wbrew stanowisku wyrażonemu w kasacji sąd I instancji słusznie zaakceptował ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy. Zarówno sąd jak i organy w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, iż w świetle zgromadzonej dokumentacji brak podstaw by dokonać zmian w rejestrze gruntów. W szczególności skarżącemu kasacyjnie nie udało się podważyć zasadności kontrolowanych wywodów odnoszących się do działek [...], [...] i to zarówno w zakresie przysługiwania do nich prawa własności jak i parcel gruntowych, które je utworzyły w wyniku zmian geodezyjnych. W kontrolowanych rozstrzygnięciach w sposób szczegółowy odniesiono się do aktu własności ziemi z dnia [...] października 1973 r. Nr [...], wyjaśniono jakie znaczenie dla wyniku sprawy ma postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] marca 1988 r. o sygnaturze [...] w przedmiocie uwłaszczenia części dawnej parceli gruntowej [...]. Nie budzi wątpliwości co do swej zasadności wyrażone wówczas stanowisko, iż pozostawanie w obrocie tego postanowienia uniemożliwia przyjęcie, iż do podziału parceli [...] nie doszło. Zasadnym było również powołanie się na wyrys mapy ewidencyjnej z dnia 10 czerwca 1974 r., obrazującej podział ewidencyjny parceli [...] na parcele [...], [...]. Istotnym było także, co słusznie podkreślały tak organy jak i sąd I instancji, że obrót działką [...] w skład której weszła część działki nr [...] (po podziale nr [...]) miał miejsce już po dacie wydania postanowienia w sprawie uwłaszczenia. Z tego też względu wspomniane przeniesienie prawa własności nie mogło nastąpić bez uwzględnienia zakresu dokonanej postanowieniem uwłaszczeniowym zmiany w odniesieniu do dawnej parceli [...], której jedynie część mogła z tego powodu wchodzić w skład nowopowstałej, będącej przedmiotem obrotu w 1994 r. działki [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kasacja nie podważyła ustaleń, że wykaz zmian gruntowych będący podstawą opisania działki [...] w akcie notarialnym z 1994 r. zawierał błąd poprzez nieuwzględnienie faktu podziału działki [...], działkę tę tworzyć wprawdzie mogła parcela [...], jednak wyłącznie w części opowiadającej parceli [...]. Na wadliwość tę wskazał także Sąd Rejonowy w M. w sprawie o sygnaturze [...], było to wynikiem badania przeprowadzonego w ramach postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Istotnym w sprawie jest również, że stan prawny zarejestrowany w operacie ewidencyjnym m.in. w odniesieniu do działek numer [...],[...],[...] jest zgodny ze stanem prawny ujawnionym w księgach wieczystych, prowadzącym dla tych nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem, że w niniejszym postępowaniu nie rozstrzyga się sporów dotyczących przebiegu granic na gruncie, które mogą być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, a także stwierdzeniem, że bez wyeliminowania we właściwym trybie orzeczeń tak administracyjnych jak i sądowych, stanowiących o prawie własności spornych działek nie jest możliwe przyjęcie, iż w części bądź całości stanowią przedmiot własności innej osoby. Dane w ewidencji mogą być zmienione dopiero wówczas, gdy wytworzona zostanie nowa dokumentacja źródłowa zmieniająca albo korygująca we właściwym trybie dane zawarte w dokumentacji dotychczasowej. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych. Organy obydwu instancji w sposób precyzyjny wyjaśniły, jakie dokumenty zostały uwzględnione w operacie założenia nowej ewidencji gruntów, powołano m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...].03.1988 r., sygn. akt [...]. Zawarły również szeroki wywód na temat obowiązywania nowej ewidencji na mocy Obwieszczenia Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1990 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją. W przedmiotowym postępowaniu badaniu nie podlega skuteczność powiadomienia zainteresowanych stron o założeniu nowej ewidencji.

W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia, że skarżący kasacyjnie zasadnie podnosił wystąpienie wadliwości w ocenie materiału dowodowego. Z tego względu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów regulujących zakres postępowania dowodowego uznać należało za niezasadne.

Wbrew stanowisku kasacji nie można było przyznać racji twierdzeniom, iż załączone do akt postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydane w sprawie [...] miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy. To, że nie odnaleziono dokumentów z postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału parceli gruntowej nr [...], które zakończone zostałoby decyzją nie oznacza wcale, że do takiego podziału nie doszło. Zwrócić uwagę należy, że podział ewidencyjny działek w trybie decyzji, tak w przeszłości jak i obecnie nie odnosił się do każdej nieruchomości. W przypadku niektórych z nich ewidencyjny podział następował w trybie sporządzenia operatu podziałowego, bez konieczności wydania decyzji. Mogło dojść do niego również w wyniku rozstrzygnięcia przez sąd. Zezwalały na to przepisy prawne. Tytułem przykładu wskazać można chociażby na obowiązujący obecnie przepis art. 92 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym przepisów dotyczących podziału w trybie decyzji nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a przypadku braku planu do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,300 ha. nieruchomości rolnej lub leśnej objętej planem miejscowym na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego, albo w wyniku rozstrzygnięcia przez sąd. Z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń wynika, że podziału działki [...], dokonano na potrzeby postępowania uwłaszczeniowego, które ostatecznie zakończyło się rozstrzygnięciem sądu powszechnego.

Z tej przyczyny nieodnalezienie decyzji o podziale wcale nie przesądza o tym, iż nie miał on miejsca, a także że jego dokonanie z pominięciem wydania decyzji musiało pozostawać w sprzeczności z prawem. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego brak podstaw prawnych do przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, stąd za niedopuszczalne uznać należało czynienie ustaleń na tym etapie w oparciu o sporządzoną dnia 31 maja 2016 r. opinię geodezyjną J. P. Jedyna norma umożliwiająca w ściśle określonych przypadkach prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym zawarta jest w przepisie art. 106 § 3 P.p.s.a. i odnosi się do dokumentów. Wielokrotnie wypowiadano się w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym, że opinia biegłego nie ma takiego waloru. Z tego też tytułu nie jest możliwe czynienie ustaleń na jej podstawie. W niniejszej sprawie brak było również podstaw, aby Naczelny Sąd Administracyjny prowadził ustalenia na podstawie przedłożonych wyroków: WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2017 r. (II SA/Kr 1363/16), Sądu Rejonowego w M. [...] z dnia [...] maja 2017 r., Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2017 r. ([...]). Podkreślić w tym miejscu należy, iż podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku postępowania. Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 P.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, Nr 2, poz. 31, uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego. Tymczasem wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z zacytowanych wyroków zmierzał do tego aby Naczelny Sąd Administracyjny uzupełnił materiał dowodowy, co nie jest rolą tego sądu.

Brak skuteczności w zakwestionowaniu ustaleń faktycznych czyniło niezasadnym także kolejny zarzut kasacji, odnoszący się do naruszenia prawa materialnego. W istocie bowiem został on wyartykułowany wyłącznie jako konsekwencja zarzutu odnoszącego się do norm o charakterze procesowym regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego.

Zarzut naruszenia przepisu art. 144 § 1 P.p.s.a. został wadliwie skonstruowany. Przepis art. 144 P.p.s.a. nie dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, stanowi wyłącznie o dacie związania wyrokiem. Nie sposób więc odnieść jego treści do wadliwości związanej z ustaleniem faktów. Ponadto wobec braku podziału tej jednostki redakcyjnej na mniejsze nie można przyjąć aby naruszenia dopuszczono się w odniesieniu do nieistniejącego elementu konstrukcyjnego.

W tym stanie rzeczy na zasadzie art. 184 P.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.

-----------------------

13