Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1902/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: naruszenie art. 134 par. 1 ; w związku z art. 47 ust. 1 pkt  1 a , art. 52 ust. 1 pkt 1 lit a-c ipkt 5 lit. a i b oraz art. 97 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.T. oraz I. i C. małżonków P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 491/08 w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Burmistrz Pisza określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zbiornika na gnojowicę oraz rozbudowie obory na działkach o nr [...] i [...] w obrębie Z. gmina P. W uzasadnieniu podano, że z wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji wystąpił W.P. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. na inwestora został nałożony obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, który został opracowany i dostarczony do organu. Zapewniono udział społeczeństwa w sprawie, gdyż informacja o prowadzonym postępowaniu była wywieszona na tablicy ogłoszeń, a także zamieszczona na stronach internetowych organu. Wnioski w tej sprawie wnieśli właściciele nieruchomości sąsiednich: W.T. i C.P., domagając się zachowania norm budowlanych dotyczących odległości budynków gospodarczych i zbiorników od działek i budynków mieszkalnych, zaprojektowania zbiornika w formie zamkniętej, a także usytuowania go na końcu działki z dala od zabudowań. Z przedstawionego raportu wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska i ludzi. Projekt decyzji został uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody oraz Państwowym Inspektorem Sanitarnym w Piszu pod warunkami, które zostały wpisane do decyzji. Spełnienie tych warunków spowoduje, że wszelkie uciążliwości inwestycji zamkną się w granicach działek inwestora. Wydając przedmiotową decyzję uwzględniono fakt, że inwestycja ma niewielki wpływ na zanieczyszczenie powietrza oraz na walory krajobrazowe. Gmina Pisz nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w związku z tym inwestycja powinna być zgodna z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.

Na skutek odwołania wniesionego przez W.T. i C.P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchyliło powyższą decyzję Burmistrza Pisza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Burmistrz Pisza ponownie określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zbiornika na gnojowicę oraz rozbudowie obory do 64 DJP (hodowla bezściółkowa) na działkach o nr [...] i [...] w obrębie Z. gm. P. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Kolegium inwestor uzupełnił wniosek i dostarczył aneks do raportu oddziaływania na środowisko. Dokonano uzgodnień przedmiotowej decyzji z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Piszu oraz Wojewodą Warmińsko-Mazurskim, a warunki określone w tych uzgodnieniach zostały uwzględnione w treści decyzji. Dokonując analizy wybranego wariantu uznano, że w obecnych warunkach bytowania zwierząt najkorzystniejszym dla środowiska przyrodniczego, środowiska bytowania zwierząt, otoczenia przebywania ludzi oraz warunków produkcji mleka jest realizacja planowanego przedsięwzięcia. Wskazano, że podczas wszelkich analiz należy wziąć pod uwagę, że środowisko wiejskie jak i aglomeracje przemysłowe, przeznacza się do konkretnego rodzaju produkcji, co związane jest z pewnymi uciążliwościami. Jednak wskazano, że spełnienie wymagań określonych w decyzji spowoduje, że uciążliwości te zamkną się w granicach działek inwestora. Podano, że przy wydawaniu decyzji uwzględniono niewielki wpływ inwestycji na zanieczyszczenie powietrza oraz brak istotnego wpływu na walory krajobrazowe. Gmina Pisz nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w związku z tym przedmiotowa inwestycja powinna być zgodna z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, wydaną w dniu [...] grudnia 2005 r.

Od decyzji tej odwołania złożyli C.P. oraz W.T., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnieśli, że dokonując ponownych uzgodnień organ niesłusznie zmienił warunek ściółkowego systemu na bezściółkowy, dostosowując się do potrzeb wniosku inwestora. Ponadto zarzucili, że nie przeprowadzono w sprawie analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, co narusza art. 47 ust. 1 lit. a/ ustawy – Prawo ochrony środowiska. W sprawie przyjęto jako dowód oświadczenie inwestora odnośnie wywozu gnojowicy kilka razy w roku, podczas gdy z aktualnie istniejącego zbiornika wywóz dokonywany jest znacznie częściej, co stanowi znaczną dolegliwość. Ponadto zakwestionowali fakt, że wobec braku uregulowań organ przyjął za kryterium, w zakresie dolegliwości zapachowych, standardowe stężenie amoniaku i siarkowodoru, gdyż określenie normami tych substancji odnosi się do ich szkodliwego wpływu na zdrowie, a nie dolegliwości zapachowych, wpływających pośrednio na zdrowie i uniemożliwiających bytowanie. Odwołujący się zarzucili także, że niezgodnie z przepisami odstąpiono od wymagań zawartości raportu oddziaływania na środowisko określonych w art. 52 ust 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska, co spowodowało, że zaskarżona decyzja, jako oparta na niekompletnym raporcie oddziaływania na środowisko, jest wadliwa. Podnieśli, także, że projektowany zbiornik jest niewłaściwie usytuowany. Ponadto wskazano, że organ uchybił obowiązkowi powiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzono – z udziałem stron – postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskano uzgodnienia z Wojewodą Warmińsko-Mazurskim oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Piszu. Wskazano, że decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymagania określone w art. 56 ust. 1-3 i 7 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie stanowić bezpośredniego, ani pośredniego negatywnego wpływu na warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, a jego celem jest unowocześnienie produkcji mleka i ograniczenie ilości zanieczyszczeń powstających z produkcji rolnej. Areał gospodarstwa jest wystarczający do zagospodarowania zgromadzonej gnojowicy w sposób zgodny z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu. Budowa szczelnego zbiornika na gnojowicę ograniczy niekorzystny wpływ zgromadzonych nawozów naturalnych na środowisko, a jego kubatura umożliwi zmniejszenie częstotliwości jego opróżniania do 2 razy w roku, co ma wpływ na ograniczenie emisji odorów. Wprawdzie zbiornik ma charakter otwarty, ale tworzący się na powierzchni kożuch zabezpiecza środowisko przed uciążliwymi zapachami i florą bakteryjną. Podano, że inwestycja położona jest na obszarze Natura 2000, lecz z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że nie będzie miała wpływu na ten obszar. Natomiast biorąc pod uwagę specyfikę przedsięwzięcia nie jest możliwe zupełne wyeliminowanie odorów powstających przy prowadzeniu produkcji zwierzęcej. Ponadto teren lokalizacji produkcji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stąd nie ma tu zastosowania art. 56 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach stwierdzono, że nie nastąpiło naruszenie przepisów tam wskazywanych. Wyjaśniono, że w ramach oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dokonano oceny przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi, stwierdzając że nie nastąpi przekroczenie standardów jakości powietrza. Podano, że obowiązujące przepisy nie regulują emisji substancji zapachowych, a w rejonach wiejskich nieuniknione jest rozprzestrzenianie się odorów związanych z produkcją zwierzęcą i stosowaniem nawozów naturalnych. Jednakże planowana inwestycja ma na celu ograniczenie rozpowszechniania się substancji zapachowych. Wyjaśniono, że w trakcie postępowania strona zmodyfikowała swój wniosek, stąd nie doszło do dwukrotnego jego rozpatrzenia. Ponadto za nieskuteczny uznano zarzut dotyczący treści postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2006 r., gdyż strony go nie kwestionowały i jest ono ostateczne, a ponadto zakres raportu jest szerszy niż wskazany w tym postanowieniu. Wyjaśniono ponadto, że odległość otwartych zbiorników na odchody zwierzęce o pojemności większej niż 200 m3 od obiektów budowlanych określana jest indywidualnie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w uzgodnieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Zatem określenie tychże odległości w zaskarżonej decyzji stanowiłoby wykroczenie poza przedmiot sprawy. Kolegium uznało także, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie była przeprowadzana czynność oględzin.

Skargę na powyższą decyzję złożyli W.T. oraz I.P. i C.P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżący podnieśli, że Kolegium jest organem nie tylko kontrolnym, ale również merytorycznym, a zatem miało obowiązek przeprowadzenia kontroli postępowania organu pierwszej instancji pod kątem zgodności z prawem. Natomiast zaskarżona decyzja zawiera błędy, co w świetle art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska czyni ją nieważną. Skarżący zarzucili, że sporządzony raport oddziaływania na środowisko jest niekompletny. Przy jego sporządzaniu wzięto bowiem pod uwagę emisje przy dwukrotnym opróżnianiu pojemnika w ciągu roku, zaś emisje te będą ciągłe, gdyż transport nieczystości z obory do pojemnika będzie wspomagany mieszadłami zainstalowanymi w oborze. Stąd też twierdzenia organów o nieuniknionej w rejonach wiejskich emisji odorów związanych z produkcją zwierzęcą i stosowaniem nawozów naturalnych świadczy o powierzchownym potraktowaniu interesów skarżących. Ponadto w ocenie skarżących, nieprawdziwe jest stwierdzenie, że planowana inwestycja ma na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się substancji zapachowych. Zarzucono także, że w postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piszu z dnia [...] października 2006 r. określono minimalne odległości lokalizacji przedsięwzięcia. Jednak nie uwzględniono wpływu przedsięwzięcia na jakość wody, wskazując jedynie że ewentualne zagrożenia dla istniejących studni zostaną zlikwidowane przez wybudowanie do końca 2008 r. wodociągu publicznego. Jednak z dokumentów nie wynika, aby wodociąg taki był planowany. W.T. podał, że posiada studnię w odległości 12 m od planowanej inwestycji, co powoduje, że planowana inwestycja jest niezgodna z § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniesiono także, że w zaskarżonej decyzji podano rzeczywiste odległości zbiornika od granic sąsiednich i nie były one uzgadniane z właściwym organem. Ponadto postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego uzgadniające odległości zbiornika nie uwzględniało istniejących studni, jak i postanowienie to nie zostało doręczone skarżącym. Wskazano, że skoro w kontrolowanej przez Kolegium decyzji zawarte zostały odległości od nieruchomości sąsiednich, to organ odwoławczy powinien się do nich ustosunkować. Skarżący podnieśli także, że planowana rozbudowa obory ma obejmować 72 sztuki bydła, podczas gdy już obecnie inwestor posiada ok. 90 sztuk bydła. W związku z powyższym skarżący zarzucili, że nie została uwzględniona zasada uzasadnionej ochrony interesów osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że gromadzona w planowanym zbiorniku gnojowica nie będzie ściekiem, lecz płynnym nawozem naturalnym, wykorzystywanym rolniczo, stąd nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa wodnego. Wyjaśniono także, że nie są skuteczne argumenty odnośnie naruszenia norm określających warunki techniczne, jakie powinny spełniać budynki czy też budowle, gdyż kwestie te znajdują się w kompetencji organów architektoniczno-budowlanych.

Pismem z dnia 27 czerwca 2007 r. W.P. wniósł o oddalenie skargi. Podał, że Burmistrz Pisza decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w której określone zostały szczegółowe wymagania dotyczące odległości od budynków mieszkalnych. Powyższa decyzja była uzgodniona z właściwym organem państwowej inspekcji sanitarnej i stała się ostateczna. Na tym etapie sąsiedzi nie wnosili żadnych uwag. Ponadto odległości określone w tej decyzji są większe od określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Uczestnik postępowania wyjaśnił, że zarzut dotyczący przepompowywania nieczystości z obory jest bezzasadny, gdyż właśnie w celu wyeliminowania opróżniania kanałów ściekowych beczkowozami będzie wybudowany zbiornik na gnojowicę. Natomiast odnosząc się do zakresu raportu oddziaływania na środowisko wskazał, że został on określony w postanowieniach, a ponadto był dodatkowo uzupełniany.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 602/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę I.P. i C.P. Natomiast rozpatrując skargę W.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł, że zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

Sąd I instancji podkreślił, że w myśl powołanego wyżej art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska przed wydaniem przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonano uzgodnień z właściwymi organami. Jednym z tych organów był Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piszu, który wydał postanowienie z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uzgodnień w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków realizacji przedsięwzięcia, utrzymane w mocy postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z dnia [...] listopada 2006 r. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, jednak wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. (sygn. akt II SA/Ol 1005-1006/06) skargę oddalono. Wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego także została oddalona wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. (sygn. akt. II OSK 766/07). Zgodnie z art. 170 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany tym wyrokiem. Zarzuty podnoszone w postępowaniu uzgodnieniowym i wskazywane w niniejszej sprawie są w dużej części tożsame. Skoro zaś zarówno sąd pierwszej instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach odnieśli się do tych zarzutów nie podzielając argumentacji strony skarżącej, to Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może dokonywać odmiennej ich oceny. Dotyczy to przede wszystkim podnoszonej przez skarżącego kwestii niekompletności raportu oddziaływania na środowisko. Jak wskazano w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego raport oddziaływania na środowisko wraz z aneksem – wbrew twierdzeniom skarżącego – zawiera wszystkie elementy określone w art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, w tym opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia oraz wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Nie można także podzielić zarzutu skarżącego, że dokonane pomiary stężeń amoniaku i siarkowodoru są bezwartościowe. Jak zauważono we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – wybór szczelnego zbiornika na gnojowicę zapewnia ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko przez utworzenie podczas eksploatacji naturalnego przykrycia zbiornika w formie kożucha, co zapewnia częściowe oczyszczanie mechaniczne gnojowicy. Przy czym należy przestrzegać zasady, żeby gnojowica była wprowadzana do zbiornika pod kożuch. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania za zasadne twierdzenia strony skarżącej, że emisja amoniaku i siarkowodoru będzie miała charakter ciągły. Wskazać należy, że pojemność projektowanego zbiornika ograniczy częstotliwość jego opróżniania do dwóch razy w ciągu roku, co także zmniejszy emisję substancji zapachowych. Nadto wybór technologii bezściółkowej zapewni możliwość utrzymania większej czystości i higieny w pomieszczeniach dla zwierząt, na terenie wybiegów i w otoczeniu budynków inwentarskich. Nie można zatem podzielić stanowiska strony, że realizacja planowanego przedsięwzięcia spowoduje przekroczenie standardów jakości powietrza. Przede wszystkim – jak wskazano w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – brak jest norm prawnych określających zapachy nieprzyjemne. W związku z tym organ nie może nakładać na inwestora obowiązków, które nie są określone przepisami prawa. Ponadto zarzut ten wynika z niezrozumienia roli i funkcji postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżący podnosi bowiem okoliczności dotyczące istniejącej aktualnie w jego ocenie uciążliwości, związanej z nieprzyjemnym zapachem, a przeprowadzone postępowanie administracyjne dotyczy projektowanego (a nie istniejącego) przedsięwzięcia, które między innymi ma tę uciążliwość ograniczyć. Przy zachowaniu bowiem wymogów określonych w decyzji powinno nastąpić ograniczenie emisji do środowiska, w tym emisji substancji zapachowych.

Odnosząc się do kwestii lokalizacji przedsięwzięcia i odległości od nieruchomości sąsiednich, to także w tym zakresie w powołanych wyrokach nie podzielono stanowiska strony skarżącej, wskazując że zostały one określone w decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stąd też, w ocenie Sądu I instancji, argumenty w tym zakresie nie mogą odnieść skutku. Natomiast podnoszona przez skarżącego kwestia odległości od należącej do niego studni jest okolicznością, na którą wcześniej się nie powoływał i która nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Zważyć jednak należy, że okoliczność ta nie ma znaczenia do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Kwestia takiej odległości regulowana jest bowiem w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wydanych na podstawie ustawy 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 106, poz. 1118 ze zm.). Okoliczność ta będzie miała znaczenie dopiero w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu I instancji, zupełnie poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostaje podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że obecnie inwestor posiada już 90 sztuk bydła, a inwestycja jest przewidziana na 72 sztuki bydła. Przedmiotowa decyzja dotyczy bowiem wyłącznie projektowanego przedsięwzięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W.T. Zarzucił naruszenie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z prawomocnego postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piszu z dnia [...] października 2006 r., w którym wyrażenie zgody w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych na realizację przedsięwzięcia warunkuje się wykonaniem do końca 2008 roku wodociągu publicznego w ramach zadań własnych gminy. Zarzucono nadto naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 47 ust. 1 pkt 1a, art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. a/-c/ i pkt 5 lit. a/ i b/ oraz art. 97 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że postępowanie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko było prowadzone prawidłowo oraz, że raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera wszystkie elementy określone w tych przepisach. Jako kolejny zarzut wskazano naruszenie art. 26 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 39 pkt 2a i 3a i b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne poprzez zaaprobowanie braku analizy ochrony wód w otoczeniu projektowanej inwestycji. Zarzucono także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaaprobowanie decyzji wydanej na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 3 pkt 11, art. 46 ust. 3, art. 47 ust. 1a ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd uzasadnionych zarzutów skarżących wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie błędnych ustaleń dotyczących stężeń siarkowodoru i amoniaku, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się Sądu I instancji do zarzutów podnoszonych w skardze.

Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi podstawę prawną do realizacji tylko ustaleń w zakresie zadań sądu administracyjnego, czyli kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Dlatego też nie może stanowić podstawy prawnej dla rozpatrzenia wniosków dowodowych, które dotyczą ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie, których rozpoznanie należy do właściwego organu administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego lecz tylko wyjątkowo przeprowadzić dowody uzupełniające na wniosek strony lub z urzędu i to tylko z dokumentów jeśli jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. W realiach przedmiotowej sprawy projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację danego przedsięwzięcia został pozytywnie uzgodniony w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych realizacji danego przedsięwzięcia, co wynika z osnowy ostatecznego postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piszu z dnia [...] października 2006 r. Ponadto zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z dnia [...] listopada 2006 r., które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, jednak wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. (sygn. akt II SA/Ol 1005-1006/06) Sąd I instancji skargę oddalił. Także wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. (sygn. akt II OSK 766/07).

Po drugie, całkowicie chybiony jest także zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika to z tego, że przedmiotowe postępowanie administracyjne objęte kontrolą Sądu I instancji nie toczyło się w trybie nadzwyczajnym związanym z wznowieniem postępowania w świetle dyspozycji art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tylko w tzw. trybie zwykłym po wniesieniu przez stronę skarżącą odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego I instancji. Stąd, brak jest oczywiście przesłanek do zastosowania w tej sprawie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w zakresie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Po trzecie, chybione są również pozostałe zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 47 ust. 1 pkt 1a, art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. a/-c/ i pkt 5 lit. a/ i b/ oraz art. 97 cyt. ustawy Prawo ochrony środowiska z powodu ich błędnej wykładni. Dotyczy to w szczególności wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko, co miałoby stanowić zdaniem strony skarżącej o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 11, art. 46 ust. 3 i art. 47 ust. 1a cyt. ustawy Prawo ochrony środowiska, a także art. 7 k.p.a. Wynika to z tego, że wszystkie podniesione w tym zakresie zarzuty kasacyjne nie zostały w żadnym stopniu udowodnione przez stronę skarżącą w drodze np. dołączonej do akt sprawy opinii osoby posiadającej wiadomości wymagające wiedzy specjalistycznej w tym zakresie. Normy prawne z zakresu prawa ochrony środowiska charakteryzują bowiem często tzw. odesłania pozasystemowe do innych gałęzi nauk. m.in. biologicznych, chemicznych czy fizycznych, np. dotyczące emisji stężeń siarkowodoru i amoniaku. Ponadto w prawie polskim jak i oczywiście w prawie UE nie obowiązuje tzw. dyrektywa zapachowa określająca dopuszczalne standardy w tym zakresie, odnośnie tzw. norm odorowych jak i brak jest metodyki pomiaru zapachu.

Należy także podkreślić, co prawidłowo Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 170 p.p.s.a. jest on związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 766/07, gdyż jest to orzeczenie prawomocne. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "raport oddziaływania na środowisko wraz z aneksem zawiera wszystkie elementy ujęte w art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska".

Ponadto podniesione dopiero w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez raport o oddziaływaniu na środowisko art. 26 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 39 pkt 2a i 3a i b cyt. ustawy – Prawo wodne nie zostały w odpowiednim stopniu nawet uprawdopodobnione co do naruszenia norm prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.) biorąc pod uwagę właściwe ustalenia faktyczne dokonane w tej sprawie przez właściwe organy I i II instancji, a które były poddane prawidłowej kontroli przez Sąd I instancji.

Po czwarte, także bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W świetle dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze jak i stanowisk pozostałych stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wbrew zarzutom ze skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest wybiórcze biorąc pod uwagę nałożony przez ustawodawcę obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy. Ponadto należy jeszcze raz podkreślić, że zakres przedmiotowy kontrolowanego postępowania – które zakończyło się wydaniem przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody objętej kontrolą Sądu I instancji musi uwzględniać, że prawomocne orzeczenie, tj. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 766/07 – zgodnie z dyspozycją art. 170 p.p.s.a. – wiąże nie tylko strony lecz i sąd, który je wydał.

Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku usprawiedliwionych podstaw oddalił skargę kasacyjną.