Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 630/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 art 123 art 122   art 149 art 187
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant specjalista Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi C.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz miesiące od sierpnia do listopada 2009 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, decyzją z [...] marca 2014 r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. (dalej "Naczelnik Urzędu Skarbowego") orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego – C.B. za zaległości podatkowe Spółki – C. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2008 r. w kwocie 2.881.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 449.00 zł, sierpień 2009 r. w kwocie 48.842,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 4.162,00 zł. wrzesień 2009 r. w kwocie 64.382.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 4.9784,00 zł. październik 2009 r. w kwocie 72.898,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 5.013,00 zł, luty 2009 r. w kwocie 61.080,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 3. 682,00 zł.

W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:

– art. 148 § 1 w związku z art. 122 w związku z art. 123 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), dalej "O.p.", poprzez doręczanie korespondencji o wszczęciu postępowania podatkowego, jak również korespondencji kierowanej do Skarżącego w toku postępowania na nieaktualny adres zamieszkania, co skutkuje niewłaściwym doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz niewłaściwym doręczeniem zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy co uniemożliwiło Skarżącemu czynny udział w postępowaniu.

– art. 121 § 1 i § 2 w związku z art. 122 w związku z art. 123 § 1 O.p. poprzez niewyjaśnienie podstawowych okoliczności faktycznych oraz prawnych związanych z przedmiotem postępowania w taki sposób, aby Skarżący mógł zapoznać się z przedmiotem postępowania oraz podjąć obronę swoich praw, poprzez zaniechanie poinformowania go o wszczęciu postępowania mogącym skutkować jego odpowiedzialnością podatkową wraz z tłumaczeniem korespondencji lub przynajmniej pouczenia w zrozumiałym dla niego języku o przysługujących mu uprawnieniach w toku postępowania, naruszając w ten sposób zasadę zaufania do organów podatkowych.;

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 192 w związku z art. 210 § 4 O.p. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mającego istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 O.p. poprzez:

– przyjęcie jedynie na podstawie sprawozdań finansowych Spółki oraz listy wierzytelności jak i planu podziału jej majątku sporządzonego w postępowaniu upadłościowym, że stan majątkowy Spółki uzasadniał złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości podczas, gdy Spółka posiadała wierzytelności wobec swoich kontrahentów na kwotę przewyższającą jej zadłużenie z tytułu podatków (w szczególności wierzytelności, na podstawie których powstał obowiązek zapłaty podatku VAT określonego w złożonych przez Spółkę deklaracjach VAT-7 za miesiące listopad 2009 r i grudzień 2009 r. w kwocie 638.282,40 zł, co przekłada się na wierzytelności netto w wysokości 2.901.283,64 zł bez wskazania i zbadania tych wierzytelności jak również bez wyjaśnienia czy i jakie działania zostały podjęte przez syndyka masy upadłości Spółki celem dochodzenia wierzytelności z przeznaczeniem na zaspokojenie należności publicznoprawnych,

– brak należytego wyjaśnienia, czy Skarżący ponosi winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jak też powstanie i brak zaspokojenia przez Spółkę należności podatkowych, w sytuacji w której zgodnie z obowiązującym w Spółce i Grupie C. podziałem obowiązków, do zadań Skarżącego nie należało prowadzenie ksiąg ani rozliczeń podatkowych.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzje orzekające o odpowiedzialności Spółki C. jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. i okres od sierpnia do listopada 2009 r. doręczono odpowiednio 25 maja 2009 r. i 28 czerwca 2010r. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]stycznia 2014 r. o wszczęciu wobec Skarżącego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe C. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2008 r. i od sierpnia do listopada 2009 r. doręczone zostało 22 stycznia 2014 r. Tym samym w sprawie wypełniony został warunek wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit. b) ustawy O.p.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że 29 listopada 2013 r., na podstawie Dyrektywy Rady nr 2011/16/UE z 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylającej dyrektywę 77/799/EWG oraz art. 26 Umowy między rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, zwrócono się do władz podatkowych Francji z wnioskiem o wymianę informacji dotyczącej aktualnego adresu zamieszkania Skarżącego. Z otrzymanej odpowiedzi wynika, że aktualny adres Skarżącego to [...] P.. Wysłane na ten adres postanowienie z [...] stycznia 2014 r. zostało odebrane 22 stycznia 2014 r. Na ten adres kierowano także dalszą korespondencję. Nie ma zatem podstaw, zdaniem organu odwoławczego, aby uznać, że organ I instancji bezkrytycznie i bez żadnego sprawdzenia kierował korespondencję na nieaktualny adres, gdyż adres, który ustalony przez organ I instancji w toku właściwej procedury, został wskazany przez władze francuskie jako aktualny adres zamieszkania Skarżącego.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej bezpodstawne jest twierdzenie, iż naruszono przepisy O.p. odnoszące się do sposobu doręczania korespondencji, tj. art. 148 i 149 ustawy O.p., bo za istotne dla sprawy uznano pismo z 28 stycznia 2014r. J. B., który nie jest ani stroną postępowania ani pełnomocnikiem Skarżącego, uznając je za dowód doręczenia Skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z [...] stycznia 2014r., nie badając, czyj podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Organ odwoławczy wyjaśnił, że za dowód doręczenia ww. postanowienia uznane jest zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia. Wskazał, że organ I instancji poinformował J.B., iż nie jest stroną postępowania, którego sygnaturę powołał w e-mailu z 28 stycznia 2014 r. oraz że stroną tego postępowania jest C. B. który ma prawo czynnie uczestniczyć w postępowaniu. Ponadto doręczanie korespondencji we Francji następuje na podstawie przepisów obowiązujących w tym kraju i nie mają zastosowania przepisy do doręczeń ustawy Ordynacja podatkowa, tj. art. 148 i 149 tej ustawy. A zatem organ podatkowy nie jest uprawniony do podważania prawidłowości dokonania doręczenia listu przez urząd pocztowy innego kraju.

W dalszej części decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że Skarżący pełnił w okresie od 11 października 2006 r. do 10 kwietnia 2010 r. funkcję jednoosobowego zarządu Spółki, co ustalono na podstawie uchwały Nr [...]podjętej na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki C.Sp. z o.o., które odbyło się 11.10.2006r., powołującej na stanowisko Członka Zarządu Spółki Pana C.B. oraz pisma Skarżącego z 17 lutego 2010r., skierowanego do C.Sp. z o.o., w którym Skarżący poinformował, że rezygnuje z funkcji Członka Zarządu Spółki ze skutkiem na dzień nominacji nowego Członka Zarządu, najpóźniej w dniu 10 kwietnia 2010r.

Organ wskazał, że spełniona została także przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy [...]dokonano zajęcia wierzytelności prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż bank, tj. w Sp. z o.o. P. W odpowiedzi na zajęcie rachunku bankowego Spółki w F.S A, wskazano iż nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych. W wyniku informacji uzyskanych od Spółki dokonano zajęcia wierzytelności S. Sp. z o.o, U. S.A., J. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. Organ zaznaczył, że w ramach realizacji zajęć egzekucyjnych dłużnicy zajętych wierzytelności przekazali od 26 czerwca 2009 r. znaczną cześć zaległości objętych tytułem wykonawczym. Dokonano także zajęcia rachunków bankowych w centralach bankowych. Z uzyskanych informacji wynika, że banki nie prowadzą rachunków bankowych na rzecz Spółki. Dokonano także zajęcia ruchomości, w skład których wchodził sprzęt biurowy oraz samochody (6 sztuk) użytkowane przez Spółkę na podstawie umów leasingowych.

Ponadto organ egzekucyjny [...]Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Spółki m.in. w związku z zaległościami w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2008r. na podstawie tytułu wykonawczego [...], za miesiąc listopad 2009r. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], za miesiąc grudzień 2009r. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Pismem z 14.08.2009r. organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) z zapytaniem o zarejestrowane na Spółkę pojazdy, zaś pismem z 14.08.2009r. do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych z zapytaniem, czy Spółka jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości. W odpowiedzi ww. organy poinformowały, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów (pismo z 16.09.2009r.) oraz, że Spółki nie odnaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych - pismo z [...].09.2009r.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Sąd Rejonowy dla W. [...] dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M.M. wydał postanowienie z [...] lipca 2010 r. (sygn. akt [...]) o ogłoszeniu upadłości Spółki. Wierzytelności Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. .zgłoszone zostały do postępowania upadłościowego pismem z [...].09.20lOr. Pismem z 9 października 2012r. syndyk upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej K. U. złożyła ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości, obejmujący realizację wierzytelności kategorii I, który Sąd postanowieniem z [...] grudnia 2012r. zatwierdził. Postanowieniem z [...] lutego 2013r. Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego C. Sp. z o.o.

Wierzytelności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. , jako należące do kategorii III nie zostały zaspokojone, co potwierdził Sąd w piśmie z 27 września 2013 r. wskazując, iż wierzyciel nie został ujęty w ostatecznym planie podziału. A zatem przymusowa realizacja zaległości C. Sp. z o.o. w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazała się bezskuteczna.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 ustawy O.p. dotyczących możliwości uwolnienia się osoby trzeciej od odpowiedzialności podatkowej. Organ wskazał, że Skarżący nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości. Wniosek o ogłoszenie upadłości z 22 czerwca 2010r. złożony został przez wierzyciela będącego pracownikiem Spółki. Dalej organ wyjaśnił, że przesłanka do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki zaszła najpóźniej w pierwszej połowie stycznia 2010 r. i stwierdził, że najpóźniej w styczniu 2010 r. zarząd Spółki powinien podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia wierzycieli Spółki, m.in. poprzez zgłoszenie wniosku o jej upadłość. Także z danych zawartych w bilansach sporządzonych na dzień 31 grudnia 2006 r., 31 grudnia 2007 r., 31 grudnia 2008 r., 31 grudnia 2009 r. wynika, że Spółka w 2009 r. utraciła płynność finansową i wypłacalność gotówkową, zaś we wcześniejszych latach kondycja finansowa Spółki nie była stabilna. Zasadne zatem było oparcie się na podstawowych wskaźnikach obrazujących sytuację finansową Spółki, tj. na wskaźniku płynności bieżącej i wskaźniku wypłacalności gotówkowej, gdyż aby móc swobodnie działać, przedsiębiorstwo musi utrzymywać płynność finansową, czyli zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Organ wskazał, że wskaźnik płynności bieżącej świadczący o możliwości bieżącego regulowania przez przedsiębiorstwo swoich zobowiązań w latach 2006 - 2008 przyjmował przyjęte w nauce ekonomii wartości wzorcowe, natomiast w roku 2009 poziom tego wskaźnika uległ znacznemu obniżeniu, co wskazuje na to, że Spółka miała kłopoty z terminowym i bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań. Tym samym świadczy o pogorszeniu sytuacji ekonomiczno - finansowej Spółki.

Słusznie zatem, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., organ I instancji uznał, że kondycja finansowa Spółki pogarszała się i przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły w 2009r. Tym bardziej, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako wierzyciel nie został ujęty w ostatecznym planie podziału w postępowaniu upadłościowym, zaś jego wierzytelności, jako należące do kategorii III, nie zostały zaspokojone, zatem nie został osiągnięty opisany wyżej cel postępowania upadłościowego - równomierne chociażby częściowe zaspokojenie wierzycieli. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zatem złożony wcześniej niż to miało miejsce. Podkreślił, że pokrycie kosztów postępowania upadłościowego nie przesądza o spełnieniu tej podstawowej zasady postępowania upadłościowego.

Organ wskazał, że poza zaległościami w podatku dochodowym od osób fizycznych objętymi niniejszą decyzją Spółka posiadała także m.in. zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy wcześniejsze, tj. 10-ll/2008r., z tytułu podatku od towarów i usług za 10/2008r. w kwocie 11.123,00 zł, za ll/2009r. w kwocie 249.579.40 zł, za 12/2009r. w kwocie 388.703,00 zł, w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 08,12/2009r. w kwocie 65,00 zł, a także m.in. za okresy od stycznia 2010r. (PIT). Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania również wobec innych wierzycieli – F. S.A. pismem z dnia 02.07.2009r. w odpowiedzi na zajęcie rachunku bankowego poinformował m.in., że wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych, natomiast B. .S.A. w odpowiedzi na skierowane zajęcie rachunku bankowego Spółki pismem z 19.03.2010r. poinformował, że wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.

Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań już w czwartym kwartale 2008r. (zaległości w podatku od towarów i usług za 10/2008r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 10-11/2008), a dalsze kumulowanie zaległości miało miejsce w 2009 roku. Zaprzestanie regulowania zobowiązań miało zatem charakter trwały. Na dzień 31 grudnia 2009r. zobowiązania przekraczały wartość majątku Spółki, co oznacza spełnienie przesłanki obligującej do postawienia Spółki w stan upadłości. Przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki wystąpiły w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, zaś obowiązek złożenia wniosku o upadłość nie został wypełniony we właściwym terminie wynikającym z przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że powoływanie się na fakt posiadania wierzytelności oraz osiągania wysokich kwot przychodów nie jest argumentem wystarczającym do dokonania oceny zaistnienia przesłanek obligujących C. Sp. z o.o. do postawienia jej w stan upadłości w sposób odmienny od przesłanek wskazanych w ustawie prawo upadłościowe i naprawcze. Odnośnie braku działań syndyka masy upadłości Spółki, mających na celu jakiekolwiek dochodzenie wierzytelności od kontrahentów organ odwoławczy zauważa, że odpowiedzialność członków zarządu orzekana na podstawie art. 116 § 1 O.p., nie jest uzależniona od sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego przez powołanego w tym celu syndyka. Również zarzut niezbadania czy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż powołany przez pełnomocnika przepis art. 12 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego jest adresowany do sądu. A zatem jedynie sąd może skorzystać z możliwości oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, norma ta w żadnym razie nie stanowi podstawy do uznania, że członek zarządu w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego nie ma obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.

Niezasadny jest także, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., zarzut sporządzenia decyzji oraz wszelkiej innej korespondencji kierowanej do Skarżącego w języku polskim, a nie w języku zrozumiałym dla Skarżącego. Zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483) w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U z 2011r. Nr 43, poz. 224) język polski jest językiem urzędowym terenowych organów administracji publicznej. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 powyższej ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sporządzenie zatem korespondencji kierowanej do Skarżącego oraz wydanie decyzji w języku polskim było prawidłowe i nie zachodziła potrzeba tłumaczenia decyzji na inny język. Nieznajomość języka polskiego nie może być uznawana za okoliczność dającą podstawy do stwierdzenia naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, oraz zasady zaufania do organów podatkowych, bowiem nieznajomość języka polskiego powinna skłonić Skarżącego do skorzystania z pomocy tłumacza.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, także że Skarżący pomimo wezwania nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiła by zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, a tym samym nie wykazał przesłanki egzoneracyjnej o jakiej mowa w przepisie art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Postanowieniem wydanym w toku postępowania z 17 grudnia 2014 Organ odmówił przeprowadzenia dowodów z:

a) pism syndyka postępowania z [...] i [...] stycznia 2011r., [...] lutego 2011r.,12 marca 2011r. - na okoliczność niezawinionych przez Skarżącego błędów w prowadzeniu ksiąg rachunkowych Spółki uniemożliwiających rzetelną ocenę sytuacji ekonomicznej Spółki, a w konsekwencji braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości C.Sp. z o. o. w czasie właściwym;

b) pism syndyka postępowania z [...] i [...] stycznia 2011r., [...] lutego 2011r., 12 marca 2011r. na okoliczność wysokości księgowej należności Spółki od jej kontrahentów oraz urealnionej wartości tychże zobowiązań w stosunku do zapisów księgowych;

c) opinii biegłego rewidenta dotyczących sprawozdania finansowego za lata 2006, 2007, 2008 na okoliczność potwierdzenia rzetelności prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sprawozdań finansowych w latach 2006-2008 przez uprawniony wyspecjalizowany podmiot.

Organ wyjaśnił, że okoliczności te nie mają istotnego znaczenia dla sprawy.

Końcowo organ podkreślił, że nie naruszono art. 121 §1 i § 2, art. 122 w związku z art. 123 § 1 O.p. ponieważ wykorzystano wszystkie dostępne procedury, aby umożliwić Skarżącemu czynny udział w prowadzonym postępowaniu.

W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie :

– art. 148 § 1 w zw. z art. 149 O.p. poprzez doręczanie przez organ pierwszej instancji wszelkich pism w postępowaniu podatkowym (oprócz zaskarżonej decyzji) przed tymże organem na błędy adres, niebędący adresem Skarżącego, co uniemożliwiało Skarżącemu czynny udział w postępowaniu bez jego winy a więc stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania;

– art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak zbadania okoliczności dotyczących zmiany adresu Skarżącego przez organ, mimo że Skarżący dostarczył informacji o dowodzie dotyczącym zmiany jego adresu, co wpłynęło na ustalenia organu dotyczące prawidłowości doręczeń przez organ pierwszej instancji, co wpłynęło na wynik postępowania odwoławczego poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji;

– art. 121 § 1 i § 2 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez niepoinformowanie Skarżącego przez organ pierwszej instancji o przedmiocie postępowania, ani o istotnych okolicznościach faktycznych, ani o prawach i obowiązkach Skarżącego, w tym prawie do skorzystania z pełnomocnika w języku dla niego zrozumiałym, co również prowadziłoby do uniemożliwienia czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu bez jego winy, a więc stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania;

– art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art., 116 § 1 pkt 1) lit. b) O.p. poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych Skarżącego świadczących o braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie bez jego winy, co mogło mieć wpływ na ustalenie okoliczności, czy Skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość C.Sp. z o. o., co miało wpływ na wynik postępowania poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji z powodu występowania przesłanki eskulpacyjnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a)-c) p.p.s.a.).

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe C.Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2008 r., sierpień 2009 r., wrzesień 2009 r., październik 2009 r. oraz luty 2009 r.

W skardze, w pierwszej kolejności, zarzucono naruszenie art. 148 § 1 w zw. z art. 149 O.p. poprzez doręczanie przez organ pierwszej instancji wszelkich pism w postępowaniu podatkowym (oprócz zaskarżonej decyzji) przed tymże organem na błędy adres, niebędący adresem Skarżącego, co uniemożliwiało Skarżącemu czynny udział w postępowaniu bez jego winy oraz powiązane z tym zarzutem naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak zbadania okoliczności dotyczących zmiany adresu Skarżącego przez organ, mimo że Skarżący dostarczył informacji o dowodzie dotyczącym zmiany jego adresu, co wpłynęło na ustalenia organu dotyczące prawidłowości doręczeń przez organ pierwszej instancji, co wpłynęło na wynik postępowania odwoławczego poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Innymi słowy, zdaniem Skarżącego, zarzuty podnoszone już na etapie postępowania odwoławczego dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu Skarżącemu pism procesowych (postanowienia o wszczęciu postępowania oraz o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy) powinny skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji w celu zbadania okoliczności związanych ze zmianą adresu Skarżącego.

Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez Skarżącego odnośnie do naruszeń wskazanych powyżej przepisów O.p.

Przypomnieć należy, że - jak wynika z akt sprawy - postanowienie z dnia [...]stycznia 2014 r. o wszczęciu postępowania wobec Skarżącego oraz dalsze pisma w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zostało wysłane na adres uzyskany przez organy podatkowe od francuskich władz podatkowych (na podstawie Dyrektywy Rady nr 2011/16/UE z 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylającej dyrektywę 77/799/EWG oraz art. 26 Umowy między rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku). Ww. postanowienie zostało odebrane w dniu 22 stycznia 2014 r., natomiast postanowienie z dnia [...] lutego 2014r., wydane w trybie art. 200 O.p., zostało odebrane pod tym samym adresem w dniu 19 lutego 2014r. Brak zatem uzasadnionych podstaw do twierdzenia Skarżącego, że organ I instancji bezkrytycznie i bez żadnego sprawdzenia kierował korespondencję na nieaktualny adres. Jak wskazano adres ten został ustalony w ramach przysługujących organom podatkowym środków prawnych od administracji podatkowej innego państwa. Z tego względu należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że na tym etapie postępowania brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości adresu Skarżącego. Zdaniem Sądu również fakt potwierdzenia otrzymania postanowienia z dnia [...] stycznia 2014r. pod wskazanym adresem przez Pana J.B.(ojca Skarżącego) nie uzasadniał zarzucanego naruszenia art. 148 i 149 ustawy O.p. Organ podatkowy prawidłowo w tym zakresie wyjaśnił, że za dowód doręczenia ww. postanowienia uznano zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia. Ponadto organ wyjaśnił, że organ I instancji poinformował Pana J. B., iż nie jest stroną postępowania, którego sygnaturę powołał w e-mailu z 28 stycznia 2014 r. oraz że stroną tego postępowania jest C.B., który ma prawo czynnie uczestniczyć w postępowaniu. Uznać zatem należało, że organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania wskazanych w skardze.

Natomiast decyzja z dnia [...]marca 2014r. o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za długi spółki C. sp. z o.o. pomimo, iż została dwukrotnie wysłana na ten sam adres, powróciła z adnotacją, iż adresat jest nieznany. Wtedy organ podatkowy pierwszej instancji, korzystając z pomocy prawnej francuskiej administracji podatkowej, doręczył wskazaną decyzję. Z informacji pochodzącej od tej administracji wynika jednak, że doręczenie nastąpiło skutecznie, ale na inny adres niż dotychczas. I ta okoliczność powinna, zdaniem Skarżącego, sprowokować organ drugiej instancji do zbadania prawidłowości doręczeń, tym bardziej, że Skarżący zawiadamiał administrację francuską o zmianie swojego adresu już w 2013r., na co składał do akt niniejszej sprawy dowód w postaci tzw. "zrzutu z ekranu komputera".

Zdaniem Sądu, rację należy przyznać Skarżącemu, że ta ostatnia okoliczność powinna skutkować wyjaśnieniem jaki był prawidłowy adres Skarżącego, jednak to uchybienie proceduralne Dyrektora Izby Skarbowej nie wywołuje tak daleko idących skutków procesowych jak tego chce Skarżący. Zdaniem Sądu uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięć wydanych w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe, a tylko takie uchybienie w świetle art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd. Ponadto - co ważniejsze – Skarżący skutecznie odebrał decyzję (co nie jest kwestionowane), ustanowił pełnomocnika, który w imieniu Skarżącego złożył odwołanie, aktywnie uczestniczył w postępowaniu prowadzonym przez organ podatkowy, składał również wnioski dowodowe. Nie można zatem uznać, że organy podatkowe uniemożliwiły Skarżącemu czynny udział w postępowaniu bez jego winy. Brak jest wobec tego podstaw do uznania, że wskazane uchybienie dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Z tego względu Sąd uznał wskazane zarzuty Skarżącego za niezasadne.

Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 121 § 1 i § 2 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez niepoinformowanie Skarżącego przez organ pierwszej instancji o przedmiocie postępowania, ani o istotnych okolicznościach faktycznych, ani o prawach i obowiązkach Skarżącego, w tym prawie do skorzystania z pełnomocnika w języku dla niego zrozumiałym. Żaden przepis prawa nie nakłada na organy podatkowe prowadzące postępowanie takiego obowiązku, a z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483) wynika, że w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Natomiast z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U z 2011 r. Nr 43, poz 224) wynika, że językiem urzędowym organów administracyjnych jest język polski. Podkreślenia wymaga, że Skarżący, będąc w kontrolowanym okresie jedynym członkiem zarządu polskiej spółki kapitałowej, podpisywał zarówno dokumenty w języku polskim jak i tłumaczenia na język dla Skarżącego zrozumiały. W związku z tym Sąd nie podziela poglądu Skarżącego, że powyższa okoliczność prowadziła do uniemożliwienia czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu bez jego winy, a więc stanowiła przesłankę do wznowienia postępowania. Ponadto, jak wskazano powyżej, Skarżący był w niniejszym postępowaniu reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Przechodząc wobec tego do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że organy podatkowe w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że stosownie do art. 116 § 1 i § 2 O.p. powstanie odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe uwarunkowane jest łącznym zaistnieniem przesłanek pozytywnych, to jest:

- powstaniem zaległości podatkowej z tytułu zobowiązań podatkowych, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji przez odpowiadającego za nie członka zarządu,

- bezskutecznością egzekucji skierowanej do spółki w całości lub w części.

W sytuacji, gdy te pozytywne przesłanki zachodzą, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, gdy zostanie wykazana jedna z następujących przesłanek:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy,

- członek zarządu wskazuje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W tym miejscu wskazać należy, że organy podatkowe zrealizowały także wymóg z art. 108 § 2 pkt 2 lit. b O.p., gdyż decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika czyli spółki C. została doręczona spółce przed wszczęciem postępowania w trybie art. 116 O.p. wobec Skarżącego. Jak wynika z akt sprawy decyzje orzekające o odpowiedzialności Spółki C. jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. i okres od sierpnia do listopada 2009 r. doręczono odpowiednio 25 maja 2009 r. i 28 czerwca 2010r., a postępowanie wobec Skarżącego zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (doręczone w dniu 22 stycznia 2014 r.).

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 116 O.p. wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż organ podatkowy zobowiązany jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Natomiast inicjatywa dowodowa co do wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, nie zwalniając organu podatkowego z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie na podstawie pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, w tym przedstawianego przez członka zarządu (por. wyrok NSA z 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93, wyroki WSA w Warszawie z 30 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 629/04, z 14 lipca 2011 r III SA/Wa 3157/10, wyroki WSA w Opolu: z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Op 263/06, z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Op 49/07, z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Op 81/08 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W niniejszej sprawie z akt postępowania podatkowego wynika, iż Skarżący w okresie, w którym powstały zaległości objęte zaskarżoną decyzją był członkiem zarządu, co stanowi o spełnieniu pierwszej z pozytywnych przesłanek warunkujących przeniesienie na niego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały także zaistnienie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 O.p. czyli bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił działania podejmowane w tym zakresie wobec Spółki i wynikające stąd wnioski.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy [...] (dotyczący zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2008r. oraz sierpień-listopad 2009r., zobowiązanie podatkowe wynikało ze złożonych przez spółkę deklaracji podatkowych) dokonano zajęcia wierzytelności prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż bank, tj. w Sp. z o.o. P. W dniu 10 czerwca 2009r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w F.S.A., który w odpowiedzi na powyższe poinformował, że nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych. W wyniku informacji uzyskanych od Spółki dokonano również zajęcia wierzytelności u innych dłużników (S. Sp. z o.o, U.S.A., J. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o.). Przy czym w ramach realizacji zajęć egzekucyjnych dłużnicy zajętych wierzytelności przekazali od 26 czerwca 2009 r. znaczną część zaległości objętych tytułem wykonawczym. Dokonano także zajęcia ruchomości, w skład których wchodził sprzęt biurowy oraz samochody (6 sztuk) użytkowane przez Spółkę na podstawie umów leasingowych.

Ponadto organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Spółki m.in. w związku z zaległościami w podatku od towarów i usług (za październik 2008r., listopad 2009r. oraz grudzień 2009r.). Ponadto pismem z 14 sierpnia 2009r. organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z zapytaniem o zarejestrowane na Spółkę pojazdy, zaś pismem z 14 sierpnia 2009r. do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych z zapytaniem, czy Spółka jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości. W odpowiedzi ww. organy poinformowały, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów ani w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Z akt sprawy wynika również, że w dniu 30 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych, po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. M. ogłosił upadłość C. Sp. z o.o. (sygn. akt [...]), a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. ten sam sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego C. Sp. z o.o. z uwagi na ogłoszenie upadłości likwidacyjnej tej spółki. Wierzytelności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., choć zgłoszone zostały do postępowania upadłościowego, to jednak jako należące do kategorii III nie zostały zaspokojone, co potwierdził Sąd w piśmie z dnia 27 września 2013 r. wskazując, iż wierzyciel nie został ujęty w ostatecznym planie podziału.

Zdaniem Sądu wskazane przez organ i znajdujące się w aktach sprawy dowody zaświadczają o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Zauważyć także należy, iż pomimo podjęcia czynności egzekucyjnych oraz ogłoszenia wobec Spółki postępowania upadłościowego na dzień wydania zaskarżonej decyzji pozostały nieuregulowane zaległości podatkowe Spółki.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki mające na celu ustalenie majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. W świetle powyższych okoliczności, organy podatkowe miały podstawy, aby przyjąć, iż egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w W. zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. właściwie ocenił materiał dowodowy co do zaistnienia podstawowej przesłanki odpowiedzialności – bezskuteczności egzekucji wobec Spółki.

Odnosząc się do prawidłowości oceny braku przesłanek egzoneracyjnych na wstępie należy wskazać, że w przypadku badania przesłanki dotyczącej zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zakres badania powinien się ograniczać tylko do dwóch przesłanek, to jest określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit b i art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Należy tu wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011r., sygn. akt I FSK 637/10 (dostępny w CBOSA), w którym Sąd ten wskazał, że: "zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki z o.o. m.in. wtedy, gdy nie wykaże, że "niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy". Struktura tego przepisu wskazuje zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że badanie, czy mamy do czynienia z brakiem winy w niepodjęciu wskazanych w normie prawnej działań, powinno być poprzedzone analizą tego, czy w stanie faktycznym danej sprawy został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe. Do badania istnienia przesłanki winy bądź jej braku można zatem przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony (wszczęto postępowanie układowe) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Należy podkreślić, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. ustawodawca nie odwołał się do "właściwego czasu", tak jak zrobił to w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu. Tylko bowiem w przypadku, gdyby ustawodawca za zasadne uznał branie pod uwagę winy członka zarządu w "niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęciu postępowania układowego) we właściwym czasie" badanie przesłanki winy w przedmiotowej sprawie mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Skoro jednak w okolicznościach sprawy nastąpiło zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a jedynie nie miało ono miejsca "we właściwym czasie", uznać należy, że nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. (nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie), a nie znajduje zastosowania w sprawie przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. (bowiem nie nastąpiło niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości) i to niezależnie od zawinienia członka zarządu, czy też jego braku."

Z akt sprawy wynika natomiast, co nie jest przedmiotem sporu, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony do właściwego Sądu Gospodarczego w dniu [...] czerwca 2010r. przez - będącego wierzycielem spółki C. pracownika tej spółki - Pana M.M.. Sam Skarżący nie składał wniosku o upadłość zarządzanej przez siebie spółki. Z powyższego wynika, że w takim przypadku nie ma podstaw do badania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki w złożeniu takiego wniosku.

Organy podatkowe stanęły natomiast na stanowisku, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony za późno, a więc nie "we właściwym czasie", skutkiem czego Skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności za długi Spółki.

Sąd również w tym zakresie przyznał rację organom podatkowym.

O tym, jaki czas jest właściwy do złożenia wniosku decydują przepisy prawa upadłościowego, tj. art. 11 i art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego. Zgodnie z treścią powołanych przepisów wniosek o ogłoszenie upadłości winien być zgłoszony w ciągu dwóch tygodni od zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, tj. od zaprzestania przez spółkę spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych, ale także wtedy, gdy spółka na bieżąco wykonuje zobowiązania, jednakże przekraczają one wartość jej majątku. Przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości następują od momentu zaprzestania przez spółkę spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub gdy zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku, nawet jeśli były spełniane bieżące zobowiązania.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. prawidłowo uznał, że na podstawie akt sprawy nie sposób uznać, iż wniosek o ogłoszenie upadłości C. Sp. z o. o. złożony dnia [...] czerwca 2010 r. został złożony "we właściwym czasie". Rację należy przyznać organowi podatkowemu, że Skarżący, jako jedyny członek zarządu tej spółki nie zareagował skutecznie i we właściwym terminie, aby doprowadzić do ogłoszenia upadłości Spółki, co mogłoby zwolnić stronę od odpowiedzialności podatkowej podczas, gdy przesłanka do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki zaszła najpóźniej w pierwszej połowie stycznia 2010 r., a najpóźniej w styczniu 2010 r. zarząd Spółki powinien podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia wierzycieli Spółki, m.in. poprzez zgłoszenie wniosku o jej upadłość.

Na poparcie swojej tezy organ podatkowy wskazał na następujące okoliczności:

- z danych zawartych w bilansach sporządzonych na dzień 31 grudnia 2006 r., 31 grudnia 2007 r., 31 grudnia 2008 r., 31 grudnia 2009 r. wynika, że Spółka w 2009r. utraciła płynność finansową i wypłacalność gotówkową, zaś we wcześniejszych latach kondycja finansowa Spółki nie była stabilna;

- opierając się na podstawowych wskaźnikach obrazujących sytuację finansową Spółki, tj. na wskaźniku płynności bieżącej i wskaźniku wypłacalności gotówkowej, organ wskazał, że wskaźnik płynności bieżącej, świadczący o możliwości bieżącego regulowania przez przedsiębiorstwo swoich zobowiązań, w latach 2006 - 2008 przyjmował przyjęte w nauce ekonomii wartości wzorcowe, natomiast w roku 2009 poziom tego wskaźnika uległ znacznemu obniżeniu, co wskazuje na to, że Spółka miała kłopoty z terminowym i bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań. To z kolei świadczy o pogorszeniu sytuacji ekonomiczno - finansowej Spółki;

- Naczelnik Urzędu Skarbowego jako wierzyciel nie został ujęty w ostatecznym planie podziału w postępowaniu upadłościowym, zaś jego wierzytelności, jako należące do kategorii III, nie zostały zaspokojone, zatem nie został osiągnięty cel postępowania upadłościowego - równomierne chociażby częściowe zaspokojenie wierzycieli. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zatem złożony wcześniej niż to miało miejsce;

- poza zaległościami w podatku dochodowym od osób fizycznych objętymi niniejszą decyzją Spółka posiadała także m.in. zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy wcześniejsze, tj. 10-11/2008r., z tytułu podatku od towarów i usług za 10/2008r. w kwocie 11.123,00 zł, za 11/2009r. w kwocie 249.579.40 zł, za 12/2009r. w kwocie 388.703,00 zł, w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 08,12/2009r. w kwocie 65,00 zł, a także m.in. za okresy od stycznia 2010r. (PIT);

- Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania również wobec innych wierzycieli – F. S.A. oraz B. S.A. poinformowały o zbiegu egzekucji administracyjnych oraz egzekucji sądowej i administracyjnej.

Organ stwierdził, że Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań już w czwartym kwartale 2008r. (zaległości w podatku od towarów i usług za 10/2008r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 10-11/2008), a dalsze kumulowanie zaległości miało miejsce w 2009 roku. Zaprzestanie regulowania zobowiązań miało zatem charakter trwały. Na dzień 31 grudnia 2009r. zobowiązania przekraczały wartość majątku Spółki, co oznacza spełnienie przesłanki obligującej do postawienia Spółki w stan upadłości. Przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki wystąpiły w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, zaś obowiązek złożenia wniosku o upadłość nie został wypełniony we właściwym terminie wynikającym z przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zauważa, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wystarczająco szczegółowo odniósł się do sytuacji finansowej Spółki oceniając bezskuteczność egzekucji i wystąpienie warunków do ogłoszenia upadłości w okresie, kiedy Skarżący był jedynym członkiem jej zarządu. W tej sytuacji należy podzielić pogląd organów podatkowych, że nie można w żaden sposób uznać, iż wniosek o ogłoszenie upadłości C. Sp. z o.o. został złożony w terminie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1) lit. b) O.p. poprzez "oddalenie wszystkich wniosków dowodowych Skarżącego świadczących o braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie bez jego winy, co mogło mieć wpływ na ustalenie okoliczności, czy Skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość C. Sp. z o. o., co miało wpływ na wynik postępowania poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji z powodu występowania przesłanki eskulpacyjnej" Sąd stwierdza, że zarzut ten należało uznać za niezasadny. Jak wskazano powyżej, w sytuacji, gdy wobec spółki C. został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości brak było podstaw prawnych do badania winy Skarżącego w niezgłoszeniu tego wniosku.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 116 § 1 pkt 1) lit. a) O.p. czyli w odniesieniu do przesłanki ekskulpacyjnej związanej ze zgłoszeniem wniosku o upadłość we właściwym czasie nie odwołuje się do winy lub jej braku po stronie osoby trzeciej ponoszącej odpowiedzialność za długi spółki. Skarżący natomiast stawia zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 116 § 1 pkt 1) lit. b) O.p. i odwołuje się do braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie podczas, gdy przesłanka ekskulpacyjna określona w tym przepisie dotyczy nie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie złożenia takiego wniosku, ale w niewłaściwym czasie.

W ocenie Sądu nie było w związku z tym podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego z pism syndyka z dnia 7 i 10 stycznia 2011r., z dnia 15 lutego 2011r. oraz z dnia 12 marca 2011r. – "na okoliczność niezawinionych przez Skarżącego błędów w prowadzeniu ksiąg rachunkowych Spółki uniemożliwiających rzetelną ocenę sytuacji ekonomicznej Spółki, a w konsekwencji braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości C. Sp. z o. o. we właściwym czasie".

Na marginesie zauważyć należy, że w odniesieniu do powyższego Skarżący podkreślał, że Jego argumentacja nie polega na tym, że nie wiedział on o złej sytuacji finansowej Spółki dlatego, że nie zajmował się księgowością, ale dlatego, że sama księgowość była prowadzona całkowicie nierzetelnie, o czym Skarżący nie mógł się dowiedzieć, mimo że świadczyły o rzetelności nie tylko zapewnienia ze strony prowadzących księgi biegłych rewidentów, ale również raporty innych biegłych rewidentów z oceny tychże sprawozdań finansowych.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy za Dyrektorem Izby Skarbowej w W., że Skarżący, podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu Spółki C. Sp. z o.o. przyjął na siebie wszelkie prawa i obowiązki z tym związane, w tym także obowiązek prowadzenia spraw Spółki z dochowaniem należytej staranności. Należy też podkreślić, że członek zarządu powinien znać na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów, ponieważ jest on uprawniony i zobowiązany do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania układowego gdy zachodzą do tego podstawy, o których członek zarządu należycie wykonujący swoje obowiązki powinien wiedzieć. Z akt sprawy wynika, że Skarżący miał możliwość i obowiązek jednoosobowego działania w imieniu Spółki i odpowiedzialności za ten fakt nie może wyłączyć powierzenie prowadzenia księgowości profesjonalnym podmiotom (biegłym rewidentom). Powierzając prowadzenie księgowości, a więc również danych dotyczących stanu finansów, zobowiązań i wierzytelności w spółce, podmiotowi zewnętrznemu (nawet profesjonalnemu) członek zarządu nie uwalnia się od odpowiedzialności za firmę, którą reprezentuje, natomiast dodatkowo ponosi konsekwencje również za działania i zaniechania osób, które wybrał.

Dodatkowo zauważyć należy, że Skarżący powoływał się na fakt posiadania przez C. Sp. z o.o. wierzytelności oraz osiągania wysokich kwot przychodów, a także braku działań syndyka masy upadłości Spółki, mających na celu jakiekolwiek dochodzenie wierzytelności od kontrahentów jako okoliczności nie uwzględnionych przez organy podatkowe przy ocenie stanu majątkowego Spółki, uzasadniającego złożenie wniosku o upadłość. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w treści zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, że ustalenia okoliczności zaistnienia przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, organ I instancji dokonał uwzględniając przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, które jako przesłanki stanowiące podstawę do ogłoszenia upadłości nie uwzględniają indywidualnych czy specyficznych sytuacji podmiotów w postaci wysokości uzyskiwanych obrotów ani też okoliczności posiadania lub nie wierzytelności od kontrahentów. Zatem powoływanie się na fakt posiadania wierzytelności oraz osiągania wysokich kwot przychodów nie jest argumentem wystarczającym do dokonania oceny zaistnienia przesłanek obligujących C. Sp. z o.o. do postawienia jej w stan upadłości w sposób odmienny od przesłanek wskazanych w ustawie prawo upadłościowe i naprawcze. Sąd podziela to stanowisko.

Odnośnie zaś braku działań syndyka masy upadłości Spółki, mających na celu jakiekolwiek dochodzenie wierzytelności od kontrahentów organ odwoławczy również prawidłowo zauważył, że odpowiedzialność członków zarządu wynikająca z art. 116 § 1 O.p., nie jest uzależniona od sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego.

Sąd podzielił również pogląd organów podatkowych, iż Skarżący nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych.

Reasumując, już w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki istniały przesłanki do ogłoszenia jej upadłości. Skarżący nie złożył jednak takiego wniosku, nie było więc podstaw do przyjęcia, iż zachodziły okoliczności zwalniające Skarżącego z odpowiedzialności, o której mowa w art.116 § 1 O.p.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu, organ wydał zaskarżoną decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, którego ocena jest prawidłowa, podobnie jak dokonana subsumcja do przepisów prawa materialnego. Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzone przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.