Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1197/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 134-135,  art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2009 roku nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1973 r. nr [...], przejmującej na rzecz Państwa jako opuszczone zabudowane gospodarstwo rolne, położone w P., oznaczone w księdze wieczystej KW [...], składające się z działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 15,7055 ha.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 1963 r. przejęło na własność Skarbu Państwa nieruchomość o pow. 15,7055 ha, zapisaną w ewidencji gruntów pod nr [...], położoną w P. Prezydium w wyniku wznowienia postępowania uchyliło decyzję z dnia [...] lutego 1963 r. przejmującą przedmiotowe gospodarstwo wskazując na błąd dotyczący zapisu księgi wieczystej (zamiast KW [...] wpisano KW [...]), a tym samym na przejęcie na rzecz Skarbu Państwa niewłaściwej nieruchomości rolnej.

Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1973 r. nr [...] przejęto na rzecz Państwa jako opuszczone gospodarstwo rolne położone w P., składające się z działek o nr: [...] i [...], o łącznej powierzchni 15,7055 ha, stanowiące byłą własność M. G., zapisane w dacie wydania ww. decyzji w księdze wieczystej nr [...].

Następcy prawni M. G. - R. G. i Z. G., działający przez pełnomocnika, wystąpili - wnioskiem z dnia [...] października 2007 r. - o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 1973 r.

Do wniosku załączone zostały pełnomocnictwa udzielone przez wnioskodawców adwokat Z. K. - Z, do występowania w imieniu wnioskodawców przed organami administracji państwowej - tj. Starostwem Powiatowym w W., Wojewodą [...] w P., Sądem powszechnym w sprawie o odszkodowanie za utraconą ziemię o pow. 15,70,00 ha we wsi P., należącą do wnioskodawców i do wykonywania w związku z tym wszystkich czynności procesowych.

Postanowieniem z [...] października 2007 r. Wojewoda [...] przekazał według właściwości powyższy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1973 r.

R. G. i Z. G. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpoznając sprawę utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r. Stwierdził, iż nieruchomość objęta wnioskiem o pow. 15,7055 ha stanowiąca byłą własność M. G., została przejęta na podstawie przepisu art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r.

Wyjaśnił, że w art. 2 ww. ustawy wskazano, iż gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli po dniu 28 kwietnia 1955 r. mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. Za gospodarstwo opuszczone uważano natomiast - w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198) -gospodarstwo, na którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci, rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika lub dzierżawcę.

Następnie organ podkreślił, że przedmiotowe gospodarstwo rolne spełniało konieczne i zarazem wystarczające przesłanki wymienione w przytoczonej regulacji prawnej, a zatem jako opuszczone podlegało przejęciu na rzecz Państwa. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji mogło zaś nastąpić w przypadku uznania, że rażąco narusza prawo, czyli w przypadku ustalenia, iż przejęte nieruchomości nie były opuszczone. W ocenie organu wnioskodawca R. G. jak również inne zainteresowane osoby nie przedstawili dowodów, z których wynikałoby, iż przedmiotowe nieruchomości nie były opuszczone w dniu 29 kwietnia 1955 r. tj. w dacie wejścia w życie dekretu.

W gospodarstwie rolnym nie zamieszkiwał ani jego właściciel, ani jego dzieci lub rodzice. Wnioskodawcy mieszkali w innych miejscowościach, znacznie oddalonych od przedmiotowej nieruchomości, co sami potwierdzają we wniosku z dnia [...] października

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

2007 r.

Fakt opuszczenia gospodarstwa nie był też kwestionowany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zainteresowani stwierdzili, że "nigdy nie kwestionowali, iż w latach 1954 - 1960 przejęte grunty leżały odłogiem (...)". Stwierdzenia, że "wyrażona wola przekazania ziemi sąsiadom do uprawy nie dotyczyła całości gospodarstwa rolnego, a jedynie określonych działek" R. G. nie poparł natomiast żadnymi dowodami,

W ocenie organu wnioskodawcy kwestionując rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2009 r. nie podważają dotychczasowych ustaleń, lecz w fakcie nie powiadomienia spadkobierców o przejęciu na rzecz Państwa omawianego gospodarstwa oraz małoletniości jednego z nich upatrują niezgodności z prawem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. [...] marca 1973 r.

Odnośnie powyższego argumentu wnioskodawców organ stwierdził, że przesłanka małoletniości, o której mowa w § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 1961 r. istotnie jest negatywną przesłanką uznania gospodarstwa rolnego za opuszczone, jednak wnioskodawcy powołując się na nią wprowadzili organ w błąd, bowiem zgodnie z odpisami skróconego aktu urodzenia R. G. urodził się w dniu [...] sierpnia 1946 r., zaś Z. G. urodził się w dniu [...] listopada 1939 r. Zatem w dniu przejęcia gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa obydwaj wnioskodawcy byli pełnoletni.

Odnosząc się do całości zarzutów wnioskodawców organ stwierdził, że ich wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczył rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 1973 r., a nie decyzji z dnia [...] lutego 1963 r. Zatem w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. organ podkreślił, iż właśnie na dzień przejęcia nieruchomości należałoby wskazać, że nie było podstaw do uznania objętego wnioskiem mienia za opuszczone wobec tego, że nie odpowiadało ono dyspozycji przepisów rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 1961 r. Z uwagi na powyższe, za niezasadne należało uznać zarzuty, w których strona powołuje się na dzień [...] lutego 1963 r., a zatem na datę wydania przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. decyzji dotyczącej innej nieruchomości, niż będąca przedmiotem wniosku, i następnie uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzją tego organu z dnia [...] marca 1973 r.

Organ podkreślił również, że fakt zawiadomienia wnioskodawców o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa jako opuszczonego na własność Państwa potwierdza oryginał zaskarżonej decyzji znajdujący się w aktach sprawy, pismo z dnia [...]

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

kwietnia 1973r. Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w W. (znak: [...]) oraz własnoręczne odwołanie z dnia [...] maja 1973 r. R. G. od ww. decyzji. Wszelkie więc zarzuty, iż wnioskodawcy "nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 1963 r. i z winy organów administracji nie brali oni udziału w tym postępowaniu (...)" należało uznać za bezzasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2009 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono;

naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."),

poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy i jej

załatwienia w sposób sprzeczny z interesem wnioskodawców. Skarżący wskazał w tym

zakresie, że organ wydający decyzję pominął fakt, iż gospodarstwo rolne zostało

odebrane na rzecz Skarbu Państwa wnioskodawcom po raz pierwszy w 1963 r. W

tej dacie jeden ze skarżących był nieletni i znajdował się pod opieką opiekuna, zaś drugi

z wnioskodawców nie został wezwany do wzięcia udziału w sprawie w charakterze

strony. Opiekun sądowy informował skarżących zdawkowo, że gospodarstwo jest w

zarządzie PGR-u później, że zostało przejęte przez Państwo. Od 1963 r. skarżący żyli

w przeświadczeniu, że decyzja z 1963 r. (uchylona z urzędu w 1973 r. z racji

obarczenia licznymi błędami) o odebraniu im gospodarstwa jest ostateczna i

niewzruszalna, chociaż nigdy w oczywisty sposób nie zgodzili się z jej rozstrzygnięciem.

inne błędy w ustaleniach faktycznych, mające istotny wpływ na wynik sprawy

polegające na przyjęciu, że skarżący był właściwie informowany o stanie sprawy na

każdym jej etapie w latach 1963 - 1973, Skarżącego nie wezwano do złożenia

wyjaśnień i wniosków pomimo, iż w tej dacie obaj bracia byli osobami już pełnoletnimi i

posiadali pełną zdolność do czynności prawnych. W 1973 r. wnioskodawcy nie mogli

przypuszczać, że sprawa zostanie wznowiona i będą mogli starać się o zwrot odebranej

im własności. Skutkiem tego było wydanie decyzji, w wyniku której naruszony został ich

interes prawny - bezprawnie została im odebrana własność (gospodarstwo rolne). W

ten sposób pozbawiono ich możliwości podjęcia jakichkolwiek czynności prawych i

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

obrony w sprawie ponownego odebrania im prawa własności gospodarstwa odziedziczonego po rodzicach. Organowi administracji znana była z urzędu sytuacja prawna wnioskodawców, tj. że po śmierci rodziców, pieczę nad nimi i ich majątkiem sprawował opiekun sądowy. Jego adres był Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. znany, z łatwością można było zatem uzyskać dane adresowe wnioskodawców od ich opiekuna, lub też dalszej rodziny zamieszkującej w okolicach P., a w ostateczności zwrócić się z urzędu do odpowiednich organów meldunkowych,

przyjęcie, że sam fakt zawiadomienia skarżących o przejęciu gospodarstwa

jako opuszczonego na własność Państwa co potwierdza oryginał zaskarżonej decyzji

znajdujący się w aktach sprawy, pismo z dnia [...] kwietnia 1973 r. Powiatowego Biura

Geodezji i urządzeń Rolnych W. (znak: [...]) oraz

własnoręczne odwołanie z dnia [...] maja 1973 r. R. G. czyni zarzut -

"pozbawienia ich możliwości podjęcia jakichkolwiek czynności prawych i obrony w

sprawie ponownego odebrania im prawa własności gospodarstwa" oraz

niedoinformowania - bezzasadnym. Skarżący wskazał w tym miejscu, że do dnia

dzisiejszego organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania i nie

wydały żadnej decyzji w sprawie odwołania R. G. - pozostawiając jego

skargę nierozpoznaną.

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że R. G.

wyraził wolę przekazania ziemi sąsiadom do uprawy w całości, a nie jedynie w części

działek oraz zarzut, że R. G. nie przedstawił żadnego dowodu na fakt

przekazania niektórych działek sąsiadom do uprawy - w sytuacji gdy w aktach sprawy

będących w posiadaniu Ministra znajduje się pismo R. G. w którym wyraził

swe rozporządzenie w tej kwestii, cyt "w załączeniu dołączam nazwiska rolników z

P., którzy zawarli z nami nieformalną umowę w czerwcu 1970 r. - D.

F. - 2 ha ziemi, P. D. -1 ha ziemi",

rażące naruszenie prawa materialnego, tj. § 1 ust 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych

poprzez przyjęcie, że zaszły wszystkie przesłanki uzasadniające przejęcie na rzecz

państwa spornej nieruchomości, podczas gdy przynajmniej jeden z wnioskodawców był

niepełnoletni, zaś gospodarstwo rolne w dacie 29 kwietnia 1955 r. było oddane w

użytkowanie L. C. zam. w J. - umowa z dnia [...] kwietnia

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

1955 r. na okres od [...] kwietnia 1955 r. do [...] kwietnia 1956 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji,

Pismem procesowym z dnia 30 listopada 2009 r. skarżący doprecyzował zarzuty skargi oraz przedstawił dodatkowe argumenty, które w jego ocenie, miałyby przemawiać za jej uwzględnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a,).

Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, aczkolwiek z przyczyn, które wziął pod uwagę z

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

urzędu niezależnie od jej treści, i uchylenia skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Przyczyną uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji było naruszenie przez Ministra przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), wobec czego należało zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 63 k.p.a., który normuje wymagania formalne jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa spowodowała zamierzony skutek prawny. Wymieniona regulacja prawna posługuje się ogólnym pojęciem podania. Stosownie do § 2 wymienionego przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z powyższego wynika więc, iż ustalenie treści podania musi nastąpić w oparciu o przepis art. 63 k.p.a. Braki w zakresie podania wymagają natomiast ich usunięcia, konsekwentnie - w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (tj. innych niż brak adresu, o którym mowa § 1 tego przepisu) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zatem, stosownie do zasady uregulowanej w art. 9 k.p.a., zobowiązującej organ administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, braki formalne podania nie powodują od razu jego bezskuteczności. Przepis art. 64 k.p.a., realizujący wymienioną zasadę ogólną rządzącą postępowaniem administracyjnym, nakłada w tym zakresie na organ prowadzący sprawę obowiązek wezwania strony do usunięcia istniejących braków formalnych, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności.

Należy też podkreślić, iż przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 2177/00, LEX 157803). W sytuacji, gdy strona działa w sprawie przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.), ustanowiony pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). W przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika, bądź przekroczenia przez niego zakresu posiadanego umocowania, organ obowiązany jest wezwać do jego uzupełnienia.

Brak formalny podania (w tym brak pełnomocnictwa), nieusunięty w ustawowym terminie, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, i powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (v, B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. 7, C. H. Beck). W przypadku wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego brak formalny powoduje więc, iż wniosek ten nie wszczyna postępowania administracyjnego, a to oznacza, że sprawa nie może być rozpatrzona merytorycznie (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 marca 2005 r., sygn. V SA/Wa 1770/04, LEK 175366).

Decyzja wydana przez organ na skutek rozpatrzenia podania zawierającego nieusunięte braki formalne, a więc decyzja, która podjęta być nie powinna wobec nieskutecznego wniesienia podania, została wydana z naruszeniem prawa.

Kierując się powyższym Sąd zauważa, iż w kontrolowanej sprawie wniosek z [...] października 2007 r., w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności, wniesiony został przez Z. G. i R. G. działających przez pełnomocnika. Do wniosku załączone zostały dwa odrębne pełnomocnictwa z treści których wynika, że każdy z wnioskodawców upoważnił adwokata Z. K. do występowania "przed organami administracji państwowej - tj. Starostwem Powiatowym w W., Wojewoda [...] w P., Sądem powszechnym w sprawie o odszkodowanie za utraconą ziemię (...) i do wykonywania w związku z tym wszystkich czynności procesowych".

W aktach administracyjnych brak jest innych pełnomocnictw dla pełnomocnika (przedmiotowe pełnomocnictwa są jedynymi pełnomocnictwami złożonymi w toku postępowania administracyjnego) i - jak wynika z akt sprawy - zdaniem organu były one wystarczające.

W ocenie Sądu pełnomocnictwa, dołączone do wniosku o stwierdzenie nieważności nie stanowiły właściwego umocowania dla pełnomocnika do działania przez Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd zważył, iż reprezentacja stron w postępowaniu administracyjnym może wynikać z ustawy (przedstawicielstwo ustawowe) lub z woli strony (pełnomocnictwo). O

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

ile przedstawicielstwo ustawowe wchodzi w rachubę gdy strona nie ma zdolności proceduralnej, o tyle pełnomocnictwa może udzielić strona, która taką zdolność posiada. Zgodnie z dyspozycją art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Do pełnomocnictwa w sprawach nieuregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego stosuje się posiłkowe przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.nr 16, poz. 93 ze zm.) o pełnomocnictwie, tj. art. 95 i nast. k.c. (v. wyrok NSA z 18 czerwca 1999 r., I S.A. 1535/98; LEX nr 48588). Pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w postępowaniu cywilnym (art. 88 k.p.c.) może być pełnomocnictwem procesowym albo pełnomocnictwem do niektórych tylko czynności procesowych. Pełnomocnictwo procesowe obejmuje pełnomocnictwo ogólne, upoważniające pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw mocodawcy i pełnomocnictwo upoważniające do prowadzenia konkretnej sprawy (lub kilku, ale nie wszystkich spraw). Pełnomocnictwo do niektórych tylko, konkretnie oznaczonych, czynności procesowych nie jest pełnomocnictwem procesowym, a zastępująca stronę osoba pełnomocnikiem procesowym sensu stricto. W pełnomocnictwie tym wymienia się wszystkie te czynności, do których dokonania pełnomocnik jest uprawniony. Przepis art. 32 nie rozróżnia wskazanych wyżej rodzajów pełnomocnictwa. Organ administracji publicznej powinien jednak brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, która albo w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem, albo pełnomocnictwo dotyczy innej sprawy niż rozstrzygana w postępowaniu, lub pełnomocnik zamierza podjąć czynności, do których nie jest umocowany (v. Komentarz do art. 32 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II., a także wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt 1842/00, LEK nr 81738).

Mając na względzie powyższe wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie zakres umocowania został ograniczony pod względem przedmiotowym w ten sposób, iż osoba pełnomocnika została umocowana do występowania w imieniu mocodawców wyłącznie przed wymienionymi enumeratywnie organami administracji państwowej -Starostwem Powiatowym w W., Wojewodą [...] oraz przed Sądem powszechnym. Abstrahując od precyzyjności nazewnictwa, którym posłużono się w treści pełnomocnictwa, w odniesieniu do określenia wymienionych tam organów, nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

może budzić wątpliwości, że przedmiotowe pełnomocnictwo nie stanowi umocowania dla pełnomocnika do występowania, w imieniu wnioskodawców, w postępowaniu prowadzonym przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Upoważnienie pełnomocnika do podejmowania wszystkich czynności procesowych związanych - co należy podkreślić - ze sprawą o odszkodowanie za utraconą ziemię we wsi P. ograniczone jest do właściwości wymienionych w pełnomocnictwie organów, wśród których nie wymieniono Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W konkluzji stwierdzić należy, iż z treści pełnomocnictwa udzielonego przez wnioskodawców pełnomocnikowi nie wynika, aby osoba ta została upoważniona do reprezentowania wnioskodawców przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W treści omawianego dokumentu, jak wskazano już powyżej, mowa jest jedynie o ściśle określonych podmiotach. Nie można zatem przyjąć, iż przedmiotowe pełnomocnictwo uprawniało do złożenia do ww. organu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wymieniony brak formalny odwołania nie został dostrzeżony przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i - pomimo obowiązku spoczywającego w tym zakresie na organie prowadzącym postępowanie - nie został uzupełniony w trybie przewidzianym w art. 64 k.p.a. Podanie to, chociaż nie mogło wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, zostało merytorycznie rozpatrzone. Tym samym Minister, poprzez wydanie decyzji, dopuścił się naruszenia art. 6 k.p.a., zobowiązującego organ do działania na podstawie przepisów prawa, a także - wobec ich niezastosowania -naruszenia art. 9 i art. 64 § 2 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie Minister winien zatem wezwać, w trybie przewidzianym w art. 64 k.p.a., o uzupełnienie podania wniesionego w imieniu Z. G. i R. G. przez adwokata Z. K. o stosowne pełnomocnictwo w celu ustalenia czy osoba ta jest rzeczywiście upoważniona do reprezentowania wnioskodawców, a dopiero po usunięciu braku formalnego wniosku, nadać sprawie bieg, albo też, w sytuacji nie uzupełnienia braku formalnego podania, pozostawić je bez rozpoznania.

Wskazana powyżej wadliwość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2009 r. stanowiła okoliczność przesądzającą treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście decyzji organu orzekającego.

Sygn. akt IV SA/Wa 1197/09

Wyrokowanie zdeterminowane zostało bowiem omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.