Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1420/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 195, art. 197
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi N. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz N. O. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania N. O. (dalej "skarżącego"), reprezentowanego przez adw. pana J J, pełnomocnika obywatela [...], od decyzji Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] października 2015 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały, uchylił decyzję Wojewody i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] marca 2016 r. przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu 23 kwietnia 2015 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, powołując się na pozostawanie z związku małżeńskim z obywatelką polską - panią B. O., ur. [...] września 1979 r., z d. B. (dalej "żona skarżącego").

2. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na podstawie art.197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz.1650 oraz Dz. U. z 2014 r. poz, 463 z późn. zm.), dalej także "ustawy".

Uzasadniając orzeczenie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:

- z materiału dowodowego wynika, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego już od 15 sierpnia 2014 r., a ich spotkania mają charakter sporadyczny i przypadkowy;

- art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2012r. poz. 788 z późn. zmianami) nakłada na małżonków obowiązki m.in. szeroko pojmowanej wzajemnej pomocy; zgodnie z art. 2a ww. ustawy, przez rodzinę należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące; związek skarżącego i jego małżonki takich cech nie wykazuje;

- sam fakt zawarcia przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie jest wystarczającą przesłanką do udzielenia zezwolenia na pobyt stały; w świetle obowiązujących uregulowań prawnych, tj. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz wypowiedzi doktryny małżeństwo jest szczególną instytucją prawną, na którą składają się zasadniczo trzy rodzaje więzi: psychiczna, fizyczna i ekonomiczna. Związek skarżącego odbiega od tego modelu, pozostaje on co prawda w związku małżeńskim z obywatelką polską, ale nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego, a jak zaznaczyła małżonka skarżącego, jedynym powodem dla którego nie złożyła pozwu o rozwód są kwestie finansowe.

3. Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewody, za pośrednictwem Wojewody, odwołanie od decyzji tego organu z dnia [...] października 2015 r., podnosząc że skarżący spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia na pobyt stały uregulowane w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] października 2015 r., uchylając tę decyzję i przekazując Wojewodzie sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając kasatoryjne orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

1. Orzekając w sprawie, uwzględniono materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowań o udzielenie cudzoziemcowi zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony i zezwolenia na pobyt czasowy.

2. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że: (-) w dniu [...] października 2010 r. skarżący zawarł na terytorium [...] małżeństwo z obywatelką polską, (-) na terytorium Polski skarżący przebywa legalnie od 2012 r. na podstawie kolejno wizy Schengen oraz zezwoleń na pobyt na czas oznaczony (tj. decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], obowiązującej do dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r., obowiązującej do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) stosownie do art.507 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. ostatnie z udzielonych skarżącemu zezwoleń na czas oznaczony stało się z dniem wejścia w życie nowej ustawy, tj. z dniem 1 maja 2014 r., zezwoleniem na pobyt czasowy, zachowując swoją ważność przez okres, na który zostało wydane (tj. do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) w ostatnim dniu ważności w/w zezwolenia strona wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały.

3. Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych..

Art. 195 ust. 4 ustawy stanowi, że pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i wszystkie przerwy nie przekroczyły łącznie 10 miesięcy w okresach stanowiących podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, chyba że przerwa była spowodowana:

1) wykonywaniem przez cudzoziemca obowiązków zawodowych lub świadczeniem przez niego pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

2) towarzyszeniem cudzoziemcowi, o którym mowa w pkt 1, przez jego małżonka lub małoletnie dziecko, lub

3) szczególną sytuacją osobistą wymagającą obecności cudzoziemca poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i trwała nie dłużej niż 6 miesięcy, lub

4) wyjazdem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu odbycia praktyk lub uczestnictwa w zajęciach, przewidzianych w toku studiów w polskiej uczelni.

Zgodnie z art. 205 ustawy o cudzoziemcach w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy (ust. 1). Do ustalenia, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 169 ust. 2, 4 i 5 (ust. 2).

Powołany w podstawie prawnej skarżonej decyzji art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1.

4. Trafny jest zarzut odwołania o braku możliwości zastosowania w sprawie art.197 ust.1 pkt 1 ustawy w sytuacji, w której małżeństwo skarżącego i obywatelki polskiej nie zostało rozwiązane przez sąd. Okoliczność niewypełniania przez małżonków prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, określonych w art.23 k.r. i o. nie wyczerpuje żadnej z przesłanek, stanowiących podstawę do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, przewidzianych w art. 195 ust.1 pkt 1 ustawy.

5. Jednocześnie zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że małżeństwo skarżącego z obywatelką polską zostało zawarte w celu obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach (art. 197 ust. 1 pkt 6 ustawy).

6. Ustalone przez Wojewodę okoliczności mogą mieć natomiast znaczenie w odniesieniu do przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, o której mowa w art.197 ust.1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, tj. w kontekście stwierdzenia, czy udzielenie stronie wnioskowanego zezwolenia w obecnym stanie faktycznym nie pozostawałoby w sprzeczności z interesem Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie na pobyt stały jest zezwoleniem bezterminowym, jest udzielane cudzoziemcowi, małżonkowi obywatela polskiego, w celu umożliwienia mu prowadzenia na terytorium Polski życia rodzinnego i ma daleko idące skutki dla sytuacji prawnej cudzoziemca (np. uprawnia do podejmowania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, do prowadzenia działalności gospodarczej na takich samych prawach jak obywatele polscy, do świadczeń z pomocy społecznej, a także uzyskania w przyszłości polskiego obywatelstwa). Art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wskazuje na konieczność pobytu przez cudzoziemca przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Z kolei sama okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczająca, aby udzielić cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, gdyż zarówno w poprzednio obowiązującym, jak i w obecnym stanie prawnym małżeństwo to musi uzasadniać pobyt cudzoziemca na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące (por. art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, art. 98 i art. 158 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach). Uwzględniając cel zezwolenia na pobyt stały, udzielanego w trybie art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, w ocenie organu odwoławczego uzasadnione jest dokonanie oceny materiału dowodowego sprawy i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego, w odniesieniu do przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.

Przed wydaniem rozstrzygnięcia, uwzględniając zeznania małżonki skarżącego z dnia 18 września 2015 r., z których wynika, iż planuje ona wystąpienie z pozwem o rozwiązanie małżeństwa jej i skarżącego przez rozwód, kierując się art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ powinien ustalić, w kontekście art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, czy wniosek taki nie został złożony.

Jednocześnie, mając na uwadze uzasadnienie skarżonej decyzji, w której organ wskazuje na regulację art.2a k.r. i o., mającą według organu I instancji stanowić, iż przez rodzinę należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (str. 5, akapit 2 decyzji) należy zauważyć, iż k.r.io. nie zawiera art. 2a, jak również w/w definicji rodziny. Przytoczona definicja rodziny znajduje się natomiast w art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2.015r. poz. 163 z późn. zmianami).

Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co najmniej w zakresie wskazanym na wstępie zaskarżonej decyzji.

IV. Pismem z dnia 4 maja 2016 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na decyzję odwoławczą Szefa Urzędu z dnia [...] marca 2016 r., zarzucając tej decyzji:

1. Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., polegające na przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji pomimo, że decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dodatkowo sprawa nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia albowiem dostarczone dokumenty wskazują jednoznacznie iż cudzoziemiec pozostaje w związku małżeńskim przez co najmniej 3 lata przed dniem w którym złożył wniosek i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium RP przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską - co stanowi podstawę udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

2. Naruszenie art. 139 k.p.a. polegające na wdaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, wobec nakazania organowi pierwszej instancji ponownego zbadania nie budzącej żadnych wątpliwości okoliczności czy interes Rzeczypospolitej Polskiej nie wymaga rzekomo odmowy udzielania cudzoziemcowi wnioskowanej zgody (art. 197 ust. 1 pkt. 5 Ustawy o cudzoziemcach).

3. Naruszenie art. 7 k.p.a. w związku art. 197 ust. 1 pkt. 5 ustawy o cudzoziemcach polegające na błędnym uznaniu iż uzasadnione jest dokonanie oceny materiału dowodowego sprawy i ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do interesu Rzeczypospolitej Polskiej, który miałby rzekomo wymagać odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt, a to pomimo, że zgodnie z art. 18 Konstytucji RP: małżeństwo znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 7 czerwca 2016 r., Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza Szefa Urzędu wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.138 § 2 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie, prowadzące do nieprawidłowego przyjęcia przez organ, że w niniejszej sprawie wystąpiły przewidziane w tym przepisie przesłanki, obligujące organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji (w niniejszej sprawie – decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r.) wraz z jednoczesnym przekazaniem temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wbrew ocenie Szefa Urzędu zebrany w sprawie materiał dowodowy umożliwiał ustalenie stanu faktycznego, koniecznego do rozpatrzenia przez organ odwoławczy odwołania skarżącego co do istoty.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją Szef Urzędu, było rozstrzygnięcie, czy skarżący cudzoziemiec spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania na zasadach uregulowanych w przepisach Działu VI Rozdział 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. (art.195 – 210) zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP w związku z faktem pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego przed organami było w tej sytuacji ustalenie, czy skarżący spełnia pozytywne przesłanki do nabycia przedmiotowego zezwolenia na wskazanej wyżej podstawie, uregulowane w art.195 ust.1 pkt 4 ustawy oraz, czy nie zachodzą przeszkody do udzielenia tego zezwolenia (pomimo ewentualnego spełniania się przesłanek z art.195 ust.1 pkt 4 ustawy), skatalogowane w art.197 ust.1 pkt 2 – 9 ustawy. Orzekające w sprawie organy zgodnie przyjęły, że w sposób bezsporny skarżący spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia z art.195 ust.1 pkt 4 ustawy, niemniej:

- w ocenie organu I instancji udzielenia żądanego zezwolenia należało skarżącemu odmówić z tej racji, że pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską stan ten jest de facto fikcją, albowiem małżonkowie nie pozostają ze sobą we wspólnym pożyciu i gospodarstwie domowym od sierpnia 2014 r. (w ocenie organu okoliczność tę należy zakwalifikować jako przesądzającą wprost o niespełnieniu się w sprawie hipotezy art.195 ust.1 pkt 4 ustawy, a zatem powodującą konieczność odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na podstawie art.197 ust.1 pkt 1 ustawy);

- w ocenie organu odwoławczego pomimo prawnej niedopuszczalności zakwalifikowania przyjęcia okoliczności ustalonej przez organ I instancji za przesłankę do odmowy udzielenia skarżącemu żądanego zezwolenia, zachodzi konieczność dalszego prowadzania postępowania wyjaśniającego w sprawie, tym razem na okoliczność ustalenia, czy występuje w niej przeszkoda do udzielenia żądanego zezwolenia, przewidziana w art.197 ust.1 pkt 5 ustawy (tj., czy odmowy udzielenia takiego zezwolenia wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej).

Stanowiska organu odwoławczego podzielić jednakże nie można (w zakresie wykraczającym poza oczywiście prawidłowe uchylenie wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji), albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie ujawnił żadnych takich okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby konieczność rozważania przez organ I instancji, w toku ponownego rozpatrywania sprawy, zastosowania w sprawie art.197 ust.1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Z tej racji odstąpienie przez organ odwoławczy od rozpatrzenia sprawy co do istoty, jest wadliwe.

2. W myśl 195 ust.1 pkt 4 ustawy zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje on w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Poza sporem jest, iż warunki te skarżący cudzoziemiec spełnia, albowiem: (-) w dniu [...] października 2010 r. skarżący zawarł na terytorium [...] małżeństwo z obywatelką polską, (-) na terytorium Polski skarżący przebywa legalnie od 2012 r. na podstawie kolejno wizy Schengen oraz zezwoleń na pobyt na czas oznaczony (tj. decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], obowiązującej do dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r., obowiązującej do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) stosownie do art.507 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. ostatnie z udzielonych skarżącemu zezwoleń na czas oznaczony stało się z dniem wejścia w życie nowej ustawy, tj. z dniem 1 maja 2014 r., zezwoleniem na pobyt czasowy, zachowując swoją ważność przez okres, na który zostało wydane (tj. do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) w ostatnim dniu ważności w/w zezwolenia strona wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały.

Z racji spełniania przez skarżącego ustawowych warunków do uzyskania zezwolenia na pobyt stały, przewidzianych w art.195 ust.1 pkt 4 ustawy, oczywiście niedopuszczalne było zastosowanie przez organ I instancji przepisu art.197 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiącego że udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1. Trafnie przyjął w tym zakresie organ odwoławczy, że przepisy ustawy o cudzoziemcach nie upoważniają organu do różnicowania wyniku postępowania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w związku z pozostawaniem tego cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim od tego, czy małżonkowie wypełniają wobec siebie obowiązki wynikające z przepisów k.r. i o., tj. generalnie, czy pozostają we wspólnym pożyciu i gospodarstwie domowym. W tym zakresie ustalenie przez organ spełniania się przesłanek z art.195 ust.1 pkt 4 ustawy ogranicza się zatem wyłącznie do stwierdzenia, czy w dacie orzekania przez organ w przedmiocie pozwolenia cudzoziemiec pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim, czy też nie (w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie zachodzi konieczność ustalenia pozostałych, wymienionych w tym przepisie przesłanek).

3. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do konieczności przesądzenia, czy udzielenie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który z formalnego punktu widzenia spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania takiego zezwolenia na podstawie art.195 ust.1 pkt 4 ustawy, tj. w szczególności pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim, w sytuacji w której małżonkowie od pewnego czasu nie pozostają we wspólnym pożyciu i gospodarstwie domowym, naruszałoby interes Rzeczypospolitej Polskiej w stopniu nakazującym przyjęcie, że ochrona tego interesu wymaga odmówienia udzielenia cudzoziemcowi takiego zezwolenia na podstawie art.197 ust.1 pkt 5 ustawy ("Udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli (...) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej (...)).

Odnotować w tym kontekście należy, że na tle pozostałych przesłanek do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, skatalogowanych w art.197 ust.1 ustawy, generalna klauzula ochrony interesu Rzeczypospolitej Polskiej, przewidziana w art.197 ust.1 pkt 5 ustawy, wyróżnia się zdecydowanie znacznym stopniem ogólności i niesprecyzowania, nawet w zestawieniu z przesłanką z art.197 ust.1 pkt 4 (odmowa udzielenia zezwolenia jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego). Klauzula ta ma co do zasady charakter ścisłego wyjątku od zasady odmowy udzielania pozwolenia tylko w przypadku zaistnienia sprecyzowanych przesłanek do odmowy przewidzianych art.197 ust.1 ustawy i jako taki wyjątek musi być stosowana.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w szeroko rozumianym interesie RP pozostaje niewątpliwie utrzymywanie ścisłej kontroli nad legalnością pobytu cudzoziemców w Polsce, obejmującej także czuwanie nad tym, aby legalizacja tego pobytu pozostawała w odpowiadającym rzeczywistemu stanowi rzeczy związku z sytuacją życiową danego cudzoziemca, mającą uzasadniać jego pobyt w Polsce (z czym wiąże się niewątpliwie dążność to eliminowania wszelkiego rodzaju fikcji prawnych, tj. przypadków rozmijania się faktycznych i deklarowanych powodów przebywania cudzoziemca w Polsce). Potrzebie tej, bezsprzecznie istotnej, nie można jednakże przypisywać na tyle priorytetowego znaczenia, aby mogła ona stanowić samoistne, automatyczne uzasadnienie dla bardzo daleko idącej ingerencji w tego rodzaju uprawnienia cudzoziemca, które z formalnego punktu widzenia mają bardzo istotne podstawy, w sytuacji, w której okoliczności danej sprawy mogą jedynie sugerować (ale nie potwierdzać ponad wszelką wątpliwość) wystąpienie ryzyka rozmijania się faktycznych i deklarowanych powodów przebywania tego cudzoziemca w Polsce. W ocenie Sądu tego rodzaju niedopuszczalność zastosowania art.197 ust.1 pkt 5 ustawy występuje w niniejszej sprawie z uwagi na brak dostatecznie jednoznacznych przesłanek do uznania, że małżeństwo skarżącego cudzoziemca z obywatelką polską, a zatem zasadnicza okoliczność, która miałaby uzasadniać uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt stały, istnieje w oczywisty sposób jedynie w sensie formalnym, podczas gdy w rzeczywistości (tj. w sensie faktycznego tworzenia przez małżonków wspólnoty małżeńskiej) w sposób trwały i nieodwracalny ustało. Abstrahując w tym miejscu od oceny tego, czy nawet dowiedzenie przez organ tego rodzaju faktów istotnie uzasadniałoby co do zasady zastosowanie w sprawie art.197 ust.1 pkt 5 ustawy (mając na uwadze wynikający z samej istoty tego przepisu obowiązek jego stosowania w sytuacjach szczególnych), stwierdzić należy, że w świetle takich istotnych okoliczności sprawy, jak relatywnie niedługi okres niepozostawania przez skarżącego i jego małżonkę we wspólnym pożyciu i gospodarstwie domowym, czy też deklarowana przez skarżącego nadzieja na poprawę relacji małżeńskich (protokół przesłuchania skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r. przez Szefa Urzędu – odpowiedź na pytanie 8, str.2, k.31), nie można przyjąć, aby udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały z racji pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską miało prowadzić do powstania naruszającej interes RP i doniosłej w skutkach fikcji prawnej, polegającej na oczywistym, nieusuwalnym braku powiązania formalnej przyczyny udzielenia zezwolenia (przez przyczynę tę należy rozumieć umożliwienie cudzoziemcowi wykonywanie praw i obowiązków wynikających z faktu pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, obejmujące m.in. umożliwienie podejmowania działań na rzecz naprawy relacji małżeńskich) z faktycznie innymi przyczynami ubiegania się przez cudzoziemca o uzyskanie tytułu do przebywania w Polsce (całkowicie abstrahującymi od kwestii podtrzymywania więzi małżeńskiej).

4. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, ze zaskarżona do Sądu odwoławcza decyzja kasatoryjna, została wydana ze wskazanym na wstępie naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną Sądu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.