Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 467/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 3 pkt 1 i 2, 11 i 23, art. 5, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952), § 1 rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo wysokości dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r., poz. 1238), decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] odmówił M. W.- L. (dalej - skarżącej) przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od [...].11.2017 r. do [...].10.2018 r. na dzieci, A. i M. L.

Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie za dochód uwzględniany przy obliczaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę także kwoty dotacji otrzymanej przez M. i T. L. z Wojewódzkiego Funduszu w kwocie 2 x po 6705,58 zł. na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, w wypadku gdy dotacja ta miała zgodnie z § 3 ust. 1 umowy dotacji nr [...] charakter celowy, z przeznaczeniem wyłącznie na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia, a jej wydatkowanie na inne cele skutkowałoby obowiązkiem jej zwrotu, więc dotacja ta nie wpłynęła w żaden sposób na bieżący dochód rodziny mający wpływ na posiadane środki na pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka;

- naruszenie art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego zgodnie z wnioskiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2017r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, powołał się na warunki nabywania prawa do zasiłku rodzinnego oraz zasady jego ustalania, przyznawania i wypłacania określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych, w szczególności organ wskazał, że w myśl art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku uzależnione jest od dochodu rodziny i przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. W przypadku zaś, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł.

Organ przytoczył również przepisy normujące sytuacje, gdy dochód rodziny zostanie przekroczony (art. 5 ust. 3 ustaw świadczeniach rodzinnych).

Organ odwoławczy stwierdził, że rodzina skarżącej składa się z 4 osób - strony, jej męża T. L. oraz dzieci: A. Ł. L. i M. B. L., który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.

W roku 2016 rodzina uzyskała dochód, na który składało się wynagrodzenie T. L. z tytułu zatrudnienia w V. sp. z o.o. w wysokości 49.634,18 zł, który pomniejszony o należny podatek, składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 36 051,21 zł

Odnosząc się do sporu, czy do dochodu powinny zostać również zaliczone środki uzyskane przez skarżącą i jej męża z tytułu dotacji z F. w T., na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu [...].12.2015 r. na montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 5 kWp w łącznej kwocie 14.200 zł, która pomniejszona o należny podatek wyniosła 13.411,16 zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie otrzymaną przez wnioskodawczynię i jej męża dotację w kwocie 14.200 zł, która pomniejszona o należny podatek wyniosła 13.411,16 zł, należało uwzględnić przy wyliczaniu dochodu na gruncie niniejszej sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego otrzymaną dotację należy zaliczyć do dochodu, jako przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ odwoławczy wyraził stanowisko, że dotacja wypłacana przez F w T. nie jest objęta zwolnieniem od podatku, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie jest dotacją w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymaną z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Z treści przedłożonej przez stronę umowy dotacji wynika, iż przedmiotowa dotacja została wypłacona z F. w T. – Funduszu będącego państwową osobą prawną. Dotacje udzielone przez ten Fundusz, jako uzyskane od podmiotu niewymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania. Zdaniem organu, z treści wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, że aby dotacja i to dotacja w rozumieniu ustawy o finansach publicznych mogła korzystać ze zwolnienia, to winna być otrzymana z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym dla celów zastosowania tego zwolnienia nie wystarczy, aby otrzymana dotacja była dotacją w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Koniecznym jest także, aby taka dotacja przyznana została przez budżet państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego.

Zdaniem organu takie stanowisko w zakresie konieczności opodatkowania otrzymanej dotacji podzieliła również strona, która w rocznym zeznaniu rocznym za 2016 r. PIT - 36 wraz z małżonkiem w pozycji 9. - Inne źródła dochodu, ujawniła kwotę otrzymaną z tytułu dotacji w wysokości 14.200 zł.

W ocenie organu odwoławczego skoro otrzymana przez skarżącą i jej męża dotacja z F. w T. na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu [...].12.2015 r. na montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 5 kWp, w łącznej kwocie 14.200 zł podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.), to brak jest podstaw, aby należności tych nie uwzględniać przy wyliczaniu dochodu rodziny za rok 2016.

Jednocześnie, w ocenie organów obu instancji, dochód ten nie widnieje w zamkniętym katalogu dochodów utraconych, określonym w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dlatego należało uwzględnić go przy obliczaniu dochodu rodziny.

Organ odwoławczy stwierdził, że miesięczny dochód rodziny stanowiący podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wynosi 4 121,87 zł (tj. 49 462,37 zł : 12 miesięcy). W konsekwencji dochód miesięczny na osobę w rodzinie wynosi 1 030,47 zł, a zatem przekracza ustawowe kryterium dochodowe w kwocie 764,00 zł o 266,47 zł.

W sprawie nie zostały również spełnione przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny (4.121,87 zł) przekracza bowiem kryterium dochodowe (3.056,00 zł) o kwotę wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń (309,00 zł, tj. 124,00 zł + 95,00 zł tytułem zasiłki rodzinnego + 90,00 zł tytułem dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego).

Przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego powoduje, że wnioskowane świadczenie nie może zostać przyznane.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła te same zarzuty co w odwołaniu, a mianowicie zarzuciła:

- naruszenie art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie za dochód uwzględniany przy obliczaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę także kwoty dotacji otrzymanej przez M. i T. L. z Funduszu w kwocie 2 x po 6705,58 zł. na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, w wypadku, gdy dotacja ta miała zgodnie z § 3 ust. 1 umowy dotacji nr [...] charakter celowy, z przeznaczeniem wyłącznie na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia, jej wydatkowanie na inne cele skutkowałoby obowiązkiem jej zwrotu, więc dotacja ta nie wpłynęła w żaden sposób na bieżący dochód rodziny mający wpływ na posiadane środki na pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka;

- naruszenie art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W oparciu o powyżej przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia tego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 pkt 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2017r. znak sprawy: [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.

Spór między stronami zainicjowany skargą na tę decyzję, dotyczy wysokości dochodu w rodzinie skarżącej osiągniętego w roku 2016, a mianowicie tego, czy - jak twierdzą organy obu instancji - należało do przychodu osiągniętego za ten rok doliczyć przychód osiągnięty z tytułu dotacji celowej, otrzymanej przez skarżącą i jej męża z Funduszu – dalej jako: "F." w kwocie 2 x po 6.705,58 zł., na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej. Czy też, jak uważa skarżąca, dotacja ta miała zgodnie z § 3 ust. 1 umowy dotacji z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...] charakter celowy, z przeznaczeniem wyłącznie na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia, a jej wydatkowanie na inne cele skutkowałoby obowiązkiem jej zwrotu. Uzyskany z tego tytułu przychód nie wpłynął w żaden sposób na bieżący dochód rodziny, a tym samym na posiadane środki finansowe przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dzieci.

W ocenie Sądu kontrola zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że stanowisko organów orzekających w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniło prawidłowości ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącej uzyskanego w 2016 r.

Problematyka świadczeń rodzinnych została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1518), zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach rodzinnych".

Art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poświęcony został zasiłkowi rodzinnemu. Przepis określa cel, jaki ma spełniać zasiłek rodzinny. Z założenia ustawowego świadczenie to ma stanowić finansowe wsparcie dla rodzin w realizacji funkcji opiekuńczej, poprzez zapewnienie niezbędnych środków ekonomicznych do właściwego rozwoju dziecka. Celem zasiłku rodzinnego jest pomoc państwa w kosztach utrzymania dziecka. Zasiłek rodzinny jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od kryterium dochodowego.

Zgodnie z art. 5 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł (ust. 1). W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł (ust. 2). W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a (ust. 3). Z kolei w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny (ust. 3a).

Według § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1238) - dalej w skrócie "rozporządzenie", od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2017 r.: wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej "ustawą", wynosi 674,00 zł (pkt 1); wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, wynosi 764,00 zł (pkt 2).

Z przywołanych powyżej norm prawnych wynika, że istotną kwestią warunkującą przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę.

Definicja ustawowa "dochodu", zawarta została w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Przepis art. 3 pkt 1 ww. ustawy zezwala organowi na ustalenie dochodu tylko na "zasadach" określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie daje on jednak organowi zasiłkowemu uprawnienia do wkraczania w uprawnienia organu podatkowego i dokonywania ustalenia dochodu poprzez wypowiadanie się o wysokości należnego podatku i ulg podatkowych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyraził stanowisko, że dotacja wypłacana przez F. w T. nie jest objęta zwolnieniem od podatku, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie jest dotacją w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymaną z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie Sądu wkroczenie w tematykę podatkową jest nieuprawnionym, bez podstawy prawnej, rozszerzeniem kompetencji przyznanych organowi zasiłkowemu na mocy art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wymienione w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przychody wskazują jedynie źródło, z którego czerpie się informację do ustalenia dochodu. Tym źródłem są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Natomiast informację o wysokości tych dochodów organ rozpoznający wniosek o świadczenie rodzinne powinien uzyskać w oparciu o dowody z dokumentów dopuszczonych na podstawie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz.1466).

Na podstawie delegacji ustawowej z art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powyższy akt wykonawczy określa sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, zwanym dalej "wnioskiem", oraz w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia tego prawa, w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny oraz zaświadczeniu, o którym mowa w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej "ustawą" ( § 1).

W § 5 pkt 14 ww. rozporządzenia nakazano poza wymogami formalnymi wniosku wskazanymi w § 2-4 przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, uwzględnienie innych dokumentów w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.

Z treści decyzji organu I instancji wynika, że uzyskana dotacja celowa ze środków F. jest dochodem podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do wymienionego powyżej wyliczenia przepisów podatkowych należy wskazać, że przepis art. 27 ww. ustawy dotyczy przede wszystkim określenia elementów skali podatkowej, a w szczególności stawki podatkowej. Od stawki podatkowej bezpośrednio zależy wysokość należnego podatku. Co do zasady bowiem, należny podatek jest iloczynem stawki podatkowej i podstawy opodatkowania. Następne przepisy: art. 30b – dotyczy przychodów uzyskanych ze zbycia papierów wartościowych; art. 30 c – ten przepis daje podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą uprawnienie do zastosowania przez nich podatku liniowego; art. 30e – dotyczy zasad opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości (ich części) oraz niektórych ograniczonych praw rzeczowych; art. 30f – dotyczy zasad opodatkowania dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej.

W kontrolowanej sprawie organ nie wskazał, która z zasad określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znalazła zastosowanie do ustalenia dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przyjął, że dochód stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, ale nie wskazał na jakiej podstawie prawnej to ustalił, nie wskazał również dowodów potwierdzających realną wysokość przychodu uzyskanego przez rodzinę skarżącej w 2016 r.

Do wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami skarżąca załączyła za 2016 r. PIT -8C i PIT- 36.

Do akt włączono również wydruk danych dla usługi: Udostępnienie danych w Epodatki oraz wydruk danych dla usługi Zlecenie udostępnienia danych z ZUS o składkach. Na wydruku zawarta została adnotacja: "Informacja uzyskana drogą elektroniczną zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. (Dz. U. z 2016r., poz. 195)".

Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że powyższe wydruki zostały uzyskane na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przepis ten nie ma zastosowania do ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale stanowi o mechanizmie pozyskiwania informacji takich, jak w art. 23b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 23b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczeń rodzinnych są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości:

a) dochodu,

b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,

c) należnego podatku.

Z powyższego przepisu wynika źródło pozyskania informacji o dochodach.

Organ właściwy, ustalający prawo do świadczeń rodzinnych, jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych danych o wysokości dochodu.

Skarżąca do akt przedmiotowej sprawy załączyła kopię deklaracji PIT 8C, złożoną przez Fundusz, w której przychód został zadeklarowany na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten dotyczy deklaracji "innych źródeł przychodu", niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez zapewnienie realizacji zasady powszechności opodatkowania, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powinien się wiązać z osiąganiem jakichkolwiek przychodów, z wyjątkiem przychodów wyraźnie wyłączonych w ustawie. Przychód z innych źródeł dochodów został również zadeklarowany w załączonej do wniosku deklaracji PIT -36 za rok 2016.

Rzeczywiście zgromadzone w aktach sprawy dokumenty w postaci deklaracji PIT oraz wydruki zawierające informacje pozyskane droga elektroniczną, zawierają jako uzyskany przychód pomoc celową ze środków F.

Jednak w odwołaniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość doliczenia przychodu z pomocy celowej do dochodu rodziny.

W świetle powyższego, organ powinien odnieść się do argumentacji odwołania, gdzie wskazano na obowiązek całkowitego rozliczenia uzyskanych środków finansowych zgodnie z celem.

W umowie z dotacji, przedłożonej wraz z odwołaniem, w § 3 pkt 4 wskazano, że "Dotowany zobowiązuje się wykonać planowane przedsięwzięcie i osiągnąć efekt rzeczowy do dnia [...] marca 2016 r. Terminowe osiągnięcie planowanego efektu rzeczowego winno być udokumentowane protokołem odbioru końcowego przedsięwzięcia (potwierdzającym wykonanie zakresu rzeczowego określonego w harmonogramie rzeczowo-finansowym i zrealizowanego przez wykonawcę/ dostawcę".

Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. umowy, umowa dotacji może być wypowiedziana, a kwota dotacji postawiona w stan natychmiastowej wykonalności w przypadku gdy:

a) dotowany nie przystąpił lub odstąpił od realizacji przedsięwzięcia, na które dotacja była udzielona,

b) dotacja lub jej część została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem

c) nie został osiągnięty w terminie planowany efekt ekologiczny lub rzeczowy,

d) wyniki kontroli wskazują na niewłaściwy sposób wykorzystania przyznanej kwoty dotacji,

e) dotowany nie spełnił warunków określonych w § 4 ust. 4

f) dotowany nie spełnia innych warunków ustalonych w umowie.

W § 3 pkt 14 umowy zawarta została klauzula, że dotowany zobowiązuje dostarczyć dotującemu dokumenty potwierdzające realizację planowanego efektu ekologicznego.

Wobec powyższego, nie jest wystarczające uznanie na podstawie art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, że z tytułu dotacji uzyskany został dochód jako - przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli doszło do przeznaczenia go w całości na cel, na który został on przeznaczony.

W razie wątpliwości organ pomocy miał możliwość zweryfikowania tego rozliczenia poprzez zażądanie od skarżącej dokumentów, które na podstawie umowy dotacji zawartej w dniu [...] grudnia 2015 r. Nr [...] skarżąca wraz z mężem była zobowiązana skompletować, celem okazania przed stroną umowy - Funduszem (dotujący).

Przytoczony powyżej art. 23b ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych wyraźnie nakłada na organ właściwy ustalający prawo do świadczeń rodzinnych obowiązek dopuszczając drogę pisemną: "lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych danych o wysokości należnego podatku".

Powyższy przepis utwierdza w przekonaniu, że organ właściwy nie ma podstaw do samodzielnego obliczenia należnego podatku i wypowiadania się w zakresie ulg podatkowych, tak jak uczynił to w niniejszej sprawie organ II instancji.

W ocenie Sądu zadeklarowana przez męża skarżącej dotacja w zakresie ustalenia należnego podatku powinna zostać zweryfikowana przez organ podatkowy, a nie tak, jak w przedmiotowej sprawie przez organ właściwy ustalający prawo do świadczeń rodzinnych.

Przy ustalaniu dochodu na podstawie art. 3 pkt 1 lit. a o świadczeniach rodzinnych w kwestiach spornych, wkraczających w materię rozliczenia podatków, dokument deklaracji podatkowej jest niewystarczający. Należy pokreślić, że deklaracja podatkowa nie kreuje obowiązku podatkowego, ponieważ podlega ona weryfikacji przez organ podatkowy, a sam podatnik może złożyć do niej korektę.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wypowiedział się o braku podstaw do zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 21 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy dotacji w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymanych z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 36.

Dotacja, o której stanowi powyższy przepis jest przychodem, który nie jest opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienia przedmiotowe są ograniczeniem zasad powszechności i równości podatku dochodowego. Wkroczenie w ustalanie zasadności zastosowania zwolnienia podatkowego wykracza poza kompetencje organu orzekającego o świadczeniu rodzinnym.

Przepis art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje organowi właściwemu ustalającemu prawo do świadczeń rodzinnych kompetencji do rozliczania, tak jak organ podatkowy, ulg podatkowych. W sprawie wysokości należnego podatku może wypowiadać się wyłącznie organ podatkowy. Dlatego, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości odnośnie zasad pomniejszenia przychodów o należny podatek, w tym prawidłowości zastosowania ulgi podatkowej, wyjaśnień w tym zakresie należy żądać od wnioskodawcy oraz organu podatkowego.

W zaskarżonej decyzji organ przyjął, że na wysokość dochodu w rodzinie skarżącej miała wpływ dotacja z tytułu otrzymanej przez skarżącą i jej męża z Funduszu w kwocie 2 x po 6705,58 zł. na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej.

W zakresie możliwości doliczenia tej dotacji celowej do dochodu rodziny organ będzie mógł wypowiedzieć się dopiero po uzyskaniu pisemnego stanowiska przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierającego dane o wysokości dochodu i należnego podatku za rok 2016.

W celu pozyskania powyższej informacji organ I instancji przekaże organowi podatkowemu kopię umowę celowej dotacji nr [...].

To, że wsparcie z tytułu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami obwarowane jest warunkiem kryterium dochodowego, nie może dominować nad kryterium celowym tego świadczenia, które zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zapewnić częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.

W ocenie Sądu niewątpliwie otrzymanie dotacji było obowiązkiem zgłoszenia jej w zeznaniu podatkowym za 2016. Ustalenie, czy stanowiła ona przychód podlegający opodatkowaniu , czy też nie, leży już w gestii organu podatkowego.

Konstrukcja elementów składowych dochodu opisanych w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter enumeratywny i nieuprawnione w tej sytuacji pozostaje dokonywanie jej rozszerzającej wykładni poprzez pryzmat przepisów podatkowych, czy też powoływanie się na zasady słuszności i celowości.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, mając na uwadze w szczególności konieczność pozyskania informacji o należnym podatku od właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Wykazane wyżej nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego sprawy stanowią naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), które, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego skarga została uwzględniona.

Sąd, mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 265).