Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 544/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez E. B. decyzją z dnia 30 kwietnia 2010r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 póz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. l i § 11 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869) po rozpatrzeniu odwołania E. B. z dnia 01.02.2010 r. od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r., Nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi - wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do cytowanego wyżej rozporządzenia utrzymał ją w mocy.

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

E. B. zatrudniony był w Drukarni [...] (zakład zlikwidowany) w latach 1980 do 2001 na stanowiskach: maszynista typograficzny, maszynista offsetowy. Podczas obsługi maszyny typograficznej i offsetowej E. B. miał kontakt z benzyną ekstrakcyjną, naftą, farbami drukarskimi, z roztworem kwasu ortofosforowego oraz ksylenem zawartym w preparacie Hydro - Wash. Badania środowiska pracy przeprowadzane w latach 1983, 1987, 1997 i 2001 przy maszynie offsetowej nie wykazywały przekroczeń normatywów higienicznych występujących czynników chemicznych.

W dniu 08.08.2006r. E. B. został skierowany na badania w celu rozpoznania u niego choroby zawodowej. W dniu 20.02.2007 r. został przebadany przez Ośrodek Medycyny Pracy, który wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami chemicznymi. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych do chorób układu wzrokowego pochodzenia zawodowego zalicza się: alergiczne zapalenie spojówek, ostre zapalenie spojówek lub rogówki, zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi, zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego oraz centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. Na podstawie badania klinicznego i badania okulistycznego oraz analizy dostępnej dokumentacji lekarskiej stwierdzono u skarżącego stan po przebytym pozagałkowym zapaleniu nerwu wzrokowego obu oczu. Schorzenie to nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, brak zatem jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie, w trybie odwoławczym E. B. skierowany został na badania lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. W dniu [...] 03.12.2007 r. Instytut ten wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej cyt. we wstępie. W uzasadnieniu podano, iż od 2001 r. skarżący jest na rencie chorobowej z powodu choroby narządu wzroku. W wywiadzie podał, iż od 1996 r. wystąpiło u niego znaczne pogorszenie ostrości wzroku z okresowymi bólami gałek ocznych i łzawieniem z oczu. Poinformował również, iż okulary nosi od 11 roku życia z powodu wady wzroku i zeza. W 2005 r. badany był hospitalizowany z powodu pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego prawego, a następnie w listopadzie 2006 r. z powodu nawracającego zapalenia pozagałkowego obu nerwów wzrokowych. Przeprowadzone u skarżącego badanie okulistyczne wykazało istnienie u badanego wady refrakcji (nadwzroczności) obu oczu, różnowzroczność (większego stopnia nadwzroczność w oku lewym), niedowidztwo i zez oka lewego, znaczne obniżenie ostrości widzenia obu oczu, zwężenie obwodowe pola widzenia oka prawego do obszaru zawartego w obrębie 10°, pole widzenia oka lewego niewykonalne. Wyniki badań okulistycznych wykazują dużą zmienność. Instytut podkreślił, że badania ostrości widzenia i pól widzenia mają charakter subiektywny i nie znalazły potwierdzenia w wykonanych obecnie badaniach obiektywnych (badanie potencjałów wzrokowych wywołanych - Pattern VEP i Flash VEP). Stwierdzono, iż stopień upośledzenia funkcji narządu wzroku w badaniu przedmiotowym nie został potwierdzony badaniami subiektywnymi. Po analizie obecnego stanu narządu wzroku, danych z dokumentacji medycznej oraz danych o narażeniu zawodowym nie znaleziono związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a stwierdzanym stanem narządu wzroku. Przebyte przez skarżącego pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego nie figuruje w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego, Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] z dnia [...] 2008 r. o braku podstaw do stwierdzenia cytowanej na wstępie choroby zawodowej, od której E. B. wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż jak uważał wynik badania okulistycznego przeprowadzonego w dniu 11.03.2008 r. w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego potwierdzał, iż choroba układu wzroku spowodowana była czynnikami chemicznymi występującymi na jego stanowisku pracy.

W związku z nowym materiałem dowodowym w postaci w/w badania okulistycznego Wojewódzki Inspektor Sanitarny w dniu 15.05.2008 r. wystosował pismo do Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z prośbą o odpowiedź, czy dokumentacja medyczna dołączona do akt sprawy przez E. B. była znana jednostkom orzeczniczym w trakcie wydawania orzeczenia lekarskiego i czy ewentualnie może ona mieć wpływ na merytoryczną treść orzeczenia lekarskiego. W dniu 16.05.2008 r. E. B. dołączył do akt sprawy "Informacje dla lekarza kierującego" z dnia 11.04.2008 r., która również została przesłana obu jednostkom orzeczniczym z prośbą o analizę i odpowiedz, czy dokument ten może mieć wpływ na ewentualną zmianę orzeczeń lekarskich wydanych w tej sprawie.

W odpowiedzi z dnia 28.05.2008 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego poinformował, iż wyniki badania lekarskiego z dnia 11.03.2008r. przeprowadzone w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego były przesłane przez skarżącego do Instytutu. Ponadto jednostka orzecznicza po analizie wyniku badania poinformowała pismem z dnia 09.04.2008r. E. B., iż przedmiotowe badanie nie wpływa na wydane w sprawie orzeczenie lekarskie.

Ośrodek Medycyny Pracy w odpowiedzi z dnia 17.06.2008 r. podał, iż dołączona dokumentacja okulistyczna ze Specjalistycznej Poradni przedstawia badania przewodnictwa w obrębie drogi wzrokowej (VER Flash) oraz badanie dna oka. Badania te wskazują na uszkodzenie drogi wzrokowej (pacjent przebył nawracające pozagałkowe zapalenie nerwów wzrokowych) oraz zawierają zalecenia dotyczące rozszerzenia dalszej diagnostyki. Przesłana dokumentacja nie ma wpływu na treść wydanych w dniu 20.02.2007 r. orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2008 r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 06 sierpnia 2009r. sygn. akt III SA/Kr 1108/08 uchylił w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji ze względów formalnych, podając, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, na podstawie którego zostały wydane przedmiotowe decyzje, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P23/07 uznał za niezgodne z Konstytucją. Ponadto Sąd polecił organom administracyjnym ponownie rozpatrzyć sprawę E. B. niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych

w zgodzie z Konstytucją RP.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2010r. na podstawie art. 235 (1) Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych decyzję Nr [...] znak [...]

o niestwierdzeniu u E. B. choroby zawodowej – choroby układu wzrokowego wywołanego czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionej w pkt 25 wykazu chorób zawodowych, stanowiący załącznik do w/w rozporządzenia.

Organ zauważył, że kwestią podlegającą rozstrzygnięciu jest to czy E. B. cierpi na chorobę uwzględnioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 30 czerwca 2009r., które zaczęło obowiązywać z dniem 3 lipca 2009r., a zatem w dacie zebrania materiału dowodowego. Zaznaczył też, że w sprawie znajduje zastosowanie § 11 ust. 1 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Pod poz. 25 załącznika za chorobę zawodową uznaje się choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi: 1) alergiczne zapalenie spojówek, 2) ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym, 3) epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki, 4) zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi, 5) zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, 6) centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. Zarówno przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. jak

i przepisy rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. określają, że za chorobę zawodową uznaje się choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi. Zmianie nie uległ również wykaz tych chorób. W sprawie zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie nie dały podstaw do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji o stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej. W orzeczeniach tych nie stwierdzono zmian upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami chemicznymi.

Odwołując się od powyższej decyzji E. B. zakwestionował w pierwszej kolejności nieuwzględnienie przez organ pkt 6 wykazu chorób zawodowych i stwierdzenie organu, że w miejscu jego pracy czynniki chemiczne nie przyczyniły się do pogorszenia się stanu jego wzroku. Praca przy maszynach typograficznych wymagała ogromnego wysiłku fizycznego. Przebywał w warunkach pyłu, lotnych środków chemicznych

i zaprószenia. Powołał się przy tym na opinię biegłego Sądu Okręgowego, z której wynika, że praca w drukarni może powodować utratę oka przez ciągłe drażnienie spowodowane przebywaniem w pyle i lotnych środkach chemicznych. Obniżenie ostrości wzroku nastąpiło miedzy 2000 a 2002r., a pierwszym badaniem dokumentującym tę okoliczność było badanie z 18.04.2002r. Opinia odpowiada w ocenie skarżącego pkt 6 wykazu chorób zawodowych. Powołał sie też na zaświadczenie lekarskie z 09.06.2000r., że wobec przeciwwskazań zdrowotnych utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy. Wniósł jednocześnie o przedstawienie badań środowiskowych przez Laboratorium Badań Środowiskowych PSSE dotyczących pracy w wydziale maszyn typograficznych, na których pracował. Dodał, że wielokrotnie przekraczał ustalony dobowy czas pracy, pracując po 12 godzin, podczas gdy wymagany był czas pracy 7 godzin 15 minut.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję.

Podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, na wstępie odnosząc się do pojęcia choroby zawodowej układu wzrokowego z poz. 25 aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i podał, że w orzeczeniach lekarskich: Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 20 lutego 2007 r., znak: [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 03.12.2007 r. nr [...] zasadniczym powodem nie rozpoznania choroby zawodowej narządu wzroku był fakt, iż stwierdzone u E. B. schorzenia narządu wzroku nie są wymienione w aktualnym wykazie. Stwierdzone u niego przez obie jednostki orzecznicze pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego nadal nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, co nie daje podstaw do zmiany treści w/w orzeczeń lekarskich. Zgodnie z §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, "do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne". Przepis ten ma w całości zastosowanie w przedmiotowej sprawie, zatem czynności dokonane w toku postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. pozostają skuteczne.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu E. B. oraz w piśmie z dnia 05.03.2010 r. organ wyjaśnił, iż: pkt 6 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, czyli astma oskrzelowa, nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego; w ocenie narażenia zawodowego sposób wykonywania pracy, stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego, uwzględnia się przy rozpatrywaniu chorób zawodowych układu ruchu lub układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, natomiast w przypadku rozpatrywanej choroby w ocenie narażenia brane są pod uwagę występujące na stanowisku pracy czynniki chemiczne. Jak ustalono w ocenie narażenia zawodowego: E. B. miał kontakt z czynnikami chemicznymi: z benzyną ekstrakcyjną, naftą, farbami drukarskimi, z roztworem kwasu ortofosforowego oraz ksylenem zawartym w preparacie Hydro - Wash, a zachowane badania środowiska pracy przeprowadzane w latach 1983, 1987, 1997 i 2001 przy maszynie offsetowej nie wykazywały przekroczeń normatywów higienicznych. W przedmiotowej sprawie powodem wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u E. B. choroby zawodowej narządu wzroku, był brak rozpoznania klinicznego choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Nadesłane przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego orzeczenia lekarskie w sposób szczegółowy, wyczerpujący i jednoznaczny dowodzą braku podstaw do rozpoznania u w/w choroby zawodowej wymienionej w poz. 25 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Zaświadczenia lekarskie o zdolności bądź braku zdolności do wykonywania pracy nie stanowią dowodu istotnego w sprawie. Obie jednostki orzecznicze stwierdziły, iż badany przebył pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego. Takie schorzenie nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, zatem nie ma podstaw do uznania go za chorobę zawodową. Powiatowy Inspektor Sanitarny nie posiada wyników badań środowiskowych na wydziale typograficznym, jednak nie wyklucza, iż narażenie na czynniki chemiczne na stanowisku typograficznym również występowało. Nie zmienia to jednak faktu, że nie rozpoznano u E. B. choroby która wymieniona jest w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, co jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej. Na koniec podał, że pismo Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 01 marca 2010 r. przedłożone jako dowód w sprawie, informuje iż E. B. pracował w szczególnych warunkach oraz w godzinach nadliczbowych, co mogło wywrzeć niekorzystny wpływ na zdrowie pracownika. W przypadku rozpatrywanej choroby zawodowej układu wzrokowego, konieczne jest rozpoznanie schorzenia wymienionego w poz. 25 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Organem właściwym do stwierdzania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami pracy jest Powiatowy Inspektor.

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stała się przedmiotem skargi E. B. do Sądu, w której powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji pierwszej instancji, szczególnie akcentując argument, że praca w drukarni w warunkach ciągłego narażenia na pył i lotne środki chemiczne miała wpływ na stan jego zdrowia. W trakcie pracy, co wykazał dokumentacją medyczną wielokrotnie zgłaszał lekarzom, że ma problemy z oczami i niedowidzi, w konsekwencji czego w dniu 20.04.1999r. lekarz medycyny pracy wydał mu zaświadczenie o przeciwskazaniu pracy w godzinach nadliczbowych. Ogólnie zarzucił organowi, że nie stosuje przepisów rozporządzenia z 2009r., w szczególności naruszając § 6 tego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko

w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga E. B. nie podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r., Nr 105, poz. 869). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 03.07.2009r. Poprzedzone było rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) straciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.

Z § 11 ust. 2 rozporządzenia z 2009r. wynika, że: " z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne". Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, czynności dokonane przez organy przed dniem 03.07.2009r. pozostają skuteczne, zwłaszcza chodzi o wydane w sprawie orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy z 20.02.2007 r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z 03.12.2007 r. nr [...]. Orzekające w sprawie organy miały z tego względu prawo formułować wnioski decyzyjne na podstawie tych orzeczeń.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje

w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Z pkt 25 załącznika do rozporządzenia z 2009r. stanowiącego wykaz chorób zawodowych wynika, że jedną z chorób zawodowych jest choroba układu wzrokowego wywołana czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi pod postaciami: 1) alergiczne zapalenie spojówek, 2) ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym, 3) epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki, 4) zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi, 5) zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, 6) centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. Jednocześnie rozporządzenie określa okresy, w których muszą wystąpić udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy przeprowadziły wnikliwe, zgodne z w/w rozporządzeniem postępowanie mające na celu ustalenie czy w przypadku schorzenia E. B. można mówić o istnieniu u niego choroby zawodowej z poz. 25 rozporządzenia. Przede wszystkim decyzja została oparta na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z 03.12.2007 r., o którym mowa w § 5 rozporządzenia, sporządzonym przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej wymienionej z kolei w ust. 2 tego paragrafu. Instytut stanowi jednostkę drugiego stopnia, do której zwrócił się skarżący z wnioskiem o ponowne badanie realizując swoje uprawnienie jeszcze na gruncie rozporządzenia z 2002r. Pierwsze badanie zostało przeprowadzone w Ośrodku Medycyny Pracy w roku 2007. Ponadto zaskarżona decyzja zgodnie z § 8 rozporządzenia oparta została na wyczerpującym materiale dowodowym obejmującym wskazane wyżej orzeczenia lekarskie, kartę narażenia zawodowego skarżącego, a co istotne zarówno twierdzenia orzeczeń a także wydane w sprawie decyzje odniosły się w sposób wyczerpujący do przedstawionych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego w roku 2008 dowodów w postaci wyniku badania okulistycznego z dnia 11.03.2008r. z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego stwierdzającego, że choroba układu wzroku spowodowana była czynnikami chemicznymi występującymi na jego stanowisku pracy oraz w postaci "informacji dla lekarza kierującego". Dokumenty te zostały zanalizowane pod kątem weryfikacji stwierdzenia, że występujące u skarżącego schorzenie narządu wzorku nie może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa. Faktem jest, że u skarżącego E. B. występuje pozagałkowe zapalenie nerwu wzorkowego. Stwierdziły to w sposób niebudzący wątpliwości obie jednostki orzecznicze. Niemniej jednak, jak słusznie orzekające w sprawie organy zauważyły, tego rodzaju schorzenie nie jest ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2009r. Dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej istotne są dwa elementy: ustalenie, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy i zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych. Te dwa elementy musza występować łącznie i nie ma w związku z tym dla sprawy znaczenia, że w środowisku pracy E. B. był narażony na działanie czynników chemicznych w postaci benzyny ekstrakcyjnej, nafty, farbami drukarskimi, z roztworem kwasu ortofosforowego oraz ksylenem zawartym w preparacie Hydro – Wash.

Należy przy tym zauważyć, że podstawą decyzji w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej jest jedynie orzeczenie i badanie lekarskie przeprowadzone na podstawie i zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, czyli stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi zawartymi w art. 80 kpa.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę E. B. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.