Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 454/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2,3,3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]. J. M. (skarżąca) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek podnosząc, że zadłużenie powstało w sposób przez nią niezawiniony, a sytuacja finansowa, majątkowa oraz zdrowotna, w jakiej się obecnie znajduje uniemożliwia i będzie uniemożliwiać spłatę długu.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych

w B. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł. Zakład nie znalazł podstaw do umorzenia należności wobec braku całkowitej nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy

z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r.

Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej u.s.u.s.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. odmawiającą umorzenia należności składkowych w łącznej kwocie [...] zł.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 8 października 2013r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia [...]., gdyż w jego ocenie wydana ona została z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej k.p.a. Mając na względzie powyższy wyrok, organ ponownie przeanalizował sprawę i decyzją z dnia

[...]. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł. W ocenie organu, w sytuacji skarżącej nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia przewidzianych

w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zakład podał, że skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od [...]. do [...]. Podniósł, że z kwestionariusza o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżąca jest mężatką i posiada rozdzielność majątkową z mężem. Aktualnie nie pracuje, ubiega się o przyznanie renty - sprawa jest obecnie w sądzie. Strona zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy

w B. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku; do grudnia 2013r. otrzymywała zasiłek w wysokości [...] zł, a od stycznia br.- otrzymuje w kwocie

[...] zł. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z finansowego wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Majątek nieruchomy stanowi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, położonego

w B. przy ul. W. [...] (KW nr [...]). Majątku ruchomego nie posiada. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą: czynsz – [...] zł, gaz – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, Internet + TV – [...] zł; łącznie – [...] zł. Koszty leczenia wynoszą [...] zł. Do innych wydatków strona zaliczyła: wyżywienie w kwocie [...] zł i środki higieniczne w kwocie [...] zł. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS skarżąca posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów ([...] EUR, [...] zł), które spłaca w ratach po [...]zł/m-c. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem B. M., który mieszka w N. oraz z synem M. M., który mieszka w G. i pozostaje na utrzymaniu męża.

Oceniając sytuację skarżącej pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. organ zauważył, że koszty utrzymania skarżącej znacznie przewyższają uzyskiwane przez nią dochody. Zdaniem Zakładu, niejasne zatem pozostaje, skąd strona ma środki finansowe na spłatę pożyczek, wyżywienie, opłaty za mieszkanie, skoro nie korzysta

z finansowego wsparcia ośrodka pomocy społecznej i nie korzysta z pomocy męża. Organ zaznaczył, że dochody małżonka skarżącej od X-XII/2013r. wyniosły średnio

ok. [...] zł netto. Ponadto porównując treść kwestionariusza z dnia [...].

o stanie rodzinnym i majątkowym z kwestionariuszem z dnia [...]. Zakład wskazał, że skarżąca nie posiada już majątku ruchomego, tj. samochodu marki F. E. rok produkcji [...]. W ocenie organu, strona nie przedstawiła w całości swojej sytuacji finansowej i życiowej, zatem umorzenie zadłużenia w chwili obecnej byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym.

Odnosząc się do problemów zdrowotnych skarżącej, Zakład podkreślił, że nie udowodniła ona, iż nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, albowiem nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności czy o niezdolności do pracy. Ponadto zarejestrowana jest w PUP w B., co oznacza, że zamierza podjąć pracę zarobkową.

Odnosząc się do ustanowionej między małżonkami rozdzielności majątkowej organ podniósł, że skarżąca poinformowała o zawartej umowie w 2013r., czyli już po powstaniu zadłużenia wobec ZUS.

W kwestii regulowania przez stronę zobowiązań cywilnoprawnych Zakład wyjaśnił, że składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy powinny być regulowane w pierwszej kolejności, albowiem są zobowiązaniami publicznoprawnymi.

Reasumując Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że z uwagi na zarobki męża skarżącej, prawo do spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego i regularną spłatę w ratach kredytów bankowych, nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 u.s.u.s.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 28 ust. 3a u.s.u.s.,

- art. 471 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej k.r.o.,

- art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym.

W uzasadnieniu strona podniosła, że swój wniosek oparła o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., bowiem nie ogłoszono wobec niej upadłości ani nie prowadzono dotychczas postępowania egzekucyjnego, które okazałoby się bezskuteczne. Podkreśliła, że zadłużenie z tytułu składek powstało w sposób przez nią niezawiniony, a sytuacja finansowa, majątkowa i zdrowotna w jakiej się obecnie znajduje uniemożliwia jej

i uniemożliwiać będzie spłatę długu. Zdaniem skarżącej, ZUS wadliwie uznał, że nie zachodzą w jej przypadku przesłanki do umorzenia należności na podstawie tego przepisu. W ocenie strony, organy nieprawidłowo ustaliły jej stan majątkowy

i możliwości finansowe. Wskazała, że mąż uzyskując dochody z pracy za granicą, które jednak nie są tak znaczne, gdyż jednocześnie ponosi wysokie własne koszty utrzymania w N., a także koszty utrzymania syna, pomaga jej, ponieważ bez tej pomocy nie udałoby jej się przeżyć. Zdaniem skarżącej, nie istnieje jednak podstawa, aby obciążać męża odpowiedzialnością za zaległe składki na jej ubezpieczenie społeczne. Strona podniosła, że możliwość taką daje art. 111 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), jednakże nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Skarżąca podkreśliła, że

o fakcie zawarcia umowy wprowadzającej rozdzielność majątkową poinformowała ZUS niezwłocznie, gdy dowiedziała się o toczącym się postępowaniu. Nadmieniła,

że wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie zawierał pola dotyczącego małżeńskiego ustroju majątkowego, rubryka taka znalazła się dopiero

w formularzu CEIDG-1, którego nigdy nie wypełniała, gdyż działalność rejestrowała

w 2003r. Skarżąca stwierdziła, że skoro zgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie wymagało od niej takich informacji, to nie mogła wiedzieć, iż powinna je podać. Jej zdaniem, stanowisko prezentowane przez organ jako nadmiernie rygorystyczne, narusza zasady praworządności i zaufania do organów publicznych.

Wadliwie także, w ocenie skarżącej, ZUS upatruje u niej nieujawnionego dochodu ze sprzedaży samochodu F. E. z [...]r. Strona podała, że auta tego nie wymieniła wśród posiadanych ruchomości, gdyż zostało ono zbyte. Z uwagi na duże zużycie i zły stan techniczny otrzymała za nie [...] zł.

Odnosząc się do argumentacji organu, że powinna przedłożyć orzeczenie

o niezdolności do pracy skarżąca wyjaśniła, iż aktualnie wciąż trwa w ZUS postępowanie o przyznanie jej renty. W kwestii twierdzenia, że zamierza podjąć pracę zarobkową zaznaczyła, iż wystąpiła o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

a w przedmiotowym postępowaniu przedłożyła nadto całą posiadaną dokumentację medyczną, która wskazuje na stale pogarszający się stan zdrowia.

Na koniec strona wskazała, że zadłużenie nie powstało z jej winy. Oświadczyła, że między nią a mężem nie występuje więź ekonomiczna. Stan jej zdrowia uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy. Stwierdziła, że wykazała, iż obciążenie zobowiązaniem

z tytułu składek wraz z odsetkami ustawowymi pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...]. skarżąca ponownie wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem. Oświadczyła, że mąż pracuje

i przebywa za granicą, ponadto utrzymuje syna i ponosi jego pełne koszty kształcenia

w uczelni artystycznej, a jedynie uzupełniająco pomaga jej w pokrywaniu wydatków na utrzymanie, mieszkanie i spłatę kredytów. Strona podniosła, że nie jest prawdą, iż zamierza podjąć pracę zarobkową, bowiem jej aktualny stan zdrowia na to nie pozwala. Obecnie otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. W wyniku badania przez biegłych sądowych w sprawie sądowej został jej przyznany zasiłek rehabilitacyjny na okres od [...]. do [...]. Zaznaczyła, że już w lipcu 2014r. pozostanie bez środków do życia i będzie zmuszona do złożenia wniosku o świadczenie rentowe. Ponadto poinformowała, że ma wyznaczone terminy dwóch zabiegów operacyjnych. Ponownie wyjaśniła, że zadłużenie nie powstało z jej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet zaistnienie przewidzianych w przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności. Trzeba dodać przy tym, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, ale nie jest jego prawem, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję

z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W szczególności sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniony został stronie czynny udział

w postępowaniu, a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107

§ 3 k.p.a.).

Podać należy, że podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 u.s.u.s. Powyższy przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także

w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s., przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych

i ubezpieczenie zdrowotne.

O całkowitej nieściągalności, zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. można mówić, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ analizując stan faktyczny prawidłowo uznał, że żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie ma miejsca. Organ uzasadniając swoje stanowisko podał, że wprawdzie działalność gospodarcza nie jest prowadzona, jednakże nie jest wszczęte postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5); nie jest także oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6). Ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia tego postępowania. Nie budzi jednocześnie wątpliwości, że nie zachodzi żadna z pozostałych przesłanek, bowiem nie był oddalony wniosek o ogłoszenie upadłości, nie umorzono postępowania upadłościowego, nie toczyło się postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne.

Z tą oceną organu, co do stanu sprawy w kontekście przesłanek całkowitej nieściągalności składek należy się zgodzić.

Zdaniem tut. Sądu, nie ma również podstaw do zakwestionowania ustaleń organu odnośnie oceny wniosku o umorzenia należności w kontekście § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.

w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści powyższego przepisu wynika, że pomimo braku całkowitej nieściągalności po stronie zobowiązanego, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Mając na uwadze powyższą regulacje prawną należy podać, że nie zostało wykazane, aby miała miejsce klęska żywiołowa, która spowodowałaby straty

u skarżącej (pkt 2).

Odnośnie do przesłanki wystąpienia przewlekłej choroby osoby, która ubiega się

o ulgę należy podać, że ta przesłanka musi wiązać się z takim stanem chorobowym, który pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd nie kwestionuje dolegliwości związanych ze stanem zdrowia skarżącej, jednakże należy stwierdzić, że ta przesłanka z rozporządzenia nie została wykazana. Ze złożonych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżąca boryka się z wieloma schorzeniami w tym stwierdzono zespół cieśni kanału nadgarstka prawego, zespół depresyjny. Z drugiej jednak strony w oświadczeniu

o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżąca podała, że pobiera zasiłek z urzędu pracy (d.: k. 66-70 akt administracyjnych). Z powyższego zatem wynika, że posiada status osoby bezrobotnej, korzystającej ze świadczeń przewidzianych dla tych osób. W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji z dnia

[...]. Prezydenta Miasta B. o uznaniu J. M. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych (d.: k. 53 akt administracyjnych). Podać należy, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę,

o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną

i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia

w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się

w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).

Mając na uwadze powyższe, nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń organu

o występowaniu po stronie skarżącej "gotowości podjęcia" pracy, a tym samym braku przesłanki o niemożności podjęcia zatrudnienia w ogóle z powodu przewlekłej choroby

i uzyskania dochodu na pokrycie zaległości. Ten brak możliwości uzyskiwania dochodu musi wynikać ze stanu chorobowego, aby mówić o ziszczeniu się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Sąd zauważa, że nie można stanu zdrowia przyjmować

w zależności od tego na jaki użytek należy go wykazać, tj. dla celów korzystania ze świadczeń dla bezrobotnych na tyle dobry, aby być uznaną za osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, natomiast dla celów zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu składek, jako osobę dotkniętą przewlekłą chorobą niemogącą podjąć zatrudnienia. Skoro skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i pobiera

z tego tytułu zasiłek, to nie można twierdzić - pomimo występowania dolegliwości zdrowotnych - że nie zgłasza gotowości podjęcia pracy z powodu przewlekłej choroby, która wyklucza możliwość uzyskiwania dochodu na opłacenie należności składkowych.

W pełni na aprobatę zasługuje także ocena trzeciej przesłanki, tj. przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zauważyć należy, że dla oceny, czy wystąpiła ta przesłanka (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) niezbędne jest należyte wykazanie przez wnioskodawcę dochodów i wydatków. Po stronie wydatków skarżąca wykazała: opłaty za mieszkanie, gaz, Internet, usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, koszty leczenia, wyżywienia, środki higieniczne, spłatę kredytu. Łącznie wykazane w oświadczeniu z dnia [...]. wydatki wynoszą w granicach [...] zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona powołała się na rozdzielność majątkową, sporadyczny kontakt z mężem i przekazywane przez niego kwoty na pokrycie połowy opłat mieszkania. Wskazała także na otrzymywane świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł. Zaznaczyła, że jedyny wspólny składnik majątku jej

i męża, to spółdzielcze mieszkanie. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...]. wykazała wyłącznie zasiłek w kwocie [...] zł za okres od października do grudnia 2013r., natomiast od stycznia 2014r. w kwocie [...]zł. Powołała się także na małżeńską rozdzielność majątkową i jednocześnie podała, że wspólnie zamieszkuje i gospodaruje z nią mąż zastrzegając, iż brak jest z nim kontaktu (pkt 17 oświadczenia – druga strona k. 67 akt administracyjnych). W związku z tym organ ustalił dochody osiągane przez męża, jako osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z informacji od P.W. M. Sp. z o.o. z dnia [...]. wynika, że w okresie od października do grudnia 2013r. uzyskiwał on średnie miesięczne wynagrodzenie ok. [...] zł (d.: k. 74 akt administracyjnych). Podkreślić należy, że skoro skarżąca wykazała męża jako osobę, która zamieszkuje i wspólnie gospodaruje, to zasadnie organ powołuje się na osiągane przez niego dochody. Jeżeli natomiast jego pomoc sprowadza się (jak podniesiono we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) do pokrycia połowy wydatków za mieszkanie i skarżąca nie ma z nim kontaktu (na tę okoliczność wskazała

w oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2014r.), a jednocześnie wykazuje syna jako osobę,

z którą wspólnie gospodaruje, to wątpliwości organu co do przedstawionego stanu finansowego skarżącej są uzasadnione (tym bardziej, iż skarżąca zaznacza, że mąż ponosi znaczne koszty utrzymania za granicą). W takiej bowiem sytuacji zasadne jest pytanie o źródło środków na pokrycie spłaty kredytu w kwocie [...] zł miesięcznie, wykazanej na s. 7 oświadczenia majątkowego z dnia [...]. Wobec tych danych trudno zakwestionować stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji

o przekroczeniu wydatków nad wykazanymi dochodami, skoro strona podnosi, że nie korzysta z pomocy społecznej, nie ma kontaktu z mężem, nawet gdy przyjmie się, iż pokrywa on połowę kosztów związanych z mieszkaniem.

Z kolei w skardze strona powołuje się na otrzymywanie pomocy od męża

i utrzymywanie przez niego syna. W piśmie procesowym z dnia [...]. podniosła, że mąż utrzymuje syna i ponosi pełne koszty jego kształcenia w uczelni artystycznej oraz pomaga skarżącej w pokrywaniu wydatków, tj. związanych

z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytów. W konsekwencji należy stwierdzić, że zasadne jest stanowisko organu o osiąganiu przez skarżącą innych dochodów poza zasiłkiem. Ponadto raz strona twierdzi, że utrzymuje syna (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), a następnie wskazuje, iż jest on na utrzymaniu męża. Podobnie wykazuje męża jako osobę z nią gospodarującą, by jednoczenie twierdzić, iż nie ma

z nim kontaktu, nie wykazuje jego dochodów, po czym powołuje się jednak na otrzymywane od niego środki na spłatę także kredytu. Ta niejednoznaczność

w twierdzeniach strony powoduje, że nie można przyjąć, iż przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia została wykazana. Zaznaczyć należy, że pewne okoliczności związane z otrzymywaniem pomocy od męża na spłatę kredytu, czy przejęcie całkowite utrzymania syna, zostały podniesione dopiero na etapie postępowania przed tut. Sądem.

Ponadto w ocenie Sądu, wiele rodzin boryka się z podobnymi problemami materialnymi, a sytuacja skarżącej nie ma charakteru nadzwyczajnego, gdy uwzględni się nie tylko zasiłek, lecz również pomoc finansową męża. Sąd nie lekceważy w ogóle trudności materialnych skarżącej, a związanych choćby z zadłużeniem wobec ZUS. Zauważa jednak, że skarżąca dość kategorycznie domaga się umorzenia składek, a zatem należności publicznoprawnych, gdy jednoczenie spłaca kredyt bankowy. Tym samym wierzyciela publicznoprawnego traktuje z mniejszą dyscypliną finansową niż inne podmioty. To powoduje, że nie można organowi odmówić prawa do wydania negatywnej dla skarżącej decyzji w przedmiocie ulgi, która jest wyjątkiem od zasady opłacania składek. Sąd zauważa, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. ma zastosowanie przykładowo do sytuacji, w której na utrzymaniu zobowiązanego są niepełnoletnie, uczące się dzieci przy osiąganiu bardzo niskich dochodów. W przedmiotowej natomiast sprawie skarżąca wprawdzie otrzymuje niewysoki zasiłek, jednakże to mąż utrzymuje uczącego się syna, a ponadto pomaga skarżącej finansowo na tyle, że skarżąca opłaca wydatki mieszkaniowe i spłaca kredyt.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi

i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone

w art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie jest dowolne.

Nadmienić także należy, że Sąd nie ma kompetencji do umorzenia zaległości z tytułu składek, jak również nie może zobowiązać organu do ich umorzenia, bowiem wyłącznie kontroluje decyzję pod kątem jej zgodności z prawem.

Jednocześnie tut. Sąd zauważa, że jeżeli pomiędzy stanem faktycznym jaki został wykazany w toku postępowania przed ZUS, a stanem, który zaistniał po wydaniu decyzji, czy też zaistnieje w przyszłości, wystąpią znaczne różnice, to nie ma przeszkód, aby skarżąca wystąpiła z nowym wnioskiem do organu o umorzenie zaległości z tytułu składek. Powyższe dotyczy choćby pogorszenia stanu zdrowia, utraty prawa do zasiłku czy stwierdzenia niepełnosprawności (w piśmie procesowym z dnia

[...]. strona podnosi, że już w lipcu pozostanie bez środków do życia i będzie zmuszona do złożenia wniosku o świadczenie rentowe; ponadto ma wyznaczone terminy operacji). Okoliczność, że obecnie toczy się postępowanie w sprawie przyznania prawa do renty (zdarzenie przyszłe) nie ma wpływu na ocenę przedmiotowej sprawy, która jest dokonywana przez Sąd według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta jednak związana ze stanem zdrowia zobowiązanej może mieć znaczenie w przyszłości, a tym samym uzasadniać złożenie ponownego wniosku

o umorzenie zaległości z tytułu składek. W takiej bowiem sytuacji - przy zmianie stanu faktycznego – nie mamy co czynienia z powagą rzecz osądzonej (res iudicata).

Odnośnie do wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z tej przyczyny, że toczy się postępowanie w sprawie przyznania renty, o co wniósł na rozprawie pełnomocnik skarżącej, należy stwierdzić, iż tut. Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Podać należy, że na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem tut. Sądu, ewentualne przyznanie renty

i pogorszenie sytuacji zobowiązanego – tak jak wyżej wskazano – może być podstawą do złożenia ponownego wniosku o ulgę. Organ obowiązany był uwzględnić te okoliczności, które istniały na dzień wydania decyzji i także tut. Sąd oceniając decyzję bierze pod uwagę te okoliczności. Wydanie decyzji o przyznaniu renty, czy pozytywny

w tym zakresie wyrok sądu powszechnego w przyszłości nie upoważnia do tamowania rozpoznania skargi na decyzję, która zapadła w stanie faktycznym ustalonym wcześniej. Okoliczność, na którą powołano się może wprawdzie zaistnieć, jednakże w przyszłości i kreować nowy stan uzasadniający ewentualne złożenie nowego wniosku, który będzie podlegał rozpoznaniu przez organ. Od wydanej decyzji stronie skarżącej będą przysługiwać środki zaskarżenia włącznie ze skargą do tut. Sądu.

Powyższe stanowisko ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 2 kwietnia 2014r. sygn. akt II GSK 157/13 wyraził następujący pogląd: Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zmiana sytuacji skarżącej i wystąpienie w niej nowych okoliczności, może stanowić podstawę do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie przedmiotowych należności, i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej). Podobny pogląd zaprezentowano także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013r. sygn. akt II GSK 430/12 (powołane wyroki pozostają dostępne na stronie www.orzeczeniansa.gov.pl.).

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.