Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1454/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. w M. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. sp. z o.o. sp. k. w M. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona" lub "wnioskodawca") wystąpiła o dofinansowanie projektu pn. "ICAR - odpowiedź na wyzwania elektromobilności" w ramach konkursu ogłoszonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP" lub "organ") dla poddziałania 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MSP, w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014 – 2020. Wnioskowi nadano numer [...] .

Rozstrzygnięciem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] PARP poinformował spółkę o negatywnym wyniku oceny wniosku. Projekt otrzymał łącznie 28 punktów i nie uzyskał wymaganej liczby punktów w ramach następujących kryteriów:

● Kryterium 3 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność projektu,

● Kryterium 6 - Wnioskodawca i członkowie konsorcjum zapewniają finansowanie projektu,

● Kryterium 7 - Przygotowanie do realizacji projektu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w ramach projektu wnioskodawca zamierza wprowadzić na rynek produkt sieciowy o nazwie System ICAR, którego istotą będzie konwersja pojazdów o napędzie konwencjonalnym do pojazdów o napędzie wyłącznie elektrycznym. Projekt będzie realizowany w konsorcjum, w którym liderem projektu (partnerem wiodącym) jest wnioskodawca: M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, a członkami konsorcjum (partnerami) są: S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz Firma Usługowo-Handlowa D. M. . W ramach oceny spełnienia kryterium 6 – "Wnioskodawca i członkowie konsorcjum zapewniają finansowanie projektu" organ uznał, że żaden z trzech członków konsorcjum nie posiada środków na pokrycie wkładu własnego w ramach bieżącej działalności, ich bieżąca kondycja finansowa nie zapewnia płynności finansowej oraz możliwości sfinansowania podatku VAT przewidzianego w projekcie, zaś przedstawione zewnętrzne źródła finansowania projektu nie zostały uwiarygodnione. W przypadku M. Sp. z o.o. Sp. komandytowa (wnioskodawca) zaplanowane wydatki wynoszą 47.402.07,50 PLN ogółem, a wartość wydatków kwalifikowanych określono na 38.538.250,00 PLN. Wkład własny stanowi 26.001.760,00 PLN brutto, a założona dotacja 21.400.287,50 PLN. Wnioskodawca planuje sfinansowanie wkładu własnego ze środków pochodzących z pożyczki od podmiotu zewnętrznego. Wnioskodawca wypracował przychody na poziomie 3.577,5 tys. PLN w 2018 r. oraz 3.854,1 tys. PLN w 2019 r. W 2018 r. wypracowano zysk w wysokości 307,4 tys. PLN; w 2019 r. zysk wyniósł 361,5 tys. PLN. Wartość środków pieniężnych wykazana w bilansie za 2019 r. wyniosła 158,9 tys. PLN. W przypadku S. Sp. z o.o. (konsorcjant) zaplanowane wydatki wynoszą 32.383.344,06 PLN ogółem - wartość wydatków kwalifikowanych określono na poziomie 26.327.922,00 PLN. Wkład własny wynosi 14.213.798,66 PLN brutto. Założona dotacja wynosi 18.169.545,40 PLN. Wnioskodawca planuje sfinansowanie wkładu własnego ze środków pochodzących z pożyczki od dwóch podmiotów zewnętrznych. Konsorcjant wypracował przychody na poziomie 387,9 tys. PLN w 2018 r. oraz 451,3 tys. PLN za 11 m-cy 2019 r. W 2018 r. wypracowano stratę 11,1 tys. PLN, a za 11 m-cy 2019 r. zysk 82,4 tys. PLN. Wartość środków pieniężnych za 11 m-cy 2019 r. wyniosła 63,4 tys. PLN. W przypadku Firmy Usługowo-Handlowej D. M. (konsorcjant) zaplanowane wydatki wynoszą 31.836.564,88 PLN ogółem, a wartość wydatków kwalifikowanych określono na poziomie 26.181.956,00 PLN. Wkład własny wynosi 13.769.195,68 PLN brutto, a założona dotacja 18.067.369,20 PLN. Wnioskodawca planuje sfinansowanie wkładu własnego ze środków pochodzących z pożyczki od dwóch podmiotów zewnętrznych. Konsorcjant wypracował przychody na poziomie 2.944,4 tys. PLN w 2018 r. oraz 2.674,1 tys. PLN w 2019 r. W 2018 r. wypracowano zysk w wysokość 87,2 tys. PLN, zaś w 2019 r. zysk wyniósł 117,5 tys. PLN. Wartość środków pieniężnych za 2019 r. wyniosła 188,3 tys. PLN. Według organu analiza sytuacji finansowej członków konsorcjum potwierdza brak środków na pokrycie wkładu własnego w ramach bieżącej działalności, ale także na pokrycie finansowania nawet części podatku VAT.

Oceniając możliwości zapewnienia finansowania przez wskazanego pożyczkodawcę S. Sp. z o.o. PRAP podał, iż podmiot ten, działający jako broker innowacji, wyraża gotowość do udzielenia pomocy finansowej w formie pożyczki inwestycyjnej: wnioskodawcy w kwocie 21.910.000,00 PLN, konsorcjantowi S. Sp. z o.o. w kwocie 3.181.800,00 PLN i konsorcjantowi Firma Usługowo-Handlowa D. M. w kwocie 1.170.000,00 PLN. W wyniku analizy sprawozdania finansowego za 2018 r. organ stwierdził, iż na dzień 31.12.2018 r. pożyczkodawca nie wygenerował jakichkolwiek przychodów, zaś sprawozdanie za 2019 r. nie zostało przedstawione i nie jest wymagane, z uwagi na konieczność jego sporządzenia w świetle obowiązujących przepisów do 30.06.2020 r. Pożyczkodawca zaplanował pozyskanie środków na zadeklarowane pożyczki dla wnioskodawcy oraz konsorcjantów, w łącznej wysokości 26.261.800,00 PLN, od dwóch osób fizycznych. Na potwierdzenie tego przedstawiono umowy zawarte pomiędzy pożyczkodawcą a M. K. oraz D. F. W treści porozumienia wskazano, iż inwestor M. K. dysponuje środkami w wysokości 3 mln PLN a inwestor D. F. dysponuje nieruchomościami o wartości 977.334.000,00 PLN. Analizując przedstawione informacje i dokumenty PARP zwrócił uwagę na:

● treść paragrafu § 2 pkt. 3 Porozumienia (z D. F. ) w brzmieniu "...inwestor nie jest zobowiązany, lecz uprawniony do udostępnienia zadeklarowanego Kapitału na realizację konkretnej inwestycji. Kapitał w całości lub w części zostanie udostępniony na podstawie odrębnej umowy, w ramach inwestycji zaakceptowanej uprzednio przez Inwestora";

● wskazane w preambule Porozumienia nieruchomości gruntowe, określone jako "Kapitał Inwestora", w księgach wieczystych mają ujawnione wpisy w Dziale 4 z tytułu zaspokojenia roszczeń od osób fizycznych tytułem niespłaconych pożyczek potwierdzonych wyrokami sądów oraz wpisy hipoteki łącznej na zabezpieczenie zobowiązań wobec banku;

● wskazana przez wnioskodawcę możliwość zaciągnięcia przez inwestora kredytów na zabezpieczenie deklarowanej pożyczki, z uwagi na występującą praktykę bankową obarczona jest wysokim ryzykiem, gdyż banki nie są zainteresowane udzielaniem kredytów pod zabezpieczenie hipoteczne z ujawnionymi wyrokami sądowymi oraz roszczeniami innych podmiotów;

● pożyczkodawca na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie oraz na datę panelu ekspertów nie dysponuje środkami na zadeklarowaną pożyczkę w wymaganej wysokości - środki na tę pożyczkę będą pozyskane w przyszłości.

Oceniając możliwości zapewnienia finansowania przez pożyczkodawcę K. Sp. z o.o. organ ustalił, że pożyczkodawca ten wyraża gotowość do udzielenia pomocy finansowej w formie pożyczki inwestycyjnej: konsorcjantowi S. Sp. z o.o. w kwocie 10.980.000,00 PLN i konsorcjantowi Firma Usługowo-Handlowa D. M. w kwocie 10.800.000,00 PLN. Na potwierdzenie posiadania przez pożyczkodawcę środków na deklarowane pożyczki, w łącznej wysokości 21.780.000,00 PLN, załączono do dokumentacji aplikacyjnej sprawozdania finansowe za 2017 i 2018 r. Analiza tych sprawozdań wskazuje, iż suma bilansowa pożyczkodawcy wynosi 22.967.156,78 PLN. Strukturę aktywów pożyczkodawcy stanowią następujące najważniejsze pozycje: pożyczki długoterminowe (15,1 mln), udziały lub akcje (1,6 mln), pożyczki krótkoterminowe (6 mln) oraz środki pieniężne w wysokości 84 tys. PLN. Organ zwrócił uwagę, że wartość zadeklarowanych pożyczek dla dwóch konsorcjantów stanowi 94,8 % sumy aktywów pożyczkodawcy, co oznacza, iż prawie całość środków byłaby alokowana do dwóch podmiotów realizujących jeden projekt. Dodatkowo prawie 15,1 mln zł ze środków pożyczkodawcy, jest zaangażowane w pożyczki długoterminowe, tym samym nie jest w bezpośredniej jego dyspozycji. W konkluzji organ uznał, iż pożyczkodawca nie dysponuje środkami w wysokości niezbędnej do zapewnienia zewnętrznego finansowania w ramach projektu.

Spółka złożyła protest od negatywnej oceny projektu.

Rozstrzygnięciem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] PARP poinformował spółkę, że protest nie został uwzględniony. Organ wskazał, że do rozpatrzenia protestu w zakresie kryteriów, które uznano za niespełnione, zaangażowano eksperta zewnętrznego o sprofilowanych kwalifikacjach, który dotychczas nie uczestniczył w ocenie wniosku spółki. Argumenty przedstawione przez wnioskodawcę pozwoliły uznać za spełnione Kryterium 3 – "Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność projektu" oraz Kryterium nr 7 – "Przygotowanie do realizacji projektu". Jednakże wniosek o dofinansowanie nr [...] nie spełnił Kryterium 6 – "Wnioskodawca i członkowie konsorcjum zapewniają finansowanie projektu". Organ ustalił, że całkowite wydatki ogółem projektu wynoszą 111.621.956,44 zł, w tym wydatki kwalifikowalne wynoszą 91.048.128,00 zł. Montaż finansowy inwestycji skonstruowano w oparciu o wnioskowane dofinansowanie w kwocie 57.637.202,10 zł, pożyczki w łącznej wysokości 48.041.800,00 zł oraz środki własne o wartości 5.942.954,34 zł. Wkład własny wnioskodawcy i członków konsorcjum kształtuje się następująco: M. Sp. z o.o. Sp. komandytowa (wnioskodawca) – 26.001.760,00 zł, S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – 14.213.798,66 zł, Firma Usługowo-Handlowa D. M. – 13.769.195,68 zł. W wyniku analizy treści projektu, protestu oraz informacji przekazanych podczas panelu ekspertów PARP uznał, że wnioskodawca nie ma odpowiednich środków pieniężnych do sfinansowania całości wydatków w ramach projektu, które zamierza pokryć środkami własnymi oraz pochodzącymi z pożyczek. Organ wskazał, że strona przedłożyła kopie następujących dokumentów mających potwierdzić zapewnienie finansowania projektu przez: 1) M. Sp. z o.o. Sp. komandytowa (wnioskodawca): promesa pożyczki z 14.01.2020 r. wystawiona przez S. Sp. z o.o. na kwotę 21.910.000,00 PLN; 2) S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: promesa pożyczki z 14.01.2020 r. wystawiona przez S. Sp. z o.o. na kwotę 3.181.800,00 PLN oraz promesa pożyczki z 15.07.2019 r. wystawiona przez K. Sp. z o.o. na kwotę 10.980.000,00 PLN; 3) Firma Usługowo-Handlowa D. M. : promesa pożyczki z 14.01.2020 r. wystawiona przez S. Sp. z o.o. na kwotę 1.170.000,00 PLN oraz promesa pożyczki z 15.07.2019 r. wystawiona przez K. Sp. z o.o. na kwotę 10.800.000,00 PLN.

Oceniając możliwości zapewnienia finansowania przez pożyczkodawcę S. Sp. z o.o. organ wskazał, że ten pożyczkodawca, niebędący instytucją finansową, o kapitale własnym wynoszącym 5.000,00 zł, przedstawił sprawozdanie finansowe z którego nie wynika, iż dysponuje środkami finansowymi w kwocie wystarczającej do udzielenia pożyczek wnioskodawcy oraz konsorcjantom. Stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach pożyczkodawcy na 31.12.2018 r. wynosił 0,00 zł. Podmiot nie osiągał żadnych przychodów i nie generował kosztów - zysk na 31.12.2018 r. wynosił 0,00 zł. Jako dokumenty potwierdzające zapewnienie środków na udzielenie pożyczek przedstawiono:

1) umowę z 4.09.2019 r. zawartą pomiędzy pożyczkodawcą S. Sp. z o.o. a M. K. , jako inwestorem, w której inwestor oświadcza, iż dysponuje środkami finansowymi o wartości 3.000.000,00 PLN, co ma potwierdzać wydruk stanu środków z rachunku maklerskiego papierów wartościowych prowadzonego przez B. S.A., ze wskazaniem wartości rachunku 3.046.556,24 PLN; organ zwrócił uwagę, iż przedstawiony wydruk nie ma charakteru dokumentu bankowego gdyż nie został potwierdzony przez biuro maklerskie ani nie zawiera adnotacji, że został wygenerowany elektronicznie z systemu transakcyjnego i nie wymaga pieczęci ani podpisu tj., że został sporządzony na podstawie art. 7 ustawy Prawo bankowe; ponadto środki pieniężne w wysokości 3.000.000,00 PLN nie zapewniają finansowania całej kwoty pożyczek;

2) umowę z 19.01.2020 r. zawartą pomiędzy pożyczkodawcą S. Sp. z o.o. a D. F. , jako inwestorem, w której inwestor oświadcza, że dysponuje nieruchomościami o szacowanej łącznej wartości 977.334.000,00 PLN; ma to potwierdzać dokument - Aktualizacja opinii o wartości części kompleksu nieruchomości gruntowych, będących własnością inwestora; zdaniem organu dokument ten nie potwierdza jednoznacznie faktu dysponowania środkami finansowymi, gdyż wskazuje na majątek trwały i opiera się wyłącznie na założeniu pozyskania środków pieniężnych w formie kredytu, którego zabezpieczeniem będzie hipoteka na nieruchomościach; inwestor nie przedstawił dokumentu, który potwierdziłby fakt uzyskania takiego kredytu; aktualizacja opinii o wartości części kompleksu nieruchomości gruntowych nie stanowi zapewnienia dysponowania środkami pieniężnymi na udzielenie finansowania zwrotnego za pośrednictwem pożyczkodawcy; przy ocenie zdolności do udzielenia finansowania zwrotnego brane są pod uwagę dokumenty jednoznacznie potwierdzające stan posiadanych środków finansowych. Konkludując PARP stwierdził, że SMB lnvest Sp. z o.o. nie dysponuje potencjałem finansowym zapewniającym możliwość udzielenia pożyczek we wskazanych wysokościach. Pożyczkodawca nie posiada żadnej kondycji finansowej, zatem nie jest zdolny udzielić pożyczek, a pozostałe dokumenty w postaci umów pożyczkodawcy z inwestorami nie potwierdziły dysponowania odpowiednimi środkami finansowymi, które za pośrednictwem pożyczkodawcy miałyby zostać przekazane podmiotom realizującym projekt.

Oceniając możliwości zapewnienia finansowania przez pożyczkodawcę Krajowy Fundusz Pożyczkowy Sp. z o.o. organ wskazał, że ten pożyczkodawca, niebędący instytucją finansową, o kapitale podstawowym 5.000,00 zł, przedstawił sprawozdanie finansowe, z którego nie wynika, iż dysponuje środkami finansowymi w kwocie wystarczającej do udzielenia pożyczek konsorcjantom. Stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach pożyczkodawcy na dzień 31.12.2018 r. wynosił 84.331,90 zł, a rok 2017 zamknął wartością 181.262,31 zł. Podmiot ten osiągnął zyski za 2018 r. w kwocie 134.871,45 zł a za 2017 r. w kwocie 152.409,27 zł.

Konkludując PAPR uznał, że K. Sp. z o.o. nie ma potencjału finansowego zapewniającego możliwość udzielenia pożyczek w deklarowanych wysokościach, a z przedłożonego sprawozdania wynika, że nie dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi.

Organ wyjaśnił, że w ocenie potencjału finansowego brana jest pod uwagę również kondycja finansowa wnioskodawcy i konsorcjantów, zatem przedstawienie dokumentów potwierdzających finansowanie projektu nie stanowi wyłącznej przesłanki do oceny potencjału finansowego. Kwestia zdolności do sfinansowania projektu została oceniona w oparciu o analizę kondycji finansowej wnioskodawcy oraz konsorcjantów, na podstawie załączonych sprawozdań oraz tabel finansowych. Ze sprawozdań oraz tabel finansowych wnioskodawcy wynika, iż przedsiębiorca osiągał zyski odpowiednio: za rok 2019: 456,4 tys. zł, w roku 2018: 307,4 tys. zł. Wartość pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach", na koniec okresu n-1 wynosiła 452 tys. zł, a okres n-2 zamknęła wartością 231,7 tys. zł. Zdaniem PARP kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczająca do sfinansowania objętej wnioskiem inwestycji środkami własnymi, w tym na pokrycie wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji z uwzględnieniem możliwości otrzymania zaliczki. Dane zawarte w tabelach finansowych nie potwierdzają faktu dysponowania środkami pieniężnymi na sfinansowanie wydatków projektu o wartości ogółem 47.402.047,50 zł, z zachowaniem płynności (stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w latach bazowych i okresie bieżącym wynosił maksymalnie 452 tys. zł). Według organu suma bilansowa oraz osiągane w okresie historycznym zyski są niewspółmierne do wartości planowanego przedsięwzięcia. Ze sprawozdań oraz tabel finansowych konsorcjanta nr 2 wynika, iż przedsiębiorca za rok 2019 osiągnął zysk w wysokości 81,3 tys. zł, natomiast rok 2018 zakończył stratą w wysokości 11,4 tys. zł. Wartość pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach", na koniec okresu n-1 wynosiła 66,3 tys. zł, a okres n-2 zamknęła wartością 63,4 tys. zł. Wskaźnik ogólnego zadłużenia za ostatni rok obrotowy tj. 2019 r. wynosi 0,86, co wskazuje na znaczny poziom zadłużenia przedsiębiorstwa i nadmierne ryzyko finansowe. W ocenie organu kondycja finansowa konsorcjanta nr 2 nie jest wystarczająca do sfinansowania planowanej inwestycji środkami własnymi, w tym nie zapewnia pokrycia wydatków kwalifikowalnych, objętych dofinansowaniem, do czasu uzyskania refundacji, z uwzględnieniem możliwości otrzymania zaliczki. Dane zawarte w tabelach finansowych nie potwierdzają dysponowania środkami pieniężnym na sfinansowanie wydatków projektu o wartości ogółem 32 383 344,06 zł z zachowaniem płynności (stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w latach bazowych i okresie bieżącym wynosił maksymalnie 66,3 tys. zł). Zdaniem oceniającego suma bilansowa oraz osiągane w okresie historycznym zyski są niewspółmierne do wartości planowanego przedsięwzięcia. Ze sprawozdań oraz tabel finansowych konsorcjanta nr 3 wynika, iż przedsiębiorca osiągnął zyski: za rok 2019: 117,5 tys. zł i za rok 2018: 87,2 tys. zł. Wartość pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach", na koniec okresu n-1 wynosiła 188,3 tys. zł, a okres n-2 zamknęła wartością 255 tys. zł. Wskaźnik ogólnego zadłużenia za ostatni rok obrotowy tj. 2019 r. wynosi 1,05, co wskazuje na znaczny poziom zadłużenia przedsiębiorstwa i nadmierne ryzyko finansowe. Ujemny kapitał własny w roku 2018 i 2019 wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności i może doprowadzić do niewypłacalności podmiotu. Zdaniem organu kondycja finansowa konsorcjanta nr 3 nie jest wystarczająca do sfinansowania inwestycji środkami własnymi - w tym na pokrycie wydatków kwalifikowalnych, objętych dofinansowaniem, do czasu uzyskania refundacji, z uwzględnieniem możliwości otrzymania zaliczki. Dane zawarte w tabelach finansowych nie potwierdzają dysponowania środkami pieniężnymi na sfinansowanie wydatków projektu o wartości ogółem 31.836.564,88 zł z zachowaniem płynności (stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w latach bazowych i okresie bieżącym wynosił maksymalnie 255 tys. zł, podmiot posiada ujemny kapitał własny). Zdaniem organu suma bilansowa oraz osiągane w okresie historycznym zyski są niewspółmierne do wartości planowanego przedsięwzięcia.

PARP wyjaśnił, że aby projekt mógł zostać uznany za wykonalny finansowo, wnioskodawca oraz konsorcjanci muszą dysponować środkami finansowymi oraz posiadać kondycję finansową wystarczającą na jego realizację, na zapewnienie jego płynności finansowej, w tym na pokrycie przypisanych wydatków kwalifikowalnych, objętych dofinansowaniem, do czasu uzyskania refundacji z uwzględnieniem ewentualnej zaliczki. Wykonalność finansowa projektu oceniana jest przez pryzmat kondycji finansowej wynikającej z danych za ostatnie lata obrotowe oraz wiarygodnych dokumentów potwierdzających zapewnienie finansowania zewnętrznego bądź potwierdzających posiadanie środków własnych. Projekcja przewidywanych danych finansowych zawarta w tabelach od roku n+1 opiera się wyłącznie na danych prognostycznych, które cechuje niski stopień wiarygodności i wysoki stopień ryzyka. Gotowość sfinansowania inwestycji oceniana jest w oparciu o stan faktyczny finansów wnioskodawcy. Skoro dokumentacja konkursowa nie precyzuje na jaką kwotę wnioskodawca oraz konsorcjanci powinni wykazać środki finansowe, to oznacza, że muszą oni w taki sposób udokumentować swoją sytuację finansową, by oceniający mogli uznać, że mają oni środki na realizację projektu w przypadającej im części, czyli chodzi o całkowitą wartość przypisanych wydatków do poniesienia. Nie jest możliwe wskazanie konkretnej kwoty, gdyż sytuacja każdego z wnioskodawców i konsorcjantów jest inna. Oceniając potencjał finansowy firmy oceniający bierze pod uwagę wszystkie wymienione w definicji kryterium czynniki i na ich podstawie ustala, czy wnioskodawca spełnia kryterium. Dokonując oceny tego kryterium nie można pominąć faktu, że to na wnioskodawcy, zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie, ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju oraz dokumentacją konkursową, i na nim spoczywa obowiązek starannego oraz odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Brak pełnej informacji o zdolności do sfinansowania projektu, bądź też podanie jej w sposób niejednoznaczny, niesie dla wnioskodawcy ryzyko negatywnej oceny kryterium. Wnioskodawca nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na ekspertów oceniających i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji lub też przedstawia te informacje w sposób niewiarygodny, to należy ocenić to kryterium jako niespełnione. Organ pokreślił, że zgodnie z Regulaminem Konkursu § 8 pkt 4 eksperci mają możliwość, a nie obowiązek wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, dlatego brak takiego wezwania nie narusza prawa wnioskodawcy.

Spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie PARP z [...] sierpnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, (Dz.U. z 2020 r., poz. 818), dalej: "u.z.r.p." lub "ustawa wdrożeniowa", polegające na przeprowadzeniu wyboru wniosków na dofinansowanie w ramach konkursu nr 5 w sposób nierzetelny oraz mało przejrzysty;

2) naruszenie art. 37 ust. 5 u.z.r.p., polegające na wymaganiu od wnioskodawcy informacji oraz dokumentów, które nie są niezbędne do oceny spełnienia kryteriów wyboru projektu;

3) naruszenie art. 41 ust. 1 u.z.r.p., polegające na przeprowadzeniu konkursu niezgodnie z zapisami określonego przez PARP regulaminu, szczególnie w zakresie określenia kryteriów wyboru projektu oraz określenia ich znaczenia;

4) uchybienie zapisom regulaminu konkursu nr 5 w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP;

5) błędną interpretację zapisów regulaminu konkursu nr 5 w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP;

6) dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie nr [...] niezgodnie z zapisami regulaminu konkursu;

7) nieuwzględnienie przy ocenie wniosku o dofinansowanie nr [...] oświadczeń wnioskodawcy składanych podczas panelu ekspertów;

8) oparcie końcowej, negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie nr [...] , na rozbieżnych, sprzecznych zarówno ze sobą nawzajem jak i z treścią regulaminu, opiniach ekspertów.

Spółka wniosła o stwierdzenie, iż ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PAPR oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 1431 ze zm.) – dalej powoływanej także jako ustawa wdrożeniowa. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny wyłącznie legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, bowiem w przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi tylko w dwóch sytuacjach - w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium naruszenia prawa, ustawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych, wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.), wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Tę praktykę należy zastosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej. Zatem prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu. Właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), a ocena wniosków o dofinansowanie dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zawarte w regulaminie konkursu na podstawie informacji zawartych we wniosku do dofinansowanie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ramy kontroli sądu administracyjnego, w zakresie poprawności oceny projektu, są ograniczone do zbadania czy ocena ta została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.

Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej nakłada na właściwą instytucję, przeprowadzającą wybór projektów do dofinansowania, obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy, ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Regulamin konkursu (por. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej) - który ma charakter wiążący zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym jego regulacjom postępowaniu konkursowym - między innymi powinien określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie odpowiadające celowi danego postępowania konkursowego. Ma to tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady (por. np. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17; 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; 11 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2303/18; 10 października 2018 r., sygn. akt I GSK 2719/18).

Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia ocenia spełnienie przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez wnioskodawcę.

Zarzut naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru bądź braku należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. W rozpoznawanej sprawie analiza oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu, w oparciu o unormowania ustawy wdrożeniowej oraz postanowienia regulaminu konkursu, prowadzi do wniosku, że w badanym postępowaniu konkursowym nie doszło do uchybień, a potwierdzeniem tego jest wynik szczegółowej i rzeczowej oceny wniosku o dofinansowanie dokonanej przez ekspertów (dwustopniowo).

Zasady konkursu, w ramach którego skarżący złożył wniosek o dofinansowanie, zostały opublikowane w formie dokumentacji konkursowej i były dostępne dla wszystkich zainteresowanych. Czynnikiem, który w rozpoznawanej sprawie zdecydował o negatywnej ocenie projektu strony skarżącej, był brak spełnienia przez projekt kryterium zapewnienia zdolności sfinansowania projektu w części obciążającej wnioskodawcę i członków konsorcjum. W opisie kryteriów wyboru projektu, zawartym w dokumencie stanowiącym załącznik do regulaminu konkursu, w zakresie oceny zaskarżonego kryterium nr 6 wymogi zostały sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Wskazano w nich, że "Ocenie podlega, czy wnioskodawca oraz członkowie konsorcjum (o ile występują) posiadają odpowiednie środki finansowe do sfinansowania swojej części wydatków w ramach projektu. Wnioskodawca oraz członkowie konsorcjum (o ile występują) muszą dysponować środkami finansowymi wystarczającymi na realizację projektu, na zapewnienie jego płynności finansowej, z uwzględnieniem dofinansowania. Ocena zostanie dokonana na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej, w tym w tabelach finansowych oraz (o ile dotyczy) w sprawozdaniach finansowych (co najmniej rachunek zysków i strat oraz bilans) za ostatnie trzy lata obrotowe (...). W przypadku finansowania projektu również z innych niż dotacja zewnętrznych źródeł (np. kredyt, pożyczka) ocenie podlega wiarygodność/realność pozyskania takich zewnętrznych źródeł finansowania, w tym wiarygodność osób/podmiotów potwierdzających zapewnienie finansowania. (...) W przypadku finansowania projektu pożyczką możliwość udzielenia pożyczki musi być uwiarygodniona dokumentem potwierdzającym wolę pożyczkodawcy udzielenia pożyczki na realizację projektu oraz przedłożonymi dokumentami finansowymi pożyczkodawcy (sprawozdaniami finansowymi lub w przypadku osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej PIT lub wyciągiem z konta bankowego). Ocena zostanie dokonana na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej oraz dołączonych kopii dokumentów potwierdzających zapewnienie finansowania. Dopuszcza się jednokrotne uzupełnienie lub poprawienie wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej spełnienia niniejszego kryterium w trybie określonym w regulaminie konkursu."

W kwestionowanym przez skarżącego rozstrzygnięciu organ odwołuje się do konkretnych uregulowań zawartych opisie kryteriów wyboru projektów i nie wychodzi poza wymogi określone w tym dokumencie. W szczególności ocena spełnienia kryterium zapewnienia przez wnioskodawcę i członków konsorcjum finansowana projektu została przeprowadzona w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, które zostały określone w kryteriach wyboru projektów (sprawozdania finansowe i tabele finansowe dotyczące wnioskodawcy, członków konsorcjum oraz podmiotów, które miały zapewnić finansowanie zewnętrzne, jak również promesy pożyczkowe i inne dodatkowe dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę, mające uwiarygodnić realność pozyskania deklarowanych pożyczek). Samo przedstawienie przez wnioskodawcę tych dokumentów nie może być uznane za spełnienie wymogów konkursu, gdyż organ w ramach oceny spełnienia analizowanego kryterium był obowiązany do oceny merytorycznej, a mianowicie zbadania zdolności sfinansowania projektu zarówno przez wnioskodawcę i członków konsorcjum jak też wiarygodności podmiotów deklarujących zapewnienie finansowania zewnętrznego. Wniosek o dofinansowanie oceniany był dwustopniowo przez niezależnych ekspertów, którzy w swoich ocenach, przyjętych jako podstawa do rozstrzygnięcia, wyjaśnili w sposób przekonujący weryfikację analizowanego kryterium wyboru. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu jest szczegółowe i rzeczowe. Odnosi się ono wyczerpująco do wszystkich zarzutów sformułowanych w proteście i drobiazgowo je analizuje. Ocenie tej nie sposób zarzucić dowolności, czy też braku oparcia w obowiązujących regulacjach. Zakres kompetencji sądu przy rozpoznawaniu skargi w przypadku nieuwzględnienia protestu nie obejmuje natomiast badania merytorycznej strony (fachowości) ocen ekspertów. Sąd administracyjny nie ma też wiadomości specjalnych, niezbędnych do merytorycznej oceny projektu i weryfikacji fachowości ocen ekspertów, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne przeprowadzanie dowodu z sądowej opinii biegłego. Eksperci dokonujący oceny projektu w trybie uregulowanym w ustawie wdrożeniowej mają wiadomości specjalne z dziedzin istotnych dla oceny przedłożonych wniosków o dofinansowanie. Pełnią oni rolę podobną do biegłych powoływanych w postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi. Jak już wskazano we wstępie, kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach programów operacyjnych ogranicza się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Zatem skoro skarżący prowadzi polemikę z oceną ekspertów, to powyższego nie można rozpatrywać w kontekście naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, o którym mowa w art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej.

Reasumując, sąd uznaje, że ocena wniosku skarżącego była rzetelna, obiektywna i formalnie poprawna. Nie była ona sprzeczna z wymaganiami zawartymi w dokumentacji konkursowej, ani też nie wykraczała poza te wymagania. Oceny eksperckie odnoszące się do wniosku skarżącego w sposób jednoznaczny wskazywały, że projekt nie spełniał kryteriów merytorycznych w zakresie zapewnienia finansowania. Oceny tej dokonano w sposób przejrzysty i wnikliwy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji.