Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 133/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2020 r. A. S. (dalej skarżąca, strona, wnioskodawczyni) złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką H. S. W załączeniu do wniosku strona na podstawie art. 23 ust.4 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych przedłożyła:

-świadectwo pracy w PLL LOT, zawierające informację o rozwiązaniu umowy o pracę w dniu 30 września 2020 r.,

-oświadczenie złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej, że jej ojciec nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności,

-zaświadczenie z ZUS Oddział w W., że nie pobiera żadnych świadczeń emerytalno- rentownych,

-Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] nr [...] z którego wynika, że matka skarżącej ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności od 1 grudnia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza L. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (dalej organ I instancji) odmówiono przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, od której ustawodawca uzależnił udzielenie świadczenia, ponieważ ustalony stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - tj. matki skarżącej powstał w 56. roku życia (a nie, jak wymaga przepis ustawy do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia). Ponadto organ wskazał, że małżonek osoby wymagającej opieki (matki skarżącej) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem nie ma podstaw do przyznania świadczenia córce, czyli wnioskodawczyni. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako u.ś.r.) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skarżąca w ustawowym terminie złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Strona kwestionując wydane rozstrzygnięcie podkreśliła, że po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. poz. 1443) nie powinno się stosować przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w jego pełnym dotychczasowym brzemieniu i przepis ten nie powinien być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto wskazała, że jej ojciec, a mąż matki, mimo braku stosownego orzeczenia nie jest w stanie opiekować się matką, sam stara się o uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na swój wiek (ma 81 lat i jest beneficjentem dodatku pielęgnacyjnego) oraz problemy ze zdrowiem: znaczny ubytek słuchu, problemy z kręgosłupem, pamięcią, ojciec nie może spełniać roli opiekuna osoby niepełnosprawnej. Wnioskodawczyni szczegółowo opisała sytuację rodziców i proces dochodzenia do podjęcia decyzji o rezygnacji z zatrudnienia oraz zakres obecnie sprawowanej przez nią opieki. Końcowo przywołała poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, wedle których regulacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumiana celowościowo umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej organ II instancji, organ odwoławczy,) zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. We wstępnych motywach swojego rozstrzygnięcia organ II instancji, powołując się na dokumentację zgromadzoną w sprawie oraz ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 listopada 2020 r. w miejscu zamieszkania osoby uprawnionej wskazał, że niepełnosprawna matka skarżącej ma 70 lat i mieszka z 81 letnim mężem. Z wywiadu wynika, że matka choruje na postępujące stwardnienie rozsiane, zaburzenia snu, nadciśnienie tętnicze i nietrzymanie moczu. Porusza się przy pomocy drugiej osoby, korzystając z chodzika. Musi być stale kontrolowana, bowiem często zasypia nawet nieświadomie, przewraca się, z powodu bólu całego organizmu przyjmuje leki pod ścisłą kontrolą córki. Ojciec choruje na miażdżycę, zaburzenia pamięci i bóle kręgosłupa. Jest zdezorientowany, zapomina o wykonywanych wcześniej czynnościach, nie potrafi załatwić żadnych spraw. Stara się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, po przywołaniu treści art. 17 ust. 1 -6 u.ś.r., określającego m. in. katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i przesłanki negatywne przyznania owego świadczenia organ odwoławczy wskazał, że matka skarżącej ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, który powstał w 2017r., tj. w 56. roku jej życia, a nie - jak pierwotnie wymagała tego ustawa - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże istotną dla sprawy okolicznością jest to, że z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Tym samym, tak jak podnosi strona w odwołaniu wobec utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma obecnie możliwości odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie z tego powodu, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Poza wskazaną okolicznością organ zauważył jednak, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust.5 pkt 2 lit a, wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium w tym względzie wskazało, że podziela pogląd wyrażony w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wedle którego wykładania językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r. pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ administracji, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. W opinii organu odwoławczego ograniczenie ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na fakt, że realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych polegających na sprawowaniu opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem (tak wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 2462/19, LEX nr 2798595). W takiej sytuacji - zdaniem Kolegium – dopiero uzyskanie przez ojca skarżącej orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym będzie stanowiło przesłankę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną decyzję organu II instancji skarżąca, zarzucając naruszenie art. 17 ust.1 u.ś.r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona ponownie przywołując okoliczności i argumentację zawartą w odwołaniu podkreśliła, że stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji powoduje wykluczenie społeczne jej rodziców, narażenie na cierpienie i niebezpieczeństwa z powodu braku opieki, a samą skarżącą pozostawia bez środków do życia .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., w sprawie I OSK 1403/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o które wnioskowała skarżąca, przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanka wyłączająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określona została m. in. w ustępie 5 pkt 2 lit. a ww. artykułu, określającym że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stan faktyczny badanej sprawy ustalony w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego jest niesporny. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i w konsekwencji do oceny, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce (skarżąca) osoby wymagającej opieki w związku z faktycznie sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką w sytuacji, gdy wymagająca opieki matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy przyjął, że skoro na małżonku ciąży obowiązek alimentacyjny, a świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to tym samym nie było podstaw do przyznania tego świadczenia skarżącej, bowiem właśnie wymagająca opieki matka pozostaje w związku małżeńskim, a mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niewątpliwie z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wprost wynika, że w sytuacji gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało wnioskodawcy. Regulacja ta jest konsekwencją tego, że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się szczególna relacja i więź prawna między małżonkami, która wiąże się nie tylko z uprawnieniami, ale również obowiązkami małżonków, w tym z obowiązkiem wzajemnego wsparcia i pomocy (obowiązek alimentacyjny), wyprzedzającym obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23, art. 27, art. 60, art. 130), z którymi koresponduje art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Pozostawanie więc w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19-dostępny j.w.).

Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienia przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku, stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym.

Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych dotyczących stanu zdrowia i sprawności małżonka, wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy. Kryterium, które ustawodawca wskazał bezpośrednio w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., jako świadczące o braku możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka, jest legitymowanie się właśnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy orzeczenie to stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia współmałżonka, które jest wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiada ani Sąd, ani organy orzekające w sprawie przyznania omawianego świadczenia.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie ma natomiast jednoznacznych dowodów potwierdzających bezwzględny brak możliwości sprawowania przez niego choćby pośredniej opieki nad małżonką. Za takie jednoznaczne dowody, nie może być bowiem w opinii Sądu uznane, złożone przez wnioskodawczynię wraz z odwołaniem zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 21 października 2020 r. które potwierdza rozpoznanie chorób o których wspominała skarżąca na etapie odwołania. W istocie realizacja obowiązku alimentacyjnego, tak jak podniósł to organ odwoławczy, może poza formą świadczeń osobistych mieć wymiar finansowy, a więc sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Tylko w sytuacji, gdy nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych, niezależnych od woli współmałżonka, wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności niż małżonek. Nie można więc, w świetle powyższego, uznać za prawidłowe twierdzenia skarżącej, że zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. norma prawna została wyłożona przez organ odwoławczy w sposób niewłaściwy. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi.

Niewątpliwie, za prawidłowością stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji przemawia w szczególności wykładnia językowa tego przepisu. Zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie jest akceptowana zasada pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala absolutnego porządku preferencji, to jednak dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni. W szczególności nie ma potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności znaczenie interpretowanej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., sygn. akt I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7). Innymi słowy, odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, należy oprzeć się na wykładni językowej (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III CZP 37/04, OSNC 2005, nr 3, poz. 42; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt V CK 21/04, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 137 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I KZP 18/05, OSNKW 2005, nr 9, poz. 74).

Zatem co do zasady uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych "otwiera się" dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, a więc kiedy nie jest możliwe wypełnianie przez niego we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego. W tych okolicznościach uznać należy, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., uniemożliwiająca skarżącej, jako krewnej zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności po małżonku, przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu nie było dostatecznych podstaw do odstąpienia od wprost wynikających z treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dyrektyw wykładni językowej, a ich zastosowanie do okoliczności sprawy nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, ani też nie świadczy o niezapewnieniu rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych i pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji.

Końcowo zauważyć należy, że z powołanych przez stronę na etapie odwołania jak i skargi podglądów wynika, że jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek, mimo że formalnie nie posiadał orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie był zdolny tej opieki wykonywać ze względu na swój stan zdrowia, wiek jaki i sytuację materialną, zasadne jest zastosowanie wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w związku ze sprawowaniem opieki, nawet jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie skarżąca takich obiektywnych okoliczności nie wykazała.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd orzekł o jej oddaleniu w całości.