Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 139/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Teresa Randak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

UZASANIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Dyrektor Oddziału B. (dalej – ZUS, organ) decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 963 - dalej u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku P. K. (dalej – skarżący, zobowiązany) o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu odsetek od należności z tytułu składek:

– na ubezpieczenie społeczne - za okres: 03/2002 -11/2003, 05/2004 z tytułu odsetek liczonych na dzień 21 stycznia 2015 r. w łącznej kwocie 98.072 zł;

– na ubezpieczenie zdrowotne - za okres: część należności 07/2002, 08/2002-11/2003, 05/2004 z tytułu odsetek liczonych na dzień 21 stycznia 2015 r. w łącznej kwocie 14.947 zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od powyższych składek, ponieważ:

1. nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. uzasadniających uznanie, iż zobowiązania z tytułu składek, które skarżący posiada, są całkowicie nieściągalne - co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia;

2. skarżący nie wykazał, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny.

Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dodatkowe dokumenty.

Rozpoznając ponownie sprawę, ZUS stwierdził, że w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s., z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy ZUS stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 3, ponieważ działalność gospodarcza nie jest już przez skarżącego prowadzona, jednak jak dotąd nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Nie wystąpiła przesłanka z pkt 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Tym bardziej, że skarżący posiada składnik majątkowy w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.750 zł brutto miesięcznie, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Przesłanki wymienione w pkt 1, 2, 4 i 4a nie wystąpiły z przyczyn oczywistych.

ZUS wskazał także, że zgodnie z regulacją z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365).

Organ drugiej instancji poddał analizie sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, stwierdzając, że obecnie ma on 47 lat, działalność gospodarcza nie jest już przez niego prowadzona, wraz żoną oraz dwójką dzieci prowadzi 4-osobowe gospodarstwo domowe. Gospodarstwo domowe skarżącego uzyskuje miesięczny dochód z tytułu jego wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.750 zł brutto, tj. ok. 1.286 zł netto oraz wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości 1.750 zł brutto, tj. ok. 1.286 zł netto. Natomiast miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą 570 zł. Dochód dyspozycyjny gospodarstwa domowego wynosi 2.002 zł. Skarżący oświadczył ponadto, iż nie posiada już majątku w postaci nieruchomości, ponieważ w dniu [...] r. w Sądzie [...] w C. odbyła się licytacja nieruchomości przeprowadzona przez komornika sądowego. Licytacja okazała się skuteczna wobec czego wraz z żoną został wykreślony z działu II księgi wieczystej.

Reasumując, ZUS uznał, iż skarżący nie spełnił przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu wykonawczym, aby można było wydać pozytywną decyzję o umorzeniu odsetek z tytułu składek.

W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik w sprawie, a mianowicie:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienie, czy nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek;

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której ze względu na błędne ustalenia stanu faktycznego organ drugiej instancji winien wydać decyzję uchylającą i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Stawiając powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Sąd po rozpatrzeniu wniesionej przez pełnomocnika zobowiązanego skargi wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 983/15 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach wydanego orzeczenia wskazano, że ZUS nie wyjaśnił, czy zaległości z tytułu składek uległy przedawnieniu, czy też nie. Zdaniem Sądu, niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącego z tytułu odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Pismem z dnia 12 maja 2016 r. ZUS Oddział w C. poinformował pełnomocnika skarżącego, iż w związku ze zmianą właściwości rzeczowej, akta sprawy wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały przekazane do ZUS Oddział B.

Następnie decyzją z dnia [...] r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia odsetek od zaległych składek. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w uchylonej przez Sąd decyzji z dnia [...] r. Dodatkowo wyjaśnił, że w decyzji z dnia [...] r. nr [...] określono, jakie zaległości z tytułu nieopłaconych składek uległy przedawnieniu, a w konsekwencji w jakim zakresie wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowy. W rozstrzygnięciu tym wskazano, iż dotyczy to składek na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2002 oraz części należności za 07/2002.

W skardze z dnia [...] r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik zobowiązanego zarzucił decyzji z dnia [...] r. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik w sprawie, a mianowicie:

– art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienie, czy nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek;

– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której ze względu na błędne ustalenia stanu faktycznego organ II instancji winien wydać decyzję uchylającą i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

– art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wytycznych umieszczonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 983/15, efektem czego nie ustalono co jest przedmiotem sprawy.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zobowiązanego przedstawił przebieg sprawy oraz wskazał na obowiązek organu do zebrania pełnego materiału dowodowego. Następnie skoncentrowano się na wskazaniu uchybień organu dotyczących niewyjaśnienia zagadnienia związanego z przedawnieniem należności skarżącego z tytułu składek. Autor skargi podniósł, że do prawidłowej oceny upływu czasu skutkującym przedawnieniem należności z tytułu składek koniecznym jest zastosowanie art. 11 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 2332, poz. 1378), na mocy którego okres przedawnienia należności z tytułu składek został skrócony z 10 do 5 lat. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z art. 27 tej ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1), z zastrzeżeniem, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2).

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu [...] r. zostały wystawione tytuły wykonawcze nr [...] oraz nr [...]. Organ rentowy, jak zauważył pełnomocnik skarżącego, był przeświadczony, że na ich podstawie dokonał zabezpieczenia majątku zobowiązanego poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej zwykłej, która została wpisana do działu IV księgi wieczystej. Tymczasem nieruchomość ta została zbyta w dniu [...] r. w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. W zaskarżonej decyzji brak jest natomiast informacji, czy od dnia wystawienia owych tytułów wykonawczych podejmowane były jakiekolwiek czynności egzekucyjne, ewentualnie czy doszło do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec tych faktów przedawnienie należności z tytułu składek mogło nastąpić w 2015 r.

W skardze zwrócono uwagę również na fakt, że z części E poz. 6 tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] wynika, że od należności pieniężnych wymienionych w tych dokumentach nie pobiera się odsetek. Powyższe może stawiać pod znakiem zapytania zasadność prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie umorzenia należności z tytułu odsetek od zaległych składek.

Niewyjaśnienie okoliczności związanych z przedawnieniem należności z tytułu składek, do czego zobligowany został organ wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stanowi również o zasadności zarzutu o naruszeniu art. 153 p.p.s.a.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 240/06). Okoliczności te w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zaakcentowania wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II FSK 209/07).

W konsekwencji skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podobnie jak rozstrzygający w sprawie organ, związany jest ocenami i wskazaniami wyrażonymi przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 983/15.

W orzeczeniu tym Sąd zobligował ZUS do wyjaśnienia kwestii przedawnienia składek należnych od skarżącego. Tymczasem, jak słusznie podnosi pełnomocnik skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zagadnienia tego odnosi się jedno zdanie wskazujące, że przedawnieniu uległy jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne wskazane w decyzji nr [...]. Organ dodaje również, że w pozostałej części zaległość objęta jest aktywnym postępowaniem egzekucyjnym, a tym samym nie uległa ona przedawnieniu. Przedmiotowej wątpliwości nie wyjaśnia również wspomniana decyzja ZUS z dnia [...] r. nr [...], w której stwierdza się jedynie, iż przedawnieniu uległy składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2002 r. oraz za część lipca 2002 r. Wobec powyższego zasadne jest twierdzenie, że ZUS nie zastosował się do wskazań Sądu wyrażonych w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 983/15. Z tego też względu w dalszej części koniecznym jest powtórzenie argumentacji i wskazań co do dalszego postępowania, przedstawionych w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r.

Zatem oceniając legalność zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego przepisu - w pkt od 1 do 6 albo, gdy zachodzą inne szczególne względy wskazane w rozporządzeniu wykonawczym.

Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s.: "Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy:

1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Trzeba jednak podkreślić, że decyzje w sprawach tego rodzaju mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania. W realiach rozpoznawanej sprawy obowiązkiem ZUS było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy istnieją należności składkowe zwłaszcza, że w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o umorzenie odsetek, które mają charakter akcesoryjny w stosunku do zaległych składek. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105 § 3 k.p.a) trzeba bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) należności składkowych. Dopiero po prawidłowym ustaleniu okresu, którego dotyczą należności składkowe oraz ich wysokości możliwe jest wydanie przez organ prawidłowej decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, na podstawie art. 28 u.s.u.s.

Do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. stosuje się przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Zatem do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosować należy nie tylko nowy (wydłużony) termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.

W rozpatrywanej sprawie zaległości skarżącego na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dotyczą okresu 03/2002 – 11/2003, 05/2004. Stąd też istotne dla wyniku sprawy było ustalenie, czy i kiedy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.

W zaskarżonej decyzji, jak wskazano wcześniej, zagadnienie to nie zostało wystarczająco wyjaśnione. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał możliwości weryfikacji, czy w badanej sprawie nastąpił upływ czasu skutkujący przedawnieniem.

Zdaniem Sądu, niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącego z tytułu odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Naruszenia te, w ocenie Sądu, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozstrzygając sprawę, powinien przede wszystkim wyjaśnić i wykazać w decyzji to, czy i w jakim zakresie zaległe należności uległy przedawnieniu, czy też nie, a w konsekwencji co w istocie jest przedmiotem sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 497 zł, na które składają się: opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, określone § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz.1804 z późn. zm.).