Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 425/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art. 17
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla opiekuna I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej A. N. kwotę 40 zł /słownie: czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia 12 czerwca 2014 r. A. N. zwróciła się do Burmistrza [...] o przyznanie zasiłku dla opiekuna z tytułu sprawowanej opieki nad babką A. S.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], Burmistrz [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia uznając, że nie spełnia ona przesłanek określonych w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekuna (Dz. U. poz. 567). Wprawdzie osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i do dnia 30 czerwca 2013 r. wnioskodawczyni pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej nad babką opieki, jednak decyzja przyznająca jej świadczenie pielęgnacyjne z dnia [...] stycznia 2013 r. nie wygasła z mocy prawa, lecz na skutek upływu czasu, na jaki została wydana. Świadczenie to przyznano bowiem na okres od 1 grudnia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r.

W odwołaniu A. N. podała, że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad babką, natomiast stanowisko organu o przyczynie wygaśnięcia decyzji, na mocy której pobierała świadczenie pielęgnacyjne, jest dla niej niesprawiedliwe. Gdyby bowiem ta decyzja została wydana dwa tygodnie wcześniej, tj. do końca 2012 r., to uzyskałaby prawo do tego świadczenia na stałe, a nie na czas określony. Wiązało się to jednak ze zbyt późnym uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: SKO lub Kolegium), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia organu I instancji. W uzasadnieniu podkreśliło, że zasiłek dla opiekuna przysługuje osobom, które pobierały świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji, które wygasły z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) i które spełniały warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Tymczasem decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. na skutek upływu czasu, na jaki ją wydano, a nie z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. N. podtrzymała argumentację wyrażoną w odwołaniu, w której wskazała, że stanowisko o wygaśnięciu decyzji, na mocy której pobierała świadczenie pielęgnacyjne, na skutek upływu czasu a nie z mocy prawa, jest dla niej krzywdzące i niesprawiedliwe. Gdyby bowiem ta decyzja została wydana dwa tygodnie wcześniej, do końca 2012 r., to uzyskałaby prawo do tego świadczenia na stałe, a nie na czas określony. Na tej podstawie domagała się zmiany decyzji poprzez przyznanie jej żądanego świadczenia, jego wypłacenia i orzeczenia o kosztach postępowania.

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie bliżej umotywowała prawnie swoje zarzuty.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W dniu 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. poz. 567) – dalej określana też jako ustawa z 4 kwietnia 2014 r. – której art. 1 stanowi, że ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalenie tej ustawy było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13(Dz. U. z 2013 r. poz. 1557), w którym Trybunał uznał, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548 – zwanej dalej ustawą zmieniającą lub nowelą) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. Ustawa ta określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1). Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 lipca 2013 r.

Organy stosując powyższe regulacje stanęły na stanowisku, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku dla opiekuna, albowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad babką, które zostało jej przyznane decyzją z [...] stycznia 2013 r. nie wygasło z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej, ale z upływem terminu, na jaki to świadczenie przyznano.

W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest bliższe przyjrzenie się motywom, jakimi kierował się Trybunał Konstytucyjny (dalej też TK) orzekając o niezgodności z Konstytucją regulacji przejściowej, zawartej w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych, gdyż muszą one rzutować na wykładnię przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r., której zadaniem było przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją. W uzasadnieniu przywoływanego wyroku TK skonstatował, że "po spełnieniu przez osobę sprawującą opiekę warunków niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z niego oraz niepobierania świadczeń zastępujących dochody (art. 17 ust. 1 i 5 u.ś.r.), a przez osobę wymagającą opieki warunku legitymowania się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można było uzyskać na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wówczas świadczenie ustalane na okres do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływał termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm. zwana dalej u.ś.r.). Podkreślić więc należy, że jeżeli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na stałe, jak w niniejszej niniejszym przypadku w stosunku do A. S. (babki skarżącej), to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można było przyznać tylko na czas nieokreślony, co w sposób oczywisty wynikało z art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ze znajdującej się w aktach decyzji Burmistrza [...] z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...] przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad babką wynika, że złożyła ona wniosek jeszcze w 2012 r., po uzyskaniu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności A. S.

Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm. zwanej dalej u.ś.r.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. stanowił, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu, (2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, (3) opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). W związku z tą regulacją pozostaje art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), według którego obowiązek alimentacyjny – tj. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania – obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a także art. 129 § 1 k.r.o., zgodnie z którym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. W myśl zaś art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Skład rozpatrujący niniejszą sprawę stanowiska organów podzielić nie może, albowiem zastosowały one wyłącznie wykładnię językową przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r., a ta jest niewystarczająca w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Podkreślić bowiem należy, że żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką lecz funkcjonuje w pewnym kontekście systemowym. Przy jego wykładni nie sposób pominąć także intencji ustawodawcy i – co za tym idzie – wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Jak wynika zaś z uzasadnienia projektu ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Sejm RP VII kadencji, nr druku 2252, dostępny pod adresem www.sejm.gov.pl), ustawa ta miała na celu realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13. Podano także, że projektowana regulacja określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i przyznawania zasiłków osobom, którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy nowelizującej oraz kwestie intertemporalne z tym związane. Zasiłek dla opiekuna może zostać przyznany wyłącznie osobom, których decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z upływem dnia 30 czerwca 2013 r. na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej. Z uzasadnienia projektu tej ustawy wyraźnie wynika, że intencją ustawodawcy było objęcie nowym świadczeniem osób, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na skutek wprowadzenia ustawy zmieniającej. Do kręgu takich osób można bez wątpienia zaliczyć także skarżącą, która w dniu 30 czerwca 2013 r. i po tej dacie spełniałaby wszystkie materialnoprawne przesłanki warunkujące prawo do ww. świadczenia, gdyby nie zakwestionowane przez Trybunał działania ustawodawcy.

Przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny wspomnianym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., stanowiły, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych (art. 11 ust. 1). Decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydane na podstawie przepisów dotychczasowych wygasały z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (art. 11 ust. 3) tj. z dniem 30 czerwca 2013 r. Regulacja ta wygaszała decyzje, którymi przyznano świadczenia pielęgnacyjne na podstawie przepisów, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. tj. przed 1 stycznia 2013 r. Jednocześnie w myśl art. 11 ust. 1 osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych. Tym samym art. 11 ust. 1 noweli nie stanowił sam w sobie podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdzał on jedynie, że osoby, które nabyły prawo do świadczenia na podstawie przepisów sprzed nowelizacji zachowywały to prawo jedynie do dnia 30 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej w sytuacji skarżącej przepis ust. 1 należało stosować odpowiednio. Podstawę zaś przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r. stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej obligował bowiem organy w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 1 stycznia 2013 r., do rozpoznania go według kryteriów warunkujących uzyskanie świadczenia, określonych w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012r., a przepis ten w sytuacji skarżącej miał odpowiednie zastosowanie. Wobec powyższego, należy uznać, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji sprzed 1 stycznia 2013 r. (także wydane, po tej dacie, w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r.) wydane zostały na podstawie przepisów dotychczasowych w rozumieniu art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej. Z kolei użyte w art. 11 ust. 3 tej ustawy sformułowanie "wygasają z mocy prawa" oznacza, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2013 r., traciły swój byt prawny z dniem 30 czerwca 2013 r. W ocenie Sądu do tych decyzji zaliczają się także decyzje, którymi przyznawano świadczenie do tej daty granicznej, wydane po 1 stycznia 2013 r., jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Data, do której przyznano świadczenie skarżącej wynikała bowiem z zakwestionowanych przez Trybunał przepisów art. 11 ustawy zmieniającej.

W konsekwencji wymienionych przepisów nowelizacyjnych (następnie usuniętych z systemu prawa wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) organy wydawały decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013 r., bowiem owe przepisy uniemożliwiały przyznanie świadczenia na okres przekraczający wskazaną datę graniczną. Decyzje te wygasały więc z mocy prawa sensu largo, a wygaszenie ich następowało na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej. Owa regulacja, odwołując się do terminu ustalonego w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, wygaszała bowiem z mocy prawa, z dniem 30 czerwca 2013 r., wszystkie decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych.

Wobec powyższego należy przyjąć, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. wygasały z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 tej ustawy, niezależnie od daty ich wydania i okresu na jaki przyznawały to świadczenie, jeśli ten okres nie upływał przed 30 czerwca 2013 r., a prawo do świadczenia powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji (tak też: WSA w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z 30 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 852/14 oraz WSA w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z 28 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1002/14, WSA w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 895/14, a także liczne wyroki tut. WSA, np. o sygn. II SA/Rz 201/15, II SA/Rz 87/15 i II SA/Rz 49/15 oraz inne dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mimo, że z orzeczenia o niepełnosprawności babki skarżącej wynikało, że zostało ono wydane na stałe, a zatem data jego ważności, przekraczała datę 30 czerwca 2013 r. Burmistrz w decyzji z [...] stycznia 2013 r. powołując się na regulację wynikającą z art. 11 ustawy zmieniającej ustalił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r. Wobec tego, iż skarżąca spełniała warunki do świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z przepisów dotychczasowych, przyznano jej prawo do tego świadczenia na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), ustalając termin końcowy tego prawa na dzień 30 czerwca 2013 r. Zdaniem Sądu należy więc przyjąć, że po upływie tego terminu, decyzja ta wygasła z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 3 tej ustawy.

Jak wskazał już tut. Sąd m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1049/14 hipotezą art. 11 ust. 3 ustawy z 7 grudnia 2013 r. objęte są więc decyzje wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zarówno przed jak i po 1 stycznia 2013 r. W decyzjach wydanych po 1 stycznia 2013 r. – niezależnie od okresu na jaki wydano orzeczenie o niepełnosprawności – termin przyznanego świadczenia maksymalnie kończył się 30 czerwca 2013 r. z uwagi na treść art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej. Wykładnia art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej prowadzi do wniosku, że z dniem 1 lipca 2013 r. wygasły decyzje wydane przed 1 stycznia 2013 r., które przyznawały świadczenie pielęgnacyjne na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. – tylko wtedy wygaszenie decyzji z dniem 1 lipca 2013 r. pozbawiało uprawnionych z nich świadczenia przyznanego na okres po tej dacie oraz wydane po 1 stycznia 2013 r., w których termin przyznania świadczenia pielęgnacyjnego został "skrócony" wobec treści art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej, w stosunku do treści orzeczenia stwierdzającego okres niepełnosprawności. Podkreślić należy, że taka wykładnia pozwala na nieróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które np. w 2012 r. złożyły zasadne wnioski o świadczenie pielęgnacyjne przy niepełnosprawności określonej na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., a wniosek jednej osoby rozpoznano np. w listopadzie w 2012 r. i w oczywisty sposób decyzja ta wygasła po myśli art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, zaś wniosek innej strony rozpoznano po 1 stycznia 2013 r. i z mocy art. 11 ustawy nowelizującej świadczenie przyznano do 30 czerwca 2013 r. Zasiłek dla opiekuna przyznawany w trybie ustawy nie jest zatem świadczeniem skierowanym do wszystkich osób, które kiedykolwiek były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego a jedynie do tych spośród nich, którym świadczenie, przyznane przed 30 czerwca 2013 r. przysługiwałoby nadal, gdyby nie ustawa zmieniająca.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniająca warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

W niniejszej sprawie dokonując błędnej, sprzecznej z art. 2 Konstytucji RP wykładni prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. organy nie zbadały w ogóle czy skarżąca spełniała warunki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia, tj. czy spełniała przesłanki przewidziane w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r.

Jak wynika z akt zgromadzony został materiał dowodowy dotyczący zarówno sprawowania opieki nad babką przez skarżącą jak i możliwości jej sprawowania przez dzieci A. S. Mimo tego nie dokonano ustaleń w tym zakresie ani nie oceniono tego materiału.

W ocenie Sądu biorąc pod uwagę znajdujące zastosowanie unormowania prawa organy wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie oceniły nawet znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, co pozostaje w związku z błędnym zastosowaniem prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy z 4 kwietnia 2014 r. w związku z art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r.

Niewątpliwie powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy zastosują przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r., wyjaśnią i ustalą czy skarżąca spełniła pozostałe ustawowe przesłanki do nabycia zasiłku dla opiekuna.