Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1007/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 1, art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W.A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwany dalej kpa Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2017 r, nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z [...] marca 2017 r. umorzone zostało postępowanie w sprawie przyznania emerytury w drodze wyjątku dla M.A., zmarłej [...] lutego 2016 r., z uwagi na bezprzedmiotowość sprawy, o której mowa w art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawę umorzono z uwagi na śmierć wnioskującej. Organ podał też, że W.A. zwrócił się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskiem z [...] kwietnia 2017 r,.

Organ powołując się na art. 105 § 1 kpa, wskazał, że gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Podał też, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np, z powodu śmierci osoby fizycznej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 176/15).

Organ podał, że z akt sprawy wynika, że żona W.A. – M.A. zmarła [...] lutego 2016 r., w trakcie prowadzonego postępowania o emeryturę w drodze wyjątku. W związku z powyższym postępowanie w sprawie emerytury w drodze wyjątku dla M.A. stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie co do istoty.

Organ podał też, że w świetle art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, W.A. nie jest stroną postępowania w sprawie emerytury w drodze wyjątku dla jego żony – M.A. Stroną była M.A., natomiast emerytura w drodze wyjątku ma charakter osobisty i jest ściśle związana z podmiotem, na rzecz którego jest przyznawana. Wobec śmierci strony dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ zaznaczył, że świadczenia w drodze wyjątku są przyznawane na mocy decyzji Prezesa ZUS, która ma charakter konstytutywny. Prawo do świadczenia w drodze wyjątku powstaje wraz z jego przyznaniem, określonym i ukształtowanym w decyzji. Wobec powyższego brak jest podstaw do przyznania tego prawa przed datą jego powstania.

Skoro decyzja wydana w trybie art. 83 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy przyznaje świadczenie w drodze wyjątku, to znaczy, że bez spełnienia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, które to warunki nie zostały spełnione na skutek szczególnych okoliczności, to oznacza, że prawo do świadczenia powstaje dopiero od dnia wydania tej decyzji (por. wyrok WSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 954/16).

Organ wskazał też, że świadczenia przyznawane w trybie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej są świadczeniami o charakterze osobistym, co oznacza, że nawet gdyby owe świadczenie było przyznane przed śmiercią żony W.A., nie podlegałoby dziedziczeniu zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2017 r. poz.459), stanowiącym, że nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą,

Z uwagi na brak przyznanego świadczenia dla zmarłej M.A., również art. 136 ust. 1 ww. ustawy nie znajduje w tej sytuacji zastosowania.

Ponadto odnosząc się do przywołanego przez W.A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] kwietnia 2017 r. art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887, z późn. zm.), organ stwierdził, że nie znajduje on zastosowania w sprawie ze względu na brak możliwości dziedziczenia świadczeń przyznawanych w trybie wyjątkowym, a także otrzymania świadczenia z mocą wsteczną.

Biorąc bowiem pod uwagę specyfikę świadczeń w drodze wyjątku organ stwierdził, że dyspozycja art. 136 ustawy emerytalnej nie znajduje zastosowania do świadczeń wydawanych w tym trybie. Mowa w nim bowiem o świadczeniach należnych ubezpieczonemu do dnia śmierci, a w powyższej sprawie takie świadczenie przed dniem śmierci nie zostało przyznane, a tym samym prawo do świadczenia nie powstało.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi W.A., reprezentowanego przez radcę prawnego K.P., w której wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa procesowego, w tym:

a) art. 116 ust. 1c ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016 poz. 887. ze zm.), w zw. z art. 116 ust, 1 b, a także art. 136 ust 1 i 83 ust. 1 pow. ustawy o emeryturach z FUS, poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia emerytalnego M.A. w drodze wyjątku w sytuacji, gdy osoba ta zmarła przed wydaniem decyzji w sprawie tego świadczenia, a jej najbliżsi - skarżący - w ustawowym terminie złożyli wniosek o kontynuowania postępowania,

art. 136 ust. 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 pow. ustawy o emeryturach z FUS, poprzez uznanie, że złożony przez skarżącego wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia emerytalnego M.A. w drodze wyjątku, za okres od złożenia przez nią wniosku w tym zakresie tj. od 24 marca 2015 r. do dnia jej śmierci tj. do 3 lutego 2016 r., nie znajduje zastosowania w sprawie ze względu na brak możliwości dziedziczenia świadczeń przyznawanych w trybie wyjątkowym, a także otrzymania świadczenia z mocą wsteczną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

art. 28 kpa w zw. z 124 i art, 136 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach z FUS, a także art. 83 ustawy o emeryturach z FUS poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie o przyznanie świadczenia dla M.A. w drodze wyjątku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przypomniał stan sprawy i podał, że w całości podtrzymuje dotychczasową argumentację z wniosku o dalsze prowadzenie postępowania z dnia [...] stycznia 2017 r. i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Pełnomocnik zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę treści art, 116 ust. 1c pow. ustawy o emeryturach z FUS, jako wyjątku w stosunku do art. 116 ust. 1 b w/w ustawy, Z art. 116 ust. 1 c ustawy o emeryturach z FUS wynika, że umorzenia postępowania w sytuacji śmierci wnioskodawcy przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia nie stosuje się w sytuacji złożenia przez najbliższych zmarłego w ustawowym terminie wniosku o kontynuowanie postępowania.

Taka sytuacja, zdaniem pełnomocnika skarżącego, miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż M.A. zmarła już po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. o sygn.. akt II SA 1647/15 (od którego organ nie złożył skargi kasacyjnej wskutek, czego wyrok ten się uprawomocnił), uchylającego decyzję odmowną w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia emerytalnego w drodze wyjątku. Wydanie ww. wyroku, skutkowało tym, iż sprawa wniosku M.A. "wróciła" do stanu po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji. Stąd też, celem kontynuowania postępowania i wydania decyzji merytorycznej, w ustawowym terminie wynikającym z art. 136 ustawy o emeryturach z FUS najbliżsi zmarłej M.A. (skarżący) mieli prawo złożyć wniosek o kontynuowanie postępowania.

Tym samym oparcie się organu przy wydaniu skarżonej decyzji o umorzeniu na treści art. 116 ust. 1b ustawy o emeryturach z FUS było, zdaniem pełnomocnika skarżącego, niezasadne.

Powołując się na art. 136 ust. 2 ustawy o FUS pełnomocnik stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek o dalsze prowadzenie postępowania o świadczenie w drodze wyjątku dla M.A. za okres od dnia złożenia wniosku tj. od [...] marca 2015 r. do dnia jej śmierci tj. do dnia [...] lutego 2016 r. winien być merytorycznie rozpoznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż został złożony w ustawowym terminie. Sam wniosek zmarłej, w miejsce której wstąpił skarżący winien być rozpatrzony biorąc pod uwagę stan taktyczny sprawy na dzień złożenia wniosku.

Pełnomocnik przywołał też wyrok Sądu Apelacyjnego w G. - [...] z dnia [...].07.2011 r. [...], w którym Sąd ten stwierdził, że: "niezbędnym warunkiem domagania się przez uprawnionych członków rodziny wypłaty świadczenia należnego po zmarłym uprawnionym do emerytury/renty (art, 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) jest uprzednie zgłoszenie przez niego wniosku o świadczenie. Przepis ten dotyczy zatem tych zmarłych emerytów i rencistów, którzy jeszcze nie pobierali świadczeń, lecz przed śmiercią wystąpili z wnioskiem o emeryturę lub rentę. Pełnomocnik zarzucił, że organ błędnie przyjął, że procedura uregulowana w art. 136 ustawy o emeryturach z FUS, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż tyczy się wyłącznie spraw, w których zostało przyznane świadczenie emerytalne w drodze wyjątku. Z art. 136 ust. 2 ustawy o emeryturach z FUS nie można bowiem wyinterpretować, aby procedura kontynuowania postępowania o przyznanie świadczenia niezakończonego w chwili śmierci osoby ograniczała się wyłącznie do sytuacji, w których taka decyzja o przyznaniu świadczenia zostałaby wydana po merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Pełnomocnik wskazał, że niniejsza sprawa nie dotyczy dziedziczenia świadczenia emerytalnego po zmarłej M.A., a kontynuowania w trybie art. 136 ustawy o emeryturach z FUS niezakończonego - wskutek śmierci ww. osoby - postępowania o świadczenie emerytalne w drodze wyjątku.

Ponadto pełnomocnik skarżącego nie zgodził ze stanowiskiem organu, iż nie przysługiwał mu status strony w rozumieniu art. 28 KPA wskazuje, że art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach z FUS jest przepisem lex specialis w stosunku do regulacji z art. 28 kpa i to on określa krąg podmiotów mających status strony w postępowaniu kontynuowanym wskutek śmierci strony, która złożyła wniosek o przyznanie emerytury w drodze wyjątku. Krąg zaś podmiotów, uznawanych za strony postępowania o emeryturę w drodze wyjątku został wskazany w art. 136 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach z FUS.

Za niezasadną też uznał pełnomocnik skarżącego tezę organu, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż jak zostało to już wyżej wskazane, nie został, wskutek uchylenia w/w prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1647/15 skarżonych decyzji, merytorycznie rozpoznany wniosek M.A. o przyznanie jej świadczenia w drodze wyjątku, za okres od złożenia wniosku do jej śmierci. Tok rozumowania organu, tj. uznawanie postępowania za bezprzedmiotowe wskutek śmierci pierwotnego wnioskodawcy – M.A. i to pomimo treści art. 116 ust 1 c ustawy o emeryturach z FUS skutkowałby przyjęciem absurdalnego wniosku, iż art. 136 ustawy o emeryturach z FUS jest bezprzedmiotowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte już w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że zaskarżoną decyzją Prezes ZUS utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2017 r, nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie świadczenia w drodze wyjątku.

Wskazać również należy, że stosownie do art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Przedmiot postępowania wiąże się ze stosowaniem przez organ publiczny przepisów materialnego prawa administracyjnego. W doktrynie wskazuje się, że cyt. "bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np, z powodu śmierci osoby fizycznej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 176/15).

Istota sporu prawnego między stronami sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 83 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do przyznania świadczenia w drodze wyjątku od daty złożenia wniosku, czy też dopiero od daty wydania decyzji.

W ocenie Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowej wykładni zarówno art. 83 ust. 1, jak i art. 129 ust. 1 omawianej ustawy. Zasadnie wskazał na konstytutywny charakter rozstrzygnięcia o terminie początkowym przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 i skutku prawnego tego rodzaju decyzji, który następuje od dnia jej wydania. Trafnie też zauważył, że prawo do tego świadczenia powstaje dopiero wraz z jego przyznaniem w decyzji. Nie jest zatem możliwe przyznanie tego prawa przed datą jego powstania. Jednocześnie prawidłowo stwierdził, że przyznanie w decyzji prawa do świadczenia w drodze wyjątku od dnia jej wydania nie narusza art. 129 ust. 1 powołanej ustawy. Regulacja zawarta w tym przepisie dotyczy bowiem wyłącznie sytuacji, w których osoba ubezpieczona wcześniej spełniała przesłanki ustawowe do uzyskania świadczenia, a dopiero później złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia. Na skutek wydania decyzji następuje potwierdzenie uprawnienia, które istniało w przeszłości.

Jak wynika z akt sprawy, żona skarżącego – M.A. zmarła [...] lutego 2016 r., w trakcie prowadzonego postępowania o emeryturę w drodze wyjątku. W związku z powyższym postępowanie w sprawie emerytury w drodze wyjątku dla M.A. stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie co do istoty.

Ponadto w świetle art. 28 kpa, skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie emerytury w drodze wyjątku dla jego żony – M.A. Stroną postępowania była M.A, natomiast emerytura w drodze wyjątku ma charakter osobisty i jest ściśle związana z podmiotem, na rzecz którego jest przyznawana.

Jak wynika z akt sprawy decyzjami z dnia [...] października 2013 r. a następnie z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówiono M.A. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, ze względu na niespełnienie przesłanki zaistnienia w sprawie okoliczności szczególnych po stronie wnioskodawcy.

M.A. w 2015 r. wystąpiła ponownie do Prezesa ZUS - tym razem o emeryturę w drodze wyjątku. Świadczenia tego odmówiono jej z analogicznych przyczyn, jak wcześniej świadczenia rentowego - nie wykazano żadnych okoliczności szczególnych, uzasadniających zbyt krótki łączny okres ubezpieczenia zainteresowanej. Wydano w tej sprawie decyzje z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz [...] sierpnia 2015 r. Decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn, akt II SA/Wa 1647/15, ponieważ zdaniem sądu nie zbadano w sposób wystarczający, czy istotnie liczne i wcześnie występujące schorzenia M.A. mogły mieć wpływ na możliwość świadczenia przez nią pracy. M.A. zmarła w dniu [...] lutego 2016 r.

W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżący wystąpił o dalsze prowadzenie postępowania w związku z tym, że w jego opinii jest następcą prawnym żony i nalega na przyznanie mu - po zgonie żony- świadczenia w drodze wyjątku za okres od złożenia przez nią wniosku w dniu [...] marca 2015 r. do daty jej zgonu [...] lutego 2016 r.

W dniu [...] marca 2017 r. wydano decyzję umarzająca postępowanie w przedmiocie przyznania tego świadczenia. Wskazano, że stroną postępowania była żona skarżącego, a nie skarżący, nie nabył też przymiotu strony w sprawie o to świadczenie po śmierci żony. Tym samym ponieważ brak jest strony postępowania, mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, a jednocześnie świadczenie to ma charakter osobisty i w sytuacji, kiedy wnioskodawca umrze przez zakończeniem postępowania, ustają przesłanki podmiotowe dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i postępowanie musi zostać umorzone.

Podkreślić należy, że stroną postępowania była żona skarżącego, a nie skarżący, nie nabył on też przymiotu strony w sprawie o to świadczenie po jej śmierci. Tym samym ponieważ brak jest strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, a jednocześnie świadczenie to ma charakter osobisty i w sytuacji, kiedy wnioskodawca umrze przez zakończeniem postępowania, ustają przesłanki podmiotowe dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy j postępowanie musi zostać umorzone.

Ponadto art. 100 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi, iż prawo do świadczeń określonych w ustawie emerytalnej powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jednak w wypadku świadczenia w drodze wyjątku, odmiennie niż w przypadku świadczeń przyznawanych w trybie ustawowym, ostatni taki warunek to wydanie w sprawie stosownej decyzji przez Prezesa ZUS.

Decyzja ta ma w tym wypadku charakter konstytutywny i dopiero z chwilą jej podjęcia powstaje prawo do świadczenia, przy czym każdorazowo świadczenie wypłacane jest od miesiąca, w którym wydano decyzję. W przypadku bowiem świadczenia w drodze wyjątku nie istnieje przed datą wydania decyzji świadczenie to przyznające, żadne roszczenie o nie, a tym samym nie ma tez podstaw do wypłaty wyrównania za jakikolwiek okres wsteczny od daty wydania decyzji. W tej sytuacji, nawet gdyby uznać skarżącego - co nie jest możliwe, jak to powyżej wskazano - za następcę prawnego żony w sprawie o to świadczenie, to nadal i tak nie jest możliwe wydanie decyzji przyznającej świadczenie za okres wsteczny.

Także teoria skarżącego o byciu spadkobiercą żony nie ma zastosowania dla tej sprawy - ponieważ, skoro nie istnieje roszczenie o to świadczenie, które nie zostało przyznane, to brak jest także wszelkich praw majątkowych, które skarżący mógłby "odziedziczyć" po swej żonie. Organ nie jest "dłużnikiem" skarżącego i nie ma żadnej podstawy do zrealizowania jego majątkowych roszczeń jako spadkobiercy - nieprzysługujące skarżącemu roszczenie o nieprzyznane świadczenie trudno uznać za część masy spadkowej po zmarłym małżonku.

Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym." (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2006, s. 489). Ustalenie przez organ publiczny zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., zobowiązuje go do umorzenia postępowania, nie ma bowiem, w sytuacji zaistnienia tej przesłanki, podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

W ocenie Sądu, stan faktyczny przedmiotowej sprawy uzasadniał wydanie decyzji o umorzeniu postępowania.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi