Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1051/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-11-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu i uzupełnionym następnie w zakresie braku formalnego, skarżący – Z. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jego majątku należy mieszkanie o powierzchni "[...]" (wartość: "[...]"). W rubryce nr 10 wykazał dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 11 - jako stałe wydatki wskazał: czynsz - "[...]" i media - "[...]". Do wniosku załączył kopię decyzji w sprawie uznania go za osobę bezrobotną (z dniem "[...]") oraz przyznania mu prawa do zasiłku.

W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wezwany on został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych odnoszących się do ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, wysokości i przeznaczenia ponoszonych wydatków, a ponadto wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz kopii rocznego zeznania podatkowego za 2014 r. wraz z załącznikami. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie we wskazanym zakresie, skarżący przedłożył dodatkowe oświadczenie, w którym stwierdził, iż nie korzysta "ze świadczeń pomocy społecznej ani inne instytucje także osoby trzecie i rodziny." Wskazał, iż otrzymywany zasiłek przeznacza "na opłaty rachunków i żywność". Dodał, iż nie ma zaciągniętych pożyczek. Na zakończenie oświadczył: "Posiadam konto, na które otrzymuję zasiłek dla bezrobotnych". Do oświadczenia załączył informację PIT-11 za 2014 r., w której wykazany został jego przychód/dochód ze stosunku pracy (stosunków pokrewnych).

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej.

W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie zastosował się w pełni do zawartych w wezwaniu żądań, nie wyjaśniając przy tym przyczyn tego stanu rzeczy. Brak przedłożenia wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia natomiast zweryfikowanie złożonych przez niego oświadczeń i dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej, a w konsekwencji stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest on w stanie - bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania - ponieść kosztów sądowych w całości lub w części.

Zauważyć należy, iż skarżący zastosował się wprawdzie do wezwania, lecz nie w pełnym zakresie. Poza tym, że nie przedłożył pisemnego oświadczenia precyzującego przeznaczenie i wysokość wszystkich miesięcznych wydatków oraz jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt ich ponoszenia w wykazanej wysokości, nie przedłożył przede wszystkim żądanych wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, mimo tego, że w dodatkowym oświadczeniu wskazał, iż posiada konto, na które wpływa zasiłek dla bezrobotnych. Nie wyjaśnił jednak, dlaczego w tej sytuacji nie przedstawił wyciągów z tego rachunku bankowego. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych wyciągów, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn tego stanu rzeczy, uniemożliwia natomiast ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego. Brak przedłożenia wyciągów z rachunku bankowego nie pozwala bowiem przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada na tym rachunku środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania, szczególnie że niewyjaśnione w pełni pozostaje również jak kształtowała się sytuacja skarżącego przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Skarżący - pomimo wezwania - nie przedłożył bowiem również kopii rocznego zeznania podatkowego za 2014 r. wraz z załącznikami, a w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2014 r. - pisemnego oświadczenia w tym zakresie wraz z wyjaśnieniem przyczyny tego stanu rzeczy, a ponadto pisemnego oświadczenia o wysokości uzyskanych w 2014 r. przychodów, kosztów uzyskania przychodu i dochodów/straty oraz tytułach z jakich pochodziły. Odpowiadając na wezwanie w tym zakresie, skarżący przedłożył jedynie informację PIT-11 za 2014 r., która jednak - bez dodatkowych wyjaśnień skarżącego - nie może być przyjęta za wystarczającą informację o wysokości przychodów, kosztów uzyskania przychodu i dochodów/straty uzyskanych przez niego ze wszystkich możliwych źródeł przychodów w 2014 r., tym bardziej, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się również do prowadzonej do dnia "[...]" działalności gospodarczej (zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, dostępnym na stronie internetowej www.ceidg.gov.pl) i nie wykazał przychodów, kosztów uzyskania przychodu i dochodów/straty uzyskanych/poniesionej z tego tytułu w 2014 r.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż nieujawnienie przez skarżącego sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. To, że skarżący odpowiada na wezwanie jedynie w sposób wybiórczy, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku złożenia wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a tym samym również ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi też wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił.

W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.