Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 180/99
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2000-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: poz. 357
journal: Dz.U. 1995 nr 7 poz. 2
article: art. 62, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357/, jeżeli na polski obszar celny został sprowadzony kompletny samochód osobowy w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czyli w częściach, to w takim wypadku należy liczyć cło wedle stawek celnych przewidzianych dla samochodu, a nie dla części samochodowych.

TEZY

Zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357/, jeżeli na polski obszar celny został sprowadzony kompletny samochód osobowy w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czyli w częściach, to w takim wypadku należy liczyć cło wedle stawek celnych przewidzianych dla samochodu, a nie dla części samochodowych.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Witolda Grudzieckiego po rozpoznaniu sprawy ze skargi Roberta W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 27 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 30 marca 1999 r. I SA/Wr 1325/97 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia 27 czerwca 1997 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 Kpa oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 - powoływanej nadal jako: Prawo celne/, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 13 listopada 1996 r., którą - w wyniku wznowienia postępowania uchylona została decyzją z dnia 14 kwietnia 1996 r. dopuszczająca na polski obszar celny zgłoszone do odprawy celnej przez Roberta W. nadwozie samochodu osobowego marki "Renault" oraz decyzją z dnia 14 kwietnia 1996 r. dopuszczająca na polski obszar celny zgłoszony do odprawy celnej przez Agnieszkę M. silnik i podzespoły do samochodu osobowego marki "Renault", a dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony przez obie wymienione osoby z zagranicy samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, od którego naliczono równocześnie obojgu importerom należne cło, zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 powoływanych nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ celny podniósł, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Robert W. i Agnieszka M. sprowadzili z zagranicy kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, który po dokonaniu odprawy celnej został następnie złożony i zarejestrowany jako tzw. składak na nazwisko Roberta W. W wyniku skargi strony - Roberta W. na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 30 marca 1999 r. /I SA/Wr 1326/97/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchylone decyzje organów celnych wydane zostały z naruszeniem art. 149 par. 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, wobec wznowienia postępowania łącznie w obu sprawach, zakończonych uprzednio dwiema odrębnymi ostatecznymi decyzjami, pomimo, że w danym wypadku nie zaistniała przyczyna uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a następnie także wobec wydania - w wyniku łącznego rozpoznania w jednym postępowaniu obu spraw - jednej decyzji dotyczącej obu stron.

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 29 października 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 149 par. 2 oraz art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, a także art. 23 ust. 1 oraz art. 3 i art. 4 Prawa celnego w związku z regułą 2 /a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że - zgodnie z art. 40 i art. 41 Prawa celnego - obowiązek prawidłowego zgłoszenie przywożonego towaru do odprawy celnej spoczywa na importerze. W rozpoznawanej sprawie jest przy tym poza sporem, że oboje skarżący zgłosili do odprawy celnej części samochodowe samochodu osobowego marki "Renault", którymi dysponowali /art. 48 Prawa celnego/. Tymczasem, po zarejestrowaniu przez skarżącego - Roberta W. tzw. składaka, okazało się, iż sprowadzone przez oboje skarżących części samochodowe, stanowiły w istocie kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, co uzasadniało nie tylko wznowienie postępowania administracyjnego wobec obojga importerów na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, ale równocześnie przesądzić musiało o tym, że nowa decyzja dotycząca wymiaru należności celnej musiała zostać wydana na podstawie art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Równocześnie w rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że wydanie łącznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wobec obojga importerów było dopuszczalne na podstawie art. 62 Kpa. W odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną, skarżący podjął polemikę z argumentacją prawną rewizji nadzwyczajnej oraz wniósł o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

Zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jeżeli na polski obszar celny został sprowadzony kompletny samochód osobowy w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czyli w częściach, to w takim wypadku należy liczyć cło wedle stawek celnych przewidzianych dla samochodu, a nie dla części samochodowych. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący - Robert W. oraz Agnieszka M. zgłosili do odprawy celnej w dniu 12 kwietnia 1996 r. w Urzędzie Celnym w L., każde z nich we własnym imieniu, części samochodowe samochodu marki "Renault", od których organy celne zgodnie z dokonanymi przez nich zgłoszeniami - naliczyły cło, jak za części samochodowe. Tymczasem, już po dokonaniu odprawy celnej, organy celne ustaliły, że z przywiezionych na polski obszar celny przez obie wymienione osoby części samochodowych samochodu osobowego marki "Renault" został następnie złożony i zarejestrowany w dniu 17 kwietnia 1996 r. w Urzędzie Miasta w L. kompletny samochód osobowy marki "Renault". Dopiero stwierdzenie tego faktu, umożliwiło organom celnym ustalenie istotnej dla sprawy i zarazem nowej okoliczności faktycznej, która istniała już w dniu zgłoszenia towaru do odprawy celnej przez oboje importerów, choć nie została przez nich ujawniona. Okazało się bowiem, że sprowadzone przez oboje importerów i zgłoszone do odprawy celnej jako "części samochodowe", części samochodowe samochodu osobowego marki "Renault", stanowiły faktycznie kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czego - wbrew spoczywającemu na importerach obowiązkowi ustawowemu /art. 40 i art. 41 Prawa celnego/ - nie ujawnili oni w deklaracji celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Okoliczność ta stanowiła, jak trafnie wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej, wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania przez organy celne na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz wymierzenia w danym wypadku cła przy zastosowaniu reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która ma charakter przedmiotowy i odnosi się do kompletnego towaru wwożonego na polski obszar celny w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, niezależnie od tego ilu importerów zgłasza poszczególne części tego towaru - wyrobu /w danym wypadku kompletnego samochodu osobowego/. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 62 Kpa, organy celne mogły również wszcząć i prowadzić, w wyniku wznowienia postępowania, jedno postępowanie dotyczące obojga importerów, w celu wymierzenia cła za sprowadzony przez nich na polski obszar celny samochodu osobowego marki "Renault" w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym. Oznacza to, że trafne są zarzuty podniesione w rewizji nadzwyczajnej, iż zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco narusza prawo, wobec niewłaściwej interpretacji reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej w związku z art. 23 ust. 1 oraz art. 3 i art. 4 Prawa celnego, co w konsekwencji doprowadziło także do nieprawidłowej oceny ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, jakoby nie uzasadniały one wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393 par. 1 Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.