Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2871/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Cezary Kosterna (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w J. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2010 r. nr ... w przedmiocie: odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi z 2 grudnia 2010 r. (data nadania) wniesionej przez Z." Spółka z o.o. (zwany dalej skarżąca, spółka), jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr ... z ... października 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

z ... sierpnia 2010 r. odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

2.1. Wnioskiem z ... kwietnia 2009r. (data pisma), uzupełnianym na żądanie organu - ....sierpnia 2009 r., ... stycznia 2010 r., .... marca 2010 r., ... maja 2010 r.,

... czerwca 2010 r. - skarżąca zwróciła się o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis udzielonej w dniach od ... marca 2009 r., z tytułu wydatkowania

z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: zfron) tej kwoty na poprawę warunków pracy pracowników niepełnosprawnych zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: rozporządzenie ZFRON). Do wniosku skarżąca załączyła: dokumentację potwierdzającą dokonanie wydatków na zakup samochodu tj. fakturę VAT marża ..., umowę komisową z ... stycznia 2009 r., zestawienie zleceń dotyczące przelewu z konta ogólnego spółki na konto zfron (z .... marca 2009 r.) i z konta zfron na konto spółki (... marca 2009 r.); dokumentację potwierdzającą dokonanie wydatków na sprzęt komputerowy, fakturę i wyciągi bankowe z konta zfron; oświadczenie wynikające z § 9 ust. 3 rozporządzenia ZFRON (że nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej i nie otrzymała innej pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów) oraz cztery indywidualne programy rehabilitacji pracowników (dalej: IPR). Z dokumentów IPR wynika:

a) w odniesieniu do A. K. ze stopniem niepełnosprawności – III grupa (spowodowanym ...), zatrudnionym na stanowisku umysłowym - nadzorujący kierowca, potrzeba utrzymania stanowiska pracy (gdyż jest to jedyny dochód), przeprowadzenia szkolenia na danym stanowisku, stałej opieki lekarza rodzinnego oraz lekarzy specjalistów, odpowiedniej rehabilitacji;

b) w odniesieniu do B. G., z lekkim stopniem niepełnosprawności (...), zatrudnionej na stanowisku zastępcy kierownika kadr (wcześniej na stanowisku pracownika administracyjno – biurowego), potrzeba utrzymania stanowiska pracy (chce utrzymać się na stanowisku), przeprowadzenia szkolenia na danym stanowisku w celu zdobycia wiedzy, kontrole i leczenie u lekarzy specjalistów, indywidualna profilaktyka rehabilitacyjna;

c) w odniesieniu do E. F., z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (...), zatrudnionej na stanowisku pracownika administracyjno – biurowego, potrzeba dostosowania stanowiska obejmuje indywidualną profilaktykę rehabilitacyjną doposażenie stanowiska pracy celem zmniejszenia ograniczeń zawodowych (poprzez sfinansowanie zakupu sprzętu komputerowego – notebook HP, mysz, klawiatura – komplet);

d) w odniesieniu do T. A., z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (...), zatrudnionej na stanowisku pracownika administracyjno – biurowego, potrzeba dostosowania stanowiska obejmuje sfinansowanie zakupu wyrobów rehabilitacyjnych, sfinansowanie zakupu sprzętu komputerowego – notebook HP, mysz, klawiatura – komplet).

W piśmie z ... lipca 2010 r. PFRON wyjaśnił skarżącej, że w odniesieniu

do zakupu sprzętu komputerowego (laptopów, myszek, klawiatur) nie może wystawić zaświadczeń o pomocy de minimis, gdyż wyposażenie miejsca pracy w niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych sprzęt jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Dostosowanie stanowiska pracy musi pozostawać w związku

z rodzajem i stopniem niepełnosprawności, natomiast z IPR nie wynika, w jaki sposób zakup sprzętu komputerowego zmniejszy ograniczenia zawodowe. Sprzęt ten poprawi warunki pracy niezależnie od tego kto będzie na nim pracował. To samo dotyczy zakupu samochodu. Ponadto wskazał, iż pomimo monitów nie otrzymał wyciągów z konta zfron i konta ogólnego spółki. Organ wezwał skarżącą

na podstawie art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa)

o przedstawienie dowodów mogących rzutować na rozstrzygniecie sprawy oraz

do wypowiedzenia się co do ustaleń Funduszu.

W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z 22 lipca 2010 r. (data nadania) wyjaśniła, że zakup samochodu udokumentowany fakturą VAT marża nr ... z ... lutego 2009 r. został sfinansowany ze środków obrotowych spółki.

W dniu ... marca 2009 r. nastąpiła "refundacja" wydatku w kwocie ... zł. Zakup został więc faktycznie dokonany ze środków zfron w części przeznaczonej na IPR. Zgodziła się z organem, że zakup sprzętu komputerowego wynika z obowiązku pracodawcy zapewnienia należnych warunków pracy. Podniosła jednak, iż zakup nowego sprzętu komputerowego najwyższej jakości uzasadniony był wnioskiem komisji rehabilitacyjnej, przez co wpłynął na obniżenie i zminimalizowanie negatywnych skutków niepełnosprawności. Wyjaśnił także, iż nowo zakupiony samochód, który zastąpił stary i wyeksploatowany pojazd, wyposażony jest w system wspomagania kierownicy, wygodny fotel kierowcy z możliwością jego regulacji oraz dobrze rozmieszczone wnętrze.

2.2. Postanowieniem z ... sierpnia 2010 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczeń

na wydatki w łącznej kwocie ... zł. Zdaniem organu wyposażenie miejsca pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy niezależnie od tego czy pracownik ten jest osobą niepełnosprawną, czy też nie i nie stanowi podstawy do włączenia tych wydatków do IPR.

Organ wyjaśnił, iż pomimo wezwań nie otrzymał wyciągów z konta zfron potwierdzających obciążenie tego konta kwotą przeznaczoną na zakup samochodu, potwierdzony fakturą VAT marża nr ... Spółka przedstawiła jedynie wyciąg

z konta obrotowego ze wskazanym obciążeniem.

Stwierdził, iż pomoc przyznawana w ramach zfron może być udzielana jedynie w przypadku ponoszenia wydatku bezpośrednio z zfron. Ponoszenie wydatków

z innego niż zfron rachunku jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm., dalej zwane rozporządzenie zfron). Jeżeli pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej poniósł wydatek na podstawie przepisów powołanego aktu, powinien wydatkować środki na opłacenie tego wydatku bezpośrednio z rachunku zfron. Natomiast w sytuacji, gdy pracodawca zamiast środków zfron wydatkował środki obrotowe to ani PFRON ani inny organ publiczny nie jest władny do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, gdyż wydatek ten został zrealizowany ze środków prywatnych nie publicznych.

W konkluzji podniósł, dostosowanie stanowiska pracy musi pozostawać w związku z rodzajem i stopniem niepełnosprawności pracownika. Z przedstawionych IPR nie wynika, aby przedmiotowy wydatek miał związek z niepełnosprawnością osób, dla których opracowano programy, a jego dokonanie było uzasadnione spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.

2.3. Pismem z 23 sierpnia 2010 r. (data nadania) skarżąca wniosła do Ministra Pracy i Polityki Społecznej zażalenie na powołane rozstrzygnięcie. Podniosła, że wydatek, a tym samym przelew (na zakup samochodu) był realizowany w dniu ... marca 2009 r. Obowiązujący w tym czasie stan prawny zezwalał na takie operacje, dopiero zmianą treści § 9 ust. 2a rozporządzenia zfron od dnia 22 lipca 2009 r. wprowadzono nakaz dokonywania zapłaty z wydzielonego rachunku bankowego zfron. Wyjaśniła, iż wszystkie zakupy, w odniesieniu do których wystąpiła o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis realizowała przed nowelizacją powołanego przepisu. Powołując orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych podała, iż faktyczne opłacenie zakupu z innego rachunku bankowego i późniejsze przekazanie odpowiedniej kwoty z rachunku zfron nie ma wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomocy de minimis.

Podkreśliła, iż wszystkie dokonane przez skarżącą zakupy są zgodne z § 2 ust. 1 pkt 12 lit e rozporządzenia zfron i mają na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych oraz dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Powołany przepis nie wprowadza żadnych ograniczeń co do rodzaju i typu sprzętu i urządzeń, w jakie należy wyposażyć stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej. Za nieuprawniony uznała argument organu dotyczący obowiązku pracodawcy w zakresie wyposażenia miejsca pracy w odniesieniu do zakładów pracy chronionej zatrudniających osoby niepełnosprawne, wskazując iż w tym celu prowadzący zakład pracy chronionej może wydatkować środki zgromadzone na zfron.

3. Rozpoznając sprawę w wyniku złożenia przez skarżącą zażalenia, Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z ... października 2010 r. utrzymał

w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z ... sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację organu I instancji. Wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit e rozporządzenia zfron, stanowiącym podstawę wniosku strony, zasadność poniesienia wydatku musi wprost wynikać z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika dla którego program został opracowany. Tymczasem zakupy dokonane przez skarżącą dotyczą stworzenia stanowiska pracy i wyposażenia go w podstawowy sprzęt niezbędny do wykonywania zatrudnienia, nie zaś dostosowania miejsca i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności mającego na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracowników. Uznał, iż sprzęt komputerowy zakupiony dla pracowników biurowo – administracyjnych jest niezbędny do świadczenia pracy lub sprzyja poprawie warunków pracy niezależnie od sprawności pracownika. To samo dotyczy wydatku na zakup samochodu, dla pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowcy. W żadnym z załączonych do wniosku IPR nie wynika, aby zakup sprzętu komputerowego czy samochodu miało wpływ na wyeliminowanie lub zmniejszenie ograniczeń wynikających z niepełnosprawności tych osób.

3.1. Organ podał, iż postawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest źródło sfinansowania wydatku, a nie tylko cel na jaki środki zostały wydatkowane. Warunkiem powyższego jest sfinansowanie zakupów ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym zfron. W przedmiotowej sprawie nie wszystkie poniesione przez spółkę wydatki zostały pokryte z tego konta, bowiem zakup samochodu osobowego (... lutego 2009 r.) został zrealizowany ze środków zgromadzonych na koncie obrotowym spółki. Refundacja tego wydatku w kwocie ... zł ze środków zfron nastąpiła dopiero ... marca 2009 r. W ocenie organu środki z konta obrotowego spółki są jej prywatnymi środkami, natomiast środki zgromadzone na rachunku zfron są środkami publicznymi. Następstwem powyższego jest okoliczność, że wydatki realizowane ze środków prywatnych pracodawcy nie stanowią pomocy publicznej nawet w sytuacji gdy wszystkie rachunki pozostają w dyspozycji jednego podmiotu a wydatki były prawnie uzasadnione.

4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... października 2010 r. wniosła skarżąca.

W uzasadnieniu skargi przedstawiła stan faktyczny sprawy. Za niezasadne uznała zakwestionowanie przez organ odwoławczy wskazań zawartych przez uprawnioną komisję w programach rehabilitacji oraz nie uznanie wydatków poniesionych na dostosowanie miejsca i stanowisk pracy poprzez doposażenie

w nowy, lepszy i sprawniejszy sprzęt. Za nietrafione uznała także stanowisko organów wskazujące, iż wydatek może być dokonany tylko z rachunku bankowego zfron, powtarzając w tym zakresie swoje argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.

Za krzywdzącą i nieuzasadnioną żadnymi dowodami uznała ocenę organu,

iż dokonane przez skarżąca zakupy w żaden sposób nie wpływają na zmniejszenie ograniczeń zawodowych niepełnosprawnych pracowników. Wyjaśnił przy tym, iż regulacja § 2 ust. 2 rozporządzenia o zfron wskazuje rodzaje wydatków stanowiących przysporzenie dla pracodawcy nie wykluczając dokonania zakupów w ramach IPR.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, że środki zfron są środkami "znaczonymi", których pracodawca jest dysponentem zgodnie z art. 33 ust. 9 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych i ich status nie jest tożsamy ze środkami własnymi pracodawcy. "Refundacja" polegająca na "przekwalifikowaniu" środków zfron

na środki własne nie jest przewidziana w katalogu sposobów wydatkowania środków zfron określonym w § 2 ust. 1 rozporządzenia zfron i art. 33 ust. 4 ustawy

o rehabilitacji. Organ podtrzymał również argumentację dotyczącą tego,

ze przedmiotowych wydatków nie można uznać za wydatki poniesione na podstawie § 2 ust. 1 pkt 12 e rozporządzenia zfron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

6. Przedmiotem żądania strony było wydanie przez PFRON zaświadczenia

o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki z konta zfron na zakup mebli biurowych na wyposażenie miejsc pracy czterech pracowników

z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

6.1. Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r.

w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01:2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.- dalej: u.p.s.p.p.)

W myśl art. 1 ustawa ta określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Art. 5 tej ustawy stanowi, że:

• Przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

• Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczania pomocy de minimis

w rolnictwie lub rybołówstwie.

• Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U, 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawy o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm. ).

Zgodnie z art. 7 ustawy o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi art. 33 ust. 1 tejże ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu, środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

Artykuł 5 ust. 2 u.p.s.p.p. normuje kompetencję podmiotów udzielających pomocy w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.s.p.p. do wydawania jej beneficjentom potwierdzenia udzielenia pomocy de minimis. Przepis ten stanowi realizację postanowienia 3 ust. 1 rozporządzenia nr 69/01, na mocy którego państwo członkowskie jest zobligowane do informowania zainteresowanego przedsiębiorstwa, iż udzielone wsparcie ma charakter pomocy de minimis. Przepis ten nakłada na podmioty udzielające pomocy także obowiązek określonego działania - podjęcia czynności o charakterze zaświadczenia, przy czym pod pojęciem zaświadczenia należy rozumieć czynność materialno-techniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego [J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 733. Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie normuje żadnych dodatkowych kwestii związanych z zakresem i trybem realizacji obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zagadnienia te regulują (bez uregulowania szczegółowych kwestii proceduralnych: wydane na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.s.p.p. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis [Dz. U. Nr 187, poz. 1930 (dalej jako rozporządzenie o pomocy de minimis], a w zakresie przez to rozporządzenie nie uregulowanym - odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Działu VII k.p.a. (art. 217-220 k.p.a), przy czym to odpowiednie zastosowanie nie oznacza stosowania tych przepisów wprost, a stosowanie odpowiednie z uwzględnieniem przede wszystkim funkcji zaświadczeń o pomocy de minimis wynikającej z powołanych przepisów o pomocy publicznej i o rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

6.2. W przedmiotowej sprawie zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest

w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną

i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

Zgodnie zaś z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 przedmiotowego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. We wspomnianym § 2 ust. 1 rozporządzenia w jego pkt 12 wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których fą finansowane m.in. inne wydatki ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. W § 6 rozporządzenia postanowiono, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Przywołane przepisy wskazują w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot.

Jakkolwiek z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zfron, wynika, że warunkiem uznania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, treść tego przepisu wskazuje, że nie jest to zaświadczenie o jakim mowa wprost w art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na konieczność uzyskania zaświadczenia, co w ocenie Sądu nakłada na przedsiębiorcę konieczność wykazania, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go

za pomoc de minimis. Przepisy Działu VII Kpa regulują tylko kwestie proceduralne związane z wydaniem zaświadczenia, jednak z funkcji zaświadczeń, wynikającej

z przepisów artykuł 5 ust. 2 u.p.s.p.p.., przy uwzględnieniu art. 33 ust. 1 i 4 ustawy

o rehabilitacji osób niepełnosprawnych i przepisów rozporządzenia zfron

wynika kompetencja PFRON do merytorycznej oceny wydatków zgłaszanych przez zainteresowanego do objęcia ich zaświadczeniem o pomocy de minimis, czy są one wydatkami, o jakich mowa w tych przepisach.

Postępowanie związane z wydaniem zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym o jakim mowa w art. 1 pkt 1 kpa lecz ma charakter administracyjny stanowiąc formę uproszczonego działania administracyjnego. W postępowaniu tym nie prowadzi się w pełni postępowania dowodowego o jakim jest mowa w dziale II kpa, stosuje się jednak ogólne zasady postępowania określone w kpa. Postępowanie dowodowe (wyjaśniające) jakkolwiek okrojone (art. 218 § 2 kpa).- musi i może być prowadzone w zakresie niezbędnym do zbadania zgłoszonego żądania.

Wykazanie istnienia powiązania celu wydatku ze środkami funduszu rehabilitacji należy do podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia o uznaniu pomocy jako pomocy de minimis. (Stanowisko takie zajął NSA w wyroku z dnia 27.04.2010r. Syg.akt. II GSK 574/09).

Zdaniem Sądu w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Pełnego materiału dowodowego dostarcza jednak zainteresowany pracodawca i to ten dostarczony przezeń materiał podlega ocenia przez organ, bez obowiązku po stronie tego organu poszukiwania dodatkowych dowodów, które mogłyby uzasadnić wydanie zaświadczenia żądanego przez zainteresowanego.

6.3. Zdaniem sądu nie można zarzucić, by ocena dostarczonego przez organ materiału dowodowego w postaci indywidualnych programów rehabilitacji i dowodów zakupu była przeprowadzona z naruszeniem przepisów postępowania. Organy miały prawo ocenić, że w świetle treści IPR, zawartych tam ocen potrzeb osób niepełnosprawnych i opisu działań w celu realizacji tych potrzeb, nie zostało wykazane by wydatki, których zaświadczenie miały dotyczyć, miały na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia zfron. Wyjaśnić przy tym trzeba, że organy nie oceniały merytorycznie orzeczeń lekarskich a jedynie kwestionowały zasadność poniesienia określonych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz pod kątem zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników, a więc w granicach kompetencji przyznanych im przez ustawodawcę, m. in. na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ nie jest związany opiniami specjalistów wchodzących w skład komisji rehabilitacyjnej, w zakresie oceny, czy określony wydatek przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a zatem czy może być dokonany z zakładowego funduszu rehabilitacji gdyż orzekanie o tym jest jego kompetencją, a nie komisji rehabilitacyjnej. Opinia komisji oraz ewentualnie inne opinie lekarskie podlegają ocenie organu orzekającego, jak i inne dowody w sprawie. Zatem organ powinien na nich polegać (w razie braku przeciwdowodu) co do zakresu i stopnia niepełnosprawności oraz zakresu ograniczeń zawodowych pracownika, ale jeszcze raz należy podkreślić, że nie mogą one zastąpić organu w ocenie zasadności dokonania konkretnego wydatku. W zaskarżonym postanowieniu wykazano, że przedmiotowe zakupy nie wpływają na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności, a służą po prostu wypełnieniu obowiązków pracodawcy do zapewnienia wyposażenia stanowisk pracy zgodnie z wymogami bezpieczeństwa i higieny pracy. Przedłożone dokumenty nie wskazywały, by przedmiotowe zakupy miały jakieś szczególne cechy świadczące o indywidualnym przystosowaniu ich do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności pracowników skarżącego, których dotyczyły indywidualne programy rehabilitacji. Nie można wiec było uznać, że były to zakupy indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacyjnych skutkującym zmniejszaniu ograniczeń zawodowych pracowników.

Nie przekroczył też organ zasad swobodnej oceny materiału dowodowego uznając, iż zakupiony przedmioty nie mogą wpłynąć na zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracowników objętych załączonymi do sprawy IPR.

Stwierdzić zatem należy, iż organ prawidłowo poddał analizie wszystkie indywidualne programy rehabilitacji i wnioskowane wydatki w aspekcie tego, czy wydatki te spełniają stosowne kryteria dla wydania zaświadczenia. Prawidłowo również przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności. Już samo dokonanie oceny przedmiotowych wydatków w kontekście treści przedstawionych IPR było wystarczające do odmowy wydania zaświadczenia.

6.4. Słuszny jest natomiast zarzut skarżącej, że w odniesieniu do wydatków ponoszonych do 22 lipca 2009 r. nie było konieczne sfinansowanie ich bezpośrednio z rachunku zfron.

Sfinansowanie wydatków na rehabilitację ze środków własnych przedsiębiorcy i

następnie przelanie odpowiedniej kwoty z zfron na rachunek przedsiębiorcy mogło być uznane w świetle obowiązujących do dnia 22 lipca 2009 r. przepisów za sfinansowanie wydatku ze środków zfron.

Stanowisko prezentowane przez organy orzekające w niniejszej sprawie nie znajdowało uzasadnienia w przepisach obowiązujących do dnia 22 lipca 2009 r., tj. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 107, poz.891). Dopiero bowiem wprowadzona przez §1 pkt 3 a) tego rozporządzenia zmiana rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji, poprzez dodanie w §9 ust.2 a) stanowi, że "Nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku, o którym mowa w art.33 ust.3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu".

Do daty ww. zmiany przepisów nie stało na przeszkodzie zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis sfinansowanie wydatków pośrednio z rachunku zfron, tj. dokonanie wydatków z konta obrotowego firmy i następnie przelanie pieniędzy z rachunku zfron na rachunek obrotowy firmy.

Od wspomnianej nowelizacji rozporządzenia zfron dla zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis spełniona musi być zarówno przesłanka pokrycia kosztów wydatków ze środków zfron jak i cel na jaki wydatki te zostaną poniesione.

6.5. Skoro jednak organy prawidłowo wykazały, że nie została spełniona przesłanka pokrycia dotycząca celu poniesienia wydatków, to zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe, nie naruszające prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji.

Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), był zobowiązany orzec, jak w sentencji.