Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 430/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant: Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006r. w Olsztynie sprawy ze skargi Kolejowego Klubu Sportowego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

_____________________________________________________________________

Decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. cytowanej dalej jako Ordynacja podatkowa) po rozpatrzeniu odwołania Kolejowego Klubu Sportowego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr "[...]" z dnia "[...]" odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od towarów i usług, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej były następujące ustalenia i wnioski:

Kolejowy Klub Sportowy, świadcząc usługi w postaci wynajmu obiektów sportowych oraz udostępniania miejsc na reklamę, nie uiścił zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2000 roku do lutego 2005. Klub nie wystawiał faktur VAT i nie naliczał podatku VAT, wystawiał jedynie rachunki za wynajem obiektów. Zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Kolejowego Klubu Sportowego wynikły ze złożonych po ustawowym terminie deklaracji podatkowych VAT-7 (po interwencji Naczelnika Urzędu Skarbowego) za miesiące I-XII 2000 r., I-XII 2001 r., I-XII 2002 r., I-XII 2003 r., I-XII 2004 r., I-II 2005 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia 2000 r. do lutego 2005 r. w łącznej kwocie 170.806 zł. wraz z odsetkami za zwłokę od wyżej wymienionych zaległości podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Kolejowy Klub Sportowy podniósł, iż konieczność uiszczenia zaległości podatkowych spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej Klubu, znacznie ograniczy działalność statutową w zakresie pracy społeczno-wychowawczej dzieci i młodzieży. Natomiast obciążenie Klubu tak wysokimi kwotami może prowadzić do zaprzestania działalności. Dzieci i młodzież pozbawione będą dostępu do obiektów sportowych i uniemożliwiony zostanie tym grupom kontakt ze sportem, który ma istotny wpływ na ich rozwój fizyczny, a bardzo często także pełni ogromną rolę wychowawczą.

Podniósł również, iż likwidacja działalności statutowej Klubu spowoduje również utratę pracy zatrudnionych dziewięciu pracowników, co byłoby sprzeczne z interesem publicznym ( 3 osoby, na podstawie umowy o pracę oraz 6 osób na podstawie umowy zlecenia).

W uzupełnieniu odwołania przyznał, iż dużym błędem było nie analizowanie w poszczególnych latach osiąganych przychodów i przekroczenie kwot obrotu, uprawniających do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Jednakże wynikło to przede wszystkim z wybitnie społecznej działalności Zarządu Klubu. Stowarzyszenie to od kilku lat ze względów finansowych nie było w stanie zatrudnić sekretarza lub kierownika biura. Podkreślił przy tym, iż od 9 lat Kolejowy Klub Sportowy, bez pomocy finansowej odpowiedzialnych za sport w mieście i województwie władz stara się utrzymać wybudowany przez Klub stadion. Jedynym powodem złej sytuacji finansowej Klubu jest zaprzestanie finansowania utrzymania tego obiektu przez obecnego właściciela tj. Polskie Koleje Państwowe - Zakład Nieruchomości. Przejęcie tego obiektu przez Samorząd Miasta, przeciąga się od 1999 r. Zwrócił także uwagę na aspekt społeczny, który przemawia za utrzymaniem stadionu, z którego korzysta młodzież z miasta i województwa, a także sportowcy z innych olsztyńskich klubów. Podniósł, iż obecnie na stadionie prowadzi sposobem gospodarczym dwie inwestycje: remont hali sportowej i wymianę skorodowanej instalacji wodociągowej.

W motywach zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 67 §1 Ordynacji podatkowej podkreślił, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu są decyzjami uznaniowymi. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. Wskazał, iż ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. Dotyczy to w szczególności przypadków spowodowanych klęską lub innymi zdarzeniami, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Nie oznacza to jednak dowolności działania organu podatkowego, który obowiązany jest do wszechstronnego rozważenia w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału, czy nie zaistniały przedmiotowe przesłanki.

Organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła dowodów stanowiących o zaistnieniu okoliczności, pozwalających uznać, że zaistniałe trudności finansowe spowodowane zostały działaniem czynników wyjątkowych, niezależnych od niej.

W jego ocenie sposób powstania zaległości podatkowych nie stanowił sytuacji nadzwyczajnej.

Z pism przedstawionych do odwołania, zdaniem organu II instancji, wynikały jedynie kwestie starań Kolejowego Klubu Sportowego, dotyczące zmiany formy prawnej stadionu, a także szeroki zakres prowadzonej działalności Klubu nie tylko w regionie Warmii i Mazur, ale i na arenie międzynarodowej, oraz wysoki koszt utrzymania Klubu (czyli: woda, energia, telefon, wywóz nieczystości, gaz, najem od PKP, utrzymanie boisk, centralne ogrzewanie). Nie wskazywały jednak na przesłanki, przemawiające za umorzeniem zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i przychyleniem się do żądania strony.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, iż przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę od tych zaległości, nie poprawi sytuacji finansowej Klubu. Jego zdaniem udzielenie pomocy jest zasadne w przypadku, gdy rokuje to poprawę sytuacji finansowej. Natomiast ze złożonych za lata 2000-2003 zeznań CIT-8 i CIT-8W wynika, iż Klub od 2000 r. ponosił straty. W zeznaniu CIT-8 za rok 2004 (złożony przy wniosku z dnia 20.05.2005 r.). Klub wykazał stratę w kwocie 49.860,80 zł, przy osiągniętym przychodzie w wysokości 291.621,93 zł i kosztach uzyskania przychodu w kwocie 341.482,73 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że nie bez znaczenia w sprawie było, iż generowanie strat przez stronę, w żaden sposób nie było związane z naliczaniem i odprowadzaniem podatku VAT, albowiem jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zarejestrował się dla potrzeb podatku VAT dopiero w lutym 2005 r. Okoliczność nie zarejestrowania się w odpowiednim terminie dla celów podatku VAT, była skutkiem nienależytej analizy osiągniętych przychodów z tytułu wykonywanych czynności, czego konsekwencją było nie uiszczenie kwot podatku VAT wynikających z deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia 2000 r. do lutego 2005r.Zwrócił również uwagę, iż ewentualna likwidacja działalności statutowej Klubu może spowodować utratę pracy przez osoby zatrudnione, niemniej jednak okoliczność ta nie będzie obligowała budżetu Państwa do wypłaty dodatkowego świadczenia.

Podkreślił także, iż wbrew temu co twierdziła strona, KKS, otrzymywał pomoc w postaci dofinansowania szkoleń dzieci i młodzieży w okresie od 2002 do 2005 r. od Urzędu Miasta w "[...]".

Reasumując organ II instancji, powołując przy tym orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, iż okoliczność, iż w czasie prowadzenia działalności przez KKS, zaniedbano terminowego wpłacania podatków, nie może być utożsamiana "z ważnym interesem podatnika" (wyrok NSA z 20 września 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 1540/99).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący, nie formułując wniosków odwoławczych, zarzucił, iż organ II instancji nie podzielił argumentów uzasadniających istnienie interesu publicznego i ważnego interesu podatnika. Podkreślił, iż KKS to najstarszy klub sportowy w "[...]", który przez 55 lat swojego istnienia wypełniał wszystkie zobowiązania podatkowe. Pełnił i nadal pełni ważne funkcje wychowawcze i sportowe.

Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 67§1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przepis skonstruowany na zasadzie uznania administracyjnego, pozostawia w gestii organów podatkowych ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również zakres ewentualnego umorzenia. Właściwa ocena występowania, bądź braku wymienionych przesłanek, winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całego materiału dowodowego, poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych.

Ustawodawca w wyżej wskazanym przepisie pozostawił do wyłącznej kompetencji organów podatkowych ocenę, czy okoliczności faktyczne konkretnej sprawy przemawiają za ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym w umorzeniu zaległości podatkowych, a więc za rezygnacją przez Skarb Państwa z wierzytelności podatkowej.

Umorzenie zaległości podatkowych skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego w części, w jakiej nastąpiło umorzenie. Jest to tzw. nieefektywny sposób wygaszania zobowiązań, bowiem Skarb Państwa w istocie nie otrzymuje należnych mu danin, w związku z tym instytucja umorzenia winna mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Pojęcia "ważny interes podatnika", "interes publiczny", to pojęcia niedookreślone, o których istnieniu nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, iż ważny interes podatnika występuje w sytuacjach szczególnych, w których niemożność uregulowania zaległości podatkowych jest spowodowana przypadkami losowymi, takimi jak: klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, trwała niezdolność zarobkowania wywołana chorobą, kalectwo, itp. Przyjmuje się, że skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym ważny interes podatnika musi posiadać tę samą cechę, a co za tym idzie przyczyna powstania zaległości musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika. (por. wyrok NSA z 20 marca 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1563/99, z dnia 24 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 498/00, z dnia 7 grudnia 2000 r.).

W zakresie uznaniowych decyzji kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czyli czy zgodnie z przepisami podjął działalnie zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Analiza zaskarżonej decyzji, jak również dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, dowodzi, że w sposób wnikliwy i dostatecznie szczegółowy rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania. Przedstawione w tym zakresie przez organy podatkowe wyjaśnienia są spójne, logiczne i przekonujące. Organy podatkowe uznały, że podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne, tj. wysokie koszty utrzymania klubu, nieuregulowana sytuacja prawna, prowadzenie księgowości przez niedoświadczoną w sprawach VAT księgową czy funkcje jakie Klub pełni, nie mają przymiotu wyjątkowości i nie uzasadniają przyznania ulgi w zapłacie podatku.

Podzielając pogląd, że umorzenie zaległości podatkowych stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach wskazać należy, że nie jest podstawą do formułowania przedmiotowych żądań trudna sytuacja finansowa Klubu, otrzymywanie dotacji oraz pełnienie przez Klub roli szkoleniowo – wychowawczej w miejscowej społeczności.

Ważny interes publiczny, jakim jest niewątpliwie również realizowanie statutowych zadań Klubu, nie może być w rozważanej sytuacji rozumiany jako przemawiający za umorzeniem, gdyż będzie on występował zawsze, niezależnie od tego jak starannie władze Klubu będą prowadzić jego sprawy finansowe. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do konieczności szczególnego (ulgowego) traktowania podatników wypełniających istotne zadania społeczne niezależnie od stopnia ich dbałości o realizowanie zobowiązań publicznoprawnych. Koncepcja ta pozostawałaby w sprzeczności z generalną zasadą powszechności zobowiązań podatkowych określonych ustawami.

Istotne w przedmiotowej sprawie jest to, iż bezpośrednią przyczyną powstania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę była okoliczność nie uiszczenia, pomimo wykonywania przez skarżącego czynności podlegających podatkowi od towarów i usług, należnych zobowiązań podatkowych w okresie od stycznia 2000r do lutego 2005r. Zaległości podatkowe powstały w wyniku zaniedbań strony skarżącej. Trudno zatem przyjąć, iż zaległość podatkowa powstała na skutek nadzwyczajnych i wyjątkowych okoliczności, spowodowanych działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od jego postępowania. W przypadku gdy trudności finansowe podatnika nie są rezultatem zaistnienia niezależnych od niego okoliczności, to nie ma podstaw do odstąpienia przez wierzyciela podatkowego od dochodzenia świadczenia podatkowego (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2000r. – I SA/Lu 375/99).

W opinii Sądu przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie wskazane przez skarżącego okoliczności faktyczne, przemawiające, jego zdaniem, za przyznaniem mu ulgi w zapłacie podatku, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a ocena tych okoliczności nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów.

Należy nadmienić, iż Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji skarżącego, jak również docenia funkcję jaką Klub pełni w środowisku dzieci i młodzieży, jednakże przedstawionym okolicznościom odmawia waloru wyjątkowości.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.