Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1922/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej Spółki A z R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M.Kwiecińska /-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek EW


UZASADNIENIE

W dniu 28.09.2000r. Spółka A dokonała za dokumentem SAD nr [...] zgłoszenia towarów ( maszyn do szlifowania kamieni ) w celu objęcia ich procedurą dopuszczenia do obrotu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego - działając na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej , art. 13 § 1, art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt. 1 a, art. 65 § 4 pkt. 2 b i c, art. 83 § 3 , art. 85 § 1, art. 222 § 4 i art. 262 Kodeksu celnego oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 107, poz.1217 ) i Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm. i z dnia 26.06.1998r. , Dz. U. Nr 86, poz. 544) - uznała za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia 28.09.2000r. w zakresie szczegółów dotyczących wartości ( pole 12 SAD ), wartości pozycji i wartości celnej importowanego towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego, określając niedobór cła na sumę [...] zł.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ I instancji podniósł, iż w trakcie przeprowadzanej w siedzibie firmy kontroli postimportowej ujawniono faktury nr 248 z 07.11.2000r., nr 212 z 18.10.2000r. oraz nr 462 z 06.12.2000r. dotyczące kosztów związanych z importem przedmiotowych maszyn według spornego zgłoszenia celnego oraz dwóch innych zgłoszeń dokonanych przez Spółkę w dniu 01.09.2000r. oraz 11.09.2000r. Faktury powyższe zostały wystawione przez rosyjskie przedsiębiorstwo B na podstawie Porozumienia w Sprawie Wielostronnego Rozliczania Należności i Zobowiązań Zagranicznych z 15.06.2000r., zawartego ze stroną. Zgodnie z tą umową firma B miała pośredniczyć w kontaktach Spółki A z firmami zagranicznymi, a w szczególności dokonywać czynności niezbędnych do zakupu maszyn i urządzeń do obróbki kamieni szlachetnych, poszukiwać dostawców, organizować sam zakup, demontować i uruchamiać próbnie maszyny, składać zamówienia związane z zakupem surowca, organizować wysyłki do Polski oraz wyceniać surowiec. Koszty poniesione przez firmę B miały być przy tym regulowane według odrębnie wystawionych faktur.

Zgodnie z art. 30 § 1 Kodeksu celnego do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywieziony towar ( stanowiącej jego wartość transakcyjną, czyli wartość celną ) dodaje się m.in. koszty prowizji i pośrednictwa poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej, za wyjątkiem prowizji od zakupu. Koszty ponoszone przez kupującego na rzecz pośrednika winny być potwierdzone za pomocą umowy agencyjnej zawartej pomiędzy agentem a kupującym, określającej precyzyjnie formalności i czynności, jakie agent będzie musiał wykonać w związku ze swoimi zobowiązaniami, do czasu przedstawienia towaru do dyspozycji kupującego ( Komentarz 17.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej - zał. do Dz. U. z 1999r., Nr 80, poz. 908 ). Za agentów zakupu uznaje się natomiast osoby działające w imieniu kupujących, świadczące im usługi w zakresie wyszukiwania dostawców, zbierania próbek, kontroli towarów i ewentualnie organizowania ubezpieczenia, transportu, składowania i dostawy towarów ( nota wyjaśniająca 2.1 pkt. 9 powyższego Komentarza ). Pośrednik działa w imieniu kupującego jak i sprzedającego, a jego główną funkcją jest skontaktowanie stron transakcji. Wynagradzany jest on przy pomocy kosztów pośrednictwa - stanowiących procent od sum transakcji , wliczanych do fakturowanej ceny ( gdy wynagradzającym jest dostawca towarów ), albo dodanych do ceny zapłaconej lub należnej ( gdy obciąża się nimi kupującego).

Zdaniem organu celnego łączna kwota wynikająca z dodatkowych faktur ([...] USD ) winna być doliczona do wartości towaru wykazanego w spornym zgłoszeniu celnym, albowiem usługi świadczone przez firmę B ( m. in. przerabianie, wymiana, wyładunek, komplementacja i oprogramowanie sprzętu ) wykraczały poza zwyczajowy zakres usług świadczonych przez pośrednika kupującego. Do przedmiotowego zgłoszenia celnego doliczono wobec tego odpowiednio kwotę [...] USD z faktury nr 248, [...] USD z faktury nr 212 oraz [...] USD z faktury nr 462 - dzieląc proporcjonalnie całą ujawnioną kwotę do wartości pola 22 dokumentów SAD przedłożonych w trzech zgłoszeniach celnych dokonanych przez Spółkę.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka A wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Jej zdaniem wbrew stanowisku organu celnego kwoty ujęte dodatkowo do wartości celnej importowanego towaru są prowizją od zakupu. Organ dokonał błędnej interpretacji Porozumienia w Sprawie Wielostronnego Rozliczenia Należności i Zobowiązań Zagranicznych z dnia 15.06.2000r. Odwołująca się podkreśliła, iż w dniu 01.08.2000r. zawarła umowę agencyjną z firmą B ( aneks do tego porozumienia ), w której wyraźnie określono, iż sporne kwoty stanowiły wynagrodzenie agenta określone ustawowo właśnie jako prowizja od zakupów.

Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił bowiem stanowisko I instancji odnośnie tego, iż wartość celna importowanego towaru została zaniżona, gdyż nie wliczono do jego wartości transakcyjnej dodatkowych kosztów ujawnionych w odnalezionych fakturach i podlegających doliczeniu na podstawie art. 30 § 1 pkt. 1 a Kodeksu celnego. Spółka nie przedstawiła w toku postępowania umowy o świadczenie usług, która mogłaby mieć wpływ na ustalenie faktycznej wartości celnej. Z dokumentów przedłożonych przez nią ( w szczególności z umowy agencyjnej mającej być aneksem do porozumienia z dnia 15.06.2000r. ) nie wynika natomiast, iż dodatkowa kwota dotyczy prowizji od zakupu. Organ II instancji wyjaśnił również, iż nie przeprowadził zawnioskowanego przez Spółkę dowodu z przesłuchania wiceprezesa firmy A i dyrektora firmy B na okoliczność, w jakim charakterze firma ta występowała w procesie organizacji i dostaw towaru, albowiem okoliczność ta została wyjaśniona - jego zdaniem - w wystarczający sposób za pomocą materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A wniosła o uchylenie orzeczeń organów I i II instancji z powodu ich niezgodności z prawem. Zdaniem skarżącej koszty z ujawnionych faktur wynikały z umowy agencyjnej zawartej z firmą B i dlatego nie mogły stanowić składnika wartości celnej towaru ( jako prowizja od zakupu ). Wynikać to ma z treści przedmiotowego porozumienia z dnia 15.06.2000r. oraz aneksu do niego. Spółka podniosła ponadto zarzut bezpodstawnej odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z przepisem art. 21 Kodeksu celnego kwota długu celnego wynikająca z importu danego towaru do Polski ustalana była według jego wartości celnej, którą stanowiła wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za ten towar ( art. 23 § 1 Kodeksu celnego ). Zgodnie natomiast z definicją legalną zawartą w art. 23 § 9 tej ustawy za cenę faktycznie zapłaconą lub należną uznawano całkowitą kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmującą wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu, albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego na rzecz osoby trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy.

W art. 30 § 1 Kodeksu celnego ustawodawca dokonał z kolei enumeratywnego wymienienia kosztów poniesionych przez kupującego, które podlegają obowiązkowo doliczeniu do wartości transakcyjnej danego towaru i to wyłącznie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych ( art. 30 § 2 ). Pojęcie kosztów dodatkowych należy przy tym interpretować ściśle, co oznacza, że inne koszty niż określone w powyższym art. 30 ustawy nie mogą być uznawane przez organy celne za pośrednią płatność na rzecz sprzedawcy, która powiększa cenę faktycznie zapłaconą lub należną ( zob. m. in. J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser i H. Wojtachnio, Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2001, s. 89; M. A. Wiśniewska, Kategorie kosztów wliczanych do wartości celnej, Przegląd podatkowy, 1998/7/37 ).

W art. 30 § 1 pkt. 1 a Kodeksu celnego do powyższych kosztów dodatkowych zaliczono poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, koszty prowizji i pośrednictwa, za wyjątkiem jednak prowizji od zakupu, zdefiniowanej w art. 22 § 1 pkt. 5 tej ustawy jako opłata poniesiona przez kupującego na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna. Z tego względu należy a contrario przyjąć, że każda inna prowizja, niż prowizja od zakupu podlega - przy spełnieniu pozostałych warunków - doliczeniu do wartości transakcyjnej.

W przedmiotowej sprawie organy celne obu instancji stwierdziły kategorycznie, iż kwota wynikająca z faktur odnalezionych w siedzibie firmy skarżącej spółki (nr 248 z 07.11.2000r., nr 212 z 18.10.2000r. oraz nr 462 z 06.12.2000r. ) winna być uznana za koszty pośrednictwa - nie będące prowizją od zakupu, podlegające doliczeniu do wartości transakcyjnej importowanego towaru w myśl przepisu art. 30 § 1 pkt. 1 a Kodeksu celnego. W ocenie Sądu ustalenia te zostały dokonane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności bez szczegółowego zanalizowania charakteru stosunku prawnego i całokształtu relacji łączącego skarżącą spółkę z rosyjską firmą B, która pośredniczyła w imporcie przedmiotowych maszyn.

Podnieść należy przede wszystkim, iż organy celne nie uzasadniły w wystarczający sposób, dlaczego nie można było uznać kwot pieniężnych zawartych w spornych fakturach za koszty stanowiące prowizję od zakupu w rozumieniu art. 22 § 1 pkt. 5 Kodeksu celnego. Usługa polegająca na reprezentowaniu kupującego przez agenta przy zakupie danego towaru oparta jest bowiem na konstrukcji prawnej umowy agencyjnej typu przedstawicielskiego, połączonej z udzieleniem pełnomocnictwa do składania oświadczeń woli w imieniu zleceniodawcy, wywołujących skutki prawne w sferze jego praw i obowiązków. Jej istotą jest zatem zawieranie umów handlowych w imieniu dającego zlecenie (kupującego). Umowa agencyjna typu przedstawicielskiego przewidziana jest ( obok umowy agencyjnej polegającej wyłącznie na zwykłym pośredniczeniu przy zawieraniu umów ) w przepisie art. 758 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z poglądem przyjętym w doktrynie i orzecznictwie, w tym typie umowy agencyjnej czynnościom prawnym dokonywanym przez agenta mogą również towarzyszyć czynności faktyczne pośredniczenia, takie jak np. wyszukiwanie osób kontrahentów, udział w rokowaniach, prowadzenie wstępnych negocjacji itd. Nie ulega jednak wątpliwości, iż warunkiem uznania wynagrodzenia - uzyskanego z tytułu pośredniczenia przy zawieraniu umów - za prowizję od zakupu jest stwierdzenie, iż agent wykonujący tą usługę był upoważniony do reprezentowania kupującego, na podstawie umocowania wypływającego z udzielonego mu pełnomocnictwa na zasadach określonych w przepisach art. 95 i nast. Kodeksu cywilnego ( zob. m. in. L. Ogiegło [ w : ] System prawa cywilnego. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Warszawa 2001, s. 402-402; red. K. Pietrzykowski, Kodeks celny. Komentarz. Tom II, Warszawa 2000, s. 377-378; red. J. Rajski, System Prawa Prywatnego. Tom 7. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Warszawa 2004, s. 497 i 508-519; wyrok NSA z 13.09.2002r., I SA/Łd 1324/01, ONSA 2003/3/104; wyrok WSA w Poznaniu z 05.11.2004r., 3/I SA/Po 1059/02 ). Podobna regulacja - dotycząca agencji o charakterze przedstawicielskim - zawarta jest w Nocie wyjaśniającej nr 2.1 pt. Prowizje w ramach Artykułu 8 Porozumienia, opublikowanej w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.09.1999r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej ( Dz. U. Nr 80, poz. 908 ), która definiując pojęcie maklera ( zwanego też agentem czy pośrednikiem ) stwierdza wyraźnie w punkcie 4 in fine, iż uczestniczy on w zawarciu umowy i reprezentuje w niej sprzedającego lub kupującego, a więc dokonuje tej czynności w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa.

Elementem koniecznym dla określenia danego pośrednictwa jako usługi wykonywanej w ramach agencji przedstawicielskiej jest wobec tego działanie agenta na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zleceniodawcę ( kupującego ). Za prowizję od zakupu - nie podlegającą zaliczeniu do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar, jest uznawane przy tym wyłącznie wynagrodzenie za dokonywanie czynności prawnych w imieniu kupującego. Skoro zatem organy celne chciały wykluczyć w sposób kategoryczny możliwość uznania kwoty ze spornych faktur za prowizję od zakupu to w pierwszym rzędzie winny się skupić na zbadaniu, czy firma B - wykonująca usługi pośredniczenia przy zakupie przedmiotowych maszyn - działała na podstawie jakiegokolwiek pełnomocnictwa, udzielonego skutecznie przez skarżącą Spółkę. Zgodnie z treścią pkt. 2 § 1 Aneksu do Porozumienia w Sprawie Wielostronnego Rozliczania Należności i Zobowiązań Zagranicznych z dnia 15.06.2000r. - dokonanego w formie umowy agencyjnej ( k. 100 akt ) skarżąca Spółka zobowiązała się do udzielenia B ( jako agentowi ) pełnomocnictwa do zawierania umów w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, jednakże w aktach administracyjnych sprawy nie ma dowodu na faktyczne udzielenie takiego pełnomocnictwa.

Z uzasadnień orzeczeń obu instancji wynika natomiast, iż kwestia ta nie była w ogóle podnoszona i badana w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. Nie dokonano przez to jednoznacznego rozróżnienia, czy firma B działała jako reprezentant skarżącej spółki ( w ramach umowy agencji przedstawicielskiej ), czy też tylko jako "zwykły" pośrednik, ograniczający się do wykonywania określonych czynności faktycznych. W tym drugim przypadku teza o braku przesłanek do zaliczenia wynagrodzenia jako prowizji od zakupu byłaby w pełni uzasadniona.

Niezależnie od kwestii istnienia pełnomocnictwa i jego ewentualnej treści, organy celne dokonały zdaniem Sądu niewystarczającej oceny samych czynności wykonywanych przez firmę B na rzecz skarżącej, za które wypłacono wynagrodzenie uwidocznione w spornych fakturach. Faktura nr 212 z 18.10.2000r. ([...] USD ) wystawiona została za organizację dostarczenia importowanego sprzętu do Polski z Erewania, Moskwy i Mińska, obejmować miała zatem koszty magazynowania, przeładunku oraz wyładunku towaru ( k. 41 akt ). Faktura nr 248 z 07.11.2000r. ([...] USD ) dotyczyła organizacji marketingowej, poszukiwania i organizowania zakładu pracy - kosztów poszukiwania sprzętu, przygotowania kontraktów, organizacji transportu, kontroli jakości, komplementacji sprzętu i jego oprogramowania ( k. 39). Faktura nr 462 z 06.12.2000r. ([...] USD ) związana była natomiast z całościową komplementacją, montażem i instalacją maszyn - obejmującą koszty wynajęcia zakładu na Białorusi w celu magazynowania sprzętu, jego przerabiania poprzez wymianę części oraz instalacji i całościowej komplementacji - w celu ich przygotowania do produkcji na terenie Polski ( k. 43 ).

Były to niewątpliwie czynności faktyczne o bardzo różnorodnym charakterze. Organy celne przypisały je w całości do kategorii kosztów prowizji i pośrednictwa ( nie obejmujących - jak już wskazano kosztów prowizji od zakupu ), dodawanych do ceny zapłaconej lub należnej za towar, zgodnie z art. 30 § 1 pkt. 1 a Kodeksu celnego. Dla ustalenia zakresu pojęcia kosztów prowizji i pośrednictwa przy ustalaniu wartości celnej znaczenie ma treść powyżej cytowanej Noty wyjaśniającej 2.1, zgodnie z którą koszty prowizji i pośrednictwa są wynagrodzeniem wypłacanym pośrednikom za ich udział w zawarciu umowy kupna - sprzedaży ( pkt 2 Noty ). Chodzi przy tym głównie o wynagrodzenie za czynności związane z poszukiwaniem i wzajemnym kontaktowaniem kontrahentów. Do innych ewentualnych czynności faktycznych związanych ze świadczeniem usługi pośrednictwa zalicza się według doktryny np. udział agenta w rokowaniach mających na celu zawarcie umowy, przekazywanie prospektów czy próbek towaru, doręczanie ofert ( zob. m. in. red. K. Pietrzykowski, Kodeks celny. Komentarz. Tom II, Warszawa 2000, s. 377-378; red. J. Rajski, System Prawa Prywatnego. Tom 7. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Warszawa 2004, s. 508 ).

W ocenie Sądu niektóre z czynności dokonywanych przez firmę B i opisane w przedmiotowych fakturach nie powinny być ze względu na swój charakter w ogóle zaliczone do szeroko rozumianej kategorii czynności związanych z pośrednictwem, za które należy się prowizja ( i to zarówno od sprzedaży jak i od zakupu ). Chodzi tu m. in. o dokonywaną w trakcie magazynowania importowanego sprzętu przeróbkę maszyn ( poprzez wymianę ich części ), ich instalowanie czy komplementację. Działania tego typu nie mogą być bowiem wiązane z normalnymi czynnościami faktycznymi dokonywanymi przez agenta w ramach umowy agencji - przedstawicielskiej czy pośredniczącej. Są one bowiem czynnościami zbliżonymi bardziej do cywilnoprawnej umowy o dzieło ( art. 627 Kodeksu cywilnego ), czy umów nienazwanych o świadczenie usług. Należą one do grupy umów "o rezultat usługi", których celem jest wykonanie oznaczonego dzieła ( konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu ) - w niniejszej sprawie przygotowania maszyn do użytkowania na terenie Polski. Wynika stąd, że firma B oprócz funkcji pośrednika wykonywała także inne usługi na rzecz skarżącej, za które nie rozliczano się za pomocą jakichkolwiek prowizji, lecz w drodze zwrotu poniesionych kosztów. Typowa prowizja jest natomiast procentowym wynagrodzeniem za pośrednictwo w transakcji handlowej, której wysokość wynika zgodnie z przepisem art. 758 - Kodeksu cywilnego z umowy stron, bądź też z praktyki przyjętej w danym typie stosunków gospodarczych ( zob. m.in. Słownik języka polskiego. Tom II, Warszawa 1978, s. 946; G. Bieniek i in., Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia - Zobowiązania, Warszawa 2002, s. 368-369; red. J. Rajski, System Prawa Prywatnego. Tom 7. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Warszawa 2004, s. 533 ). Może to być np. procent od wartości przedmiotu zawartych przez daną osobę umów ( spełnionych usług ), albo od wpływów uzyskanych ze zrealizowanych umów.

Z tego względu przy dokonywaniu oceny czynności objętych powyższymi fakturami organy celne powinny szczegółowo wyodrębnić czynności faktyczne, które podlegałyby ewentualnie zaklasyfikowaniu do kosztów prowizji i pośrednictwa ( czy ogólnie - do kategorii kosztów wliczanych do wartości celnej, wyliczonych taksatywnie w art. 30 § 1 Kodeksu celnego ), od czynności innego typu, które nie mogą być w ogóle rozpatrywane w odniesieniu do kwestii ustalenia wartości celnej importowanych maszyn. Na konieczność odpowiedniego zróżnicowania usług wyszczególnionych na fakturach zwracała zresztą uwagę sama strona skarżąca już w piśmie z dnia 20.12.2002r. ( k. 31-32 akt ), zawierającym zastrzeżenia do protokołu kontroli celnej przeprowadzonej w jej siedzibie.

Zdaniem Sądu, w przypadku stwierdzenia, iż koszty ujawnione w fakturach ( lub tylko ich część ) należałoby traktować jako koszty nieuwzględnione w przepisie art. 30 § 1 Kodeksu celnego, organ celny winien rozważyć jeszcze możliwość zaliczenia ich w poczet ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za importowany towar, na podstawie ogólnego przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego, zaliczającego do tej ceny m. in. płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego na rzecz osoby trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. W tym przypadku należałoby zbadać dokładnie powiązania faktyczne i prawne ( jeżeli takowe miały w ogóle miejsce ) pomiędzy firmą B, a sprzedawcami przedmiotowych maszyn, czyli rosyjskimi kontrahentami, oznaczonymi w cytowanym Porozumieniu w Sprawie Wielostronnego Rozliczania Należności i Zobowiązań Zagranicznych z dnia 15.06.2000r. ( k. 37 akt ). Po ustaleniu istnienia takich powiązań organ celny winien zanalizować, czy i ewentualnie w jaki sposób kwota pieniężna ( lub jej część ) uwidoczniona w spornych fakturach i przekazana firmie B mogła wpłynąć na spełnienie zobowiązań ze strony rosyjskich kontrahentów skarżącej Spółki, co uzasadniałoby jej zakwalifikowanie jako elementu składowego ceny importowanych maszyn.

Ze względu na powyżej opisane wątpliwości dotyczące niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd uznał , iż organ celny II instancji naruszył przepis art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokładnej analizie winna zostać poddana m. in. kwestia charakteru umowy agencyjnej pomiędzy skarżącą spółką a firmą B ( szczególnie pod kątem ewentualnie udzielonego pełnomocnictwa ), wszystkich czynności uwidocznionych w przedmiotowych fakturach oraz relacji łączących pośrednika z rosyjskimi kontrahentami Spółki. Niezbędne wydaje się przy tym przeprowadzenie ( wnioskowanego przez samą Spółkę ) dowodu z przesłuchania świadków - wiceprezesa skarżącej, dyrektora firmy B oraz innych osób, mogących wyjaśnić szczegóły procesu importowania przedmiotowych maszyn oraz wykonywania przedmiotowej usługi pośredniczenia.

Skoro zatem w ocenie Sądu organ odwoławczy wydał swoją decyzję z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) - jak w sentencji wyroku.

/-/M. Kwiecińska /-/M. Kosewska /-/T. Geremek

EWd