Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3253/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 699/15 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2014 r. nr ... w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M.S. 1.200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 699/15, wydanym w sprawie ze skargi M, S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2014 r. nr .... w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję.

W sprawie poczyniono następujące ustalenia:

W dniu 5 października 2011 r. na drodze gminnej w miejscowości K.(droga o dozwolonym nacisku na pojedynczą oś napędową do 8 ton) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów, składający się z ciągnika siodłowego marki S. o nr rej. ... oraz naczepy marki M. o nr rej. ..., którym kierował G. Sz., wykonujący przewóz buraków cukrowych z miejscowości W. G. do G. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy K. K.. Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z dnia 5 października 2011 r. nr ...

W świetle ustaleń protokołu z kontroli drogowej, podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę, stwierdzono, że:

• nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosił 10,4 ton, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego naciski o 2,4 tony;

• nacisk na potrójną oś wynosił 27,2 tony, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 5,4 tony,

• masa zespołu pojazdów wynosiła 45,7 tony, co stanowiło przekroczenie o 4,9 tony;

• przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wszczęto przeciwko M. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P. P.-H. U. M., dalej "skarżący", jako załadowcy omawianego zespołu pojazdów. Skarżący dokonywał załadunku pojazdów na polu uprawnym przy pomocy czyszczarko-ładowarki, która nie posiada wagi. Przeładowując pojazdy, jak ustalił organ, skarżący miał wpływ na przekroczenie dopuszczalnych parametrów ładowanych pojazdów, a tym samym godził się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Wskazaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 czerwca 2014 r. nr ..., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 19.600 zł.

Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej organ wskazał m.in. art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej "prd"), art. 13g ust. 1 i art. 13g ust. 1b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej "udp") oraz lp 6 pkt 6 lit. d i e, pkt 7 lit. d i e oraz lp 9 pkt 11 lit. b zał. nr 2 do udp.

W myśl art. 64 ust. 1 prd, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z art. 13g ust. 1 udp, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do art. 13g ust. 1b udp, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W świetle lp 6 pkt 6 lit. d i e zał. nr 2 do udp, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogę, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 24,8 ton do 26,3 tony kara wynosi 9.000 zł, a za każde przekroczenie o 1,5 tony powyżej 26,3 tony dodatkowo kara 7.000 zł. Natomiast stosownie do lp 6 pkt 7 lit. d i e zał. nr 2 do udp, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9 ton do 9,5 ton kara wynosi 1.200 zł i za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 tony powyżej 9,5 tony dodatkowo 900 zł.

Zgodnie z lp 9 pkt 11 lit. b zał. nr 2 do udp, za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. powyżej 42,0 t do 52,0 ton kara wynosi 600 zł.

Jak podkreślił organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie skarżącego, w świetle przepisu przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 utd krąg podmiotów odpowiedzialnych za poruszanie się po drogach pojazdów nienormatywnych może być szerszy, obejmując nie tylko przewoźnika, ale również nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność tych podmiotów jest zobiektywizowana i nie wymaga udowadniania im winy, czy stopnia zawinienia za stwierdzone naruszenie przepisów prawa.

Zeznania skarżącego przesłuchanego w charakterze świadka, że nie ważył pojazdu przed wjazdem na drogę publiczną, gdyż załadunek odbywał się mechanicznie czyszczarko-ładowarki na polu uprawnym, gdzie nie było wagi, w ocenie organu świadczą o braku zainteresowania skarżącego, zarówno dopuszczalnymi normami w tym zakresie jak i możliwościami technicznymi pojazdów. W odniesieniu do skarżącego spełniona została przesłanka godzenia się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o której mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 utd.

Maksymalna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 40 ton, którą skarżący znacznie przekroczył o 4,9 tony, po uwzględnieniu na jego korzyść tolerancji wagi wynoszącej 2%. Tak znaczne przekroczenie całkowitej masy zespołu pojazdów miało bezpośredni wpływ na przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu.

Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącego, kwestionującego prawidłowość procesu ważenia pojazdu. Wagi użyte w trakcie kontroli, jak podkreślił organ, spełniały wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), co potwierdzają deklaracje zgodności wystawione przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu. Rozporządzenie to nie wprowadziło szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane stacjonarne ważenie pojazdów przy pomocy wag nieautomatycznych. W celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie instytucje. Tak też i było w niniejszej sprawie. Miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości K. legitymuje się dokumentem wydanym przez uprawnionego geodetę, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania kontroli pojazdów. Dokumenty sporządzone na tę okoliczność mają walor dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 kpa.

Ważenie pojazdów jest czynnością techniczną, nie normowaną przepisami prawa, lecz odpowiednimi instrukcjami obsługi wag. Przed dokonaniem ważenia kierowcy są instruowani jakie czynności mają wykonać w trakcie pomiarów. Tak też było w trakcie kontroli w dniu 5 października 2011 r., o czym świadczy podpis kierowcy pod "instrukcją ważenia pojazdów".

Zgodnie z instrukcją w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW 10 wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Poza tym proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby:

1. jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2. ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu.

Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji). Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych a wagi posiadają aktualne legalizacje. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Jak wskazał organ wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami. Obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy dla naliczenia kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. Ze świadectwa homologacji nr ... dołączonego do instrukcji wag SAW 10 C wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem, wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Punkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych w sprawie, z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone w górę do 0,lt.

Obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Dopuszcza się wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).

W świetle świadectwa homologacji dołączonego do instrukcji wag są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem, za pomocą wag [...] organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Punkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.

Z powyższych względów Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 19.600 zł.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając w szczególności naruszenie art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1-4, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez niedołączenie do akt sprawy instrukcji wag użytych w czasie kontroli, a także niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak to wskazano na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając zasadność zarzutów skarżącego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji istotnym mankamentem postępowania administracyjnego, naruszającym wskazane w skardze przepisy, było niezagwarantowanie skarżącemu, a także sądowi, możliwości skontrolowania prawidłowości ważenia omawianego pojazdu, a to z uwagi na brak w aktach sprawy instrukcji obsługi wag wydanej przez ich producenta, do której odwoływał się organ. Tym samym skarżący, w zakresie, o którym wyżej mowa, został pozbawiony możliwości ustosunkowania się do stanowiska zajętego przez organ odwoławczy, jak również Sąd pierwszej instancji nie może skontrolować stanowiska organu w tym względzie, a w konsekwencji nie może ocenić prawidłowości ustaleń organów w niniejszej sprawie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wywiódł skargę kasacyjną wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna zarzuca w pierwszej kolejności naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy wagi typu SAW 10C mogły służyć do ustalenia nacisków osi oraz określenia masy całkowitej pojazdu poddanego kontroli, podczas gdy kontroli poddano zespól pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy, co do których to pojazdów dopuszczalność pomiaru w zakresie ich masy całkowitej przy użyciu jednego tylko zespołu wag typu SAW 10C/II (jednej pary) wprost wynika ze Świadectwa Homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji Obsługi tych wag (pkt 2.4 i 2.5); natomiast skarżąca nie wykazała, że wyniki pomiaru ww. parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 10C/II w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu; organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 psa w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że ze znajdujących się w aktach sprawy świadectw legalizacji ponownej wag SAW 10C nie wynika, czy mogą one być wykorzystywane do dokonywania pomiarów masy całkowitej pojazdów, podczas gdy nie dostrzeżono, że zakres wspomnianej homologacji musi być rozpatrywany w powiązaniu z Instrukcją Obsługi wag typu SAW 10C przywołaną w załączniku do świadectwa homologacji (vide: pkt 3.2 załącznika), jako wag przeznaczonych do kontroli ruchu drogowego (vide: pkt 1), w oparciu o którą dokonano homologacji na rynek europejski, a która to instrukcją obsługi wprost przewiduje, że za pomocą wskazanych wag dopuszczalny jest zarówno pomiar nacisków osi pojazdów, jak i ich masy całkowitej (vide: pkt 2.4 i 2.5 instrukcji obsługi wag typu SAW 10C);

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 4 i art. 81 kpa, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że poprzez brak włączenia instrukcji obsługi wag SAW 10 do akt sprawy skarżący został pozbawiony możliwości ustosunkowania się do stanowiska zawartego przez organ odwoławczy odnośnie interpretacji jej zapisów, podczas gdy motywując zasadność użytych wag organ odniósł się w głównej mierze nie do postanowień instrukcji obsługi wag, lecz do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, świadectwa homologacji wag oraz orzecznictwa sądowego w powyższej mierze; strona została przed wydaniem rozstrzygnięcia prawidłowo powiadomiona o wszczęciu przeciw niej postępowania administracyjnego i w tym piśmie pouczona o prawie do czynnego udziału w postępowaniu podług art. 10 § 1 kpa oraz możliwości przeglądania akt sprawy zgodnie z art. 73 § 1 kpa, a następnie pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. oraz 31 lipca 2013 r. została powiadomiona o miejscu i czasie przesłuchania świadka K.K., gdzie ponowiono pouczenie o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu podług art. 10 § 1 kpa oraz możliwości zadania pytań świadkowi oraz składania wyjaśnień zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a.; strona z powyższych uprawnień skorzystała składając pismo zawierające wnioski dowodowe z dnia 23 maja 2013 r. oraz 4 września 2013 r., natomiast z przysługującego jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy nie skorzystała.

Skarga kasacyjna zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6), poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag SAW 10C do użytkowania - art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C mogą służyć wyłącznie do pomiaru nacisku kół i osi pojazdów, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu, jak i jego masy całkowitej, bez względu na liczbę osi, w którą wyposażony jest pojazd; natomiast wytyczne zamieszczone w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag mają charakter wyłącznie przykładów co do sposobu ich użycia, przy czym w powiązaniu z treścią pkt 2.4 Instrukcji wprost wskazują na dopuszczalność wyznaczania za ich pomocą także rzeczywistej masy całkowitej pojazdów wyposażonych w osie wielokrotne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.

W realiach sprawy, co wymaga podkreślenia, skarżący nie był uczestnikiem czynności kontrolnych omawianego pojazdu, sfinalizowanych protokołem z dnia 5 października 2011 r. nr .... W czynnościach tych bowiem uczestniczył kierowca pojazdu, który działał w imieniu i na rzecz przewoźnika w osobie K.K.. Wprawdzie nie oznacza to braku waloru dowodowego takiego protokołu w sprawie przeciwko załadowcy pojazdu, nie uczestniczącemu w powyższych czynnościach, ale nakłada to na organ powinność zapewnienia załadowcy dalej idącej ochrony jego praw procesowych, niż to ma miejsce w odniesieniu do przewoźnika, którego przedstawiciel brał udział w sporządzaniu protokołu z kontroli, mając tym samym możliwość wnoszenia do treści protokołu stosownych uwag i zastrzeżeń.

Powyższych gwarancji procesowych, z czym zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, organ odwoławczy nie zapewnił skarżącemu. Naruszeniem wskazanych w skardze przepisów było weryfikacja przez organ procesu ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli drogowej w oparciu o postanowienia, nie znajdującej się w aktach sprawy, instrukcji producenta wag użytych do ważenia pojazdu. Skoro na postanowieniach wspomnianej instrukcji wag, nie znajdującej się w aktach sprawy, organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie, tym samym w istotnym stopniu skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw procesowych. Również, z czym zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, bez umożliwienia skarżącemu możliwości odniesienia się do wspomnianego dowodu nie można skontrolować stanowiska organu w omawianym zakresie, a w konsekwencji prawidłowości ustaleń organów w tej tak istotnej dla wyniku sprawy kwestii. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 2715/14, wydanym w sprawie na tle zbliżonego stanu faktycznego sprawy.

Wobec naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych w skardze przepisów postępowania, co trafnie skutkowało uchyleniem przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji, skarga kasacyjna organu nie mogła odnieść zamierzonego celu.

W tym stanie skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 ppsa).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa).