Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 285/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie MWINB
określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane
Powołane przepisy: article: art. 50
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 15 , art. 7 w zw. z art. 77 , art. 8 , art. 9 , art. 138 par 1 pkt 3 , art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt  1 lit c w zw. z art. 135 , art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G.P. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie niewstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 kwietnia 2015 r. znak: [...] w sprawie umorzenia postępowania zażaleniowego; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej G.P. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia 24 grudnia 2014 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 71 ust. 3, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 5 marca 2014 r. znak [...] , którym:

1) nie orzeczono w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] oraz części poddasza usytuowanej na ww. mieszkaniem, doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania przestrzeni ww. części poddasza na drugi poziom mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. z uwagi na ich faktyczne zakończenie,

2) zobowiązano G.P. – właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów związanych z robotami budowlanymi wykonanymi w ww. lokalu oraz części poddasza bez decyzji pozwolenia na budowę.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Postępowanie zostało wszczęte z urzędu zawiadomieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. w następstwie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w odrębnym postępowaniu znak: [...] , dotyczącym zmiany sposobu użytkowania 3 lokali usługowych usytuowanych w jednokondygnacyjnym obiekcie (na dachu którego znajdują się zewnętrzne miejsca postojowe) położonym na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] (aktualna numeracja działek) na 9 boksów garażowych przy ul. [...] w K. .

W dniu 14 września 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie znak: [...] z udziałem stron w zakresie lokali dwupoziomowych, w trakcie których stwierdzono, że lokale mieszkalne nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] (I etap) usytuowane w budynku położonym na dz. nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] oraz o nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] (II etap) w budynku położonym na działkach nr [...] ,[...] obr. [...] są lokalami mieszkalnymi dwupoziomowymi.

Na podstawie przeprowadzonych ww. oględzin i analizie ich wyniku w kontekście projektów budowlanych ww. budynków, organ I instancji stwierdził, że w budynku mieszkalnym usytuowanym na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] (l etap) oraz w budynku usytuowanym na działkach nr [...] ,[...] obr. [...] (II etap) zostały wykonane roboty budowlane ingerujące w element konstrukcyjny poprzez wykonanie otworów w stropach stanowiących wyjście na obecnie drugi poziom 9 - ciu mieszkań wraz z montażem schodów wewnętrznych, w wyniku których nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieużytkowej przestrzeni poddasza na drugi poziom lokali mieszkalnych - o nr [...] ,[...] ,[...] (I etap), [...] ,[...] ,[...] ,[...] (II etap). Ustalono również, iż wszystkie powyższe mieszkania są wyodrębnione i posiadają odrębne księgi wieczyste. Wobec powyższego, zostało wszczętych 9 odrębnych postępowań administracyjnych dotyczących wykonania w każdym z osobna wyodrębnionym w/w mieszkaniu robót budowlanych doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania części poddasza na 2-gi poziom mieszkania, w tym dotyczące mieszkania nr [...] usytuowanego na poziomach +11,20m i +14,00m.

Po porównaniu inwentaryzacji powykonawczej z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia

30 listopada 2002 r. znak: [...] organ I instancji stwierdził, iż lokal nr [...] pierwotnie powinien być lokalem jednopoziomowym, położonym na poziomie +11,20m (IV piętro) i taki też lokal został sprzedany właścicielowi. Natomiast w chwili obecnej przedmiotowy lokal jest mieszkaniem dwupoziomowym - położonym na poziomach +11,20m i +14,00m - odpowiednio IV i V piętro. W przedmiotowym lokalu nr [...] wykonane zostały roboty budowlane polegające na wybiciu otworu w stropie na poziomie +14,00m, wykonano ścianki działowe, rozprowadzono instalacje wewnętrzne oraz zamontowano schody wewnątrzlokalowe. Wykonane roboty budowlane doprowadziły do zmiany sposobu użytkowania części poddasza - poziomu +14,00 na cele mieszkalne i włączenie tej części poddasza jako drugi poziom mieszkania nr [...] , co zmieniło warunki użytkowania przedmiotowego budynku. Jednocześnie do akt postępowania dołączono zdjęcie satelitarne budynku przy ul. [...] w K. - I i II etap inwestycji. Na zdjęciu widoczne są okna połaciowe wykonane w poziomie II poziomu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, które nie były projektowane, a świadczą o dokonaniu adaptacji poddasza na cele mieszkalne.

Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki, którym:

1) nie orzekł w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] usytuowanym w poziomie +11,20 m (IV p.) oraz części poddasza na poziomie +14,00 m usytuowanej nad w/w mieszkaniem - doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania przestrzeni w/w części poddasza na drugi poziom mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , położonym na dz. nr [...] ,[...] obr. [...] z uwagi na ich faktyczne zakończenie,

2) zobowiązał G.P. – właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. do przedłożenia w terminie 30 dni:

- inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych robót budowlanych

w stropie mieszkania nr [...] położonego w poziomie +14,00 m (otwór wejściowy na II poziom mieszkania nr [...] , wraz z montażem schodów) oraz robót budowlanych instalacyjnych wykonanych w poziomie poddasza bezpośrednio nad mieszkaniem nr[...] (poziom powyżej stropu +14,00m);

- ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich wykonanych w w/w mieszkaniu nr [...] robót budowlanych, w tym związanych z przebiciem stropu między poziomem +11,20m, a poziomem +14,00m, montażu schodów wewnątrzlokalowych, wykonaniem ścianek działowych w poziomie poddasza +14,00 wraz z rozprowadzeniem instalacji elektrycznej; określającej ich wpływ na elementy konstrukcyjne oraz bezpieczeństwo użytkowania.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, iż wyżej opisane roboty budowlane prowadzące do zmiany sposobu użytkowania projektowanego jednopoziomowego mieszkania na mieszkanie dwupoziomowe zostały dokonane po wydaniu przez PINB decyzji pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] w K. , a przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), co powoduje, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane, wprowadzone ustawą o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw z dnia 27 marca 2003 r.

PINB w K. – Powiat Grodzki w ślad za orzecznictwem sądów administracyjnych przyjął, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 u. p. b. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Wobec powyższego zasadnym było w niniejszym postanowieniu nieorzekanie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w lokalu nr [...] a z uwagi na istniejący stan faktyczny, bowiem wykonane czynności kontrolne potwierdziły fakt zakończenia robót budowlanych, a w trakcie kontroli nie były prowadzone żadne roboty.

Obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji powykonawczej został nałożony przez organ na właściciela lokalu – G.P. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie wskazuje wprawdzie w sposób jednoznaczny, iż właściciel mieszkania nr [...] jest także inwestorem wykonanych robót, ale art. 52 Prawa budowlanego wymienia podmioty w nim wskazane (inwestor, właściciel, zarządca) i dopuszcza nałożenie obowiązków wynikających z art. 50 - 51 Prawa budowlanego na właściciela posiadającego tytuł prawny do nieruchomości umożliwiający mu wykonanie nałożonych obowiązków.

Powyższe postanowienie zostało w dniu 26 marca 2014 r. doręczone G.P. na adres ul. [...] na zasadzie fikcji doręczenia poprzez awizowanie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła w dniu 21 marca 2014 r. (data stempla pocztowego) Wspólnota Mieszkaniowa budynku nr [...] przy ul. [...] w K. wskazując, że nałożenie obowiązków przedstawienia dokumentów wskazanych w postanowieniu powinno dotyczyć nie właściciela lokalu, lecz na inwestora – Spółkę Mieszkaniową [...] Sp. z o.o. w K. Zdaniem żalącej się strony, zakres przeprowadzonych robót, ingerujących w elementy konstrukcyjne budynku i zmieniające parametry użytkowe i techniczne budynku, wskazuje, że zostały one wykonane w procesie budowy, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie i przed oddaniem mieszkań właścicielom.

Zażalenie zostało przekazane organowi II instancji przez organ I instancji w dniu 4 kwietnia 2014 r.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie wniosła wraz z zażaleniem w dniu 28 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego) G.P. , działając przez pełnomocnika.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podała, że o postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r. dowiedziała się w dniu 22 kwietnia 2014 r. przypadkowo. Wnioskodawczyni zamieszkuje pod adresem os. [...] , natomiast korespondencja zawierająca ww. postanowienie została skierowana na adres ul. [...] , który to lokal nie jest wykończony i nie nadaje się do zamieszkania. Organowi był znany jej adres aktualnego zamieszkania, bowiem uprzednio kierował na niego korespondencję przeznaczoną dla wnioskodawczyni.

W uzasadnieniu zażalenia G.P. wskazała na wadliwość jego doręczenia, a także podniosła, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 u.p.b., dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne pozwolenie na użytkowanie. Ponadto, roboty budowlane, których inwentaryzacji i ekspertyzy domaga się organ I instancji, zostały wykonane przez inwestora - Spółkę Mieszkaniową [...] Sp. z o.o. w K .

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem został przekazany organowi II instancji przez organ I instancji w dniu 11 lutego

2015 r.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem nr [...] z dnia

24 grudnia 2014 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. , po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w K. , utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 5 maja 2014 r. PINB w K. – Powiat Grodzki wydał decyzję nr [...] znak [...] którą nałożył na G.P. obowiązek przedłożenia do dnia 31 lipca 2014 r. dokumentacji technicznej:

- inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych robót budowlanych

w stropie mieszkania nr [...] położonego w poziomie +14,00 m (otwór wejściowy na II poziom mieszkania nr [...] , wraz z montażem schodów) oraz robót budowlanych instalacyjnych wykonanych w poziomie poddasza bezpośrednio nad mieszkaniem nr [...] (poziom powyżej stropu +14,00m);

- ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich wykonanych w w/w mieszkaniu nr [...] robót budowlanych, w tym związanych z przebiciem stropu między poziomem +11,20m, a poziomem +14,00m, montażu schodów wewnątrzlokalowych, wykonaniem ścianek działowych w poziomie poddasza +14,00 wraz z rozprowadzeniem instalacji elektrycznej; określającej ich wpływ na elementy konstrukcyjne oraz bezpieczeństwo użytkowania i zapewnienie prawidłowej ochrony przeciwpożarowej istniejącego budynku wraz z odniesieniem się do zgodności ich wykonania z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną i wiedzą techniczną.

Z powołaniem się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 431/11, organ II instancji stwierdził, że ustawa Prawo budowlane nie określa wprost adresatów postanowienia wydawanego na podstawie art. 50, ale z uwagi na to, że jest to postanowienie ściśle związane z decyzjami wydawanymi w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51, za prawidłowe należy uznać, że adresatami tego postanowienia nie mogą być podmioty inne niż te, do których kierowane są takie decyzje, tj. zgodnie z art. 52 - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Zdaniem MWINB, istotą zapadłych w toku prowadzonych w trybie art. 48, art. 49b, art. 50a, art. 51 oraz 50 u.p.b. rozstrzygnięć jest możliwość ich wyegzekwowania. W niniejszej sprawie jedynym podmiotem, na który obowiązek wynikający z art. 50 u.p.b. mógł być nałożony, jest podmiot, który spełnia łącznie następujące przesłanki: faktycznie użytkuje lokal i jest jego właścicielem, gdyż tylko od takiego podmiotu można skutecznie egzekwować wskazany w ustawie obowiązek.

Skargę na postanowienie nr [...] z dnia 24 grudnia 2014 r. wniosła w dniu 4 lutego 2015 r. do WSA w Krakowie G.P.

W uzasadnieniu podała, że jest ono wadliwe, bo przedwczesne, bowiem zapadło przed rozpatrzeniem jej zażalenia poprzedzonego wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia i nie ma w nim odniesienia do zarzutów przez nią podnoszonych.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podał, że odniesienie się do zarzutów skargi będzie możliwe po rozpatrzeniu wniosku G.P. z dnia 28 kwietnia 2014 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia 5 marca 2014 r. znak [...] . .

Z dołączonych do skargi akt administracyjnych wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przywrócił G.P. uchybiony termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji oraz że postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. MWINB umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem G.P. ze względu na zachodzącą jego zdaniem bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego z powodu rozpatrzenia zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej na to samo postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne - w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec uzasadnionych jej zarzutów, wskazanych poniżej, skargę należało uwzględnić, a zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia 7 kwietnia 2015 r. w sprawie umorzenia postępowania zażaleniowego organu II - uchylić.

Zdaniem składu rozpoznającego zarzuty skargi są trafne, a zaskarżone postanowienie kwalifikuje się do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 k.p.a. Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

Sąd podkreśla, że strona postępowania administracyjnego ma publiczne prawo podmiotowe do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy w ramach postępowania administracyjnego – z zasady, przy tzw. pionowym toku instancji, przez organ I i II instancji. W przypadku tzw. spłaszczonego toku instancji stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, formalnie wyczerpujący wymogi zasady dwuinstancyjności postępowania.

Zgodnie z poglądami doktryny: "Ogólnie można przyjąć, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pojęcie "rozstrzygnięcia" obejmuje nie tylko decyzję administracyjną, lecz także postanowienie administracyjne. Szczególnego podkreślenia wymaga konieczność odnoszenia zasady dwuinstancyjności osobno do "odwoławczego" i osobno do "zażaleniowego" toku instancji. Wniesienie zażalenia uruchamia swoisty, odrębny tok instancji, tok sensu largo, nazywany zażaleniowym, w zasadzie - ze względu na treść art. 144 k.p.a. - identyczny od strony procesowej z tokiem odwoławczym (J. Zimmermann, Glosa do wyroków NSA z dnia 28 listopada 1991 r., SA/Wr 1097/91 oraz z dnia 2 czerwca 1993 r., SA/Wr 1744/92, OSP 1995, z. 1, s. 43; R. Sawuła, Glosa do postanowienia NSA z dnia 2 czerwca 1992 r., SA/Lu 235/92, OSP 1994, z. 3, s. 126). Każde postanowienie (także wydane w postępowaniu odwoławczym), jeśli tylko służy od niego zażalenie (np. o odmowie udostępnienia akt sprawy), jest postanowieniem pierwszoinstancyjnym, w stosunku do którego może być uruchomiony dwuinstancyjny tok zażaleniowy. Sama tylko okoliczność wydania postanowienia przez organ odwoławczy nie eliminuje możliwości poddania go weryfikacji i w żaden sposób nie będzie to oznaczać wprowadzenia systemu trójinstancyjnego" (Tak G. Łaszczyca, Komentarz do art. 15 k.p.a.,(w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. G. Łaszczyca Cz. Martysz, A. Matan, opubl. Lex 2010).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przywrócił skarżącej G.P. uchybiony termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji oraz, że postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. MWINB umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem G.P. ze względu na zachodzącą jego zdaniem bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego i ochronę powagi rzeczy osądzonej, a to z powodu rozpatrzenia zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej na to samo postanowienie.

Takie postępowanie organu II instancji narusza fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadę wzbudzania przez administrację publiczną zaufania do uczestników postępowania wyrażoną w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Trudno bowiem za budzące zaufanie uczestnika postępowania, czyli skarżącej, uznać działanie organu, który w/w postanowieniem przywraca jej termin do wniesienia zażalenia i w tym samym dniu odrębnym postanowieniem umarza postępowanie zażaleniowe.

Skoro w kontrolowanej sprawie MWINB postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. przywrócił skarżącej termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji, to powinno ono, zgodnie z zasada dwuinstancyjności, podlegać rozpoznaniu. Umorzenie postępowania zażaleniowego nie znajduje podstaw, bowiem w przekonaniu Sądu w kontrolowanej sprawie nie zachodzą przesłanki obiektywnej bezprzedmiotowości.

Z faktu, że zarzuty skarżącej są zbliżone z zarzutami zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej, nie można wyprowadzać wniosku, że nie ma potrzeby wydawania procesowego rozstrzygnięcia odnośnie do zażalenia skarżącej, bo rozpatrzono już zażalenie Wspólnoty. Rola organu administracyjnego przy rozpatrywaniu odwołania, czy odpowiednio zażalenia, nie sprowadza się do badania zasadności argumentów zażalenia, lecz do ponownego aktu stosowania prawa.

Wskazane stanowisko organu II instancji jest tym bardziej błędne, że skarżąca podniosła także w swym zażaleniu zarzuty inne od zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej, a dotyczące okoliczności, że roboty dotyczące wykonania stropu zostały zrealizowane zostały przez inwestora, a nie aktualnego właściciela lokalu mieszkalnego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W szczególności, według pełnomocnika skarżącej, skarżąca nie przebijała stropu i nie wykonywała innych robot w lokalu, którego nie była jeszcze właścicielką. A skoro tak, to zdaniem pełnomocnika skarżącej nie powinno się toczyć postępowanie prowadzone w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowalnego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, ten zarzut zażalenia jest nowy i kluczowy dla nierozpatrzonego merytorycznie przez organ II instancji zażalenia skarżącej.

W związku z powyższym, w przekonaniu Sądu, po przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia - MWINB powinien był w trybie autokontroli, gdyż skarga była już wniesiona, uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać zażalenia obu podmiotów, dokonać powtórnego aktu stosowania prawa i ustosunkować się do wszystkich zarzutów merytorycznych w nich podniesionych.

Z uwagi na powyższe ustalenia, uzasadnione jest też uchylenie na podstawie art. 135 P.p.s.a. postanowienia nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego jako wadliwie stwierdzającego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 105 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania – wobec pierwszorzędnych wartości wynikających w sprawie dla skarżącej z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także zasada praworządności działania (art. 7) i prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zgodnie, z którą organy, w toku postępowania, stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpująco ustalić cały materiał dowodowy.

Z uwagi na to, że w kontrolowanej sprawie zostały naruszone w/w. przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, Sąd nie wypowiada się o aspektach materialnoprawnych, gdyż w tym przypadku wyprzedziłby akt stosowania prawa przez właściwe organy, co byłoby przedwczesne i oznaczało by, że Sąd zaczął w zamian za organy administrować i rozstrzygać materialnie sprawy. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ powinien mieć na uwadze zawarte w uzasadnieniu ustalenia Sądu.

Przedstawione wyżej naruszenia prawa procesowego przez organ II instancji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością wydania wyroku o uchyleniu wydanych w sprawie postanowień organu II instancji w związku z art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c, i art. 135 P.p.s.a.

O wstrzymaniu wykonywania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach, jak w pkt III sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.