Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 579/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki Akcyjnej P. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 859/05 w sprawie ze skargi P. Spółka Akcyjna w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a) oddalił skargę P. SA w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] lutego 2005r. odrzucające zgłoszenie zanieczyszczenia gleby.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zgłoszeniem dokonanym w dniu 2 lipca 2004 r. P. SA poinformował Starostę Powiatu Ł. o zanieczyszczaniu powierzchni ziemi na terenie nieruchomości oznaczonej numerem działki 165/2 położonej w W. przy ul. R. Starosta Łaski decyzją z dnia [...] lutego 2005r. znak [...] działając w oparciu o przepis art.12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), odrzucił powyższe zgłoszenie z tej przyczyny, że P. SA jest następcą prawnym poprzedniego użytkownika nieruchomości - C. SA. stąd przepis art. 12 ust. 1 przywołanej ustawy nie znajduje zastosowania.

W odwołaniu od tej decyzji P. SA zakwestionował trafność tego rozstrzygnięcia podnosząc, iż nie sposób przyjąć. że jako następca prawny C. SA przejął po wspomnianym podmiocie obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym. Zdaniem strony odwołującej się nie sposób w takiej sytuacji mówić o sukcesji generalnej, a tylko w takim przypadku P. SA byłby zobowiązany do przywrócenia środowiska do stanu zgodnego z przepisami.

Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Ł. Kolegium wskazało. iż nie podziela prezentowanego w odwołaniu poglądu. że przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw stanowi lex specialis w stosunku do innych przepisów dotyczących następstwa prawnego i wyłącza możliwość sukcesji obowiązków rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przedstawieniu prezentowanych w doktrynie i w orzecznictwie poglądów dotyczących sukcesji generalnej stwierdziło, iż przepis art. 465 3 Kodeksu handlowego stanowił podstawę do przyjęcia stanowiska, że wobec braku szczegółowych rozwiązań legislacyjnych, sukcesja generalna obejmuje również obowiązki o charakterze administarcyjnoprawnym. Sednem sporu było zatem ustalenie, czy wobec treści art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw P. SA' jest, w stosunku do C.SA, "innym podmiotem" w rozumieniu cytowanego przepisu art. 12. Ze względu na brzmienie art. 465 § 3 i art. 285 § 3 Kodeksu handlowego należało uznać. że P. SA jest następcą prawnym C. SA również w zakresie obowiązków o charakterze administracyjnym. Wobec tego nie można uznać, iż jest on "innym podmiotem", o którym mowa wart. 12 przywołanej ustawy, Organ odwoławczy wskazał następnie, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji spowodowane było także t tym, że strona odwołująca się nie wywiązała się z obowiązku przewidzianego wart. 12 ust. 1 i 2 ustawy, tj. nie przedłożyła raportu potwierdzającego fakt, iż to C. SA był sprawcą zanieczyszczenia gleby. Wspomniany raport został bowiem sporządzony w oparciu o próbki pobrane w dniu 29 listopada 2004 r., natomiast przejęcie stacji paliw należącej uprzednio do C. SA nastąpiło we wrześniu 1999 r., co uniemożliwiło ustalenie rzeczywistego sprawcy zanieczyszczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. SA zarzucił wymienionej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, naruszenie art. 12 ust. 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że termin "wyniki" badań, o których mowa w tym przepisie obejmują wyłącznie wyniki badań laboratoryjnych oraz że wyniki te muszą potwierdzać stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemi na dzień przejęcia nieruchomości. Oprócz tego. postępowaniu organów administracyjnych zarzucono naruszenie art. 63 § 2 kpa, polegające na braku wezwania do usunięcia braków przedstawionych wyników laboratoryjnych oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że analiz1a zgromadzonego materiału dowodowego nie dawała podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż nie stwierdzono, aby rozstrzygnięcia te wydane zostały z naruszeniem prawa.

Sąd I instancji, przywołując treść art 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz treść art. 12 ust. 4 tej ustawy, jak również odwołując się do brzmienia art. 61 1 kpa i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wskazał, że zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby, albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu jest formą wszczęcia postępowania, w rozumieniu art. 61 kpa. Przepis art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. określa przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na uzyskanie przez zgłaszającego uwzględnienia zgłoszenia i odnotowania go w rejestrze prowadzonym prze właściwego starostę. W przypadku zaistnienia uchybienia w tym zakresie zgłoszenie podlega odrzuceniu, co zarazem oznacza odmowę jego wpisania do rejestru. W przepisie art. 12 ust. 1 przywołanej już ustawy dnia 27 lipca 2001 r., jako jedną z przesłanek skutecznego złożenia zgłoszenia wskazano konieczność zachowania ustawowego terminu, Przepis ten stanowi bowiem, że władający powierzchnią ziemi, aby mógł zostać zwolniony z obowiązku rekultywacji. musi dokonać wspomnianego zgłoszenia do dnia 30 czerwca 2004 r. Termin ten jest zarazem terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie mają w stosunku do niego zastosowanie przepisy rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to także, że terminu takiego nie oblicza się w sposób wskazany wart. 57 kpa, jak również nie jest dopuszczalne w tego rodzaju przypadku orzekanie o przywróceniu terminu (art. 58 - 60 kpa).

Wobec tego zachowanie terminu, o którym mowa wart. 12 ust.1 ustawy dnia

27 lipca 2001 r. powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. Z kolei w myśl art. 61 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem datą dokonania zgłoszenia, o której jest mowa w art. 12 ust. 1 cyt. ustawy jest dzień zgłoszenia (doręczenia) żądania właściwemu staroście. O ile zatem wspomniany termin nie zostanie dochowany, to wówczas uznać trzeba, że nie zostały spełnione warunki formalne. a co za tym idzie wniosek taki podlega odrzuceniu w oparciu o przepis art. 12 ust. 4 ustawy dnia 27 lipca 2001 r. Z akt postępowania wynika, iż zgłoszenie takie zostało dokonane w dniu 2 lipca 2004r.

W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji odniósł się do kwestii przejęcia przez P., pod tytułem sukcesji generalnej, praw i obowiązków C. SA Zdaniem tego Sądu, przepis art. 463 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) normujący kwestię sukcesji praw i obowiązków spółek, nie zawiera wyłączenia dotyczącego praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. Powołano się przy tym na ukształtowany w orzecznictwie pogląd dotyczący tej kwestii. Z tego też względu nie było możliwe uwzględnienie prezentowanej przez stronę skarżącą argumentacji. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, iż wspomniane wcześniej działki znajdowały się w posiadaniu P. od 1999 r" a wobec tego brak informacji o tym, kiedy nastąpiło zanieczyszczenie ziemi uniemożliwia przyjęcie za pewne, iż to inny podmiot, a nie skarżący, był sprawcą zanieczyszczenia. Przedstawienie wyników badań dokonanych w oparciu o próbki pobrane w dniu 29 listopada 2004 r. nie daje możliwości ustalenia, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.

W końcowej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nieuzasadniony jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 7 kpa, tj. naruszenie zasady uwzględniania przez organ słusznego interesu strony. Sąd zwrócił uwagę, że w istocie nowopowstała spółka (P. SA) prowadzi działalność w takim samym zakresie jak jej poprzednik (C. SA) korzystając z tych samych środków i zasobów. Tym samym za nadużycie należy potraktować instrumentalne odnoszenie tej zasady do zaistniałego na gruncie rozpoznawanej sprawy stanu faktycznego i prawnego.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniosła P. SA w P., zaskarżając ten wyrok w całości z powołaniem się na przepisy art. 173 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, polegające na naruszeniu prawa materialnego tj. art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm) oraz art. 362 ust.1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia

27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn.zm.) przez przyjęcie. że wyłączenie odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi (art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska i 362 ust. 5 Prawa ochrony środowiska) powoduje skutek w postaci wyłączenia odpowiedzialności korzystającego ze środowiska (art. 362 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska) i doprowadzi do przejęcia odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez C. S.A. przez powiaty, a wskutek tego uznanie terminu z art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej za termin prawa materialnego, oraz przyjęcie przez Sąd; że skarżąca nie jest objęta obowiązkiem złożenia zgłoszenia na podstawie przepisu art. 12 ust.1 ustawy wprowadzającej, gdyż na podstawie art. 463 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy art. 10r (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.), przejęła odpowiedzialność za wszelkie szkody w środowisku wyrządzone przez C.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że następstwo prawne nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, dlatego też P. S.A. mógł wykazać, że zanieczyszczenia gruntu dokonał inny podmiot, tj."C" S.A. i w ten sposób skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności. Za takim stanowiskiem przemawia literalne brzmienie art. 12 powołanej ustawy, który umożliwia skorzystanie z niego wszystkim władającym (w dniu wejścia w życie ustawy) nie wyłączając z grona uprawnionych następców prawnych. Przyjęcie stanowiska, że sukcesja generalna wyłącza stosowanie art. 12 czyniłaby ten przepis martwym. Ponadto w ocenie skarżącej spółki termin złożenia zgłoszenia, wymieniony w art. 12 ust. 1 ustawy nie jest terminem prawa materialnego, gdyż, wbrew ocenie WSA, złożenie zgłoszenia nie zwalnia P. S.A. od obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego ani też nie przerzuca obowiązku dokonania tych czynności na powiaty. Skarżąca spółka może odpowiadać za szkodę w środowisk albo jako władający powierzchnią ziemi korzystający ze środowiska (art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 362 ust. 5 Prawa ochrony środowiska) albo jako korzystający ze środowiska na zasadach ogólnych (art. 362 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska). Dokonując zgłoszenia skarżąca spółka dążyła do wyłączenia odpowiedzialności władającego, gdyż w jej przekonaniu przepisy prawa pozwalały jej skorzystać z takiej możliwości w zamian za spełnienie obowiązku dokonania zgłoszenia. Ponieważ pomimo wyłączenia stosowania art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska skarżąca spółka nadal może zostać zobowiązana do przywrócenia środowiska do stanu właściwego (art. 362 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska), zgłoszenie nie wywołuje skutków materialnoprawnych tylko proceduralne - zmienia tryb, w jakim żądanie naprawienia szkody jest dochodzone. Niektóre przepisy Prawa ochrony środowiska dotyczą bowiem wyłącznie władającego, a inne (np. art. 107 Prawa ochrony środowiska czy też art. 362 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska) dotyczą takich władających, którzy korzystają ze środowiska. Skarżąca spółka uważała taką zmianę proceduralną za automatyczny skutek wpisania jej do rejestru, a obowiązek rekultywacji przez starostę nie może być egzekwowany, gdy ten sam starosta może spółkę zobowiązać do rekultywacji w trybie art. 362 ust. 1 pkt 2. Toteż wedle poglądu skarżącej spółki wyłączenie art. 102 ust. 1-3 powoduje, że starosta nie może korzystać z art. 102 ust. 8 i 9 Prawa ochrony środowiska w stosunku do skarżącej spółki, a skutek ten ma charakter proceduralny, a nie materialnoprawny. Zakres zobowiązań skarżącej spółki pozostaje taki sam, bez względu na tryb dochodzenia naprawienia szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zarzut błędnej wykładni art. 12 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) nie jest uzasadniony. Opieranie się wyłącznie na literalnym brzmieniu art. 12 może prowadzić do wniosku, że "innym podmiotem" o jakim mowa w tym przepisie może być każdy podmiot, który spowodował zanieczyszczenie ziemi, w tym poprzednik prawny władającego ziemią, w dacie wejścia w życie tej ustawy. Regulacji tej nie można jednak odrywać od całokształtu przepisów statuujących zasady odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska, w tym pomijać, że jest to przepis przejściowy. Zastosowanie zatem wykładni systemowej i celowościowej w zaskarżonym wyroku należy ocenić jako w pełni zasadne i prawidłowe.

Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), odmiennie od poprzednio obowiązującej ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jedno Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 197 ze zm.), jak zasadnie wywodzono w zaskarżonym wyroku, ukształtowała odpowiedzialność za zanieczyszczenie ziemi i obowiązek jej rekultywacji. Odpowiedzialność w tym zakresie art. 82 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, wiązał z osobą sprawcy. Jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkodliwie wpływającą na środowisko, w tym zanieczyszczającą powierzchnię ziemi, miała obowiązek przywrócenia stanu właściwego środowiska, a obowiązki w tej mierze mogły być egzekwowane w drodze administracyjnoprawnej, jak też w sferze prawa cywilnego, w przypadku wyrządzenia szkody osobom trzecim. Regulacje tej ustawy nie wiązały odpowiedzialności za zanieczyszczenie powierzchni ziemi z uprawnieniami rzeczowymi, z tym z faktu władania daną nieruchomością nie wynikał wprost obowiązek rekultywacji w sytuacji, gdy władający nie był sprawcą zanieczyszczenia.

Inne reguły przyjmuje ustawa - Prawo ochrony środowiska, która odpowiedzialność za zanieczyszczenie powierzchni ziemi i wiążący się z nią obowiązek rekultywacji obciąża władającego powierzchnią ziemi, którym stosownie do art. 3 pkt 44 tej ustawy jest właściciel nieruchomości lub inny podmiot władający gruntem, ujawniony w ewidencji gruntów (budynków na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Według art. 102 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo ochrony środowiska, władający powierzchnią ziemi w przypadku jej zanieczyszczenia ma obowiązek przeprowadzenia rekultywacji, z tym że w przypadku koniecznego natychmiastowego jej wykonania może na koszt władającego dokonać jej starosta (art. 102 ust. 5 i ust. 7). Uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji może nastąpić w przypadku wykazania przez niego, że zanieczyszczenie spowodował inny podmiot i wówczas na tym podmiocie spoczywa obowiązek rekultywacji, z tym zastrzeżeniem, że jeśli zanieczyszczenia dokonano za wiedzą lub zgodą władającego, ponosi on obowiązek rekultywacji solidarnie ze sprawcą (art. 102 ust. 2 i 3).

Z treści art. 102 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji, dotyczy wyłącznie tych przypadków, w których zanieczyszczenie gleby spowodował inny podmiot a do zdarzenia tego doszło po dniu objęcia władania. Uregulowanie to ponad wszelką wątpliwość wyklucza możliwość uwolnienia się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji z powołaniem się na sprawstwo osoby trzeciej, jeżeli zanieczyszczenie miało miejsce przed objęciem władania. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi w świetle treści tego uregulowania nie może skutecznie powołać się na sprawstwo zanieczyszczenia swego poprzednika prawnego. Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 102 ust. 2 władający powierzchnią ziemi nabywając (przejmując) określoną zanieczyszczoną nieruchomość przejmuje obowiązek dokonania rekultywacji i na nim ciąży wykonanie tego publicznoprawnego obowiązku. Natomiast odrębną kwestią są wzajemne relacje między zbywcą i nabywcą z tytułu kosztów rekultywacji i są one zależne od treści stosunku prawnego będącego podstawą przeniesienia własności, wszelkie spory z tego zakresu mogą być rozstrzygane na drodze stosunków cywilnoprawnych.

Rozwiązanie prawne przyjęte wart. 12 powołanej ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, nakłada obowiązek na władającego powierzchnią ziemi w dacie wejścia w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska, tj. w dniu 1 stycznia 2001 r. zgłoszenia właściwemu staroście faktu zanieczyszczenia powierzchni ziemi, jaki spowodował inny podmiot przed wejściem w życie tej ustawy z zastrzeżeniem dokonania tego zgłoszenia do dnia 30 czerwca 2004 r. Analiza treści tego przepisu wskazuje, iż dotyczy on przypadków, w których zanieczyszczenie powierzchni ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska i zostało spowodowane przez osobę będąc względem władającego, o jakim mowa w tym uregulowaniu, innym podmiotem, z czego wypływa wniosek, że delikt powodujący zanieczyszczenie musi zostać popełniony wówczas, gdy władający objął we władanie daną nieruchomość, co wyklucza możliwość uznania za inny podmiot w rozumieniu tego unormowania poprzednika prawnego władającego. Podkreślenia wymaga, że przepis ten o charakterze międzyczasowym stwarzał możliwość uwolnienia się wymienionych w nim władających od dokonania rekultywacji w przypadku zanieczyszczenia ziemi przez inne podmioty wówczas, gdy nastąpiło to przed wejściem w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska i niewątpliwie celem ustawodawcy było stworzenie również i tym władającym ochrony w przypadku wyrządzenia szkody przez osoby trzecie, na równi z przewidzianą w art. 102 ust. 2 tej ustawy. Wymieniony przepis, na co wskazano wyżej, wyklucza możliwość uwolnienia się od obowiązku rekultywacji w przypadku zanieczyszczenia ziemi przed objęciem nieruchomości we władanie, z czego wynika, że sprawstwo poprzednika prawnego władającego nie może być poczytane jako działanie inne podmiotu.

Przyjąć w związku z tym należy, kierując się wykładnią celowościową i systemową, że art. 12 ust. 1 powołanej ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, odnosi się wyłącznie do przypadków, w których wyrządzenie szkody polegającej na zanieczyszczeniu ziemi zostało spowodowane po objęciu władania przez władającego, o jakim mowa w tym przepisie, a przed wejściem w życie ustawy - Prawo o ochronie środowiska. Wyklucza to uznanie jako "inny podmiot" w rozumieniu tego przepisu, poprzednika prawnego władającego. Należy w pełni podzielić wykładnię przyjętą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 336/06 i wyroku z 27 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 991/05.

W zaskarżonym wyroku została przeprowadzona prawidłowa wykładnia, że następca prawny nie jest "innym podmiotem", o jakim mowa wart. 12 ustawy i wobec tego skarżący nie mógł skutecznie dokonać zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi na podstawie tego przepisu i w ten sposób uwolnić się od obowiązku rekultywacji, skoro sprawcą zanieczyszczenia był jego poprzednik prawny.

Należy podzielić zapatrywanie Sądu I instancji, że przewidziany w art. 12 ust. 1 ustawy termin dokonania zgłoszenia ma charakter materialnoprawny, nie zaś jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną - procesowy. Zachowanie terminu lub uchybienie temu terminowi powoduje bowiem wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony, kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym. W omawianym przypadku będzie to zatem zwolnienie się lub brak zwolnienia od konieczności przeprowadzenia rekultywacji. Nie sposób zatem, w świetle tego co zostało wyżej wskazane, uznać za trafną prezentowanej przez wnoszącego skargę argumentacji, iż wspomniany termin ma charakter prawnoprocesowy. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakcentował, iż w odniesieniu do tego rodzaju terminów nie stosuje się przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego regulacji, dotyczących ich przywracania.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.