Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1055/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2003-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz. 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Teza: Nie wiek, lecz fakt deportacji /wywiezienia/ w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./ winien decydować o uprawnieniu danej osoby do świadczenia przysługującego z tytułu doznanych represji.

TEZY

Nie wiek, lecz fakt deportacji /wywiezienia/ w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./ winien decydować o uprawnieniu danej osoby do świadczenia przysługującego z tytułu doznanych represji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Danuty G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 grudnia 1999 r. (...), (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 grudnia 1999 r. (...), wydaną na podstawie art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Danucie G. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji podano, iż Danuta G. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego określonego w przepisach powołanej wyżej ustawy uzasadniając to tym, że w okresie od sierpnia 1942 r. do października 1945 r. przebywała wraz z rodzicami i rodzeństwem w miejscowości Herpy-L Ariesienne, na terenie Francji. Na okoliczności objęte wnioskiem Danuta G. przedstawiła dokumenty potwierdzające pracę przymusową rodziców, w okresie od kwietnia 1943 r. do sierpnia 1944 r. W sprawie wniosku Danuty G. ma zastosowanie art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. 1996 nr 87 poz. 395/, który stanowi:

"Represją w rozumieniu ustawy jest deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1.09.1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939- 1945".

Z treści wniosku wynika, że Danuta G. została deportowana /wywieziona/ jako dziecko razem z rodzicami do miejscowości Herpy-L Ariesienne, a więc nie w celu podjęcia pracy przymusowej. Nie negując, że rodzice Danuty G. byli zatrudnieni w charakterze robotników przymusowych, to biorąc pod uwagę wiek wnioskodawczyni /ur. w 1937 r./ należy wykluczyć, że ww. została wywieziona w charakterze robotnika przymusowego, a tylko taki charakter represji daje podstawę do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ww. ustawie.

Ponieważ wnioskodawczyni nie spełnia warunku deportacji do pracy przymusowej określonego przez ustawodawcę w cytowanym wyżej przepisie, należało orzec o odmowie przyznania świadczenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Danuta G. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pieniężnego. Danuta G. powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 112/99. Skarżąca podkreśliła, iż zdaniem Sądu Najwyższego dla uzyskania świadczenia pieniężnego wystarczy osadzenie w obozie pracy przymusowej. Sąd ten zwrócił uwagę, że w tytule ustawy mówi się tylko o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom, deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przymusowej. Podstawowy przepis mówiący o prawie do niego nie wprowadza warunku by praca przymusowa była faktycznie wykonywana.

Decyzją z dnia 19 czerwca 1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 17 grudnia 1999 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie zaprzeczyła, iż w miejscu deportacji jako małe dziecko nie była wykorzystywana do pracy przymusowej. Powołała się natomiast na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r. Orzeczenie to dotyczy przypadku osadzenia osoby małoletniej w obozie pracy. Strona nie podlegała natomiast tego rodzaju represji. Na osadzenie w obozie pracy nie wskazują ani zebrane w sprawie dowody ani też własna relacja strony, z której wynika, iż przebywała ona wraz z rodzicami w gospodarstwie rolnym. Wniosek uznano w tym stanie rzeczy za niezasługujący na uwzględnienie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuta G. zarzuciła zaskarżonej decyzji, jej niezgodność z prawem.

Skarżąca stwierdziła, iż spełnia kryteria określone w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./.

Zdaniem skarżącej powołana wyżej ustawa nie daje Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uprawnień stosowania interpretacji - uznania za fakt represji osadzenia w obozie pracy, natomiast nie uznania za fakt represji deportowania do pracy przymusowej w innym miejscu, przy zachowaniu spełnienia pozostałych kryteriów. Prawo do świadczenia pieniężnego nie może być uzależnione tylko od faktu, czy represja miała charakter deportowania do pracy przymusowej, czy też osadzenia w obozie pracy przymusowej. Potwierdza to interpretacja Sądu Najwyższego w precedensowej sprawie Marka Sz. "SN zwrócił uwagę, że w tytule ustawy mówi się tylko o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przymusowej. Podstawowy przepis o prawie do niego nie wprowadza warunku, by praca przymusowa była faktycznie wykonywana".

Danuta G. zarzuciła rozpatrzenie sprawy bez zachowania należytej staranności. Skarżąca wskazała, że organ uznał, iż wnioskodawczyni miała niespełna rok w chwili deportacji podczas, gdy skarżąca urodziła się 24 lipca 1937 r. a deportacja miała miejsce w sierpniu 1942 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Odnośnie zarzutów skargi stwierdzono, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR świadczenie pieniężne przysługuje tylko za wykonywaną przymusową pracę - za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o którym mowa w art. 2 ustawy.

Pojęcie represji wyrażone w art. 2 cyt. wyżej ustawy dookreśla art. 3 ust. 1 tej ustawy, z którego wynika, iż świadczenie pieniężne "przysługuje (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2 ...". Innymi słowy, sam fakt deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego. Niezbędne jest jeszcze wykonywanie w tych warunkach pracy przymusowej. Powyższy pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w składzie siedmiu sędziów/ w uzasadnieniu do uchwały z dnia 12 października 1998 r. /OPS 5/98/, Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z dnia: 24 września 1998 r. /II SA/Gd 277/98/ i 12 listopada 1998 r. /II SA/Gd 728/98/ oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 24 marca 1999 r. /SA/Sz 863/98/.

Skarżąca urodziła się 24 lipca 1937 r., w momencie deportacji miała więc 4 lata. Tak małe dziecko nie mogło wykonywać żadnej pracy a co z powyższego wynika brak jest podstaw do przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w cyt. wyżej ustawie.

Okoliczności podniesione przez stronę skarżącą, dotyczące precedensowego orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r. nie wnoszą do sprawy nic nowego, albowiem wyrok ten dotyczy dziecka które przebywało razem z matką w obozie pracy przymusowej. Strona skarżąca zaś, jak sama utrzymuje, przebywała wraz z rodzicami w gospodarstwie rolnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./ przewiduje prawo do świadczenia pieniężnego dla osób, które podlegały represjom określonym w ustawie. Represją więc w rozumieniu ustawy jest:

1/ osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych /art. 2 pkt 1/,

2/ deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium:

a/ III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny 1939 - 1945 /art. 2 pkt 2 lit. "a"/,

b/ Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach /art. 2 pkt 2 lit. "b"/. Pojęcie represji zdefiniowane przez ustawodawcę adresowane jest zatem do dwóch kategorii osób:

- po pierwsze, osób osadzonych w obozach pracy oraz

- po drugie, do osób deportowanych do pracy przymusowej.

O tym, że ustawa określa warunki przyznawania świadczenia pieniężnego dla dwóch kategorii osób świadczy również brzmienie tytułu ustawy.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 30 listopada 1998 r. /V SA 71/98/ i 13 stycznia 1999 r. /V SA 759/98/ interpretacji tej nie podważa fakt, że osoby deportowane do pracy przymusowej mogły być osadzone w obozach pracy, gdzie pracę tę wykonywały.

W powołanych wyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, jak wynika z orzecznictwa, objął swoim działaniem również dzieci, a nawet dzieci nie narodzone, przebywające wraz z matkami czy rodzicami w obozach koncentracyjnych czy łagrach. W obozach pracy dzieci znajdowały się w porównywalnych warunkach, co w obozach koncentracyjnych czy łagrach. Niesłusznym więc byłoby wyłączenie ich z możliwości rekompensaty chociażby częściowej za utracone lata dzieciństwa związane z pobytem w obozie.

Jednocześnie podkreślono, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) dotyczy sposobu obliczania świadczenia pieniężnego - świadczenie to jest należne "za każdy pełny miesiąc pracy". Nie można jednak uznać, że przepis ten uzupełnia definicję ustawową zawartą w art. 2 tejże ustawy.

Z tychże względów Sąd uznał, że osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych stanowi samodzielną podstawę prawną przyznania świadczeń pieniężnych przewidzianych w ustawie, bez względu na to czy osadzony wykonywał pracę przymusową. A zatem błędny jest pogląd Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, że do uzyskania świadczenia musi zawsze istnieć przesłanka dotycząca wykonywania pracy przymusowej. Ten kierunek interpretacji art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) podzielił Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 13 stycznia 2000 r. /III RN 112/99 - OSNAPU 2000 nr 20 poz. 736/ i z dnia 6 kwietnia 2000 r. /III RN 143/99 - Wokanda 2000 nr 9 str. 31/ oraz w wyroku z dnia 14 marca 2002 r. /III RN 161/01 - nie publ./. W szczególności Sąd Najwyższy przyjął, iż ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym określa, stosownie do jej tytułu, warunki przyznawania świadczenia pieniężnego dla dwóch kategorii osób, a mianowicie dla osób "deportowanych do pracy przymusowej" oraz dla osób "osadzonych w obozach pracy" przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Potwierdza to również dyspozycja art. 2 tej ustawy, wedle którego represją w rozumieniu ustawy jest zarówno "osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych" /art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym/, jak i, "deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. (...)" /art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym/. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów powyższej ustawy powinna wykazać, iż spełnia tak określone przesłanki prawne uzasadniające zaliczenie jej do jednej z dwóch wymienionych w art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym kategorii osób represjonowanych, nie jest natomiast obowiązana wykazywać, czy w czasie pobytu w tego typu obozie faktycznie wykonywała pracę przymusową. Jeżeli więc w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym, w którym określone zostały wyłącznie przesłanki prawne dotyczące sposobu obliczania wysokości należnego świadczenia pieniężnego, mowa jest o tym, że świadczenie takie przysługuje "za każdy pełny miesiąc trwania pracy", to należy stanąć na stanowisku, że wynika stąd jedynie obowiązek ustalenia faktycznego czasu trwania pobytu określonej osoby w obozie pracy, natomiast nie wynika obowiązek wykazania przez tę osobę, czy w czasie pobytu w obozie pracy przymusowej, w którym została osadzona lub do którego została deportowana, faktycznie wykonywała pracę przymusową /III RN 112/99/.

W wyroku z dnia 14 marca 2002 r. /III RN 161/01/ Sąd Najwyższy podkreślił, że zarówno w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950, aktualnie t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371/ jak i w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./ nie używa się dookreśleń pojęcia represjonowania jak tylko "wywiezienie" lub "przebywanie". Nie jest więc konieczne ustalenie wykonywania w tym czasie pracy. Nawet z tytułu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. (...) nie wynika dodatkowy cel ustawodawcy, sprowadzający się do wymagania wykonywania pracy przymusowej.

Wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej dziecka wywiezionego wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej /praca w gospodarstwie rolnym/.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem wyrażonym w przedstawionych powyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrokach Sądu Najwyższego. Zdaniem Sądu wiek osoby przebywającej w obozie pracy czy też wywiezionej z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny 1939-1945 nie stanowi negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pieniężnego. Inaczej mówiąc wiek osoby należącej do jednej z dwóch wyżej określonych kategorii osób nie może stanowić jedynej /wyłącznej/ przyczyny odmowy przyznania świadczenia, o jakim mowa w art. 1 ustawy. Należy zauważyć, że sytuacja małoletnich dzieci wywiezionych na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych częstokroć nie różniła się od sytuacji osób dorosłych, tak co do warunków, w jakich przebywały jak i konieczności wykonywania pracy i to pracy przerastającej możliwości dziecka. Pamiętać należy, iż nawet te dzieci, które zostały wywiezione z rodzicami, znajdowały się w sytuacji zdecydowanie negatywnie oddziaływującej tak na ich zdrowie psychiczne jak i fizyczne. Izolacja jakiej doświadczały dzieci - od dotychczasowego środowiska /wywiezienie/ i od rodziców na wiele godzin dziennie /czas pracy rodziców/ - stanowiła dla nich szczególną dolegliwość. Dzieci, podobnie jak inne wywiezione osoby, nie miały żadnego wpływu na sytuację, w której się znalazły. Musiały znosić "ciężar" deportacji /wywiezienia/ łączący się nie tylko z pobytem we wrogim kraju ale i częstokroć z koniecznością pracy. Jest powszechnie wiadomym, iż nie tylko dorośli ale i dzieci wywiezione na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią deportowanych zmuszane były do niewolniczej pracy. Los dzieci spoczywał "w ręku" obcych ludzi, którzy decydowali o warunkach ich pobytu /zakwaterowanie, wyżywienie, praca/. Wywiezienie dzieci oznaczało nie rzadko w praktyce ciężkie warunki egzystencji, wyniszczenie dzieci głodem, chorobami, zimnem, pracą, urazami fizycznymi. A zatem nie wiek, lecz fakt deportacji /wywiezienia/ w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) winien decydować o uprawnieniu danej osoby do świadczenia przysługującego z tytułu doznanych represji.

W tym miejscu wskazać należy na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2000 r., iż z art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. wcale nie wynika, że niemożność wykonywania pracy przez osobę deportowaną, np. z powodu wieku lub z innych przyczyn, wyklucza uznanie, iż wywiezienia dokonano w celu wykonywania pracy przymusowej przez co najmniej 6 miesięcy /V SA 674/00 - nie publ./.

W wyroku zaś z dnia 10 grudnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że świadczenie pieniężne przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. nie zostało uzależnione od wieku osoby wykonującej pracę przymusową i rodzaju wykonywanej pracy /V SA 1136/99 - nie publ./.

Oznacza to konieczność należytego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności sprawy w aspekcie przesłanek określonych w art. 2 powołanej wyżej ustawy. Nie można bowiem uznać za zgodną z prawem decyzję wydaną bez wyjaśnienia okoliczności objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie. Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ administracji

publicznej decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym okoliczności podnoszonych przez składającego wniosek o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uniemożliwia często prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Postępowanie wszczęte z wniosku o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem konieczne jest prawidłowe i rzetelne stosowanie przepisów proceduralnych, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania, w tym przepisów regulujących postępowanie dowodowe /art. 75-88 Kpa/. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty i zeznania świadków - art. 75 par. 1 Kpa.

Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę - art. 86 Kpa/.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 września 1990 r. - III ARN 9/90 -oświadczenie składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawione przez nią dokumenty korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu.

Organy administracji publicznej obowiązane są stosować się do zasad przeprowadzenia dowodów określonych w rozdziale 4 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego /OSNCP 1991 z. 10-12 poz. 127/.

Nie ma uzasadnionych podstaw, by zasada ta nie była respektowana w postępowaniu w sprawie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. Artykuł 4 ust. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm./ jednoznacznie stanowi: "w zakresie postępowania dotyczącego ustalenia lub odmowy przyznania świadczenia mają zastosowanie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego". Procedurę tą normują również przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 4 ust. 3 powołanej wyżej ustawy - od dnia 31 grudnia 1999 r. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania (...) - Dz.U. nr 111 poz. 1300.

Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji daje podstawę do stwierdzenia, że poza rozważaniami organu pozostały okoliczności przedstawione w dokumentach załączonych do akt administracyjnych.

W postępowaniu wyjaśniającym w rozważanej sprawie organ orzekający, z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, nie poczynił wyczerpujących ustaleń w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Za jedyną przesłankę odmowy przyznania świadczenia pieniężnego organ uznał wiek skarżącej, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 19 czerwca 2000 r. organ błędnie przyjął, że skarżąca w chwili deportacji miała "niespełna rok".

Danuta G. urodziła się 24 lipca 1937 r. zaś deportacja - jak zdaje się wynikać z dokumentów załączonych do akt administracyjnych - nastąpiła w kwietniu 1943 r. A zatem w chwili wywiezienia skarżąca miała prawie 6 lat, co nie wyklucza wykonywania przez skarżącą, w czasie pobytu we Francji, pewnych prac domowych i w gospodarstwie rolnym.

Nadto organ orzekający nie wyjaśnił, z jakich to powodów uznał, że dokumenty potwierdzają pracę rodziców jedynie do sierpnia 1944 r.

Z powyższych względów Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o NSA.