Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 114/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), b)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6, art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 114/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej nazywane Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania A. B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2008r. nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47, art. 48ust. 1 pkt 1a, ust. 3, art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2, art. 53, art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. nr 129, poz. 902 ze zm. zwana dalej w skrócie p.o.ś.).

W odwołaniu skarżąca A. B. zarzuciła błędne przyjęcie, że przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-usługowego z przeznaczeniem na usługi stolarskie na działce nr 138 w miejscowości M. nie będzie stanowić żadnej przeszkody w wykonywaniu przez skarżącą prawa własności, a w szczególności pominięcie, że emitowane zanieczyszczenia z komina znajdującego się na działce L. W. nie będą powodować żadnych przeszkód w wykonywaniu tego prawa i na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie zarzutów wnioskodawczyni ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Za błędne uznała stanowisko organu pierwszej instancji, że decyzja uwzględnia zastrzeżenia ze strony wnioskodawczyni jak też i uczestnika. Pomimo sporządzenia raportu przez biegłego skarżąca nadal uważa, że emisja z zakładu będzie powodować wzrost stężenia zanieczyszczeń powyżej wartości dopuszczalnych. Nie podzieliła poglądu zawartego w opinii, że emisja nie będzie większa niż z przeciętnego domu mieszkalnego jednorodzinnego. Podtrzymała zarzuty przedstawione na ten temat we wcześniejszym odwołaniu. Zaznaczyła, że budynek uczestnika jest położony niżej niż budynek mieszkalny skarżącej, co wpłynie na zadymianie nieruchomości skarżącej. Planowane przedsięwzięcie ograniczy wykonywanie prawa własności poprzez ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 7 lutego 2007r. L. W. wystąpił do Wójta Gminy o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-usługowego, w którym ma być prowadzona produkcja stolarki okiennej i drzwiowej, wykańczanie wnętrz i produkcja mebli. Inwestycja jest zaliczona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. do mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 46).

Starosta Powiatu (właściwy organ ochrony środowiska - art. 378 § ust. 1 p.o.ś.) postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-usługowego na usługi stolarskie, które postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008r. sygn. akt Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. B. na ww. postanowienie. Państwowy Inspektor Sanitarny stwierdził konieczność sporządzenia raportu. Autor raportu stwierdził, że działalność zakładu nie spowoduje znaczącego pogorszenia stanu środowiska.

Organ odwoławczy kontrolując decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia decyzji zawierają uzgodnienia wynikające z treści raportu, postanowienia Starosty Powiatu oraz zobowiązanie inwestora do zabezpieczenia terenów sąsiednich przed uciążliwym oddziaływaniem usług stolarskich, to jest przed hałasem, zapyleniem, zadymianiem poprzez zainstalowanie odciągów pyłowych z odprowadzeniem do odbiorników zamkniętych, zastosowanie rozwiązań technologicznych ograniczających emitowanie substancji szkodliwych dla środowiska, które nie mogą przekroczyć wartości dopuszczalnych, wykonania ogrodzenia w granicy z działką nr 139 o wysokości 2 m w formie ekranu oraz wykonanie termoizolacji ścian budynku celem poprawienia komfortu akustycznego, podniesienia komina budynku gospodarczo-garażowego ponad dach budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 139, prowadzenie gospodarki odpadami i ściekami technologicznymi zgodnie z przepisami z ustawy o ochronie środowiska i gospodarce odpadami. Inwestor został zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem, że projekt budowlany nie może naruszać ustaleń dotyczących warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji obiektu.

Decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 56 p.o.ś. Organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o podejmowanych czynnościach oraz zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu. Zgłaszane w trakcie postępowania przez skarżącą zastrzeżenia związane z funkcjonowaniem zakładu stolarskiego wynikają z położenia nieruchomości były przedmiotem postępowania i dlatego celem złagodzenia uciążliwości związanych z dymem z komina zobowiązano inwestora do jego podwyższenia ponad dach budynku mieszkalnego A. B.

W skardze do Sądu skarżąca A. B. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-usługowego z przeznaczeniem na usługi stolarskie nie będzie stanowić dla skarżącej przeszkody w wykonywaniu prawa własności i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie jej zarzutów lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreśliła, że emitowane zanieczyszczenia przeszkodzą w wykonywaniu prawa własności i są szkodliwe dla środowiska. Stanowisko Kolegium nie odbiega od wcześniej zajętego stanowiska przez organy orzekające w sprawie. Jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej ma prawo domagać się, aby w wykonywaniu jej prawa własności nie czyniono żadnych przeszkód, a argumenty przedstawiła w odwołaniu do Kolegium. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 46 ust. 1, art. 47 pkt 1a Prawa ochrony środowiska oraz art. 7 i 9 k.p.a. są nadal aktualne. Uzasadnienie obecnie zaskarżonej decyzji zakłada stan idealny, jeżeli idzie o emitowanie zanieczyszczeń w czasie spalania w piecu odpadów bez uwzględnienia wiatru i innych czynników atmosferycznych, które mogą wpływać na rozprzestrzenianie się dymu i innych zanieczyszczeń. Skarżąca nie jest przeciwna prowadzeniu usług stolarskich przez inwestora, ale w innym miejscu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Skarga jest uzasadniona, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Punktem odniesienia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zasada przezorności wyrażona w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm.) w myśl, której każdy, kto podejmuje działalność negatywnie oddziałującą na środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1), a kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest w pełni rozeznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2).

Wprowadzenie zasady przezorności do polskiego systemu prawa jest wdrożeniem ogólnej zasady prawa do ochrony środowiska Unii Europejskiej między innymi w art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady z 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE L.85.175.40) określono, że państwa członkowskie przyjmą wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają ocenie oddziaływania w odniesieniu do ich skutków przed udzieleniem zezwolenia.

Wprowadzona zasada przezorności powinna być brana pod uwagę na każdym etapie postępowania i to zarówno przy interpretacji rozwiązań materialnoprawnych określających podstawę wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, jak i procesowych związanych z przebiegiem postępowania w tej sprawie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z punktu widzenia podziału przyjętego przez doktrynę jest decyzją zależną, bowiem jej treść zależy od uzgodnień wydanych we współdziałaniu z innymi organami na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. do czego obliguje art. 48 ust. 2 p.o.ś.

W pierwszej kolejności ocenę legalności zaskarżonej decyzji należy dokonać w aspekcie przepisów postępowania, bo pozytywna weryfikacja umożliwia ocenę zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym.

Na wstępie należy zaznaczyć, że nie uległa zmianie właściwość organów prowadzących postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na skutek wejścia w życie z dniem 7 listopada 2008r. ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), co wynika z art. 153 ust. 1 tej ustawy. Powołany przepis zawiera normę intertemporalną, z której wynika, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienionej w art. 144 (Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 przepisy dotychczasowe.

Postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest postępowaniem prowadzonym na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, co nakłada na organy bezwzględny obowiązek stosowania zasad i reguł postępowania tam określonych.

Stosownie do art. 46a ust. 1 p.o.ś. postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu do Starostwa Powiatowego wpłynęło 7 lutego 2007r. - pod rządami ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu określonym w Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 i obligował zainteresowanego do dołączenia do wniosku poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedsięwzięcie ma być realizowane na działce nr 138 położonej w miejscowości M. Z nadesłanego na wezwanie Sądu wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka jest współwłasnością L. W. i B. G. Rozdzielnik zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji dowodzi, że B. G., będąc stroną postępowania nie brała w nim udziału bez własnej winy. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, źródłem których jest przepis prawa materialnego.

Okoliczność ta po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do 145 § 1 pkt 1 li. b) p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wyżej wymienione naruszenie dotyczy decyzji zaskarżonej i decyzji organu pierwszej instancji, co na podstawie art. 135 p.p.s.a. uzasadnia uchylenie decyzji obydwu instancji.

W nauce przyjęto, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie (M. Bar, J. Jędrośka "Proces inwestycyjny a ochrona środowiska; decyzje o uwarunkowaniach środowiskowych i inne wymagania prawne. Praktyczny podręcznik, Wrocław 2005 str. 45). W grupie tej oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności mieścić się będą również władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności (wyrok WSA w Bydgoszczy z 14.11.2005r. sygn. akt II SA/Bd 758/04 nie publ.).

Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ustalenia w tym zakresie powinny być możliwe na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Mówiąc o oddziaływaniu należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to art. 46a ust. 4 ustawy mówiłby o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy obszaru ograniczonego oddziaływania (K. Gruszecki "Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych, a zasada przezorności" Państwo i Prawo 2007/3/85).

Przepis art. 46a ust. 4 pkt 1 p.o.ś. został zmieniony przez art. 1 pkt 13 lit. b) tiret pierwsze ustawy z dnia 26 kwietnia 2007r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 88, poz. 587), który wszedł w życie 19 sierpnia 2007r. i zobowiązał, aby do wniosku dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie wraz z terenem działek sąsiednich. Zatem wcześniejsze wyrażenie "obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie" zastąpiono nowym zwrotem "wraz z teren działek sąsiednich". Wymieniona nowela w tym zakresie nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych, ani też nie definiuje wprowadzonego pojęcia.

Zaprezentowany pogląd, który akceptuje Sąd orzekający w niniejszej sprawie, pomimo zmiany przepisu nadal pozostał aktualny i wynika z niego, że krąg podmiotów mających poza wnioskodawcą status strony jest szerszy, co ma na celu zagwarantować możliwość wyrażenia w prowadzonym postępowaniu wszystkich przeciwstawnych interesów i stanowi formę realizacji zasady przezorności, którą tłumacząc na język potoczny można sprowadzić do stanowiska, iż łatwiej jest zapobiegać niż później leczyć.

Za aktualnością wyżej przedstawionego poglądu przemawiają następujące przesłanki:

1/ prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w kontekście definicji strony postępowania administracyjnego z art. 28 k.p.a. w związku z oddziaływaniem uciążliwości na tereny sąsiednie (art. 56 ust. 2 pkt 2 p.o.ś.);

2/ zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w ramach, którego jest sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 53 p.o.ś.

3/ użycie w zwrotu "teren działek sąsiednich", którego wykładni nie można zawęzić do działek graniczących z działką, na której ma być realizowane przedsięwzięcie. Interpretacją pojęcia działek sąsiednich na gruncie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze z. – zwana dalej w skrócie p.z.p.) zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny i przyjął szeroką wykładnię pojęcia "działki sąsiedniej".

Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przez nieruchomość sąsiednią należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące, ale także nieruchomości nieposiadające wspólnej granicy, lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce (wyrok NSA z 23.04.2008r. sygn. akt II OSK 467/07 LEX nr 466155).

Skutkiem błędnego poglądu organów odnośnie pojęcia strony w prowadzonym postępowaniu jest stwierdzenie, że krąg stron może być szerszy niż te, które brały udział w postępowaniu, czym naruszono zasadę czynnego udziału stron na każdym etapie postępowania wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a., a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest podstawą do wznowienia postępowania. Szerszy krąg stron przedmiotowego postępowania wynika chociażby z wykresu stężeń PM 10 i tlenku węgla z emitora nr 1 (załącznik nr 6 i 7 do raportu). Wniosek nie zawiera wykresu rozchodzenia się hałasu z planowanego przedsięwzięcia sporządzonego na mapie ewidencyjnej gruntów, co ma również znaczenie dla określenia kręgu stron postępowania. Brak ten w ponownie prowadzonym postępowaniu winien zostać uzupełniony.

Opisana okoliczność jest przesłanką do wznowienia postępowania po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i stanowi wystarczającą podstawę do skasowania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Problematykę zmiany sposobu użytkowania obiektu reguluje ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 186, poz. 1118 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.b.

Stosownie do art. 71 ust. 2 cytowanej ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, a w zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć między innymi zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 71 ust. 2 pkt 4 P.b.).

Informacja o planowanym przedsięwzięciu sporządzona przez mgr inż. M. B. w lutym 2007r. zawiera między innymi kopię decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego z częściową adaptacją na część usługową i rozbudowę budynku mieszkalnego z nadbudową, budowa zbiornika bezodpływowego. Podstawą prawną opisanej decyzji jest nieobowiązująca już ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm.) uchylona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), która weszła w życie 11 lipca 2007r. Nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 59 ust. 1 stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy.

Zestawienie daty zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania dokonanego w lutym 2007r. obiektu usługowego znajdującego się na działce nr 139 w M. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 2003r. dowodzi, że inwestor nie uczynił zadość wymaganiom określonym w art. 71 ust. 2 pkr 4 P.b., gdyż nie dołączył decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Natomiast zgodnie z art. 56 ust. 1 p.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jeżeli plan taki został uchwalony.

Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] września 2008r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia stwierdził, że dla wnioskowanego terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania, a gmina nie przystąpiła do jego sporządzenia. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia organu właściwego do wydania decyzji, o której mowa w art. 56 Prawa ochrony środowiska(Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm.) z przeprowadzenia oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z przepisami prawa obowiązującymi dla danego terenu. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania podstawą oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z powszechnie obowiązującymi planistycznymi przepisami prawa dla terenu, na którym realizowane jest przedsięwzięcie stosownie do art. 71 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006r. nr 186, poz. 1118 ze zm.) i art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), dokonuje się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.

Przepis art. 56 ust. 1 należy interpretować stosując wykładnię systemową w tym przypadku opartą na regulacjach zawartych w Prawie budowlanym z 1994r. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003r.

Konsekwencją naruszania ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wniesienie przez organ architektonicznobudowlany sprzeciwu (art. 71 ust. 5 P.b.).

Przepis art. 46 ust. 4a p.o.ś. dopuszcza wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 4 oraz do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a; złożenie wniosku albo dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić nie później niż przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.

W rozpoznawanej sprawie organ architektonicznobudowlany, przyjmujący zgłoszenie nie wezwał inwestora do uzupełnienie zgłoszenia o decyzję o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania lub zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie uczynił też tego Wójt Gminy organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który jest jednocześnie organem właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza art. 56 ust. 1 p.o.ś., czyli przepis prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Naruszenie to dotyczy zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, gdyż skarżąca w skardze nie zawarła wniosku o zwrot kosztów postępowania, a obecny na rozprawie fachowy pełnomocnik do czasu zamknięcia rozprawy takiego wniosku nie złożył, dlatego na podstawie art. 210 p.p.s.a roszczenie o zwrot kosztów postępowania sądowego wygasło.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ

1/ wezwie inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania i określi skutki niedoręczenia takiej decyzji, organem właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest Wójt Gminy, czyli organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

2/ organ ustali krąg stron postępowania kierując się w tym zakresie wskazaniami Sądu opisanymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, zapewni udział w postępowaniu współwłaścicielce nieruchomości nr 138 położonej w M. i wszystkim stronom postępowania zgodnie z zasadą czynnego udziału określoną w art. 10 § 1 k.p.a.

3/ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ wyda decyzję, która będzie czyniła zadość warunkom określonym w art. 56 p.o.ś.

Wobec konieczności powtórzenia postępowania od początku, ocena zarzutów skarżącej o zadymianiu jej nieruchomości byłaby przedwczesna.