Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2475/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 3a; art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. D. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie, oraz należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Pracy za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie 318,87 zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i umorzył w tym zakresie postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącego o umorzenie należności odmówił umorzenia zadłużenia w kwocie [...] zł. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na:

1. ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2008 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł.,

2. ubezpieczenie zdrowotne - za okres od października 2007 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł.,

3. Fundusz Pracy - za okres od marca 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.jed. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.) zwana dalej ustawą o sus, które Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Stwierdzenie całkowitej nieściągalności uzależnione jest od zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy.

Organ po analizie katalogu przesłanek wymienionych ww. artykule, na podstawie których Zakład może umorzyć należności z tytułu zaległych składek stwierdził, iż nie daje ona podstaw do uznania, że należności na koncie R. D. są trwale nieściągalne.

Podkreślono, iż skarżący jest osobą fizyczną, wobec której nie prowadzono postępowania upadłościowego i likwidacyjnego. Nie było prowadzone również postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego organ egzekucyjny mógłby umorzyć prowadzone postępowanie w świetle braku majątku, z którego Zakład jako wierzyciel zostałby zaspokojony. Nie stwierdzono również, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą także uzasadnione przyczyny pozwalające mu na umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, które w uzasadnionych przypadkach mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W sprawie także nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 28 ust.3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141. poz. 1365).

Organ I instancji stwierdził, że choroba psychiczna i związany z nią pobyt w zakładzie zamkniętym na który powołuje się skarżący nie jest podstawą do umorzenia zobowiązań.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym powołał się ma zły stan zdrowia i przebywanie w szpitalu oraz nadmienił, że nie był on świadomy figurującego na koncie zadłużenia i wynikających z tego konsekwencji. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie oraz wniosek o stwierdzenie niepełnosprawności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy o umorzenie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] października 2010 r. o odmowie umorzenia. Na wydaną decyzję w dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2069/11 uchylił decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zwracając sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując jednocześnie, że organ orzekający mając wiedzę o skierowaniu wniosku o wydanie dla skarżącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - powinien podjąć inicjatywę w zakresie ustalenia czy skarżący zaliczony został do stopnia niepełnosprawności.

Organ odwoławczy po otrzymaniu wyroku sądu przystąpił do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek i pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. poinformował skarżącego o możliwości udziału w każdym stadium toczącego się postępowania przedstawiając jednocześnie ustawowe przesłanki umorzenia należności jak również wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających wystąpienie przesłanek uzasadniających umorzenie zadłużenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego R. D. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], uchylił decyzję [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie, oraz należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Pracy za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i umorzył w tym zakresie postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia, poddał analizie stan rozliczeń z tytułu zadłużenia ustalonego w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i po uwzględnieniu przedłożonego przez skarżącego dokumentu o wyrejestrowaniu działalności z dniem 5 listopada 2009 r., dokonał korekty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r., w wyniku czego zadłużenie wykazane w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. uległo zmianie i w związku z powyższym uchylił decyzję w tej części.

Następnie organ II instancji dokonał analizy sytuacji majątkowej skarżącego w celu ustalenia czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek.

Ww. organ stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymieniona w art. 28 ust. 3 ustawy o sus nie jest spełniona. Organ zauważył, iż skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże posiada on majątek ruchomy i nieruchomości oraz uzyskuje dochód w postaci świadczenia rentowego.

Podkreślono, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła też sytuacja, by Naczelnik Urzędu Skarbowego czy Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego by można prowadzić egzekucję. Nie stwierdzono również, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Stwierdził, iż opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ podkreślił, iż mimo, że skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie pracuje zawodowo, ma problemy zdrowotne, to trudności płatnicze nie mają charakteru stałego i pogłębiającego się. Skarżący posiada źródło dochodów w postaci prawa do świadczenia rentowego w kwocie około 1.000 zł netto przyznanego na okres od 1 kwietnia 2011 r. do 30 września 2012 r. Jest współwłaścicielem nieruchomości w postaci działki niezabudowanej (1/5 udziału). Posiada majątek ruchomy - jest właścicielem motocykla i współwłaścicielem samochodu osobowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo z matką oraz studiującym bratem. Matka skarżącego otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie około 1.000 zł. Brat również uzyskuje dochody z tytułu świadczenia rentowego w kwocie około 1.000 zł. Skarżący posiada zobowiązania w kwocie [...] zł, które są dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] ze świadczenia rentowego w kwocie około 290 zł.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że brak jest dowodów na to, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Posiada on majątek ruchomy, którego spieniężenie nie wpłynęłoby na stopień zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a pozwoliłoby mu przynajmniej w części uregulować należności wobec ZUS.

Organ zauważył, iż skarżący ma problemy zdrowotne, ale choroba nie pozbawia go całkowicie możliwości uzyskiwania dochodu, a poza tym nie jest pozbawiony dochodu, gdyż otrzymuje świadczenie rentowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. D. wnosząc o:

- stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w całości,

ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu nieważności decyzji o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. zakresie pkt 2. decyzji,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wydanie decyzji bez podstawy prawnej,

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- przepisu art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: s.u.s.),

- przepisu § 3 ust. 1 pkt.3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych;

3. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez: rozpatrzenie przez organ zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób niedokładny i niewyczerpujący, a przez to niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem stanowiło główną przesłankę przesądzającą o przyjętym przez organ rozstrzygnięciu.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 23 stycznia 2013 r. wpłynęło do Sądu postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] podlegającej na błędnym wskazaniu numeru i daty wydania decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sądy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity/; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a w związku z tym do wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnie prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1705/93 opublikowany w piśmie Wspólnota 1994/42/16).

Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy.

Skarżący swój wniosek oprał na tym, że w przedmiotowej decyzji pojawiła oczywista omyłka polegająca na błędnym wskazaniu numeru i daty wydania decyzji organu I instancji.

Z tego powodu skarżący podniósł, że ,,(...) w zaskarżonej decyzji Prezes ZUS orzekł o już niewystępującej w obrocie prawnym decyzji, a zatem wydał decyzję bez podstawy prawnej, niewykonalną już w dniu jej wydania. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję organ przekroczył przysługujące mu kompetencje, bowiem przepisy prawa nie przyznają Prezesowi ZUS uprawnienia do zmiany orzeczeń sądów administracyjnych. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., Prezes ZUS nie mógł następnie orzec w jej przedmiocie, w tym o jej częściowym utrzymaniu w mocy."

Należy zauważyć, iż organ sprostował ww. omyłkę postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] poprzez wpisanie zamiast "z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] znak: [...]" poprzez wpisanie prawidłowej daty i znaku tj. "z dnia [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...]".

Wskazać należy, iż ww. omyłka nie wpłynęła na merytoryczne rozważania organu, które dotyczyły postępowania w niniejszej sprawie, a nie decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą Sąd uchylił w wyroku z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2069/11.

Ww. wada decyzji nie skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], organ II instancji uchylił decyzję [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie, oraz należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Pracy za okres od 5 listopada 2009 r. do lipca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia wniosku o umorzenie i umorzył w tym zakresie postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Zasadą ustaloną w art. 28 ust.2 ustawy o sus jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 ustawy. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 i 3 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Od zasady możliwości umorzenia składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności ustawa przewiduje dwa wyjątki. Pierwszy wyjątek został określony w art. 30 ustawy, który stanowi, że przepisów dotyczących możliwości umorzenia należności z tytułu składek nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, czyli np. do składek pracowników w części przez nich finansowanej. Składek takich (ale nie już nie należności ubocznych) nie można umorzyć.

Drugi wyjątek został opisany w art. 28 ust. 3a. ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Tym samym ustawodawca dopuścił możliwość umorzenia, pomimo braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu składek tych ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami składek .

Należy również zauważyć, że szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wymienionych w art.28 ust.3a ustawy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. Nr 141, Poz. 1365) dalej: jako rozporządzenie .

W myśl § 3 powołanego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Umorzenie może nastąpić w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wynika z akt sprawy organy dokonał oceny wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne pod kątem wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń i społecznych (Dz.U.09.205.1585 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki i Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) bowiem po stronie skarżącej nie istnieją wystarczające, szczególne okoliczności dające podstawę do umorzenia zadłużenia, związane z wykazaniem, że ze względu na stan majątkowy i sytuację zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niej zbyt ciężkie skutki.

Jak wykazały organy skarżący mimo tego, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie pracuje zawodowo, ma problemy zdrowotne, to trudności płatnicze nie mają charakteru stałego i pogłębiającego się. Skarżący posiada źródło dochodów w postaci prawa do świadczenia rentowego w kwocie około [...] zł netto przyznanego na okres od 1 kwietnia 2011 r. do 30 września 2012 r. Jest współwłaścicielem nieruchomości w postaci działki niezabudowanej (1/5 udziału). Posiada majątek ruchomy - jest właścicielem motocykla i współwłaścicielem samochodu osobowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo z matką oraz studiującym bratem. Matka skarżącego otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie około 1.000 zł. Brat również uzyskuje dochody z tytułu świadczenia rentowego w kwocie około 1.000 zł. Skarżący posiada zobowiązania w kwocie [...] zł, które są dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] e świadczenia rentowego w kwocie około [...] zł.

Sąd stwierdza również, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Organ orzekający prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności sytuację majątkową zobowiązanego i w sposób uzasadniony przyjęły, że w sprawie nie występuje całkowita nieściągalność zadłużenia w rozumieniu przepisów art. 28 ust. 3 ustawy. Wydana decyzja odpowiada przepisowi art.107 §1 k.p.a., a ich uzasadnienie przepisowi art.107 § 3 k.p.a.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.