Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 112/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art.12 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sygn. akt I OSK 1503/14 w sprawie ze skargi J. K., A. T. i W. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

J. K., W. S. i A. T. w dniu 25 kwietnia 2013 r. wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Minister Skarbu Państwa w dniu 9 maja 2013 r. przekazał powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

WSA w Warszawie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 9 maja 2013 r. wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi, pouczając o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a."). Następnie zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2013 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżących solidarnie do uiszczenia wpisu od skargi. Wpis został uiszczony w dniu 13 czerwca 2013 r. Kolejnym zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 6 września 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1035/13 oddalił skargę J. K., W. S. i A. T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r.

Pismem z dnia 10 września 2013 r. J. K. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 21 września 2013 r. doręczył J. K. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem.

W dniu 16 września 2013 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 września 2013 r. złożył również W. S. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż jego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z uchybieniem terminu.

W dniu 21 października 2013 r. J. K., W. S. i A. T., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku z dnia 6 września 2013 r.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. T. i W. S., wskazując, że skarżący nie złożyli w ustawowym terminie wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a zatem ich skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

W piśmie z dnia 13 grudnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. K. oświadczyła, że skarga kasacyjna została wniesiona w imieniu wszystkich skarżących, co jednoznacznie wynika z treści tej skargi. W odpowiedzi na powyższe pismo, Sąd I instancji poinformował J. K. że nie kwestionował, iż skarga kasacyjna została wniesiona w imieniu wszystkich skarżących, ale skarga kasacyjna A. T. i W. S. podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w postanowieniu z dnia 26 listopada 2013 r.

Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2013 r. odrzucające skargę kasacyjną.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 stycznia 2014 r. wezwano W. S. do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Na powyższe zarządzenie W. S. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 88/14 zażalenie oddalił.

Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem z dnia 17 lutego 2014 r. wezwano W. S. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 stycznia 2014 r. w przedmiocie wpisu od zażalenia. Skarżący w dniu 10 marca 2014 r. uiścił wpis od złożonego przez siebie zażalenia.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie W. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 listopada 2013 r. Sąd I instancji uznał, że powyższe, sporządzone osobiście przez W. S., zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z uwagi na niezachowanie wymogów przewidzianych art. 194 § 4 P.p.s.a.

W dniu 28 kwietnia 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. złożył pismo, w którym powołując się na postanowienie z dnia 1 kwietnia 2014 r. oświadczył, że dotychczasowe czynności podejmowane przez sąd mają na celu jedynie wydłużenie postępowania. Skarżący zażądał ponadto niezwłocznego przekazania skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W dniu 3 czerwca 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. złożył bezpośrednio w Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1035/13. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty 20 000 złotych na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.; dalej jako "ustawa").

WSA w Warszawie w dniu 12 czerwca 2014 r. przekazał powyższą skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt I OPP 56/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę W. S. na przewlekłość postępowania.

W dniu 11 lipca 2015 r. W. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1503/14, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz zasądzenia od Skarbu Państwa – Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 20.000 zł. W uzasadnieniu skarżący podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w czerwcu 2014 r. przekazał akta sprawy I SA/Wa 1035/13 do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Pomimo upływu roku sprawa nadal oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, a także zachowań stron, w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu do sądu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca co do zasady uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 12 czerwca 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu spraw do sądu.

Wyjaśnić należy, że to znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę dość długiego oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.. Zaznaczyć również trzeba, że w tej kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna J. K., przepisy szczególne nie nakładają na sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Ponadto żadna ze stron postępowania nie składała wniosku o przyśpieszenie rozpoznania sprawy.

W związku z powyższym, mając na uwadze dużą liczbę spraw wpływających do Naczelnego Sądu Administracyjnego i konieczność ich rozpoznawania według kolejności ich wpływu - nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania była nieuzasadniona. Dodatkowo należy mieć na względzie, że sprawa przewidziana została do rozpoznania w grudniu 2015 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania. Z tych też względów, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.