Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1564/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2006 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]października 2003 r. po rozpatrzeniu odwołania Z. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa:

-uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego – nakazał L. L. zamurowanie w terminie do [...] listopada 2003 r. otworów okiennych, istniejących w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy z nieruchomością Z. C. przy ul. Z . w W.

W uzasadnieniu podniesiono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...], po raz kolejny umorzył postępowanie przeprowadzone celem kontroli zgodności wykonanego budynku z pozwoleniem na budowę – przy ul. Z. w W. Organ ten nie znalazł podstaw do podjęcia czynności w ramach nadzoru budowlanego w odniesieniu do tego budynku, którego zgłoszenie do użytkowania w 1997r przyjęto bez zastrzeżeń.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej podniósł, iż kompleks budynków, w którego składzie są budynki oznaczone nr [...] i [...] przy ul. Z. w W., był realizowany na podstawie decyzji z dnia [...]marca 1984 r.

Zamierzenie obejmowało 6 jednorodzinnych budynków w zabudowie szeregowej na terenie osiedla "[...]" na [...]. Z opisu technicznego wynika, że tylko budynek skrajny, północno-zachodni, posiada garaż wbudowany, a pozostałe garaże przylegają do części mieszkalnej budynków.

Przeniesienie pozwolenia na budowę jednego segmentu na skarżących D. i L. L. nastąpiło decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...]z dnia [...] marca 1997 r. Integralną częścią decyzji był dotychczasowy, zatwierdzony projekt budowlany, ponadto nowi inwestorzy przejęli wszystkie warunki z decyzji o pozwoleniu na budowę.

Załączony do akt archiwalny projekt budowlany nie posiadał otworów okiennych w ścianach zewnętrznych szczytowych poszczególnych segmentów obiektu.

Urząd Gminy [...] pismem z dnia [...] czerwca 1997r. przyjął zgłoszenie do użytkowania budynku oznaczonego nr [...].

Organ odwoławczy oceniając powyższe ustalenia, uznał, że budynek przy ul. Z. nie odpowiada przepisom technicznym obowiązującym w okresie jego budowy jak i w aktualnym, bowiem narusza § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zdaniem organu bez znaczenia jest fakt, że organ nie zgłosił sprzeciwu po oddaniu budynku do użytkowania, bowiem nie stanowi to legalizacji stanu niezgodnego z w/w przepisami budowlanymi.

Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyrokiem wydanym dnia 14 marca 2005 r. w sprawie sygn. akt 7/IV SA 4470/03Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu decyzja wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że wobec tego, że zgodnie z art. 138 kpa organ odwoławczy ma nie tylko charakter organu kontrolnego, lecz także jest organem rozpatrującym sprawę merytorycznie, winien on wyjaśnić sporne kwestie związane z wykonaniem otworów okiennych w ścianie zbliżonej do nieruchomości sąsiedniej należącej do Z. C. tj. ustalić jakie rozwiązanie w odniesieniu do tej ściany "zawierał projekt budowlany, czy 3 otwory doświetlające" w części poddasza były przewidziane w projekcie budowlanym, czy też wykonano je samowolnie z odstępstwem od projektu, a jeśli tak to kiedy miało miejsce ich wykonanie, nadto dokonać analizy zebranego materiału i uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 104 i 105 kpa [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...]września 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wg niego organ I instancji nie dokonał wnikliwej analizy akt sprawy, tzn. nie ustalił jednoznacznie czy poszczególne budynki osiedla zostały zrealizowane zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu osiedla [...], oraz czy okna w przedmiotowym budynku były w pierwotnej dokumentacji, czy też zostały wykonane jako istotne odstąpienie od niej. Wg organu wyjaśnienia wymaga również różnica jaka występuje pomiędzy poszczególnymi obiektami, skoro zostały one zrealizowane na podstawie projektów powtarzalnych.

Zdaniem organu odwoławczego przed rozstrzygnięciem, sprawa wymaga ponownego przeanalizowania zebranych dokumentów tj. projektu budowlanego, zebranych kserokopii rysunków opracowanych przez pierwszego właściciela budynku, złożonych przez niego wyjaśnień, zapisów w dzienniku budowy, a także dokonania ponownych oględzin budynku w celu ustalenia stanu faktycznego tj. stwierdzenia w jakim zakresie nastąpiło odstąpienie od zatwierdzonego projektu.

Wobec tego organ uznał, że wyczerpujące wyjaśnienia stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości przez organ I instancji, a więc mimo, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzeć sprawę na nowo, to rozpoznanie jej w takim zakresie nastąpiłoby z naruszeniem art. 136 kpa i 15 kpa i pozbawiłoby stronę jednej instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł L. L.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zrzuca organowi, że bezzasadnie przyjmuje (bez własnych oględzin budynku), iż został on zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Skarżący podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dwukrotnie dokonywał oględzin budynku, a następnie umarzał prowadzone postępowanie, a nadto, że po zakończeniu robót, w dniu [...].02.1997 r. inwestor zgodnie z wymogami prawa budowlanego złożył stosowne oświadczenie do Urzędu Gminy i po ustaleniu, że inwestycja została wykonana zgodnie z posiadaną dokumentacją, uzyskał w dniu [...].06.1997 r. pozwolenie na użytkowanie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nastąpiły.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a ma to miejsce wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle lub gdy przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy samodzielnie (lub za pośrednictwem organu I instancji) uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wydanie decyzji o charakterze kasatoryjnym jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.10.1996 r., sygn. akt I SA/Gd 234/96).

Będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, po uchyleniu wcześniej wydanej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 14 marca 2005 r. w sprawie sygn. akt 7/IV SA 4470/03.

Skutki kasatoryjnego orzeczenia Sądu były takie, że nastąpił powrót do sytuacji sprzed wydania uchylonej decyzji z dnia [...] października 2003 r. Uchylając tę decyzję Sąd przesądził, iż to organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć odwołanie od decyzji organu I instancji z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku, którą związany jest zarówno organ administracji, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie. We wspomnianym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ odwoławczy do ustalenia, jakie rozwiązania zawierał projekt budowlany w zakresie spornych kwestii związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie zbliżonej do nieruchomości sąsiada Z.C., czy powstałe 3 otwory "doświetlające" w części poddasza były przewidziane w projekcie budowlanym, czy też zostały wykonane samowolnie z odstępstwem od projektu.

W przypadku ustalenia, że wykonano je z odstępstwami od projektu, organ odwoławczy zobligowany był wyjaśnić kiedy miało miejsce ich wykonanie, co pozwoli na ocenę i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie wykonania robót.

Organ odwoławczy dysponował bogatym materiałem dowodowym zebranym przez organ I instancji, co wynika z treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji, a za podstawę do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa wskazał konieczność ponownych oględzin budynku celem ustalenia stanu faktycznego, tj. zakresu odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku przy ul. Z .

Zdaniem Sądu w sytuacji niniejszej sprawy dla poczynienia koniecznych ustaleń wystarczającym był zebrany w dotychczasowym postępowaniu materiał dowodowy ewentualnie uzupełniony przeprowadzonym dodatkowym postępowaniem przez organ odwoławczy, bądź zlecenie tego uzupełniającego postępowania (przeprowadzenie dodatkowych oględzin) organowi I instancji (art. 136 kpa).

Tak więc zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.