Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 105/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do listopada 2007 roku oraz za październik i listopad 2011 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania J K, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2013 r. nr [...], odmawiającą J K rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2007r., tj. za:

- marzec w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł,

- kwiecień w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł,

- maj w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł,

- czerwiec w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł,

- lipiec w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...], zł,

- sierpień w kwocie [...]zł z odsetkami za zwłokę [...]zł,

- wrzesień w kwocie [...]zł z odsetki za zwłokę [...]zł,

- październik w kwocie [...]zł z odsetkami za zwłokę [...] zł,

- listopad w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...]zł,

oraz poszczególne miesiące 2011r. tj. październik w kwocie [...] zł wraz z odsetkami - [...] zł, listopad w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że J K od 1 marca 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych. Na skutek przeprowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, kontroli w zakresie prawidłowości opodatkowania podatkiem od towarów i usług w 2007 r. oraz prawidłowości opodatkowania podatkiem dochodowym i podatkiem od towarów i usług za 2011 r. stwierdzone zostały naruszenia przepisów prawa podatkowego. Podatnik dokonał stosownych korekt deklaracji podatku od towarów i usług za styczeń oraz kolejne miesiące od marca do listopada 2007r. i za kolejne miesiące od września do grudnia 2011r. Decyzją z dnia 28 mara 2012r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, określił podatnikowi zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r., na łączną kwotę [...] zł a decyzją z dnia 17 grudnia 2012r. nr [...] określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011r. na łączną kwotę [...]zł.

Od decyzji dotyczącej 2007r. podatnik nie odwołał się natomiast od decyzji dotyczącej 2011r. złożył odwołanie po terminie ustawowym. Wynikające z powyższych decyzji zobowiązania nie zostały uregulowane. Wnioskiem z dnia 15 maja 2013r. J K zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie o rozłożenie na raty spłaty przedmiotowych zaległości. W uzasadnieniu wniosku powołał się na okoliczności sytuacji zdrowotnej wpływające niekorzystnie na możliwości zarobkowe. Wskazał, iż otrzymuje niewielką rentę, ponosi wysokie koszty leczenia, a dochód z działalności gospodarczej oraz wartość posiadanego majątku nie pozwalają na niezwłoczne wykonanie zobowiązania. W ocenie podatnika, układ ratalny jest jedynym możliwym sposobem spłaty przedmiotowej zaległości przy zachowaniu płynności finansowej działalności gospodarczej. Podatnik wskazał, iż nie jest w stanie określić, jakie kwoty będą wpływać na konto bankowe, jednak przewidywał, iż spłaci zaległości w ciągu roku. Źródło finansowania spłaty rat miały stanowić bieżące dochody z działalności gospodarczej.

Na dzień złożenia wniosku, J K obciążały zaległości w podatku od towarów i usług stanowiące łącznie w należności głównej kwotę [...]zł, odsetki za zwłokę - [...]zł (razem [...] zł). Natomiast zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2007r. oraz wrzesień i grudzień 2011r. nie obciążały strony, zatem Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, postanowieniem z dnia 29 maja 2013r., odmówił w tym zakresie wszczęcia postępowania o udzielenie układu ratalnego.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że poza ww. zadłużeniem, na dzień 28 października 2013r. podatnik zalegał z tytułu podatku od towarów i usług również za inne okresy rozliczeniowe dotyczące roku 2006, 2008 r., 2009 r., 2010 r., 2012 r. oraz za styczeń, luty i marzec 2013r. w łącznej kwocie [...] zł, z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz zalegał z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za kolejne lata od 2006 - do 2012 w łącznej kwocie [...] zł, a należne odsetki za zwłokę wynosiły [...] zł.

W związku z wnioskiem o raty, organ podatkowy wezwał podatnika do wykazania okoliczności aktualnej sytuacji ekonomicznej oraz wskazania o jaki rodzaj pomocy się ubiega. W odpowiedzi podatnik wyjaśnił, iż wniosek dotyczy pomocy de minimis, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o pomoc de minimis, wniósł o pomoc inną, niż de minimis bądź o udzielenie pomocy publicznej na podstawie art. 67b § 1 pkt 3 lit. h i 1 ustawy Ordynacja podatkowa a gdyby nie uwzględniono wszystkich ww. wniosków, podatnik wniósł o ulgę niestanowiącą pomocy publicznej. Do pisma podatnik dołączył dokumenty z których wynikało, że jest mikroprzedsiębiorcą, od 1 marca 1996r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych związanych z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. W roku bieżącym oraz dwóch latach poprzednich, nie uzyskał pomocy de minimis lub pomocy indywidualnej, ani żadnej innej pomocy publicznej. Nie składał wniosków do innych organów o udzielenie pomocy publicznej. Obecne problemy finansowe są następstwem rosnących strat, malejących obrotów, rosnącego zadłużenia, w tym kwot odsetek od zobowiązań oraz zmniejszenia przepływów finansowych. Zachwianą z tego powodu płynność finansową, podatnik zamierzał odzyskać poprzez spłatę przedmiotowych zaległości w układzie ratalnym. Ze złożonego w dniu 10 czerwca 2013 r. oświadczenia o stanie majątkowym i ciężarach finansowych wynikało, że podatnik prowadzi gospodarstwo domowe z wymagającą opieki matką (80 lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią dochody strony z renty w wysokości ok. [...] zł miesięcznie - PIT 40A za 2012r. oraz z prowadzonej działalności gospodarczej - w I kwartale 2013 r. przychód wyniósł [...] zł (miesięcznie ok. [...] zł), matka otrzymuje emeryturę (wg PIT 40A za 2012r.) w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Rodzina zajmuje mieszkanie w N przy ul. R, obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego.

Podatnik nie zadeklarował posiadania innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i praw majątkowych, kredytów i pożyczek. Posiada zaś dwa samochody wykorzystywane w działalności gospodarczej tj. [...]rok produkcji [...] i [...]rok produkcji [...], środki trwałe w postaci rusztowania, maszyn urządzeń budowlanych, drabin aluminiowych. Ponosi miesięczne wydatki na media (czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, telefon, TV). Na potwierdzenie dołączył kopie dowodów wpłat za wodę ok. [...]zł, energię elektryczną ok[...]zł, garaż ok. [...] zł, usługi opiekuńcze ok. [...] zł. Ponosi też miesięczne wydatki na leczenie w kwocie ok. [...] zł. Do akt sprawy podatnik dołączył także kopię: wyników badań laboratoryjnych, karty informacyjnej szpitala, historii choroby, orzeczenia ZUS poświadczającego częściową niezdolność do pracy do 31 grudnia 2013r., decyzji ZUSz dnia 5 czerwca 2013r., z której wynikało, że podatnik posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie [...] zł. Wobec braku zapłaty zaległości wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wszczęte zostały czynności postępowania egzekucyjnego. Po wystawieniu w styczniu i lutym 2013r. tytułów wykonawczych, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, jako organ egzekucji administracyjnej zawiadomił stronę o zajęciu prawa majątkowego w postaci świadczenia z ZUS oraz o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Postanowieniami wydanymi w dniu 12 marca 2013r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie zaliczył na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za okres 11/06 nadpłaty: w kwocie [...]zł.

Decyzją nr PPIV/4405-74/11 z dnia 1 sierpnia 2013r. organ podatkowy odmówił udzielenia wnioskowanego układu ratalnego w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług za wymienione powyżej okresy rozliczeniowe w łącznej kwocie [...] zł należności głównej, z odsetkami za zwłokę.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J K pismem z dnia 23 sierpnia 2013r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, domagając się uchylenia powyższej decyzji i rozłożenia na raty zapłaty przedmiotowych zaległości podatkowych VAT za okres od marca do listopada 2007r. oraz od października do listopada 2011r., w taki sposób, że na ich poczet podatnik zobowiązał się przekazywać połowę kwoty z każdej zapłaconej przez każdego kontrahenta faktury.

W toku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wezwał podatnika do złożenia uzupełniających informacji oraz przedłożenia dowodów w tym zakresie. Odpowiadając na powyższe wezwanie, podatnik pismem z dnia 18 października 2013 r. wskazał, że całość aktualnej sytuacji finansowej i materialnej obrazują dokumenty złożone już w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wydał w dniu 5 listopada 2013 r. decyzję, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołując treść przepisu art. 67b § 1 oraz art. 67a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazał, że jeśli stroną wnioskującą jest przedsiębiorca, postępowanie w tym zakresie powinno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów regulujących przyznawanie pomocy publicznej. Wnioskowane przez podatnika formy pomocy, tj. udzielenie pomocy de minimis, pomocy na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz pomocy regionalnej nie mogą być przyznawane podmiotom będącym w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że każda ulgowa forma płatności podatków jest wyjątkową regulacją na tle zasady powszechności i równości opodatkowania, a przyznanie prawa do takiej ulgi - uzależnione od oceny indywidualnej sprawy - następuje w postępowaniu uznaniowym organu, przy obowiązku oceny istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Przez ważny interes podatnika rozumiana jest sytuacja, gdy z powodów nadzwyczajnych, np. czynników losowych, podatnik nie jest w stanie jednorazowo uregulować zaległości podatkowych, czy wskutek wymagalności w tych okolicznościach zapłaty zagrożony jest byt podatnika. W rozpoznawanej sprawie, podatnik jako przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego wskazał na położenie ekonomiczne swoje i sytuację firmy oraz stan zdrowia.

W ocenie organu odwoławczego, argumentacja ta nie uzasadnia jednak uwzględnienia wniosku. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą z której w 2012r. uzyskał przychód w wysokości ok. [...] zł (miesięcznie ok. [...] zł), w I kwartale 2013 r. przychód wyniósł [...] zł (miesięcznie ok. [...]zł). Ww. przychody podatnik uzyskiwał w okresie potwierdzonej częściowej niezdolności do pracy. Nadto, podatnik udokumentował jedynie wysokość przychodu w I kwartale 2013 r. (brak informacji o II i III kwartale) nie podał kwoty ponoszonych kosztów pomimo wezwania organów podatkowych. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, możliwość zastosowania układu ratalnego oceniać trzeba przez realną zdolność płatniczą wnioskodawcy do udźwignięcia ciężaru zapłaty rat z uwzględnieniem równoległego ponoszenia bieżących kosztów utrzymania, leczenia. Istotne jest więc wykazanie przez wnioskującego realności układu ratalnego tak, by nie był on układem pozornym. Tymczasem, z dokonanych ustaleń wynika, że podatnik osiąga obecnie miesięczny dochód w wysokości ok. [...] zł, tj. dochód z renty, dochód matki z tytułu emerytury wynosi ok. [...] zł. Strona, posiada szereg innych zaległych wymagalnych płatności, tj. z tytułu VAT, za inne niż ww. okresy rozliczeniowe, w kwocie [...]zł oraz z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych - [...]zł, z tytułu nie uregulowanych składek ZUS w kwocie [...]zł - łącznie ok. [...]zł samej należności głównej; nie deklaruje posiadania majątku ani kapitału. Nadto, jak zauważył organ odwoławczy, podatnik rozporządzał swoim dochodem z lat poprzednich, w sposób który nie potwierdzał starań o rzetelne wywiązywanie się z obowiązków podatkowych.

W ocenie organu odwoławczego, deklaracja podatnika na okoliczność kształtu wnioskowanego układu ratalnego, wskazanie na planowany termin ukończenia spłaty do czerwca 2015r., nie gwarantuje realności płatności a przede wszystkim nie umożliwia ustalenia wysokości poszczególnych rat tak, aby ich spłata była odpowiednio dostosowana do faktycznych możliwości finansowych strony. Gdyby jednak ów termin przyjąć, oznaczałoby to udzielenie w niniejszej sprawie 20 rat po ok. [...] zł, nie licząc opłaty prolongacyjnej. Podatnik nie reguluje na bieżąco podatku od towarów i usług, zalegając z tego tytułu za kolejne miesiące 2013 r., tj. za I,II,III,IV,V i VII.

Zdaniem organu odwoławczego, układ ratalny byłby nieuzasadnionym kredytowaniem zobowiązań strony. Jak wynika z informacji podatnika z dnia 11 czerwca 2013r., prowadzonej firmy nie dotykają trudności ekonomiczne np. groźba upadłości lub przeprowadzenia postępowania naprawczego. Podatnik natomiast odnotowuje rosnące straty, malejące obroty, zmniejszenie przepływów finansowych, zwiększenie sumy zadłużeń, rosnące odsetki, od zobowiązań, zmniejszanie wartości aktywów netto. Tymczasem problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie mogą co do zasady skutkować przyznawaniem ulgi podatkowej, bowiem realia -gospodarcze są jednakowe dla wszystkich podatników. Podatnik podejmuje działalność gospodarczą na własną odpowiedzialność i ryzyko. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, szczególny charakter zobowiązania w podatku od towarów i usług, jako podatku pośredniego, dotyczącego transakcji. Jest on elementem ceny i płacony przez nabywców towarów lub usług nie obciąża dochodu podatników tego podatku bezpośrednio. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, okoliczności wskazane przez podatnika nie noszą cech nadzwyczajnych czy wyjątkowych, bowiem stanowią elementy codziennej egzystencji.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznając je za bezzasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, J K wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2013 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na przyjęciu, że skarżący nie wykazał swojego interesu w postępowaniu o rozłożenie należności podatkowej na raty oraz, że przedstawiony układ ratalny był układem jedynie pozornym i niedającym realnych szans na spłatę zadłużenia w terminie określonym przez skarżącego,

2. naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także poprzez nieprawidłową ocenę prawną wszystkich faktów w sprawie,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie i odmówienie rozłożenia na raty w całości lub w części zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za rok 2007, w sytuacji gdy rozłożenie na raty było uzasadnione ważnym interesem podatnika.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy oraz nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jak wskazał skarżący, wnosił on o takie ustalenie układu ratalnego, który byłby dopasowany do jego możliwości finansowych z jednoczesnym utrzymaniem płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej, będącej najważniejszym źródłem dochodu skarżącego i jego rodziny. Ustalenie, że skarżący płaciłby połowę należności z każdej faktury zapłaconej przez każdego z kontrahentów skarżącego, byłoby realnie możliwe. Jednakże nawet gdyby uznać, że skarżący miałby zapłacić 20 równych rat po [...]zł należności głównej, to osiągane przez skarżącego przychody- w wysokości wskazanej przez organ- pozwalają na przyjęcie, że skarżący będzie w stanie ten ciężar udźwignąć bez uszczerbku na koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Skarżący wskazał, iż rosnące zadłużenie wobec organu podatkowego powoduje problemy z wypłacalnością i płynnością finansową skarżącego, co dodatkowo pogłębia i tak wysokie zadłużenie. Końcowo skarżący wskazał, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego może prowadzić jedynie do upłynnienia niewielkiego majątku skarżącego niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej, co pozbawi go realnych możliwości zarobkowania a wierzyciela zaspokoi w znikomej części.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani procesowego.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organów oparta jest o art. 67 a § 1 pkt 2 w związku z art. 67 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.z 2012 r., poz.749 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67 b, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych udzielane na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą mogą: nie stanowić pomocy publicznej, stanowić pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis, stanowić pomoc publiczną.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że stanowiąc w przepisie art. 67a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, materialno-prawną podstawę rozłożenia na raty zaległych należności podatkowych, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie tej ulgi podatkowej, która to ocena winna być dokonana według stanu rzeczy w chwili rozstrzygania w tym zakresie. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny zgromadzonych dowodów.

Ustawodawca nie podał ustawowej definicji "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji udzielenia ulgi podatkowej, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi, płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo).

Z brzmienia art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej nie wynika prawo organu podatkowego do określania ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy, jako przedstawiciel skarbu państwa, posiada kompetencje do określania interesu publicznego i jego uzasadniania. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Wymienione w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej interes publiczny i ważny interes podatnika nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żaden z nich nie może w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) być uznany z definicji za ważniejszy. Przesłanki rozłożenia na raty zaległych należności podatkowych (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty w terminie.

Przechodząc od tych uwag ogólnych na grunt sprawy będącej przedmiotem skargi J K oraz rozpoznania organów podatkowych uznać należy, że organy podatkowe obu instancji sprostały wskazanym wyżej wymaganiom. Organy te, podjęły próby wyczerpującego ustalenia okoliczności sytuacji majątkowej oraz osobistej skarżącego, jak też powiązały ten stan z okolicznościami, które doprowadziły do powstania zaległości podatkowej. Następnie, należycie oceniły te okoliczności w kontekście przesłanek określonych w przepisie art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i nie przekroczyły przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów. Niewątpliwe jest, jak prawidłowo uznały to organy podatkowe, że zaległość podatkowa skarżącego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oraz odsetki od zaległości w tym podatku nie wynikały z nagłych, losowych okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu lecz są skutkiem nierzetelnych rozliczeń podatkowych i efektem ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każda działalność gospodarcza jest prowadzona na własną odpowiedzialność, własne ryzyko na własny rachunek. Stąd ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi zawsze podmiot ją prowadzący, który dbając o swój interes, winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany oraz zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć środki na ten cel. Do okoliczności losowych i nadzwyczajnych nie można również zaliczyć kontroli skarbowej, skutkującej stwierdzeniem zaległości podatkowych. Również brak majątku ruchomego, praw majątkowych, oszczędności nie jest nadzwyczajnym, niezależnym od strony zdarzeniem, które wyklucza możliwość spłaty zaległości podatkowych w terminie. Konieczność zaś ponoszenia wydatków na utrzymanie rodziny i opłat bieżących to powszechne elementy codziennej egzystencji.

Rozpatrując sprawę wywołaną skargą J K, stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje w żadnej mierze nie wykraczają poza ramy uznania administracyjnego i podjęte zostały po przeprowadzeniu dokładnego postępowania wyjaśniającego. Organy podatkowe wskazały, że dostrzegają trudne położenie ekonomiczne zobowiązanego, problemy zdrowotne strony oraz konieczność zabezpieczenia wydatków stałych na utrzymanie rodziny, jednakże wskazały także na okoliczności, w świetle których brak podstaw do uznania, że skarżący ma możliwość wywiązania się z wnioskowanego rozłożenia na raty ciążących na stronie zaległości podatkowych, a mianowicie uwzględniły fakt posiadania szeregu innych zaległych wymagalnych płatności tj. z tytułu VAT, za inne niż ww. okresy rozliczeniowe, z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz z tytułu nie uregulowanych składek ZUS, łącznie na kwotę [...] zł. Nadto organ podatkowy zwrócił uwagę, iż skarżący nie reguluje na bieżąco podatku od towarów i usług, zalegając z tego tytułu za kolejne miesiące 2013r. tj. za I.II,III.IV.V i VII. Z informacji skarżącego z dnia 11 czerwca 2013 r. wynika zaś, że prowadzonej przez niego firmy nie dotykają trudności ekonomiczne np. groźba upadłości lub przeprowadzenia postępowania naprawczego. Skarżący natomiast odnotowuje rosnące straty, malejące obroty, zmniejszenie przepływów finansowych, zwiększenie sumy zadłużeń, rosnące odsetki od zobowiązań, zmniejszanie wartości aktywów netto.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, oceniając realność spłaty ewentualnego układu ratalnego wziął pod uwagę nie tylko wysokość dochodu skarżącego za 2012 r, ale ogólną sytuację i możliwości finansowe skarżącego tj. skalę wszystkich zadłużeń, bieżącą realizację zobowiązań podatkowych, brak wskazania wysokości przychodów bieżących, tj. za II i III kwartał 2013r., przewidywanych wpływów środków finansowych, oraz brak informacji o ponoszonych kosztach i wydatkach oraz o swoich możliwościach płatniczych. Oceniając zdolność finansową skarżącego co do wywiązania się z zaproponowanego przez niego układu ratalnego, organ podatkowy logicznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazał bowiem, że wskazanie na planowany termin ukończenia spłaty zaległości podatkowej do czerwca 2015r., nie gwarantuje realności płatności. Gdyby bowiem ten termin przyjąć, oznaczałoby to rozłożenie płatności na 20 rat po ok. [...]zł, nie licząc opłaty prolongacyjnej. Tymczasem, z dokonanych ustaleń wynika, że skarżący osiąga obecnie miesięczny dochód w wysokości ok. [...] zł, tj. dochód z renty a dochód matki z tytułu emerytury wynosi ok. [...] zł.

Rację ma organ podatkowy twierdząc, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia faktów (np. przedstawienie sytuacji materialnej, finansowej, rodzinnej), na które się powołuje i z których zamierza odnieść korzystne dla siebie skutki prawne. Sama deklaracja skarżącego o zamiarze przeznaczenia na poczet przyznanych rat, przyszłych dochodów z prowadzonej działalności, nie daje gwarancji realizacji tych zamierzeń. Obowiązkiem organu podatkowego jest zaś wyczerpujące zebranie i ocena materiału dowodowego (będącego zarówno w jego dyspozycji, jak i przedstawianego przez wnioskodawcę). Organ odwoławczy zmierzając do prawidłowego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, wezwaniem z dnia 8 października 2013 r. wezwał skarżącego do wskazania aktualnej sytuacji finansowej, materialnej i bytowej ze wskazaniem oraz udokumentowaniem wszystkich źródeł dochodów rodziny oraz źródeł pozyskania środków na spłatę zaległości w ratach, wydatków miesięcznych ponoszonych na utrzymanie oraz innych stałych i okresowych obciążeń finansowych, wysokości aktualnie posiadanych zobowiązań i należności. Jednocześnie zobowiązano skarżącego do precyzyjnego określenia ilości rat oraz terminu ich płatności

Skarżący nie wykonał powyższego zobowiązania, nie przedłożył dowodów na podnoszone okoliczności (nie podał skali ponoszonych wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, nie wskazał kwoty aktualnych dochodów, ani kosztów prowadzonej działalności, nie przedstawił zawartych umów, zleceń czy kontraktów). Skarżący jedynie lakonicznie oświadczył, że całość aktualnej sytuacji finansowej i materialnej obrazują dokumenty złożone w sprawie. Z akt sprawy wynika zaś, że skarżący udokumentował jedynie wysokość przychodu w I kwartale 2013r., nie podał kwoty ponoszonych kosztów. Wobec powyższego, materiał w sprawie ustalenia stanu faktycznego oraz jego ocena oparte były na takim zakresie informacji i dowodach, w jakim skarżący uznał za wystarczający i sam przedstawił w postępowaniu (a którymi organ z urzędu nie dysponował) oraz w jakim organy mogły ustalić stan faktyczny we własnym zakresie (m.in. dane z zeznań PIT - 40A za 2012 r., deklaracje VAT-7 i dotyczące egzekucji). Podkreślić należy, że strona w procesie gromadzenia dowodów winna współdziałać z organem podatkowym, w szczególności w przypadku rozstrzygania przez organy o prawie podatnika do ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zasadą, w postępowaniach dotyczących przyznania ulgi podatkowej, jest że podatnik składając wniosek o ulgę podatkową powinien odpowiednio uzasadnić ten wniosek podając pełne informacje o stanie majątkowym i obecnej sytuacji finansowej lub wskazać na inne dane mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2010r., sygn. akt I SA/Gd 84/10, lex nr 748089). To podatnik dysponuje wiedzą, co do okoliczności z zakresu sytuacji majątkowej i rodzinnej, zdrowotnej świadczących o jego ważnym interesie uzasadniającym udzielenie ulgi.

Sąd podzielił zatem stanowisko organu podatkowego, że skarżący nie wykazał realnych możliwości spłaty wnioskowanych rat w kwocie [...]zł miesięcznie. Wskazać przy tym należy, że interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej winien być ważny w sensie obiektywnym i nie może być on rozpatrywany jedynie z własnego subiektywnego odczucia strony. W ocenie Sądu, organy wydały rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący został przez organy oceniony. Organy położyły szczególny nacisk na zbadanie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, który jednak nie wykazał swojej tezy, że jego sytuacja ekonomiczna pozwala na rozłożenie zaległości podatkowej w systemie ratalnym, co było istotą tej sprawy. W sytuacji gdy skarżący udokumentował jedynie przychód osiągnięty w I kwartale 2013 r. nie podając natomiast kwoty poniesionych kosztów choćby szacunkowo, uniemożliwił tym samym ustalenie układu ratalnego, dopasowanego do Jego faktycznych możliwości finansowych. Tymczasem organ podatkowy wydając pozytywną decyzję na podstawie art. 67a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, musi ustalić terminy płatności, wysokości rat oraz opłaty prolongacyjnej od kwoty zaległości podatkowej. W niniejszej sprawie, skarżący nie przedstawił propozycji ani terminów płatności rat, ani wysokości kwot rat. Deklaracja o przekazywaniu połowy bliżej nie określonych kwot, które skarżący miałby otrzymywać od kontrahentów, wymogów tych nie spełnia.

Wskazane okoliczności, w kontekście normy art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do ustalenia przesłanek udzielenia ulgi. Odniosły się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie Podnosząc zarzut braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego skarżący nie wskazał, jakich konkretnie okoliczności stanu faktycznego nie ustalono.

W ocenie Sądu, dokonana przez organy celne ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej nie jest zasadny.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), skargę oddalił.