Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 845/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1  art. 1 pkt 1 lit. c art. 7 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 143b ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] decyzją z dnia [...] r. nr [..] uchylił decyzję Kierownika [...] z dnia [..] r. nr [...] i orzekł o odmowie przyznania [...] jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych uzupełniającej płatności obszarowej oraz o nałożeniu sankcji z tytułu uzupełniającej płatności do powierzchni grup upraw podstawowych w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu wskazanej powyżej decyzji organ podał, że w dniu [...] . [...] złożył w Biurze [...] wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...] We wniosku [...] zadeklarował do przyznania:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) - powierzchnię [...] ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do grup upraw podstawowych - powierzchnię [...] ha,

uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) - powierzchnię [...] ha.

Dalej organ wskazał, że u podstaw postępowania administracyjnego legł spór pomiędzy stroną a organem I instancji co do prawa przyznania ww. płatności w stosunku do 3 spośród 19 zgłoszonych przez producenta działek, tj. działek o numerach ewidencyjnych[...] , które jak ustalił organ I instancji, zostały jednocześnie zgłoszone do płatności przez innego producenta rolnego –[...]W toku postępowania przed organem I instancji [...]przedłożył dokumenty (umowy dzierżawy za okres od[...] .), pisma kierowane do [...] oraz do Burmistrza [...] a także złożył pisemne wyjaśnienia mające świadczyć o tym, że jako dzierżawca ww. działek zlecił za wynagrodzeniem [....] wykonanie określonych prac polowych. W ramach postępowania dowodowego w dniu [...] organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną przesłuchując w charakterze strony [...] oraz pełnomocnika [...] Organ przyjął jako dowód w sprawie sporządzony przez [...] wykaz prac polowych wykonanych przez[...] , protokół z dnia [..] r. o oszacowaniu zakresu i wysokości szkód spowodowanych klęską suszy w gospodarstwie rolnym [...] wraz z opinią W, kopię rejestru działalności rolnośrodowiskowej prowadzonego przez [...] w okresie od [....] r., kopię złożonego przez [...] wniosku o przyznanie na [...] r. dopłaty z tytułu zużytego do siewu materiału siewnego, a także pisemne wyjaśnienia obu producentów rolnych dotyczące zakresu i charakteru prac polowych wykonanych na spornych działach.

Jak wynika dalej z uzasadnienia ww. decyzji, organ I instancji odmówił [...] przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w kwocie [...] zł, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w kwocie [...] zł, a także odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ ten przyjął bowiem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że [...] r. nie użytkował rolniczo spornych działek o numerach [...] że w związku z tym grunty te nie kwalifikują się do przyznania płatności. Ponieważ stwierdzona przez organ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a wyznaczoną w wyniku kontroli przekroczyła odpowiednio - [...] przy płatności jednolitej płatności obszarowej i [...] przy uzupełniającej płatności obszarowej, organ ten odmówił przyznania obu płatności stwierdzając jednocześnie, że wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania tzw. płatności zwierzęcej.

Niezgadzając się z powyższą decyzją [..] wniósł odwołanie, dołączając do niego pisemne oświadczenie [...]mające potwierdzić zawarcie pomiędzy [...]uzgodnień co do wykonania określonych prac polowych, prowadzony przez siebie rejestr działalności rolnośrodowiskowej za okres od [...] r., rachunki na zakup środków ochrony roślin i nawozów.

Z uzasadnienia wskazanej powyżej decyzji Dyrektora [...]]wynika następnie, że organ ten rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie przyznania [...] jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych uzupełniającej płatności obszarowej oraz o nałożeniu sankcji z tytułu uzupełniającej płatności do powierzchni grup upraw podstawowych w kwocie [..] zł.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał na wstępie, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. nr 35, poz. 217 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003. Jak wyjaśnił dalej organ, ustawodawca w przepisie tym wskazał na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku, i że pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Odwołując się do ustawowej definicji wynikającej z przepisu art. 336 Kodeksu cywilnego, a także orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych organ wskazał, że przyjęte w prawie cywilnym rozróżnienie rodzajów posiadania na prawo podmiotowe i faktyczne władztwo rzeczą, nie może być oderwane od warunków i celu przyznawania płatności bezpośrednich udzielanych jako wsparcie w ramach wspólnej polityki rolnej. Zdaniem organu konstrukcja instytucji przyznawania płatności obszarowych wynika z polityki wspierania rolników, tj. tylko tych podmiotów, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przysługującego prawa podmiotowego (dzierżawa), ale należy je przede wszystkim rolniczo użytkować. Organ dodał, że nawet nie dysponowanie przez rolnika stosownym tytułem prawnym do posiadanej nieruchomości nie może samo przez się skutkować jego wyłączeniem z systemu pomocy, gdyż przepis art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie uzależnia uzyskania płatności bezpośrednich od tego, z jakim rodzajem posiadania ma się do czynienia, a w szczególności czy jest to posiadanie w dobrej, czy też w złej wierze.

Następnie organ wskazał, że w toku postępowania dowodowego [..] nie przedstawił dowodów wskazujących na to, że był on w [...] r. faktycznym użytkownikiem ww. działek rolnych. Co prawda producent przedstawił dowody w postaci umów dzierżawy (od [...] r.), a także protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w jego gospodarstwie rolnym, jednakże posiadanie tytułu prawnego do spornych działek nie stanowiło dostatecznego dowodu na to, iż spełnił on warunek rolniczego wykorzystywania gruntów. Organ uznał, że przedstawione przez producenta faktury na zakup środków grzybobójczych i chwastobójczych, produktów zwalczających choroby warzyw, ziemniaków, drzew sadowniczych, zakup mieszanki pastwiskowej i kosno-pastwiskowej nie mogą dowodzić tego, że na spornych działkach wykonał określone prace pielęgnacyjne, gdyż w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. producent oświadczył, że jesienią [...] r. i wiosną [...] r. na spornych działkach nie wykonywał prac pielęgnacyjnych natomiast z dołączonego przez producenta rejestru działalności rolno-środowiskowej, wynika że w kwietniu [...] r. na działkach ewidencyjnych [...] producent dokonał jedynie wysiewu nawozu mineralnego-saletry amonowej. W ocenie organu zapis w tym rejestrze budzi uzasadnione wątpliwości, ponieważ obok wskazanego wyżej oświadczenia, producent wyjaśnił na rozprawie, że nie posiada i nie prowadzi zeszytu zabiegów pielęgnacyjnych, zaś sam dokument w postaci rejestru został przedłożony organowi dopiero [...] po rozprawie. Organ uznał za nieprawdziwe oświadczenie producenta złożone w trakcie rozprawy o tym, że materiał siewny pochodził z jego gospodarstwa. Przyjął bowiem, że skoro w toku rozprawy [...] w przeciwieństwie do producenta wyjaśnił szczegółowo jakie prace polowe i pielęgnacyjne wykonał na spornych działkach, podał terminy ich wykonania, a ponadto przedłożył dokumenty w postaci faktur na zakup środków ochronnych i nawozów, decyzję Agencji Rynku Rolnego o przyznaniu dopłaty na zakup materiału siewnego kwalifikowanego oraz rejestr działalności rolno-środowiskowej z zapisami dotyczącymi wykonania określonych prac, to tym samym uzasadnione wątpliwości budzi oświadczenie producenta o tym, że sprawowała on faktyczne władztwo nad gruntami a [...] jedynie wykonał na jego zlecenie - za wynagrodzeniem - określone prace.

Wobec powyższych ustaleń zdaniem organu producent nie spełnił wymogów wskazanych w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor [..] przedstawił szczegółowe wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a wyznaczonym obszarem do dopłat. Według tych ustaleń w przypadku jednolitej płatności obszarowej różnica ta wyniosła 41,62 %, a zatem na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str.1 ze zm.), zaistniały podstawy do odmowy przyznania tej płatności, gdyż obliczona przez organ różnica przekroczyła przewidziane w przepisie [..] stwierdzonego obszaru. Następnie organ powołując się na przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, gdyż stwierdzona [...] różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną w wyniku kontroli przekroczyła [...] zatwierdzonego obszaru, co jednocześnie stanowiło podstawę do nałożenia sankcji w kwocie [..] zł. Jak wykazał organ stosownie do art. 51 ust. 2 ww. rozporządzenia sankcję tą nakłada się w przypadku, gdy ustalona przez organ różnica przekracza [...] obszaru ustalonego. Mając również na uwadze to, że producent nie kwalifikował się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odmówił przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Zaskarżonej decyzji [...] zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 336 Kodeksu cywilnego,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona obszernie powołując się na dotychczasową doktrynę z zakresu prawa cywilnego przyjęła, że użyte przez ustawodawcę w art. 7 ustawy płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pojęcie "posiadania" należy rozumieć jako istnienie fizycznego elementu władania rzeczą oraz psychicznego elementu rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Zdaniem skarżącego istotnym elementem posiadania jest w rozpoznawanej sprawie ów zamiar władania rzeczą, gdyż abstrahując od faktu przysługującego mu w badanym okresie tytułu prawnego (dzierżawa) do spornych działek, w dniu 26 lutego 2006 r. [...] zrzekł się na jego rzecz prawa do dzierżawy, co oznacza, że nie miał on zamiaru posiadania (brak woli obiektywnej) tych działek. Dalej skarżący wyjaśnił, że korzystanie z rzeczy nie jest konieczną przesłanką posiadania. Jego zdaniem [...] był jedynie w spornym okresie dzierżycielem działek o numerach[...] , tzn., że sprawował władztwo na rzeczą w imieniu i na rzecz skarżącego. Powołując się na element woli władania nad rzeczą skarżący uznał, że wykonanie przez [...] na jego zlecenie orki oraz siewu miało charakter działania na zlecenie.

Odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego skarżący zarzucił organowi nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków [...] , którzy złożyli pisemne oświadczenia, załączone do akt sprawy. Zdaniem strony zeznania te mogły wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy. Powołując się na ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego i postępowania dowodowego wynikające z treści art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący uznał, że brak dowodu z zeznań ww. świadków w sposób istotny wpłynął na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnianie przez organ dlaczego jednym dowodom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności.

W odpowiedzi na skargę w odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W związku z występującym w rozpatrywanej sprawie sporem pomiędzy organem a skarżącym o uprawnienie [...] do otrzymania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych wskazanych w złożonym przez niego wniosku zauważyć należy, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Celem ustanowionego systemu dopłat bezpośrednich jest wyrównanie dochodowości gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Obowiązująca w 2008 r. ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217) jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. szczegółowo powołanego w treści art. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy. Ustalając warunki i tryb udzielania rolnikom płatności bezpośredniej do gruntów określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, ustawa powyższa stanowi w art. 7 ust. 1, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (pkt 1), utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami (pkt 2), został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3).

Jak to trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, określając szczegółowe warunki przyznania omawianej płatności, krajowy ustawodawca wskazuje na posiadanie gruntu rolnego jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku i pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przypomnieć tu należy, iż stosownie do treści art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądów powszechnych prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie, zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby (zob.: postanowienie SN z dnia 9 maja 2003 r., sygn. akt V CK 13/03; postanowienie SN z dnia 13 stycznia 2004 r., sygn. akt V CK 131/03). Z kolei w doktrynie z zakresu prawa cywilnego podkreśla się, iż "posiadanie" w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazywać na stan faktycznego władztwa nad rzeczą i to w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (tak np.: K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 799).

Z kolei w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07), wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie z tego względu, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Oczywistym jest w takim stanie rzeczy, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana wyłącznie jako przesłanka ustalenia samego tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych. Taki wymóg nie został bowiem sformułowany w żadnym przepisie prawa. Oznacza to także, że dysponowanie przez rolnika stosownym tytułem prawnym do posiadanej nieruchomości (np. dzierżawa) samo przez się nie może skutkować przyznaniem mu płatności.

Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ostatecznej, u podstaw rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu w 2008 r. wnioskowanej pomocy w formie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych legły ustalenia organów obu instancji, iż skarżący objął wnioskiem działki o numerach ewidencyjnych [...] których co prawda był dzierżawcą, lecz nie był posiadaczem w rozumieniu art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. posiadaczem prowadzącym na tej działce rzeczywistą działalność rolniczą.

W ocenie składu orzekającego w sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał właściwej subsumcji określonej przepisem art. 7 ww. ustawy normy prawnej.

Za bezpodstawny należało uznać zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), tj. przepisów dotyczących postępowania dowodowego, które powinno prowadzić do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, uwzględnienia wniosków dowodowych strony, którego późniejsza ocena winna być wyrażona przez organ w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 Kpa). Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w toku postępowania dowodowego organ przeprowadził rozprawę administracyjną przesłuchując w charakterze stron zarówno [...] jak i pełnomocnika drugiego producenta rolnego –[...] , jako dowód w sprawie przyjął wszelkie dokumenty przedstawione przez obu producentów rolnych (faktury, umowy, protokoły z oszacowania szkód, oświadczenia stron, pisma, rejestry działalności rolno-środowiskowej). Ponadto organ przyjął pisemne oświadczenia złożone przez [...] , a przedstawione jako dowód w sprawie przez[...] , wypełniając normę wskazaną w art. 80 Kpa. W tych okolicznościach należało uznać, że podstawione w skardze zarzuty są nieuzasadnione, zaś odmienna ocena skarżącego co do okoliczności związanych z ustaleniem, który z rolników w badanym okresie użytkował rolniczo sporne grunty, nie stanowi podstawy do skutecznego zarzucenia organowi naruszenia przepisów postępowania, których to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie wskazanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ prawa materialnego należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przyjął, że warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich, wynikającym z treści art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest to, by je rolniczo użytkować.

W kontekście poprawnie zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji wykładni ww. przepisu, organ wykazał, że J. K. nie był rzeczywistym posiadaczem spornych działek, ponieważ to inny rolnik wykonywał na nich zabiegi agrotechniczne (zasiew, nawożenie, koszenie), konieczne dla utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej. Zasadnie organ przyjął, że niewystarczającym dowodem są przedłożone przez skarżącego umowy dzierżawy (od [...] r.), a także protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w jego gospodarstwie rolnym, gdyż dokumenty te dowodzą jedynie tego, że skarżącemu przysługiwał w badanym okresie tytuł prawny do spornych działek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób przekonywujący organ wykazał, że przedstawione przez producenta faktury na zakup środków grzybobójczych, nawozów, środków ochrony roślin, nie mogą dowodzić tego, że na spornych działkach wykonał określone prace pielęgnacyjne. Sam fakt zakupu tych środków nie dowodzi jeszcze ich wykorzystania na spornych działkach, gdyż skarżący był posiadaczem także innych ([..] działek, a zatem środki te w równym stopniu mogły być zużyte do prac związanych z pozostałymi gruntami. Przede wszystkim jednak, organ oparł się na zeznaniach skarżącego złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu [...] r., w toku której producent oświadczył, że [...] r. na spornych działkach nie wykonywał prac pielęgnacyjnych. W przeciwieństwie do [...] obecnego na rozprawie, skarżący nie potrafił wskazać jaki zakres prac polowych i pielęgnacyjnych został wykonany, nie podał terminów ich wykonania, ani też jakie były zbiory żyta. Mając na uwadze fakt, iż w toku rozprawy skarżący oświadczył, że nie posiada i nie prowadzi zeszytu zabiegów pielęgnacyjnych i dopiero [...] po rozprawie przedłożył takowy rejestr organ słusznie uznał, że jedyny wpis dokonany w tym rejestrze [...] r. o wysiewie nawozu mineralnego-saletry amonowej na działkach ewidencyjnych[...] , nie świadczy o tym, że rolnik ten użytkował wskazane grunty w sposób rolniczy. Organ prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci przedłożonych przez [...] faktur na zakup środków ochronnych i nawozów, decyzji z dnia [..] r. [...] o przyznaniu dopłaty na zakup materiału siewnego kwalifikowanego oraz prowadzony rejestr działalności rolno-środowiskowej ze szczegółowymi zapisami dotyczącymi wykonania określonych prac (zasiewu, nawożenia, koszenia oraz orki), uznając na tej podstawie za nieprawdziwe oświadczenie złożone przez skarżącego w trakcie rozprawy o tym, iż materiał siewny pochodził z jego gospodarstwa.

W skardze [...] twierdzi, że odpłatnie zlecił [...] wykonanie wskazanych prac polowych i że w związku z tym nie doszło do żadnych przekształceń podmiotowych. Podkreśla, że [...] ki był jedynie osobą działającą na zlecenie, a więc w imieniu i na rzecz skarżącego. Jednocześnie powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego i doktrynę wskazuje, że posiadanie to także dzierżenie rzeczy przez ustanowionego zarządcę, pracownika, zleceniobiorcę, i że możliwym w jego ocenie jest prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, a nawet dzierżenie wbrew domniemanej woli posiadacza.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w zaskarżonej decyzji organ słusznie przyjął, że strona nie udowodniła, iż prace te miały charakter zlecenia za wynagrodzeniem, gdyż skarżący w tracie rozprawy oświadczył, iż nie podpisał z [...] umowy, lecz ustnie umówił się z nim na wykonanie orki i siewu co potwierdza także pisemne oświadczenie złożone przez [...] . Odnośnie zaś wynagrodzenia organ wskazał, iż w rezultacie [...] w trakcie rozprawy zeznał, iż zaproponował [...] "by zebrał swoim kombajnem zboże i zabrał je sobie".

Za chybiony należy uznać w tej sytuacji zarzut strony, który wadliwości ustalenia stanu faktycznego posiadania upatruje w naruszeniu przez organ art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż przepis ten nie uzależnia zastosowania instytucji pomocowych dla rolników od tego, z jakim rodzajem posiadania ma się do czynienia przy rozpoznawaniu wniosku posiadacza gospodarstwa rolnego o udzielenie stosownej pomocy. Przyjmuje się nawet że nawet ewentualne posiadanie gruntu rolnego w złej wierze pozostaje bez wpływu na uprawnienie do otrzymania pomocy w postaci dopłat, o ile z takim posiadaniem wiąże się rolnicze jego wykorzystanie w sposób określony ww. przepisem (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10.12.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 733/09, nieopubl.).

Reasumując powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w niej stanowisko organu zostało dostatecznie uzasadnione z odwołaniem się do stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania.

W związku z tym należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.