Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 319/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...] stwierdzono u A.G. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Decyzje ta wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnię Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...].

Odwołanie od tej decyzji złożył zakład pracy - A Sp. z o. o. z siedzibą w T. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji podniesiono, iż stwierdzenia choroby zawodowej dokonano w oparciu o niepełne - zdaniem odwołującego - orzeczenie lekarskie WOMP, bez wykazania związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy oraz bez wykluczenia pozazawodowych czynników mogących wywołać objawy zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Nadto zarzucono, iż zespół orzekający nie zapoznał się z treścią dokumentacji medycznej z okresu zatrudnienia tj. z lat [...], w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A i nie ustalił czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u A.G. Strona odwołująca zarzuciła również naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie następców prawnych zlikwidowanego zakładu pracy B, gdzie była zatrudniona A.G. oraz niepowiadomienie byłych pracodawców o toczącym się postępowaniu, uniemożliwiając im tym samym czynny udział w postępowaniu. Odwołujący wnioskował o uzupełnienie materiału dowodowego m.in. poprzez dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej, wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczną strony, i to powstałą nie tylko w okresie zatrudnienia w skarżącej Spółce (w latach [...]) ale również w okresie przed podjęciem pracy w skarżącej Spółce (w latach [...]). Dołączenie wskazanej dokumentacji celem ustalenia, czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u A.G. oraz uzyskanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia przyuwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez PPIS w T.

Decyzja z dnia [...], nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 poz. 1367) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u A.G. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21. poz. 94. z późn. zm.), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych ,, narażeniem zawodowym ".

Podniósł, że A.G. była zatrudniona w latach [...] w B Zakład Nr [...] w L. (zakład zlikwidowany) na stanowisku szwaczki, w latach [...] w Zakładzie Krawieckim Galanterii Skórzanej "[...]" B.W. w I. (obecnie: Usługi Krawieckie "[...]" B.W.) na stanowisku krawcowej oraz w latach [...] do nadal w A Sp. z o. o. w T. na stanowiskach szwaczki, montera, operatora linii automatycznej. Analiza narażenia zawodowego (sposób wykonywania pracy) wykazała, że A.G. wykonywała pracę monotypową, obciążającą stawy nadgarstkowe (zgodnie z informacją zawartą w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] i z dnia [...]). Stąd też organ odwoławczy uznał, że A.G. w wymienionych wyżej okresach zatrudnienia (lata [...]. [...], [...]), pracując na stanowiskach szwaczki, krawcowej, montera, operatora linii automatycznej wykonywała prace monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Organ wskazał, że A.G. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]). gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Lekarze diagności wskazali, co następuje.W wywiadzie pacjentka zgłasza bóle rąk, wypadanie przedmiotów z rąk, drętwienie palców od ok. 2-3 lat. W dniu [...] przeprowadzono operację uwolnienia prawego nerwu pośrodkowego, a w dniu [...] uwolnienia lewego nerwu pośrodkowego. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi glukozy, kwasu moczowego, CRP. RF-faktor reumatoidalny, TSH) nie wykazały odchyleń od normy. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania elektroneurograficznego rozpoznano u A.G. stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych z utrzymującymi się elektroneurograficznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka ze znaczną przewagą po stronie prawej.

Lekarze orzecznicy WOMP - biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, przekazany przez specjalistę medycyny pracy w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] z którego wynika, iż praca A.G. wykazywała cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową - uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia.

Organ odwoławczy zaznaczył, że A Sp. z o.o. w T. poinformowana pismem z dnia [...] w trybie art.10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - do dnia [...] nie udzielił odpowiedzi.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznana u A.G. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem zezwolił w art. 2351 k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Istniały zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej - na podstawie rozpoznania u A.G. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy -pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

Organ wyjaśnił, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. Przypomniał przy tym, iż przepisy rozporządzenia R.M. w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady aktualnie istniejące, w którym istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej.

Organ podniósł, że nie przeprowadził wnioskowanego przez odwołującą dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, bowiem uznał orzeczenie lekarskie WOMP w S. z dnia [...] za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Organ nie ma bowiem obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Uznał, iż powyższe żądania pracodawcy służą nieuzasadnionemu przedłużeniu postępowania, choć zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie decyzji. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej A.G. potwierdza fakt wykonywania przez w/wym. pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. A.G. była badana w kompetentnej placówce diagnostycznej (PCHZ WOMP w S.), gdzie lekarze specjaliści na podstawie oceny narażenia zawodowego, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową rozpoznali chorobę zawodową -przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Nie ma również podstaw – w ocenie organu odwoławczego - by to orzeczenie, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi - kwestionować.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zakład pracy A Sp. z o. o. z siedzibą w T. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie ze wskazaniem konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, które stanowiły bądź stanowić będą podstawę do wydania orzeczenia, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A.G. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnię Chorób Zawodowych w S., orzeczenia lekarskiego z dnia [...], nr [...], w którym to lekarze orzecznicy nie wskazali konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG, (który może być obrazem również innych zmian chorobowych, w tym, w szczególności schorzenia samoistnego pod postacią zwyrodnienia kręgosłupa, a które nie zostały u badanej wykluczone), a na podstawie którego została wydana decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nadto zarzucono naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej u A.G. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia; podczas gdy z jego treści nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskodawcą przez skarżącą dokumentacją medyczną z lat [...]

Nadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez

odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zwrócenie się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, a także poprzez niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego; w szczególności, że istnieją rozbieżności pomiędzy treścią uzasadnienia orzeczenia lekarskiego a postanowioną w nim diagnozą.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła argumentację wspierająca zarzuty odwołania. W szczególności wskazała, że orzeczenie lekarskie jest dowodem, o którym mówi art. 84 § 1 k.p.a. i w związku z tym musi być szczegółowo uzasadnione, a zgodnie z art. 80 k.p.a. podlega ocenie organu administracji, który wydaje na jego podstawie decyzję administracyjną. Orzeczenie to winno w wyczerpujący sposób odnosić się do pełnej dokumentacji lekarskiej pracownika, ze wskazaniem znajdujących się w niej konkretnych zapisów, świadczących o występowaniu określonego schorzenia. Dopiero analiza poszczególnych zapisów z dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego, które będzie stanowiło jeden z zasadniczych dowodów podczas wydawania decyzji przez organ inspekcji sanitarnej. Strona skarżąca podniosła, że organ ma obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagajże wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Zatem w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest niejasne, niepełne albo sprzeczne z innymi dowodami, winno ono być uzupełnione przez zakład społecznej służby zdrowia, który je wydał, względnie winna być zasięgnięta dodatkowa opinia jednostki organizacyjnej służby zdrowia zajmującej się zagadnieniami będącymi przedmiotem sporu. Wskazano, iż z akt postępowania w żaden sposób nie wynika, czy organ przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie wziął pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. W literaturze przedmiotu zaznacza się, iż różnorodność przyczyn choroby wymaga zawsze wnikliwego postępowania diagnostycznego. W wywiadzie trzeba zwrócić uwagę na choroby, które najczęściej stanowią podłoże zespołu cieśni nadgarstka, a więc cukrzycę, niedoczynność tarczycy i choroby tkanki łącznej, przede wszystkim reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycę, dnę moczanową. Należy pytać o wszystkie objawy przewlekłych chorób zapalnych i metabolicznych. Duży wpływ na rozwój schorzenia mają czynniki hormonalne. Tymczasem zarówno organ I jak i II instancji całkowicie pominęły okoliczność, iż szczyt zachorowań na w/w dolegliwość przypada u kobiet po 50 roku życia. Natomiast, u A.G. pierwsze objawy choroby zostały zdiagnozowane po ukończeniu przez nią 50 lat. Ponadto strona skarżąca wskazała, że lekarze orzecznicy w treści orzeczenia z dnia [...], w oparciu o wynik badania EMG, stwierdzili, iż u A.G. utrzymują się objawy zespołu cieśni ze znaczną przewagą po stronie prawej. Całkowicie pominęli oni okoliczność, iż u pracownicy niespełna [...] miesięcy wcześniej, tj. w dniu [...] i w dniu [...], przeprowadzono zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się natomiast, iż utrzymywanie się neurograficznych cech zespołu kanału nadgarstka w badaniu EMG, trwa nawet do roku od daty wykonania zabiegu. Często normalizacja parametrów przewodzenia w nerwie zachodzi jeszcze wolniej, dlatego też badanie EMG wykonane w tak krótkim czasie od operacji w żadnym razie nie jest dowodem na utrzymywanie się choroby, a więc na nieskuteczność przeprowadzonego leczenia.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przypomniano, że orzeczenie lekarskie wydano biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w skrócie P.p.s.a. - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola legalności, przeprowadzona w oparciu o powyższe uregulowania wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Obowiązująca definicja choroby zawodowej została sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy. Stosownie zatem do brzmienia tego uregulowania, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób, zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą.

Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że zainteresowana A.G. była zatrudniona w latach [...] w B Zakład Nr [...] w L. na stanowisku szwaczki, w latach [...] w Zakładzie Krawieckim Galanterii Skórzanej "[...]" B.W. w I. (obecnie: Usługi Krawieckie "[...]" B.W.) na stanowisku krawcowej oraz w latach [...] do nadal w A Sp. z o. o. w T. na stanowiskach szwaczki, montera, operatora linii automatycznej, w toku pracy obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Wykonywała bowiem czynności związane z obciążeniem, i monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że zainteresowana w okresie zatrudnienia wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej.

Ponadto zainteresowana A.G. w toku postępowania była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] orzekli o rozpoznaniu u w/wym. choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Orzeczenie to wydano w oparciu o wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, aktualnego badania EMG, analizę dokumentacji medycznej oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową, pozwalającą wykluczyć u badanej pozazawodowe czynniki ryzyka powstania schorzenia.

Organ odwoławczy podzielił tą opinię, również Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta jest spójna, a jej uzasadnienie jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji.

W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ przyjął, że u zainteresowanej zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej określonej pod poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, Lex 315089, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, Lex 508491). Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła jednakże jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zostało oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Za dowód taki nie można natomiast uznać dołączonej do odwołania opinii w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej w szczególnym odniesieniu do choroby ujętej w pozycji zespół cieśni nadgarstka w ujęciu medycznym, czy danych zamieszczonych w literaturze przedmiotu, gdyż nie stanowią one dokumentacji podważającej ustalenia co do stanu zdrowia pracownicy zawartego w orzeczeniu lekarskim. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut niedopełnienia obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które nie wyjaśnia w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby. Jak już podniesiono wyżej strona skarżąca nie powołała się na dowody przeczące wyrażonemu w orzeczeniu stanowisku. W skardze podniesiono, że w przywołanym orzeczeniu przyjęto zawodowe pochodzenie występującego u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka nie badając, czy schorzenie to mogło powstać w wyniku czynników nie związanych z wykonywaną przez nią pracą. Nie wskazano przy tym natomiast konkretnych faktów, świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnymi dowodami mogącymi fakty takie potwierdzać. Natomiast w orzeczeniu lekarskim wskazano, iż przeprowadzono diagnostykę różnicową, a więc badania pozwalające na wykluczenie pozazawodowych czynników ryzyka powstania schorzenia. Orzeczenie lekarskie oceniło stan zdrowia zainteresowanej i uwzględniło w tym zakresie także dokumentację medyczną. Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba została wywołana wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W orzeczeniu jednostki medycznej wskazano z "przeważającym prawdopodobieństwem" na zawodową etiologię schorzenia (art. 235¹ K.p.). W postępowaniu nie podważono natomiast ustaleń, co do narażenia zawodowego zainteresowanej, w tym także u skarżącej.

Mając na względzie powyższe trzeba stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego w stosunku do pracownicy orzeczenia lekarskiego oraz zawartego w nim rozpoznania uznającego istnienie związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a narażeniem na czynnik szkodliwy polegający na sposobie wykonywania pracy zawodowej. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną, i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, uznali więc, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. Natomiast w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego w trybie § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia.

Jednocześnie słusznie organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej ustalanie w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których warunki mogły spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma bowiem na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Organy sanitarne rozpatrują bowiem sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej, nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała. Do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy zatem rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne. Z tego też powodu także stanowisko skarżącej, które skupia się na wykazaniu, że organy nie udokumentowały, kiedy rozpoznane u strony schorzenie powstało, w szczególności czy nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy u skarżącej, a tym samym czy praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej, czy też ją spowodowała, nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast materiał zgromadzony w sprawie dawał wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zainteresowana w okresie zatrudnienia, w tym także u skarżącej, pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka.

W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji nie dopuściły się naruszenia art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i wykazały występowanie związku przyczynowego między pracą w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia a stwierdzoną chorobą zawodową. Dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania przez zainteresowaną pracy u poszczególnych pracodawców. Natomiast postępowanie w sprawie nie wykazało, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny niż warunki pracy, nie podważono zatem związku przyczynowego pomiędzy ujawnioną u tej pracownicy chorobą, a warunkami w jakich pracowała.

Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.