Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1788/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja(spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005r . sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia z dnia [...] 2001r ., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania .


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2001 r., Nr:[...], na podstawie art. 127par3, 138 par l pkt l i 105 par l k.p.a. oraz art. 4 ust. .5 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S. K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2001 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego .

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż zgodnie z przepisem art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy, wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu tylko do dnia 31. 12. 1999 r. S. K. nie przedstawił dowodów, iż wniosek o przyznanie mu ww. uprawnienia złożył w ustawowym terminie. W takiej sytuacji należało utrzymać w mocy decyzję o umorzeniu postępowania, podjętą na podstawie art. 105 par l k.p.a.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. wniósł o przyznanie mu należnych świadczeń pieniężnych przysługujących z ustawy za pracę przymusową w Niemczech. Przedstawiając historię swoich starań o uzyskanie potwierdzenia wykonywania pracy przymusowej podniósł, że nie dotrzymał ustawowego terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia bez swojej winy, gdyż to strona niemiecka opieszale załatwiała jego wniosek o wydanie wymaganego ustawą potwierdzenia, na co nie mógł mieć żadnego wpływu.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności, że skarżący złożył wniosek w dniu [...] 10. 2000 r. podczas gdy termin ustawowy do składania wniosków upłynął z dniem 31. 12. 1999 r. Organ będąc związany przepisem art. 4 ust. 5 ustawy z dn. 31. 12. 1996 r. nie ma możliwości rozpoznania spóźnionego wniosku, a termin określony ustawą nie podlega przywróceniu.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. Zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Stosownie do treści art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany jej wnioskami oraz podstawą prawną.

Bezsporną jest okoliczność; że skarżący w dniu [...]10.2000r. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia pieniężnego w myśl ustawy z dnia 31.05.1996 r. /Dz. U. z 1996 r. Nr, 87, poz 3957/, przedkładając jednocześnie dowody na potwierdzenie okresu zatrudnienia w Niemczech okresie od dnia[...] . 1940 r. do dnia [...] 1945 r. w [...] O., a w toku postępowania wykazywał, że od 1998 r. podjął właściwe starania o uzyskanie potwierdzenia pracy przymusowej w III Rzeszy, lecz nie miał wpływu na termin załatwienia sprawy przez stronę niemiecką.

Bezsporną jest również okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, który ograniczył czas składania wniosków przez osoby uprawnione z tej ustawy do uzyskania przysługujących im świadczeń do dnia 31. 12. 1999 r., uniemożliwiając przyznania świadczenia po wskazanym ustawą terminie osobom uprawnionym z racji podlegania represjom, tj. deportacji do pracy przymusowej, osadzenia w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] 2003 r. sygn. akt [...] /Dz. U. z dnia 27. 06. 2003 r., Nr 110, póz. 1060/ przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05. 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i ZSRR, został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji RP.

Zgodnie z tym wyrokiem przepis art. 4 ust. 5 powołanej ustawy utracił moc z dniem 27. 06. 2003 r.

W tej sytuacji trzeba stwierdzić, iż wobec przytoczonego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z Konstytucją RP, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w przepisie art. 145a k.p.a., która stosownie do dyspozycji przepisu art. 145 par l pkt. l lit. "b", stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.

Zgodnie bowiem z treścią art. 145 par l pkt l lit "b" prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przesłanki wznowienia postępowania są zawarte w przepisach art. 145 i art. 145a, k.p.a. Ten drugi przepis odnosi się do rozpatrywanej sytuacji. Stanowi on samodzielną przesłankę uchylenia decyzji przez Sąd z powodu wady procesowej decyzji administracyjnej /por. Jan Zimmerman "Prawo administracyjne" Zakamycze 2005 str. 476/.

W przypadku zastosowania bowiem jako podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji przepisu, który następnie w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego jego niezgodność z Konstytucją RP utracił moc, to decyzja taka z gruntu jest wadliwa, gdyż "naruszenie prawa" tkwi w samej decyzji z powodu uznania o niekonstytucyjności jej podstawy prawnej .

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 parł pkt ł lit "b" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. o .p. p. s .a.

;V.'...V..