Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 15/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 17, art. 50 ust. 18, art. 102 ust. 5 pkt 24a
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)" października 2019 r. nr "(...)"w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora "(...)"Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)" grudnia 2016 r.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako: "organ I instancji" lub "Dyrektor") pismem z dnia [...] września 2016 roku, wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu przez P. L. (dalej też jako "Skarżący" lub "Strona") sfinansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych Skarżącemu przez następujących świadczeniodawców, tj.:

a/ Szpitale [...] w T.w dniach: [...] marca 2013 r. i [...] marca 2014 r.;

b/ Centrum Rehabilitacji [...] w T. w dniu [...] kwietnia 2013 r.;

c/ [...] Centrum Toksykologii w G. w dniach od [...] marca do [...] kwietnia 2014 r.

Organ I instancji poinformował Skarżącego, że na podstawie danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, prowadzonym przez Narodowy Funduszu Zdrowia, ustalono, że w okresie udzielenia mu ww. świadczeń, posiadał status osoby nieuprawnionej do korzystania z nich.

Skarżący w toku postępowania poinformował, że jako członek rodziny został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez mamę - I. H. W związku z powyższym uważał, że posiada i posiadał status osoby uprawnionej do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący podkreślił także, że z powodu trudnej sytuacji zdrowotnej, jest na wyłącznym utrzymaniu mamy.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez Skarżącego kosztów, które poniósł Narodowy Fundusz Zdrowia za udzielone świadczenia opieki zdrowotnej, jako osobie nieuprawnionej w okresie: od [...].03.2014 r. do [...].04.2014 r. oraz w dniach: [...].03.2013 r., [...].04.2013 r. i [...].03.2014 r. - w łącznej kwocie: 6 541,86 zł (słownie: sześć tysięcy pięćset czterdzieści jeden złotych 86 groszy). Organ I instancji podkreślił, że Skarżący, korzystając ze świadczeń medycznych, złożył oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej oraz dokument. Tymczasem informacje uzyskane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w T., potwierdziły, że Skarżący został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie: od [...].09.2008 r. do [...].06.2010 r., od [...].06.2011 r. do [...].01.2012 r., oraz jako członek rodziny, w okresie: od [...].05.2010 r. do [...].08.2011 r. Dodatkowo ZUS wskazał, że dokument ZCNA (zgłoszenie członka rodziny) został przypisany do konta ubezpieczonego kolejno w dniu [...].07.2010 r. i w dniu [...].04.2013 r. Dyrektor zaznaczył, że Skarżącemu udzielone zostały świadczenia opieki zdrowotnej w dniach: [...].03.2013 r., [...].04.2013 r., a także w okresie: od [...].03.2014 r. do [...].04.2014 r. i w dniu [...].03.2014 r., tj. już po kolejnym zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny (przypisanie dokumentu ZCNA do konta ubezpieczonego - [...] kwietnia 2013 roku), to jednak do dnia wydania decyzji nie dostarczył on żadnego dokumentu potwierdzającego, iż w okresie udzielania świadczeń był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego oraz, że miał prawo być zgłoszony jako członek rodziny, to znaczy, że kontynuował naukę.

Po wniesieniu przez Skarżącego odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2016 r. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ" lub "organ odwoławczy"), organ ten decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu drugiej instancji stanowił art. 50 ust. 18 w związku z art. 102 ust. 5 pkt 24a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Prezes NFZ podkreślił, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (CWU) prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, iż Skarżący, w dniu, kiedy udzielono mu świadczeń sfinansowanych ze środków publicznych, nie posiadał prawa do korzystania ze świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej. Przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym Skarżącego trwała w analizowanym okresie od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Od dnia [...] lutego 2017 r. został bowiem zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. W okresie wcześniejszym tj. od dnia [...] maja 2010 r. Zainteresowany był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny matki - Pani I. H. Zgłoszenie zostało jednak przerwane z powodu uzyskania przez Skarżącego własnego tytułu - jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczeniu usług, w okresie od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] stycznia 2012 r. Własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego stanowił tytuł nadrzędny, wykluczający możliwość dalszego podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członka rodziny, wygaszając ten tytuł z dniem [...] czerwca 2011 r. Utrata przez Skarżącego własnego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - od dnia [...] stycznia 2012 r., wymagała dokonania kolejnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu własnego lub jako członka rodziny albo zawarcia przez niego umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Podsumowując powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w dniach udzielonych świadczeń tj. w okresie: od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz w dniach: [...] marca 2013 r., [...] kwietnia 2013 r. oraz [...] marca 2014 r. Skarżący nie posiadał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem wyrejestrowanie z ostatniego własnego tytułu nastąpiło w dniu [...] stycznia 2012 r., a ponownego zgłoszenia Skarżącego, z powodu uzyskania własnego tytułu, dokonano dopiero w dniu [...] lutego 2017 r.

W skardze na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2019 roku, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a mianowicie:

a. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Prezesa NFZ wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony,

b. naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Prezesa NFZ dowolnych ustaleń, nie wynikających z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez uznanie, że istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej mnie do zwrotu kosztów za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 50 ust 16, art. 50 ust. 18, art. 67 ust 1 art. 74 i innych ustawy o świadczeniach, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż istnieją podstawy materialnoprawne do zobowiązania Skarżącego do zwrotu kosztów za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej.

Mając na uwadze zaprezentowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] grudnia 2016 r. a także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego [...] w G. o akta sprawy [...] i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach na okoliczność dochodzenia od Skarżącego roszczenia z tytułu udzielania opieki medycznej również na drodze postępowania cywilnego oraz przesłuchania w charakterze świadka I. H., na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi. W tymże uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że w pełni podtrzymuje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, w tym wszystkie podniesione twierdzenia i zarzuty. Skarżący zaznaczył, że w dniu [...] marca 2014 r. nagle stracił świadomość i w stanie śpiączki został przewieziony do G., gdzie poddano go leczeniu. Podobno w stanie śpiączki przebywał przez dłuższy czas a rokowania nie były zbyt dobre. Z uwagi na wskazane okoliczności nie jest w stanie stwierdzić, gdzie i jakim zabiegom leczniczym był poddawany. Skarżący podniósł, że w związku z tym zdarzeniem zostało dodatkowo wszczęte przed Sądem Rejonowym [...] w G., IX Wydział Cywilny postępowanie cywilne, w którym również jeden z podmiotów leczniczych domaga się zapłaty za świadczenia podobno udzielane Skarżącemu w czasie tamtego zdarzenia. Skarżący podkreślił, że nie może wykluczyć, iż roszczenia dochodzone w niniejszym postępowaniu są objęte wskazanym postępowaniem cywilnym, co prowadzi do próby podwójnego obciążania go kosztami leczenia. Skarżący wskazał, że z informacji, które przekazała mu mama - I. H. wynika, iż był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny. Gdyby miał świadomość, że jego leczenie spowoduje obciążenie kosztami i miał możliwość odmówić opieki medycznej - w sytuacji w której się znajduje – z pewnością nie zdecydowałby się na leczenie. Skarżący wyjaśnił, że z powodu urazu kręgosłupa musiał zrezygnować z kariery sportowej, i aktualnie pozostaje pod opieką i na utrzymaniu mamy oraz babci.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty sformułowane w skardze Prezes NFZ wyjaśnił, iż niniejsze postępowanie dotyczy wyegzekwowania od strony kosztów, które poniósł Narodowy Funduszu Zdrowia, w związku z udzieleniem Skarżącemu świadczeń opieki zdrowotnej przez podmioty posiadające umowę na udzielanie takowych świadczeń, w sytuacji w której Skarżący złożył oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń. Zatem biorąc pod uwagę treść art. 50 ust. 15 pkt 2 ustawy o świadczeniach, Narodowy Fundusz Zdrowia nie mógł odmówić świadczeniodawcy, z którym łączyła go umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zapłaty za świadczenia z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która je uzyskała, jeżeli świadczeniobiorca w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń. Zainteresowany ubiegając się o uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej przedłożył dokument oraz oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Niemożliwym zatem jest, aby postępowanie cywilne, na które powołuje się Strona w złożonej skardze, dotyczyło kosztów świadczeń udzielonych Skarżącemu w dniach: [...] marca 2013 r. (świadczeniodawca: Szpitale [...] z siedzibą w T.), [...] kwietnia 2013 r. (świadczeniodawca: Centrum Rehabilitacji [...] z siedzibą w T.) oraz [...] marca 2014 r. (świadczeniodawca: Szpitale [...] z siedzibą w T.) w rodzaju leczenie specjalistyczne, oraz od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. (świadczeniodawca: [...] Centrum Toksykologii z siedzibą w G.) w rodzaju leczenie szpitalne, bowiem koszty powyższych świadczeń zostały poniesione przez Narodowy Fundusz Zdrowia, na skutek łączących organ ze świadczeniodawcami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga P. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2019 r. nr [...], zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zarówno Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wydając zaskarżoną decyzję, jak i Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r., dopuścili się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy nie dopełniły bowiem obowiązku zbadania, czy w przypadku Skarżącego ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Na mocy wyżej przywołanego przepisu, obowiązku uiszczenia kosztów świadczenia nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie o świadczeniu opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Co istotne, aktualne brzmienie powyższego przepisu, obowiązujące od dnia 1 września 2020 r. (zmienione na podstawie art. 4 pkt 28 lit. d ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U.2020.1493), różni się od brzmienia obowiązującego w dniu wydania decyzji odwoławczej, jedynie wykreśleniem przymiotnika "pisemnego", przy opisie składanego przez osobę, o której w nim mowa, oświadczenia. Zmiana ta w żaden sposób nie wpływa jednakże na ciążący na organach obowiązek zbadania, czy Skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, oświadczając o dysponowaniu przez niego prawem do świadczeń opieki zdrowotnej w związku z udzieleniem mu świadczeń w Szpitalach [...] w T. [...] marca 2014 r.; Centrum Rehabilitacji [...] w T. w dniu [...] kwietnia 2013 r.; [...] Centrum Toksykologii w G. w dniach od [...] marca do [...] kwietnia 2014 r. oraz przedkładając książeczkę ubezpieczeniową, jako podstawę udzielenia mu świadczenia w Szpitalach [...] w T. w dniu [...] marca 2013 r. W realiach przedmiotowej sprawy, ocenie podlega bowiem nie tylko fakt niezgłoszenia, w spornym przedziale czasowym, Strony do ubezpieczenia zdrowotnego, lecz także okoliczności towarzyszące składaniu przez nią oświadczenia o objęciu jej ubezpieczeniem w momencie udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej (w dniach [...] marca 2013 roku, [...] marca 2014 roku, [...] kwietnia 2013 roku i od [...] marca do [...] kwietnia 2014 roku). Tymczasem zarówno organ I, jaki i II instancji, zupełnie pominęły ten aspekt sprawy, odnośnie zbadania, czy Skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie, w którym poddał się leczeniu. Jest to w realiach tej konkretnej sprawy o tyle istotne, że właściwie cała podnoszona przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego argumentacja sprowadzała się do próby wykazania, że nie zamierzał wprowadzać placówek ochrony zdrowia w błąd, gdyż był przekonany, że został zgłoszony od ubezpieczenia przez swoją matkę, jako członek rodziny. Ewidentnie zatem, choć bez przywołania treści art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, Skarżący powoływał się właśnie na klauzulę działania przez niego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Organy jednakże w ogóle nie poddały argumentacji Skarżącego ocenie pod kątem możliwości ujęcia jego przypadku, w zakreślonym w art. 50 ust. 17 ww. ustawy, kręgu osób. Organy winny przy tym dokonać tej oceny także poprzez pryzmat trafnie dostrzeżonej przez Dyrektora (a pominiętej w decyzji drugoinstancyjnej) okoliczności zgłoszenia Skarżącego przez jego matkę do ubezpieczenia zdrowotnego, jako członka rodziny, w dniu 17 kwietnia 2013 roku. Oczywiście rację ma organ I instancji, że Skarżący nie dostarczył żadnego dokumentu potwierdzającego, iż w okresie udzielania świadczeń miał prawo być zgłoszony jako członek rodziny, to znaczy, że kontynuował naukę (z uwagi na ukończenie przez niego już 18 roku życia). Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowisko organów. Czym innym jest jednakże prawidłowość objęcia ubezpieczeniem Skarżącego z racji zgłoszenia go, jako pełnoletniego dziecka przez matkę, pomimo niespełnienia wymagań statuowanych w art. 5 pkt 3a ustawy o świadczeniach, a czym innym skutki funkcjonowania, jako osoby zgłoszonej przez matkę do ubezpieczenia zdrowotnego, dla świadomości Skarżącego, co do statuowanej w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, przesłanki działania przez niego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu, dysponowanie przez Skarżącego tego typu informacją, w czasie udzielania mu spornych świadczeń zdrowotnych, wymaga oceny, czy składając oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, Skarżący istotnie był o tym przekonany, a jego działanie znajdowało usprawiedliwienie z uwagi nie tylko na ww. informację, ale i długotrwałe funkcjonowanie jako osoby zgłoszonej do ubezpieczenia przez matkę (pomimo uzyskania pełnoletności). Warto zauważyć, że w piśmiennictwie, odnośnie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, zauważono, że ustawodawca nie zdefiniował samego pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Dlatego każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. Na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne (p. Lach Daniel Eryk, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017/2/7-13). Tymczasem w niniejszej sprawie osobą dokonującą zgłoszenia Skarżącego do ubezpieczenia skarżącego była jego matka, a więc z pewnością osoba, do której mógł on mieć zaufanie. Okoliczność ta wyraźnie zaakcentowana została także w skardze.

Reasumując, pomimo, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, iż w dniach udzielonych Skarżącemu świadczeń, nie posiadał on prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem wyrejestrowanie z ostatniego własnego tytułu nastąpiło w dniu [...] stycznia 2012 r., a ponownego zgłoszenia Skarżącego z powodu uzyskania własnego tytułu dokonano dopiero w dniu [...] lutego 2017 r., to jednakże organy obu instancji zupełnie pominęły w niniejszej sprawie ocenę zasadności zastosowania instytucji uregulowanej w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, pomimo, że argumentacja podnoszona przez Skarżącego w oczywisty sposób do tej klauzuli się odwoływała.

W związku z powyższym należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd nie zasądził przy tym kosztów postępowania, jako że skarga została wniesiona w sprawie z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych, wolnej od wpisu sądowego a Skarżący działał bez profesjonalnego pełnomocnika.

Wnioski dowodowe Skarżącego Sąd oddalił, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie jest zatem możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto niniejsze postępowanie dotyczy zwrotu kosztów udzielonych Skarżącemu świadczeń, które zostały poniesione przez Narodowy Fundusz Zdrowia, na skutek łączących organ ze świadczeniodawcami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co wyklucza równoległe ich dochodzenie przez NFZ na drodze cywilnoprawnej.