Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 551/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1;  art. 21 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 2 ust. 1 pkt 3;  par. 2 ust. 2;  par. 7 pkt 3;   par. 23 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 6;  art. 7;  art. 10;  art. 77 par. 1;  art. 88;  art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2011 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. (zwana dalej jako strona skarżąca) wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. o przyznanie płatności na rok 2011 wraz z załącznikami, w którym zawnioskowano o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i zadeklarowano realizację następujących pakietów i wariantów programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - 95,04 ha, Wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) - 2.10 ha, Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - 2,76 ha, Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, Wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - 3,15 ha, Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000,Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 49,75 ha, Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, Wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 42,14 ha. Do wniosku załączono protokół przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW z dnia [...] marca 2011 r. dotyczących działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] (gmina S., obręb T.), [...] (gmina Z., obręb S.), [...] (gmina Z., obręb G.), [...] (gmina N., obręb L. K.), [...] (gmina O., obręb S.) oraz oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013. Przejmującym działki jest spółka "A" Sp. z o.o. a przekzującym K. G.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła umowa poddzierżawienia gruntów rolnych z dnia [...] marca 2011 r., do której przystąpili K. G. i "A" Sp. z o.o.

W dniach od [...] października 2011 r. do [...] listopada 2011 r. gospodarstwo Spółki zostało poddane kontrolom na miejscu w wyniku, których stwierdzono nieprawidłowości: na działce A (leżącej na działce ewidencyjnej nr [...] obręb T., gmina S., powiat mi., województwo l.), zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3, 4.1. na powierzchni 24,50 ha, inspektorzy terenowi podczas kontroli potwierdzili uprawę deklarowaną przez producenta na powierzchni mniejszej niż wynika to z deklaracji producenta (24,14 ha). W związku z powyższym do działki rolnej przypisali kod pokontrolny DR13+;

- na działce B (leżącej na działce ewidencyjnej nr [...] obręb T., gmina S., powiat m., województwo l.), zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3, 4.1 na powierzchni 25,25 ha, inspektorzy terenowi podczas kontroli potwierdzili uprawę deklarowaną przez producenta kwalifikującą się do JPO na powierzchni większej niż wynika to z deklaracji producenta ( 30,77 ha). W związku z powyższym do działki rolnej przypisali kod pokontrolny DR13-.

Na działkach rolnych C, D, E, inspektorzy kontroli na miejscu zastosowali kody pokontrolne informacyjne bądź takie, które nie miały wpływu na wysokość przyznanej pomocy. Na działkach rolnych F i G z deklarowaną przez producenta uprawą gruszy domowej, kontrolerzy zastosowali kod pokontrolny DR7 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy rośliny, a stwierdzona uprawa należy do innej grupy płatności. Działki te nie zostały objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym w 2010 r. przez K. G.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. T. G. (pełnomocnik Spółki) zadeklarował, że wniosek Spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. należy potraktować jako wniosek o płatność za pierwszy rok realizacji programu. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji wezwał Spółkę do przedłożenia m.in. planu działalności rolnośrodowiskowej oraz dokumentacji przyrodniczej wraz z ewentualnymi zmianami i aneksami. Ponadto poinformował, że deklaracja z dnia [...] kwietnia 2011 r., wiąże się z koniecznością weryfikacji przez organ warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.).

W dniu [...] kwietnia 2012 r. pełnomocnik Spółki złożył korektę wniosku wraz z planem działalności rolnośrodowiskowej, zmianami do planów rolnośrodowiskowych sporządzonymi zarówno dla K. G. jak i dla "A" sp. z o.o., "dokumentację przyrodniczą ornitologiczną na potrzeby programu rolnośrodowiskowego", sporządzoną w dniu [...] grudnia 2008 r. z aneksami do dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowgo w ramach PROW na lata 2007-2013 wykonanej w 2008 r. przez eksperta K. K. dla K. G.

Ponadto w dniu [...] maja 2012 r. T. G. złożył pismo, w którym wyjaśnia, że Spółka w 2011 r. realizowała poprawnie zobowiązanie podjęte w 2010 r. przez K. G. oraz, że rok 2011 jest drugim "sezonem" realizacji tego zobowiązania. Dodał, że istnienie tego zobowiązania i jego zakres został ustalony w ostatecznej decyzji administracyjnej (decyzja rolnośrodowiskowa wydana K. G. za 2010 r.). Dodatkowo złożył kopię aneksu do dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej z dnia [...] grudnia 2009 r.

W dniu [...] maja 2012 r. do organu I instancji wpłynęły umowy przekazania posiadania gruntów rolnych, na mocy których "A" sp. z o.o. przekazała w posiadanie "B" sp. z o.o. działkę [...] (obręb S., gm. O., powiat o., woj. D.) oraz działkę [...] (obręb L. K., gm. N., powiat n., woj. O.) oraz oświadczenie Spółki przejmującej grunty o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013. Tego samego dnia do organu wpłynęła druga umowa przekazania gruntów rolnych, której stronami są "A" Sp. z o.o. oraz "B" Sp. z o.o. Przedmiotem umowy jest przekazanie części działki nr [...] (obręb T., gm. S., powiat m., woj. L.). Do umowy załączone zostało oświadczenie przejmującej grunty spółki o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007- 2013.

Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Spółki dokumentów dotyczących przeniesienia posiadania gruntów nie należy traktować jako wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania z wniosku Spółki o płatności za 2011 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. (nr [...]) Kierownik BP ARiMR we W. przyznał Spółce "A" płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011 w ramach PROW 2007-2013 w pomniejszonej wysokości w kwocie 15 235,40 zł. Płatność do wariantu 3.1.1 została przyznana do powierzchni zgodnej z deklaracją producenta tj. do 3,15 ha. Płatność w ramach wariantu 2.3 przyznano do powierzchni 52,54 ha, odmówiono pomocy w stosunku do wariantów 2.9, 2.10, 4.1 i 5.1. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek Spółki "A" o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. zawiera 7 działek ewidencyjnych, na które pierwotnie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 wystąpiła K. G. i dla której w dniu [...] marca 2011 r. została wydana przez Kierownika BP ARiMR w O. ostateczna decyzja administracyjna w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. Na podstawie tej decyzji K. G., od której Spółka przejęła grunty i zobowiązania rolnośrodowiskowe, otrzymała płatność do następujących powierzchni w ramach wariantów: Wariant 2.3. - powierzchnia 52,90 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]), Wariant 3.1.- powierzchnia 3,15 ha (działka ewidencyjna nr [...]), Wariant 4.1. - powierzchnia 49,75 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...]), Wariant 5.1. - powierzchnia 42,14 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...]). Przywołując treść § 2, ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organ I instancji podkreślił, że "A" Sp. z o.o., która przejęła posiadanie gruntów i zobowiązania rolnośrodowiskowe K. G., nie może otrzymać wyższej płatności rolnośrodowiskowej za 2011 r. niż ta, którą otrzymała pani K. G. w 2010 r. na mocy ostatecznej decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...] marca 2011 r. Dalej organ wskazał, że w ramach wariantu 2.3 płatność nie przysługuje do działki C (działka ewidencyjna [...]) i E (działka ewidencyjna [...]) o łącznej powierzchni 42,14 ha, bowiem poprzedni użytkownik tych gruntów za rok 2010 nie uzyskał do nich płatności, a ponadto po uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności w ramach tego wariantu wyniosła 52,54 ha. Podobnie w przypadku działek F i G z zadeklarowanymi wariantami 2.9 i 2.10 wykluczono je z pomocy gdyż nie były objęte zobowiązaniem K. G. Co do działek zadeklarowanych w pakietach 4 i 5 organ I instancji nie zakwalifikował ich do pomocy po analizie dokumentacji przyrodniczej wykonanej dla tych działek w roku 2008 oraz aneksów do ww. ekspertyzy ornitologicznej. Organ I instancji powołał się na przepis § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który odnosi się do daty sporządzenia dokumentacji przyrodniczej i pozwala przyznać płatność rolnośrodowiskową za realizację pakietu 4 oraz pakietu 5, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzoną przez podmiot, o którym mowa w § 2 ust. 2, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów i wskazał, że w sprawie dokumentacja przedstawiona przez Spółkę nie została sporządzona w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, gdzie rokiem rozpoczęcia zobowiązania jest 2010 r.

Po rozpoznaniu odwołania strony organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2012 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu argumentów pełnomocnika Spółki, iż powierzchnią zobowiązania nie jest areał, za który strona otrzymała płatność, ale ten który rolnik deklaruje we wniosku, organ wskazał, iż za powierzchnie objętą zobowiązaniem wieloletnim w programie rolnośrodowiskowym należy przyjmować powierzchnię za którą producent otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie przy czym:

1. Dla wniosku, który nie był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię wnioskowaną do płatności;

2. Dla wniosku, który był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię stwierdzoną w kontroli na miejscu (bez sankcji powierzchniowych wynikających z przedeklarowania powierzchni ponad 3%);

3. Dla wniosku, w którym w kolejnych latach dokonano zwiększenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio;

4. Dla wniosku, w którym w kolejnych latach stwierdzono zmniejszenie powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której przyznano płatność, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Rolnik może realizować zadania przewidziane w programach rolnośrodowiskowych, na działkach, do których nie uzyskał pomocy finansowej, jednakże wówczas nie można mówić o jakimkolwiek zobowiązaniu czy to podjętym na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku, czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.

Dalej organ wskazał, że z dostarczonej zmiany do planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2009-2014 dla K. G. z dnia [...] marca 2010 r. wynika, że realizacja planu wykonanego w dniu [...] marca 2009 r. rozpocznie się w 2009 i będzie trwała do 2015 r. Pierwszym rokiem zobowiązania, którego realizacje przejęła Spółka jest rok 2010. Z tej też przyczyny organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż w ramach wariantu 2. 3, 2.9 i 2. 10 Spółka "A", która przejęła posiadanie gruntów i zobowiązań od K. G., nie może otrzymać wyższej płatności rolnośrodowiskowej za 2011 r. niż ta, którą otrzymała K. G. w 2010 r. na mocy ostatecznej decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010. Brak jest także zdaniem organu podstaw, aby powierzchnie działek C, E, F i G w ramach wymienionych wariantów uznać jako nowododane grunty rolne w drugim roku realizacji programu, bowiem zobowiązanie rolnośrodowiskowe co do zasady nie podlega zmianie, poza wyjątkami określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W ramach pakietu 2 (Rolnictwo ekologiczne) zmiana zobowiązania może polegać jedynie na zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie wariantów na gruntach będących w posiadaniu rolnika w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, z wyłączeniem zmiany wariantu trzeciego lub czwartego tego pakietu wymienionego § 4 ust. 1 pkt 2 (§ 5 ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 1 pkt 5). W związku z powyższym "A" Sp. z o.o. jako podmiot, który przejął zobowiązania w ramach programu rolnośrodowiskowy realizowanego od roku 2010, nie może dokonać zmiany zobowiązania poprzez dodanie nowych działek rolnych w ramach pakietu 2, biorąc pod uwagę fakt, iż zakres zobowiązania rolnośrodowiskowego kształtuje decyzja administracyjna.

Organ nie odniósł się do zarzutów do decyzji wydanych K. G. za lata 2009-2010, gdyż nie są one przedmiotem rozważań w niniejszej decyzji, bowiem kwestie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla wyżej wymienionej były przedmiotem odrębnych postępowań i odrębnych decyzji, co do których stronie przysługiwały przewidziane prawem środki zaskarżenia i z których to strona skorzystała. Na chwilę obecną tak decyzje dotyczące przyznania K. G. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009 w ramach PROW 2004- 2006 i PROW 2007-2013 jak i decyzja dotycząca płatności za rok 2010 posiadają walor ostateczności.

W zakresie płatności do wariantu 4.1 i 5.1 organ II instancji także podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, iż analiza dokumentacji (plan działalności rolnośrodowiskowej oraz ekspertyza ornitologiczno-przyrodnicza) przedłożonej przez stronę nie pozwala na przyznanie jej tej pomocy. Producent dostarczył plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2009-2014 dla K. G., zmiany do planu rolnośrodowiskowych sporządzone zarówno dla K. G. jak i dla podmiotu "A" Sp. z o.o., dokumentację przyrodniczą ornitologiczną na potrzeby programu rolnośrodowiskowego, sporządzoną w dniu [...] grudnia 2008 r. W dniu [...] maja 2012 r. T. G. dołączył aneks do dokumentacji z dnia [...] grudnia 2009 r. sporządzony przez K. K. W jednostronicowym aneksie z [...] grudnia 2009 r. ekspert wskazał, iż ze względu na brak zmian w warunkach przyrodniczo-środowiskowych działek, program rolnośrodowiskowy w wariantach 4.1 i 5.1 może być realizowany w 2010 r. Do odwołania od decyzji organu I instancji strona dołączyła oświadczenie K. K., w którym wskazuje, iż w dniach [...] i [...] maja 2009 dokonał obserwacji na działkach i stwierdził występowanie ptaków zidentyfikowanych w roku 2008, a warunki przyrodniczo-środowiskowe nie uległy pogorszeniu. Dlatego też, zdaniem eksperta, aneks do ekspertyzy, choć zdawkowy zawiera pełną informację merytoryczną i powinien być odczytywany łączne z ekspertyzą bazową.

Tymczasem zdaniem organu podstawowym dokumentem, jaki musi posiadać rolnik ubiegający się o płatność rolnośrodowiskową jest plan działalności rolnośrodowiskowej (§ 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Dodatkowo w przypadku pakietów przyrodniczych (4 lub 5) plan ten powinien zostać uzupełniony o ekspertyzę przyrodniczą. Ponieważ w omawianej sprawie dokumentacja ta sporządzona została w roku 2008, a producentowi rolnemu, który ubiegał się w roku 2009 o płatności w oparciu o ww. ekspertyzę została wydana decyzja odmowna, aby ubiegać się pomoc w roku kolejnym tj. 2010 konieczne było w świetle przytaczanego już § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wykonanie ekspertyzy w roku 2009. Dalej organ podkreślił, że przedmiotowa dokumentacja z roku 2008 nie posiada zarówno podpisu eksperta jak i rolnika. Tymczasem brak podpisu eksperta na sporządzonej przez siebie dokumentacji z 2008 dyskwalifikuje ją, jako dokument, który warunkuje zgodnie z wolą ustawodawcy przyznanie płatności w ramach pakietów 4 i 5. Po drugie, brak jest podpisu eksperta przyrodniczego, pomimo przeznaczonego do tego miejsca, na obu zmianach do planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 sporządzonych dla podmiotu "A" Sp. z o.o. Biorąc pod uwagę metodykę sporządzenia dokumentacji ornitologiczno- przyrodniczej - w tym obowiązek sporządzenia dokumentacji fotograficznej - nie może zostać także zaakceptowana forma aneksu do ekspertyzy bazowej, w której przyrodnik wskazał, że na działkach nadal występują ptaki zidentyfikowane w roku 2008, a przyrodniczo-środowiskowe warunki ich bytowania opisane w ekspertyzie bazowej z roku 2008 nie uległy pogorszeniu, dlatego program może być realizowany także w roku 2010 i 2011. Powyższe w ocenie organu, nie pozwala na uznanie tych zmian także oddzielne, późniejsze oświadczenie pana K. K. z dnia [...].05.2012 r. Ekspertyza przyrodnicza to, bowiem nie tylko podparte badaniami terenowymi zaświadczenie o możliwości gniazdowania danego gatunku ptaka na badanej łące lub pastwisku. Zadaniem eksperta jest również zebranie w terenie oraz opracowaniem informacji na temat warunków siedliskowych, zakreślenie granic działki kwalifikującej się do płatności, a także przygotowywanie zaleceń dotyczących właściwego użytkowania rolniczego. Ekspertyza powinna, zatem zawierać doprecyzowanie z możliwością obostrzenia wymogów dotyczących użytkowania danej działki stosownie do warunków istniejących na danym gruncie rolnym. Konkludując wszelkie informacje na temat działek i znajdujących się tam siedlisk ptaków lub roślin powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji, której posiadanie jest warunkiem przyznania pomocy w ramach pakietów przyrodniczych. Bez znaczenia w tym przypadku są późniejsze, dodatkowych ustne czy pisemne oświadczenia eksperta -ornitologa. Wreszcie organ II instancji stwierdził, iż brzmienie § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie nastręcza problemów interpretacyjnych, bowiem stwierdzenie "rok poprzedzający rok rozpoczęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego" jest jednoznaczne, a interpretacja strony, iż datą wykonania ekspertyzy może być każda wcześniejsza data niż data złożenia pierwszego wniosku jest niedopuszczalna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie lub unieważnienie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- § 6 i 23 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 33, poz 262 ze zm.). W ocenie strony skarżącej organ II instancji błędnie rozstrzygając spór kompetencyjny doprowadził do sytuacji, iż dwóch Kierowników BP wydało dla Spółki dwie odrębne decyzje.

- art. 77 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ od obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- art. 6 i 107 kpa poprzez oparcie decyzji nie na akcie prawa, lecz na wewnętrznej instrukcji organu w zakresie pojęcia powierzchni zobowiązania,

- art. 10 kpa, co uniemożliwiało stronie dostarczenie dokumentacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i mające je wesprzeć argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli została wydana z zachowaniem reguł prawa procesowego oraz norm prawa materialnego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r , poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako p.p.s.a).

Zaskarżone rozstrzygnięcie wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek strony skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok nie jest wnioskiem na pierwszy rok uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym w ramach PROW 2007-2013. Spółka na podstawie umów z dnia [...] marca 2011 r. przejęła w posiadanie 7 działek ewidencyjnych, na które pierwotnie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2004-2013 wystąpiła K. G. i dla której w dniu [...] marca 2011 r. została przez Kierownika BP ARiMR w O. ostateczna decyzja administracyjna w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r.

Organy administracji publicznej przyznały stronie skarżącej płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011 w ramach PROW 2007-2013 w pomniejszonej wysokości w kwocie 15 235,40 zł, gdyż odmówiono stronie płatności w odniesieniu do wariantów 2.9, 2.10, 4.1, 5.1 wskazując, że płatność nie przysługuje do działek:

- C (działka ewidencyjna [...]) i E (działka ewidencyjna [...]) o pow. 42,14 ha w ramach wariantu 2.3, gdyż K. G., jako poprzedni użytkownik tych gruntów za 2010 rok nie uzyskała do nich płatności;

- F i G z zadeklarowanymi wariantami 2.9 i 2.10 gdyż nie były objęte zobowiązaniem K. G. Natomiast, co do działek w pakietach 4 i 5 organy nie zakwalifikowały ich do pomocy po analizie dokumentacji przyrodniczej tych działek wykonanej dla nich w 2008 oraz aneksów do ekspertyzy ornitologicznej.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się, zatem do ustalenia (w pierwszej kolejności), czy organy słusznie przyjęły, że strona skarżąca, która przejęła posiadanie gruntów i zobowiązań od K. G. nie może otrzymać wyższej płatności rolnośrodowiskowej za 2011 rok niż ta, którą otrzymała K. G. za 2010 (decyzja z dnia [...] marca 2011 r).

Podstawę materialnoprawną dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. la ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy w związku z § 21 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatności rolnośrodowiskowe są przyznawane w drodze decyzji administracyjnej. Wszakże najistotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – we wskazanym powyżej zakresie - jest brzmienie § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 zgodnie, z którym zobowiązanie może ulec zmianie pod warunkiem, że zmiana ta polega na jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania powierzchni użytków rolnych w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych pakietów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7. W ramach pakietu 2 (Rolnictwo ekologiczne) zmiana zobowiązania może polegać jedynie na zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie wariantów na gruntach będących w posiadaniu rolnika w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, z wyłączeniem zmiany wariantu trzeciego lub czwartego tego pakietu wymienionego § 4 ust. 1 pkt 2 (§ 5 ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 1 pkt 5).

Na tle cytowanych przepisów rozporządzenia należy podzielić pogląd organów (reprezentowany również przez Sąd w dotychczasowym orzecznictwie III SA/Wr 77/11) , że w zakresie wniosków kontynuacyjnych w kolejno po sobie następujących latach realizacji wieloletniego programu rolnośrodowiskowego za powierzchnię objętą przedmiotowym zobowiązaniem należy zasadniczo przyjmować taką powierzchnię, do której producent rolny otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie, a w razie zgodnego z prawem w kolejnych latach zwiększenia powierzchni należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu. W razie zaś stwierdzenia w poprzednich latach np. wskutek kontroli, zmniejszenia powierzchni, na której realizowany jest program rolnośrodowiskowy – należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której płatność przyznano.

W związku z powyższym "A" Sp. z o.o. jako podmiot, który – niewątpliwie - przejął zobowiązania w ramach programu rolnośrodowiskowy realizowanego od roku 2010 przez K. G., nie może dokonać zmiany zobowiązania poprzez dodanie nowych działek rolnych w ramach pakietu 2, biorąc pod uwagę fakt, iż zakres zobowiązania rolnośrodowiskowego kształtuje decyzja administracyjna.

W dalszej kolejności – odnosząc się do płatności do wariantu 4,1 i 5.1 – wskazać należy, stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia plan działalności rolnośrodowiskowej jest podstawowym dokumentem, który musi posiadać ubiegający się o płatność. W przypadku pakietów przyrodniczych (4 lub 5) plan ten musi zostać uzupełniony o ekspertyzę przyrodniczą. Ponadto stosownie do treści § 7 pkt 3 tego rozporządzenia płatność jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzoną przez podmiot ubiegający się o płatność w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów, na formularzu udostępnionym przez Agencję.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że dokumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą została sporządzona w 2008 roku. A winna zostać sporządzona – zgodnie z treścią § 7 pkt 3 rozporządzenia - w roku bezpośrednio poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (2010), a zatem w roku 2009. Niedopuszczalna jest również forma aneksu do ekspertyzy bazowej, w której przyrodnik wskazuje, że na działkach występują ptaki zidentyfikowane w roku 2008, a ich warunki opisane w ekspertyzie z dnia 2008 r. nie uległy pogorszeniu i dlatego też program może być realizowany także w latach 2010 i 2011.

Ponadto z treści rozporządzenia MRiRW z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U Nr 89 poz. 545) od 2010 r. ekspert przyrodniczy obok sporządzania dokumentacji przyrodniczej jest także odpowiedzialny za sporządzenie części planu działalności rolnośrodwiskowej w zakresie pakietów 4-5. Dokumenty przez niego sporządzone winne zostać opatrzone jego podpisem. Tymczasem dokumentacja z 2008 r. nie posiada podpisu eksperta. Podpisu eksperta brakuje również na obu zmianach do planu działalności rolnośrodowiskowego na lata 2010-2015 sporządzonych dla strony skarżącej. Braki te zaś – jak słusznie przyjęły organy – dyskwalifikują przedłożoną dokumentację, jako dokumentację uprawniającą przyznanie płatności w ramach pakietów 4 i 5.

Odnosząc się zaś do przedłożonego przez pełnomocnika strony skarżącej planu datowanego na dzień [...] czerwca 2011 r. wskazać należy na dwie okoliczności: po pierwsze plan ten nie został zarejestrowany przez doradcę rolnośrodowiskowego zgodnie z wynikającym z treści § 14a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 roku w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U Nr 89 poz. 545) obowiązkiem. Po wtóre uwzględnia on zdarzenia, które zaistniały dopiero po dacie [...] czerwca 2011 roku. Otóż na działce ewidencyjnej nr [...] uwzględnia 5,25 ha powierzchni, które to spółka przejęła od p. G. dopiero w dniu [...] listopada 2011 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej tj. nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami kpa, w wyniku, czego strona skarżąca nie miała szansy przedstawić prawidłowej ekspertyzy przyrodniczo – ornitologiczne podkreślić należy, że w ramach prowadzonego postępowania organy orzekające nie stosują w pełni przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady, że to na nich spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem reguł dowodzenia przyjętych w k.p.a. Stosownie, bowiem do art. 21 ust. 1 ustawy, z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębności, o których mowa w tym przepisie, wynikają w szczególności z dyspozycji art. 21 ust. 2 ustawy. W myśl postanowień art. 21 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Ponadto przepis ten w pkt 3 - 4 obliguje organ, wyłącznie jednak na żądanie stron co wymaga podkreślenia Sądu - do udzielania im niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3) i zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań; z wyłączeniem art. 81 k.p.a. (pkt 4) . Porównując powyższe uregulowania ustawy z podstawowymi zasadami k.p.a. nie ulega wątpliwości, że na gruncie tej ustawy, analogicznie jak na gruncie k.p.a., przyjęta została zasada praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego (art. 77 § 1 in fine k.p.a.). Modyfikacje proceduralne dotyczą zaś udziału stron i przeprowadzenia dowodów Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu – co istotne w niniejszej sprawie - spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe uregulowania, Sąd nie stwierdził, aby postępowanie przed organami nie zostało przeprowadzone z poszanowaniem ww. zasad, w szczególności zasad wynikających z art. 6, 10, 77 i 107 kpa. Po pierwsze wskazać należy, iż dokumentacja przyrodnicza była przedmiotem kontroli inspektorów BKM i wówczas strona skarżąca - choć to na niej spoczywa ciężar udowodnienia faktu – nie przedstawiła ekspertyzy z dnia [...] czerwca 2011 r sporządzonej przez W. L. Po wtóre skoro organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2012 r wezwał stronę skarżącą do dostarczenia planu rolnośrodowiskowego oraz dokumentacji przyrodniczo – ornitologicznej wraz ze wszelkimi zmianami do niej, a strona w odpowiedzi przedłożyła tylko te dokumenty, które były już poddane wcześniej weryfikacji inspektorów terenowych, to nie sposób przyjąć, aby organ ten nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego. Ponadto - w konsekwencji treści art. 21 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy – organ nie miał obowiązku informowania strony skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiadania się, co do nich, skoro w aktach sprawy brak żądania strony skarżącej w tym zakresie. Wreszcie wbrew zarzutom skargi, zajęte stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2012 r. organ odwoławczy oparł na przepisach obowiązującego prawa, szczegółowo wskazanego w sentencji rozstrzygnięcia, przedstawiając stosowny wywód prawny, a uzasadnienie sporządził zgodne z wymogami art. 107 K.p.a.

Nie sposób wreszcie zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, aby "organ II instancji błędnie rozstrzygając spór kompetencyjny doprowadził do sytuacji, iż dwóch Kierowników BP wydało dla Spółki dwie odrębne decyzje".

Zgodnie bowiem z treścią § 23 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę. Przepis ten stanowi, zatem lex specialis w odniesieniu do ogólnej zasady określającej właściwość miejscową organów ARiMR wyrażonej w treści § 17 ust. 2 i odnosi się – co wymaga podkreślenia Sądu – jedynie do wniosku o wstąpienie się do toczącego postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że strona skarżąca wstępująca w miejsce p. G. miała obowiązek złożyć wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do Kierowania BP ARiMR w O. I to właśnie ten organ został zobowiązany do wydania decyzji przez rozstrzygający spór kompetencyjny w sprawie - organ II instancji - w decyzji z dnia [...] marca 2012 r.

Wobec tego przedmiot postępowania Kierownika BP ARiMR we W. i w O. choć dotyczy jednego podmiotu (strony skarżącej) nie jest tożsamy. Odnosi się do wniosku strony skarżącej o przyznania płatności na 2011 rok i wniosku strony skarżącej o wstąpienie do toczącego się postępowania w miejsce p. G., która swój wniosek o płatność kontynuacyjną złożyła do BP w O. Tym samym – wbrew twierdzeniu strony skarżącej - nie ma mowy o wydaniu dwóch decyzji administracyjnych w tej samej sprawie.

Z tych względów, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.