Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2016/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 2-6; art. 18 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., którą M. G. (skarżącemu) cofnięto pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji cofnął skarżącemu ww. pozwolenie na broń, wskazując jako podstawę prawną art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm), dalej jako u.b.a.. Przepis ten stanowi, że właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przed Sądem Rejonowym [...] w G. toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Jak wskazał organ przestępstwa te nie są wprawdzie wymienione w katalogu przestępstw opisanych w powyższym przepisie, niemniej jednak przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających wymienioną w nim obawę. Wskazuje na to użycie ww. przepisie sformułowania "w szczególności". Zdaniem Komendanta dyspozycja tego przepisu stanowi dla organów policji wytyczną interpretacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia, dając tym samym możliwość oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń także w przypadku popełnienia przez posiadacza pozwolenia innych rodzajów przestępstw osądzonych prawomocnym wyrokiem lub popełnienie których zarzucono posiadaczowi w postępowaniu karnym. Organ na potwierdzenie swojego stanowiska powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II K OSK 97/05 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. akt VI Sa/Wa 1091/06. Komendant wskazał także, że na jego rozstrzygnięcie nie mogła mieć wpływu pozytywna opinia o skarżącym z miejsca zamieszkania i zgodne z przepisami przechowywanie broni przez skarżącego.

Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i orzeczenie, co do istoty sprawy, bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, iż decyzja jest bezzasadna, ponieważ nie wypełnia on ustawowych przesłanek umożliwiających cofnięcie mu pozwolenia na broń. Podniósł także, że ma pozytywną opinię o sobie w miejscu zamieszkania i prawidłowo przechowuje broń.

Komendant Główny Policji uchylił ww. decyzję organu I instancji uznając, że została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 k.p.a. Komendant Wojewódzki nie dochował bowiem należytej staranności w rozpatrywaniu sprawy, gdyż nie wziął pod uwagę, iż strona może zrealizować swoje prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez wniesienie pisemnego stanowiska. Jak wskazał organ odwoławczy organ I instancji nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do argumentów zawartych w piśmie skarżącego z dnia [...] marca 2008 r., w tym do znajdującego się tam wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego. W ocenie Komendanta Głównego Policji organ I instancji naruszył podstawową zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 10 § 1 k.p.a., zobowiązującą organy administracji publicznej do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - do umożliwienia wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Komendant Policji cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie rzeczonej broni orzekając na ww. podstawie prawnej. Organ odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania administracyjnego uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia, bowiem zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a., organ administracji państwowej może umorzyć postępowanie jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte.

Skarżący złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia i wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że Komendant Główny Policji utrzyma w mocy jego pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Odwołujący zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniu stanu faktycznego, polegający na zaliczeniu go do grupy osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W jego ocenie organ I instancji dokonał daleko idącej nadinterpretacji przepisów u.b.a. Ponadto skarżący wskazał, iż sam fakt oskarżenia go o popełnienie przestępstw z art. 271 § 1 i 3 k.k. nie może stanowić jedynej przesłanki do cofnięcia mu posiadanych uprawnień. Nie przesądza to bowiem o jego winie, tym bardziej, że w toczącym się postępowaniu karnym nie przyznał się on do ich popełnienia Skarżący powołał się również na pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, a także na zgodne z przepisami przechowywanie posiadanej broni.

Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, wskazując na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Podkreślił w ślad za organem I instancji, że katalog okoliczności zawarty w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie jest zamknięty, zatem norma ta stanowi dla organów policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofania pozwoleń na broń. Komendant zauważył przy tym, iż organy policji nie zostały zobowiązane do udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie możliwości takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) posiadacza o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych. Takie domniemanie w ocenie organu wyklucza możliwość posiadania broni nawet w sytuacji, gdy zdarzenie jest jednorazowe, a zebrane w postępowaniu dowody korzystnie świadczą o posiadaczu pozwolenia. Organy policji przyjęły, iż do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń, należy zaliczyć, m. in. przestępstwa przeciwko różnym rodzajowo dobrom chronionym popełnionym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Jak uznał więc Komendant Główny w przedmiotowej sprawie ww. obawa wynika z faktu, iż skarżący jest podejrzany o popełnienie przestępstw, które są przestępstwami podobnymi - ze względu na to, iż popełniono je w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - do przestępstw przeciwko mieniu. Nadto organ odwoławczy uznał, że pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania, jak również prawidłowe przechowywanie przez niego broni, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy ponieważ ustalenia te nie eliminują faktu toczącego się postępowania karnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji jako bezzasadnej i zarzucił jej błędną i dowolną wykładnię przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Skarżący podniósł, że nie pozostaje w kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i nie jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie jest także skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jak wskazał skarżący jest on oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Jest to przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Nadto w ocenie skarżącego - jak każdy oskarżony – także i on korzysta z zasady domniemania niewinności, która jest skodyfikowana w art. 5 § 1 k.p.k. i stanowi, iż oskarżonego uważa się za niewinnego dopóty, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Na potwierdzenie powyższego skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/2005.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, przywołując przy tym swoje stanowisko w sprawie zawarte w zaskarżonej decyzji. Jak podał organ skarżący stanął pod zarzutem popełnienia przestępstw z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegających na poświadczeniach nieprawdy w wystawianych dokumentach. W ocenie organu czyny te, a w szczególności ich liczba, dobro w jakie godziły oraz dokonanie ich w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. co obligowało do cofnięcia rzeczonego pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowana dalej jako p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia skarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady do rozstrzygnięć związanych. W powołanym przepisie przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów policji i zobowiązuje sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.

W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię.

Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. Niesporne w sprawie jest, że skarżący jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W ocenie Sądu fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w powyższym przepisie jest uzasadniona. Gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku postawienia w stan oskarżenia osoby uprawnionej to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Zatem zdaniem Sądu organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Postawienie w stan oskarżenia nie może bowiem świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów u.b.a. Istotne jest bowiem w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy oprócz uwzględnienia faktu, iż skarżący jest oskarżony o popełnienie ww. czynów dokonać analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, w tym opinii o skarżącym z miejsca zamieszkania. Dopiero analiza i ocena dowodów zebranych w sprawie pozwoli organowi na podjecie decyzji realizującej przesłankę wskazaną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.

Jednocześnie Sąd uznał, że należy wskazać, iż powołanie się przez skarżącego na zasadę domniemania niewinności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zasadności cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Jak wskazano powyżej organy policji nie mogą w sposób automatyczny zaliczać osób postawionych w stan oskarżenia do kręgu osób określonych w art. 15 ust.1 pkt 2-6 u.b.a. bez zbadania czy czyn, o który zostały oskarżone bezpośrednio związany jest z posiadaniem broni. Organy muszą zatem dowieść istnienie realnej i wynikającej z rzeczywistych przesłanek obawy, że uprawniony stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Kwestia domniemania niewinności pozostaje wobec tego bez wpływu na sprawę.

Mając powyższe względy na uwadze uznać należy, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., a także prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonych decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

W przedmiocie kosztów Sąd działał w oparciu o art. 200 p.p.s.a.