Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1705/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Dyrektor S. Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] r., Nr [...] , przyznajacą R. O. płatności za rok 2009 w wysokości [...] zł, w tym:

- ONW- Obszary ze specyficznymi utrudnieniami jednolita płatność obszarowa w wysokości [...] zł w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł, płatność została pomniejszona o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

R. O. ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2009 i w tym celu złożył w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności wraz z dwunastoma załącznikami graficznymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym, że był posiadaczem konia. Wniosek zawierał deklarację szesnastu działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] w województwie śląskim, powiecie myszkowskim, gminie Z. , działkach ewidencyjnych nr [...] w województwie śląskim, powiecie myszkowskim, gminie Z. oraz działkach ewidencyjnych nr [...] w województwie śląskim, powiecie myszkowskim, gminie Z. .

Wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW działki ewidencyjne nr [...] leżące poza obszarami o niekorzystnych warunkach gospodarowania – nie stanowiły one powierzchni deklarowanej kwalifikowanej i nie zostały uwzględnione w procesie ustalania powierzchni przedeklarowanej.

W ramach rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, zadeklarowana została powierzchnia równa [... ] ha położona w strefie ONW- Obszary ze specyficznymi utrudnieniami.

Wniosek ten podlegał kontroli zgodności i kompletności.

W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że do płatności nie kwalifikują się działki ewidencyjne nr [...] . Na podstawie protokołu z rozprawy administracyjnej stwierdzono, iż R. O. nie użytkował w 2009 r. (a więc nie był posiadaczem) działek ewidencyjnych nr [...] , skoro świadkowie zeznali, że w dniu [...] r. działki te znajdowały się w bezumownym posiadaniu R. H.

Organ pierwszej instancji dokonał również weryfikacji deklaracji złożonej przez stronę w oparciu o wyliczone powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze PEG dla działek ewidencyjnych. W przypadku działki ewidencyjnej [...] ustalono, że zadeklarowana powierzchnia [...] ha jest wyższa niż powierzchnia uprawniona do płatności i wykluczono [... ] ha.

W konsekwencji powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła [...] ha. Z uwagi na to, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) wyniosła 10,02% nastąpiło pomniejszenie płatności na dany rok o kwotę przypadającą na podwójną wartość stwierdzonej różnicy.

W tak ustalonym stanie faktycznym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zakończył postępowanie decyzją nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009.

Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 18, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 796/2004") w związku z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368, z 23 grudnia 2006, str. 74 ze zm.) .

R. O. wniósł do Dyrektora S. Oddziału Regionalnego ARiMR w C. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] r.

W odwołaniu podniósł, że w stosunku do wykluczenia z płatności działek ewidencyjnych nr [...] nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. o

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną.

Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i wniosła skargę na tę decyzję Dyrektora S. Oddziału Regionalnego ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 2042/10 uchylił decyzję organu drugiej instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo procesowe to jest art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego zastosowanego przy odmowie przyznania rolnikowi płatności na rok 2009. Ponadto wskazał, że biorąc pod uwagę zebrane dowody z dokumentów i zeznań świadków w 2009 r. skarżący był posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...] .

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor S. Oddziału Regionalnego ARiMR. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1982/11 oddalił skargę kasacyjną.

NSA zauważył, że odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] przedwczesny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, który może być sformułowany wówczas, gdy stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy.

Natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego, wobec ustaleń poczynionych na działkach ewidencyjnych o nr [... ], okazał się w ocenie NSA zasadny.

Dla uzyskania płatności ONW producent rolny musi spełniać łącznie przesłanki wynikające z § 2 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) "objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329; dalej zwanego "rozporządzeniem ONW").

Ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu, rozróżniając posiadanie samoistne i zależne w rozumieniu przepisów art. 336-352 kc. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że ustawodawca - wskazując na posiadanie jako ustawową przesłankę warunkującą rozpoznanie wniosku - odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Jednak poza posiadaniem ustawodawca wymaga utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami, co wyraźnie wskazuje na faktyczne, rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek. Wymóg posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do gruntów nie został sformułowany w żadnym przepisie tej ustawy. Dla przyznania płatności istotne jest czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. Uprawnionym do płatności jest zatem:

- właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela,

- dzierżawca gruntu rolnego,

- posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę ).

Przytoczona regulacja omawianego zagadnienia wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego i dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je użytkować rolniczo. Na gruncie omawianych przepisów jest oczywistym, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako wynikająca jedynie z tytułu prawnego wnioskodawcy, na podstawie którego wynika posiadanie zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego wykonywanie zabiegów agrotechnicznych. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że faktycznym posiadaczem działek nr [...] , utrzymującym je zgodnie z normami, był w 2009 r. Pan R. H.. Organ prawidłowo uznał, że jest on uprawniony do płatności obszarowych w 2009 r. Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zrekonstruował treść normy prawnej wynikającej z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Przytoczone przez Sąd pierwszej instancji tezy wyroków Sądu Najwyższego dotyczą roszczeń o ochronę naruszonego posiadania i nie mają zastosowania na gruncie omawianej ustawy.

Trafność zarzutu naruszenia prawa materialnego, które miało zastosowanie na gruncie ustaleń faktycznych poczynionych odnośnie działek ewidencyjnych nr [... ]– nie mogła jednak doprowadzić w niniejszej sprawie do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji uchylił bowiem zaskarżoną decyzję również z powodu naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania w zakresie ustaleń związanych z działkami ewidencyjnymi nr [...] , zaś organ administracji nie zakwestionował w skardze kasacyjnej tego stanowiska.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ drugiej instancji uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] r. i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. .

Po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przyznania płatności ustalono (odmiennie niż poprzednio), że działka ewidencyjna nr [...] objęta deklaracją strony nie podlegają wyłączeniu z płatności i kwalifikuje się do przyznania płatności na rok 2009.

Z kolei, w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] stwierdzono, że znajdowały się w 2009 r. w posiadaniu R. H. i jednolita płatność obszarowa do tych powierzchni nie przysługuje.

W postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w M. ustalono, że powierzchnia deklarowana przez stronę do jednolitej płatności obszarowej to łącznie [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona uprawniona do płatności to [...] ha. Wobec powyższych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznał R. O. płatność ONW do powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha z uwzględnieniem pomniejszenia z powodu przedeklarowania powierzchni na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005 Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006, str. 74 ze zm.) w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i 73/2009 oraz wdrażania asady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.).

Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że w rozpatrywanej sprawie wykluczenie z płatności z działek rolnych położonych w granicach działek ewidencyjnych nr [...] jest niesłuszne ponieważ R. O. dysponuje tytułem prawnym do tych działek, natomiast R. H. zawładnął gruntem bezprawnie. Strona zarzuca, iż nie został w tym zakresie wyczerpująco wyjaśniony stan faktyczny, co prowadzi do przedwczesnych ustaleń będących postawą zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy po ponownej weryfikacji akt sprawy przede wszystkim wskazał na przepisy rozporządzenia ONW, a w szczególności § 2 pkt 1-5, podkreślając, że jedynie łączne spełnienie przez rolnika wszystkich przesłanek tam wyszczególnionych stanowi podstawę do przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Zauważył, że działki ewidencyjne nr [...] znajdują się poza obszarami o niekorzystnych warunkach gospodarowania i dlatego nie mogą zostać uwzględnione w procesie ustalania powierzchni deklarowanej kwalifikowanej oraz powierzchni uprawnionej do płatności. Ponadto płatność ONW przysługuje tylko do tych gruntów, które są w posiadaniu wnioskodawcy będącego jednocześnie rolnikiem utrzymującym grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Posiadanie powinno istnieć w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. Poza posiadaniem ustawodawca wymaga również utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami, co dodatkowo wskazuje na konieczność faktycznego, rzeczywistego posiadania (władania gruntami). Wskazał, że nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Faktycznym posiadaczem działek nr [...] , utrzymującym je zgodnie z normami był w 2009 r. R. H. co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Wobec powyższego uznał za zasadne rozstrzygnięcie i argumentację organu pierwszej instancji czemu dał wyraz w decyzji nr [...] z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r.

R. O. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. i w konsekwencji uchylenie poprzedzającej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. oraz przekazanie sprawy o ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W skardze zarzucił organowi błędne ustalenia i wybiórczą ocenę materiału dowodowego co do wykluczenia z powierzchni deklarowanej działek nr [...], które dzierżawił R. O. , natomiast władanie gruntem przez R. H. było bezprawne i jako takie nie miało prawnego oparcia

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał bowiem, że zarzuty podniesione zarówno w piśmie odwoławczym jak i powtórzone w skardze przez R. O. nie zasługują na uwzględnienie, a dokumentacja i cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, na wstępie przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 2042/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora S. Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r., [...] , wydaną w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej w obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 r. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należało zatem mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, że po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., bowiem po myśli art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeżeli zatem strona doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w tym wyroku i zawarte w nim wskazania są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2011 3 k.p.a.r., sygn. akt I OSK 1241/10, - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W powołanym wyroku z 13 grudnia 2010 r. WSA w Gliwicach uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo w zakresie wyliczenia powierzchni działek rolnych, co do zadeklarowanych działek ewidencyjnych nr [...] oraz uznania posiadania działek ewidencyjnych nr [...] .

Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną organu stwierdził, że Sąd pierwszej instancji uznał zaskarżoną decyzję w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] za wydaną przedwcześnie z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopełnił ustawowego obowiązku rozpatrzenia znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. Wnoszący skargę kasacyjną organ nie zakwestionował tych konstatacji, gdyż nie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa procesowego.

Natomiast w ocenie NSA zarzut naruszenia prawa materialnego, wobec ustaleń poczynionych na działkach ewidencyjnych nr 220 i 221 okazał się zasadny.

Dla uzyskania płatności ONW producent rolny musi spełniać łącznie przesłanki wynikające z § 2 pkt 1-5 rozporządzenia ONW.

NSA wskazał, że ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu, rozróżniając posiadanie samoistne i zależne w rozumieniu przepisów art. 336-352 kc. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że ustawodawca - wskazując na posiadanie jako ustawową przesłankę warunkującą rozpoznanie wniosku - odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Jednak poza posiadaniem ustawodawca wymaga utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami, co wyraźnie wskazuje na faktyczne, rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek. Wymóg posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do gruntów nie został sformułowany w żadnym przepisie tej ustawy. Dla przyznania płatności istotne jest czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. Uprawnionym do płatności jest zatem:

- właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela,

- dzierżawca gruntu rolnego,

- posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę ).

Przytoczona regulacja omawianego zagadnienia wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego i dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je użytkować rolniczo. Na gruncie omawianych przepisów jest oczywistym, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako wynikająca jedynie z tytułu prawnego wnioskodawcy, na podstawie którego wynika posiadanie zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego wykonywanie zabiegów agrotechnicznych.

Dalej NSA wskazał, że z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że faktycznym posiadaczem działek nr [...] , utrzymującym je zgodnie z normami, był w 2009 r. Pan R. H. . Organ prawidłowo uznał, że jest on uprawniony do płatności obszarowych w 2009 r.

Trafność zarzutu naruszenia prawa materialnego, które miało zastosowanie na gruncie ustaleń faktycznych poczynionych odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] nie mogła jednak doprowadzić w niniejszej sprawie do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji uchylił bowiem zaskarżoną decyzję również z powodu naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania w zakresie ustaleń związanych z działkami ewidencyjnymi nr [...] , zaś organ administracji nie zakwestionował w skardze kasacyjnej tego stanowiska.

W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały się, co nie jest sporne, do powyższych wskazań. W ponownym rozpatrywaniu sprawy poczyniły ustalenia co do spornych działek nr [...] , stwierdzając że nie są zaliczone do obszarów ONW i jako takie zostały wykluczone z tej płatności. Swoje stanowisko szczegółowo wyjaśniły i uzasadniły.

Z kolei, działki ewidencyjne nr [...] zostały wykluczone z płatności, co wbrew jednoznacznemu i wyraźnemu rostrzygnięciu NSA, które wiąże w tej sprawie, nadal zarzuca w skardze, a uprzednio w odwołaniu pełnomocnik skarżącego.

Generalnie organy ponownie rozpatrując sprawę zasadnie zweryfikowały dotychczasowe stanowisko co do działki ewidencyjnej [...] z wyłączeniem działek nr [...] oraz działek nr [...] .

W tym miejscu Sąd podziela poczynione przez organ podatkowy ustalenia faktyczne i przyjmuje je za podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podsumowując dotychczasowe wywody stwierdza, że rozstrzygnięcie organów w zakresie zakwestionowania zadeklarowanych do płatności działek nr [... ] jest w pełni zasadne wobec obowiązującego i wiążącego stanowiska NSA zaprezentowanego w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1693/11.

Wobec powyższego skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, w myśl art. 151 p.p.s.a należało oddalić.