Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 208/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1 pkt 1-4, 8
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 40 pkt 1, 2 ust. 1 i pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19 poz. 115 z późn. zm.) oraz uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], zezwolił Spółce [A] Sp. z o.o. w S. na zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] i ul. [...] w S. w związku z pracami polegającymi na wykonaniu konserwacji elementów elewacji budynku. Wskazał również, że okres zajęcia zajmowanego pasa drogowego to dziewięć dni - od [...]r. do [...]r., a powierzchnia tego zajęcia to 8 m2 na chodniku przy drodze powiatowej przy ul. [...]oraz 24 m2 przy ul. [...] – chodnik droga gminna oraz 16 m2 – przy tej ulicy – zieleniec droga gminna. Ustalił ponadto opłatę za zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] zł, która została wyliczona w następujący sposób:

1. 8 m2 x 2 zł/1 m2 zajętego pasa x 9 dni zajęcia pasa drogowego;

2. 24 m2 x 1,50 zł/1 m2 zajętego pasa x 9 dni zajęcia pasa drogowego;

3. 16 m2 x 0,50 zł/1 m2 zajętego pasa x 9 dni zajęcia pasa drogowego;

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wysokość opłaty ustalono jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 metra kwadratowego i liczby dni w których pas drogowy ma być zajęty.

Składając odwołanie od wyżej opisanej decyzji Spółka [A] Sp. z o.o. w S. zaznaczyła, iż nie zgadza się z decyzją w części, w której ustala ona wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego i w tym zakresie wnosi o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że zgodnie z regulacja art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych opłatę za zajęcie pasa drogowego między innymi w celu prowadzenia robót ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania tego pasa. Natomiast art. 40 ust. 8 tejże ustawy stanowi delegację ustawową dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym jednak, że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego. Spółka podała ponadto, iż Rada Miasta S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, jednakże uchwała ta nie wspomina o ustawowym ograniczeniu co do maksymalnej kwoty dziennego obciążenia. Spółka uznała jednak, że uchwała ta nie jest sprzeczna z ustawą o drogach publicznych lecz jedynie ją uzupełnia. Dlatego opłata winna zostać ustalona na kwotę 90 zł, jako iloczyn kwoty maksymalnej opłaty – 10 zł oraz 9 dni zajmowania pasa drogowego.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, iż materialnoprawną podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiła regulacja art. 40 ustawy o drogach publicznych. Kolegium przywołało treść wskazanego przepisu oraz zaznaczyło, iż odwołujący zakwestionował decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego, zatem jedynie w tym zakresie sprawa zostanie rozpoznana. W dalszej kolejności organ wskazał, ze stosownie do regulacji art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych opłata za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4 stanowi iloczyn następujących elementów:

1. liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego;

2. stawki opłaty za zajęcie jednego metra kwadratowego pasa drogowego;

3. liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień.

Organ zaznaczył, że Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w którym sama określiła zarówno okres tego zajęcia, jak i powierzchnię pasa drogowego, który zostanie zajęty w związku z remontem elewacji budynku. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zarówno ul. [...], jak i ul. [...] w S. stanowią drogi publiczne odpowiednio kategorii powiatowej i gminnej. Zarządcą tych dróg jest Prezydent Miasta S. . Stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego określone zostały natomiast na mocy uchwały z dnia 25 marca 2004 r. Rady Miasta S. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Zgodnie z ta uchwałą stawki te wynoszą – za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w chodniku – 2 zł, drogi gminnej w chodniku – 1,50 zł, drogi gminnej w zieleńcu – 0,50 zł. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż skarżona decyzja zawiera prawidłowe wyliczenie kwoty należnej opłaty za zajęcie przez Spółkę wyżej opisanych pasów drogowych. Organ dodatkowo wskazał, ze nie można zgodzić się z argumentami odwołującej bowiem ustalając wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego każdorazowo należy uwzględnić trzy powyżej wskazane elementy. Nie wystarczy zatem pomnożyć maksymalnej dziennej stawki opłaty wskazanej w ustawie i ilości dni zajęcia pasa drogowego, jak tego żąda Spółka.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] Sp. z o.o. w S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie wyżej opisanej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego ponad kwotę 90 zł. Zaakcentował, że art. 40 ustawy o drogach publicznych posługuje się słowem stawka w dwóch znaczeniach w ust. 2 pkt 1 mowa jest o stawce za dzień za 1 m2 natomiast w końcowej części przepisu art. 40 ust. 8 mowa jest tylko i wyłącznie o stawce za dzień. W ocenie pełnomocnika skarżącej najpierw winno się ustalić stawkę opłaty za dzień w następujący sposób – jako iloczyn powierzchni zajętego pasa oraz stawki za metr kwadratowy. Tak wyliczona stawka dzienna zgodnie z art. 40 ust. 8 nie może przekroczyć 10 zł dziennie. Aby zatem wyliczyć ostateczną stawkę dzienną (nie wyższą niż 10 zł) mnoży się stawkę opłaty ustaloną przez Radę Miasta, lecz nie w kwocie wyższej niż maksymalna dzienna stawka razy liczbę dni. Pełnomocnik wywodził więc, iż organ I instancji wydając decyzję dotyczącą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powinien stosować stawki za m2 wynikające z uchwały Rady Miasta S. oraz wyliczenie z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych a zatem powinien uwzględnić, że stawka opłaty nie może przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, na co wskazuje art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przywołało argumenty zawarte w skarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wyżej powołanych kryteriów Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy czym zaznaczyć należy, że ze względu na zakres zaskarżenia kontroli Sądu poddana została jedynie kwestia ustalenia przez organ wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Materialnoprawną podstawą wydania skarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). W szczególności art. 40 ust. 1 , 2, 3, 4, 11 i 13 wskazanej ustawy. Zgodnie z regulacją art. 40 ust. 1 omawianej ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 40 ust. 2 zezwolenie to dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym, umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wyżej wymienione. Najistotniejszy jednak w niniejszej sprawie jest przepis art. 40 ust. 4 oraz ust. 8 omawianej ustawy. Stosownie do postanowień pierwszego z powołanych przepisów opłatę za zajęcie pasa drogowego, w celu między innymi prowadzenia robót w pasie drogowym ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień. Przepis ten jest jasny w swojej treści i wskazuje w sposób precyzyjny zasady ustalania opłaty za zajęcie pasa drogowego. Do ustalenia wspomnianej opłaty niezbędne są trzy elementy, a to:

1. liczba metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego;

2. stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego

3. liczba dni zajmowania pasa drogowego.

Iloczyn tych wszystkich wartości pozwala ustalić należną opłatę za zajęcie pasa drogowego, przy czym istotne jest to, że zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego powoduje zawsze ustalenie opłaty dziennej za to zajęcie. Tak więc zawsze zarządca drogi wydając zezwolenie na zajęcie pasa drogowego określa wysokość opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego za okres jednego dnia, a następnie w zależności od ilości dni tego zajęcia określa końcową kwotę należnej opłaty. Bez wątpienia za takim rozumieniem wskazanej normy przemawia sformułowanie zawarte w omawianym przepisie, że zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane za zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień. Zatem organ administracji w każdym przypadku ustala opłatę z tytułu zajęcia każdego m2 zajęcia pasa drogowego przez okres jednego dnia, a następnie mnoży taką kwotę przez liczbę dni zajęcia.

Natomiast regulacja zawarta w ust. 8 art. 40 ustawy o drogach publicznych stanowi jedynie delegację ustawową dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do wydania uchwały ustalającej dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego właśnie przez okres tego 1 dnia, przy czym stawki opłaty tej nie mogą przekraczać 10 zł za metr kwadratowy za jeden dzień zajmowania pasa drogowego. Inne rozumienie wskazanej normy byłoby sprzeczne z celem regulacji dotyczącej opłat za zajęcie pasa drogowego. Mogłoby bowiem dojść do takiej sytuacji, że zarówno za zajęcie 3 m2 pasa drogowego, jak i 100 m2 organ byłby zobowiązany, w przypadku przekroczenia kwoty 10 zł, do naliczenia takiej samej opłaty. Wysokość opłaty zależna jest zawsze od powierzchni zajęcia pasa drogowego, wysokości stawki za takie zajęcie określonej uchwałą Rady Miejskiej oraz czasu trwania zajęcia pasa drogowego. Nie można w inny sposób ustalić wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego, jak sugeruje pełnomocnik strony skarżącej, bowiem takie odmienne rozumienie przepisu art. 40 ust. 8 omawianej ustawy pozostawałoby w sprzeczności z regulacją art. 40 ust. 4. Nie jest zatem dopuszczalne ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego na skutek pomnożenia ilości dni zajęcia przez stawkę maksymalną opłaty w kwocie 10 zł, czego domaga się pełnomocnik skarżącej.

Zaznaczyć również należy, że czym innym jest opłata za zajęcie pasa drogowego, a czym innym stawka tej opłaty określana przez Radę Miejską. Stawka omawianej opłaty stanowi jeden z niezbędnych elementów ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego i zasadniczo, jak to już wyżej zaznaczono, ustalana jest za minimum 1 dzień zajęcia 1 m2 tego pasa.

Zasadnie zatem Prezydent Miasta S. ustalił wysokość opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego w związku z remontem elewacji budynku. Wysokość tej opłaty została obliczona w sposób odpowiedni, zgodnie z obowiązującymi stawkami określonymi na mocy uchwały Rady Miasta S. z dnia [...]r. , nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, która została opublikowana Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 67, poz. 2027 dnia 26 lipca 2004 r. Ponadto organ prawidłowo wyliczył powierzchnię zajęcia pasa drogowego oraz jego trwanie.

W rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, o ustaleniu wysokości opłaty należnej za zajęcie pasa drogowego.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.