Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 15/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
*Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
*Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 8, 12, 35, 36, 37
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Piotr Kieres, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi F. P. P. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej F. P. P. A. sumę pieniężną w wysokości 1.500.00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych); V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej F. P.P. A. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F. P. P. A. (dalej: strona skarżąca, skarżąca, strona) jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ administracji) postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na wykonywaną pracę.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 marca 2017 r. strona skarżąca złożyła w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy jako główny cel pobytu na terytorium RP wskazując "wykonywanie pracy".

W dniu 13 marca 2017 r. dostarczono kserokopię decyzji Rektora o przyjęciu na studia pierwszego stopnia w Wyższej Szkole [...] we W., kserokopię karty pobytu czasowego o numerze [...], trzy kserokopie zaświadczenia Wyższej Szkoły [...] we W. z dnia 17 lutego 2017 r. o numerze [...], kserokopie polisy ubezpieczeniowej oraz aktualne fotografie zgodne z wymaganiami prawnymi.

W dniu 17 marca 2017 r. strona dokonała opłaty skargowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz dostarczyła organowi administracji pokwitowanie.

Pismem z dnia 12 września 2017 r. Wojewoda D. wezwał stronę do osobistego stawiennictwa oraz do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie do akt sprawy kserokopii wszystkich stron paszportowych zawierających adnotacje urzędowe oraz pouczył o obowiązku złożenia odcisków linii papilarnych.

Strona uzupełniła powyższe braki w dniu 27 września 2017 r.

Pismem z dnia 10 października 2017 r. Wojewoda D. poinformował stronę o wszczęciu postępowania oraz o przewidywanym terminie jego zakończenia, wyznaczonym na dzień 27 grudnia 2017 r. oraz wezwał do przedłożenia w terminie 14 dni: zaświadczenia jednostki prowadzącej studia o przyjęciu cudzoziemca na studia; dowodu uiszczenia opłaty za studia, jeżeli studia są odpłatne; potwierdzenie posiadania środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w wysokości co najmniej 635 zł na każdy miesiąc pobytu przez okres 15 miesięcy lub przez cały okres pobytu, jeżeli okres pobytu jest krótszy niż 15 miesięcy oraz 2500,00 zł na pokrycie kosztów powrotu albo równowartość tej kwoty w walutach obcych.

Jednocześnie pismem z dnia 10 października 2017 r. wystąpiono do Policji, ABW i Straży Granicznej o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium RP skarżącej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 24 października 2017 r. (data wpływu do organu 7.11.2017 r.) Komenda Wojewódzka Policji we W. poinformowała, że z dokonanych sprawdzeń w policyjnej bazie danych nie wynika, aby pobyt cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanowił zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu 7 listopada 2017 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej i M. L., będące odpowiedzią na wezwanie organu z dnia 10 października 2017 r. Z treści tego pisma i załączonych dokumentów wynika, że strona zmieniła cel pobytu. Cudzoziemka stawiła się również w dniu 22 listopada 2017 r. w urzędzie i dokonała korekty przedmiotowego wniosku w części C I – zmieniając główny cel pobytu na inne okoliczności.

W wyniku dokonanej przez stronę zmiany celu pobytu organ pismem z dnia 22 listopada 2017 r. wezwał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, tj. potwierdzenia zapewnienia miejsca zamieszkania na terytorium RP, posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, dokumentu potwierdzającego pokrewieństwo z panem M. L., oświadczenia M. L. o pokryciu kosztów związanych z jej utrzymaniem oraz o ilości osób pozostających na jego utrzymaniu.

Na powyższe strona nie odpowiedziała i w dniu 8 kwietnia 2019 r. została ponownie wezwana przez organ do uzupełnienia niniejszych braków materialnych. Strona nie podjęła przesyłki pomimo dwukrotnego awizowania.

Wojewoda D. pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się co do nich.

W dniu 19 czerwca 2019 r. strona stawiła się osobiście w celu zaznajomienia się z materiałem dowodowym oraz ponownie wniosła o dokonanie zmiany pobytu na cel: połączenie z rodziną oraz wniosła o przedłużenie postępowania celem dostarczenia decyzji pobytowej męża M. L., a także poinformowała, że jest w kolejnej ciąży oraz nie zgłosiła uwag co do niniejszego postępowania.

W dniu 19 czerwca 2019 r. strona dołączyła również do akt sprawy kserokopię odpisu zawarcia małżeństwa wraz z kserokopią tłumaczenia przysięgłego z języka portugalskiego na język polski okazując ich oryginały do wglądu.

W dniu 4 marca 2020 r. skarżąca złożyła plik dokumentów w sprawie, w tym decyzję pobytową męża.

Pismem z dnia 25 maja 2020 r. skarżąca złożyła ponaglenie w przedmiotowej sprawie.

Powyższe ponaglenie zostało przekazane do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców Departamentu Legalizacji Pobytu pismem z dnia 2 czerwca 2020 r. Organ administracji wskazał, że ponaglenie jest bezzasadne oraz wyjaśnił, że postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nosi znamiona sprawy szczególnie skomplikowanej ze względu na konieczność współdziałania z innymi organami oraz konieczność uzupełnienia braków materialnych przez stronę. Organ administracji podkreślił, że w niniejszej sprawie strona zmieniła cel swojego pobytu ze względu na przerwanie studiów w wyniku zajścia w ciąże oraz złożyła wniosek o przedłużenie postępowania po dokonaniu zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym. Wskazał dalej organ, że przedłużył jej postępowanie ze względu na kolejną ciąże oraz umożliwienie dostarczenia tytułu pobytowego małżonka M. L.

Następnie pismem z dnia 18 czerwca 2020 r. organ poinformował skarżącą o nowym przewidywanym terminie zakończenia postępowania na dzień 12 października 2020 r. Ponadto organ administracji wezwał skarżącą do stawienia się w Urzędzie Wojewódzkim we W. w dniu 22 lipca 2020 r. o godz. 10:15 celem okazania oryginału ważnego aktualnego dokumentu podróży oraz do dołączenia do akt sprawy kserokopii wszystkich stron dokumentu podróży. Ponadto organ wezwał do przedłożenia w/w. terminie dokumentów potwierdzających posiadanie przez małżonka M. L. źródła stabilnego i regularnego dochodu; aktualnego pisemnego oświadczenia M. L. o ilości osób pozostających na jego utrzymaniu; aktualnego dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżącą ubezpieczenia zdrowotnego, aktualnego potwierdzenia posiadania miejsca zamieszkania przez skarżącą na terytorium RP podczas planowanego pobytu.

W dniu 24 lipca 2020 r. strona przedłożyła w/w. dokumenty.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda D. udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 22 stycznia 2023 r.

Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 12 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256; dalej: k.p.a.), wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego; stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie sprawy administracyjnej przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 8000,00 zł; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku strony, a przewlekłość jest rażąca.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Do pojęcia przewlekłości odnosi się obecnie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., definiując ją jako "postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy". W orzecznictwie przyjmuje się, iż przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SAB/Wr 69/15, z 11 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Wr 7/16, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Przewlekłością będzie nie tylko nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postepowania, skutkujące naruszeniem terminów procesowych wskazanych w art. 35 k.p.a, ale także stan w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" w trybie art. 36 § 2 k.p.a termin załatwienia sprawy powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt I SAB/Rz 41/19).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji – Wojewodą, toczyło się na podstawie przepisów k.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony skarżącej i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony skarżącej. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się NSA w wyroku z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5091/16, który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 k.p.a. Otóż, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ znacznie przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przestawione na wstępie okoliczności sprawy, nie ulega wątpliwości, że organ prowadził sprawę z wniosku strony skarżącej przewlekle. Przedmiotowe postępowanie prowadzone było ponad 3 lata, a działania organu były opieszałe i niesprawne. Analiza akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że między poszczególnymi czynnościami organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie doprowadziły do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Po wpływie wniosku (10 marca 2017 r.) pierwsze czynności organ podjął w dniu 12 września 2017 r., czyli po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku i było to wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Następną czynność jaką podjął organ administracji, po uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych w dniu 27 września 2017 r. było poinformowanie pismem z dnia 10 października 2017 r. o wyznaczeniu przewidywanego terminu zakończenia postępowania na dzień 27 grudnia 2017 r. Następnie, w wyniku zmiany przez stronę celu pobytu, organ wezwał skarżącą pismem z dnia 22 listopada 2017 r. do uzupełnienia materiału dowodowego. Wobec braku odpowiedzi przez skarżącą, po upływie półtorej roku organ ponownie wezwał skarżącą pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. do uzupełnienia materiału dowodowego. W ocenie Sądu organ uchybił też obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a., ponieważ nie zawiadamiał strony skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podawał przyczyn tego stanu rzeczy, nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. Bowiem dopiero pismem z 18 czerwca 2020 r. organ administracji wskazał skarżącej nowy termin załatwienia sprawy. Sąd wskazuje, że czynności podejmowane przez organ cechują się powtarzalnością, są typowe i nie wymagają wielkiego nakładu pracy. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by podejmować je niezwłocznie po wpłynięciu wniosku oraz po zmianie przez Stronę celu pobytu, tym bardziej, że we wniosku strona podała cel pobytu, a po jego zmianie - zawiadomiła o tym organ..

Powyższe stanowi, że prowadzone w sprawie postępowanie, Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej wadliwość jego prowadzenia, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publiczne

Na ocenę tę niewątpliwie ma wpływ nieskomplikowany charakter rozpoznawanej sprawy, w której nie istniała potrzeba prowadzenia czasochłonnego postępowania mającego na celu zbieranie dowodów w postaci przesłuchania świadków czy opinii biegłych, występowania do kontrahentów o udzielenie niezbędnych informacji. Procedowanie w tej sprawie zasadniczo odbywa się na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów, z zastrzeżeniem czynności podejmowanych w trybie w art. 109 ustawy o cudzoziemcach. W tym zakresie organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (komendantem oddziału Straży Granicznej, komendantem wojewódzkim Policji, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsulem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).

Biorąc pod uwagę powyższe oraz postawę organu, który wielokrotnie przekroczył ustawowy (nawet wydłużony) termin załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 35 k.p.a, Sąd stwierdza, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

Na wniosek Skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 149 § 2 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 zł. W ocenie Sąd kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. Sąd uznał przy tym, że żądana przez Skarżącą kwota jest zdecydowanie wygórowana. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za przewlekłość organu w kontekście wskazanych okoliczności, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku, oddalając dalej idącą skargę w tym zakresie (pkt V sentencji wyroku).

Podkreślić należy, że art. 149 § 2 p.p.s.a. wyposaża Sąd w kompetencję do zastosowania dwóch rodzajów środków: grzywny nakładanej na organ oraz sumy pieniężnej zasądzanej od organu na rzecz strony skarżącej, przy czym decyzję o zastosowaniu jednego lub obu tych środków ustawodawca pozostawił Sądowi. Przepis powyższy w żaden sposób również nie uzależnia możliwości nałożenia kary pieniężnej od jednoczesnego nałożenia na organ grzywny, wręcz przeciwnie, zastosowanie tych środków oparto na alternatywie zwykłej. Oba środki przewidziane w art. 149 §2 p.p.s.a. pełnią funkcję dyscyplinującą wobec organu i mają służyć zwalczaniu bezczynności oraz przewlekłości, mogą jednak, choć nie muszą, być stosowane niezależnie.

Mając na uwadze powyższe Sąd w ramach przysługujących kompetencji postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, uznając że zasądzona na rzecz Strony suma pieniężna dostatecznie realizuje funkcję dyscyplinującą wobec organu, uwzględniając zarazem wspomniany element zadośćuczynienia za naruszenia praw strony w postępowaniu i w tym zakresie skargę oddalił (pkt V sentencji wyroku).

Wobec wydania przez organ decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem Strony, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, o czym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w pkt VI sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265).