Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 550/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 22
journal: Dz.U. 1961 nr 32 poz 159
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
article: art. 23
journal: Dz.U. 1961 nr 32 poz 159
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 roku sprawy ze skargi M. K., M. K., D. T., E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Starosta P., na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 5, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 i art. 216 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n."), orzekł o zwrocie na rzecz M. S. do [...] części, J. O. do [...] części, J. D. do [...] części, B. W. do [...] części, H. J. do [...] części, J. S. do [...] części, A. S. do [...] części, M. S. do [...] części, M. K. do [...] części, D. T. do [...] części, E. K. do [...] części i M. K. do [...] części, nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w P. przy ulicy [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], arkusz mapy 10, o powierzchni 0.1206 ha.

W pierwszej kolejności organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie zwrotowe zostało wszczęte na wniosek J. K., L. K., M. S., J. O., J. D., H. J., Z. S. i B. W.. Postanowieniem z [...] r., znak: [...], Wojewoda wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy.

Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie Rozporządzenia Rady Ministrów z 13 lutego 1968 r. w sprawie uznania części dzielnicy Nowe Miasto w Poznaniu za obszar urbanizacyjny (Dz. U. z 1968 r., nr 6, poz. 35). W chwili przejęcia nieruchomości jej tabularnym właścicielem był J. K.. Spadek po nim prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...] na postawie ustawy nabyli: żona J. K. w [...] części oraz dzieci: L. K., M. S., J. O., J. D., Z. K., B. W. i H. J. każde po [...] części. Po zmarłej J. K. spadek na postawie ustawy nabyły córki: Z. S. i B. W. każda z nich w [...] części (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] r., sygn. akt [...]). Po zmarłej Z. S. spadek prawomocnym postanowieniem Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygnatura akt: [...], na podstawie ustawy nabył mąż J. S. oraz dzieci A. S. i M. S. po [...] części każdy z nich. Po zmarłym L. K. spadek aktem poświadczenia dziedziczenia z [...] r., rep. A [...], w drodze dziedziczenia ustawowego nabyły dzieci: M. K., D. T., E. K. i M. K. w udziale wynoszącym [...] części każdy.

Następnie wyjaśniono, że zgodnie z opinią Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] r., teren stanowiący obecnie działkę nr [...], arkusz mapy 10, obręb [...], położony w P. przy ulicy [...], znajdował się w jednostce bilansowej G. Z rysunku planu w skali 1: 10000 wynika, że obszar ten oznaczony był sygnaturą powierzchniową: (1) G 32 ZP - teren parków i skwerów. Ustalenia szczegółowe dla jednostki bilansowej o tym symbolu (G 32 ZP) wskazują, iż był to teren o powierzchni 32,6 ha przeznaczony w planie perspektywicznym na rok 1980 pod: zieleń parkową z urządzeniami jak: ogrody osiedlowe, dziecięce, sport rekreacyjny osiedlowy i ciągi piesze, oraz stacje redukcyjne gazu; (2) G 53 US - teren usług z zielenią towarzyszącą. Ustalenia szczegółowe dla jednostki bilansowej o tym symbolu wskazują, iż był to teren o powierzchni 7 ha przeznaczony w planie perspektywicznym na rok 1980 pod: osiedlowy ośrodek sportowy o programie: stadion dzielnicowy dla 6 tysięcy osób, hala sportowa, kryta pływalnia. Z kolei w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonym przez Wojewodę [...] w dniu [...] r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...], teren stanowiący działkę nr [...] położony był w jednostce strukturalnej D I na obszarze nieoznaczonym sygnaturą powierzchniową, ale ze wskazaniem tego terenu jako tereny otwarte: teren zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania.

Dalej organ I instancji wskazał, że oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] r. wykazały, że działka objęta żądaniem zwrotu stanowi teren porośnięty roślinnością spontanicznie rosnącą. Na działce znajdują się dwa drzewa wieloletnie, duża ilość samosiewów drzew oraz krzewy. Ponadto odnaleziono jeden punkt graniczny. Teren jest niezagospodarowany. Z kolei Zarząd Zieleni Miejskiej w P. w piśmie z dnia [...] r., znak: [...] poinformował o tym, że przedmiotowa działka od [...] r. znajduje się w jego trwałym zarządzie, a wcześniej znajdowała się w powierzeniu od [...] r. W tym okresie Zarząd prowadził prace pielęgnacyjno-porządkowe polegające na zbieraniu i wywozie śmieci oraz koszeniu trawy. Ponadto przedmiotowa działka została objęta projektem budowy Parku [...] i jej zagospodarowanie jest w tracie realizacji.

Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ze gromadzonego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonych oględzin wynika, iż działka ta stanowi teren porośnięty samosiewami: drzewami, krzewami, zielenią spontanicznie rosnącą. Teren pozostał niezagospodarowany, co przedstawiają zdjęcia sporządzone podczas tych oględzin. Zarząd Zieleni Miejskiej co prawda poinformował o tym, że działka nr [...] znajduje się w jego zarządzie, a od roku 2008 była w powierzeniu i że prowadzone były na niej prace pielęgnacyjno-porządkowe, to jednoznacznie trzeba stwierdzić, że przeprowadzone oględziny temu przeczą. Działka obecnie została objęta projektem budowy Parku [...] ale przez okres, gdy toczyło się postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia zagospodarowywania tego terenu, nic się na nim nie działo. Tymczasem z planów zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] wynika, że był to teren przeznaczony pod parki i skwery. Ustalenia szczegółowe wskazują, iż był to teren przeznaczony w planie perspektywicznym na rok 1980 pod zieleń parkową z urządzeniami jak: ogrody osiedlowe, dziecięce, sport rekreacyjny osiedlowy i ciągi piesze, oraz stacje redukcyjne gazu oraz teren usług z zielenią towarzyszącą lub osiedlowy ośrodek sportowy o programie: stadion dzielnicowy dla 6 tysięcy osób, hala sportowa, kryta pływalnia. Nic z tych planów, nawet perspektywicznych do 1980 r., nie zostało przeprowadzonych. Zatem zgodnie ze stanem faktycznym organ uznał, iż nie ma żadnych przeszkód od oddania tej działki ich spadkobiercom wywłaszczonego właściciela.

W odwołaniu z dnia [...] r. do Wojewody Miasto [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 104 K.p.a.

W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że organ I instancji nie ustalił w sposób wyczerpujący sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości po dacie 5 marca 1968 r. Ponadto, Starosta nie powinien stosować 7-letniego i 10-letniego terminu wskazanych w u.g.n., albowiem przejęcie działki nastąpiło na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968 r., a nie indywidualnej decyzji wywłaszczeniowej. Zauważono również, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii ewentualnego ustalenia odszkodowania na rzecz poprzedniego właściciela.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu wskazanej na wstępie nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...].

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że jeżeli chodzi o ocenę przebiegu postępowania, nie stwierdził naruszeń przepisów, mających wpływ na wynik sprawy. Z kolei jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie w sferze merytorycznej, organ II instancji ocenił je jako wadliwe, ale z innych powodów, aniżeli podniesione w odwołaniu.

W pierwszej kolejności podniósł, że punktem wyjścia do przeprowadzenia oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki zwrotu jest ustalenie kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. W tym zakresie ustalono, że na skutek śmierci jedynego właściciela nieruchomości z roku 1968, a następnie jego trzech spadkobierców, uprawnionymi do żądania zwrotu są osoby wymienione w osnowie decyzji. Udziały ułamkowe każdej z tych osób ujęte w osnowie decyzji organu I instancji zostały jednak określone wadliwie, a suma ich udziałów nie wynosi jednej całości (wyraża się sumą ułamków 37/56 +3/13+4/75). Roszczenie zwrotowe przysługuje więc spadkobiercom w następującym układzie: 1) w [...] części, każdej z osób: M. S., J. O., J. D. i H. J., 2) w [...] części B. W., 3) w [...] części każdej z osób: J. S., A. S. i M. S. - O., 4) w [...] części każdej z osób: M. K., D. T., E. K. i M. K.. Zatem pierwsza przesłanka zwrotu jest spełniona.

Drugą przesłanką podlegającą badaniu jest ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Organ I instancji uzyskał materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, czy działka objęta postępowaniem była kiedykolwiek i w jakikolwiek sposób wykorzystywana na cel określony w rozporządzeniu i dokumentach planistycznych, prowadzący w ocenie organu II instancji do uzasadnionego wniosku, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, że teren działki jest niezagospodarowany i pomimo zajmowania się nim przez Zarząd Zieleni Miejskiej od ponad 10 lat nie można przypisać mu cech zieleni zorganizowanej zgodnie z planem. Dlatego należy stwierdzić, że druga przesłanka zwrotu nieruchomości również została spełniona.

Ostatnią przesłanką, decydującą o możliwości zwrotu jest przynależność nieruchomości do zbioru gruntów, do których mają zastosowanie przepisy działu III. u.g.n. Są nimi między innymi na mocy art. 216 ust 1 u.g.n. nieruchomości wywłaszczone na podstawie art. 22 ustawy z roku 1961. Zabieg interpretacyjny, polegający na analizie kolejnych wersji ustawy z roku 1961 prowadzi do wniosku, że w pierwotnym brzmieniu ustawy z dnia 14.07.1961 r., przepis art. 22 dotyczył problematyki wierzytelności hipotecznych, natomiast o obszarach urbanizacyjnych traktował przepis art. 23. Następnie przepis art. 22 został uchylony ustawą z dnia 23.04.1964 r., która weszła w życie z dniem 1.01.1965 r. (przepisy wprowadzające kodeks cywilny). W wersji obowiązującej na dzień 25.04.1969 r., art. 22 jest w dalszym ciągu uchylony. Następnie przepis art 22 otrzymuje brzmienie dotyczące obszarów urbanizacyjnych w tekście jednolitym ustawy wprowadzonym w dniu 31.07.1969 r., ogłoszonym w powoływanym w u.g.n. dzienniku ustaw z roku 1969, poz. 159. W ocenie organu II instancji jeżeli chodzi o sprawy dotyczące nieruchomości wywłaszczonych na podstawie ustawy z roku 1961, należy dokonywać ścisłej wykładni brzmienia art. 216 ust. 1 u.g.n. reguł wykładni gramatycznej. Takie uzasadnione jurydycznie podejście prowadzi do wniosku, że jeżeli chodzi o wywłaszczenie na podstawie ustawy z roku 1961, jako mające podstawę prawną przypadki kwalifikowane do spraw zwrotu nieruchomości należy traktować tylko te, w których mamy do czynienia z wywłaszczeniem na podstawie art. 22 ustawy z roku 1961 w brzmieniu nadanym temu przepisowi po zmianie tejże ustawy od dnia 31.07.1969 r. Dzieje się tak dlatego, że do tej daty art. 22 ustawy z 1961 r. nie mógł stanowić podstawy wywłaszczenia, ponieważ dotyczył on zupełnie innej problematyki, a w czasie od 23.04.1964 r. do 31.07.1969 r. był w ogóle uchylony i nie zawierał żadnej treści, po prostu nie istniał. Przyjęte podejście ma umocowanie również w treści art. 216 ust. 1 u.g.n., która w odniesieniu do ustawy z roku 1961 powołuje dziennik ustaw z roku 1969, a więc odnosi się do brzmienia art. 22 tejże ustawy od daty publikacji tekstu w dzienniku ustaw z roku 1969 poz. 159. Co więcej, należy stwierdzić, że wywłaszczenie dokonane w trybie rozporządzenia z roku 1968 nie mogło również nastąpić na podstawie art. 22, ponieważ po pierwsze, w tym czasie art. 22 nie istniał (był w tym czasie uchylony), a podstawą wydania rozporządzenia był art. 23 ust. 1 i 5 ustawy z roku 1961. Zestawienie wyżej wskazanych faktów i ich interpretacja powodują, że jest oczywiste, że trzecia konieczna przesłanka zwrotu w postaci przynależności nieruchomości do zbioru gruntów podlegających zwrotowi nie została spełniona z uwagi na podstawę prawną wywłaszczenia i dlatego przedmiotowa nieruchomość nie może podlegać zwrotowi.

W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K., M. K., D. T. oraz E. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 6 K.p.a. oraz art. 216 u.g.n.

W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 216 ust. 1 u.g.n. daje skarżącym prawo do domagania się zwrotu nieruchomości przejętej przez Państwo na podstawie art. 23 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Należy bowiem zwrócić uwagę, że powoływany art. 216 ust. 1 u.g.n. odnosi się do podstawy materialnoprawnej nabycia nieruchomości uznanej za obszar urbanizacyjny jaka widniała w tekście jednolitym ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1969 r. Nr 22 pod poz. 159. Nie budzi wątpliwości, że przepis art, 22 wskazany w art. 216 ust. 1 u.g.n. jest odpowiednikiem art. 23 wskazanego w tekście pierwotnym ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1961 r. Nr 32 pod poz. 159. Wobec tego skarżącym służy uprawnienie do domagania się zwrotu nieruchomości w trybie Rozdziału 6 Działu III u.g.n.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest zwrot nieruchomości przejętej na własność Państwa z dniem 5 marca 1968 r. na podstawie art. 23 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r., nr 32, poz. 159; dalej: "u.g.t.m.o."). Art. 23 ust. 5 tej ustawy był bowiem podstawą do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia z dnia 13 lutego 1968 r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy Nowe Miasto w Poznaniu za obszar urbanizacyjny (Dz. U. Nr 6, poz. 35; dalej: "Rozporządzenie"), które weszło w życie z dniem 5 marca 1968 r. Zgodnie z tym aktem część obszaru dzielnicy Nowe Miasto w Poznaniu o powierzchni 218,47 ha – w granicach określonych w § 1 ust. 2 Rozporządzenia i w załączonym doń planie sytuacyjnym – została uznana za obszar urbanizacyjny (§ 1 ust. 1 Rozporządzenia).

Z kolei oś sporu w rozpatrywanej sprawie skupia się wokół ustalenia, czy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio również do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie art. 23 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (według numeracji obowiązującej do 31 lipca 1969 r.), choć w art. 216 ust. 1 u.g.n. wskazano jako podstawę art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., poz. 159, z 1972 r., poz. 193 oraz z 1974 r., poz. 84).

Śledząc wprowadzane na przestrzeni lat zmiany w ustawie o gospodarce terenami w miastach i osiedlach zauważyć należy, że w pierwotnym brzmieniu ustawy z dnia 14.07.1961 r., przepis art. 22 dotyczył problematyki wierzytelności hipotecznych, natomiast o obszarach urbanizacyjnych traktował przepis art. 23. Następnie przepis art. 22 został uchylony ustawą z dnia 23.04.1964 r., która weszła w życie z dniem 1.01.1965 r. (przepisy wprowadzające Kodeks Cywilny). W wersji obowiązującej na dzień 25.04.1969 r., art. 22 był w dalszym ciągu uchylony. Następnie przepis art 22 otrzymał brzmienie dotyczące obszarów urbanizacyjnych w tekście jednolitym ustawy wprowadzonym w dniu 31.07.1969 r., ogłoszonym w powoływanym w u.g.n. dzienniku ustaw z roku 1969, poz. 159.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, przeniesienie treści przepisu art. 23 do art. 22 (pustego, po uchyleniu ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r.) przy ustalaniu tekstu jednolitego ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, stanowiło zmianę redakcyjną, która nie ma wpływu na ustalenie, że przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio również do nieruchomości przejętych na podstawie art. 23 tej ustawy w brzmieniu do dnia uchwalenia tekstu jednolitego. Powyższa zmiana formalna związana z uchwalaniem tekstu jednolitego ustawy nie miała bowiem wpływu na merytoryczną treść analizowanego przepisu, który przez cały czas obowiązywania ustawy stanowił w ust. 1, że obszar miast, dzielnic miejskich lub ich części, na którym zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego ma być przeprowadzona skoncentrowana działalność inwestycyjna, może być uznany w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na wniosek wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) za obszar urbanizacyjny. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, na obszarze urbanizacyjnym przechodzą na własność Państwa z mocy samego prawa, bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych oraz osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Wobec tego Sąd podziela stanowisko skarżących, że przepis art. 216 ust. 1 u.g.n. daje im prawo do domagania się zwrotu nieruchomości przejętej przez Państwo na podstawie art. 23 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 zew zm.). Powyższe wynika z faktu, że co prawda powoływany art. 216 ust. 1 u.g.n. odnosi się do podstawy materialnoprawnej nabycia nieruchomości uznanej za obszar urbanizacyjny jaka widniała w tekście jednolitym u.g.t.m.o., opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1969 r. Nr 22 pod poz. 159, to nie budzi wątpliwości, że przepis art. 22 wskazany w art. 216 ust. 1 u.g.n. jest odpowiednikiem art. 23 wskazanego w tekście pierwotnym u.g.t.m.o., opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1961 r. Nr 32 pod poz. 159. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 872/12 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 292/13, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W innym przypadku doszłoby do niedopuszczalnego pozbawienia uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości przez podmioty, których sytuacja prawna jest identyczna z innymi podmiotami. W tym więc zakresie organ dopuścił się naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy i obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Powyższa konkluzja prowadzi do twierdzenia, że wnioskodawcom przysługuje prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, albowiem organy słusznie uznały, że w sprawie zostały spełnione skonkretyzowane w ustawie o gospodarce nieruchomościami przesłanki uprawniające do zwrotu nieruchomości przejętej na rzecz Państwa. Ustalony przez organy rozstrzygające w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy jest pomiędzy stronami bezsporny.

W świetle art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym warunkiem jej zwrotu jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli jednak w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

W kontekście powyższego wskazać należy, że niewątpliwie wnioskodawcy, jako spadkobiercy J. K., są osobami uprawnionymi do żądania od Miasta [...] zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jak słusznie przy tym zauważył organ odwoławczy, udziały ułamkowe każdego ze spadkobierców ujętych w osnowie decyzji organu I instancji zostały określone wadliwie. Z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...] (dziedziczenie ustawowe po J. K., k. 1 akt adm. organu I instancji), postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] r., sygn. akt [...] (dziedziczenie ustawowe po J. K., k. 76 akt adm. organu I instancji), postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] r., sygnatura akt: [...] (dziedziczenie ustawowe po Z. S., k. 78 akt adm. organu I instancji), oraz aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] r., rep. A [...] (dziedziczenie ustawowe po L. K., k. 81 – 83 akt adm. organu I instancji) wynika bowiem, że roszczenie zwrotowe przysługuje spadkobiercom w następującym układzie: 1) w [...] części, każdej z osób: M. S., J. O., J. D. i H. J., 2) w [...] części B. W., 3) w [...] części każdej z osób: J. S., A. S. i M. S. - O., 4) w [...] części każdej z osób: M. K., D. T., E. K. i M. K..

Następnie zgodzić się należy z organami rozstrzygającymi w sprawie, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z racji przejęcia przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa należało wywieźć z przepisów wykonawczych do powołanej wyżej ustawy z 1961 r. (rozporządzenia RM z 13.02.1968 r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy Nowe Miasto w Poznaniu za obszar urbanizacyjny), że cel przejęcia został określony ogólnie jako "obszar urbanizacyjny". Uszczegóławiając cel przejęcia organy rozstrzygające w niniejszej sprawie trafnie sięgnęły do zapisów ówcześnie obowiązujących planów miejscowych.

Z materiału dowodowego wynika, że w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] r., teren stanowiący obecnie działkę nr [...], arkusz mapy 10, Obręb Z., zlokalizowany w P. przy ulicy [...], położony był w jednostce bilansowej G. Z rysunku planu w skali 1: 10000 wynika, że obszar ten oznaczony był sygnaturą powierzchniową: (1) G 32 ZP - teren parków i skwerów. Ustalenia szczegółowe dla jednostki bilansowej o tym symbolu (G 32 ZP) wskazują, iż był to teren o powierzchni 32,6 ha przeznaczony w planie perspektywicznym na rok 1980 pod: zieleń parkową z urządzeniami jak: ogrody osiedlowe, dziecięce, sport rekreacyjny osiedlowy i ciągi piesze, oraz stacje redukcyjne gazu; (2) G 53 US - teren usług z zielenią towarzyszącą. Ustalenia szczegółowe dla jednostki bilansowej o tym symbolu wskazują, iż był to teren o powierzchni 7 ha przeznaczony w planie perspektywicznym na rok 1980 pod: osiedlowy ośrodek sportowy o programie: stadion dzielnicowy dla 6 tysięcy osób, hala sportowa, kryta pływalnia (k. 161 – 171, k. 215, k. 222 akt adm. organu I instancji). Z kolei w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonym przez Wojewodę [...] w dniu [...] r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...], teren stanowiący działkę nr [...] położony był w jednostce strukturalnej D I na obszarze nieoznaczonym sygnaturą powierzchniową, ale ze wskazaniem tego terenu jako tereny otwarte: teren zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania (k. 146 – k. 161, k. 222 akt adm. organu I instancji).

Tymczasem z protokołu oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] r. oraz znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej wynika, że działka objęta żądaniem zwrotu stanowi teren porośnięty roślinnością spontanicznie rosnącą. Na działce znajdują się dwa drzewa wieloletnie, duża ilość samosiewów drzew oraz krzewy. Teren jest niezagospodarowany (k. 65 – 70, k. 73 akt adm. organu I instancji). I co prawda Zarząd Zieleni Miejskiej w P. w piśmie z dnia [...] r., znak: [...] poinformował o tym, że przedmiotowa działka znajdowała się w powierzeniu od [...] r., a od [...] r. znajduje się w jego trwałym zarządzie i w tym okresie zarząd prowadził prace pielęgnacyjno-porządkowe, to przeprowadzone oględziny temu przeczą. Wobec tego należy zgodzić się z organem odwoławczym, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, iż teren działki jest niezagospodarowany i pomimo zajmowania się nim przez Zarząd Zieleni Miejskiej od ponad 10 lat, nie można przypisać mu cech zieleni zorganizowanej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...], albowiem została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 216 ust. 1 u.g.n., które miało wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań opisanych powyżej zgodnie z art. 153 P.p.s.a.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).