Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1959/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2021 r. sprawy ze skargi Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia [...]sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania funkcjonalności podmiotu publicznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], Minister Cyfryzacji, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1969) w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346 ze zm., zwanej dalej "ustawą o informatyzacji"), po rozpatrzeniu wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]z [...]maja 2020 r., o aktywowanie funkcjonalności elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej dla Podmiotu Publicznego – odmówił nadania funkcjonalności podmiotu publicznego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej dla Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji Ministra Cyfryzacji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organ.

Wnioskiem z dnia [...]maja 2020 r. pełnomocnik Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wystąpił do Ministra Cyfryzacji o nadanie reprezentowanej przez siebie Izbie funkcjonalności elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej dla Podmiotu Publicznego.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o informatyzacji, minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia funkcjonowanie ePUAP. Stosownie do § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej, funkcjonalność podmiotu publicznego na ePUAP staje się dostępna po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku przez ministra właściwego do spraw informatyzacji.

Decydująca dla rozstrzygnięcia możliwości nadania funkcjonalności podmiotu publicznego na ePUAP jest zatem ocena, czy wnioskodawca znajduje się w kręgu podmiotów, wobec których ma zastosowanie ustawa o informatyzacji oraz czy realizuje zadania publiczne. .

W art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji wskazano, z zastrzeżeniem wyjątków w niej przewidzianych, do jakich podmiotów realizujących zadania publiczne określone przez ustawy stosuje się przepisy tego aktu prawnego.

W stosunku do podmiotu, któremu inny podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego, jeżeli w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej, stosuje się art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o informatyzacji. Przepisów omawianej ustawy, zgodnie z art. 2 ust. 3, nie stosuje się do [...], [...], [...], [...], [...], [...]oraz [...], poza wyjątkiem, o którym mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1, gdy w związku z realizacją zadań przez te podmioty istnieje obowiązek przekazywania informacji do i od podmiotów niebędących organami administracji rządowej, jak również z wyjątkiem art. 13a, art. 19c i art. 19d ustawy.

W myśl art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy, podmiot publiczny realizujący zadania publiczne z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej do przekazywania danych pomiędzy tym podmiotem a podmiotem niebędącym organem administracji rządowej zapewnia, aby system teleinformatyczny służący do wymiany danych pomiędzy tym podmiotem a podmiotami niebędącymi organami administracji rządowej, poza minimalnymi wymaganiami, o których mowa w ust. 1, spełniał wymóg równego traktowania rozwiązań informatycznych.

Minister Cyfryzacji ustalił, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]jest jednostką organizacyjną samorządu zawodowego radców prawnych, posiadającą osobowość prawną. Izba działa na podstawie uregulowań ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 75).

Katalog podmiotów, do których stosuje się uregulowania ustawy o informatyzacji określony wart. 2 ust. 1 nie obejmuje swym zakresem samorządów zawodowych. Kryterium związania ustawą jest tutaj co do zasady realizacja zadań publicznych. Zadania publiczne mogą wykonywać nie tylko podmioty publiczne nie posiadające kompetencji władczych ale również podmioty niepubliczne. Zasadniczym warunkiem uznania konkretnych zadań za publiczne jest okoliczność, że państwo lub samorząd terytorialny ponoszą w świetle powszechnie obowiązującego prawa odpowiedzialność za ich realizację. Izby samorządów zawodowych (nie tylko radcowskiego) nie mieszczą się zatem w zakresie podmiotowym ustawy o informatyzacji.

Z uwagi na powyższe Minister Cyfryzacji stwierdził, że kwestię posiadania skrzynki ESP można rozważać wyłącznie w kontekście art. 19c ust. 1 ustawy o informatyzacji, który stanowi, iż minister właściwy do spraw informatyzacji może zawrzeć porozumienie w sprawie udostępniania usług na ePUAP lub korzystania z usług sieciowych pozwalających na wykorzystanie profilu zaufanego z:

1) podmiotami, o których mowa w art. 2 ust. 3, realizującymi zadania publiczne,

2) innymi podmiotami realizującymi zadania publiczne lub wspierającymi świadczenie tych zadań w celu realizacji strategii i programów przyjętych przez Radę Ministrów lub strategii rozwoju, programów i dokumentów programowych w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju o ile wykażą interes faktyczny w udostępnianiu usług na ePUAP lub w korzystaniu z usług sieciowych pozwalających na wykorzystanie profilu zaufanego; ocena interesu faktycznego dokonywana jest z uwzględnieniem jego wpływu na bezpieczeństwo i interes publiczny.

Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji wnioskodawca nie należy do kręgu podmiotów wskazanych w tym artykule. Możliwości zawarcia porozumienia należy zatem upatrywać wyłącznie przez pryzmat art. 19c ust. 1 pkt 2 ww. aktu prawa, zgodnie z którym minister może zawrzeć porozumienie z innymi podmiotami realizującymi zadania publiczne a kluczowym dla możliwości zawarcia porozumienia w tym trybie będzie ustalenie czy wnioskujący realizuje zadania publiczne.

Organ podkreślił, ze zgodnie z art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, można w drodze ustawy tworzyć samorządy zawodowe reprezentujące osoby wykonujące zawód zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Powołanie samorządu zawodowego oznacza stworzenie dla konkretnej grupy zawodowej przymusowej organizacji, wyposażonej w określonego rodzaju władztwo publiczne.

Przedmiotem pieczy samorządu zawodowego jest właściwe wykonywanie określonych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Interes publiczny i jego ochrona stanowią szczególne kryteria sprawowania zawodów zaufania publicznego i tym samym, szczególne kryteria sprawowania nad nimi pieczy. Skoro z poglądów doktryny prawa można wywieść wniosek, że zadania publiczne to zadania normatywnie postulowane dla dobra wspólnego to samorząd zawodowy radców prawnych realizując swoje zadania ustawowe w ramach pieczy nad wykonywaniem tych zadań realizuje je dla dobra ogółu. Oprócz sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu, samorządy zawodowe zostały wyposażone w pewne dodatkowe funkcje publiczne (administracyjne) - np. o charakterze czysto ewidencyjnym.

Mając zatem na uwadze charakter realizowanych przez określone samorządy zawodowe zadań – zdaniem organu – można uznać, że wykonują one zadania publiczne w interesie ogółu społeczeństwa, co wskazuje na możliwość zawarcia przez Ministra z takim podmiotem jak Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] porozumienia, o którym mowa w art. 19c ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji - po spełnieniu zawartych w przepisie warunków i wykazaniu interesu faktycznego.

Jednocześnie jednak możliwość nadania funkcjonalności podmiotu publicznego w obliczu złożonego aktualnie wniosku z [...]maja 2020 r. organ uznał za nieuzasadnioną.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] (dalej także "skarżąca"), wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 17 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nie przyznanie samodzielności samorządowi zawodowemu w zakresie zadań publicznych przekazywanych przez ustawodawcę zwykłego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmownej;

- art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o informatyzacji poprzez niezaliczenie samorządu zawodowego do podmiotu, któremu podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego, kiedy to samorząd zawodowy jest formą decentralizacji rzeczowej, której ustawodawca powierzył zadania publiczne, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że samorząd zawodowy nie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o informatyzacji;

- art. 19c ust. 1 ustawy o informatyzacji poprzez przyjęcie, że samorząd zawodowy nie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o informatyzacji, a zatem należy do podmiotów uprawnionych do zawarcia z Ministrem porozumienia.

Wobec powyższych zarzutów, skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.

W uzasadnieniu skarg podniesiono, że nie sposób zaprzeczyć, iż art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji nie obejmuje swym zakresem samorządów zawodowych oraz, że kryterium związania ustawy jest tutaj co do zasady - realizacja zadań publicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o informatyzacji przepis art. 13 ust. 2 pkt 1 stosuje się również do podmiotu, któremu podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego, jeżeli w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej. Do takich podmiotów zaliczyć należy właśnie samorząd zawodowy, stanowiący istotną formę decentralizacji administracji publicznej w Polsce. Powierzone im zadania publiczne samorządy realizują w sposób samodzielny, pozostając pod nadzorem państwa (M. Karcz-Kaczmarek, M. Maciejewski, Samorządy zawodowe i zakres ich samodzielności w świetle doktryny oraz orzecznictwa). Nadto, przewidziane w art. 2 ust. 2 ustawy o informatyzacji powierzenie i zlecenie zadania publicznego przez podmioty publiczne jako podstawę obowiązku odpowiedniego stosowania jednego przepisu ustawy należy odnieść do wszystkich podmiotów niepublicznych mających związany z tym obowiązek takiego przekazu informacji, w którym nadawcą lub adresatem są podmioty spoza administracji rządowej. Do podmiotów posiadających takie obowiązki informacyjne należą np. niepubliczne zakłady oświatowe czy niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz korporacje zawodowe realizujące zadania publiczne (Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, G. Szpor, Prawo administracyjne..., wyd. 6, s. 205). Wobec powyższego, nie sposób zgodzić się z argumentacją Ministra Cyfryzacji, że państwo lub samorząd terytorialny nie ponoszą w świetle powszechnie obowiązującego prawa odpowiedzialności za realizację zadań publicznych przez samorządy zawodowe, a także że samorząd zawodowy nie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o informatyzacji.

Według skarżącej, samorząd zawodowy - w tym samorząd radców prawnych, jest istotnym elementem administracji publicznej w Polsce. Pojęcie administracji publicznej jest konstruowane przez zadania publiczne oraz struktury organizacyjne, które zostały utworzone w celu realizacji tych zadań. Źródłem zadań publicznych samorządu zawodowego jest w pierwszej kolejności art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, który wskazuje na podstawowe zasady samorządu zawodowego. Można zatem stwierdzić, że państwo zdecentralizowało i tym samym przekazało do samodzielnego wykonywania na rzecz samorządów zawodowych zadania publiczne mieszczące się w konstytucyjnym pojęciu "pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów". Uzupełnieniem i rozwinięciem regulacji konstytucyjnej są normy zadaniowe zawarte w ustawach określających funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych zawodów zaufania publicznego. Zadania publiczne wykonywane przez organy samorządów zawodowych na podstawie przepisów ustaw regulujących poszczególne zawody zaufania publicznego to: zadania ewidencyjne, zadania reglamentacyjne, zadania z zakresu sprawowania nadzoru i kontroli, zadania dydaktyczno-popularyzatorskie i działalność badawcza, zadania z zakresu szkolenia i doskonalenia zawodowego oraz zadania polegające na udzieleniu informacji publicznej.

Skarżąca zaznacza również, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie wskazuje, iż art. 17 ust. 1 Konstytucji RP wprawdzie nie oznacza samodzielności samorządu zawodowego w zakresie kreowania zadań publicznych, ale przyznaje samodzielność w zakresie zadań publicznych przekazanych przez ustawodawcę zwykłego.

Zdaniem autorów skargi, brak rozważenia przez Ministra Cyfryzacji wszystkich opisanych powyżej kwestii doprowadził do naruszenia, oprócz wymienionego art. 17 ust. 1 Konstytucji, także art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz art. 19c ust. 1 ustawy o informatyzacji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmownej w przedmiocie nadania funkcjonalności podmiotu publicznego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej dla Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

W odpowiedzi na skargę, Minister Cyfryzacji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Organ podkreślił, że art. 2 ustawy o informatyzacji wyodrębnia cztery zakresy związania ustawą. Całą ustawę stosuje się do podmiotów wymienionych w ust. 1 - o ile nie zostały wymienione w ust. 2-4. Do podmiotów wymienionych w ust. 2 stosuje się tylko art. 13 ust. 2 pkt 1 (i to tylko wtedy, gdy zachodzą okoliczności wskazane w ustawie). Do podmiotów wymienionych w ust. 3 stosuje się art. 13a, 19c, 19d oraz - gdy zachodzą wskazane w ustawie okoliczności - art. 13 ust. 2 pkt 1. Do podmiotów wymienionych w ust. 4 stosuje się całą ustawę z wyjątkiem art. 21-28 (rozdział 4).

Kryterium związania ustawą zasadza się przede wszystkim na realizacji zadań publicznych. Zatem całą ustawę stosuje się wyłącznie do podmiotów realizujących zadania publiczne, ale tylko wówczas gdy znalazły się one wśród podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy. Izby samorządu zawodowego, pomimo niewątpliwie realizowania zadań o charakterze publicznym, nie mieszczą się w zakresie podmiotowym ustawy o informatyzacji - katalog z art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji jest bowiem katalogiem zamkniętym i nie znajduje do niego zastosowania wykładnia rozszerzająca.

W kontekście zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o informatyzacji, organ wskazał, że umknęło skarżącej, iż przyznanie funkcjonalności podmiotu publicznego na ePUAP pociąga za sobą konsekwencje, których nie rodzi posiadanie wyłącznie skrzynki ESP na ePUAP. Pierwszym podstawowym obowiązkiem podmiotu któremu nadana zostaje funkcjonalność podmiotu publicznego na ePUAP jest dostosowanie swoich systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych do minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych oraz do Krajowych Ram Interoperacyjności systemów teleinformatycznych w sposób gwarantujący neutralność technologiczną i jawność używanych standardów i specyfikacji (podmiot taki jest obowiązany udostępniać zestawienia stosowane w oprogramowaniu interfejsowym systemu teleinformatycznego struktur dokumentów elektronicznych, formaty danych oraz protokoły komunikacyjne i szyfrujące, jak również testy akceptacyjne). Takie dostosowanie wymaga również m.in. przyjęcia dla systemu teleinformatycznego modelu usługowego, który oznacza taki model architektury systemu informatycznego, w którym dla użytkowników (klientów/odbiorców) zdefiniowano stanowiące odrębną całość funkcje systemu teleinformatycznego (usługi sieciowe) oraz opisano sposób korzystania z tych funkcji.

Tymczasem ustawa o radcach prawnych, według której przepisów działa samorząd zawodowy radców prawnych nie przewiduje funkcjonowania usług sieciowych, rozumianych jako właściwość systemu teleinformatycznego polegająca na powtarzalnym wykonywaniu przez ten system z góry określonych funkcji po otrzymaniu, za pomocą sieci teleinformatycznej, danych uporządkowanych w określonej strukturze, za pomocą których można byłoby np. złożyć wniosek, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Cyfryzacji nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak już wskazano, podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz wydanego na podstawie art. 19a ust. 3 tej ustawy rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1969, zwanego dalej także "rozporządzeniem"). Przepisy wskazanych aktów regulują zasady prowadzenia, w tym udostępniania elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP).

Elektroniczna platforma usług administracji publicznej to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet (art. 3 pkt 13 ustawy). Korzystać z ePUAP, a więc komunikować się z podmiotem publicznym w celu załatwienia spraw z zakresu administracji publicznej za pomocą tej platformy może każdy podmiot, który utworzy konto na tej platformie.

Usługą, z której każdy podmiot posiadający konto może korzystać jest działanie podmiotu publicznego, polegające na wykorzystaniu przez ten podmiot publiczny ePUAP do realizacji swoich ustawowych obowiązków (§ 2 pkt 9 rozporządzenia). Usługodawcą świadczącym usługi przy użyciu ePUAP może być więc wyłącznie podmiot publiczny zobowiązany do jej świadczenia w ten sposób, któremu Minister Cyfryzacji nadał funkcjonalność podmiotu publicznego (§ 2 pkt 10 w zw. z § 7 pkt 3 rozporządzenia).

Według § 10 pkt 1 rozporządzenia podmioty publiczne mogą wykorzystywać do świadczenia usług w postaci elektronicznej w szczególności następujące funkcje ePUAP: 1) tworzenie i obsługa dokumentów elektronicznych przez osoby fizyczne i podmioty; 2) przesyłanie dokumentów elektronicznych; 3) wymiana danych między ePUAP a innymi systemami teleinformatycznymi; 4) identyfikacja użytkowników i rozliczalność ich działań; 5) weryfikacja podpisu elektronicznego; 6) tworzenie usług podmiotu publicznego lub usług kilku podmiotów publicznych współdziałających ze sobą, zbudowanych na podstawie dwóch lub więcej usług; 7) obsługa płatności elektronicznych; 8) działania związane z procesem potwierdzania profilu zaufanego; 9) weryfikacja zgodności dokumentu elektronicznego z jego wzorem określonym w centralnym repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych; 10) wystawianie: a) urzędowego poświadczenia odbioru, b) elektronicznego poświadczenia opłaty, c) elektronicznego znacznika czasu - z uwzględnieniem funkcjonalności ePUAP gwarantujących niezaprzeczalność tych poświadczeń.

Definicja podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy o informatyzacji zawarta została w art. 2 ust. 1. Według tego przepisu, z zastrzeżeniem ust. 2-4, przepisy ustawy stosuje się do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy:

1. organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, jednostek samorządu terytorialnego i ich organów,

2. jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,

3. funduszy celowych,

4. samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz spółek wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,

5. [...], [...],

6. [...],

7. państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych,

8. uczelni,

9. federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki,

10. instytutów badawczych,

11. instytutów działających w ramach [...],

12. jednostek organizacyjnych tworzonych przez [...],

13. [...],

14. [...]

- zwanych dalej "podmiotami publicznymi".

Treść przywołanego przepisu wskazuje, że wymieniony w nim katalog podmiotów ma charakter zamknięty. Ma to o tyle istotne znaczenie w niniejszej sprawie, że jak słusznie przypomina organ w odpowiedzi na skargę, tylko do tych podmiotów wskazanych w ust. 1 - o ile nie zostały wymienione w ust. 2-4, stosuje się wszystkie regulacje ustawy o informatyzacji (por. Cz. Martysz, G. Szpor, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX 2015). W sprawie nie jest natomiast sporne, że skarżąca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w tej normie prawnej.

Według ust. 2 tego przepisu, do podmiotu, któremu podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego, jeżeli w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej, stosuje się obowiązek określony w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy. Na to właśnie odesłanie powołuje się skarżąca twierdząc, że jako jednostka organizacyjna samorządu zawodowego radców prawnych, któremu ustawodawca – w art. 17 ust. 1 Konstytucji RP – powierzył realizację zadania publicznego (sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego) ma prawo do uzyskania funkcjonalności ePUAP.

W tym względzie Sąd doszedł jednak do przekonania, że skarżąca nie ma racji. Przesłanką nadania funkcjonalności ePUAP nie jest bowiem wyłącznie wykonywanie zadań publicznych (które niewątpliwie skarżąca realizuje jako jednostka samorządu zawodowego na podstawie umocowania zawartego w Konstytucji RP), ale posiadanie statusu podmiotu publicznego zdefiniowanego ściśle w art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji. Zasadnie podniósł organ, że art. 2 ww. ustawy określa w sposób wyraźny zakres związania jej przepisami podmiotów w nim wymienionych, jak też to, że do podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 2 stosuje się wyłącznie obowiązek określony w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy, dotyczący li tylko jednego, ściśle określonego zagadnienia.

Przepis art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o informatyzacji przewiduje bowiem, że podmiot publiczny realizujący zadania publiczne przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej do przekazywania danych pomiędzy tym podmiotem a podmiotem niebędącym organem administracji rządowej zapewnia, aby system teleinformatyczny służący do wymiany danych pomiędzy tym podmiotem a podmiotami niebędącymi organami administracji rządowej, poza minimalnymi wymaganiami, o których mowa w ust. 1, spełniał wymóg równego traktowania rozwiązań informatycznych.

Wskazany przepis nie nakłada zatem obowiązku realizacji usług z zakresu administracji publicznej przy wykorzystaniu platformy ePUAP. O tym obowiązku traktuje przepis art. 19a ustawy o informatyzacji. Nie jest też znany Sądowi żaden przepis prawa materialnego, a również skarżąca takiego nie wskazuje, który obligowałby jednostkę samorządu zawodowego radców prawnych lub jej organy do świadczenia usług za pośrednictwem tej platformy.

Do takiego wniosku nie skłania m.in. analiza przepisów ustawy o radcach prawnych, w oparciu o które swoje zadania realizuje skarżąca. Istotnie, oprócz sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu, samorządy zawodowe zostały wyposażone w pewne dodatkowe zadania publiczne (administracyjne), tj. obowiązki o charakterze ewidencyjnym. I tak, zgodnie z art. 52 ust. 6 ustawy o radcach prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych prowadzi w systemie teleinformatycznym udostępnianym przez Krajową Radę Radców Prawnych listy, o których mowa w ust. 4 i 5 (listy radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prawników zagranicznych). Rada okręgowej izby radców prawnych umożliwia Krajowej Radzie Radców Prawnych dostęp do tych list.

Stosownie zaś do art. 601 ust. 1 cyt. ustawy, Krajowa Rada Radców Prawnych zapewnia sądom, Ministrowi Sprawiedliwości, Prokuratorowi Generalnemu, prokuratorom powszechnych i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz prokuratorom [...] dostęp do list, o których mowa w art. 52 ust. 4 i 5, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w zakresie imienia i nazwiska radcy prawnego, aplikanta radcowskiego lub prawnika zagranicznego, numeru PESEL o ile radca prawny, aplikant radcowski lub prawnik zagraniczny go posiada, daty uchwały o wpisie na listę i numer wpisu na listę, daty uchwały o skreśleniu z listy, w przypadku radców prawnych i prawników zagranicznych - informacji o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, formy wykonywania zawodu i adresu do doręczeń, a w przypadku aplikantów radcowskich - informacji o zawieszeniu w prawach aplikanta radcowskiego oraz informacji o prawie określonym w art. 351 ust. 1 i 2.

W myśl ust. 3 art. 601 przywołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, minimalną funkcjonalność oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgodność z minimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294) oraz zapewnienie bezpieczeństwa danych, w tym ochronę przed nieuprawnionym ujawnieniem i dostępem.

Powyższe rozwiązania stanowią zatem swego rodzaju konsekwencję dyspozycji art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o informatyzacji, który jako jedyny znajduje zastosowanie do skarżącej, a polegającą na obowiązku zapewnienia, aby system teleinformatyczny służący do wymiany danych pomiędzy podmiotem publicznym a podmiotami niebędącymi organami administracji rządowej, spełniał wymóg równego traktowania rozwiązań informatycznych. Jednak zarówno z tych norm, jak i z innych przepisów ustawy o radcach prawnych nie wynika, ażeby na Okręgowe Izby Radców Prawnych nałożone zostały zadania wymagające świadczenia usług, a tym samym i uzyskania funkcjonalności przy użyciu platformy ePUAP. W świetle przywołanych przepisów art. 52 ust. 4-6 i art. 601 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych, dla realizacji zadań powierzonych jednostkom tego samorządu zawodowego, wymagane jest jedynie zastosowanie systemu teleinformatycznego, którego warunki techniczne i funkcjonalność określa Minister Sprawiedliwości.

Ponownie trzeba w tej sytuacji zaznaczyć, że to wyłącznie podmioty publiczne wyszczególnione w art. 2 ust. 1 ustawy (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) mają obowiązek stosować przepisy ustawy w pełnym zakresie i realizować nałożone obowiązki w zakresie zadań publicznych przy wykorzystaniu usług wystawionych na platformie elektronicznej ePUAP (tak też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3167/18, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA). Skarżąca do katalogu tych podmiotów niewątpliwie nie należy.

Jak stwierdził w powołanym wyżej orzeczeniu WSA w Warszawie, nie jest też w takich przypadkach uzasadniony stawiany niekiedy zarzut nierównego traktowania w dostępie do funkcjonalności ePUAP, gdyż nadanie funkcjonalności wiąże się z realizacją obowiązków (którymi także w niniejszej sprawie skarżąca nie została obciążona), nie zaś uprawnień. Tymczasem żaden przepis prawa nie nakłada takiego obowiązku na skarżącą. Ta wynikająca z ustawy perspektywa obowiązku, a nie uprawnienia w dostępie do realizacji usług za pośrednictwem platformy powoduje, że nie można skutecznie stawiać zarzutu nierównego traktowania.

Należy przy tym przyznać rację Ministrowi Cyfryzacji, że w aktualnym stanie prawnym ze względu na zmienioną od 11 września 2018 r. treść art. 19c ustawy o informatyzacji skarżąca ma możliwość podjąć starania o udostępnianie usług na ePUAP, poprzez przewidzianą w tym przepisie możliwość zawarcia z organem porozumienia w sprawie udostępniania usług na ePUAP lub korzystania z usług sieciowych pozwalających na wykorzystanie profilu zaufanego.

Dostęp do skorzystania z tej możliwości uzyskania uprawnienia jest więc zagwarantowany na równych prawach każdemu podmiotowi, jeżeli przemawia za tym interes faktyczny i nie stoi na przeszkodzie bezpieczeństwo oraz interes publiczny, gdyż takimi przesłankami musi kierować się właściwy minister.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał, że organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i prawidłowo odmówił nadania funkcjonalności podmiotu publicznego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej dla Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.