Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 630/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136 ust. 1 i 3 , art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 2a
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. F. i J. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] grudnia 2012 r., znak [...] na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1 i art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz .U z 2004 r. nr 261, poz. 2603), art. 2a ustawy z 21.3.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2007 r. nr 19 poz. 115) orzekł o odmowie zwrotu na rzecz J. F. i J. F. nieruchomości położonych w P., na os. O. B., w rejonie ul. Z.:

1. działki nr [...] cz. oznaczona w ewidencji gruntów: obręb Z., arkusz mapy [...], zapisana w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy jako własność Miasta,

2. działki nr [...] oznaczona w ewidencji gruntów: obręb Z., arkusz mapy [...] zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy jako własność Miasta,

3. działki nr [...] cz., oznaczona w ewidencji gruntów: obręb Z., arkusz mapy [...], zapisana w księdze wieczystej KW nr prowadzonej przez Sąd Rejonowy jako własność Miasta w trwałym zarządzie Przedszkola w P., i o umorzeniu postępowania dotyczącego zwrotu nieruchomości położonej w P. na Os. O. B., w rejonie ul. Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb Z., arkusz mapy [...], działki nr [...]cz., [...] cz. oraz [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy jako własność Spółdzielni Mieszkaniowej oraz osób fizycznych.

Od powyższej decyzji odwołali się J. F. oraz J. F. W ocenie skarżących "w stosunku do nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją zostały spełnione przesłanki zbędności określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc nieruchomości te powinny zostać zwrócone".

Wojewoda decyzją z dnia [...].04.2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W motywach uzasadniających odwołując się do ustaleń organu pierwszej instancji podano, że: Dawna działka nr [...] została zbyta przez W. F. na rzecz Skarbu Państwa mocą aktu notarialnego z [...] sierpnia 1976 roku w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Powyższe nastąpiło zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury z [...] lipca 1972 roku, znak [...] zatwierdzającą plan realizacyjny Górnego Tarasu w P. Wnioskiem z 20 sierpnia 2004 roku spadkobiercy po byłym właścicielu przedmiotowej nieruchomości, J. F. oraz J. F. wystąpili do Prezydenta Miasta jako prezydenta miasta na prawach powiatu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w P. stanowiącej dawniej część działki nr [...], z arkusza mapy [...], obręb Ż.

Uprawnienie wnioskodawców (jako spadkobierców byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości) wynika z Postanowienie Sądu Rejonowego z 22 września 1978 r., sygn. akt III Ns.2201/78 zgodnie z którym spadek po zmarłym p. W. F. F. nabyli p. J. F. oraz p. J. F., po połowie każde z nich.

Dalej podano, iż dawnej działce nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu Ż. odpowiadają obecnie - po przeprowadzonych podziałach - działki o oznaczeniach: [...] cz., [...] cz. [...] cz., z arkusza mapy [...] obrębu Ż., a także działki nr [...] cz., [...]cz., [...]cz., [...] cz., [...] cz., [...] cz., [...]cz., [...]cz., [...]cz., [...],[...]cz., [...]cz. z arkusza mapy [...] obrębu Ż.

Ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2009 r "znak [...] Starosta orzekł o umorzeniu postępowania zwrotowego w stosunku do nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...]cz., [...]cz., z arkusz mapy [...]oraz w stosunku do działek [...]cz., [...]cz., [...]cz. i [...]z arkusza mapy [...]obręb Ż.

W konsekwencji, zaskarżoną decyzją Starosty z [...] grudnia 2012 r., znak [...], orzeczono jedynie co do działek oznaczonych numerami: [...],[...]oraz [...], a także co do działek nr [...]cz., nr [...]cz. oraz nr [...].

Zgodnie z art 136 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (§ 2). Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 (§ 3). Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3 (§ 4). W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa (§ 5).

Natomiast zgodnie z art. 137 cytowanej ustawy: "Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany"

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się także do nieruchomości zbytych na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, bowiem dawna działka nr [...] została zbyta na rzecz Skarbu Państwa mocą aktu notarialnego z [...]sierpnia 1976 roku w trybie ww. ustawy wywłaszczeniowej. Powyższe nastąpiło zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury z [...] lipca 1972 roku, znak [...] zatwierdzającą plan realizacyjny Górnego Tarasu w P. Cenę nieruchomości, zgodnie z szacunkiem biegłych, ustalono na kwotę [...]zł (wartość gruntu oraz składników roślinnych).

Fundamentalną kwestią w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości jest ustalenie celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona. W przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, iż celem wywłaszczenia dawnej działki nr [...]była inwestycja Górny Taras. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia dokonane w tym zakresie przez organ pierwszej instancji.

Określenie celu wywłaszczenia pozwala organowi rozpatrującemu sprawę na zbadanie, czy na wnioskowanej nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy też nie. Innymi słowy, uprzednie określenie celu na który nieruchomość została wywłaszczona pozwala na przejście do badania przesłanek zwrotu nieruchomości określonych w art. 136 ust. 3 u.g.n.. Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, przesłanką zwrotu nieruchomości uprzednio wywłaszczonej na cel publiczny jej zbędność na ten cel. Pojęcie stanu zbędności na cel wywłaszczenia uregulowane jest natomiast w art. 137, u.g.n. który przytoczono powyżej.

Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość oznaczona dawniej jako działka nr [...] usytuowana była na obszarze jednostki G, a dokładniej na obszarach oznaczonych symbolami GH23MWn - tj. terenie netto budownictwa mieszkaniowego o dużej intensywności, GH9ZP1, tj. zieleni podstawowej, GH19UZ1, tj. żłobka dla 55 dzieci, GH18U01, tj. przedszkola dla 120 dzieci, GH13MW, tj. terenie netto budownictwa mieszkaniowego o dużej intensywności oraz J15U++ - tj. ośrodku usługowym II°.

Zgodnie z informacjami podanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta, działka nr [...] znajdowała się w granicach terenów oznaczonych sygnaturami GH23MWn, GH9ZP1, GH19UZ1. Ponadto z przekazanego przez ten wydział planu realizacyjnego jednostki G wynika, iż obecna działka nr [...] cz. znalazła się na obszarze przedszkola nr 20.

Z protokołu oględzin przeprowadzonych 7 lipca 2009 na działkach nr [...]cz., [...]oraz [...]wynika, iż działka nr [...] cz. "zajęta pod przedszkole [...], zieleń niską, średnią uporządkowaną oraz utwardzone asfaltowe dojścia i dojazdy do znajdującego się w części na przedmiotowej działce budynku przedszkola. Ogrodzenie częściowo wzdłuż granic, częściowo wewnątrz działki".

Wskazano iż inwestycja polegająca na budowie przedszkola nr [...], była realizowana od marca 1986 r. do marca 1987 roku, zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...]lutego 1985 r., znak [...]. Obiekt został odebrany i przekazany do użytkowania 31 marca 1987 r. Jak wskazał organ pierwszej instancji - co potwierdzają dokumenty przedłożone przez Spółdzielnię (vide: historia budowy przedszkola ) - faktycznie terminy robót rozpoczęły się 10 marca 1986 r., a zakończyły 24 lipca 1986r.

W ocenie organu orzekającego na działce nr [...] cz. zrealizowano cel polegający na budowie przedszkola, wchodzącego w skład inwestycji - Górny Taras. Na odmowną decyzję w stosunku do wspomnianej działki nie miał wpływu fakt, iż realizacja inwestycji polegająca na budowie przedszkola miała miejsce po upływie ustawowych terminów wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2011 r. w którym Sąd stwierdził, iż " Nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminów 7 i 10 lat, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat." [sygn. akt I OSK 2098/10, LEX nr 1149305], także: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2002 r., sygn. I SA 2743/00, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1309/08 oraz z dnia 12 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/09 a także z 23 stycznia 2009 r" sygn. akt II SA/Kr 1118/08.- organ odwoławczy uznał za zasadną decyzję odmowną.

W odniesieniu do działki oznaczonej obecnie numerem [...], podczas oględzin ustalone zostało, iż działka ta "jest ogrodzona, zajęta pod stację gazową II° nr [...], ogrodzenie stanowi płot z siatki metalowej, na działce blaszany kontener stacji, trawnik uporządkowany oraz dojazd asfaltowy od strony os. O. B. Na działce znajdują się oznaczone zasuwy wylotowe i wlotowe. Na płocie tablica informująca, że działka znajduje się w zarządzie Spółki Gazownictwa". Z informacji przekazanej przez Spółkę Gazownictwa wynika, iż działka numer [...] z arkusza mapy [...] stanowi teren stacji redukcyjnej gazu II0, a do działki wykonane są gazociągi stalowe wykonany w 1979 roku i w 1984 roku, a ww. sieci gazowe oraz stacja redukcyjna zasilają w gaz budynki mieszkalne na osiedlach S. Z oraz O B. Ponadto w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, iż w stosunku do przedmiotowej działki złożono do Prezydenta Miasta wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i nieodpłatne przeniesienie własności urządzeń stacji redukcyjno - pomiarowej gazu. Postępowanie w tej kwestii z uwagi na toczące się postępowanie zwrotowe zostało zawieszone postanowieniem z 22 czerwca 2004 r.

Podstawową funkcją Górnego Tarasu - inwestycji na realizację której wywłaszczona została dawna działka nr [...], zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było mieszkalnictwo o dużej intensywności. Rataje stanowią obecnie zespół osiedli mieszkaniowych zlokalizowanych we wschodniej części P. Dzielą się na Dolny oraz Górny Taras. W skład tego ostatniego wchodzą między innymi osiedla: S. Ż. oraz O. B.

Nie ulega wątpliwości, iż realizacja inwestycji polegającej na budowie każdego osiedla mieszkaniowego obejmuje poza budową budynków mieszkalnych, także szereg innych elementów, które składających się na całość i funkcjonowaniu tej całości służą. Również realizacja przedmiotowej inwestycji tj. Górnego Tarasu - zgodnie z planem szczegółowym - obejmowała poza budową budynków mieszkalnych także takie elementy jak ciągi piesze, ciągi zieleni osiedlowej, parkingi, garaże, a także uzbrojenie w instalacje wodnokanalizacyjną, gaz oraz elektryczność, które stanowią niezbędny element osiedla mieszkaniowego. Dalej podano, iż stacja redukcyjna oraz sieci gazowe umiejscowione na działce nr [...] (wybudowane w 1979 roku oraz w 1984 roku) zasilają w gaz budynki mieszkalne znajdujące się na Os. S. Ż. oraz Os. O. B. tj. znajdujące się na obszarze Górnego Tarasu.

W ocenie Wojewody działka nr [...] jest zatem częścią zabudowanej i zagospodarowanej zgodnie z celem wywłaszczenia całości, na którą składają się budynki mieszkalne wraz z powiązaną i obsługującą je infrastrukturą oraz pozostałymi elementami wchodzącymi w skład osiedla mieszkaniowego. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż również na działce nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 1999 r., sygn. akt IV S.A.2033/96 Sąd orzekł, iż pod pojęciem budowy osiedla mieszkaniowego rozumie się również jego infrastrukturę oraz urządzenia służące mieszkańcom. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt. III S.A/Po 648/07 podając w uzasadnieniu, iż "Przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budową osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki) " [LEX nr 365373].

W odniesieniu do działki nr [...]z arkusza mapy [...], obr. Ż., w toku postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, iż znajduje się ona w liniach granicznych układu komunikacyjnego ul. Ż. oraz stanowi drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie zaś z treścią art. 2a ustawy o drogach publicznych "drogi publiczne - krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy".

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w swym wyroku z 2 września 2010 roku, sygn. akt I OSK 1438/09 orzekł, iż "Z treści art. 2a u.d.p. wynika zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści. Wyeliminowana została również dopuszczalność zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowiących drogi publiczne ich byłym właścicielom lub spadkobiercom". [podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1206/2001]. Powyższe oznacza, iż w odniesieniu do działki nr [...] niemożliwym było orzeczenie o zwrocie. Jedyną dopuszczalną formą obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne polegać może na przeniesieniu własności między podmiotami wymienionymi w art. 2a ustawy o drogach publicznych, i to wyłącznie w przypadku zmiany przynależności drogi publicznej do dotychczasowej kategorii.

Ustalenia faktyczne dotyczące pozostałych działek będących przedmiotem niniejszego postępowania, tj. działek nr [...]cz., nr [...]cz. oraz nr [...]z arkusza mapy [...], obr. Ż. pozwalają potwierdzić słuszność rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. wskazane działki zostały sprzedane dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej (użytkowanie wieczyste ustanowiono w 1993 roku, na podstawie decyzji Zarządu Miasta z [...] września 1993 r., znak [...] a prawo to ujawniono w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami).

Zgodnie z art. 229 cytowanej ustawy "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej". Organ odwoławczy argumentuje, że przeważająca część orzecznictwa sądowego w tej kwestii optuje za umorzeniem postępowania w sytuacji ujawnienia się okoliczności z art. 229 u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1673/09 wskazał, iż: "Jeżeli w sprawie o zwrot nieruchomości wszczętej na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., ujawni się okoliczność, iż nieruchomość wywłaszczona została oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy, prawo nabywcy zaś zostało ujawnione w księdze wieczystej, to postępowanie administracyjne powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe" [Podobnie: wyrok WSA w Poznaniu z 22 września 2010r., sygn. akt II SA/Po 316/10, wyrok WSA w Białymstoku z 16 kwietnia 2009 r" sygn. akt II SA/Bk 828/08, wyrok WSA w Lublinie z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 729/08, wyrok NSA w Warszawie z 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 409/05, wyrok NSA w Warszawie z 16 listopada 2000 r., sygn.. akt I SA 1539/99]. Powołując się na powyższe wyroki organ odwoławczy uznał za uzasadnione umorzenie postępowania w odniesieniu do wspomnianych działek.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję złożyli J. F. i J. F. działając przez fachowego pełnomocnika domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Autor skargi zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez uznanie, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r., (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwana dalej p.p.s.a.. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd doszedł do przekonania ,że skarga jest niezasadna.

Przedmiotem skarg jest decyzja Wojewody z dnia [...]lutego 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2012r. orzekającego o odmowie zwrotu nieruchomości nabytej w warunkach wywłaszczenia z racji zrealizowania celu na który nieruchomość została wywłaszczona, częściowo zaś umorzono postępowanie po ustaleniu, że jeszcze przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ujawniono w księgach wieczystych prawo użytkowania wieczystego określonych działek, które następnie wykupione, a prawo własności także ujawniono w księdze wieczystej.

Zarzuty skargi, że naruszono przepisy art.136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami są nieuzasadnione. Zgodnie z przepisem art. 136. ust. 1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Ust. 2. stanowi, w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a ust.3.art.136 ustawy, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Art. 137 ust 1 ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ust.2. cyt. art., że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Z niekwestionowanych ustaleń organów administracji wynika, że dawna działka nr [...] usytuowana na obszarze jednostki G została wywłaszczona pod inwestycje o nazwie Górny Taras. Organy prawidłowo ustaliły i dokładnie wskazały w uzasadnieniu, że cały teren wywłaszczonej nieruchomości przeznaczono pod budownictwo mieszkaniowe o dużej intensywności, pod zieleń urządzoną, żłobek dla dzieci, przedszkole ośrodki usługowe oraz infrastrukturę. Wyjaśniono także, że na obecnej działce nr [...] cz. będącej częścią dawnej działki nr [...] zrealizowano przedszkole. Organy szeroko i w oparciu o ukształtowane orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśniły, że wprawdzie inwestycja miała miejsce po upływie terminów wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale nie ma możliwości zwrotu ponieważ w istocie cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd orzekający w całości podziela wyrażony pogląd prawny, że nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji zwrotu nieruchomości, gdy w istocie cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany, ale z opóźnieniem w stosunku do terminów określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W okolicznościach niniejszej sprawy z taką sytuacją jednak w istocie nie mamy do czynienia, ponieważ za datę wywłaszczenia nieruchomości należy przyjąć datę aktu notarialnego tj. 28.08.1976 r., a za datę zakończenia inwestycji budowy przedszkola dzień zakończenia robót budowlanych tj. 24 lipca 1986 r. Z porównania tychże dat wynika, że w ciągu dziesięciu lat od wywłaszczenia także na obecnej działce nr [...] cel został osiągnięty. Nie ma znaczenia, że przedszkole faktycznie działalność edukacyjno-opiekuńczą rozpoczęło później. Istotne jest, że inwestycja budowlana została zakończona w ciągu 10 lat licząc od daty wywłaszczenia.

W ocenie sądu orzekającego prawidłowo rozstrzygnięto i dobrze uzasadniono o umorzeniu postępowania co do części działek o numerach [...]cz, [...]cz, i [...]. Ustalenia, że te działki stały się własnością Spółdzielni Mieszkaniowej, a prawo własności jest ujawnione w księgach wieczystych dokonano w oparciu o wypisy z ksiąg wieczystych i nie podlega żadnym wątpliwościom. Pojęcie "wywłaszczona nieruchomość" użyte w artykule 136 ust. 3 u.g.n. dotyczy takiej nieruchomości, która została wywłaszczona i ma nadal status nieruchomości wywłaszczonej. Oznacza to, że można zwrócić tylko nieruchomość będącą w dacie rozstrzygania o zwrocie nieruchomością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czyli nieruchomością wywłaszczoną. Sytuacja zaś, że dana nieruchomość została wywłaszczona, a potem zbyto taką nieruchomość na rzecz innego podmiotu oznacza, że nieruchomość ta miała prawny status nieruchomości wywłaszczonej, ale utraciła go z chwilą dalszego obrotu prawnego.

Reasumując w ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego, art. 136, art. 137, art. 216 ust. 1 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 nr 261, poz. 2603) i art. 2a ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 nr 19, poz. 115) Skutkuje to, iż sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.