Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 530/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust.4, art. 28 ust.1 - 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

1.Zaskarżoną decyzją z dnia 17 lutego 2014 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych- dalej ,,ZUS’’ po rozpatrzeniu wniosku W. T. dalej ,, Skarżący’’ o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylił w części zaskarżoną decyzję [...] z dnia 3 grudnia 2013 r., w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu składek – 5.013.71 zł i odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. w kwocie 21.307 zł i stwierdził, że w sentencji w/w decyzji powinno zostać wskazane, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 02/1994 - 12/1998 w łącznej kwocie 112.521,86 zł, w tym z tytułu : składek - 22.588,86 zł, odsetek za zwłokę liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28 sierpnia 2013 r.- 89.933,00 zł.

W pozostałym zakresie, tj. co do orzeczenia o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres : 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu: składek - 5.013,71 zł, odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. – 21.307,00.zł decyzja Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. decyzja została utrzymana w mocy.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Skarżący od 1 marca 1977 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, w związku z czym zobowiązany był do opłacania składek na ubezpieczenie własne i zatrudnionych pracowników. W związku z niedopełnieniem tego obowiązku na koncie rozliczeniowym płatnika powstało zadłużenie.

Wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2013 r. Skarżący zwrócił się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek.

2. Decyzją Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając w oparciu o art. 28 ust. 1,2,3, 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205 poz. 1585 ze zm.) dalej u.s.u.s. umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek, wskazując w uzasadnieniu decyzji na brak podstaw prawnych do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

3. Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ZUS z dnia 3 grudnia 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu Skarżący zarzucił organowi: bezpodstawne nierozpoznanie merytoryczne wniosku o umorzenie rzekomych należności w części dotyczącej składek za pracowników, bezpodstawne i bezprawne prowadzenie egzekucji z emerytury i skazanie Skarżącego i jego małżonki na życie w skrajnej nędzy, popełnienie na niekorzyść Skarżącego ewidentnych błędów przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie rzekomych należności.

Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia rzekomych należności za pracowników i umorzenie tych należności, o niezwłoczne wstrzymanie wykonania spłaty rzekomych należności i zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub niezwłoczne rozłożenie na raty w wysokości 10 zł miesięcznie rzekomych należności i zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

4. Decyzją z dnia 17 lutego 2014 r. ZUS uchylił w części zaskarżoną decyzję ZUS Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. i stwierdził, że w sentencji w/w decyzji powinno zostać wskazane, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 02/1994 - 12/1998 w łącznej kwocie 112.521,86 zł, w tym z tytułu : składek - 22.588,86 zł, odsetek za zwłokę liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28 sierpnia 2013 r.- 89.933,00 zł. W pozostałym zakresie, tj. co do orzeczenia o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres : 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu: składek - 5.013,71 zł, odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. – 21.307,00.zł decyzja Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne i ich terminowego przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa wyłącznie na płatniku, który decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, obowiązany jest zapoznać się z całokształtem przepisów z tego zakresu i terminowo opłacać składki na ubezpieczenie społeczne.

Organ wyjaśnił, że obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne i ich terminowego przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa wyłącznie na płatniku, który decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej i zatrudniając pracowników obowiązany jest zapoznać się z całokształtem przepisów z tego zakresu i terminowo opłacać składki na poszczególne fundusze.

Obowiązek terminowego opłacania składek w pełnej, ustawowej wysokości na poszczególne fundusze istnieje bez względu na uzyskiwanie, bądź też nie, dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności. Z obowiązku monitoringu stanu konta płatnika składek w Zakładzie nie zwalnia płatnika np. powierzenie rozliczania jego składek osobom trzecim.

W przypadku zaniechania obowiązku opłacania składek, należne są odsetki za zwłokę obliczane zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa i dochodzone obowiązkowo wraz z należnościami głównymi.

W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie przeprowadzono stosowne postępowanie wyjaśniające. Ustalono kwoty i okresy zaległości z tytułu składek podlegające umorzeniu na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), jak również kwoty należności z tytułu składek ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, które nie podlegają umorzeniu.

Zasadniczym obowiązkiem wierzyciela, tutaj Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest dogłębna analiza stanu majątkowego dłużnika oraz zbadanie, czy w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności zobowiązań zgodnie z postanowieniami art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z postanowieniami § 6.3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465), wpłaty składek na ubezpieczenia, dokonane przez płatnika po terminie określonym w ustawie, powinny obejmować również odsetki za zwłokę.

Zakład rozlicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.

W sprawie rozbieżności wskazanego zadłużenia, na co wskazuje Skarżący, organ wyjaśnił, że zadłużenie w kwocie - należność główna 22.588,86 zł (odsetki 89.933 zł) podana jest z uwzględnieniem wpłat do listopada z odsetkami na dzień 28 sierpnia 2013 r. (data wpływu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek). Natomiast w związku z orzeczeniami wydawanymi w postępowaniu odrębnym, tj. dotyczącym egzekucji administracyjnej, w listopadzie 2013 r. podane zostało zadłużenie w kwocie należności głównej 22.863,34 zł (odsetki 91.387,00 zł) na dzień 28 sierpnia 2013 r. bez uwzględnienia wpłat od sierpnia do listopada 2013 r.

Wyjaśniając kwestię w zakresie spełnienia warunków pozwalających na umorzenie przedmiotowego zadłużenia, organ stwierdził, iż zasadniczym obowiązkiem wierzyciela, tutaj Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest zbadanie, czy w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności zobowiązań, zgodnie z postanowieniami art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W myśl art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi wyłącznie w przypadkach wymienionych w ustawie.

W przedmiotowej sprawie organ nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, gdyż prowadzone jest obecnie skuteczne postępowanie egzekucyjne - zajęcie świadczenia emerytalnego.

W ocenie organu w zaistniałej sytuacji nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zdaniem organu, postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie to jest w toku nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji.

Wyliczenie zawarte w ust. 3 w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną, ale nie obligatoryjną, możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia.

Organ wskazał ponadto, że procedowaniu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podlegają wyłącznie należności składkowe na koncie osobistym płatnika, umorzone już decyzją Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r.

Organ wyjaśnił również, że finansowane przez Skarżącego składki z tytułu ubezpieczenia społecznego pracowników, mogłyby zostać umorzone jedynie w przypadku całkowitej nieściągalności, która jest obecnie wyłączona w związku ze skuteczną egzekucją administracyjną.

Zdaniem organu, postępowanie egzekucyjne polegające na zajęciu świadczenia emerytalnego pozwala obecnie na stopniowe pokrywanie składek pracowników Skarżącego wraz z należnościami ubocznymi, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465 ), które reguluje sposób rozliczania kwot opłaconych po ustawowym terminie płatności.

W ocenie organu, w zakresie składek pracowniczych nie znajdują zastosowania postanowienia rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 ), gdyż realizowane obecnie należności składkowe nie dotyczą ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1-3, wydanego na podstawie art. 3 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku :

gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności.

Powyższe oznacza, że zadaniem ZUS, jest określenie, czy zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa powyżej. Jednak nawet stwierdzenie zaistnienia określonych w powyższym rozporządzeniu sytuacji nie obliguje Zakładu do umarzania należności z tytułu składek, lecz stanowi zawsze jego uprawnienie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu sprawy, mając na uwadze sytuację ekonomiczną Skarżącego uznał, iż wskazane w powyższym rozporządzeniu przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione, co uzasadniało umorzenie należności z tytułu składek decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. na koncie osobistym Skarżącego, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) częściowe uchylenie wcześniejszej decyzji ZUS z dnia 3 grudnia 2013 r., pomimo tego, że w żaden sposób nie zaskarżył tej decyzji, zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczył zupełnie innej decyzji ZUS,

2) błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność rzekomych należności z tytułu składek wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

3) rażące sprzeczności zaskarżonej decyzji z innymi decyzjami ZUS z dnia 3 grudnia 2013 r. i z dnia 17 lutego 2014 r.,

4) błędne wyliczenia dotyczące wysokości rzekomego długu,

5) naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, co stanowi naruszenie art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 ) dalej ,,k.p.a.’’ oraz art. 78 Konstytucji RP.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz i skierowanie sprawy w tej części do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o zmianę decyzji w zaskarżonej części i umorzenie rzekomych należności za pracowników.

W uzasadnieniu Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz szczegółowo odniósł się do argumentacji organu.

6. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

7.1. Skarga jest zasadna

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zaszła podstawę do stwierdzenia jej nieważności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. bowiem wystąpiła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

7.2. Kontroli Sądu poddana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych którą organ uchylił w części zaskarżoną decyzję ZUS Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. i stwierdził, że w sentencji w/w decyzji powinno zostać wskazane, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 02/1994 - 12/1998 w łącznej kwocie 112.521,86 zł, w tym z tytułu : składek - 22.588,86 zł, odsetek za zwłokę liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28 sierpnia 2013 r.- 89.933,00 zł.

W pozostałym zakresie, tj. co do orzeczenia o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres : 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu: składek - 5.013,71 zł, odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. – 21.307,00.zł decyzja Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. została utrzymana w mocy.

Wymienioną decyzją z dnia 3 grudnia 2013r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu składek – 5.013.71 zł i odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. w kwocie 21.307,00 zł.

Należy wskazać, że na mocy art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie natomiast z treścią art. 83 ust. 4 cytowanej ustawy od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie nie przysługuje odwołanie, ale prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się wniosek Skarżącego z dnia 23 grudnia 2013r. ,,o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia rzekomych należności za pracowników" jednakże jak strona wskazała dotyczy on decyzji Oddziału ZUS w Gdańsku z dnia 3.12.2013r. Nr [...] , w sprawie uznania wniosku za bezprzedmiotowy i umarzającej postępowanie co do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych nie będących płatnikami składek za okres 02/1994-12/1998 w łącznej kwocie 112/521,86 zł.( k.106-113 akt administracyjnych ).

W złożonym wniosku Skarżący zarzucił m.in. iż organ bezpodstawnie nie rozpoznał merytorycznie wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek za pracowników powołując się na 30 u.s.u.s.

Natomiast decyzja z dnia 3 grudnia 2013r. wydana w niniejszej sprawie oznaczona jest nr [...] i dotyczy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996 w łącznej kwocie 26.320,71 zł, w tym z tytułu składek – 5.013.71 zł i odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 28 sierpnia 2013 r. w kwocie 21.307 zł.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dotyczy wskazanej decyzji z dnia 3 grudnia 2013r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres 03/1994-12/1994, 03/1995-04/1995, 06/1995-12/1996.

Skoro nie został złożony w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja ta stała się decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Tym samym ZUS w trybie zwykłym bezzasadnie ponownie rozpatrzył sprawę i uchylił w części decyzję, która nie była zaskarżona stwierdzając, że w sentencji w/w decyzji powinno zostać wskazane, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 02/1994 - 12/1998 w łącznej kwocie 112.521,86 zł, w tym z tytułu : składek - 22.588,86 zł, odsetek za zwłokę liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28 sierpnia 2013 r.- 89.933,00 zł. Natomiast w pozostałej zakresie utrzymał w mocy.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie ZUS ponownie rozpoznając sprawę orzekł w zakresie w jakim brak było rozstrzygnięcia w poprzedzającej decyzji, bowiem przedmiotem decyzji z dnia z dnia 3 grudnia 2013r. nr [...] nie było rozstrzygnięcie w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 02/1994 - 12/1998.

W związku z powyższym zasadny jest zarzut skargi, iż złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dotyczył decyzji ZUS z dnia 3 grudnia 2013r. Nr [...] wydanej w przedmiocie umorzenia części należności, a wniosek ten dotyczył innej decyzji z tego samego dnia, która była dla Skarżącego niekorzystna.

Należy wskazać, że zgodnie z art. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

Natomiast w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. została określona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji tj. decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia normy prawnej a utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa", nie jest zasadne. Podkreślić należy, że dla uznania wystąpienia takiego naruszenia prawa konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, że miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Zatem ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść, musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych.

W ocenie Sądu niewątpliwie w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie tj. w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie ale złożonego w innej sprawie i uchylenie przedmiotowej decyzji, która nie została zaskarżona lecz stała się decyzją ostateczną, a także orzeczenie w zakresie nie będącym przedmiotem rozstrzygania w poprzedzającej decyzji ZUS, doszło do rażącego naruszenia prawa tj. art. 28 ust.1 oraz art. 6 k.p.a ( zasada legalności ) art. 8 k.p.a. ( zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej), art. 16 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

7.3. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.