Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 706/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie NSA Zofia Borowicz Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt III Sa/Po 886/09 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. po rozpoznaniu skargi P. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2009 r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Odmawiając umorzenia należności Zakład wskazał, że umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie, nie jest realnie możliwe wywiązanie się z ciążącego zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i podejmując rozstrzygnięcie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku na podstawie przepisów art. 28 ust. 1-4, art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonego przez P. K., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji przyjął, że została ona wydana przez niewłaściwy organ. W ocenie Sądu I instancji organem wydającym decyzję w trybie przewidzianym w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu. Zwrot "stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy" zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Ustawodawca uznając, że stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjął bowiem, że sprawa będzie ponownie rozpatrywana przez ten sam organ – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prezes Zakładu podpisuje jedynie wydane przez ten organ administracji publicznej decyzje, gdyż reprezentuje on Zakład na zewnątrz.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2009 r., jako organ wydający decyzję wskazano Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co zdaniem Sądu I instancji oznacza, że decyzję wydał niewłaściwy organ, w związku z czym obarczona jest ona wadą, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.).

II

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o przedstawienie zawartego w skardze kasacyjnej zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w wyniku, czego Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że zaskarżoną decyzję wydał nieuprawniony organ, w sytuacji, gdy zaskarżoną decyzję wydał organ uprawniony i właściwy, wskazany jako taki w powyższym przepisie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy decyzję wydał uprawniony i właściwy organ, wobec tego skarga powinna być rozpoznana merytorycznie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zakwestionował stanowisko Sądu I instancji o utrwalonym orzecznictwie NSA w kwestii właściwości Zakładu do rozpatrzenia sprawy w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wskazał przykłady orzeczeń na poparcie swego stanowiska. Przyznał, że uzasadnienia cytowanych orzeczeń nie odnosiły się bezpośrednio do tego problemu, niemniej przedmiotem postępowania w tych sprawach była decyzja wydana przez Prezesa Zakładu, a jednak nie stwierdzono jej nieważności. Kasator wskazał też na liczne wyroki sądów I instancji, z których wynika, że organem rozpatrującym ponownie sprawę umorzenia należności z tytułu składek jest Prezes ZUS.

Organ podał, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66 - 79 a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W tym kontekście Prezes ZUS na pewno nie jest organem administracji, lecz tylko organem osoby prawnej, czyli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednakże z woli ustawodawcy na mocy szczególnych przepisów prawa, taki organ wewnętrzny osoby prawnej może być w konkretnych sprawach wyposażony w kompetencje organu administracji.

W ocenie kasatora Prezes ZUS, jako organ wewnętrzny osoby prawnej na podstawie art. 83 ust 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych został wyposażony w kompetencje quasi organu II instancji w konkretnie wyznaczonych sprawach, tj. w sprawach rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Autor skargi kasacyjnej wskazał również, że organ wewnętrzny osoby prawnej w szczególnych sytuacjach może przez ustawodawcę być wyposażony w kompetencje organu I instancji, a przykładem takiego rozwiązania jest art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa o emeryturach i rentach, zgodnie z którym Prezes ZUS może przyznać świadczenia wynikające z tej ustawy w drodze wyjątku.

W świetle tego ostatniego przepisu należy przeanalizować treść art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czego w ogóle nie wziął pod uwagę Sąd uznając, że na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzje wydaje ZUS, a nie Prezes ZUS. W art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mowa jest bowiem nie tylko o decyzjach w sprawie umorzenia należności składkowych, ale także o decyzjach w sprawie świadczeń wyjątkowych. W tej sytuacji skoro decyzje w sprawie świadczeń wyjątkowych wydaje Prezes ZUS, jako organ I instancji, to zgodnie z prezentowaną w zaskarżonym wyroku interpretacją wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy byłby rozpoznawany przez ZUS, czyli ZUS kontrolowałby decyzje Prezesa ZUS, co nie jest do zaakceptowania.

W ocenie organu wolą ustawodawcy było to, aby odnośnie dwóch kategorii spraw, tj. świadczeń w drodze wyjątku i umorzenia należności składkowych, to Prezes ZUS wydawał decyzje, jako quasi organ II instancji.

Jeśli ustawodawca chciałby, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był rozpatrywany przez ten sam organ, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, mógłby w tym przepisie osobę Prezesa ZUS pominąć. Wskazywanie Prezesa ZUS tylko jako adresata wniosku nie ma żadnego normatywnego sensu, albowiem poza wyjątkiem art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 83 ust 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, decyzje wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w którego imieniu może działać tylko Prezes, jako jedyny do tego uprawniony organ wewnętrzny osoby prawnej, a inne osoby w imieniu ZUS mogą wydawać decyzje tylko i wyłącznie z upoważnienia Prezesa ZUS.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji stwierdzający nieważność decyzji administracyjnej z przyczyn określonych w art.156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przyjmując, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości Sąd I instancji oparł ten pogląd prawny na dwóch przesłankach. Po pierwsze, wykładając art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przyjął, że organem wydającym decyzję w sprawach o umorzenie należności w trybie przewidzianym w tym przepisie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Po wtóre uznał, że skoro "jako organ wydający decyzję wskazano Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych", to przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zwalczając ocenę prawną zawartą w zaskarżonym wyroku, ZUS konsekwentnie, jak w wielu sprawach sądowoadministracyjnych dotyczących tożsamego zagadnienia prawnego (II GSK 348/10, II GSK 830/09, II GSK 676/09, II GSK 689/10, II GSK 630/09), prezentuje pogląd, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Zakład Ubezpieczeń Społecznych i na tej tezie opiera zarzuty skargi kasacyjnej postawione w oparciu o obydwie podstawy kasacyjne, o których mowa w art.174 p.p.s.a.

Tak zredagowana skarga kasacyjna wymaga rozważenia najpierw zarzutu postawionego w oparciu o art.174 pkt 1 p.p.s.a., polegającego według autora skargi kasacyjnej na błędnej wykładni art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonanej przez Sąd I instancji. Wskazać przy tym należy, że zarzucając naruszenie art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 1 p.p.s.a., wnoszący skargę kasacyjną uważa, iż naruszony przepis jest przepisem prawa materialnego.

Zgodnie z art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozparzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego".

Wbrew stanowisku kasatora, powyższy przepis nie jest przepisem prawa materialnego, lecz wyraża normę o charakterze procesowym. Przepis ten formułuje prawo do wniesienia środka odwoławczego w postaci "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy" od dwóch rodzajów decyzji: decyzji w przedmiocie tzw. świadczenia w drodze wyjątku oraz decyzji w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne.

Kompetencję do wydawania wskazanych decyzji posiadają różne organy. Przyznawanie świadczeń w drodze wyjątku leży we właściwości Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie samego ZUS, o czym stanowi art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy. Z kolei wydawanie decyzji w zakresie indywidualnych spraw dotyczących umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jedną z kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. ust. 1 pkt 3 ustawy).

To zróżnicowanie właściwości organów w odniesieniu do decyzji, od których przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma wpływ na ustalenie organu właściwego do rozpoznania tego środka odwoławczego. W sprawach dotyczących świadczenia w drodze wyjątku wniosek taki jest rozpoznawany przez Prezesa ZUS. Z kolei w odniesieniu do decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, organem wydającym decyzję na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest ZUS.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powinien być rozpoznawany przez organ, który orzekał w sprawie po raz pierwszy, a nie przez inny organ. Taka jest bowiem istota tego środka odwoławczego, gdyż "ponowne" rozpatrzenie sprawy – jak wskazuje sama nazwa tej instytucji prawnej – jest możliwe wyłącznie przez ten sam organ, który sprawę tę już raz rozpatrywał.

Zwrot "strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy" należy, zatem rozumieć wyłącznie, jako wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek, a nie jako udzielenie temu podmiotowi kompetencji do rozpoznania tego wniosku. Jak to słusznie wskazano w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1052/09, "zawarte w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sformułowanie dotyczące adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, jakim jest Prezes Zakładu, ma charakter przepisu technicznego, regulującego organizacyjną kwestię na czyje ręce kierowany jest wniosek. Przepis ten nie jest natomiast źródłem kompetencji Prezesa Zakładu, jako organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy".

Z tych powodów zaprezentowanej przez Sąd I instancji wykładni art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którą Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela, nie można zarzucić naruszenia prawa, a to czyni omawiany zarzut nieusprawiedliwionym.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, iż zagadnienie właściwości organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi żadnych wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych już uprzednio sprawach zajmował jednolite stanowisko, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie zachodzą zatem przesłanki do skorzystania z uprawnień określonych w art. 187 § 1 p.p.s.a., czego domagał się autor skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał natomiast zarzut skargi kasacyjnej postawiony w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., aczkolwiek nie podzielając tez zawartych w uzasadnieniu tego zarzutu. W ocenie Sądu II instancji prawidłowa wykładnia art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonana przez Sąd I instancji nie uprawniała do przyjęcia, że decyzja dotycząca umorzenia zaległych należności, wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która została sygnowana przez Prezesa ZUS, jest wyłącznie z tego powodu decyzją wadliwą w takim stopniu, że konieczne jest stwierdzenie jej nieważności.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając taką decyzję nie występuje bowiem jako organ administracji publicznej, lecz jako organ ZUS. Jak trafnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 348/10 "Z procesowego punktu widzenia decyzję, o której mowa, należy, więc traktować, jako decyzję ZUS. Powyższa teza wiąże się z tym, że w prawie publicznym nie funkcjonuje jeden uniwersalny model organu władzy publicznej. Z jednej strony, w przypadku niektórych organów istnieje możliwość precyzyjnego wskazania ich substratu osobowego. Są to organy o składzie wieloosobowym (np. Krajowa Rada Sądownictwa, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji) bądź o składzie jednoosobowym (np. minister, wojewoda). Rozstrzygnięcia takich organów są podejmowane w określonych prawem procedurach, w których uczestniczą osoby tworzące organ. Z drugiej jednak strony w strukturze władzy publicznej funkcjonują podmioty prawa (zakłady, urzędy itp.) powołane ustawą do załatwiania spraw administracyjnych, będące jednostkami organizacyjnymi wyposażonymi w osobowość prawną, które nie posiadają wyodrębnionego substratu osobowego (np. Urząd Patentowy, Narodowy Fundusz Zdrowia), a zatem brak wówczas możliwości wskazania piastunów takiego organu, tak jak to jest w przypadku organów o składzie osobowym. Oczywiste jest zaś, że autorem rozstrzygnięcia organu musi być osoba, czy grupa osób. W odniesieniu do tego typu podmiotów istnieje zatem konieczność wskazania przez prawo osoby (czy jednostki złożonej z kilku osób) posiadającej upoważnienie do wydawania rozstrzygnięć władczych (np. decyzji administracyjnych) w imieniu takiego podmiotu, które to rozstrzygnięcia będą na gruncie prawa publicznego traktowane przez prawo, jako rozstrzygnięcia samego organu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych należy do drugiej z omówionych kategorii podmiotów władzy publicznej. Zgodnie z art. 66 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS jest "państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną". W zakresie działalności, o której mowa w art. 68–71 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakładowi "przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej" (art. 66 ust. 4 ww. ustawy). Zakres działania ZUS, w tym kompetencje do wydawania rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych (m.in. decyzji administracyjnych), są określone w art. 68–71 ustawy.

Nie ma natomiast przepisu prawa pozwalającego na wskazanie osób "tworzących" (wchodzących w skład) ZUS, które miałyby upoważnienie do działania jako organ władzy publicznej. Ustawodawca ustalił zaś, że organami ZUS są: Prezes, Zarząd oraz Rada Nadzorcza. Szczególną pozycję przyznano przy tym Prezesowi Zakładu, który kieruje działalnością ZUS oraz reprezentuje ten organ na zewnątrz (art. 73 ust. 1 ww. ustawy). Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 28, poz. 164), Prezes Zakładu może upoważnić pracowników ZUS do wydawania decyzji w określonych sprawach. Oznacza to, że w określonych prawem sytuacjach rozstrzygnięcia pochodzące od Prezesa ZUS, czy od pracowników ZUS posiadających stosowne upoważnienie, powinny być traktowane jako rozstrzygnięcia samego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że wynika to z faktu, iż na gruncie obowiązującego prawa nie ma możliwości wskazania osoby, czy grupy osób, które tworzyłyby skład osobowy jednostki organizacyjnej jaką jest ZUS. Naturalne jest więc, że decyzje pochodzące od tego podmiotu (jednostki organizacyjnej) są przygotowywane przez osoby posiadające stosowną kompetencję do ich wydawania, opartą na przepisie prawa. Osoby takie (Prezes ZUS, czy upoważnieni przez niego pracownicy Zakładu) nie działają wówczas w swoim imieniu, lecz "personifikują ZUS, jako organ", działają w imieniu Zakładu (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 373/06).

Z tych względów należało przyjąć, że przedmiotem skargi do Sądu I instancji była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy (por. wyroki NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 171/10, i z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1052/09). Tak więc, jakkolwiek Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował art. 83 ust. 4 p.p.s.a., to błędnie przyjął, iż zaskarżoną decyzję wydał Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasądzenie od skarżącego - ubiegającego się umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. pozostawałoby w opozycji wobec obowiązku urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, wynikającego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.