Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 313/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1  art. 71 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Asesor WSA Wojciech Śnieżyński, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

|

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...]roku nr [...]odmówił przyznania skarżącej spółce płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie mamy do czynienia ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania płatności obszarowych, bowiem oprócz skarżącej spółki wnioski o przyznanie płatności na rok [...] złożyło także dziewięć innych spółek, w których to podmiotach skarżąca spółka jest jedynym wspólnikiem. Spółki te są ze sobą ściśle powiązane osobowo, kapitałowo i funkcjonalnie, co pozwala uznać, iż jedynym celem utworzenia i działania tychże podmiotów było pobieranie pomocy finansowej. Ponadto zadeklarowane przez skarżącą spółkę we wniosku grunty nie stanowiły w rzeczywistości gospodarstwa rolnego.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki decyzją z dnia [...]r. nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W.utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że powodem nieprzyznania spółce płatności było stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy finansowej, wyrażających się w utworzeniu dziewięciu podmiotów, których jedynym celem było pobieranie pomocy finansowej. Podmioty te w tym samym roku kalendarzowym ubiegały się o płatność. Spółka, jak i pozostałe spółki deklarowały do płatności tereny położone w bezpośrednim sąsiedztwie, pomimo braku jakichkolwiek naturalnych granic, jak i grunty położone w znacznej odległości od siebie. W [...] r. pomiędzy tymi podmiotami istniały powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne. Pięć z tych spółek zostało zarejestrowanych w KRS w zbliżonym przedziale czasowym. Natomiast umowy czterech spółek zostały zawarte w tym samym dniu w tej samej kancelarii notarialnej. Podobnie 2 inne spółki zostały zawarte w tym samym dniu w tej samej kancelarii notarialnej. Spółki nie posiadały sprzętu rolniczego. Brak jest dokumentów mogących potwierdzić, kto i w jaki sposób zarządzał gospodarstwem rolnym tych spółek. Treść umów sprzedaży udziałów w niektórych spółkach wskazuje, że zostały zawarte w [...] roku, jednakże wszystkie notarialne poświadczenia tych umów sprzedaży wskazują, iż zostały sporządzone w [...] roku, a więcpo dacie doręczenia wezwania do złożenia wyjaśnień przed organem. Za sztucznością warunków przemawiał także brak umów potwierdzających najem, czy też użyczenie sprzętu rolniczego, brak pracowników, brak faktur potwierdzających zakup czy też sprzedaż produktów. W konsekwencji miał miejsce sztuczny podział jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy dziesięć podmiotów, które w rzeczywistości nie prowadziły faktycznej działalności rolniczej, a ich zasadniczy cel sprowadzał się do pobierania płatności rolnej.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dotyczącego ustalenia struktury organizacyjnej i ekonomicznej pozostałych dziewięciu spółek,

- art. 7 § 1, 77 § 1 i art. 80 oraz art. 78 § 1 kpa, polegające na: zaniechaniu zgromadzenia dokumentów dotyczących dziewięciu spółek w celu ustalenia ich struktury organizacyjnej, funkcjonalnej i ekonomicznej; bezzasadnym przyjęciu, iż pomiędzy tymi spółkami a skarżącą spółką istniały powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne; błędnej ocenie dokumentacji i wyjaśnień złożonych przez spółkę, wyrażającą się w nieuprawnionym przyjęciu, iż spółka nie stanowiła samodzielnej jednostki ekonomicznej,

- art. 136 w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa przez zakończenie postępowania dowodowego pomimo nieustalenia, jaka była struktura organizacyjna i ekonomiczna w spółkach, jakie prawa przysługiwały spółkom wobec zgłoszonych działek, kto zarządzał każdą ze spółek, kto i w jakim zakresie wykonywał prace na działkach zgłoszonych przez spółki, jaki sprzęt rolniczy posiadała każda ze spółek,

- art. 10 w związku z art. 81 kpa przez nie wezwanie strony do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt III Sa/Wr 705/15 stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Dla zastosowania sankcji wykluczającej możliwość skorzystania z dopłaty rolnej na skutek nadużycia prawa, organy winny rozważyć wszechstronnie spełnienie przesłanek, wskazujących na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania zwiększonej płatności rolnej, wyrażających się w podziale jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy odrębne podmioty. Jednakże argumenty podnoszone przez organ, a przemawiające za stworzeniem przez stronę skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, nie zostały oparte na wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W związku powyższym, w ocenie Sądu co najmniej za przedwczesne należy uznać stwierdzenie organu, że strona skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, kapitałowo i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez nią, co stanowi zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących płatności rolnych. W sprawie, w której organ chce wykazać stworzenie "sztucznych warunków", winien zgodnie z art. 75 kpa dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia. Tym samym organ winien uwzględnić wnioski dowodowe zawarte w piśmie przedłożonym przez stronę na rozprawie administracyjnej, jako potwierdzające zarzuty skargi. Za przedwczesne w sytuacji stwierdzenia uchybień procesowych organu uznać należy odnoszenie się przez Sąd do naruszeń dotyczących przepisów prawa materialnego. Przedwczesne jest więc stwierdzenie o nie spełnieniu przesłanek do uzyskania przedmiotowej płatności. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy winien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, a następnie wyjaśnić istotne kwestie w prawidłowo sporządzonym, zgodnie z art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 kpa uzasadnieniu. Ustalenia organu winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, tak aby Sąd miał możliwość dokonania ich weryfikacji.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Dyrektor ORARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie odmowy przyznania spółce pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ pierwszej instancji nie dokonał wnikliwego, starannego i nie pozostawiającego żadnych wątpliwości wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, czy w rozpatrywanej sprawie miało miejsce sztuczne stworzenie warunków, wymaganych do otrzymania płatności.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...]r. nr [...]umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW na rok [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 decyzji Komisji z dnia 7 września 2007 r. nr [...] zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Poleskiej w okresie programowania 2007 – 2013, zwanej dalej decyzją Komisji, wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między [...] r. a dniem [...]r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczenia) środków finansowych w ramach PROW 2007 – 2013. PROW 2007 – 2013 finansowany był ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zasada wynikająca z art. 3 decyzji Komisji oznacza, że po dniu [...] r. nie mogą być księgowane, a zatem przedstawiane do wydatkowania z EFRROW żadne koszty. Z upływem terminu wskazanego w art. 3 decyzji Komisji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co powoduje w następstwie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania, albowiem brak pozytywnej weryfikacji wniosku przed [...] r. oraz wyczerpanie środków na dofinansowanie nie zwalniał organu od merytorycznego rozpoznania wniosku spółki o przyznanie płatności ONW na rok [...],

- art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej, a przejawiający się brakiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i brakiem dokonania ustaleń odnoszących się do meritum sprawy, tj. czy spółka spełniła przesłanki do uzyskania płatności ONW na rok [...],

- art. 9 k.p.a. przez niepoinformowanie spółki, że brak pozytywnej decyzji przed [...]r. bądź wyczerpanie środków z puli PROW 2007 – 2013 spowoduje wygaśnięcie jej uprawnienia do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia oraz dofinansowania ONW na rok [...],

- § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na kata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) przez jego niezastosowanie w sprawie i nierozważenie merytorycznych przesłanek przyznania spółce płatności ONW na rok [...] r.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiMR o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok [...]. Zdaniem organu odwoławczego, zaistniała trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem [...]r. a dniem [...] r. Również art. 3 decyzji Komisji ustanawia ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczenia) środków finansowych w ramach PROW 2007 – 2013. Zasada wynikająca z art. 3 decyzji Komisji oznacza, że po dniu [...]r. nie mogą być księgowane, a zatem przedstawiane do wydatkowania z EFFROW żadne koszty. Z upływem terminu wskazanego w art. 3 decyzji Komisji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co powoduje w następstwie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Skoro sprawa powróciła do rozpatrzenia po uchyleniu przez WSA po dacie [...]r., to organ pierwszej instancji słusznie uznał, że istnieje przeszkoda do merytorycznego orzekania w sprawie z powodu braku możliwości finansowania płatności ONW.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR, zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji,

- art. 16 § 1 k.p.a. przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok [...] r. i tym samym nierozpoznanie istoty sprawy,

- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,

- art. 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania administracyjnego mimo braku ku temu podstaw prawnych, albowiem fakt wyczerpania puli środków i upływu terminu [...] r. nie zwalnia organu administracji od merytorycznego rozpoznania wniosku spółki, który był złożony w terminie, a jedynie wskutek licznych błędów popełnionych przez organ administracji nie został do dnia dzisiejszego rozpoznany przez organ,

- § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pomoc z tytułu płatności ONW mogła być udzielona spółce jedynie do dnia [...]r. i po tej dacie, wobec "wyczerpania puli środków pomocowych", nie jest możliwe rozpoznanie wniosku spółki dotyczącego płatności za rok [...], nawet pomimo terminowego złożenia przez spółkę wniosku i co ma czynić bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy nie naruszyły art. 16 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie, czy w sprawie doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania przez spółkę płatności ONW za rok [...] r. WSA w wyroku z dnia [...]r. uznał, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które mogłyby przemawiać za stworzeniem przez stronę skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Dlatego też, w ocenie Sądu, co najmniej za przedwczesne należało uznać stwierdzenie organu, że strona skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, kapitałowo i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez nią. Jak wskazał Sąd, organ winien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Jednakże ponownie rozpoznając sprawę, organy stwierdziły, że upłynął termin przewidziany do finansowania płatności ONW, w związku z czym nie jest możliwe przyznanie płatności za rok [...]. W tej sytuacji brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku wykazania, czy istotnie spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania płatności za rok [...] r. W konsekwencji nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok [...] r. i tym samym nierozpoznanie istoty sprawy.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionego umorzenia postępowania należy wyjaśnić, że stosownie do art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej: k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Instytucja umorzenia postępowania przewidziana w tym przepisie, w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny, dotyczy sytuacji, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy to po stronie podmiotowej czy też przedmiotowej, przy czym przeszkoda ta, ma charakter nieprzemijający. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania), albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania musi być obiektywna.

W wyroku NSA z dnia [...]r., sygn. akt I OSK 967/05 wskazano, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

W rozpatrywanej sprawie wniosek spółki o przyznanie pomocy finansowej nie może być rozpatrywany z uwagi na upływ terminu ustalonego w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. 2005.277.1 z dnia 21 października 2005 r.) i zakończenie finansowania programu, w ramach którego skarżąca spółka starała się o przyznanie pomocy finansowej. Termin ten jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie tej pomocy. Przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy zaliczyć możliwość dysponowania przez ARiMR środkami finansowymi na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Brak możliwości wypłaty przez organy środków finansowych w ramach działania odnoszącego się do wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do EFFROW, wywiera ten skutek, że organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy (podobnie: m. in. wyrok NSA z 15 lutego 2012 r. sygn. II GSK 1520/10, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. II GSK 225/11 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, który w związku z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 roku, stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem [...]r. a dniem [...]r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności."

Zdaniem Sądu, za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się zatem pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia [...] r. do dnia [...]r. i jest to okres realizacji PROW [...]. Natomiast po dniu [...]r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Upływ terminu określonego w cytowanym wyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego. Powyższe znajduje potwierdzenie również w art. 3 decyzji Komisji z dnia [...]r. Nr [...], zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania [...], zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między [...] r. a dniem [...]r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia zatem ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW [...], co oznacza, że po dniu [...]r. nie mogą być księgowane, jak również przedstawiane do wydatkowania z EFFROW żadne koszty.

Końcowy termin, do którego możliwe było przyznanie pomocy finansowej w ramach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) upłynął zatem przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku skarżącej spółki. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż podstawą dla działań objętych zakresem ustawy z dnia [...] r. jest rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005. Art. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy stanowi bowiem, iż ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...], zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia. Ustawa określa również warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem.

Jeżeli płatności ONW przyznawane są ze środków unijnych, a źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania płatności ONW było rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, które m. in. w art. 36 lit. a pkt I), pkt II) oraz art. 37 odnosi się do pomocy finansowej dla obszarów górskich i innych o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, to wskazany w rozporządzeniu Nr 1698/2005 termin końcowy dla zakwalifikowania wydatku, jako realizowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie może pozostawać bez wpływu na możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o tę płatność pod dniu [...]r. Skoro zatem wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie dotyczył płatności objętej planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007 - 2013, to płatności ONW zgodnie z zapisem art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, mogły być realizowane do [...]r.

Dlatego też, w ocenie Sądu, zasadne było umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej spółki na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem w momencie, w którym wniosek mógł być przyjęty do realizacji, nie było już możliwości przyznawania i wypłaty środków finansowych w ramach PROW [...]. Ponownie podkreślić należy, iż dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy skarżąca spółka spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW [...], stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania.

Powyższe stanowisko wyrażone zostało w wyroku WSA w L. z dnia [...]r. sygn. akt III SA/Łd, w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt V SA/Wa 1977/16 oraz w wyrokach NSA z dnia [...] r. sygn. II GSK 1520/10 i z dnia [...]r. sygn. II GSK 225/11 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 oraz art. 9 k.p.a. przez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji, należy przypomnieć, że z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 przywołanej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei art. 21 ust. 3 tej ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak i zrezygnował z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Na tle omawianej ustawy obowiązek organów został ograniczony do rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez stronę. Oznacza to, że na organach ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy.

Ustawodawca ograniczył także stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Natomiast brak przekonania strony o słuszności decyzji organu nie świadczy o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.