Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 16/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Grażyna Firek (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2006r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prezydenta Miasta K. I zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni, II zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 400 zł ( czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr. l - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

II SAB/Kr 16/05

UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P.B., powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt. 8 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, nr 153, poz. 1270) zarzucił bezczynność Prezydentowi Miasta K. w sprawie wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym sygn.[...] o uchylenie decyzji wywłaszczeniowej Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...]listopada 1987 r. sygn.[...] i w oparciu o przepis art. 149 ustawy wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta K. aby w terminie 14 dni od wydania wyroku w niniejszej sprawie wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym sygn.[...] o uchyleniu decyzji wywłaszczeniowej Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...]listopada 1987 r. sygn.[...] oraz w oparciu o przepis art. 199 ustawy wniósł o zasądzenie od Prezydenta Miasta K. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z normami w tym zakresie obowiązującymi.

Skarżący zarzucił, że przedmiotowe postępowanie toczy się od dnia 18 grudnia 1998r., kiedy to złożył wniosek o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego zakończonego powołaną wyżej decyzją z dnia [...]listopada 1987 r. Wskazał, iż dwie kolejne decyzje Prezydenta Miasta K. odmawiające uchylenia zaskarżonej decyzji wywłaszczeniowej zostały uchylone przez Wojewodę, przy czym w uzasadnieniu ostatnio wydanej decyzji Wojewody z dnia [...]lipca 2001 r. wskazano, iż organ I instancji winien ustalić, czy wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie zostało poprzedzone ewentualnym objęciem osoby wnioskodawcy postanowieniami umów indemnizacyjnych.

Skarżący uważa zalecenie to za całkowicie błędne, albowiem indemnizacja nie ma żadnego znaczenia dla sprawy rozstrzyganej w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem badania w postępowaniu w trybie przepisu art. 145 i nast. Kpa jest bowiem wyłącznie prawidłowość proceduralna postępowania wywłaszczeniowego zakończonego w 1987 r. i dokonywanie jakichkolwiek ustaleń odnośnie tego, czy za nieruchomość będącą przedmiotem postępowania dokonano wcześniej wypłaty odszkodowania na mocy układów indemnizacyjnych nie może wstrzymywać toku właściwego postępowania, albowiem nie stanowi żadnej z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 145 Kpa. Skarżący podkreślił, że nigdy nie otrzymał za swą nieruchomość żadnego odszkodowania, a gdyby jednakże nawet hipotetycznie i niezgodnie z prawdą założyć taką możliwość to decyzja wywłaszczeniowa byłaby tym bardziej wadliwą, albowiem dotyczyłaby nieruchomości stanowiącej w chwili wywłaszczenia własność Skarbu Państwa, tym bardziej zatem należałoby ją uchylić jako rażąco sprzeczną z prawem albowiem niedopuszczalnym jest wywłaszczenie nieruchomości państwowej. Skarżący wskazał, że ze względu na chęć uniknięcia oczekiwania na rozstrzygnięcie ewentualnej skargi przez NSA oraz pozytywną co do zasady treść samego rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji Wojewody nie zaskarżył tej decyzji oczekując, iż organ I instancji wskazanych ustaleń dokona w czasie krótkim, tymczasem pomimo upływu 4 lat od zwrotu akt Prezydent Miasta K. nie dokonał żadnego rozstrzygnięcia, dysponując już na początku listopada 2001 roku pismem z Ministerstwa Finansów z dnia 30 października 2001 r. znak:[...], z którego treści jednoznacznie wynikało, iż brak jest jakichkolwiek informacji o tym, aby skarżący P.B. został objęty postanowieniami umów indemnizacyjnych a zatem już wtedy organ I instancji dysponował kompletną informacją realizującą zalecenia Wojewody. Zd. skarżącego organ, dążąc do dalszej przewłoki postępowania po czterech miesiącach doszedł do przeświadczenia iż wykorzystać należy "furtkę", którą odnalazł w piśmie Ministerstwa, gdzie stwierdzono, iż: "Departament zwraca się z prośbą, jeśli jest to możliwe, o podanie obywatelstwa lub wskazanie kraju emigracji ww osób. Umożliwiłoby to dokonanie dalszych sprawdzeń na drodze dyplomatycznej." Skarżący podkreślił, że od dokonania tych ustaleń nie uzależniono zaświadczenia o nie pobraniu przez niego odszkodowania, co wynika z pozostałej treści pisma oraz chociażby ze zwrotu "jeśli to jest możliwe", a ponadto prośba Ministerstwa sformułowana alternatywnie obejmowała podanie "obywatelstwa" lub "kraju emigracji", zatem jej realizacja mogła nastąpić natychmiast po otrzymaniu przez Prezydenta pisma z dnia 30 października 2001 r. albowiem organ I instancji znał kraj emigracji wnioskodawcy, którym jest Izrael, wskazany jako jego aktualne miejsce zamieszkania. Miast wysłać odpowiedź do Ministerstwa, wskazał dalej skarżący, po czterech miesiącach, pismem z dnia 28 lutego 2002 r. organ zażądał od jego pełnomocnika informacji całkowicie zbędnych tj. podania informacji odnośnie posiadania przez wskazane w piśmie osoby obywatelstwa polskiego oraz ewentualnego nabycia przez nie innych obywatelstw; wskazanie kraju emigracji tych osób; dołączenie kserokopii paszportu wnioskodawcy, podczas gdy informacji takich Ministerstwo Finansów nie żądało, bądź też dysponował nimi uprzednio organ I instancji. Skarżący podkreślił też, że żądania zawarte w tym piśmie ukazują jak rażąco niewłaściwe podejście reprezentuje organ I instancji względem ciążących na nim obowiązków proceduralnych skoro w aktach sprawy znajdują się kopie dokumentów archiwalnych odnoszących się do podstawy nabycia przez niego własności nieruchomości tj. m.in. uchwała Sądu Grodzkiego w W. sygn. [...] z dnia 5 lutego 1946 r. - dekretu o przyznaniu spadku po C., C., F., M. i I. B. wskazująca jednoznacznie, iż osoby te -spadkodawcy po których dziedziczył skarżący P.B. - zmarły w dniu 17 grudnia 1943r. w Z., a tymczasem organ I instancji w piśmie z dnia 28 lutego żądał podania informacji odnośnie ich obywatelstwa oraz wskazania kraju emigracji, a to w celu ustalenia, czy osoby te nie pobrały odszkodowania "na mocy układów indemnizacyjnych zawartych przez Rząd Polski po II Wojnie Światowej."

Następnie skarżący wskazał, że pismem swojego pełnomocnika poinformował Prezydenta Miasta K. o tym, iż jest obywatelem Izraela i Polski, albowiem wedle jego wiedzy tego drugiego obywatelstwa nigdy nie został pozbawiony, a ponadto po raz kolejny organ uzyskał informację, że skarżący stale zamieszkuje w Izraelu, co potwierdzały załączone do wniosku dokumenty i w tym stanie rzeczy organ I instancji uzyskał wszystkie wspomniane w piśmie Ministerstwa informacje. Mimo to, po upływie kolejnych niemal dwóch miesięcy Prezydent Miasta K. zwrócił się do Wydziału Spraw Obywatelskich Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego o podanie, kiedy wnioskodawca wyjechał z kraju. Konieczność uzyskania tej informacji dla niniejszego postępowania nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Kolejne nie znajdujące uzasadnienia dla rozstrzygnięcia sprawy działania organu I instancji, zd. skarżącego, to: przeprowadzenie po raz trzeci badania ksiąg wieczystych nieruchomości pomimo tego, iż nieruchomość znajduje się przez cały czas w dyspozycji Gminy K., jako jej własność, a wcześniejsze badania przeprowadzono w dniach 24 listopada 1999 r. i 10 kwietnia 2001 r., podjęcie działań w celu ustalenia, czy skarżący zamieszkuje pod podanym adresem, a ten kierunek kolejnych czynności zrealizowany został poprzez przesłanie w czerwcu zapytania do Ambasady Izraela w Polsce, a następnie do Ambasady RP w Izraelu, przy czym podany w zapytaniach domniemany adres skarżącego: B.B. ul.[...] był inny od adresu podanego w treści pełnomocnictwa notarialnego złożonego do akt sprawy, albowiem tam podano numer [...], zatem już chociażby z tego względu ewentualnie udzielona odpowiedź musiała być negatywna; kolejne cztery miesiące upłynęły organowi I instancji na oczekiwaniu na odpowiedzi w powyższych kwestiach.

Skarżący wskazał też, że wobec oczywistej bezczynności organu wniósł zażalenie na bezczynność, które zostało przez Wojewodę rozpatrzone pozytywnie, który postanowieniem z dnia [...]grudnia 2002 r. znak:[...] stwierdził bezczynność organu I instancji i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 28 lutego 2003 r.

Tymczasem, jak wskazał dalej skarżący, naruszając obowiązek objęty postanowieniem z dnia [...]lutego 2003 r. organ I instancji wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy na dzień 30 września 2003 r.,, nie powołując przy tym żadnej przyczyny, która tę właśnie datę uzasadnia, a wobec faktu, że w zakreślonym terminie decyzja nie została wydana, pismem z dnia 23 grudnia 2003 roku ponownie wniósł zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta K. Postanowieniem wydanym 30 stycznia 2004 roku Wojewoda zawiadomił, że zażalenie P.B. na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta K. nie może być rozpatrzone w ustawowym terminie. W postanowieniu Wojewoda wyznaczył nowy termin rozpatrzenia zażalenia na dzień 27 lutego 2004 roku. Kolejnym postanowieniem wydanym dnia [...]lutego 2004 roku Wojewoda zawiadomił po raz kolejny, że zażalenie nie może być rozpoznane w terminie określonym dnia 30 stycznia 2004 roku. Kolejny termin rozpoznania zażalenia został wyznaczony na dzień 29 marca 2004 roku. Kolejnym już postanowieniem z dnia [...]marca 2004 roku Wojewoda zawiadomił, że rozpoznanie zażalenia nie może nastąpić w terminie określonym postanowieniem z dnia [...]lutego 2004 roku. Postanowieniem tym został wyznaczony nowy termin załatwienia zażalenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2004 roku. Postanowieniem wydanym dnia [...]kwietnia 2004 roku Wojewoda wyznaczył Prezydentowi Miasta K. - termin do załatwienia sprawy do dnia 28 maja 2004 roku.

W międzyczasie Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku zawiadomił, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie do dnia 30 czerwca 2004 roku. Pomimo tego Prezydent Miasta K. kolejnym postanowieniem wydanym dnia [...]czerwca 2004 roku wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy na dzień 30 stycznia 2005 roku. Mimo tego do chwili obecnej decyzja nie została wydana.

Skarżący wskazał także, iż w tym czasie Prezydent toczył bogatą korespondencję z różnego rodzaju podmiotami i instytucjami, nawet w jej ramach nie dopełniając podstawowych wymogów, czego dowodem jest np. nie załączanie do pism załączników (tak np. załączniki do pisma z 9 lipca 2003 r. do Ambasady Izraela wysłano w dniu 18 listopada); po raz czwarty zbadana została również księga wieczysta nieruchomości.

Skarżący podkreślił, że jego istnienie - niezależnie od faktu udzielenia pełnomocnictwa i zgłoszenia go w sprawie - potwierdziły również: Ambasada RP w Izraelu (pismo z dnia 3 lutego 2004 r.), Ambasada Izraela (pismo z dnia 30 czerwca 2004 r.) oraz Instytut Yad Vaschem (pismo z dnia 30 grudnia 2004 r.), a co za tym idzie rozsyłanie przez organ administracyjny kolejnych zapytań do różnorodnych organizacji, jak chociażby do "Prywatnego Biura Poszukiwań Krewnych i Znajomych" (zapytanie pismem z dnia 9 lipca 2004 r.) pozbawione jest całkowicie uzasadnienia.

Skarżący stwierdził, że oczywistym dla niego jest, iż organ I instancji podejmuje wszelkie czynności wyłącznie w celu przewłoki postępowania; uprzednio wydawane decyzje merytoryczne oparte były każdorazowo na rażąco sprzecznych z przepisami prawa przesłankach i wadliwej interpretacji jednoznacznych norm, a wobec stwierdzenia przez Wojewodę absurdalności argumentów Prezydenta, jedyną formą obrony przed rozstrzygnięciem merytorycznym, które prowadzić może do pozbawienia Gminy bezprawnie przejętej nieruchomości, jest dowolne przeciągnięcie postępowania i maksymalne odwleczenie momentu merytorycznego rozstrzygnięcia, przy czym służyć temu mają czynności pozornie realizujące jakieś zalecenia, które w rzeczywistości nie służą niczemu, z pewnością zaś nie służą realizacji słusznego interesu strony.

Skarżący wskazał także, iż nie może się oprzeć wrażeniu, iż jest traktowany odmiennie niż strony innych postępowań reprezentowane przez pełnomocników, wyłącznie dlatego iż jest obywatelem obcego państwa, w szczególności Izraela, jego pełnomocnikowi nie jest znany bowiem żaden przypadek, w którym Prezydent badałby w instytucjach znajdujących się na całym świecie fakt istnienia obywatela polskiego zamieszkałego np. w Gdańsku oraz wskazał, iż w związku z istniejąca sytuacją jego pełnomocnik pismem z dnia 20 sierpnia 2004 roku wystąpił do Wojewody z wnioskiem o przejęcie sprawy powadzonej przez Prezydenta Miasta K. w postępowaniu administracyjnym sygn.[...] o uchylenie decyzji wywłaszczeniowej Kierownika wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...]listopada 1987 roku, sygn.[...], ale pismem z dnia 30 września 2004 roku został poinformowany o tym, że Wojewoda nie jest kompetentny do "przejęcia do załatwienia".

Skarżący wskazał również, że postanowieniem wydanym dnia 31 stycznia 2005 roku Prezydent Miasta K. znak:[...] zawiadomił, że sprawa dotycząca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...]listopada 1987 roku nie może być załatwiona w terminie podanym w postanowieniu z dnia [...]czerwca 2004 roku i w postanowieniu tym Prezydent Miasta K. poinformował, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie 2 miesięcy od dnia dostarczenia przez stronę pełnomocnictwa potwierdzonego konsularnie, przy czym Prezydent Miasta K. w swym postanowieniu, nie wskazał podstawy prawnej swego żądania, wynikającej z Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też z innej ustawy z zakresu administracji.

Co do tej kwestii skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 33 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu i żaden przepis KPA nie nakłada w jakimkolwiek przypadku obowiązku legalizacji pełnomocnictwa udzielonego za granicą, zawarte zaś w uzasadnieniu postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 31 stycznia 2005 roku stwierdzenie, iż: "Podpisane przed notariuszem obcego państwa pełnomocnictwo dotyczące przeniesienia własności nieruchomości położonej w Polsce, powinno być uwierzytelnione przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny." jest kalką przepisu art. 1108 KPC, który jednakże nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie albowiem niniejsza sprawa nie jest sprawą cywilną w rozumieniu przepisów KPC, a w związku z tym nie mają do niej zastosowania normy procedury cywilnej. Zd. skarżącego Prezydent zdaje się w ogóle nie zauważać, że niniejsza sprawa nie dotyczy przeniesienia własności nieruchomości, lecz wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej i bez znaczenia jest tutaj fakt, że przedmiotem decyzji było wywłaszczenie nieruchomości.

Konkludując skarżący stwierdził, że działania Prezydenta Miasta K. naruszają prawo strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a także stanowią przejaw lekceważenia przepisów prawa oraz podstawowych praw obywateli zagwarantowanych przez Rzeczypospolitą Polską jako państwo prawa, więcej co więcej bezczynność ta wspierana jest bezczynnością organu nadrzędnego, pomimo kolejnych sygnałów o występujących nieprawidłowościach oraz podkreślił, że żadne z postanowień Wojewody nie wpłynęło w sposób skuteczny na czynności Prezydenta, czemu służyć mogło chociażby użycie środków przymuszających unormowanych w art. 37 § 2 oraz art. 38 Kpa, ale Wojewoda ich nie zastosował, w konsekwencji czego doszło do powstania wyłącznie iluzji postępowania oraz iluzji nadzoru Wojewody.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, uzasadniając swoje stanowisko w następujący sposób:

B.P. legitymujący się paszportem nr [...] zam. w [...] w pełnomocnictwie sporządzonym dnia 17.11.1998r. przed notariuszem Izraelskim w R. upoważnił M.T. i S.L. lub osobę przez nich wskazaną do wykonywania każdej czynności prawnej, sądowej, administracyjnej i finansowej związanej z majątkiem w Polsce będącym udziałem w nieruchomości przy ul. P. w K. obj. Lwh [...] c.d. KW.[...] Następnie adw. K.G. jako pełnomocnik substytucyjny M.T. w dniu 16.12.1998 r. złożył do Urzędu Wojewódzkiego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...].11.1987 r. na podstawie art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a. załączając kserokopię faksu wyżej opisanego pełnomocnictwa. Powyższy wniosek został przekazany pismem z dnia 17.02.1999r. znak:[...] do właściwego organu.

Postanowieniem z dnia [...].11.1999 r. Prezydent Miasta K. wznowił na wniosek stron postępowanie w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej własność B.P. zakończonego decyzją Dzielnicowego K. - S. z dnia [...].11.1987 r.

Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...].07.2000 r. odmówił uchylenia decyzji Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...].11.1987 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł pełnomocnik substytucyjny adw. K.G. Po uchyleniu zaskarżonej decyzji przez Wojewodę i po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia [...] września 2000r.) organ I instancji poddał szczegółowej analizie przepis art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a, a w szczególności zaistnienie dwóch przesłanek: tj. faktu nie brania przez stronę udziału w postępowaniu oraz braku jej winy. Ustalono, iż od momentu stania się właścicielem nieruchomości na podstawie dekretu dziedziczenia z 5.02.1946 r. do 1987 tj. do czasu prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego zapis w wykazie hipotecznym Lwh [...] gm.kat. [...] prowadzonym przez Biuro Notarialne jak i w dokumentacji geodezyjnej dotyczącej parceli l.kat. [...] (aktualnie dz. "1" obr.[...]) nie był aktualizowany. Przepis dekretu z dnia 2 .02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (DZ.U. Nr 6 póz. 32), a w szczególności art. 10 ust. 1 nakładał na właścicieli obowiązek zgłaszania wszelkich zmian danych osobowych objętych ewidencją w ciągu 4 tygodni od powstania zmiany. Wymogu powyższego nie spełnił B.P., bowiem nie ujawnił swego adresu od 1946 r. zarówno w księgach wieczystych jak i w rejestrach gruntowych. Prowadzący zatem postępowanie wywłaszczeniowe były Urząd Dzielnicowy K. - S. nie mógł z treści powyższych dokumentów ustalić miejsca zamieszkania właściciela lub bliższych danych osobowych na podstawie których organy prowadzące ewidencję ludności K. i kraju prowadziłyby poszukiwania miejsca jego pobytu pod warunkiem, iż w czasie prowadzonego postępowania zamieszkiwałby na terenie Polski. Przyjęto więc, że winę za zaistniały stan ponosi wnioskodawca, który poprzez swoje zaniedbanie i brak staranności pozbawił organ możliwości prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Powyższy argument w znacznym stopniu zaważył, że Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...].05.2001 r. orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...].11.1987 r. Również od powyższej decyzji pełnomocnik wniósł do Wojewody odwołanie, a Wojewoda w decyzji z dnia [...].07.2001r. uchylając decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].05.2001r. i przekazując do ponownego rozpatrzenia nakazał organowi I instancji dokonać dodatkowych ustaleń. W postępowaniu wyjaśniającym należało poddać dodatkowym badaniom czy B.P. objęty był postanowieniami umów indemnizacyjnych zawieranych przez Rząd Polski z rządami państw zachodnich w latach 1948-1971. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w dniu 30.10.2001 r. Nr[...] uzyskano informację, iż z dokumentacji którą obecnie dysponuje Ministerstwo Finansów Departament Budżetu Resortu i Spraw Majątkowych nie wynika aby wymienione osoby tj. P.B., I.B., C.B., F.B., M.B., H.B. - występowały o odszkodowanie lub inną formę rekompensaty na podstawie układów zawartych przez Rząd Polski z rządami: Stanów Zjednoczonych, Ameryki, Kanady, Norwegii, Belgii, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Szwajcarii, Księstwa Liechtenstein, Danii, Francji, Szwecji, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii, Królestwa Grecji, Królestwa Holandii i Republiki Austrii. Ponadto Departament zaznaczył, iż dokumentacja dotycząca odszkodowań wypłaconych w oparciu o wspomniane układy nie jest kompletna, dlatego celem dokonania dodatkowych sprawdzeń na drodze dyplomatycznej koniecznym stanie się podanie obywatelstwa lub wskazanie kraju emigracji wymienionych osób. O dostarczenie żądanych danych zgodnie z zaleceniem Ministerstwa Finansów tj. obywatelstwa i kraju emigracji zwrócono się m. in. do pełnomocnika wnioskodawcy. Ponadto poproszono pełnomocnika o dołączenie do akt sprawy kserokopii paszportu B.P. Zwracając się o potwierdzenie lub podanie aktualnego adresu zamieszkania B.P. s. I. i L. strona przeciwna powzięła wiadomość od Ambasady Izraela w Warszawie, iż Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w Izraelu nie posiada w ewidencji adresu zamieszkania B.P. (pismo z dnia 17.06.2002 r.). Równocześnie strona przeciwna skierowała szereg pism do następujących organizacji: Ambasady RP w Izraelu, Search Bureau for Missing Relatives w Izraelu, Servivors Registry U.S. Holocaust Memoriał Museum w USA, Association of Polish Jews w Izraelu, Związek Gmin Wyznaniowych w Warszawie, Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie. Podjęte działania miały na celu potwierdzenie tożsamości ujawnionego w księdze wieczystej właściciela nieruchomości z wnioskodawcą niniejszego postępowania. W tym też czasie pełnomocnik wnioskodawcy złożył w dniu 18.03.2003 r. do Wojewody skargę na zaniedbanie i nienależyte wykonanie zadań, naruszenie praworządności i interesów skarżącego a także na przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy.

Prowadzona w niniejszej sprawie przez organ I instancji korespondencja z wieloma instytucjami znajdującymi się zarówno w Polsce jak i poza granicami kraju, stanowiła istotny element postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wnikliwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie. Docelowe pozyskanie informacji o ewentualnym objęciu B.P. postanowieniami umów indemnizacyjnych, zawieranych przez państwo polskie, zgodnie z wymaganiami wskazanymi przez instytucje z którymi koresponduje Prezydent Miasta K., musiało zostać poprzedzone zebraniem szeregu informacji dotyczących osoby B.P. Mając na względzie przedmiotowe argumenty Wojewoda w piśmie z dnia 12.05.2003 r. nie uznał za zasadną skargę Pana K. G.

Ustalono, iż P.B. s. I. i L. z domu P. ur. [...]1921 r. w W., przebywał w Polsce w latach 1921 - 1946. Od 1950 r. zamieszkuje na terytorium Izraela uzyskawszy obywatelstwo tego państwa w [...] 1950r. (podany adres zamieszkania to Izrael - [...]). Na mocy decyzji z dnia [...].04.2003 r. Wojewoda stwierdził utratę przez P. B. obywatelstwa polskiego. Zgromadzone dokumenty wzbudziły istotne wątpliwości odnośnie tożsamości osoby, która jest wnioskodawcą przedmiotowego postępowania. Po pierwsze istnieje rozbieżność co do daty urodzenia i imion rodziców pomiędzy aktem urodzenia wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w W., gdzie widnieje zapis:

-P.B., rodzice: I.B. i L.P., ur. [...].[...]1921 r.,

a wypisem z akt ewidencji ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa Izrael przedłożonym przez pełnomocnika strony w postępowaniu o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez Pana B.P., gdzie znajduje się następujący zapis:

-P.B., rodzice: I. i L., ur. [...].[...].1921 r., nr dowodu tożsamości:[...], adres: [...].

Ponadto w odpowiedzi na zapytanie o dane obywatela otrzymane z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Izraela w Warszawie z dnia 14.08.2002 r. odnotowane jest:

-P.B., imię ojca: I., ostatni adres odnotowany w Spisie Ludności - brak wraz z informacją Ambasady Izraela w Warszawie, iż osoba której dane zostały przesłane do zweryfikowania nie figuruje w rejestrze ludności Izraelskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Natomiast w danych o obywatelu otrzymanych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Izraela dnia 17.06.2003 r. znajdują się następujące informacje:

-P.B., imię ojca: I., nr dowodu tożsamości: [...], adres:[....] wraz z adnotacją Ambasady Izraela w Warszawie, iż jest to akt zgonu Pana B.P.

Równocześnie w trakcie kompletowania akt adw. K.G. został wezwany do przedłożenia dokumentów potwierdzających iż B.P. żyje (potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia paszportu) oraz udzielenia szczegółowych wyjaśnień odnośnie tejże osoby. Pełnomocnik nie współpracował z organem prowadzącym postępowanie. W związku z powstałymi wątpliwościami dotyczącymi tożsamości i istnienia osoby będącej wnioskodawcą prowadzonego postępowania zwrócono się z prośbą o pomoc w ich wyjaśnieniu do Ambasady Izraela w Polsce i Ambasady RP w Izraelu. W związku z brakiem odpowiedzi pismami ponaglającymi zwrócono się ponownie o pomoc w wyjaśnianiu powstałych wątpliwości. Ponieważ uzyskanie wyjaśnień okazało się niezbędne w ramach postępowania, koniecznym stało się przedłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 30.06.2004 r. Ponadto dnia 14.06.2004 r. Prezydent Miasta K. zwrócił się do Konsula Izraela w Warszawie o pomoc w wyjaśnieniu wątpliwości powstałych w toku prowadzonego postępowania w oparciu o dokumenty przesłane z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Izraelu. W odpowiedzi z dnia 24.06.2004 r. Konsul napisała, iż dane osobowe dotyczące obywatela Izraela Pana P.B. na przestrzeni korespondencji ulegały zmianie i podała aktualny adres jego pobytu: R. H. S. [...], J. [...]

Z uwagi na fakt, iż większość pism do organizacji międzynarodowych pozostało bez odpowiedzi - organ prowadzący postępowanie przesłał zarówno w języku polskim jak i w języku angielskim prośbę o pomoc w ustaleniu losów B.P. s. I. i L. celem właściwego wskazania czy P.B. zamieszkały w Izraelu jest tożsamy z P.B. ujawnionym jako były właściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr "1" o pow. 693 m2 obr. [...] jednostka ewidencyjna [...] zabudowaną kamienicą przy ul. P. w K. Skierowano również pismo bezpośrednio do Pana B. P. (H. S. [...], J. [...] Izrael). Otrzymano zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego pisma z datą 22.06.2004 r. Podpis odbierającego B.P. jest nieczytelny i zupełnie inny jak na poprzednich dokumentach, w tym na pełnomocnictwie.

Przeprowadzając postępowanie dowodowe, zgodnie ze wskazówkami organu II instancji, poddano ponownej analizie posiadane dokumenty. Opierając się na normach prawa prywatnego międzynarodowego pojawiła się potrzeba wskazania prawa właściwego, dzięki któremu można by było dokonać zbadania w myśl przepisów cywilnych właściwego państwa ważności pełnomocnictwa B.P. z 17.11.1998 r. sporządzonego w Izraelu. Ponadto ważną kwestią stało się ustalenie czy powyższe pełnomocnictwo spełnia wszelkie wymogi co do formy pełnomocnictwa. Rozważano również autentyczność przedmiotowego dokumentu.

Na podstawie art. 25 w zw. z art. 30 prawa prywatnego międzynarodowego pełnomocnictwo udzielone za granicą, umocowuje do czynności prawnej dotyczącej położonej w Polsce nieruchomości, podlega prawu polskiemu tak co do ustanowienia jak i odwołania, wygaśnięcia i formy. Pełnomocnictwo notarialne wymaga legalizacji przez konsula polskiego. Przepisy ustawy z dnia 13.02.1984 r. o funkcjach konsulów (Dz.U. Nr 9 póz. 34 ze zm.) stanowią, że konsul może sporządzić akt notarialny pod warunkiem uzyskania od Ministra Sprawiedliwości upoważnienia wydanego na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych. Akty i inne czynności notarialne konsula mają taką samą moc jak czynności notariuszy w Polsce. Pełnomocnictwo w formie notarialnej może więc być udzielone za granicą przed konsulem polskim i wtedy nie wymaga legalizacji (S. Dmowski, S. Rudnicki: Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga Pierwsza część ogólna. Wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999 s. 300-301).

Wobec powyższego oraz mając na względzie wyjaśnienie wszystkich powstałych w toku postępowania wątpliwości co do udzielonego pełnomocnictwa wezwano wnioskodawcę postępowania wznowieniowego B.P. do przedłożenia pełnomocnictwa notarialnego potwierdzonego konsularnie lub przedłożenie pełnomocnictwa zawartego przed konsulem polskim za granicą. O przedmiotowym wymogu adw. K.G. został powiadomiony w piśmie z dnia 1.06.2004r. Właściwa klauzula legalizacyjna na dokumencie jest niezbędna, a w przypadku jej braku legitymujący się zagranicznym pełnomocnictwem działa jako negotiorum gestior. Wobec powyższego oraz faktu nie dostarczenia przedmiotowego, a niezwykle istotnego dla sprawy dokumentu Prezydent Miasta K. w postanowieniu z dnia [...].01.2005r. przedłużył termin załatwienia sprawy do 2 miesięcy od dnia dostarczenia przez stronę pełnomocnictwa potwierdzonego konsularnie.

Argumentem przemawiającym za prawidłowością prowadzonego postępowania jest m.in. zasada, iż dokumenty innego państwa będące aktami notarialnymi oraz dokumentami stanu cywilnego powinny podlegać legalizacji pełnej przed ich zastosowaniem na terytorium RP.

Brak przepisu określającego szczególną formę pełnomocnictwa oznacza, że prawo właściwe do oceny formy pełnomocnictwa należy ustalić zgodnie z art. 12 prawa prywatnego międzynarodowego. W zasadzie formę tę będzie określać prawo właściwe dla tej czynności, zachowanie wymagań przewidzianych przez prawo obowiązujące w miejscu udzielenia pełnomocnictwa. Według art. 12 prawa prywatnego międzynarodowego forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności. Wystarcza jednak zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność zostaje dokonana. Pojęcie "formy" użyte w art. 12 tego prawa obejmuje wymagania dotyczące sposobu ucieleśnienia oświadczenia woli (ustność lub pisemność, uwierzytelnienie, obecność świadków, udział organu państwowego przy dokonywaniu czynności). Art. 12 prawa prywatnego międzynarodowego ma charakter normy ogólnej w stosunku do innych przepisów o formie, a zatem ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, chyba że przepis szczególny zawiera inne uregulowanie. Ocena czy właściwa forma została zachowana, należy do sądu orzekającego w sprawie (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 20.01.1998 r. l CKN 345/97, OSNIC 9/98, póz. 137).

Na poparcie prezentowanego stanowiska powołać należy po pierwsze wyrok NSA w Warszawie z 18.06.1999 r. l SA 1535/98 (LEX nr 48566), w którym stwierdzono, iż uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego nie są kompletne, stąd przy wyjaśnieniu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowe stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Po drugie nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie powinien pozostać wyrok NSA w Warszawie z 29.04.1998 r. IV SA 1044/96 (LEX nr 45639), gdzie nadmieniono, że z art. 33 § 2 i 3 wynika, iż pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Ponadto doktryna reprezentuje stanowisko, iż organ administracji publicznej powinien z urzędu brać pod uwagę rodzaj udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w nim osoby, która w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem (z wyjątkiem sytuacji unormowanej przez art. 33 § 2 k.p.a.) lub legitymuje się pełnomocnictwem dotyczącym innej sprawy niż rozstrzygana w postępowaniu. Organ administracji publicznej nie powinien też dopuścić do udziału w postępowaniu pełnomocnika, jeśli zamierza on podjąć czynności, do których nie jest umocowany ("Samorząd Terytorialny" 2003/9/42 -1.9 artykuł H. Knysiak-Molczyk: Prawo do korzystania z pomocy i instytucji reprezentacji w postępowaniu administracyjnym).

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż dnia 23.02.2005 r. do strony przeciwnej wpłynął list wysłany do B.P. zawierający postanowienie z dnia [...].01.2005 r. z adnotacją iż adresat (B.P. - R. H. S. [...], J. [...], Izrael) jest nieznany. Jest do jeszcze jeden dowód na to, iż organ administracyjny zachowując ostrożność w przedmiotowej sprawie postępuje właściwie.

Przedstawiając powyższe wyjaśnienia oraz działając zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej unormowanej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji prowadzący przedmiotowe postępowanie podejmował i nadal podejmuje wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. W przedmiotowej sprawie istnieje wiele istotnych sprzeczności, a pełnomocnik substytucyjny nie przedstawił dokumentów z których jasno wynikałoby, iż P.B. nadal żyje i jest tożsamy z osobą wywłaszczoną w 1987 r.

Przedstawiony przez skarżącego w skardze oraz przez Prezydenta Miasta K. w odpowiedzi na skargę przebieg przedmiotowego postępowania dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - S. z dnia [...].11.1987 r. znak:[...] są zgodne, strony różnią się jedynie co do oceny podjętych czynności bowiem skarżący w większości uznaje je za zbędne, zaś Prezydenta Miasta K. za uzasadnione. W tej sytuacji Sąd uznał zbędnym przytaczanie raz jeszcze w tym miejscu przebiegu całego postępowania, dokonując jego oceny w kontekście zarzutów skargi.

Sąd zważył, co następuje:

Jakkolwiek nie można podzielić wszystkich zarzutów zawartych w skardze to należało uznać ją za uzasadnioną.

Skarżący zarzucił podejmowanie przez organ I instancji wszelkich czynności wyłącznie w celu przewłoki postępowania bowiem zbędnym było jego zdaniem prowadzenie postępowania co do: 1/ objęcia wywłaszczonego z nieruchomości składającej się z działki nr "1" położonej przy ul. P. w K. umowami indemnizacyjnymi, 2/ co do tożsamości skarżącego oraz 3/ co do pełnomocnictwa, które powinno zostać potwierdzone konsularnie.

Sąd podzielił zarzut skarżącego co do niesłusznego nałożenia obowiązku przedłożenia potwierdzonego konsularnie pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 §2 KPA pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a żaden z przepisów KPA nie nakłada w jakimkolwiek przypadku obowiązku legalizacji pełnomocnictwa udzielonego za granicą.

Przytoczone przez organ w odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w orzeczeniu NSA z dnia 18 czerwca 1999 r. I S.A. 1535/98 /LEX nr 48566/ dotyczące niekompletności uregulowań prawnych w zakresie pełnomocnictwa w KPA i posiłkowym stosowaniu zasad wyrażonych w KC w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia zakresu umocowania, w nin. sprawie nie mogły znaleźć zastosowania bowiem fakt udzielenia pełnomocnictwa notarialnego oraz jego zakres nie budziły wątpliwości. Zwrócić też należy uwagę, że przepisy prawa międzynarodowego prywatnego tj. ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. /Dz.U.Nr46 poz.290 ze zm./ odnoszą się do międzynarodowych stosunków osobistych i majątkowych w zakresie prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy - art.1 §1 tej ustawy, podczas gdy nin. postępowanie jest administracyjnym postępowaniem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i w żaden sposób nie mieści się w zakresie przedmiotowym wyznaczonym cyt. przepisem art. 1§1 prawa międzynarodowego prywatnego.

Stosownie do treści art. 151 §1 KPA organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zatem dokonanie ustaleń dotyczących tego czy za nieruchomość będącą przedmiotem postępowania dokonano wypłaty odszkodowania na mocy układów indemnizacyjnych, wbrew zarzutowi skarżącego, było istotne, ze względu na treść pkt 5 art.145 §1 KPA. Pozytywne bowiem ustalenie w tym zakresie oznaczałoby, iż przedmiotowa nieruchomość jeszcze przed przeprowadzeniem postępowania wywłaszczeniowego mogła stać się własnością Skarbu Państwa. Jakkolwiek słusznym jest zarzut skarżącego , że zbędnym było dokonywanie ustaleń z tego zakresu co do I.B., C.B., F.B., M.B. i H.B. co do których organ dysponował dowodami, że są oni spadkodawcami P.B. to uwzględnienie tego zarzutu nie może podważyć wskazanej wyżej oceny. Nie mniej podkreślić należy, że okoliczność o braku możliwości objęcia umowami indemnizacyjnymi wywłaszczonego z nieruchomości przy ul. P. w K. jako obywatela Izraela oraz Polski, wobec tego, iż Rząd Polski nie podpisał umowy indemnizacyjnej z Rządem Izraela została wyjaśniona i jednoznacznie dała się stwierdzić na podstawie treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 19 lutego 2003 r. oraz zgromadzonego przed datą tego pisma materiału dowodowego.

Wbrew zarzutom skargi Prezydent Miasta K. słusznie podjął działania zmierzające do potwierdzenia tożsamości miedzy wywłaszczonym przedmiotową decyzją z dnia [...] listopada 1987 r., a wnioskującym o wznowienie postępowania tj. skarżącym. Istotnie bowiem dokumenty jakimi dysponował Prezydenta Miasta K., a i relacje jakie otrzymał z akt ewidencji ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa Izrael stworzyły szereg wątpliwości. I tak: istniała rozbieżność co do daty urodzenia i imion rodziców pomiędzy aktem urodzenia wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w W., gdzie widnieje zapis:

-P.B., rodzice: I.B. i L.P., ur. [...].[...]1921 r., a wypisem z akt ewidencji ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa Izrael przedłożonym przez pełnomocnika strony w postępowaniu o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez Pana B.P., gdzie znajduje się następujący zapis: - P.B., rodzice: I. i L., ur. [...].[...]1921 r., nr dowodu tożsamości:[...], adres: [...] B.B., Y.H.[...], ponadto w odpowiedzi na zapytanie o dane obywatela otrzymane z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Izraela w Warszawie z dnia 14.08.2002 r. odnotowane jest:

-P.B., imię ojca: I., ostatni adres odnotowany w Spisie Ludności - brak wraz z informacją Ambasady Izraela w Warszawie, iż osoba której dane zostały przesłane do zweryfikowania nie figuruje w rejestrze ludności Izraelskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, natomiast w danych o obywatelu otrzymanych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Izraela- P.B., imię ojca: I., nr dowodu tożsamości: [...]: Y. H.-N. [...], B.[...] wraz z adnotacją Ambasady Izraela w Warszawie, iż jest to akt zgonu Pana B.P.

Nie mniej należy stwierdzić, że z treści pisma Ambasady RP w Izraelu z dnia 3 lutego 2004 r., które wpłynęło do UM K. w dniu 11 lutego 2004 r. wynika, że ze względu na specyfikę języka hebrajskiego /brak samogłosek/ imiona i nazwiska mogą być transkrybowane na kilka sposobów i dlatego często pojawiają się wątpliwości czy dokumenty tłumaczone z języka hebrajskiego na język polski dotyczą tej samej osoby oraz, że dane z wypisu z akt ewidencji ludności oraz odpowiedzi na zapytanie ze zbioru danych odnoszące się do imienia i nazwiska osoby oraz osoby ojca są identyczne. Zatem na podstawie treści tego pisma oraz całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego przed datą jego wpływu można stwierdzić, że jakkolwiek zachodzi zgodność co do imienia i nazwiska osoby oraz osoby ojca między wywłaszczonym przedmiotową decyzją z dnia [...] listopada 1987r., a wnioskującym o wznowienie postępowania to osoby te różni data urodzenia, bowiem z aktu urodzenia wywłaszczonego wynika ze urodził się w dniu [...].[...]1921r. podczas gdy wnioskujący o wznowienie postępowania urodził się w dniu [...].[...]1921r., co wynika ze znajdujących się w aktach Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Spraw Obywatelskich znak[...], a przedłożonych przez M.T. wypisu z akt ewidencji ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa Izrael oraz jego uwierzytelnionego tłumaczenia, z których dowód został przeprowadzony w nin. sprawie, a którego kopie znajdują się na k. 201-202 akt adm. Na marginesie należy też zwrócić uwagę, że mimo wezwania pełnomocnik skarżącego nigdy nie przedstawił kopii paszportu lub dowodu osobistego skarżącego, a nawet w postępowaniu sądowym ograniczył się do przedłożenia jedynie oświadczenia dotyczącego danych osobowych.

Oceniając powyższe Sąd uznał, że w dniu 11 lutego 2004 r. organ dysponował zatem materiałem dowodowym, który stanowił podstawę do wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, a tym samym uznał, że nie wydając takiego orzeczenia dopuścił się bezczynności.

Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na zasadzie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Postępowanie przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 tej ustawy w zw. z § 18 ust.1 pkt 1/c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U.Nr 163 poz.1348 ze zm./.