Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2716/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA : Małgorzata Brachel - Ziaja / spr. / Barbara Pasternak Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego W. O. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 13 czerwca 2001 r. ,Nr: [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm./ oraz art. 138 par l pkt l w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W. O. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].09.2000 r., Nr: [...], o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, W. O. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołał się na swoją działalność w Armii Krajowej, co poparł dołączonymi oświadczeniami świadków. W aktach ZBoWiD brak jest danych dotyczących tej działalności W. O.. W toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż uprawnienia kombatanckie zostały mu przyznane wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w latach 1946-1947 w szeregach ORMO. W takiej sytuacji podstawą prawną pozbawienia uprawnień kombatanckich jest przepis art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, i nie mają znaczenia inne okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż ustawowy termin do składania wniosków, z tytułów określonych w art. l-4 ustawy, upłynął z dniem 31.12.1998 r. Nie jest zatem możliwe rozpoznanie wniosku w tym zakresie, a fakt ten nie może mieć wpływu na przebieg postępowania w sprawie posiadanych uprawnień kombatanckich.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. O. podał, iż już w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego wysłał dodatkowe dokumenty na okoliczność, że był żołnierzem Armii Krajowej, do której wstąpił w 1944 r. i walczył z okupantem niemieckim do 1945 r. Wstępując do ZBoWiD w marcu 1984 r. nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o jego przynależności do AK, gdyż wówczas nie było takiej potrzeby. Uważa, że jego sprawa nie została należycie rozpatrzona, a ma prawo do zachowania uprawnień kombatanckich.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności; że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie za utrwalenie władzy ludowej w szeregach ORMO. Ponieważ MO i ORMO nie były zmilitaryzowaną służbą państwową w związku z czym za żadną formę działalności w jej ramach jako formacji aparatu bezpieczeństwa publicznego uprawnienia obecnie nie przysługują. Zgodnie zaś z art. l ust. 2 pkt. 6 powołanej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca. Wobec czego okoliczności podane w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. Zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Skarga jest zasadna.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, prawidłowo ustalił w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację , że W. O. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu [...].11.1983 r. i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...].12.1946 do [...].12.1947 r., pełniąc służbę w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej.

Jak wynika z akt sprawy; skarżący W. O. ur. [...].10.1929 r. ubiegając się o przyjęcie w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD, - w deklaracji członkowskiej - podał, że "działalności żadnej przedwojennej ani okupacyjnej nie posiada ze względu na młody wiek". W życiorysie zaś podał; że Szkołę Podstawową ukończył w 1942 r. i rozpoczął naukę w Szkole Zasadniczej w K., przy ul. J., pracując jednocześnie jako uczeń ślusarski "u N.". Szkołę ukończył w 1945/6 r., a w 1946 r. wstąpił do ORMO. Zaświadczenie KWMO w K., z dn. [...].06.1981 r., potwierdza przynależność skarżącego do ORMO i jego udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej.

W świetle przepisu art. l ust. l ustawy z dnia 14.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwanej dalej ustawą, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. l ust. 2 pkt 6 za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego oraz w zmilitaryzowanych służbach państwowych. Trafnie więc ustalił Kierownik Urzędu na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach ZBoWiD, że zgłoszonej tam działalności dotyczącej utrwalania władzy ludowej w służbie w ORMO nie można uznać za kombatancką lub za działalność równorzędną kombatanckiej.

Służba w ORMO niebyła zmilitaryzowaną służbą państwową. Przeto żadna działalność w jej szeregach nie uprawnia obecnie do przyznania statusu kombatanta.

Jednakże w postępowaniu weryfikacyjnym nie wyjaśniono czy skarżącemu przysługuje prawo do zachowania uprawnień kombatanckich z innych tytułów przewidzianych ustawą, /art. l ust. 2 pkt 3 ustawy/.

Skarżący w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania weryfikacyjnego z jednoczesnym wezwaniem do nadesłania wszystkich mogących mieć wpływ na wynik sprawy dowodów, przesłał organowi oświadczenia 3 świadków stwierdzających zgodnie, że w marcu 1944 r. wstąpił on w szeregi Armii Krajowej, złożył przysięgę i jako jej żołnierz brał udział z bronią w ręku w akcjach przeciwko niemieckiemu okupantowi do czasu wyzwolenia w 1945 r., /por. k. 26,25,24/.

Nie przesądzając kwestii wiarygodności powyższych faktów wskazanych przez skarżącego, a także ich prawnego znaczenia dla uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach, trzeba stwierdzić, że jeżeli znalazłyby one potwierdzenie w toku postępowania weryfikacyjnego, to mogą wyczerpywać dyspozycję art. l ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Upływ terminu z art. 22 ust. 3 ustawy, z powodu którego organ zaniechał przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego w kierunku posiadania przez W. O. uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą, dotyczył wyłącznie wniosków o przyznanie uprawnień przez osoby, które do dnia 31.12.1998 r. nie miały potwierdzonych żadnych uprawnień kombatanckich /por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.12.2001 r., OPS 11/01/.

Osoba weryfikowana miała zatem prawo do zgłoszenia w postępowaniu weryfikacyjnym dowodów wskazujących na posiadane uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie, niż "utrwalanie władzy ludowej", czego nie można było utożsamiać ze złożeniem wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich stosownie do art. 22 ust. 3.

NSA w sprawie V SA 2452/01 wyjaśnił, że termin do kierowania wniosków nie ma znaczenia prawnego w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich w sytuacji gdy osoba, która jest stroną tego postępowania występuje o zachowanie dotychczasowych uprawnień, powołując się, że spełnia warunki z innych tytułów określonych w ustawie o kombatantach /por. LEX nr 83723/. Należy dodać, że przepis art. 22 ust. 3 utracił moc z dniem 29.04.2003 r.

Skoro organ orzekający nie rozpatrzył całości materiału dowodowego w szczególności zgłoszonych przez skarżącego dowodów na okoliczność posiadania uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie, to tym samym naruszył przepisy postępowania art.7, 77 par l, 80 k.p.a., a decyzja została wydana przedwcześnie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par l lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p .p. s .a.