Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 117/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, § 1a, § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 500 zł /słownie: pięćset złotych/; III. przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. G. sumę pieniężną w wysokości 1500 zł /słownie: jeden tysiąc pięćset złotych/; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 września 2016 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) A. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w A. Skarżący zarzucił naruszenie przez ww. organ przepisów prawa, tj. art. 36 § 1 i 2, art. 12 i art. 35 § 1, § 2 i § 3 , art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że akta sprawy znajdują się w NSA i załatwienie sprawy będzie możliwe po zwrocie akt do SKO w B. i przesłania ich do SKO w A. Skarżący zawnioskował o:

- zobowiązanie Kolegium do załatwienia w terminie wyznaczonym przez Sąd wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2014 r. i wydanie merytorycznego orzeczenia;

- stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenie prawa;

- przyznanie od SKO w A. na rzecz skarżącego sumy pieniężnej określonej przez Sąd w trybie art. 149 § 2 lub art. 145 § 7 P.p.s.a.;

- orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu A. G. podniósł, że SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Na przestrzeni jednego roku Kolegium zaledwie jeden raz poinformowało go – pismem z dnia [...] lipca 2016 r. w trybie art. 36 § 1 i 2 K.p.a. - o powodach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. Takie postępowanie organu jest, jego zdaniem, sprzeczne jest z regułami demokratycznego państwa prawa, jednoznacznie wskazuje, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podważa zaufanie obywateli do organów. Zwracając uwagę na uregulowania zawarte w art. 35 K.p.a. a dotyczące terminów załatwiania spraw, A. G. wskazał, że organ naruszając ten przepis dopuścił się rażącego naruszenia zasady prostoty i szybkości postępowania a tym samym naruszył podmiotowe prawo strony do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Skarżący powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że fakt znajdowania się akt sprawy, której dotyczy wniosek w innym organie czy sądzie w związku z toczącą się tam sprawą na podstawie tych samych akt nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności. Odnośnie przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej od organu przytoczył fragment wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r., sygn. II SAB/Kr 55/16.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w A. wniosło o oddalenie skargi.

Wyjaśniło, że wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. A. G. zwrócił się do SKO w B. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]), którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji SKO w T. z dnia [...] września 2010 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2010 r. ([...]) orzekającą o ustaleniu A. G. jednorazowej opłaty w wysokości 7 602,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w miejscowości Ł., w Gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1031, spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dalszej kolejności postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. postanowił wyłączyć wszystkich członków SKO w B. od załatwienia ww. sprawy z wniosku A. G. o wznowienie postępowania, z uwagi na brak możliwości powołania wymaganego przepisami prawa składu orzekającego.

Wobec powyższego Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z [...] marca 2015 r. ([...]) wyznaczył SKO w A. do załatwienia wyżej opisanej sprawy.

Kolegium to postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r.) wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczna decyzją SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r.

SKO w A. wyjaśniło także, że wraz z postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji nie została przekazana całość akt administracyjnych (akta te przekazane zostały przez SKO w B. do NSA w Warszawie do sprawy II OSK 1105/15 w związku ze złożoną skargą kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. II SA/Kr 1300/13).

W tej sytuacji SKO w A. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. ([...]), stosownie do art. 36 § 1 i 2 K.p.a., poinformowało A. G., że sprawa z jego wniosku nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz, że jej rozpoznanie będzie możliwe niezwłocznie po zwrocie akt przez NSA do SKO w B. i przesłania ich do SKO w A.

SKO wskazało także, że w dniu [...] września 2016 r. do SKO w B. wpłynęło pismo A. G. zatytułowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w którym zarzucił on Kolegium przewlekłość i wskazał, że organ ma obowiązek wypożyczenia akt sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w terminie zakreślonym przepisami K.p.a.

Pismem z dnia [...] października 2016 r., przesłanym także do wiadomości A. G., Prezes SKO w A. zwrócił się do NSA o rozważenie możliwości wypożyczenia całości akt przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi NSA wyjaśniło, że akt nie mogą zostać wypożyczone z uwagi na wyznaczony na dzień [...] listopada 2016 r. termin rozprawy.

W tych okolicznościach, a opisanych powyżej, Kolegium uznało, że skarga A. G. na przewlekłość SKO w A. jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazało, że wbrew twierdzeniom skarżącego SKO w A. nie można zarzucić przewlekłości postępowania, skoro akta sprawy – niezbędne do wydania decyzji we wznowionym postępowaniu – w sprawie prowadzonej przez Wójta Gminy [....] a zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nie zostały przekazane SKO w A. wraz z postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji, z tego powodu, że zostały przekazane do NSA przez SKO w B. wraz ze skargą kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Krakowie z 11 lutego 2014 r., sygn. II SA.Kr 1300/13.

Brak możliwości zapoznania się przez SKO w A. z całością akt sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy [...] a zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. powoduje, że materiał dowodowy w sprawie jest niekompletny, co uniemożliwia dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu. Nadto organ podjął kroki zmierzające do uzyskania całości akt, poprzez zwrócenie się do NSA o ich wypożyczenie, co jednak okazało się niemożliwe z uwagi na wyznaczenie terminu rozprawy. Te okoliczności powodują, że SKO w A. nie można skutecznie zarzucić przewlekłości postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r., poz. 718, dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest przewlekłość prowadzonego przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w A. postępowania.

Zaznaczenia wymaga także, że sprawa została rozpoznana przez Sąd

w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do brzmienia art. 149 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania

w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 cyt. przepisu).

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy Sąd zobligowany jest do zbadania czy przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie i czy wyczerpano środki zaskarżenia jakie służyły skarżącemu na drodze administracyjnej. Warunkiem bowiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postepowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na przewlekłość postępowania środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 K.p.a.).

W okolicznościach sprawy skarżący A. G. pismem z dnia [...] września 2016 r. ([...] wrzesień 2016 r. – data wpływu do organu) złożył do SKO w A. (organ wyższego stopnia) wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Wyczerpanie przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 K.p.a. przez jego wniesienie do właściwego organu stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie ma więc znaczenia, jaki okres czasu upłynął pomiędzy złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Warunkiem tym jest samo złożenie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2655/13 - LEX nr 1440513, wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., sygn. II OSK 773/15, publ. baza orzeczeń: www.cbois.nsa.gov.pl).

Na tej podstawie należy uznać, że przedmiotowa skarga A. G. na przewlekłe prowadzenie przez SKO w A. postępowania jest formalnie dopuszczalna.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Wyjaśnić także należy, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 3, Nb 69), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37, Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA).

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1956/12, LEX nr 1233717). Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to konieczne dokonywana musi być na podstawie zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.

Stwierdzenie przez sąd administracyjny czy dane postępowanie można (lub nie) zakwalifikować jako dotknięte przewlekłością prowadzenia, wymaga zbadania sprawy, dokonania oceny toku podejmowania czynności, ustalenia faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s.238).

Co do zasady długi czas postępowania nie zawsze może być utożsamiany z przewlekłością postępowania. Ta występuje wówczas, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy jest nadmierna bądź rażąca i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (zob. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/12, wyrok WSA SAB/Bk 15/12). Podkreślenia wymaga, że pojęcie "przewlekłości" nie jest tożsame z pojęciem "bezczynności". Zdaniem Sądu istnienie bezczynności organu nie może wykluczać stwierdzenia przewlekłości postępowania.

Jak wspomniano w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest kontrola postępowania administracyjnego pod kątem zarzucanej mu przewlekłości, zasadnicze znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy podejmowane przez organ czynności realizowały zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. Zasadę te należy oczywiście skorelować z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej.

W przedmiotowej sprawie postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem A. G. z dnia [...] maja 2014 r. skierowanym do SKO w B. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]), którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji SKO w B. z dnia [...] września 2010 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [....]

z dnia [...] lipca 2010 r. ([...]) orzekającą o ustaleniu A. G. jednorazowej opłaty w wysokości 7 602,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w miejscowości Ł., w Gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1031, spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z akt sprawy wynika także, że postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. ([...]) Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. postanowił wyłączyć wszystkich członków tego Kolegium od załatwienia ww. sprawy. Natomiast Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z [...] marca 2015 r. ([...]) wyznaczył SKO w A. do jej załatwienia.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], (sprostowanym w dniu [...] kwietnia 2016 r.), SKO w A. wznowiło postępowanie administracyjne w wyżej wskazanej sprawie. Następnie pismem datowanym na dzień [...] lipca 2016 r., SKO w A., działając stosownie do art. 36 § 1 i 2 K.p.a., poinformowało A. G., że sprawa z jego wniosku nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz, że jej rozpoznanie będzie możliwe niezwłocznie po zwrocie akt przez NSA do SKO w B. i przesłania ich do SKO w A. (akta administracyjne przekazane zostały

przez SKO w B. do NSA w Warszawie do sprawy II OSK 1105/15 w związku ze złożoną skargą kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 lutego

2014 r., sygn. II SA/Kr 1300/13).

Wynika z powyższego, że działanie SKO w A. po wznowieniu postępowania (postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r.) obarczone było opieszałością. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy. Trudno doszukać się uzasadnienia dla tak długo trwającego postępowania, szczególnie że SKO w A. od momentu wznowienia postępowania - co jak wyżej wskazano miało miejsce w dniu [...] lipca 2015 r. - dopiero [...] kwietnia 2016 r. zwróciło się do SKO w B. o wyjaśnienie na jakim etapie jest sprawa tocząca się z wniosku A. G. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2014 r., a pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. o przesłanie akt sprawy. Nadto po uzyskaniu informacji ([...] czerwiec 2016 r. – data wpływu do organu), że akta znajdują się w NSA (sprawa o sygn. II OSK 1105/15 w związku ze złożoną skargą kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. II SA/Kr 1300/13), pismem z dnia [...] lipca 2016 r. poinformowało A. G. o przyczynach zwłoki w załatwieniu terminu, a pismem datowanym na dzień [...] października 2016 r., po złożeniu przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 § 1 K.p.a., zwróciło się do NSA o wypożyczenie akt administracyjnych.

Sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego nie została załatwiona do chwili obecnej. Mimo oczywistego naruszenia wszelkich terminów do załatwienia sprawy, po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., pierwszą czynnością Kolegium w sprawie było zwrócenie się w dniu [...] kwietnia 2016 r. do SKO w B. o wyjaśnienie na jakim etapie jest sprawa tocząca się z wniosku A. G. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2014 r., a następnie pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. o nadesłanie akt sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, na co słusznie zwrócił skarżący, w sytuacji, kiedy organ upatruje przeszkody w prowadzeniu postępowania i załatwienia sprawy

z powodu braku akt administracyjnych z uwagi na ich pozostawanie w sądzie, naraża się na zarzut bezczynności, gdyż nie występują przeciwwskazania do podjęcia takich działań, by pozyskać wymaganą dokumentację dostępnymi środkami jak np. wystąpić o nadesłanie akt, sporządzenie kserokopii, odpisów. W orzecznictwie wskazuje się, że bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością (wyrok NSA z: 8.10.1999 r., IV SAB 46/99, Lex 47851; 20.12.2011 r., I OSK 1471/11, Lex 1194181; 20.3.2013 r., II OSK 552/13, Lex 1301134; wyrok WSA: w Warszawie z 16.6.2005 r., I SAB/Wa 18/05, Lex 179054; w Białymstoku z 18.9.2008 r. II SAB/Bk 12/08, Lex 526437; w Poznaniu z 19.12.2012 r. IV SA/Po 1075/12, Lex 1234765). Brak akt administracyjnych, przesłanych NSA do sprawy II OSK 1105/15, nie mógł być przeszkodą dla zakończenia kontrolowanej sprawy decyzją. W dobie powszechnej dostępności urządzeń kopiujących (skanery, kserokopiarki), SKO w A. mogło, sporządzić odpisy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych

i po uwierzytelnieniu odpisów tych dokumentów, skutecznie procedować dla wydania decyzji merytorycznej w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Zwrócenie się do SKO w B. (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.) a następnie do NSA (pismo [...] października 2016 r.), tj. ponad rok od wznowienia postępowania administracyjnego

i brak prowadzenia sprawy decyduje o przewlekłości postępowania w kontrolowanej sprawie.

Należy dostrzec, że sam organ, w odpowiedzi na skargę, uzasadniając swe stanowisko o niezasadności skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy, wskazał na niemożność rozpoznania sprawy z uwagi na nieprzekazanie akt administracyjnych, co uniemożliwiło mu dokładne wyjaśnienie sprawy i wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu.

W ocenie składu orzekającego powyższa argumentacja nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem, co już wyżej zaznaczono, Kolegium postanowienie o wznowieniu wydało w dniu [...] lipca 2015 r., natomiast pierwsza czynność zmierzającą do ustalenia na jakim etapie jest sprawa, w której zalegają akta niezbędne do załatwienia sprawy, podjęta została dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r. Jak już wyżej zaznaczono organ swej opieszałości nie może tłumaczyć pozostawaniem akt administracyjnych w innym organie czy sądzie.

Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy powinny w sprawie działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że podejmowane przez SKO w A. działania nie były skoncentrowane i ukierunkowane na jak najszybsze załatwienie sprawy. Biorąc pod uwagę ustawowe terminy załatwienia spraw z art. 35 i art. 36 K.p.a. nie może być kwestionowane, że nie tylko nie zostały one dochowane, ale też podejmowane działania w celu wyjaśnienia sprawy – nie cechują się należytą starannością i koncentracją w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie. Zestawienie terminów załatwienia sprawy przewidzianych w K.p.a. z przebiegiem analizowanego postępowania, wskazuje na naruszenie reguł określonych w art. 35 i art. 36 K.p.a., jak również art. 7, art. 8 i art. 12 K.p.a.

Sąd jednocześnie stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów K.p.a. Organ – co już sygnalizowano wcześniej – po wznowieniu postępowania dopiero po upływie 8 miesięcy podjął pierwszą czynność w sprawie, a po upływie kolejnych trzech (pismo z [...] lipca 2016 r.) zawiadomił skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie

i wyjaśniając, że jej załatwienie będzie możliwe po zwrocie akt z NSA.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność sąd może orzec – z urzędu lub na wniosek strony – o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P. z 2016 r., poz. 145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Ustalając wysokość nałożonej grzywny w kwocie 500 zł, Sąd miał na względzie długość prowadzonego postępowania, na którą wpływ miało nieuzasadnione przekroczenie przez organ ustawowych terminów na załatwienie sprawy. Z tego też względu - zdaniem Sądu - wymierzona grzywna spełni funkcję prewencyjną, a jej wysokość została orzeczona w granicach dopuszczalnych przez przepisy i jest adekwatna do stopnia zaniechań organu.

Ustosunkowując się natomiast do zawartego w skardze wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd uznał, że orzeczona w pkt III wyroku suma pieniężna będzie miała charakter prewencyjny i kompensacyjny. Zaistniałe okoliczności (nieuzasadnione zwlekanie organu z wypożyczeniem akt administracyjnych niezbędnych załatwienia sprawy) wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy i zdyscyplinowanie organu, który dopuścił się przewlekłości. Takie orzeczenie ma także na celu zapobieżenie ewentualnym przyszłym działaniom organu

w zakresie stwierdzonej przewlekłości postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez SKO w A. oraz że przewlekłość ta miała miejsce

z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 6 P.p.s.a. orzekł o wymierzeniu grzywny i przyznał na rzecz skarżącego sumę pieniężną (pkt III i IV wyroku), a o zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt IV wyroku).