Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 532/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi L. M. i L. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku E. A. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./, zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. A. pozwolenia na budowę dwóch tuneli foliowych pod uprawę warzyw na działce nr [...] w P.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli L. i L. M., właściciele sąsiedniej działki nr [...], podnosząc, iż zamierzenie budowlane sąsiada narusza ich uzasadnione interesy. Realizacja tej inwestycji z uwagi na bardzo bliskie usytuowanie od granicy i projektowaną wysokość całkowicie zasłoni ich działkę od strony drogi głównej, a ponadto biorąc pod uwagę charakter konstrukcji tuneli foliowych spowoduje, że promienie słoneczne uniemożliwią im przebywanie w ogrodzie. Odwołujący wskazali na uciążliwości związane ze znoszeniem istnienia innych tego typu tuneli na działce inwestora, podali również, iż istnieje możliwość usytuowania tuneli w innym miejscu.

Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda motywując podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, iż inwestor do wniosku dołączył wszystkie wymagane prawem budowlanym dokumenty /art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego/, w tym ostateczną decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany wraz z dowodem stwierdzającym prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz specjalistyczne instrukcje, atesty i certyfikaty dla produkcji warzyw. Dodał również, że planowana inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji w świetle art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że lokalizacja tuneli foliowych w odległości 4,0 m od granicy z działką nr [...] i nr [...] jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi /§ 12 pkt 4 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/. Przepisy Prawa budowlanego nie regulują zaś materii dotyczącej utrudnień w korzystaniu z ogrodu spowodowanych odbijaniem promieni słonecznych od ścianek tuneli foliowych. Utworzenie pasa zieleni izolacyjnej zniweluje ewentualne utrudnienia. Brak zaś jest podstaw do narzucania inwestorowi innej lokalizacji tuneli na jego działce.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. M. i L. M. w oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż zamierzenie budowlane zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Wojewody [...].

Skarżący w całości ponowili zarzuty zawarte w odwołaniu wywodząc, że wbrew stanowisku Wojewody przepis art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego chroni interes osób trzecich w procesie inwestycyjnym także wówczas, gdy mogące się pojawić uciążliwości nie są regulowane w przepisach, w tym techniczno-budowlanych. Obawy skarżących w tym zakresie nie są bezpodstawne, skoro na działce inwestora istnieją już podobne tunele i powodują uciążliwości. Skarżący następnie podnieśli, że wykonalność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest przesądzona, gdyż decyzja SKO w B., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. została zaskarżona do Sądu, sygn. akt II SA/Ka 3275/01. Uciążliwości zamierzenia budowlanego wykraczają zaś poza granice działki inwestora, co ewidentnie narusza zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w jednostce D25a MM.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał jedynie, że w świetle art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę, a rozstrzyganie o tych kwestiach nie należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

W pierwszej kolejności do rozważenia powstaje najdalej idący zarzut sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zamierzeniem tym była budowa dwóch tuneli foliowych bezpośrednio posadowionych na gruncie, wykonanych z typowych profili z rur stalowych pokrytych folią i przeznaczonych do produkcji warzyw. Tego rodzaju inwestycja wymagała wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a postępowanie w tym zakresie, prowadzona w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, rozpoczyna proces inwestycyjny. Z decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] r. utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] r., wynika, że dla powyższej inwestycji ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja w tym zakresie wydana na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wytyczyła podstawowe kierunki zamierzenia inwestycyjnego i w świetle art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalone w decyzji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wiązały organ właściwy w sprawie o pozwolenie na budowę. Słusznie zatem zauważył Wojewoda, że mając to na względzie i biorąc pod uwagę treść art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ dokonując sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej, związany był wymaganiami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Powołany art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane nakazuje organowi przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę dokonanie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu przepis ten nie może być rozumiany jako nakaz dokonania powtórnej kontroli zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami gminnego przepisu planistycznego, czy wręcz by organ mógł skutecznie zakwestionować w postępowaniu o pozwolenie na budowę ocenę w tym zakresiewłaściwego organu gminy. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, iż z przepisu tego wynika obowiązek sprawdzenia, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie uległ zmianie, czy w związku z tym decyzja nie wygasła, czy inwestor wystąpił o pozwolenie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /por. wyroki NSA z 22 marca 1999 r. sygn. II SA/Ka 1158/98, z 18 listopada 2003 r. sygn. II SA/Łd 2134/00/. Nie może być kwestionowane, że w razie stwierdzenia oczywistej sprzeczności między planowaną inwestycją, a ustaleniami planu miejscowego powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej byłoby zainicjowanie nadzwyczajnego postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a jednocześnie wstrzymanie się - poprzez zawieszenie postępowania – z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy /por. np wyroki NSA z 14 listopada 1997 r. sygn. II SA/Ka 428/96, z 4 stycznia 1999 r. sygn. IV SA 2044/96, SN z 21 maja 2002 r. sygn. II RN 77/01/.

W rozpoznawanej sprawie nie sposób zarzucić organowi, by z naruszeniem omawianego art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane podjął zaskarżoną decyzję. Przede wszystkim stwierdzić przyjdzie, że w dacie orzekania ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu korzystała z domniemania mocy obowiązującej. Wniesienie skargi do Sądu przez L. i L. M., mając na uwadze brzmienie art. 40 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./, nie wstrzymywało jej wykonania. Sytuacja uległa jednak zmianie w toku niniejszego postępowania sądowego. Otóż, wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. II SA/Ka 3275/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej między stronami inwestycji. Aczkolwiek Sąd administracyjny kontrolę wykonywania administracji publicznej sprawuje według stanu na dzień orzekania, to jednak obowiązany jest uwzględnić naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi obligatoryjną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części. Jeśli zaś decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, stanowi to jedną z podstaw wznowieniowych /art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a./.

Jak wyżej rozważono zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana m.in. w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uchylenie w toku postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obliguje sąd administracyjny do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie staje się to konieczne biorąc pod uwagę zawarte w motywach kasacyjnego orzeczenia Sądu przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a mianowicie nierozważenie zasadniczej okoliczności, czy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wątpliwości, czy na terenie objętym jednostką strukturalną D 25a MM dopuszczalne jest sytuowanie przedmiotowej budowli, a ściślej, czy inwestycja ta stanowi element dopuszczalnej zabudowy zagrodowej, czy należy ją zakwalifikować jako wykluczone w planie miejscowym gospodarstwo hodowlane – hodowli roślin ).

Z tego powodu należało orzec o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Uwzględniając zaś przyczyny kasacyjnego orzeczenia Sądu na mocy art. 152 u.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja do czasu prawomocności wyroku nie podlega wykonaniu. Wskazać przyjdzie, że chociaż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak mając na uwadze treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 127 ze zm./ upoważniało to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do rozpoznania skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ustali organ, na jakim etapie znajduje się sprawa w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dwóch tuneli foliowych, po uchyleniu przez Sąd ostatecznej decyzji SKO w B. z dnia [...] r. Wynik tamtego postępowania ukierunkuje dalszy tok postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Jeśli postępowanie nie stanie się bezprzedmiotowe, a inwestor dysponować będzie ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu umożliwi to organowi administracji architektoniczno-budowlanej merytoryczne załatwienie sprawy. W takim stanie rzeczy ponownie ustosunkuje się organ do zgłaszanych przez skarżących zarzutów, przede wszystkim dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osoby trzeciej w procesie inwestycyjnym. Będzie miał na uwadze organ, że ochrona tych interesów obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na drugą, nie tylko pod względem zachowania wymogów techniczno-budowlanych, ale również ocenę, czy np. nie nastąpi pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, warunków sanitarnych wynikających z przepisów szczególnych. Można jednak i trzeba przyjąć, że spełnienie przez inwestora wymogów zawartych w przepisach prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanych oraz przepisach szczególnych w materii, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, oznacza, że uzasadniony interes osoby trzeciej w procesie inwestycyjnym nie został naruszony.