Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 482/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/17 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...]; 3. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej na rzecz D. M. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/17, oddalił skargę D. M. (dalej: "skarżący") na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] czerwca 2017 r., nr [...]w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Centralna Komisja Lekarska (dalej jako "CKL" lub "organ odwoławczy"), realizując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 140/17, stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Łodzi (dalej: "organ pierwszej instancji") z [...] czerwca 2016 r., nr [...]. CKL wskazała, że orzeczenie organu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącemu [...] czerwca 2016 r. Skarżący został prawidłowo pouczony o przysługujących środkach odwoławczych. Natomiast odwołanie skarżącego wpłynęło [...] listopada 2016 r. Tym samym nie zachodzą wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia.

Organ wskazał, że stosownie do treści art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, odwołanie wniesione po terminie określonym w ust. 1 nie podlega rozpatrzeniu. Jednak w przypadku, gdy naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej albo osoby zainteresowanej, o której mowa w art. 41 ust. 3, Centralna Komisja Lekarska, na uzasadniony wniosek tej osoby, rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia.

Centralna Komisja stwierdziła, że D. M., jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania podał, iż treść orzeczenia odczytał w ten sposób, że jest niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Natomiast nie zdawał sobie sprawy, że kwalifikacja zdrowotna schorzeń, określonych w orzeczeniu Komisji I instancji z [...] czerwca 2016 r., dotyczy również funkcjonariuszy wykonujących zadania opisane w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 6 ww. ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, powyższa argumentacja, dotycząca niewłaściwej interpretacji treści orzeczenia, nie może uzasadniać rozpatrzenia odwołania mimo upływu terminu do jego wniesienia. Bowiem, gdyby nawet skarżący dopiero we wrześniu 2016 r., podczas rozmowy z Dyrektorem Izby Celnej w [...], dowiedział się (jak wskazał w odwołaniu), że przedmiotowe orzeczenie dotyczy również pełnienia służby na stanowisku ówcześnie przez niego zajmowanym, to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia zwłoki w złożeniu odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dopiero [...] października 2016 r., to jest po ponad trzech tygodniach od czasu uzyskanej wiedzy o kwalifikacji zdolności do służby. W związku z powyższym, organ uznał, że brak jest podstaw do rozpatrzenia złożonego odwołania.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie CKL, występując o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Łódzkiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z [...] czerwca 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny.

CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wskazał, że w niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska MSW, związana była zaleceniami Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 140/17, które - zdaniem Sądu - wykonała. Zaskarżonym postanowieniem stwierdziła uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej MSW w [...], dokonała oceny przedstawionych przez skarżącego argumentów, wskazując, że przekroczenie terminu nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony i uzasadniła swoje stanowisko.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem, iż skarżący prawidłowo został pouczony o terminie i sposobie wniesienia odwołania od orzeczenia Komisji lekarskiej pierwszej instancji, organ kierujący w skierowaniu na badania wskazał wprost, że skarżący wykonuje zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, a nadto najpóźniej w terminie 14 dni od rozmowy z [...], który wyjaśnił, że wydane orzeczenie czyni funkcjonariusza niezdolnym do służby, powinien złożyć odwołanie, a również w tej sytuacji przekroczył termin 14 dni, czego w żaden sposób nie uzasadnił. W związku z tym Sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne.

Na powyższy wyrok skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.

Działając w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał:

1. naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:

- art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. 2014, poz. 1822)

a) poprzez jego błędną wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy, polegającą na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przyczyny niezależne od osoby badanej powodujące niemożność wniesienia odwołania we właściwym terminie, gdy tymczasem skarżący nie wniósł odwołania we właściwym terminie właśnie z przyczyn niezależnych od siebie, ponieważ rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2016 r. było niejednoznaczne, powodujące potrzebę jego interpretacji również w przypadku organu administracyjnego jakim jest [...], a ponadto "pisma wyjaśniające" do przedmiotowego orzeczenia podpisane jedynie przez [...], stanowiące de facto interpretację orzeczenia nie były doręczane skarżącemu i nie mogą zastępować weryfikacji orzeczenia w administracyjnym toku instancji na podstawie obowiązujących przepisów prawa; ponadto orzeczenie z [...] czerwca 2016 r. organu pierwszej instancji zawiera jedynie stwierdzenie, że skarżący jest niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, gdy tymczasem jedynie stwierdzenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do pracy powodowało wydanie obligatoryjnej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, zatem skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż wydane przez rejonową komisję lekarską orzeczenie nie będzie miało żadnych innych negatywnych konsekwencji dla niego, tym bardziej że w dniu wydania przedmiotowego orzeczenia tj. [...] czerwca 2016 r. nie wykonywał on zadań służbowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej;

b) poprzez przyjęcie przez Sąd, iż skarżący miał 14 dni na złożenie odwołania od rozmowy z [...], podczas której dowiedział się że orzeczenie organu pierwszej instancji czyni go trwale niezdolnym do pracy, gdy tymczasem przepis art. 43 ust. 2 nie wskazuje terminu, w jakim ma zostać wniesione odwołanie od orzeczenia w przypadku wystąpienia usprawiedliwionych przyczyn powodujących niemożność wniesienia odwołania w terminie określonym w ust. 1 rzeczonego przepisu.

2. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów prawa procesowego, to jest naruszenie: art. 133 §1 p.p.s.a., poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, niedokonanie kompleksowej i dogłębnej analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, oparcie wydanego rozstrzygnięcia na wybranych dokumentach, wskutek czego sąd a quo przyjął, iż skarżący prawidłowo został pouczony o terminie i sposobie wniesienia odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji, a nadto najpóźniej w terminie 14 dni od rozmowy z [...] winien on złożyć odwołanie od tego orzeczenia, pomijając zupełnie pismo skarżącego z [...] września 2016 r. skierowane do [...] dotyczące jego wniosku o skierowanie go na powtórne badania lekarskie w związku z wieloma wątpliwościami będącymi w treści przedmiotowego orzeczenia - co winno być traktowane jako odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji, jak również odpowiedź [...] w [...] do skarżącego z [...]października 2016 r., znak sprawy [...], w której to dopiero zostało skarżącemu wyjaśnione, że powinien się odwołać do Centralnej Komisji Lekarskiej, zatem jego odwołanie z [...] października zostało złożone w terminie.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie w całości skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090) pismami z 20 sierpnia 2021 r. poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

[...] w piśmie procesowym z 30 sierpnia 2021 r. oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Następnie organ w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2021 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wskazując, że na chwilą obecną nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Natomiast skarżący w piśmie procesowym z [...] września 2021 r. oświadczył, że nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie poinformował, że posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Wobec powyższego sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 43 ustawy o komisjach lekarskich odwołanie wnosi się na piśmie do Centralnej Komisji Lekarskiej za pośrednictwem rejonowej komisji lekarskiej, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej (ust. 1). Odwołanie wniesione po terminie określonym w ust. 1 nie podlega rozpatrzeniu. W przypadku gdy naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej albo osoby zainteresowanej, o której mowa w art. 41 ust. 3, Centralna Komisja Lekarska, na uzasadniony wniosek tej osoby, rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia (ust. 2). Przywołany przepis stanowi regulację szczególną (lex specialis) w stosunku do instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania określonej w art. 58 i 59 § 2 k.p.a., która na gruncie ustawy o komisjach lekarskich nie znajduje zastosowania. Przepis art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, przewiduje zupełnie różne przesłanki warunkujące rozpatrzenie odwołania od orzeczenia pierwszej instancji, aniżeli art. 58 k.p.a., który stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu (wraz z odwołaniem) należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a nadto, iż należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.

W rozpoznawanej sprawie kwestią kluczową jest dokonanie oceny, czy w okolicznościach sprawy można uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. W tym zakresie oceny organu i Sądu pierwszej instancji są zbieżne i wykluczają możliwość rozpatrzenia odwołania pomimo niedotrzymania terminu przewidzianego na jego złożenie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny te nie uwzględniają wszystkich okoliczności sprawy.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść skierowania z [...] marca 2016 r. do [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], w którym podano, że skarżący wykonuje zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Do tak wskazanego zakresu zadań odnosi się orzeczenie Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Łodzi z 17 czerwca 2016 r., w którym stwierdzono, że skarżący jest niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Od [...] kwietnia 2016 r. skarżący został przeniesiony na inne stanowisko na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] marca 2016 r. Na nowym stanowisku nie wykonywał czynności wyszczególnionych w pkt 5 ust. 1 art. 2 ustawy o Służbie Celnej. Jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z 13 kwietnia 2017 r., II SA/WA 140/17, Dyrektor Izby Celnej w [...] występował do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej o sprecyzowanie, czy stwierdzona niezdolność do wykonywania zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej dotyczy również czynności wymienionych w punktach 4 i 6 ww. artykułu. Wobec wdrożenia procedury zwolnieniowej ze służby skarżący pismem z [...] września 2016 r. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w [...] o skierowanie go na powtórne badanie lekarskie w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wobec występujących w orzeczeniu z [...] czerwca 2016 r. niejasności. Odpowiedź na ten wniosek została wystosowana do skarżącego pismem z [...] października 2016 r., w którym wskazano, że Komisja Lekarska w piśmie z [...] października 2016 r. wyjaśniła, że od orzeczenia Komisji pomimo upływu terminu można się jedynie odwołać do Centralnej Komisji Lekarskiej. Skarżący takie odwołanie zawarł w piśmie z [...] października 2016 r.

Przedstawiona sekwencja zdarzeń, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawnia do uznania, że skarżący nie złożył w terminie odwołania z przyczyn od siebie niezależnych. Orzeczenie Komisji Lekarskiej z [...] czerwca 2016 r. stwierdzało niezdolność skarżącego do służby w zakresie ściśle określonych zadań. W tym czasie skarżący tych zadań już nie wykonywał z uwagi na przeniesienie go na inne stanowisko służbowe. Uprawnione było zatem założenie, że orzeczenie to nie wywołuje w sferze jego stosunku służbowego negatywnych skutków. Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 1 pkt 11 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku trwałej utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (...). Ww. orzeczenie wywołało wątpliwości interpretacyjne u Dyrektora Izby Celnej w [...], który dwukrotnie zwracał się do Komisji Lekarskiej w [...] o wyjaśnienie, czy orzeczenie z [...] czerwca 2016 r. stwierdzające niezdolność skarżącego do służby w ściśle określonym zakresie odnosi się również do zadań wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o Służbie Celnej. Odpowiedzi Komisji potwierdzające tę okoliczność, czyli że skarżący zgodnie z tym orzeczeniem jest niezdolny do służby również w zakresie czynności z pkt 4 i 6 art. 2 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, nie były doręczone skarżącemu. O ich treści dowiedział się dopiero z rozmowy z Dyrektorem Izby Celnej w [...] przeprowadzonej we wrześniu 2016 r. Jak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w przywołanym powyżej orzeczeniu, i co zalecił rozważyć organowi przy badaniu, czy naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego, rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu Komisji Lekarskiej powinno być jednoznaczne w swej treści, zaś interpretacja w formie "pism wyjaśniających" Przewodniczącego Komisji pierwszej instancji, nie może zastępować weryfikacji orzeczenia w administracyjnym toku instancji, zważywszy dodatkowo, że nie były one doręczane skarżącemu. Skarżący wystąpił z odwołaniem bez zbędnej zwłoki po uzyskaniu potwierdzenia, że orzeczenie Komisji Lekarskiej z [...] czerwca 2016 r. wywołuje niekorzystne skutki w jego sferze prawnej i stanowi podstawę do rozpoczęcia procedury zwolnienia go ze służby w Służbie Celnej. Niewątpliwie nieprawidłowości w procedowaniu organu, które doprowadziły do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, stanowiły przyczyny niezależne od skarżącego.

Uzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich.

Oceniając legalność postanowienia Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił całości materiału zgromadzonego w aktach sprawy.

Przewidziany w art. 133 § 1 p.p.s.a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach (prawidłowo) udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. W orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez wojewódzki sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych sprawy.

W kontrolowanej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został pouczony o terminie i sposobie wniesienia odwołania od orzeczenia Komisji Lekarskiej pierwszego stopnia, określił zakres skierowania wystawionego skarżącemu na badanie i uznał, że skarżący po rozmowie z Dyrektorem Izby Celnej w [...] nie złożył w terminie 14 dni odwołania i przekroczenia tego nie uzasadnił. Sąd pominął natomiast omówione powyżej dowody, które ukazują okoliczności istotne z punktu widzenia przedmiotu rozpoznawanej sprawy. To z kolei doprowadziło Sąd do nieprawidłowej oceny charakteru przyczyn przekroczenia terminu do złożenia odwołania. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Sąd nie wyjaśnił w oparciu o jaki przepis określił 14 dniowy termin na złożenie odwołania liczony od rozmowy z Dyrektorem Izby Celnej w [...]. Przepisy takiego terminu na złożenie odwołania, w sytuacji uchybienia terminowi z art. 43 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, nie przewidują.

Mając wszystkie te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] czerwca 2017 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) wobec braku zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym.