Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 770/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] r., sygn. [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz T. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału ZUS w T. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku T. W. (zobowiązany/skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2018r. o nr od [...] do [...], [...] oraz od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek ZUS. W celu realizacji należności zawiadomieniami z dnia [...] maja 2018r. nr [...] i 3/2018 organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Euro Bank S.A. we W.. Zawiadomienia o zajęciu i odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu [...] maja 2018r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018r. zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na: przedawnienie, wygaśnięcie, a w konsekwencji nieistnienie obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 stawy z dnia 17 czerwca 1966r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r., poz. 1314 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 § 1 tej ustawy. W oparciu o wniesione zarzuty zobowiązany wniósł o uchylenie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zarzutów strona wskazała m.in., że dochodzone należności uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016r. Bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, ponieważ nie zaistniały przesłanki z art. 70 § 2 pkt 1 § 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800) - dalej jako: "O.p.". W okresie od 28 czerwca 2016r. (data wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej) do dnia 31 grudnia 2016r. nie zaistniała żadna okoliczność skutkująca przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Dyrektor Oddziału ZUS w T. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutu przedawnienia zaległości z tytułu składek oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnień, oraz uznał zarzut niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a i z tego powodu umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], RB142/2018 oraz od [...] do [...].

W złożonym zażaleniu strona wniosła o uwzględnienie zarzutu przedawnienia i orzeczenie, iż wierzytelności dochodzone zaskarżonymi tytułami wykonawczymi wygasły na skutek upływu czasu oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wskazał na wiążącą moc wypowiedzi wierzyciela, co do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Organ wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5d ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017r. poz. 1778 ze zm.) – dalej jako: "u.s.u.s." przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2003r. Natomiast zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 31 ww ustawy, do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800) – dalej jako: "O.p.". Termin przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej za należności z tytułu składek, a także jego bieg określa art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast w zakresie jego przerwania wyjaśniono, że w związku z ówczesnym brzmieniem art. 31 ww ustawy, zastosowanie miał art. 118 § 2 zdanie drugie ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem, w przypadku odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania z tytułu składek nie miał zastosowania § 2 art. 118 O.p., w części regulującej w sposób odmienny, niż czyni to art. 24 ust. 5d u.s.u.s., termin i bieg przedawnienia zobowiązania osób trzecich. Ocena, czy doszło do przedawnienia należności powinna być dokonana na podstawie przepisów ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003r.

Organ podał, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności zobowiązanego za zadłużenie z tytułu składek Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "Z. " sp. z o.o. została wydana [...] czerwca 2013r. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2017r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w G. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniesioną przez stronę apelację w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zadłużenie z tytułu składek Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "[...]" sp. z o.o. Należności objęte przedmiotową decyzją, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, nie uległy zatem przedawnieniu. Przedawnieniu nie uległy również należności dłużnika pierwotnego.

W zakresie zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że wobec braku zapłaty należności objętych decyzją, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we W. wystawił i skierował na adres zamieszkania zobowiązanego upomnienia o nr od [...] do [...]. Upomnienia zobowiązany odebrał w dniu [...] stycznia 2018r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Upomnienia obejmują wszystkie należności wskazane w tytułach wykonawczych. Wobec tego zarzut braku doręczenia upomnienia organ uznał za niezasadny. Organ wyjaśnił, że należności wskazane w upomnieniach mogą różnić się od tych ujętych w tytułach wykonawczych, z uwagi na konieczność zaokrąglenia do pełnych dziesiątek groszy. Różnice wynikające z zaokrągleń nie dają podstawy do twierdzenia, że upomnienie nie zostało doręczone.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie:

- 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w związku z 24 ust. 4 w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s.s, art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018r. poz. 1510 ze zm.) w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanki wygaśnięcia obowiązku z przyczyny przedawnienia. Akcesoryjny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, warunkuje jej odpowiedzialność od istnienia odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego. Zobowiązania Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "[...]" Sp. z o.o. wygasły w styczniu 2017r.;

- art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w związku z art. 118 § 2 oraz art. 59 § 1 pkt 9 O.p. w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s., art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanki wygaśnięcia obowiązku z przyczyny przedawnienia, którego termin upłynął dnia [...] grudnia 2016 r.

Zdaniem skarżącego tytuły egzekucyjne zostały wystawione na wierzytelności obecnie nieistniejące, które wygasły na skutek przedawnienia. Decyzja w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu Przedsiębiorstwa Budowlano - Montażowego "[...]" Sp. z o.o. za jej zobowiązania z tytułu zaległych składek znak: [...] 1 z dnia [...] czerwca 2013r. została doręczona zobowiązanemu w lipcu 2013r. Przedawnienie zobowiązania wynikającego z w/w decyzji nastąpiło z dniem [...] grudnia 2016r.. Bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, ponieważ nie zaistniały przesłanki z art. 70 § 2 pkt 1 § 3 i 4 O.p.

Skarżący zauważył, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wbrew twierdzeniom znajdującym się w uzasadnieniu postanowienia, nie zastosował do [...] grudnia 2017r. środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 3 pkt 12 u.p.e.a.

Skarżący wskazał na odrębność regulacji prawnej z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. w odniesieniu do odpowiedzialność osoby trzeciej, która jego zdaniem, jest uzasadniona charakterem tej odpowiedzialności tj. jej subsydiarnością i konstytutywnym charakterem decyzji ustalającej tę odpowiedzialność. W tym też, jak podkreślił skarżący, należy upatrywać powodów, dla których art. 31 u.s.u.s., odsyłał do odpowiedniego stosowania do należności z tytułu składek przepisów art. 118 § 1 i § 2 O.p. Zdaniem skarżącego, gdyby ustawodawca, wprowadzając w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.) miał zamiar objąć tą instytucją wszelkie należności składkowe, w tym wynikające z odpowiedzialności osób trzecich, to zachowanie odesłania do art. 118 § 2 O.p. byłoby działaniem zbędnym. W opinii strony, art. 24 ust. 5b u.s.u.s. ma zastosowanie tylko wobec należności składkowych dochodzonych na zasadach ogólnych, a do należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, stosuje się terminy przedawnienia z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. oraz regulacje Ordynacji podatkowej, stosowanej na podstawie art. 31 u.s.u.s. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s. Regulacje te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo, a skarga jest częściowo zasadna.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutu przedawnienia zaległości z tytułu składek oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnień, a także uznające zarzut niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i z tego powodu umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...] oraz od [...] do [...].

W złożonej skardze skarżąca podnosi niezasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, które jej zdaniem uległo przedawnieniu zarówno wobec spółki PBM "[...]" Sp. z o.o. we W., jak i wobec skarżącego, ponoszącego jako osoba trzecia akcesoryjną odpowiedzialność za składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być okoliczności enumeratywnie wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a., w tym także przedawnienie obowiązku ( pkt 1 ). W zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca - stosownie do dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 4 tej ustawy, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba wydawania przez wierzyciela odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska co do zgłoszonych zarzutów. W sytuacji, gdy organem egzekucyjnym jest dyrektor oddziału ZUS, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela byłoby bezprzedmiotowe, skoro ZUS jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym ( v. uchwała NSA z dnia [...] czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06).

W skardze skarżąca argumentuje, że art. 24 ust. 5b u.s.u.s. ma zastosowanie tylko wobec należności składkowych dochodzonych na zasadach ogólnych, a do należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, stosuje się terminy przedawnienia z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. oraz regulacje z Ordynacji podatkowej, stosowanej na podstawie art. 31 u.s.u.s. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., ponieważ regulacje te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 118 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dniem [...] grudnia 2016 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat we W. z dnia [...] czerwca 2013r., orzekającej o odpowiedzialności T. W. jako członka zarządu PBM "[...]" Sp. z o.o we W. , doręczonej w lipcu 2013 r.

II. P. sprawa dotyczy odpowiedzialności skarżącego z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należy odwołać się do ustawy regulującej wymiar, pobór, przedawnienie należności z tytułu zobowiązań składkowych, tj. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d u.s.u.s., obowiązującym w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności, przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

Przepis ten wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2003 r. ( v. art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) - podobnie jak art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wydłużający termin przedawnienia zobowiązań z tytułu składek z 5 do 10 lat licząc od dnia ich wymagalności. Regulacja zawarta w ustawie zmieniającej wprowadzała też instytucję nieprzedawnienia się należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką lub zastawem (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.), zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5a, ust. 5b i ust. 6 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5c) u.s.u.s.), a także wspomniane przedawnienie zobowiązania z tytułu składek, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej ( art. 24 ust. 5d u.s.u.s. ).

Rację jednak ma skarżąca, że przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, albowiem w tym zakresie nie mają zastosowania art. 24 ust. 5 a) i ust. 5 b), ani art. 24 ust. 5 c) u.s.u.s., ponieważ dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej.

Z kolei, przepis art. 31 u.s.u.s. nakazywał do należności z tytułu składek odpowiednio stosować m.in. art. 118 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Z art. 118 § 1 O.p. wynika, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek, a kwestia w nim normowana nie została uregulowana w u.s.u.s.

Natomiast jeśli chodzi o przepis art. 118 § 2 zdanie pierwsze to wynika z niego, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepis ten nie będzie miał zastosowania do regulacji przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności, ponieważ zagadnienie to zostało uregulowane odmiennie w przepisie art. 24 ust. 5d u.s.u.s.

Z kolei ze zdania drugiego § 2 art. 118 O.p., wynikało, że przepisy art. 70 § 2 pkt 1 i § 3–5 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata". Normy powołane w tym przepisie regulują kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności (art. 70 § 2 pkt 1 ord. pod. w związku z art. 118 § 2 zd. 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności (art. 70 § 3 i 4 O.p. w związku z art. 118 § 2 zd. 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s.). Z kolei przepis art. 70 § 5 O.p. w związku z art. 118 § 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s. dotyczy nieprzerywania biegu terminu przedawnienia zobowiązania zarówno płatnika składek, jak i osoby trzeciej za nie odpowiedzialne na skutek kolejnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 118 § 2 zdanie drugie O.p miał zatem odpowiednie zastosowanie do oceny zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia należności składkowych.

Wyraz temu dał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2010r., sygn. akt II FSK 8/09 stwierdzając, że art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązujący od 1 stycznia 2003r. oraz art. 118 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej regulują – w odmienny sposób i w odniesieniu do różnych zobowiązań tę sama kwestię; przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Inny jest termin przedawnienia (odpowiednio – 5 i 3 lata) oraz początek biegu terminu (koniec roku, w którym decyzja została wydana w odniesieniu do należności z tytułu składek, a przy odpowiedzialności podatkowej, w którym została doręczona). Są to dwie różne regulacje prawne. Stąd też "odpowiednie" stosowanie do należności z tytułu składek art. 118 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma odpowiedniej regulacji prawnej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego w zakresie objętym dyspozycją § 2 tego artykułu odpowiednie zastosowanie będzie miało tylko zdanie drugie (przerwanie biegu przedawnienia). Jeśli chodzi o termin przedawnienia i jego bieg zastosowanie ma art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Skład orzekający stanowisko to podziela.

III. Odnosząc przedstawioną argumentację prawną do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. ZUS orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległe zobowiązania Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "[...]" sp. z o.o. z tytułu składek, za okres począwszy od września 2010r. do grudnia 2012r. Mając zatem na uwadze treść przepisu art. 118 § 1 O.p., stosowanego odpowiednio na mocy art. 31 u.s.u.s., pięcioletni termin umożliwiający organowi wydanie decyzji w odniesieniu do należności o najwcześniejszym terminie płatności tj. za miesiąc wrzesień 2010r., upływał z dniem [...] grudnia 2015r. Z przepisu tego wynika bowiem, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, upłynęło 5 lat.

Na dzień wydania decyzji tj. [...] czerwca 2013r. termin ten nie upłynął, a zatem w tym zakresie organ nie naruszył przepisu art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s.

Z kolei, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d u.s.u.s., obowiązującym w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności, przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Zatem, mając na uwadze podaną datę wydania decyzji, również ten termin nie upłynął jeszcze, wobec czego także ten przepis nie został naruszony.

IV. Natomiast w ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie przeanalizował i nie wyjaśnił w dostatecznym stopniu kwestii przedawnienia należności składkowych wobec dłużnika pierwotnego, czyli Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "[...]" sp. z o.o. Rację ma bowiem skarżąca, że akcesoryjny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki, warunkuje jej odpowiedzialność i zależy ona od istnienia należności składkowych, do zapłaty których zobowiązana była Spółka. Przedawnienie należności wobec Spółki, powoduje wygaśnięcie obowiązku, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej.

Dokonując oceny tej kwestii organ powinien uwzględnić, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w 2010r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. został zmieniony ustawą z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. Nr 241, poz. 2074). Zgodnie z tym przepisem, obowiązującym od 1 stycznia 2003r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne. Ustawa z 18 grudnia 2002r. nie zawierała przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003r. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem prezentowanym w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych – który to skład orzekający w sprawie w pełni podziela – do nieprzedawnionych do 31 grudnia 2002r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (por. uchwały Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r., sygn. l UZP 4/08 oraz z 2 lipca 2008r., sygn. II UZP 5/08 - Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 16 i 17 i wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2008r., II GSK 547/08 oraz z 8 lutego 2011r., II GSK193/10).

W dalszej kolejności, z dniem 1 stycznia 2012r. został zmieniony przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., przez określenie 5-letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. 2011.232.1378) do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 tej ustawy).W przepisie art. 24 przewidziano zdarzenia, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia, tj. układ ratalny, zawieszenie, przerwanie biegu terminu przedawnienia, podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania świadczenia (art. 24 ust. 5, 5a, 5b, 5c).

Organ egzekucyjny odnosząc się do kwestii przedawnienia należności składkowych wobec dłużnika pierwotnego wskazał jedynie, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było sukcesywnie w zakresie wszystkich okresów objętych decyzją orzekającą o odpowiedzialności skarżącego. Postanowieniem z [...] grudnia 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność.

Tak ogólnikowa analiza okoliczności uzasadniających brak przedawnienia należności wobec Spółki, w powiązaniu z brakiem w aktach sprawy dokumentów potwierdzających stanowisko organu, uniemożliwia weryfikację i ocenę zasadności argumentów organu egzekucyjnego i odwoławczego. Organ nie podał w jakiej dacie i jakie konkretne czynności (i w odniesieniu do jakich należności ), o których dłużnik został zawiadomiony, spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Tymczasem jest to istotne z perspektywy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowiącego, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Brak szczegółowej analizy tych kwestii powoduje, że organ nie wykazał, ile dni trwało zawieszenie biegu terminu przedawnienia, i nie wskazał, o ile i do jakiej daty wydłużył się ten termin, tym bardziej, że dochodzone należności dotyczą zaległych składek, począwszy od miesiąca września 2010r., które mogły już ulec przedawnieniu.

Organ nie wskazał również, czy zaistniały inne okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu przedawnienia.

Organ mając na względzie zmiany przepisów prawnych dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek ( szeroko wcześniej omówione ), a także okresy ewentualnego zawieszenia związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym ustali, czy i które konkretnie, wskazane w zaskarżonej decyzji należności składkowe uległy przedawnieniu. Organ uzupełni w tej części materiał dowodowy i w zakresie niezbędnym do ewentualnej oceny przez Sąd przedawnienia należności, załączy go do akt sprawy, aby możliwa była weryfikacja stanowiska organu w przedstawionych kwestiach.

Niewyjaśnienie powyższych kwestii narusza art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wydane przez organ rozstrzygnięcie w zakresie zgłoszonych zarzutów, powinno być przekonująco i wyczerpująco uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Natomiast, ocenę, czy nastąpiło przedawnienie, znajdującą odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego postanowienia, powinno poprzedzać wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

Skarżąca w skardze nie podważa, a Sąd uznaje za prawidłową ocenę przez organ odwoławczy zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnień, a także stanowisko uznające zarzut niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i z tego powodu umarzające postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie wymienionych przez organ tytułów wykonawczych

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ), na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony.

U. Wiśniewska J. Szulc T. Wójcik