Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1007/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.59 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Jolanta Sikorska /spr./ sędzia del. WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Kujawsko – Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 657/16 w sprawie ze skargi Wojewody Kujawsko – Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Chodczu z dnia [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w C. oddala skargę kasacyjną 2


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 657/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Wojewody Kujawsko – Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej w C..

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda Kujawsko - Pomorski wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia 21 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w C..

Wojewoda podniósł, że wbrew art. 59 ustawy o systemie oświaty, nie wszyscy rodzice uczniów, a także opiekun prawny jednej z uczennic, zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na sześć miesięcy przed terminem likwidacji. Wojewoda zwrócił uwagę, że organ oparł się wyłącznie na nadesłanym przez Dyrektora Szkoły w C. wykazie rodziców, który zawierał braki lub dane nieaktualne, przy czym dane nie zostały zaktualizowane od dnia 25 listopada 2015 r.. Z tą datą Burmistrzowi C. został przedłożony imienny wykaz uczniów Szkoły Podstawowej w C., który braki takie zawierał. Ustalono, że rodzice dwojga uczniów (ojciec lub matka) i opiekun prawny uczennicy nie zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły. Brak zawiadomienia dotyczy P. P. - ojca ucznia S. P., M. R. - matki uczennicy J. R. oraz B. G. - opiekuna prawnego uczennicy D. B..

Organ nie ustalił miejsca zamieszkania P. P.. Z wyjaśnień Przewodniczącej Rady wynika, że matka ucznia nie przekazała Szkole danych ojca dotyczących adresu zamieszkania. Adres nie jest znany matce, a ustalenie go za pomocą systemu ewidencji ludności "Źródło", z uwagi na wielość osób o tym samym imieniu i nazwisku oraz braku innych danych, nie jest możliwe. Przewodnicząca, powołując się na treść protokołu uznania dziecka z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt [...] zawartego przed Sądem Rejonowym w Radziejowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich wskazała, że ojciec nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej ani władza ta nie została zawieszona bądź ograniczona.

Z informacji udzielonych przez Przewodniczącą Rady wynika, że rodzice J. R. są po rozwodzie, opiekę nad córką sprawuje ojciec, natomiast adres zamieszkania matki nie został przez ojca przekazany Szkole. Matka nie utrzymuje kontaktów z córką, były mąż nie zna jej adresu, zaś ustalenie go za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności było niemożliwe. Zgodnie natomiast z wyrokiem Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt [...] - wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią powierzono ojcu, ograniczając władzę matki do decydowania w sprawach zdrowotnych, wychowawczych i nauki oraz we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą małoletniego dziecka. Zdaniem Wojewody, z uwagi na to, że matka ma pozostawioną możliwość decydowania m.in. w sprawach nauki dziecka, zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły powinno jej być doręczone po ustaleniu adresu, lub udokumentowane powinny zostać w stosownym czasie działania zmierzające do ustalenia jej adresu.

Na podstawie informacji udzielonych przez Przewodniczącą Rady ustalono, że B. G. ustanowiona została opiekunem prawnym uczennicy D. B. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kole z dnia 30 grudnia 2015 r. W związku z tym, że treść postanowienia nie była znana UMiG w C. do dnia wysyłania zawiadomień rodzicom o zamiarze likwidacji szkoły, zawiadomienie wysłane zostało do D. B., która uprzednio była opiekunem prawnym małoletniej. Jednakże, jak wskazała Przewodnicząca, B. G. już w grudniu 2015 r. starała się o opiekę nad ww. uczennicą. W związku z powyższym należy uznać, że uzyskując status opiekuna prawnego była już poinformowana o zamiarze likwidacji Szkoły. Według B. G., nie została ona powiadomiona przez władze Miasta i Gminy C. o zamiarze likwidacji Szkoły. Jednak, jak wskazała Przewodnicząca Rady, B. G. była obecna na spotkaniu z rodzicami i nauczycielami w dniu 3 grudnia 2015 r., co potwierdziła podpisem na liście obecności i już wtedy została zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Zdaniem Wojewody, B. G. uczestniczyła w tym zebraniu jako nauczyciel, nie miała jeszcze wówczas statusu opiekuna prawnego uczennicy i tym samym nie można zawiadomienia tego uznać za prawidłowe.

W ocenie skarżącego, organ prowadzący zwolniony byłby z obowiązku zawiadamiania rodziców P. P. i M. R. jedynie w sytuacji pozbawienia ich lub ograniczenia im wyrokiem sądu władzy rodzicielskiej (w zakresie nauki).

Skarżący zarzucił ponadto zaskarżonej uchwale naruszenie art. 37a ustawy o samorządzie gminnym, podnosząc, że w nadesłanej dokumentacji stwierdzono brak zawiadomień sołtysów o sesji rady.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w C., reprezentowana przez Burmistrza C., wniosła o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia, ewentualnie oddalenie.

Organ zwrócił uwagę na to, że zgodnie z oświadczeniem matki ucznia S. P., nie zna ona adresu ojca dziecka, ojciec nie utrzymuje z synem kontaktu. Matka nie przedstawiła organowi dokumentu uznania ojcostwa, jednak z protokołu uznania dziecka przez P. P. z dnia 15 stycznia 2007 r., (sygn. akt [...]) zawartego przed Sądem Rejonowym w Radziejowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich nie wynika, że ojciec pozbawiony został władzy rodzicielskiej czy też, że władza rodzicielska została mu ograniczona. Według organu nie było możliwe ustalenie adresu P. P. z powodu braku dodatkowych danych, zwłaszcza, że ojciec ucznia nie przekazał ich Dyrektorowi SP w C..

Zgodnie z oświadczeniem ojca uczennicy J. R., nie zna on adresu, pod którym przebywa matka uczennicy. Zgodnie natomiast z wydrukiem z systemu ewidencji ludności "Źródło", w dacie wysyłania zawiadomień do rodziców i opiekunów uczniów Szkoły Podstawowej w C. adres ten nie figurował, wobec powyższego zawiadomienie M. R. o zamiarze likwidacji Szkoły nie było możliwe. Organ wskazał również na okoliczność, że matka nie utrzymuje kontaktu z córką, nie wskazała również aktualnego adresu Dyrektorowi SP C. do księgi uczniów.

Organ za niezasadny uznał również zarzut braku zawiadomienia B. G. - nauczyciela pracującego w SP C. i jednocześnie opiekuna prawnego uczennicy D. B. wskazując, że w dacie wysyłania zawiadomień do rodziców i opiekunów prawnych uczniów Szkoły Podstawowej w C., UMiG w C. nie posiadał informacji, że jest ona opiekunem prawnym uczennicy i dlatego też nie została zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Organ wskazał jednak, że B. G. powzięła informację o zamiarze likwidacji szkoły na zebraniu w dniu 3 grudnia 2015 r. Powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców czyni zadość wymaganiom, o których stanowi przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Organ wskazał również, że z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Kole III Wydział Rodzinny i Nieletnich wynika, że B. G. już w dniu 26.10.2015 r. została wezwana do udziału, jako uczestnik postępowania, w sprawie o zmianę opiekuna i rozwiązanie rodziny zastępczej dla D. B. - sygn. akt [....].

Organ nie zgodził się również z twierdzeniem dotyczącym naruszenia art. 37a ustawy o samorządzie gminnym. Wskazując na brzmienie powyższego przepisu organ stwierdził, że nie odnosi się on do sołtysów, lecz dotyczy tylko przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy, tj. przewodniczącego zarządu dzielnicy lub zarządu osiedla. Wobec powyższego uprawnione jest twierdzenie, że ustawodawca wyłączył z regulacji tego artykułu sołtysów. Organ wskazał ponadto, że w dniu 20 stycznia 2016 r. informacja o zwołaniu sesji została zamieszczona na stronie internetowej UMiG w C.. Art. 37a ustawy o samorządzie gminnym przyznaje przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej jedynie uprawnienie do uczestniczenia w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Ponadto, nie ma on obowiązku uczestniczenia w pracach rady gminy. Dlatego też brak zawiadomienia sołtysów o nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej nie powinien skutkować stwierdzeniem nieważności podjętej na tej sesji Uchwały Rady Miejskiej w C. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że skarga jest niezasadna. Sąd ten wskazał, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w C. z dnia 21 stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w C.. Powyższa uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) u.s.g. oraz art. 5 ust. 5, art. 5c pkt 1 i art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943). Skarżący postawił zarzut naruszenia 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez niezawiadomienie w terminie wskazanym w tym przepisie rodziców dwojga rodziców dwójki uczniów oraz opiekuna prawnego jednej z uczennic, zatem niedopełnienie obowiązku wprost wynikającego z art. 59 ust. 1 ustawy.

Sąd I instancji podał, że co do zasady zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie (liczy się jednak realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji). Samo zawiadomienie stanowi tzw. czynność materialno-techniczną, która pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Zawiadomienie rodziców i opiekunów prawnych dzieci będących uczniami likwidowanej szkoły jest o tyle istotne, że osoby te mają największy interes w tym, aby odpowiednio wcześnie powziąć wiedzę o likwidacji placówki. Stąd istotne jest, aby zawiadomienia były indywidualnie skierowane do poszczególnych rodziców. Nie wystarczy ogólne zawiadomienie. Zwrócić uwagę należy na to, że jeżeli władza rodzicielska bądź piecza nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom (opiekunom), informacja powinna być co do zasady adresowana do obojga, a nie tylko do jednego z nich. Zasady tej jednak nie można traktować tak rygorystycznie w sytuacji, w której rodzice nie wychowują wspólnie dziecka i nie było możliwości ustalenia adresu rodzica, który nie sprawuje bieżącej opieki nad dzieckiem. Skarżący uznał, że rodzice uczniów (ojciec lub matka) i opiekun prawny uczennicy nie zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji Szkoły. Wojewoda podniósł, że brak zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły dotyczy P. P. - ojca ucznia S. P., M. R. - matki uczennicy J. R. oraz B. G. - opiekuna prawnego uczennicy D. B..

W dwóch pierwszych przypadkach brak zawiadomienia dotyczy rodziców, którzy, pomimo braku pozbawienia czy też ograniczenia im władzy rodzicielskiej, nie uczestniczą w żaden sposób w wychowaniu własnych dzieci. Jak wynika z akt sprawy, zarówno ojciec S. P., jak i matka J. R. nie zostali ujęci w wykazie rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w C.. W odpowiednich rubrykach adres zamieszkania ojca i adres zamieszkania matki wpisano: "nie dotyczy". Zwrócić uwagę należy na to, że z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1170), wynika, iż szkoła podstawowa prowadzi księgę ewidencji dzieci podlegających obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego i obowiązkowi szkolnemu zamieszkałych w obwodzie szkoły.

Przepis § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że do księgi ewidencji, o której mowa w ust. 1, wpisuje się: według roku urodzenia: imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania dziecka, a także imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania dziecka. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, szkoła prowadzi księgę uczniów. Do księgi wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia, a także datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz oddział, do którego ucznia przyjęto. W księdze uczniów odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia. W przedmiotowej sprawie niezawiadomienie rodziców, o których mowa, wynikało z faktu, że rodzice ci nie podali adresów zamieszkania do księgi uczniów, ani do księgi ewidencji. Niemożliwe było również ustalenie tych adresów na podstawie oświadczeń drugiego z rodziców, bowiem osoby te nie były w stanie podać adresów swoich byłych partnerów.

W ocenie Sądu I instancji, obowiązku powiadomienia rodziców uczniów o zamierzonej likwidacji nie można traktować jako wymagającego spełnienia "za wszelką cenę". Organ nie musi zatem prowadzić dochodzenia, gdzie przebywa jedno z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska, jeżeli drugi rodzic tego adresu nie zna, a sam zainteresowany go uprzednio nie zgłosił. Z akt sprawy wynika co prawda, że zarówno niepowiadomieni ojciec i matka dwojga uczniów nie są pozbawieni praw rodzicielskich, w przypadku matki J. R. władza rodzicielska została co prawda ograniczona (matka ma prawo decydowania w sprawach m.in. nauki), jednakże samo pozostawienie władzy rodzicielskiej nie jest argumentem przemawiającym za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. To w interesie rodziców mogących decydować o edukacji dzieci jest kontakt z placówką wychowawczo-oświatową i aktualizowanie danych teleadresowych celem uzyskiwania informacji o własnych dzieciach. Zaniedbanie tego obowiązku nie może powodować przerzucania odpowiedzialności na organ jednostki samorządu terytorialnego. Organ co prawda ma obowiązek podejmowania prób ustalenia takich danych i udowodnienia, że takie próby były podejmowane, jednakże niepowodzenie tych prób nie może świadczyć o zaniedbaniu organu skutkującym stwierdzeniem nieważności podjętej przez niego uchwały.

Z akt sprawy wynika, że organ podejmował próby ustalenia adresów P. P. i M. R. poprzez rozpytanie drugich rodziców obojga uczniów, którzy nie byli jednakże w stanie wskazać adresów byłych partnerów, jak również za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności "Źródło", co również było nieskuteczne z uwagi na zbyt małą ilość danych potrzebnych do wyszukania konkretnej osoby o popularnym nazwisku. Zdaniem Sądu I instancji, nieuzasadnione jest twierdzenie, że to organ ma poszukiwać aktualnego miejsca pobytu i adresu do korespondencji ojca dziecka, w sytuacji gdy matka ucznia nie zna aktualnego adresu ojca ucznia, a i sam zainteresowany nigdy nie zgłosił, że przebywa pod innym adresem niż ustalił organ. Sąd ten podał, że w sytuacji podjęcia działań mających na celu ustalenie miejsca zamieszkania rodzica, który nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 4 ww. rozporządzenia, i gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, ale rodzice dziecka uczęszczającego do likwidowanej szkoły żyją oddzielnie i sąd orzekł o rozwiązaniu ich małżeństwa przez rozwód, należy przyjąć, że zawiadomienie tego rodzica, który zgodnie z tym wyrokiem sprawuje faktycznie pieczę nad dzieckiem i z którym dziecko na stałe przebywa, czyni zadość ustawowemu obowiązkowi powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, o jakim mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty.

Sąd I instancji zaznaczył, że w sprawie niniejszej niepowiadomieni rodzice nie tylko nie biorą faktycznego udziału w decydowaniu o edukacji dzieci, ale także nie mają z dziećmi kontaktu i nie interesują się zarówno wychowaniem, jak i ich życiem. Powyższa okoliczność świadczy o rezygnacji rodzica z udziału w wychowaniu dziecka, mimo że formalnie takiego uprawnienia nie zostali pozbawieni. W realiach przedmiotowej sprawy istotne jest zatem to, że prawidłowo zawiadomieni zostali rodzice sprawujący faktyczną pieczę nad dziećmi (potwierdzenia odbioru znajdują się w aktach sprawy i nie są kwestionowane przez żadną ze stron). Zawiadomienie rodziców, którzy de facto biorą aktywny udział w decydowaniu o edukacji dzieci, jest, zdaniem Sądu I instancji, wystarczające dla spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty.

Odnośnie zarzutu niezawiadomienia B. G., będącej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kole z dnia 30.12.2015 r. opiekunem prawnym uczennicy D. B., a jednocześnie nauczycielem zatrudnionym w Szkole Podstawowej w C., Sąd I instancji nie uwzględnił argumentacji strony skarżącej. Jak wskazała Przewodnicząca Rady, B. G. była obecna na spotkaniu z rodzicami i nauczycielami w dniu 3 grudnia 2015 r., co potwierdziła podpisem na liście obecności, w związku z czym należy przyjąć, że została ona zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Argumentację, że B. G. podczas spotkania przeprowadzonego w dniu 3 grudnia 2015 r. nie była jeszcze opiekunem prawnym małoletniej, wobec czego nie można przyjąć, iż informację o likwidacji szkoły powzięła jako opiekun prawny uczennicy, Sąd ten uznał za zbyt daleko idącą. W jego ocenie, nie ma znaczenia, w jakim charakterze osoba ta uczestniczyła w posiedzeniu. W ocenie Sądu I instancji, B. G. posiadała wiedzę o zamiarze likwidacji szkoły, a okoliczność, że w dacie, kiedy ją powzięła, nie była jeszcze ustanowiona opiekunem prawnym uczennicy, nie ma znaczenia, ponieważ w dacie podjęcia uchwały już taki status posiadała.

Sąd I instancji podkreślił, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, nie musi nastąpić na piśmie. Prawidłową formą w tym względzie może być również powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji (przekształcenia) jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji (przekształceniu) najpóźniej w terminie, o którym mowa w powyższym przepisie, przy czym przyjąć należy, że liczy się realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji (przekształcenia), np. poprzez awizowanie listu, a nie to, czy dany adresat - organ lub osoba - faktycznie z tej możliwości skorzystał. Art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie precyzuje sposobu zawiadomienia o likwidacji szkoły osób w nim wskazanych; zawiadomienie ma być natomiast skuteczne i ma zapewnić w terminie wskazanym przepisem realne zapoznanie się z informacją.

W ocenie Sądu I instancji nie może odnieść skutku również zarzut, że część rodziców zawiadomiona została pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, część natomiast w drodze osobistego doręczania zawiadomień poprzez pracowników Urzędu Miasta w C., przy czym część osób została zawiadomiona podwójnie. Jest to okoliczność niemająca znaczenia dla sprawy. Uznać należy, że wszystkie zainteresowane osoby zostały powiadomione z sześciomiesięcznym wyprzedzeniem o likwidacji szkoły.

Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 37a u.s.g. poprzez brak zawiadomienia sołtysów o sesji rady, Sąd I instancji stwierdził, że w istocie akta nie zawierają takich zawiadomień. Okoliczność ta jednak nie może stanowić samodzielnej podstawy stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Zgodnie z treścią cyt. przepisu, przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej o sesji rady gminy. W przedmiotowej sprawie za jednostki pomocnicze gminy uznać należy sołectwa położone na jej terenie - ich organem wykonawczym jest natomiast sołtys. Sąd I instancji nie podzielił argumentacji wywiedzionej w odpowiedzi na skargę, że przewodniczącym organu wykonawczego zgodnie z art. 37a u.s.g. jest przewodniczący zarządu dzielnicy lub zarządu osiedla, wyłączeni natomiast są sołtysi. Wskazany przepis przyznaje sołtysowi uprawnienie do uczestniczenia w sesji rady. Przepis nie przyznaje organowi organu wykonawczego jednostki pomocniczej prawa do głosowania podczas sesji rady gminy, jego obecność w żaden sposób nie jest obligatoryjna. Niezawiadomienie sołtysów stanowi uchybienie, bowiem, zgodnie z art. 37a u.g.n., Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej o sesji rady gminy. Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się "zrzut" ekranu z BIP Urzędu Miasta i Gminy C. z dnia 20 stycznia 2016 r. informujący o proponowanym porządku obrad XIII sesji Rady Miejskiej w C., przewidzianej na dzień 21 stycznia 2016 r. Zdaniem tego Sądu, jest to swoista informacja o sesji umieszczona na oficjalnym portalu. Osoby zainteresowane zatem miały szansę się z nią zapoznać.

Mając powyższe na uwadze, Sąd ten, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej Wojewoda Kujawsko – Pomorski zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu takiego rozumienia tego przepisu, iż dla zachowania wymogów prawidłowego przeprowadzenia procedury likwidacji Szkoły Podstawowej w C. powiadomienie rodziców dzieci, którzy nie biorą faktycznego udziału w decydowaniu o edukacji dzieci, ale także nie mają z dziećmi kontaktu, nie jest konieczne, mimo, że nie zostali przez sąd rodzinny pozbawieni takich uprawnień, a spełnienie przewidzianego powyższym przepisem obowiązku zawiadomienia rodziców na co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji jest spełnione i wystarczające w sytuacji, gdy nastąpiło zawiadomienie rodziców sprawujących faktyczną pieczę nad dzieckiem, tym samym uznając, że Gmina w C. dopełniła obowiązków zawartych w tym przepisie;

2) art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię, iż nastąpiło prawidłowe powiadomienie B. G. w sytuacji, gdy w dacie 3 grudnia 2015 r. nie była jeszcze ustanowiona opiekunem prawnym uczennicy D. B., a nie otrzymała takiego powiadomienia nawet po uzyskaniu statusu opiekuna;

3) § 4 ust. 2 pkt 1 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. poz. 1170) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że obowiązek powiadomienia o zmianach adresu obciąża rodziców dzieci, a tym samym organ jednostki samorządu terytorialnego prowadzącego szkołę nie musi podejmować działań skutkujących ustaleniem aktualnego miejsca zamieszkania danego rodzica i zostaje w ten sposób zwolniony z obowiązku zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy znajdującego się w aktach poprzez błędne przyjęcie, że organ prowadzący szkołę w C. podejmował próby ustalenia adresów rodziców (P. P. i M. R.) za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności "Źródło" przed podjęciem uchwały o likwidacji szkoły, tj. przed 21 stycznia 2016 r., gdy z akt sprawy wynika, iż uczynił to dopiero po 17 marca 2016 r. (pismo z dnia 17 marca 2016 r. skarżącego do Przewodniczącej Rady), a zatem Sąd I instancji na skutek naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. niewłaściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, co skutkowało nieuwzględnieniem skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona z uwagi na brak podejmowanych przez organ jednostki samorządu terytorialnego prowadzącego szkołę prób powiadomienia ww. rodziców.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.

W uzasadnieniu podniesiono, że brzmienie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie pozostawia żadnych wątpliwości, że o zamiarze likwidacji można uznać za skutecznie dokonane wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób we wskazanym w tym przepisie terminie - w taki sposób, aby mogły się z nim zapoznać. Wykładnia powyższa koresponduje także z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej k.r.o., w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Zgodnie z art. 92 i 93 § 1 k.r.o. dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, która przysługuje obojgu rodzicom. Dopiero jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu (art. 94 § 1 Kodeksu). Natomiast zgodnie z art. 97 § 2 tegoż Kodeksu, o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. Bezsprzecznie do tych spraw należą sprawy dotyczące nauki i kształcenia. Dlatego też obowiązek wynikający z art. 59 ustawy o systemie oświaty stanowi o konieczności poinformowania obojga rodziców. Nadto zawiadomienia takiego nie można domniemywać. Należy też mieć na uwadze, że rodzice dzieci pozostają ze sobą w różnych relacjach i nie zawsze współpracują w wykonaniu obowiązków związanych w rodzicielstwem. Dlatego też organ powinien w miarę posiadanych możliwości podjąć próbę zawiadomienia wszystkich rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanych szkół. W niniejszej sprawie organ prowadzący szkołę w C. nie podjął czynności, które mogłyby udokumentować próby ustalenia bądź uaktualnienia adresów rodziców (P. P. - ojca ucznia S. P. i M. R. - matki uczennicy J. R.).

Skarżący kasacyjnie powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podał, że: "Dla potwierdzenia spełnienia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie jest wystarczające dowodowo jedynie oświadczenie organu, że podejmował próby poinformowania rodzica o fakcie likwidacji placówki oświatowej, które okazały się jednak bezskuteczne".

W ocenie skarżącego kasacyjnie główną przyczyną niedopełnienia obowiązku zawiadamiania rodziców uczniów był pośpiech przed mającą wejść w życie z dniem 23 stycznia 2016 r. zmianą przepisu art. 59 ustawy o systemie oświaty wprowadzającą pozytywną opinię kuratora oświaty. Organ prowadzący szkołę uzyskał w sprawie likwidacji Szkoły w C. negatywną opinię Kuratora Oświaty. Zawiadomienia rodziców były wypisywane z datą 15 stycznia 2016 r., zaś sesja odbyła się w dniu 21 stycznia 2016 r. Organ prowadzący szkołę nie miał zatem kiedy weryfikować i ustalać brakujące adresy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w podstawach skargi kasacyjnej powołał się zarówno na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., jak i na pkt 2 tego przepisu prawa. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla zachowania wymogów prawidłowego przeprowadzenia procedury likwidacji Szkoły Podstawowej w C. powiadomienie rodziców dzieci, którzy nie biorą faktycznego udziału w decydowaniu o edukacji dzieci, ale także nie mają z dziećmi kontaktu, nie jest konieczne, mimo, że nie zostali przez sąd rodzinny pozbawieni takich uprawnień, a spełnienie przewidzianego powyższym przepisem obowiązku zawiadomienia rodziców na co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji jest spełnione i wystarczające w sytuacji, gdy nastąpiło zawiadomienie rodziców sprawujących faktyczną pieczę nad dzieckiem, tym samym uznając, że Gmina w C. dopełniła obowiązków zawartych w tym przepisie.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że co do zasady zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że liczy się jednak realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji szkoły. Samo zawiadomienie stanowi tzw. czynność materialno-techniczną, która pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Zawiadomienie rodziców i opiekunów prawnych dzieci będących uczniami likwidowanej szkoły jest o tyle istotne, że osoby te mają największy interes w tym, aby odpowiednio wcześnie powziąć wiedzę o likwidacji placówki. Stąd istotne jest, aby zawiadomienia były indywidualnie skierowane do poszczególnych rodziców. Nie wystarczy ogólne zawiadomienie. Trafnie także sąd ten zauważą, że jeżeli władza rodzicielska bądź piecza nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom (opiekunom), informacja powinna być co do zasady adresowana do obojga, a nie tylko do jednego z nich. Zgodzić isię należy ze stanowiskiem tego sądu, że zasady tej nie można jednak traktować tak rygorystycznie w sytuacji, w której rodzice nie wychowują wspólnie dziecka i nie było możliwości ustalenia adresu rodzica, który nie sprawuje bieżącej opieki nad dzieckiem. W niniejszej sprawie w przypadku dwóch uczniów jedno z rodziców nie zostało zawiadomione. Nie został zawiadomiony P. P. – ojciec ucznia S. P. oraz M. R. – matka uczennicy J. R., a także B. G. – opiekun prawny uczennicy D. B.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że w dwóch pierwszych przypadkach brak zawiadomienia dotyczy rodziców, którzy, pomimo braku pozbawienia czy też ograniczenia im władzy rodzicielskiej, nie uczestniczą w żaden sposób w wychowaniu dzieci. Zarówno ojciec S. P., jak i matka J. R. nie zostali ujęci w wykazie rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w C.. W odpowiednich rubrykach adres zamieszkania ojca i adres zamieszkania matki wpisano: "nie dotyczy". Z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1170), wynika, że szkoła podstawowa prowadzi księgę ewidencji dzieci podlegających obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego i obowiązkowi szkolnemu zamieszkałych w obwodzie szkoły.

Przepis § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że do księgi ewidencji, o której mowa w ust. 1, wpisuje się: według roku urodzenia: imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania dziecka, a także imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania dziecka. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, szkoła prowadzi księgę uczniów. Do księgi wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia, a także datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz oddział, do którego ucznia przyjęto. W księdze uczniów odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że niezawiadomienie rodziców, o których mowa, wynikało z faktu, że rodzice ci nie podali adresów zamieszkania do księgi uczniów, ani do księgi ewidencji. Niemożliwe było również ustalenie tych adresów na podstawie oświadczeń drugiego z rodziców, bowiem osoby te nie były w stanie podać adresów swoich byłych partnerów.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że obowiązku powiadomienia rodziców uczniów o zamierzonej likwidacji nie można traktować jako wymagającego spełnienia "za wszelką cenę". Organ nie musi zatem prowadzić dochodzenia, gdzie przebywa jedno z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska, jeżeli drugi rodzic tego adresu nie zna, a sam zainteresowany go uprzednio nie zgłosił. Zarówno niepowiadomieni ojciec i matka dwojga uczniów nie są pozbawieni praw rodzicielskich. Trafnie podkreśla Sąd I instancji, że w interesie rodziców mogących decydować o edukacji dzieci jest kontakt z placówką wychowawczo-oświatową i aktualizowanie danych teleadresowych celem uzyskiwania informacji o własnych dzieciach. Zaniedbanie tego obowiązku nie może powodować przerzucania odpowiedzialności na organ jednostki samorządu terytorialnego. Organ co prawda ma obowiązek podejmowania prób ustalenia takich danych i udowodnienia, że takie próby były podejmowane, jednakże nieskuteczność tych prób nie może świadczyć o zaniedbaniu organu skutkującym stwierdzeniem nieważności podjętej przez niego uchwały w przedmiocie likwidacji szkoły.

Wbrew także zarzutom skarżącego kasacyjnie, B. G. będąca na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kole z dnia 30.12.2015 r. opiekunem prawnym uczennicy D. B., a jednocześnie nauczycielem zatrudnionym w Szkole Podstawowej w C., została także prawidłowo zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że B. G. była obecna na spotkaniu z rodzicami i nauczycielami w dniu 3 grudnia 2015 r., co potwierdziła podpisem na liście obecności, w związku z czym należy przyjąć, że została ona zawiadomiona o zamiarze likwidacji szkoły. Bez znaczenia w sprawie pozostaje, że B. G. w dniu 3 grudnia 2015 r. nie była jeszcze opiekunem prawnym małoletniej. Nie ma bowiem znaczenia, w jakim charakterze B. G. uczestniczyła w ww. spotkaniu. Trafnie zauważa Sąd I instancji, że B. G. posiadała wiedzę o zamiarze likwidacji szkoły, a okoliczność, że w dacie, kiedy ją powzięła, nie była jeszcze ustanowiona opiekunem prawnym uczennicy, nie ma znaczenia, ponieważ w dacie podjęcia uchwały już taki status posiadała.

Trafnie także Sąd ten podkreśla, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, nie musi nastąpić na piśmie. Prawidłową formą w tym względzie może być również powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji (przekształceniu) najpóźniej w terminie, o którym mowa w powyższym przepisie. Liczy się przy tym realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji (przekształcenia), np. poprzez awizowanie listu, a nie to, czy dany adresat - organ lub osoba - faktycznie z tej możliwości skorzystał. Art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie precyzuje sposobu zawiadomienia o likwidacji szkoły osób w nim wskazanych. Zawiadomienie ma być skuteczne i ma zapewnić w terminie wskazanym przepisem realne zapoznanie się z informacją o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły.

W świetle tego, co powiedziano wyżej, nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 4 ust. 2 pkt 1 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. poz. 1170) poprzez ich błędną wykładnię.

Z akt sprawy wynika, że organ podejmował próby ustalenia adresów P. P. i M. R. poprzez rozpytanie drugich rodziców obojga uczniów, którzy nie byli jednak w stanie wskazać adresów byłych partnerów, jak również za pomocą elektronicznej bazy ewidencji ludności "Źródło", co również było nieskuteczne z uwagi na zbyt małą ilość danych potrzebnych do wyszukania konkretnej osoby o popularnym nazwisku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że nieuzasadnione jest twierdzenie, że to organ ma poszukiwać aktualnego miejsca pobytu i adresu do korespondencji ojca ucznia, w sytuacji gdy matka ucznia nie zna aktualnego adresu ojca ucznia, a i sam zainteresowany nigdy nie zgłosił, że przebywa pod innym adresem niż ustalił organ. Za trafne uznać należy stanowisko tego Sadu, zgodnie z którym w sytuacji podjęcia działań mających na celu ustalenie miejsca zamieszkania rodzica, który nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 4 ww. rozporządzenia, i gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, ale rodzice dziecka uczęszczającego do likwidowanej szkoły żyją oddzielnie i sąd orzekł o rozwiązaniu ich małżeństwa przez rozwód, należy przyjąć, że zawiadomienie tego rodzica, który zgodnie z tym wyrokiem sprawuje faktycznie pieczę nad dzieckiem i z którym dziecko na stałe przebywa, czyni zadość ustawowemu obowiązkowi powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, o jakim mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że w sprawie niniejszej niepowiadomieni rodzice nie tylko nie biorą udziału w decydowaniu o edukacji dzieci, ale także nie mają z dziećmi kontaktu i nie interesują się zarówno ich wychowaniem, jak i ich życiem, co świadczy o rezygnacji rodzica z udziału w wychowaniu dziecka, mimo że formalnie takiego uprawnienia nie zostali pozbawieni. W realiach niniejszej sprawy istotne jest zatem to, że prawidłowo zawiadomieni zostali rodzice sprawujący faktyczną pieczę nad dziećmi. Zawiadomienie rodziców, którzy faktycznie biorą aktywny udział w decydowaniu o edukacji dzieci, jest wystarczające dla spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty.

Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie z owym przepisem prawa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 19.07.2016 r., sygn. akt I OSK 2506/14 (LEX nr 2100628) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania, a przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. byłby zasadny, gdyby sąd wojewódzki dokonał wadliwie własnych ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego kasacyjnie, orzekając w sprawie Sąd I instancji oparł się na zgromadzonym przez organy administracji w sposób zgodny z regułami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. materialne dowodowym, który prawidłowo ocenił i wyciągnął z niego trafne wnioski, uznając, że brak było podstaw w sprawie do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.

W wyroku z dnia 11.10.2016 r., sygn. akt II OSK 3309/14 (LEX nr 2169121) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym. Przepis ten nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego."

Skoro zatem skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

16