Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 3081/95
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1996-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 9, par. 17b ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 38 poz. 165
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku.
article: par. 3, par. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 10 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.
Teza: Prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Obowiązek ten nie może być zastąpiony dowodami z zeznań świadków czy stron. Zeznania takie bowiem i tak nie mogą doprowadzić do zmiany rejestrów księgowych. Jeżeli więc strona nie sporządziła dokumentów w wymaganej formie, brak podstaw aby w postępowaniu podatkowym zastąpić ten brak innymi dowodami. Dowody z zeznań świadków czy stron mogą być bowiem uwzględnione tylko w przypadku wyjaśnienia wątpliwości związanej z treścią istniejącego dowodu źródłowego.

TEZY

Prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Obowiązek ten nie może być zastąpiony dowodami z zeznań świadków czy stron. Zeznania takie bowiem i tak nie mogą doprowadzić do zmiany rejestrów księgowych. Jeżeli więc strona nie sporządziła dokumentów w wymaganej formie, brak podstaw aby w postępowaniu podatkowym zastąpić ten brak innymi dowodami. Dowody z zeznań świadków czy stron mogą być bowiem uwzględnione tylko w przypadku wyjaśnienia wątpliwości związanej z treścią istniejącego dowodu źródłowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy, stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę ostatecznych decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że usunięcie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe wykaże, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2 i 3 cyt. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa.

Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skarżącej jakoby organy podatkowe naruszyły przepisy prawa o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą ciąży obowiązek dokumentowania wszystkich operacji gospodarczych w sposób prawidłowy, kompletny i systematyczny.

Z tego też względu par. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./ nakłada obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, a par. 7 rozporządzenia stwierdza, że podstawą zapisu jest dokument księgowy, który spełnia warunki wymienione w tym przepisie, a więc również znajdujący oparcie w prawidłowych dowodach źródłowych.

Prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Obowiązek ten nie może być zastąpiony dowodami z zeznań świadków czy stron. Zeznania takie bowiem i tak nie mogą doprowadzić do zmiany rejestrów księgowych. Jeżeli więc strona nie sporządziła dokumentów w wymaganej formie, brak podstaw aby w postępowaniu podatkowym zastąpić ten brak innymi dowodami.

Dowody z zeznań świadków czy stron mogą być bowiem uwzględnione tylko w przypadku wyjaśnienia wątpliwości związanej z treścią istniejącego dowodu źródłowego.

W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Bezspornym jest, że w przypadku sprzedaży maszyny fotograficznej nie zostały spełnione warunki określone w par. 9 ust. 6 i par. 17b ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. /Dz.U. nr 38 poz. 165 ze zm./. Wbrew twierdzeniom Spółki, przepisy te miały zastosowanie do tej transakcji. Za bezzasadne należy, w związku z tym uznać stanowisko skarżącej Spółki, że możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia od podatku obrotowego ustanowionego w tym rozporządzeniu także w przypadku, gdy warunki w postaci:

- pisemnego oświadczenia nabywcy że nabywany wyrób jest przeznaczony na cele zaopatrzeniowe i inwestycyjne,

- odnotowania przez sprzedawcę danych o nabywcy,

- obowiązku sprzedawcy wystawienia faktury /rachunku/ z klauzulą "sprzedaż" na cele zaopatrzenie /inwestycyjne/

zostaną spełnione jeżeli nabywca złożył później oświadczenie, że zakupił towar na ww. cele.

Obowiązek podatkowy w podatku obrotowym powstaje w momencie zdarzenia jakim jest obrót i ten moment rozstrzyga o tym, czy i jakie obowiązki w tym zakresie ciążą na podatniku, czy i z jakich zwolnień i ulg korzysta ten właśnie podatnik i w odniesieniu do tego właśnie obrotu.

Dlatego nie jest możliwe /o ile przepisy prawa nie stanowią inaczej/ ocenianie obowiązku podatkowego podatnika na tle innych zdarzeń, które powstały później. Nie budzi również zastrzeżeń ustalenie organów podatkowych, że przedmiotowej maszyny nie można zaklasyfikować do grupy 08 SWW jak to wnosiła skarżąca. Wskazana przez Spółkę branża 0841 SWW "maszyny i urządzenia do sprzedaży i świadczenia usług" obejmuje m.in. automaty do świadczenia usług, automaty do rozmieniania monet, automaty do czyszczenia obuwia.

Jak wynika z wyjaśnień Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego czyli upoważnionego organu administracji państwowej, wyroby zgrupowane w branżach 07-08 obejmują maszyny i urządzenia dla różnych działów gospodarki, ale nie dotyczą wyrobów precyzyjnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyczerpująco uzasadnił stanowisko zaklasyfikowania maszyny fotograficznej i jej wyposażenia w postaci obiektywów, maskownic, wywołarki do negatywów do grupy wyrobów oznaczonych symbolami SWW 0963, 0962-3, 0064.

W swojej decyzji Urząd Skarbowy również wyczerpująco i prawidłowo wyjaśnił dlaczego zakwestionowano prowadzoną przez skarżącą Spółkę ewidencję sprzedaży towarów na eksport, co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie przez Urząd sprzedaży eksportowej wykazanej przez Spółkę o wartość zwróconych towarów.

Organ odwoławczy trafnie zaznaczył, że nazwa pro forma rachunku nie może być samoistną podstawą do uznania go za dokument księgowy, czy też nie. Jeżeli bowiem rachunkom pro forma towarzyszyły transakcje sprzedaży wraz z wyrazem towaru potwierdzonym dokumentem SAD - to nie ulega wątpliwości, że takie operacje gospodarcze należało zaewidencjonować.

Mając na uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności oraz działając na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze. zm./ - sąd oddalił skargę.