Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 849/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 5, art. 22 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 957/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nieuznania rekultywacji za zakończoną i ustalenia nowego terminu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 957/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie nieuznania rekultywacji za zakończoną i ustalenia nowego terminu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. orzekł o nieuznaniu rekultywacji dokonanej przez [...] S.A. w K. na dz. [...] i [...] położonych w D. za zakończoną i o ustaleniu nowego terminu zakończenia rekultywacji na dzień 31 października 2017 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 22 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 20 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 poz. 909 ze zm.). Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie wskazał, że konieczne będzie między innymi ponowne usunięcie przez [...] S.A. w K. samosiejek i roślinności trawiastej oraz po rozplantowaniu urodzajnej gleby na całej powierzchni wyrównaniu działek - ponowne jej zaoranie.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w K. od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [..] maja 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazując, że organ zasięgnął opinii Burmistrza Miasta i Gminy D. wyrażonej w postanowieniu z dnia [..] maja 2013r., w którym pozytywnie zaopiniowano konieczność uzupełnienia rekultywacji działek nr [..] i [..] w D. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia [..] sierpnia 2013r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Postanowienie SKO zostało z kolei zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1435/13 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1518/1. Wydane w sprawie postanowienie, w którym w sposób szczegółowy odniesiono się do kwestii zakończenia procesu rekultywacji ma dla organu prowadzącego postępowanie zasadnicze znaczenie i moc dowodową. Faktem jest, iż opinia wydawana w trybie przepisu art. 22 ustawy nie jest wiążąca dla organu, jednakże podkreślenia wymaga, iż uwzględnienie lub nie postanowienia w tej sprawie nie jest dowolne. Organ wydający decyzję w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną winien odnieść się do opinii i gdyby jej nie podzielał w sposób jednoznaczny wskazać, z jakich przyczyn rozstrzyga inaczej niż wskazuje organ opiniujący. W przedmiotowej sprawie również dla Kolegium jest oczywiste, iż choćby z racji kontroli postanowienia w tej sprawie w toku instancji administracyjnej oraz sądowoadministracyjnej opinia pozytywna dla konieczności uzupełnienia rekultywacji działek nr [..] i [..] w D. winna być uwzględniona przy wydawaniu decyzji o uznaniu rekultywacji za niezakończoną.

Kolegium zwróciło uwagę, że w toku postępowania dokonano zebrania i oceny materiału dowodowego, a podstawą dla wydanego rozstrzygnięcia były uzyskane opinie. Organ podzielił stanowisko o niezakończeniu rekultywacji oparte na opinii biegłego M. K., który wskazał, iż prace polegające na usunięciu, załadunku i wywozie w miejsce dozwolonego składowania: ściętych drzew i zarośli, pni i korzeni oraz usuniętych z dzierżawnego placu elementów betonowych, a następnie w miejsca usuniętych elementów betonowych i pni nasypanie przywiezionej ziemi ornej, wyrównanie całości terenu i wykonanie głębokiej podorywki, nie spełniało wymagań zawartych w decyzji Starosty [..] z dnia [..] maja 2004 r.

Rozpoznając skargę na w/w decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że Starosta przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, przywołując cztery sporządzone na potrzeby postępowania opinie. Jednocześnie wskazał, że dwie z nich zostały sporządzone na zlecenie podmiotu zobowiązanego do rekultywacji, przez co zawierają jedynie stanowisko tej strony postępowania i nie muszą być uwzględnianie przy wydawaniu decyzji. Sąd podkreślił, że w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. II SA/Kr 1435/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę na postanowienie opiniujące uznał, że opinia sporządzona przez specjalistów w zakresie gleboznawstwa stanowi lepszy środek dowodowy dla oceny stanu gleby na działkach skarżących niż opinie geotechniczne. Zdaniem Sądu ocena organów w tym zakresie nie była oceną dowolną, lecz opartą na wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego. Biegli M. K. i M. S. oparli swoje wnioski na przeprowadzonym w dniu 6 października 2005 r. badaniu na gruncie. Ta okoliczność dodatkowo przemawia za uznaniem jej wiarygodności, ponieważ ustalenia faktyczne dla tej opinii zostały poczynione tylko kilka miesięcy po rekultywacji przeprowadzonej na zlecenie strony skarżącej przez J. W. Pomimo przeprowadzenia tych prac, biegli stwierdzili, że północna i środkowa część przedmiotowych działek, a więc około 70% łącznej ich powierzchni, to nadal grunty zdewastowane, których nie można zakwalifikować do gruntów ornych. Podkreślić trzeba też, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie podjęły kroki w celu aktualizacji ustaleń dokonanych przez biegłych w październiku 2005 r. Opinia sporządzona w sierpniu 2011 r. przez mgr inż. M. K. zawiera szczegółową analizę stanu faktycznego sprawy, zaś na potrzeby sporządzenia tej opinii przeprowadzono rozprawę administracyjną na gruncie. Biegły zatem dysponował uprzednio zgromadzoną dokumentacją oraz aktualnym oglądem sytuacji na przedmiotowych działkach i na takiej podstawie stwierdził, że rekultywacji wykonanej na działkach [..] i [..] w D. nie można uznać za zakończoną, ponieważ nie została przywrócona odpowiednia warstwa próchnicza pozwalająca na użytkowanie rolne tych działek (k. 516 akt adm.). W ocenie Sądu zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy dawał postawę do uznania, że rekultywacja przedmiotowych działek w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i w zakresie wynikającym z decyzji Starosty [..] z dnia [..] maja 2004 r. nie została zakończona. Sąd zwrócił również uwagę, że postanowienie opiniujące pozytywnie konieczność uzupełnienia rekultywacji działek nr [..] i [..] w D. pozytywnie przeszło kontrolę instancyjną w ramach postępowania administracyjnego, a także kontrolę sądowoadministracyjną w obu instancjach. Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie uznano postanowienia opiniującego za wiążące. SKO w zaskarżonej decyzji wyraźnie stwierdziło, że faktem jest, iż opinia wydawana w trybie przepisu art. 22 ustawy nie jest wiążąca dla organu, jednakże podkreślenia wymaga, iż uwzględnienie lub nie postanowienia w tej sprawie nie jest dowolne. Postanowienie opiniujące formalnie nie ma mocy wiążącej organ przy wydawaniu decyzji, niemniej jednak - przy uwzględnieniu jego treści, a także przytoczonych wyżej rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - nie sposób przyjąć stanowisko odmienne, uznające rekultywację za zakończoną. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a rozstrzygnięcie oparto na właściwie ocenionych dowodach.

Nie ma też racji strona skarżąca powołując się na art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i zarzucając nieprzeprowadzenie dowodu z opinii "dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców". W myśl tego przepisu przy pomocy dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców ustala się rozmiar ograniczenia wartości użytkowej gruntów. Przepis ten nie ma, więc zastosowania przy wydawaniu decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosło [..] S.A. w K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało bezzasadnym utrzymanie decyzji organu w mocy,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. art. 84 K.p.a. polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych celem ustalenia zdolności produkcyjnej i zdolności użytkowej gleby, czy gleba nadaje się do rolniczego wykorzystania, zgodnie z zakresem rekultywacji wskazanym w decyzji organu I instancji z dnia [..] maja 2004 r., a w rezultacie, czy rekultywacja została zakończona i w jakim zakresie, co skutkowało bezzasadnym utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 22 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zakończenia rekultywacji organ nie ma obowiązku uzyskania dwóch opinii rzeczoznawców, mimo, że literalna wykładnia tego przepisu wskazuje, że przy wydawaniu każdej decyzji w oparciu o art. 22 ust. 1 organ ma obowiązek je uzyskać,

b) art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie rekultywacji za niezakończoną, mimo że skarżący wykonał wszystkie prace wskazane w decyzji z dnia [.] maja 2004 r., zaś organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie uznania rekultywacji za nieukończoną bez przeprowadzenia wymaganych opinii i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na dzień wydawania decyzji.

W oparciu o powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, S. C. oraz P. C. wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a. nie są zasadne, przy czym zarzut naruszenia art. 84 K.p.a. został błędnie powiązany również z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który dotyczy wyłącznie naruszeń prawa materialnego.

Błędne jest stanowisko skarżącej kasacyjnie, że decyzje administracyjne nie zostały wydane w oparciu o pełen materiał dowodowy, zaś ich podstawa faktyczna została ustalona w sposób nieprawidłowy. Stanowisko to skarżąca kasacyjnie uzasadnia przede wszystkim pominięciem przez organy wniosków płynących z przedłożonych przez nią w toku postępowania administracyjnego opinii oraz nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa.

W toku postępowania organy dysponowały czterema opiniami: dwiema sporządzonymi na zlecenie organu (opinia [..] z [..] października 2005 r. oraz opinia w sprawie rekultywacji działek nr [..] z sierpnia 2011 r.), jak również opiniami sporządzonymi na zlecenie podmiotu zobowiązanego do rekultywacji (opinia końcowa o możliwości wykorzystania rolniczego w/w działek z dnia [..] kwietnia 2006 r. oraz opinia geotechniczna na temat warunków gruntowych na terenie działek [...]). Opiniom sporządzonym na zlecenie strony nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzę fachową. Zawierają one jedynie stanowisko strony postępowania i jak każdy inny dowód podlegają ocenie organu. Co więcej opinie przedstawione przez stronę są opiniami geotechnicznymi, służącymi do określenia charakterystyki warunków posadowienia budowli i uwzględniającymi właściwości fizyczno - mechaniczne podłoża oraz warunki wodne. Natomiast pozostałe dwie opinie sporządzone na wniosek organu są opiniami gleboznawców, tj. specjalistów dokonujących oceny, czy przywrócono gruntom zdewastowanym lub zdegradowanym wartość użytkową m.in. poprzez odtworzenie gleb. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego opinie sporządzone przez gleboznawców stanowią lepszy środek dowodowy dla oceny stanu rekultywacji na działkach skarżących, niż wskazane przez skarżącą opinie geotechniczne. Wnioski opinii gleboznawcy z sierpnia 2011 r. wskazują, że "rekultywacji wykonanej na działkach [..] oraz [..] w D. nie można uznać za zakończoną ponieważ nie została przywrócona odpowiednia warstwa próchnicza pozwalająca na użytkowanie rolne tych działek", przy czym opinia ta aktualizowana była na podstawie wyników przeprowadzonej w terenie rozprawy administracyjnej. Opinia ta zwraca uwagę na to, że prace polegające na usunięciu, załadunku i wywozie ściętych drzew, zarośli, pni i korzeni oraz elementów betonowych, a następnie w miejsca usuniętych elementów betonowych i pni nasypanie przywiezionej ziemi ornej, wyrównanie całości terenu i wykonanie głębokiej podorywki, nie spełniało wymagań zawartych w decyzji z dnia [..] maja 2004 r. zobowiązującej do przeprowadzenia rekultywacji w zakresie usunięcia odpadów oraz odtworzenia gleby. Uzupełnienie urodzajną glebą i nawiezienie nawozami organicznymi nastąpiło wyłącznie w miejscach, z których wcześniej usunięto elementy betonowe i pniaki, jednocześnie z pozostawieniem w niektórych miejscach ziemi z głębokich wykopów, przykrytej 15-20 cm warstwą żwiru, mocno zagęszczonej przez stacjonujący ciężki sprzęt budowlany. W świetle definicji rekultywacji z art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która określa ją jako nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleby, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg, nie można było uznać tego procesu za zakończony. Celem tego procesu jest przywrócenie gruntom wartości użytkowych, zaś zgromadzony materiał dowodowy obrazuje nieosiągnięcie tego celu, m.in. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich koniecznych czynności na gruncie, np. w zakresie przywrócenia poziomu próchnicy. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonane w 2005 r. przez skarżącą prace nie zakończyły procesu rekultywacyjnego, co wprost wynika z treści opinii biegłych, bowiem grunt nie zawierał warstwy próchniczej i nie nadawał się do rolniczego użytkowania. Organ I instancji zasadnie przy tym wskazał, że ze względu na upływ czasu od wykonanych w 2005 r. prac, konieczne będzie między innymi ponowne usunięcie przez [..] S.A. w K. samosiejek i roślinności trawiastej oraz po rozplantowaniu urodzajnej gleby na całej powierzchni i wyrównaniu działek - ponowne jej zaoranie.

Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, opinie przedstawione przez skarżącą zostały uwzględnione przez organy administracji publicznej w toku postępowania, jednakże organ większą moc dowodową przypisał opiniom przeprowadzonym na jego zlecenie. Organy w motywach swoich decyzji wyczerpująco omówiły wszystkie mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy dowody oraz przekonująco wyjaśniły, dlaczego oparły to rozstrzygnięcie na opiniach przeprowadzonych z inicjatywy organu. Zakres przeprowadzonych opinii jest szeroki i wystarczająco obrazuje stan gruntu, brak było zatem konieczności przeprowadzenia kolejnych opinii. W takiej sytuacji organ administracji publicznej nie ma obowiązku przeprowadzania kolejnych dowodów, skoro ta okoliczność faktyczna została już stwierdzona w oparciu o dostępny materiał dowodowy. Nie może zostać uznane za zasadne stanowisko spółki, które nieuwzględnienie wniosków płynących z przeprowadzonych na jej zlecenie opinii wiąże z brakiem zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy. Stanowisko skarżącej, że stan gruntu, mimo przeprowadzonej rekultywacji, jest wynikiem zaniedbań właścicieli gruntu, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wniosek ten uzasadnia również treść postanowienia opiniującego, które - jak wyraźnie wskazał Sąd Wojewódzki - nie ma formalnie mocy wiążącej, niemniej jednak oceniane w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie potwierdza tezę o niezakończeniu rekultywacji i konieczności jej uzupełnienia. Niewłaściwy aktualnie stan gleby obciąża podmiot zobowiązany do jego rekultywacji, ponieważ wobec niezakończenia rekultywacji właściciel gruntu nie mógł rozpocząć jego rolniczego wykorzystywania.

Oceniając zasadność zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one również usprawiedliwionej podstawy. Przy czym właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone.

Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który przewiduje, że rozmiar ograniczenia wartości użytkowych gruntów ustala się na podstawie dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców, nie ma zastosowania do postępowania o uznanie rekultywacji za zakończoną. Jak wynika z art. 22 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5, organ wydaje decyzję określającą stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowych gruntów. Co do innych decyzji przewidzianych w sprawach rekultywacji i zagospodarowania, w tym co do decyzji o uznanie rekultywacji za zakończoną art. 22, który ma zastosowanie w sprawie, nie odwołuje się do art. 28 ust. 5 ( por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1388/05, oraz wyrok NSA z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1518/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak zatem podstaw aby w oparciu o ten przepis kwestionować wystąpienie przez organ w sprawie o opinie gleboznawców. Z kolei stanowisko wyrażone w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest reprezentatywne w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Brak było podstaw aby w oparciu o analizowany materiał dowodowy stwierdzić zakończenie rekultywacji gruntu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy. Zgromadzony materiał obrazuje brak doprowadzenia przez zobowiązanego do przywrócenia wartości użytkowych gruntu oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności rekultywacyjnych nakazanych decyzją z dnia [..] maja 2004 r. Nie można uznać, aby skarżąca zrealizowała określony tą decyzją kierunek rekultywacji, bowiem stan gleby, która nadal zawiera elementy ziemi z głębokich wykopów, grubą warstwę żwiru, nie pozwala na rolnicze wykorzystanie tych terenów. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, ocena, czy w konkretnym wypadku nastąpiła - czy też nie nastąpiła - rekultywacja gruntu, nie może być uzależniona od zakresu wykonanych robót rekultywacyjnych. Jednym kryterium przy tej ocenie może być okoliczność, czy w wyniku odpowiednich zabiegów gruntu nadano lub przywrócono jego wartości użytkowe ( por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1006 r., sygn. akt II OSK 1388/05, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.