Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 339/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190  ust. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w [...] na rzecz J. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2018r. Dziekan Wydziału Uniwersytetu (dalej jako: "[...]") skreślił J. F. (dalej określaną jako: "skarżącą"), studentkę I roku kierunku [...], studia niestacjonarne z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego roku studiów.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca została decyzją z dnia [...] października 2016 r. warunkowo wpisana na II rok studiów niestacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2016/2017, z obowiązkiem zaliczenia zaległych egzaminów z roku I, tj. egzaminu z przedmiotu "[...]" i egzaminu z przedmiotu "[...]" do dnia [...] listopada 2016 r. Mimo upływu terminu wskazanego w decyzji, studentka nie rozliczyła się z obowiązku dydaktycznego, do którego została ww. rozstrzygnięciem zobowiązana, tj. nie zdała zaległych egzaminów objętych programem studiów I roku. Powyższe egzaminy nie zostały przez skarżącą zaliczone również w kolejnych okresach rozliczeniowych, tj. ani w okresie rozliczeniowym kończącym rok akademicki 2016/2017, tj. do dnia 20 września 2017 r., ani w kolejnym roku akademickim, tj. do dnia 20 września 2018 r. W tym czasie, na skutek przedłużającego się postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, studentka zachowywała status studenta. Mimo upływu wskazanych okresów rozliczeniowych, studentka nie złożyła wniosku o powtarzanie I roku, co obligowało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o skreśleniu jej z listy studentów.

Od decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018r. skarżąca złożyła odwołanie zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wskazała, że [...] listopada 2018 r. otrzymała decyzję Prodziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. o warunkowym wpisie na II rok studiów jednolitych magisterskich niestacjonarnych, na kierunku [...], w roku akademickim 2016/2017.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.).

Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów.

W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 276 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów w przypadkach, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2173 ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie regulaminów studiów, o których mowa w art. 263 ust. 1, prowadzi się na zasadach dotychczasowych. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

W uzasadnieniu organ stwierdził, powołując się na art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 44 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów (Biuletyn Prawny [...], rok 2015, poz. [...] ze zm.), że dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku studiów w terminie. Zgodnie z § 41 ust. 1 Regulaminu Studiów w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku dziekan podejmuje decyzję o:

1) warunkowym wpisaniu na wyższy semestr lub rok studiów, albo

2) zezwoleniu na powtarzaniu semestru lub roku studiów, albo

3) skreśleniu z listy studentów.

Organ II instancji podkreślił, że decyzje, o których mowa w pkt-ach 1 i 2 dziekan podejmuje wyłącznie na wniosek studenta złożony w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku. Wydanie decyzji o zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów, stosuje się odpowiednio w przypadku niewywiązania się z obowiązków wynikających z decyzji o warunkowym wpisie na wyższy rok studiów (§ 41 ust. 5 Regulaminu Studiów). Skierowanie na powtarzanie roku jest możliwe wyłącznie na wniosek studenta złożony w regulaminowym terminie. Brak skierowania wniosku w tej sprawie obliguje dziekana do wydania decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. Rektor uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o skreśleniu skarżącej z listy studentów, ponieważ nie zdała ona zaległych egzaminów objętych programem studiów I roku tj. egzaminu z przedmiotu "[...]" i egzaminu z przedmiotu "[...]" w okresie rozliczeniowym kończącym rok akademicki 2015/2016 - do dnia 20 września 2016 r. Za organem I instancji Rektor powtórzył, że zaległe przedmioty nie zostały przez skarżącą zaliczone w kolejnych okresach rozliczeniowych tj. do dnia 20 września 2017 r., do dnia 20 września 2018 r.

Rektor uznał za nieuzasadnione zarzuty zawarte w odwołaniu. W jego ocenie całkowicie chybione jest stanowisko skarżącej, że przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej naruszono przepisy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Organ zaprzeczył stanowisku skarżącej, że decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. w sprawie wpisania jej warunkowo na II rok studiów oraz w sprawie wyznaczenia terminu zdania zaległych egzaminów tj. do dnia 20 listopada 2016 r., nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na okoliczność, że nie została studentce doręczona bądź ogłoszona.

Rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. w sprawie wpisania skarżącej warunkowo na II rok studiów oraz w sprawie wyznaczenia terminu zdania zaległych egzaminów do dnia 20 listopada 2016 r. jest aktem wewnątrzzakładowym, do którego nie stosuje się przepisów kpa.

Zdaniem organu odwoławczego studentce znana była decyzja i termin, do którego wyznaczono warunek, ponieważ po złożeniu wniosku z dnia [...] września 2016 r. w sprawie warunkowego wpisu studentki na II rok studiów, skarżąca stwierdziła w systemie USOS, że jej wniosek został rozpatrzony. Oświadczenie skarżącej organ wyprowadził z treści odwołania na podstawie stanowiska: "Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wniosłam o doręczenie decyzji wydanej na podstawie w/w wniosku. W systemie USOS wprowadzono decyzję z dnia [...] września 2016 roku, z której wynikało, że mój wniosek o warunek roczny został rozpatrzony pozytywnie...".

W ocenie Rektora, skoro skarżąca wiedziała w dacie [...] listopada 2016 r., że w jej sprawie zapadło rozstrzygnięcie, to winna była niezwłocznie zwrócić się do organu lub dziekanatu w przypadku ewentualnych wątpliwości, co do terminu zaliczenia zaległych egzaminów. Oczekiwanie w tej sytuacji przez skarżącą na doręczenie decyzji w formie pisemnej nie może uzasadniać przerwania bądź umorzenia postępowania w sprawie skreślenia jej z listy studentów lub usprawiedliwiać nieprzystąpienia do zaległych egzaminów.

Zgodnie z § 41 ust. 4 Regulaminu Studiów, termin zaliczenia zaległych egzaminów ustala dziekan. Zatem skarżącą obowiązywał wskazany wyżej termin zaliczenia zaległych przedmiotów.

Sprawa skreślenia skarżącej z listy studentów wskutek niezaliczenia przedmiotów wskazanych w decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. była już raz rozpatrywana przez Rektora. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Rektor uchylił w całości decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarga skarżącej na powyższą decyzję została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/ Bd 628/17 oddalona.

Zdaniem organu odwoławczego skarżąca wiedziała o terminie zdania zaległych przedmiotów wyznaczonym do dnia [...] listopada 2016 r. Z akt sprawy wynika, że termin ten wskazany był skarżącej m.in. w rozstrzygnięciu Rektora z dnia [...] lutego 2017 r. ([...], doręczenie [...] marca 2017 r.) oraz w piśmie Prodziekana Wydziału z dnia [...] kwietnia 2017 r. (doręczenie [...] kwietnia 2017 r.) - pisma w aktach sprawy. Poza tym organ pierwszej instancji kontaktował się ze skarżącą w celu wyjaśnienia jej sytuacji prawnej i znalezienia dla niej korzystnego rozwiązania (dowód - pismo Prodziekana Wydziału z dnia [...] czerwca 2017 r.). Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 kpa.

Za niezasadny organ uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisu art. 107 kpa § 3 kpa w zakresie ustalenia terminu zaliczenia zaległych przedmiotów. Rektor nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Zaskarżona decyzja została wydana przez Dziekana Wydziału, który zgodnie z § 44 ust. 1 Regulaminu Studiów wydaje decyzję w sprawie skreślenia studenta z listy studentów w pierwszej instancji.

Za chybiony organ II instancji uznał zarzut naruszenia art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Rektora mimo, że decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie skreślenia Skarżącej z listy studentów drugiego roku została przez organ odwoławczy uchylona decyzją Rektora z dnia [...] lutego 2018 r., to nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że niezasadne jest postępowanie w sprawie skreślenia jej z listy studentów pierwszego roku studiów.

Z uwagi na powyższe Rektor nie znalazł podstaw do uwzględnienie odwołania.

J. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...].

W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018 roku. Złożyła również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na rażące naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 i art. 2 Konstytucji RP, które stanowiło bezpośredni skutek uchybienia przez Dziekana Wydziału art. 133 k.p.a.

Odnośnie naruszenia przepisów Konstytucji RP skarżąca wskazała, że na organie stosującym prawo spoczywa obowiązek:

- urzeczywistniania zasady sprawiedliwości proceduralnej (art. 2),

- zagwarantowania stronom prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (zasada dwuinstancyjności) (art. 78).

Powołując się na przepisy art. 129 § 1 i 2, art. 133 oraz art. 132 k.p.a. wskazała, że organ pierwszej instancji nie sprostał obowiązkom przekazania odwołania wraz z aktami sprawy do wyższej instancji. Natomiast organ II instancji zaniedbał obowiązek rzetelnej, ponownej oceny całości zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego. W jej ocenie w dacie podejmowania decyzji organ II instancji nie dysponował całością materiałów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k. p. a. oraz art. 8 k. p. a.

Argumentując powyższe skarżąca wskazała, że Rektor zamiast ustosunkować się do jej zarzutów przedstawionych w odwołaniu, sformułował własne zarzuty i to do nich odniósł się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jednocześnie wypaczył sens przestawionych przez nią zarzutów.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca powtórzyła zarzuty i stanowisko zawarte w odwołaniu. Podtrzymała, że nie była jej znana treść decyzji z dnia [...] października 2016r. i warunkowy termin zdania egzaminów wyznaczony na [...] listopada 2016.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.13).

Skarga dotyczy decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego roku studiów. Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest od 2016r.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym lub "u.p.s.w.").

Ustawa ta w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz w art. 196 ust. 3, podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do której stosuje się, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, jak to stanowi art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów, jak i postępowania w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, publik w OTK Nr 7, poz. 258).

Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Wykładnia powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że decyzja Dziekana o skreśleniu z listy studentów, na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym jest wydawana w ramach uznania administracyjnego.

Decyzje tego rodzaju muszą być poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że wnioskiem z dnia [...] września 2016 skarżąca wystąpiła o warunkowy wpis na II rok studiów w roku akademickim 2016/2017. W punkcie pierwszym decyzji nr [...] z dnia [...] września 2016 roku Dziekan wpisał skarżącą na drugi rok studiów jednolitych magisterskich niestacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2016/2017. W punkcie drugim rozstrzygnięcia, zobowiązał skarżącą do zdania egzaminów z zaległych przedmiotów: "[...]" – egzamin – do dnia 20 listopada 2016r. i "[...]" – egzamin – do dnia 20 listopada 2016r.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że brak jest podstaw do oceny, czy decyzja w przedmiocie warunkowego wpisu studenta uwzględniała żądanie skarżącej w całości czy też nie, ponieważ orzeczenie w tym przedmiocie jest aktem wewnątrzzakładowym i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Dlatego przekonanie skarżącej zawarte w skardze, że informacja zawarta w USOS mogła wskazywać, że skarżąca uzyskała lub powinna uzyskać zgodnie z jej wnioskiem roczny termin na zaliczenie zaległych egzaminów, pozostaje poza granicami oceny Sądu (art. 134 §1 p.p.s.a.: sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Dlatego zastrzeżenia skarżącej co do okresu udzielonego warunku pozostają poza kognicją sądu administracyjnego.

Niezależnie od powyższego, chociaż decyzja Dziekana Wydziału o warunkowym wpisie skarżącej na II rok studiów jest aktem wewnątrzzakładowym, to wywarła ona jednak skutki w obrocie prawnym, ponieważ nałożyła ona na skarżącą obowiązki zdania w zakreślonym terminie egzaminów, a niewywiązanie się z warunków tej decyzji skutkuje skreśleniem skarżącej z listy studentów I roku. Wzajemna zależność powyższej decyzji stanowiącej akt wewnątrzzakładowy i decyzji o skreśleniu skarżącej z lity studentów wymaga skontrolowania, czy skarżąca miała możliwość przystąpienia do egzaminów w terminie określonym w decyzji o warunkowym wpisie.

Decyzja o warunkowym wpisie złożyła się na proces postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Tylko prawidłowe zakomunikowanie stronie treści tego aktu i zapewnienie możliwości wykonania nałożonego warunku może skutkować skreśleniem skarżącej z listy studentów. Natomiast zaniedbania na tym polu decydują o wadliwości zaskarżonej decyzji.

Na podstawie akt niniejszej sprawy należy przyjąć, że skarżąca przed upływem terminu warunkowego wpisu wiedziała o pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, ponieważ sama w piśmie z dnia [...] listopada 2016r., skierowanym do organu I instancji wskazała, że z systemu USOS wynika, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie.

Podkreślić jednak należy, że skarżąca w treści powyższego pisma poinformowała organ uczelniany, że nie zna terminów poszczególnych zaliczeń ani kwoty, jaką jest zobowiązana uiścić z tytułu możliwości przystąpienia do egzaminów warunkowych. Poinformowała również, że od [...] listopada 2016r. choruje i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Ponadto zażądała doręczenia decyzji za pośrednictwem poczty.

Z akt sprawy oraz z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ podjął czynności zweryfikowania stanu zdrowia skarżącej (udokumentowania choroby) oraz wykazania, że studentce była znana treść całego rozstrzygnięcia o warunkowym wpisie na II rok studiów.

Przepisy działu IV powołanej ustawy - art. 159 i następne, zawierają m.in. regulacje dotyczące organizacji studiów, jak i praw obowiązków studentów (rozdziały 1 i 2). Zaznaczyć należy, że z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (studenta), wiążą przepisy zawarte w aktach wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie.

Zgodnie z art. 160 ust. 1 u.p.s.w. podstawowe zasady organizacji studiów, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Ustawa przewiduje zarazem, że organem właściwym do uchwalenia regulaminu studiów jest senat uczelni (art. 62 ust. 1 i art. 161 ust. 1). Z kolei przepis art. 189 ust. 1 u.p.s.w. stanowi, że student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Przepis ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo obowiązki studenta, zaliczając do nich: uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1), składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w regulaminie studiów (pkt 2) oraz przestrzeganie przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3).

Zgodnie z art. 161 ust. 1 u.p.s.w. regulamin studiów uchwala senat uczelni, co najmniej na pięć miesięcy przed początkiem roku akademickiego. Regulamin studiów wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, po uzgodnieniu z uczelnianym organem uchwałodawczym samorządu studenckiego. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od uchwalenia regulaminu senat uczelni i uczelniany organ uchwałodawczy samorządu studenckiego nie dojdą do porozumienia w sprawie jego treści, regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu uczelni podjętej większością co najmniej dwóch trzecich głosów jego statutowego składu (ust. 2). Zawarte w przepisach art. 160 ust. 1 i art. 189 ust. 1 u.p.s.w. regulacje wskazują zatem, że podstawowym - poza ustawą - aktem określającym prawa i obowiązki studenta jest regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni. Obowiązek przestrzegania innych przepisów obowiązujących w uczelni powstaje niejako pośrednio przez wskazanie ich materii w regulaminie studiów oraz z uwagi na treść art. 189 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.

W niniejszej sprawie przedmiotowe kwestie zawarte zostały w Regulaminie Studiów na Uniwersytecie uchwalonym przez Senat Uniwersytetu uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.

Decyzja o warunkowym wpisie na II rok studiów została wydana na podstawie § 41 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4, a także § 68 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia [...] kwietnia 2015r. – Regulamin studiów z 2015r. Uniwersytetu (Biuletyn Prawny [...] rok 2015, poz. [...]).

W § 10 ust. 3 Regulaminu zostały zawarte obowiązki studenta, pośród których:

- w punkcie 6 nałożono obowiązek posiadania konta na serwerze uniwersyteckim i przestrzegania Regulaminu Sieci Komputerowej,

- w punkcie 10 zobowiązano studentów do terminowego zapisywania się na zajęcia poprzez Uniwersytecki System Obsługi Studiów (USOS)

- w punkcie 11 nakazano sprawdzanie uzyskanych ocen na swoim koncie w USOS, a także odbieranie rozstrzygnięć organów Uniwersytetu za pośrednictwem konta, o którym mowa w pkt 6 oraz niezwłocznego zgłaszania w dziekanacie błędów w dokumentacji przebiegu jego studiów.

Z § 23 Regulaminu wynika, że okresem rozliczeniowym jest semestr albo rok akademicki. Uchwałę w tej sprawie podejmuje Rada Wydziału (ust. 1). Jeżeli okresem zaliczeniowym jest rok akademicki, ostateczny termin uzyskania zaliczeń zajęć objętych planem studiów i zdania wszystkich egzaminów upływa w dniu 20 września. Jeżeli okresem zaliczeniowym jest semestr, ostateczny termin uzyskania zaliczeń zajęć objętych planem studiów i zdania wszystkich egzaminów w semestrze zimowym upływa 28 lutego, a w semestrze letnim 20 września.

Zgodnie z § 24 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu, Rada Wydziału określa w ramach planów studiów zajęcia, w których udział jest obowiązkowy oraz ustala sposób ich zaliczania. Prowadzący zajęcia, w których udział jest obowiązkowy, może w uzasadnionych przypadkach zwolnić studenta z udziału w tych zajęciach określając jednocześnie warunki, sposób i termin ich zaliczenia.

Zgodnie z § 67 Regulaminu od decyzji dziekana przysługuje odwołanie do Rektora. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dziekana w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji studentowi.

Zgodnie z § 41 ust. 1 Regulaminu w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku dziekan podejmuje decyzję o warunkowym wpisaniu na wyższy semestr lub rok studiów (pkt 1) albo zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów ( pkt 2) albo skreśleniu z listy studentów ( pkt 3).

Decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 dziekan podejmuje na wniosek studenta złożony w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku ( ust. 2).

Student, który warunkowo został wpisany na wyższy semestr lub rok studiów, zobowiązany jest zdać egzaminy i uzyskać zaliczenia zaległych przedmiotów w terminie wyznaczonym przez dziekana. Przepisy § 38 ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 4). W przypadku nie wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio ust. 1 pkt 2 albo pkt 3 (ust. 5).

Z § 36 Regulaminu wynika, że terminy egzaminów ustalane są przez egzaminatora i zatwierdzane przez dziekana (ust. 1). Terminy egzaminów są podawane do wiadomości studentów i prowadzących zajęcia w sposób zwyczajowo przyjęty na wydziale co najmniej na 14 dni przed terminem zakończenia zajęć w danym semestrze lub roku (ust. 2).

Na wniosek studenta, który nie przystąpił do egzaminu w ustalonym terminie, dziekan może w uzgodnieniu z egzaminatorem wyznaczyć dodatkowy termin, jeżeli student uprawdopodobni, że nieprzystąpienie przez niego do egzaminu nastąpiło bez jego winy (ust. 3).

Wniosek o wyznaczenie dodatkowego terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 4).

W ocenie Sądu warunki nałożone w decyzji o warunkowym wpisie będą dla strony wiążące z konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa, o ile strona znała całą treść wydanej decyzji i akt ten został prawidłowo zakomunikowany stronie. Należy podkreślić, że stosownie do § 67 Regulaminu studiów w spornej decyzji o warunkowym wpisie zawarte zostało pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Rektora Uniwersytetu za pośrednictwem Dziekana Wydziału w Terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji studentowi. Ważne zatem jest ustalenie, czy decyzja ta została doręczona lub ogłoszona skarżącej i czy akta sprawy potwierdzają czynność doręczenia decyzji. Jeżeli organ uczynił to w sposób zwyczajowo przyjęty (§ 36 ust. 2 Regulaminu), skład Sądu podziela stanowisko organu, że wydawana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. decyzja o skreśleniu z listy studentów na charakter uznaniowy.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia takiej decyzji dla strony zainteresowanej. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10; z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2524/13; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia okoliczności doręczenia decyzji z dnia [...] października 2016r. o warunkowym wpisie. Nie jest kwestionowane przez skarżącą, że decyzja w tej dacie była wydana.

Istota uchybienia organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji sprowadza się do tego, że organ w uzasadnieniu nie odniósł się do tej części zarzutów, które dotyczą doręczenia lub ogłoszenia decyzji o warunkowym wpisie na II rok studiów. Skarżąca wielokrotnie podnosiła w pismach procesowych na wszystkich etapach postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie, że nie znała treści decyzji z dnia [...] października 2016r. ogłoszonej jej w USOS. Nie miała wiedzy o zobowiązaniu jej do zdania egzaminów. W piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. (k- 69 akt administracyjnych) skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze zarzuty i nadal twierdziła, że jej odwołanie z dnia [...] grudnia 2018r. błędnie jest uznawane przez organ I instancji za wniesione po terminie. Na poparcie stanowiska, skarżąca wniosła o udokumentowanie doręczenia jej i ogłoszenia decyzji z dnia [...] października 216r. ze wskazaniem zakładek USOS w ten sposób, aby ona jako adresatka mogła poznać pełną treść nałożonego warunku z datami egzaminów, do których zdania została zobowiązana.

Mimo wyraźnie nakreślonego żądania organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] stycznia 2018r. w ogóle nie odniósł się do tej kwestii i nie wyjaśnił oraz nie udokumentował stanowiska na podstawie jakich dowodów wywodzi, że całość treści decyzji z dnia [...] października 2018r. została skarżącej doręczona lub ogłoszona. Organ nie wypowiedział się w uzasadnieniu oraz nie włączył do akt dowodów potwierdzających, że skarżącej znana była całość treści rozstrzygnięcia o warunkowym wpisie.

Nawet jeżeli korespondencja ze skarżącą odbywała się drogą elektroniczną, to do akt administracyjnych sprawy powinny zostać załączone wydruki na uwiarygodnienie tej okoliczności oraz potwierdzenia doręczenia decyzji stronie.

W aktach sprawy znajduje się korespondencją prowadzona droga elektroniczną z pracownikiem organu (k- 15 akt administracyjnych). W piśmie datowanym na dzień [...] grudnia 2016r. (pkt 4) pracownik wskazał, że decyzja w sprawie warunku została wydana [...] października 2016r. a stała się ostateczna [...] października 2016r. Organ jednak nie udokumentował w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie, aby możliwe było ustalenie, kiedy upłynął 14 dniowy termin na wniesienie odwołania stosownie do pouczenia zawartego w § 67 Regulaminu.

Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że skutkują uznaniem, iż zaskarżona decyzja wydana została niezgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie przedstawił motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., nie rozważył słusznego interesu strony.

Przy niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy organ przedwcześnie zastosował przesłankę z art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w.

Prawdą jest, że skarżąca nie uzyskała zaliczenia pierwszego roku studiów na skutek niezdania egzaminów z dwóch przedmiotów "[...]" i "[...]". Organ nie udowodnił, że realnie skarżącej stworzono możliwość przystąpienia do egzaminów w terminie do dnia 20 listopada 2016r. w związku z warunkowym wpisem jej na II rok studiów, a ona z tego prawa nie skorzystała. Decyzja o nałożeniu warunku powinna być wykonalna. Brak dowodów na doręczenie jej adresatowi przed dniem 20 listopada 2016r. skłania do uznania, że dopiero o tej decyzji strona dowiedziała się w dniu 20 listopada 2018r. (potwierdzenie odbioru k- 8 akt administracyjnych) i złożyła od niej odwołanie w dniu 4 grudnia 2018r. (data stempla pocztowego w aktach sprawy k- 66 akt administracyjnych).

Wobec powyższego, stanowisko organu, że skarżąca mogła skorzystać z uczelnianego systemu elektronicznego USOS, nie może być uznane za usprawiedliwienie niedoręczenia decyzji. Ponadto z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, że decyzja była dostępna w systemie elektronicznym USOS. Na decyzji brak jest adnotacji odręcznej o doręczeniu lub wydruku potwierdzenia doręczenia elektronicznego. Brak dowodów o doręczeniu stronie decyzji o warunkowym wpisie świadczy o naruszeniu przez organ zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. W konsekwencji powyższego, niezdanie przez skarżącą dwóch zaległych egzaminów z I roku studiów w terminie do 20 listopada 2016r. nie mogło na tym etapie sprawy stanowić podstawy do skreślenia skarżącej z listy studentów, a z pewnością było przedwczesne.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno zawierać dokładne ustalenia faktyczne oraz wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Organ mieć będzie na względzie, że z przepisu art. 108 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową organu. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność zaistnienia przesłanek skreślenia z listy studentów oraz wyjaśnienia, dlaczego w konkretnym przypadku podjęta została decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów, co poprzedzone być powinno dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Nie jest wystarczające ogólnikowe stwierdzenie o doręczeniu decyzji o warunku bez udokumentowania tej czynności. Ustalenie, że student nie zaliczył I roku w określonym terminie wymaga wyjaśnienia, jakie terminy zostały przewidziane lub wyznaczone w decyzjach dziekana i czy student został prawidłowo o nich powiadomiony. Z analizy motywów podjętych rozstrzygnięć oraz akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno Dziekan, jak i Rektor skupili się na podaniu okoliczności, z powodu których nastąpiło skreślenie skarżącej z listy studentów, lecz nie rozważyli, czy w sprawie istniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od takiego rozstrzygnięcia.

Organ ma obowiązek z urzędu uwzględnić aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny i prawny. Organ będzie miał na uwadze przepis art. 263 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018, poz.1669), który stanowi, że senaty uczelni uchwalą regulaminy studiów na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie umożliwiającym ich wejście w życie nie później niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. 2. Regulaminy uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie regulaminów, o których mowa w ust. 1.

Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.