Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 572/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska del. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...]r. (po postanowienia z dnia [...]r. o sprostowaniu daty decyzji), wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. przez Głównego Specjalistę ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. w sprawie uchylenia z dniem [...] r. decyzji tegoż organu z dnia [...]r., Nr [...], o przyznaniu P.W. pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności lub posiłku na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] r. organ I instancji poinformował P. W. o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy (k. 21/2 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną przez Głównego Specjalistę ds. Pomocy Środowiskowej MOPS w T., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T., w oparciu o art. 104 K.p.a. i art. 163 K.p.a. w zw. z art. 7 pkt 2 – 15, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1, art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259), uchylono z dniem [...] r. decyzję Głównego Specjalisty ds. Pomocy Środowiskowej MOPS w T. z dnia [...] r., Nr [...], o przyznaniu P.W. pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności lub posiłku na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu zapadłej decyzji wskazano, że strona nie dotrzymała postanowień zawartego w dniu [...] r. kontraktu socjalnego, w którym zobowiązała się do poszukiwania pracy, w tym i podjęcia jej w ramach prac społecznie użytecznych. Organ zauważył, że wnioskodawca w [...] r. otrzymał możliwości wykonywania prac społecznie użytecznych w Miejskim Zarządzie Ulic i Mostów w T., jednakże nie podjął tego zatrudnienia, o czym organ został poinformowany w dniu [...] r. Podniósł także organ, że strona wyprzedzając działania PUP w T. złożyła w dniu [...] r. wniosek o wyrejestrowanie go z ewidencji PUP z uwagi na zły stan zdrowia, jednak nie przedłożyła w tym zakresie żadnego zaświadczenia. Tym samym, w ocenie organu strona nie wywiązała się ze zobowiązań zawartych w kontrakcie, a zatem zaistniały przesłanki, o których stanowi art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Stąd też należało uchylić decyzję o przyznaniu pomocy w zakresie dożywiania.

Z powyższą decyzją nie zgodził się P.W. We wniesionym odwołaniu, które dotyczyło wszystkich 3 zapadłych decyzji, podkreślał, że nie polega na prawdzie ustalenie, że odmówił prac społecznie użytecznych, gdyż zgłosił się u pracodawcy, do którego otrzymał skierowanie do pracy. Jednakże uprawniony pracownik Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w T., po rozmowie z nim, odebrał od niego numer telefonu i obiecał, że skontaktuje się z nim, ale tego nie uczynił. Po drugie z uwagi na swój stan zdrowia zmuszony był wyrejestrować się z PUP w T., gdyż jest przewlekle i nieuleczalnie chory i stąd też nie przejdzie badań lekarskich. Tak się zdarzyło ostatnio, gdy był skierowany do pracy na stanowisko pomocnika budowlanego i lekarz nie dopuścił go do pracy na tym stanowisku. Ponadto odwołujący zarzucał, że kontrakt socjalny sporządzony został bez jego udziału, a pracownik socjalny przyniósł gotowy kontrakt i oświadczył, że jeżeli go nie podpisze to nie otrzyma pomocy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podzieliło ustalenia stanu faktycznego jak i jego ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Dodatkowo podniosło, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób korzystających ze świadczeń w niej przewidzianych. Stąd też istotny jest obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami pomocy, jak i pracownikami socjalnymi w przezwyciężaniu trudnej sytuacji materialno-społecznej. Przytaczając brzmienie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ podkreślił szczególne znaczenie zawartego kontraktu socjalnego, niezrealizowanie postanowień, którego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Kolegium zaakcentowało w związku z powyższym, że strona podpisała w dniu [...] r. kontrakt socjalny, w którym w punkcie III zobowiązała się do kontaktowania się z PUP w T. w celu podjęcia zatrudnienia, poszukiwania pracy na własną rękę oraz podjęcia prac społecznie użytecznych w przypadku uzyskania stosownej oferty. Ustawa o pomocy społecznej w sposób jednoznaczny wskazuje na następstwa niedotrzymania przez beneficjenta świadczenia pomocy społecznej zobowiązań wynikających z podpisanego kontraktu. Stąd też działania polegające na samowolnym wyrejestrowaniu się przez skarżącego z dniem [...] r. z PUP oraz odmowie podjęcia prac społecznie użytecznych noszą znamiona braku współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ciężkiej sytuacji strony i stanowiły podstawę do uchylenia decyzji o przyznanej pomocy.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu Kolegium zauważyło, że zawarcie kontraktu jest fakultatywne, a czynność ta dokonywana jest przez pracownika socjalnego, który występuje w roli podmiotu przygotowującego treść umowy i czuwającego nad jej wykonaniem. Skarżący zawierając kontrakt socjalny został pouczony o ewentualnych konsekwencjach niedotrzymania jego postanowień, a zatem nie będąc osobą w pełni niepełnosprawną winien stosować się do jego postanowień.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, P.W. powtórzył argumenty i zarzuty, które podniósł w treści odwołania. Jednocześnie wskazał, iż przedłoży dowody potwierdzające stan jego zdrowia na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej P.p.s.a.). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.

Przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. przez Głównego Specjalistę ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. w sprawie uchylenia z dniem [...] r. decyzji tegoż organu o przyznaniu P. W. pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż dotknięta jest ona wadą skutkującą jej uchyleniem. Zaskarżona decyzja narusza podstawowe zasady prawa administracyjnego zawarte w art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.

Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie, wymagającą oceny w pierwszej kolejności, jest prawidłowość i kompletność przeprowadzonego postępowania administracyjnego – w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku celowego w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

Podstawę prawną zmiany decyzji przyznającej skarżącemu pomoc w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku w zakresie dożywiania przewiduje przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2009 r., Nr 175 , poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Art. 7 ostatnio powołanej ustawy stanowi bowiem, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Przepisy zaś art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej statuują nadzwyczajne postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, przy czym organ prowadzący postępowanie w tym trybie zobowiązany jest zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania z urzędu stosownym pismem (art. 14 ustawy w zw. z art. 61 § 4 K.p.a.).

Art. 106 ust. 5 ustawy przewiduje, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Ograniczenie lub cofnięcie prawa w związku z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję dotychczasową następuje od dnia, w którym decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie staje się ostateczna. W sentencji decyzji nie można, zatem wskazywać ani daty, z jaką następuje skutek w postaci zmiany decyzji dotychczasowej, ani też rozstrzygać o nieprzysługiwaniu prawa, które zostało już zrealizowane przez wypłatę świadczenia (por. M. Kotulski, Zmiana lub uchylenie decyzji z zakresu pomocy społecznej, s.37). Tymczasem z akt administracyjnych złożonych Sądowi w tej sprawie nie jest wiadomym czy w momencie procesowania w sprawie zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku przyznanego w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na [...] .r. w wysokości [...] zł miesięcznie nie doszło do jego wypłaty i tym samym skonsumowania przez skarżącego. Okoliczność ta nie została wyjaśniona i umknęła także uwadze organowi odwoławczemu, a może w sposób zasadniczy wpływać na treść rozstrzygnięcia. Tym samym winna podlegać ustaleniu oraz ocenie dokonanej przez organy.

W tym miejscu dostrzec także należy, że tryb postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej uregulowany został w rozdziale 7 ustawy o pomocy społecznej. Wskazać jednak należy, iż w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania tego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Działania organów administracyjnych w zakresie świadczeń z pomocy społecznej winny być, zatem zgodne nie tylko z przepisami ustawy, ale również powinny pozostawać w zgodzie z przepisami ogólnymi postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że może on stanowić podstawę do odmowy przyznania pomocy, jak również uchylenia decyzji przyznającej pomoc społeczną. Jest to jednak możliwość fakultatywna i stąd też dla zastosowania tego przepisu nie bez znaczenia są okoliczności, w jakich następuje odmowa współdziałania. Co więcej obowiązek współdziałania powinien być interpretowany z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej, z dostosowaniem do konkretnej sytuacji i osoby ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 966/07; LEX nr 504751 czy też wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 360/07; LEX nr 460805).

Ocenę istnienia lub nieistnienia przesłanek do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie należy zatem oprzeć na podstawie materiału dowodowego, jaki w sprawie zebrano i jaki można było i należało zebrać. Samo stwierdzenie o braku współdziałania osoby z organem pomocy nie jest wystarczające do przesądzenia, że wobec takiej osoby zachodzi podstawa do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia w postaci zasiłku okresowego.

Zauważyć należy bowiem, iż z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. jednoznacznie wynika, że organy administracyjne są zobowiązane z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Wskazane przepisy nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek zachowania aktywności w trakcie całego prowadzonego postępowania. Od działań podjętych przez organy zależy, bowiem tak prawidłowość postępowania, dokonanych ustaleń, jak i prawidłowość rozstrzygnięcia. Powyższe uprawnia przyjęcie, że cały ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy z przyczyn, o których stanowi art. 11 ust. 2 ustawy spoczywa na organie, który wykorzystując dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Wspomnieć przy tym warto, iż odmawiając wiary określonym dowodom organ winien najpierw dokonać wszechstronnego ich rozpatrzenia, a następnie wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny.

Wskazany, więc w uzasadnieniu, zarówno decyzji organu I jak i II instancji brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w realizacji zawartego w dniu [...] r. kontraktu socjalnego, nie zwalniał organu prowadzącego postępowanie od obowiązku dokonania wszechstronnych ustaleń oraz od obowiązku wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, pozwalających dokonać rzetelnych ustaleń, mieści się, bowiem w dyspozycji przepisu art. 7 i 77 K.p.a. (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., sygn. akt II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r., syg. I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., sygn. akt V SA 115/01). Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie w rozpoznawanej sprawie. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Zatem w przedmiotowej sprawie niezbędnym było ustalenie w sposób jednoznaczny, przy pomocy dostępnych środków dowodowych, czy zachowanie skarżącego w rzeczywistości wyczerpało ustawowe przesłanki wymienione w art. 11 ust. 2 ustawy.

Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, nie można uznać, iż organ prowadzący postępowanie powziął wszelkie działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii uznanych za sporne, istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania. Skoro organ stwierdził, że skarżący nie współdziała z pracownikiem socjalnym i nie realizuje postanowień zawartego kontraktu poprzez odmowę podjęcia prac społecznie użytecznych winien dokonać w tym zakresie stosownych ustaleń, wykorzystując środki dowodowe przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nie poprzestać jedynie na informacji pracodawcy, do którego skarżący uzyskał skierowanie do prac spocznie użytecznych w [...] r., a więc przed podpisaniem jeszcze kontraktu socjalnego.

Przyjęcie przez organ, iż w postępowaniu o uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłku celowego w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego wystarczającym środkiem dowodowym, pozwalającym na przyjęcie, że skarżący nie realizuje postanowień kontraktu jest informacja Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w T. z dnia [...]r. o tym, że skarżący zrezygnował z udziału w pracach społecznie użytecznych, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza, jeśli się zauważy, że ustalenia w tym względzie poczynione przez organ I instancji zostały zanegowane przez skarżącego w zarzutach odwołania. Co więcej analizując treść powyższego pisma nie jest jasnym, w jakiej dacie skarżący "zrezygnował z prac", czy w ogóle podjął się ich wykonywania, czy wydano skarżącemu skierowanie do lekarza, czy też nie. Nadto w aktach sprawy nie istnieje pouczenie udzielone skarżącemu przez pracownika socjalnego dotyczące tego, iż tylko dokument lekarski stanowiący o niezdolności do wykonywania konkretnej zaproponowanej mu pracy stanowiłby usprawiedliwioną podstawę odmowy wykonywania prac zaoferowanych osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Skarżący nie posiada wiedzy medycznej, która uprawniałaby go do oceny czy jego stan zdrowia pozwalał mu na wykonywanie proponowanych prac. Skarżący, zatem mógł pozostawać w przekonaniu, że skoro już raz lekarz medycyny pracy nie dopuścił go do wykonywania prac społecznie użytecznych na stanowisku pomocnika budowlanego to i tym razem sytuacja się powtórzy. Zresztą ta okoliczność została podniesiona przez skarżącego w treści odwołania. Brak takiej informacji ze strony pracownika socjalnego, przy niepełnosprawności skarżącego dotkniętego schorzeniami psychicznymi (por. opisany w protokole rozprawy wypis ze szpitala) mogło wpływać na nieracjonalne zachowania skarżącego, w tym i związane ze złożonym wnioskiem o wyrejestrowanie z PUP, jako osoby poszukującej pracy.

Zgodzić należy się z organem II instancji, że wymóg współpracy sprecyzowany zostaje w kontrakcie socjalnym. Bierna, a nawet roszczeniowa postawa może być, więc powodem odmowy przyznania świadczenia czy wstrzymania wypłaty świadczeń pieniężnych. Za brak współdziałania osoby nie może być jednak uznana nieumiejętność poradzenia sobie strony z trudną sytuacją życiową. Obowiązek współdziałania musi być interpretowany z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej, z dostosowaniem do konkretnej sytuacji i osoby, a także formy pomocy. Z dużą ostrożnością należy, zatem oceniać brak efektywnej współpracy z niektórymi świadczeniobiorcami, zwłaszcza osobami uzależnionymi czy niepełnosprawnymi intelektualnie. W przedmiotowej sprawie organowi wiadomym jest, że skarżący jest osobą posiadającą orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, która czyni starania o uznanie go za osobę całkowicie niezdolną do pracy i która jest poddawana badaniom oraz leczeniu psychiatrycznemu. Stan zdrowia skarżącego jest, więc zapewne znany pracownikowi socjalnemu. Stąd też brak współpracy skarżącego, jak też złożenie wniosku o wyrejestrowanie z PUP, jako osoba poszukująca pracy należało oceniać z dużą dozą ostrożności, a jego zachowania i czynności oraz oświadczenia wiązać także ze schorzeniami i obiektywnie trudną sytuacją życiową.

Wobec powyższego, uznać należało, iż w niniejszej sprawie stanowisko organu administracji, o braku współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym i uznaniu tej okoliczności za przesłankę odmowy przyznania świadczenia jest przedwczesne i nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Wprawdzie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej wynika dla osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, jednakże zgodnie z art. 11 ust. 2 podstawę odmowy przyznania świadczenia może stanowić m.in. jedynie całkowity brak współpracy z pracownikiem socjalnym, jak i nie realizowanie postanowień zawartego kontraktu. Na podstawie art. 11 ust. 2 organ może, zatem odmówić przyznania świadczenia, jedynie w sytuacji, gdy strona wcale nie współpracuje, a takie zachowanie strony wynika bezspornie ze świadomej, celowej lub złośliwej odmowy współpracy, bądź z niechęci (całokształt wykazanych okoliczności i zachowań, które pozwalają na przyjęcie, że strona nie jest w ogóle zainteresowana zmianą swojej sytuacji) do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowo-bytowej.

Nadto, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, pod względem zgodności z prawem, jako naruszające przepisy postępowania administracyjnego, należało uznać działanie organów polegające na kwestionowaniu prawdziwości i zgodności ze stanem faktycznym oświadczeń skarżącego dotyczących tego, że nie odmówił podjęcia prac społecznie użytecznych, lecz oczekiwał na informację telefoniczną pracownika Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w T. Jak wspomniano bowiem na wstępie odmawiając wiary określonym dowodom organ winien najpierw dokonać wszechstronnego ich rozpatrzenia, a następnie wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny. W niniejszej sprawie organ II instancji nie wyjaśnił jednak, wskazując na konkretny materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, podstawy podważenia złożonego przez skarżącego w odwołaniu oświadczenia. Uznał w tym zakresie za wiarygodną w pełni informację pracodawcy, do którego skierowanie otrzymał skarżący. Organ nie ustalił, ani nie rozważył czy skarżący w istocie stawił się u tego pracodawcy, w jakiej dacie (czy nastąpiło to przed czy już po podpisaniu kontraktu socjalnego), czy otrzymał od niego skierowanie na badania lekarskie, czy też skarżący oświadczył, że nie podejmie proponowanej pracy oraz z jakich przyczyn, ani też czy w tym zakresie ten pracodawca dysponuje stosownym oświadczeniem pisemnym, czy też nie. Brak jest także wyjaśnienia, czy w rzeczywistości pomiędzy potencjalnym pracodawcą, a skarżącym doszło do ustalenia, że ten ostatni otrzyma informację telefoniczną, co do możliwości podjęcia pracy, na co wskazuje skarżący w treści odwołania. Te okoliczności wymagają wyjaśnienia zwłaszcza, że odmowa podjęcia zatrudnienia, jak stanowi art. 11 ust. 2 ustawy winna być uzasadniona. W zakresie zwrotu "odmowa wykonywania prac społecznie użytecznych" mieści się nie tylko odmowa przyjęcia propozycji ich wykonywania, ale również niezgłoszenie się do prac społecznie użytecznych, niepodjęcie przydzielonej pracy lub opuszczenie miejsca wykonywania prac społecznie użytecznych. Zatem sankcje określone w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej mogłyby mieć zastosowanie tylko wtedy, gdyby skarżący nie wykazał istnienia przyczyny uzasadniającej dopuszczenia się wskazanych wyżej zachowań.

Odnosząc, więc powyższe do zaskarżonej decyzji, uznać należało, iż okoliczności powołane w zaskarżonej decyzji, nie zostały w sposób właściwy udokumentowane i udowodnione, a brak materiału dowodowego oraz jednoznacznych wyjaśnień uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Z uwagi na to, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niepełny organ II instancji, akceptując i przyjmując jako własne ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Nie należy także zapominać, że wiedza organu o faktycznej sytuacji osoby, korzystającej i ubiegającej się o pomoc społeczną nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od rzeczowego, spójnego i logicznego wykazania ponad wszelką wątpliwość, że w zachowaniu strony wystąpiły przesłanki, o których stanowi art. 11 ust. 2 ustawy.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.