Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1295/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2 w zw. z at. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c Ppsa
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 151, art. 152, art. 200, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 127 ust. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 148
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła ( spr. ) Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 216/14 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 216/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (RZGW) w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w warunkach wznowienia postępowania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w pkt II. przyznał adw. K. K. wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w pkt III. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Starosta Bełchatowski decyzją z [...] listopada 2008 r. udzielił [...] pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnoprawnego w zakresie budowy Małej Elektrowni Wodnej na rzece Widawce w miejscowości [...] na wysokości km 38 + 050 w obrębie działek [...],[...] i [...].

Podaniem z 18 grudnia 2008 r. J. H. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Bełchatowskiego z [...] listopada 2008 r. Starosta Bełchatowski postanowieniem z [...] lutego 2013 r. odmówił wznowienia postępowania. Wskutek zażalenia J. H. i V. T. Dyrektor RZGW w Poznaniu uchylił odmowne postanowienie, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Starosta Bełchatowski wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją własną z [...] listopada 2008 r., a kolejnym postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. wznowił postępowanie uwzględniając żądanie J. H.

Decyzją z [...] czerwca 2013 r., działając w warunkach wznowienia postępowania Starosta Bełchatowski odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] listopada 2008 r. Wskutek odwołania J. H. i V. T. Dyrektor RZGW w Poznaniu uchylił powyższą decyzję, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak [...] Starosta Bełchatowski, na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), działając w warunkach wznowienia postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...], udzielającej pozwolenia dla [...] na wykonanie urządzenia wodnoprawnego w zakresie budowy Małej Elektrowni Wodnej na rzece Widawce w miejscowości [...] na wysokości km 38 + 050 w obrębie działek [...],[...] i [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że J. H. i V. T. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 listopada 2008 r., powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Starosta wskazał następnie, że wniosek o wznowienie postępowania można złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). J. H. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zachowując termin, natomiast V. T. stała się uczestniczką postępowania od 28 lutego 2013 r., kiedy to wraz z J. H. złożyła zażalenie od postanowienia Starosty z [...] lutego 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania. Organ ustalił, że V. T. pismem z 9 września 2011 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności źródłowej decyzji z [...] listopada 2008 r. Tak więc już w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności V. T. była w posiadaniu informacji umożliwiających jej złożenie wniosku o wznowienie i nie uczyniła tego w przewidzianym prawem terminie, tym samym nie wypełniła przesłanek z art. 148 K.p.a. Dalej organ I instancji wskazał, że przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm., dalej uPw) stanowi lex specialis względem art. 28 K.p.a. Mając na uwadze pierwszy z tych przepisów organ stwierdził, że wnioskodawca J. H., mimo stosownego wezwania, nie wykazał swojego interesu prawnego, a w szczególności nie udokumentował własności urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania jak i władania powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Odnosząc się do pism składanych przez niego w toku postępowania Starosta Bełchatowski zauważył, że krąg osób, którym przysługuje przymiot stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest określony szerzej niż w art. 127 ust. 7 uPw. Podobnie przy rozpatrywaniu projektu budowlanego bierze się pod uwagę szerszą grupę osób. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie zasięg oddziaływania urządzenia wodnego, co do którego wydano kwestionowane pozwolenie wodnoprawne, został ograniczony tylko do działek nr [...],[...] i [...], stanowiących własność Skarbu Państwa. Zgodnie z operatem wodnoprawnym i dołączoną do niego mapą żadna z nieruchomości należących do J. H. nie znajduje się w powyższym obszarze oddziaływania. Tym samym wnioskodawca nie mógł również uzyskać statusu strony tego postępowania, co w konsekwencji przemawiało za odmową uchylenia rozważanego pozwolenia wodnoprawnego.

J. H. i V. T. odwołali się od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów: art. 19 i art. 20 K.p.a. w zw. z art. 140 ust. 2 uPw, art. 127 ust. 7 uPw oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7-10, art. 75, art. 80-81 K.p.a. Odwołujący się wskazali, że organ I instancji samowolnie uznał się za właściwego do ustalania okoliczności dotyczących gospodarowania wodami na węźle "[...] – [...]". Ponadto organ nie rozważył stanu faktycznego w zakresie gospodarki wodnej na tym węźle oraz pominął część zgłoszonych dowodów.

Rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], Dyrektor RZGW w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podzielono stanowisko odnośnie braku zachowania terminu do żądania wznowienia postępowania przez V. T. Organ odwoławczy uznał ponadto, że J. H. nie wykazał posiadania interesu prawnego w sprawie, gdyż nie udokumentował własności urządzenia wodnego lub powierzchni ziemi, które znajdowałyby się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód wynikającego z ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego. Uwypuklono znaczenie przepisu art. 127 ust. 7 uPw w aspekcie ustalania przymiotu strony postępowania, gdy idzie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Nie podzielono wątpliwości odwołujących się odnośnie braku właściwości Starosty Bełchatowskiego w rozpoznaniu sprawy wznowienia postępowania. W konsekwencji organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji.

J. H. zaskarżył powyższą decyzję do WSA w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie przepisów: art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 6-9 i art. 123 § 2 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 19 i art. 20 K.p.a., a także rozporządzenia Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257 poz. 2573 z późn. zm.). W motywach skargi przywołano szereg orzeczeń odnoszących się do korzystania z węzła wodnego "Szczerców-Jaz", a z których skarżący wyprowadził wniosek o zasadności zgłoszonych przez siebie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W trakcie rozprawy sądowej skarżący zarzucił ponadto organowi II instancji naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w zw. z art. 127 ust. 7 pkt 4 i 5 uPw. Podniósł, że błędne odmówiono mu statusu strony, wskazując, iż jest właścicielem urządzeń wodnych znajdujących się na działce nr [...] i [...], której jest nadto współwłaścicielem. Ponadto wskazał, że elektrownia wodna piętrzy wodę na rzece Widawce, co z kolei powoduje podniesienie poziomu wody w stawach rybnych należących do skarżącego i wypływanie ryb do rzeki.

W motywach wyroku uwzględniającego skargę WSA w Poznaniu stwierdził, że z uwagi na przekroczenie przez V. T. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania za błędne należało uznać stanowisko organów administracji publicznej, które orzekły jednolicie o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. w odniesieniu zarówno do J. H., jak i do V.T. V. T. została potraktowana przez organy za stronę postępowania wznowieniowego, mimo, że nie została ujęta we wniosku J. H. jako wnioskodawczyni wznowienia. Nie ulega wątpliwości, że nie zachowała ona terminu do domagania się wznowienia postępowania.

Ponadto organy administracji publicznej nieprawidłowo – w ocenie tegoż sądu − rozpatrzyły również wniosek J. H. z dnia 16 grudnia 2008 r. Dokonując oceny, czy J. H. przysługiwał status strony postępowania i zajmując w tym zakresie negatywne dla tego skarżącego stanowisko, zarówno Dyrektor RZGW w Poznaniu, jak i Starosta Bełchatowski poprzestali jedynie na ogólnikowym odwołaniu się do operatu wodnoprawnego, którego ponadto nie dołączono do akt sprawy, ani nie dokonano jego bliższej identyfikacji. W tym zakresie nie można przyjąć związania ustaleniami zawartymi w powyższym dokumencie, ale organy winny poczynić własne ustalenia. W konsekwencji powyższej wady procesowej naruszone zostało także prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu. Nie zgodzono się z argumentacją organów administracji publicznej, która miałaby przemawiać za brakiem interesu prawnego skarżącego. Analizując treść przepisu art. 127 ust. 7 uPw sąd wojewódzki doszedł do wniosku, że intencją ustawodawcy było stosunkowo szerokie ujęcie katalogu osób, które mogą wystąpić w charakterze strony w toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Nie poddano analizie okoliczności związanych z oświadczeniami skarżącego odnośnie prowadzenia przezeń stawów pstrągowych na działce nr [...], władania zastawką z korytem wlotowym na działce nr [...] oraz siłowni małej energetyki wodnej na działce nr [...].

Zdaniem sądu I instancji nietrafnie organy administracji publicznej uznały, że sam charakter inwestycji, o jakiej mowa w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., tj. budowa małej elektrowni wodnej, powoduje już, że zakres jej oddziaływania nie będzie wykraczał poza nieruchomości należące do inwestora. Takie ustalenie jest bowiem przedwczesne, gdyż urządzenie wodne nawet niewielkich rozmiarów może istotnie modyfikować przepływ wody.

W ocenie tegoż sądu trudno poza tym zgodzić się także było ze stanowiskiem organów administracji publicznej, w świetle którego ewentualny wpływ przedsięwzięcia na sferę prawną skarżącego powinien być oceniany dopiero na etapie postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód.

Skargą kasacyjną – reprezentowana przez pełnomocnika – [...] w Bełchatowie zaskarżyła w całości ww. wyrok i zarzuciła mu:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 145 § 1 lit. c Ppsa, poprzez uwzględnienie skargi J. H. i uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego RZGW w Poznaniu z [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Bełchatowskiego z [...] września 2013 r., z naruszeniem kryterium legalności, wskutek błędnego przyjęcia, że były podstawy do uchylenia skarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Starosty Bełchatowskiego z [...] listopada 2008 r., udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] na wykonanie urządzenia wodnego w zakresie budowy Małej Elektrowni Wodnej na rzece Widawce w miejscowości [...], gdzie organ prawidłowo ocenił odmowę uchylenia źródłowej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...];

art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 3 § 1 Ppsa poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, że organy administracji nieprawidłowo sformułowały "sentencję rozstrzygnięcia" w zakresie, w jakim dotyczy ono wniosku V. T. o wznowienie postępowania, nieprawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy nie załączając do akt sprawy operatu wodnoprawnego oraz nie rozważyły - jak stwierdza

sąd I instancji - czy J. H. nie przysługiwał "przymiot postępowania" w myśl całego art. 127 ust. 7 uPw, a co za tym idzie, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 148 K.p.a. oraz art. 127 ust. 7 uPw, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 10, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., art. 148 K.p.a. oraz art. 127 ust. 7 uPw poprzez błędne uchylenie decyzji Starosty

Bełchatowskiego z [...] września 2013 r., odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji tego organu udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] w zakresie budowy Małej Elektrowni Wodnej na rzece Widawce w miejscowości [...] wskutek wadliwego przyjęcia, że w prowadzonym postępowaniu zakończonym odmową uchylenia dotychczasowej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, pomimo że organ wydając przedmiotową decyzję przestrzegał prawa w zakresie wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w tym właściwie rozpatrzył wniosek o wznowienie postępowania, właściwie zebrał i ocenił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, ustalając prawidłowo, że nie ma podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 148 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie, co wynikało z błędnego przyjęcia, że organy administracji w

rozpatrywanej sprawie powinny umorzyć postępowanie w odniesieniu do wniosku

V. T. o wznowienie postępowania, gdzie:

zaskarżona decyzja Dyrektora RZGW w Poznaniu wydana została po rozpatrzeniu odwołania V. T. oraz J. H. od decyzji Starosty Bełchatowskiego z [...] września 2013 r., odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji tego organu udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] na wykonanie urządzenia wodnego w zakresie budowy Małej Elektrowni Wodnej na rzece Widawce w miejscowości [...];

decyzja Starosty Bełchatowskiego z [...] września 2013 r., odmawiająca uchylenia dotychczasowej decyzji tego organu udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] wydana została na skutek ponownego prowadzenia postępowania w związku z uznaniem przez Dyrektora RZGW w Poznaniu decyzją z [...] sierpnia 2013 r., zasadności zażalenia J. H. i V. T. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania;

art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarga J. H. powinna zostać oddalona;

art. 152 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez jego wadliwe

zastosowanie i orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, w sytuacji

gdy skarga J. H. powinna zostać oddalona;

7) art. 200 Ppsa w zw. z art. 250 Ppsa poprzez błędne orzeczenie o kosztach w sytuacji, gdy skarga J. H. powinna zostać oddalona;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy:

art. 127 ust. 7 uPw poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przy ustalaniu katalogu osób, które mogą wystąpić w charakterze strony w toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego znaczenie ma obszerność ustawowego wyliczenia w sytuacji, w której organy administracji, po pierwsze, wydając zaskarżone decyzje wzięły pod uwagę wszystkie przesłanki zawarte w przywołanym przepisie, oraz po wtóre, zaskarżone decyzje nie dotyczyły samego wydania pozwolenia wodnoprawnego;

art. 127 ust. 7 uPw poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu a priori, że J. H. przysługuje status strony postępowania na podstawie przywołanego przepisu z uwagi na rzekomo posiadany przez niego tytuł własności urządzenia wodnego, podczas nie był on nigdy i nie jest obecnie właścicielem tego urządzenia.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 Ppsa skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Ponadto wnosi o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sąd I instancji, w ramach ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego powinien uznać, iż organy administracji prawidłowo określiły krąg stron, wyczerpująco przeprowadziły postępowanie dowodowe i wydały właściwe rozstrzygnięcie. To z kolei – zdaniem skarżącej kasacyjnie – powinno prowadzić do uznania, że decyzje Dyrektora RZGW w Poznaniu z [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Bełchatowskiego z [...] września 2013 r. są zgodne z przepisami prawa.

W odpowiedzi J. H. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, a także przyznanie od Skarbu Państwa adw. K. K. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu drugoinstancyjnym, w tym za przygotowanie odpowiedzi na skargę kasacyjną – wg norm przepisanych, ewentualnie zasądzenie od strony skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu drugoinstancyjnym, w tym za przygotowanie odpowiedzi na skargę kasacyjną – wg norm przepisanych. Jednocześnie oświadczono, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adw. K. K. w żadnej części nie zostały pokryte ani uiszczone. W ocenie strony odpowiadającej na skargę kasacyjną skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, zaś zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu odpowiada prawu.

Pismem z dnia 29 maja 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W odpowiedzi V. T. na powyższe pismo wniesiono o wykorzystanie zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt II OSK 3087/13 do rozpatrzenia skargi kasacyjnej [...] w sprawie II OSK 1295/15. Uczestniczka postępowania nadesłała przy tym kserokopie powołanych w swoim piśmie procesowym dowodów z dokumentów.

Na rozprawie pełnomocnicy stron podtrzymali co do reguły stanowiska prezentowane w pismach procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z przepisem art. 184 Ppsa skarga kasacyjna podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko wówczas, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Sądu taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Zarzut naruszenia przepisów art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w żaden sposób nie został uzasadniony. Zgodnie z przepisem art. 176 Ppsa skarga kasacyjna winna zawierać oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych ich uzasadnienie. Przepis art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że: "§ 1. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej; § 2. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej". Z kolei art. 3 § 1 Ppsa określa, iż "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie", zaś przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy stanowi o podstawie do uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, gdy jej przedmiotem jest m. in. decyzja administracyjna, a sąd dopatruje się innego, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wskazano w żaden sposób, aby sąd I instancji wydając kwestionowany skargą kasacyjną wyrok miał naruszyć cyt. przepisy. W szczególności uzasadnienie zarzutu kasacyjnego sformułowanego w pkt 1. 1) skargi kasacyjnej odbiega od wskazanych w jej petitum przepisów, którym miałby uchybić sąd wojewódzki. Skoncentrowano się w tym zakresie na wywodzie odnośnie konieczności łącznego rozpoznania odwołania wniesionego przez podmioty, z których tylko jednemu przysługiwać miał przymiot strony. W tak sformułowanym uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak związku prezentowanej argumentacji z przepisami, które miałby naruszyć sąd I instancji. Sąd ten zastosował środek przewidziany ustawą, przedmiotem kontroli objęto wskazaną przez skarżącego decyzję administracyjną, a kontrolę prowadzono pod względem zgodności z prawem. Ta okoliczność powoduje, że zarzut sformułowany w pkt 1. 1) skargi kasacyjnej uznać należy za chybiony.

Nie może odnieść także zamierzonego skutku przez skarżącą kasacyjnie Spółkę zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 148 K.p.a. Ten ostatni przepis dzieli się na dwa paragrafy, w skardze kasacyjnej nie wskazano którego z nich dotyczy zarzut kasacyjny. Skoro skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w art. 176 Ppsa, to w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2014 r., II OSK 455/13, LEX nr 1572733). To strona skarżąca kasacyjnie winna sformułować środek zaskarżenia wyroku sądu wojewódzkiego w taki sposób, aby umożliwić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do kwestii, które miałyby być wadliwie rozpatrzone przez sąd a quo. Nieprecyzyjne określenie podstawy kasacyjnej, brak jednoznacznego wywodu w rozumowaniu strony uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do wadliwie skonstruowanego zarzutu kasacyjnego. Przepis art. 148 określa termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania, w zależności od przesłanek wznowienia. Nie kwestionowane było przy tym przez organy, że V. T. nie zachowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (vide – uzasadnienie decyzji organów obu instancji). Trafnie sąd wojewódzki stwierdził, że organy obu instancji dostrzegając, iż V. T. uchybiła terminowi do żądania wznowienia postępowania, nie uwzględniły tej okoliczności i orzekły w postępowaniu wznowieniowym jednolicie zarówno wobec niej, jak i J. H. Zasadne są zatem wywody WSA w Poznaniu odnośnie potrzeby umorzenia postępowania wznowieniowego w stosunku do V. T.

Nie prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej sformułowany w niej zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 Ppsa, oraz art. 152 i 200 Ppsa. Art. 151 Ppsa stanowi wyłącznie to tylko, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Zastosowanie zaś konstrukcji z art. 152 Ppsa (określenie czy akt objęty skargą nie podlega wykonaniu) oraz z art. 200 Ppsa (uwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania) jest konsekwencją uwzględnienia skargi. Te dwa ostatnie przepisy są wyłącznie następstwem uznania skargi za uzasadnioną, przeto w sytuacji, gdy nie okaże się trafny zarzut wadliwego uwzględnienia skargi, wywodzenie o ich uchybieniu jest bezzasadne.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa. Cyt. przepis stanowi, że "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Strona skarżąca kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 Ppsa jako podstawę zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 cyt. ustawy. Zauważyć jednak wypada, że chodzi tu o naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niesporne jest, że pisemne uzasadnienie do wyroku sporządza się po jego wydaniu (ogłoszeniu), zatem wynik sprawy w postaci wyroku jest już znany. Z tych względów naruszenie przepisu art. 141 § 4 Ppsa wyjątkowo może stanowić o trafności tak ukształtowanego przepisem art. 174 pkt 2 Ppsa zarzutu kasacyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiwsa 2010, nr 3, poz. 39) wskazano, że przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W motywach powyższej uchwały wskazano, że przez pojęcie stanu sprawy, wymaganego do ujawnienia w uzasadnieniu wyroku, rozumieć należy stan faktyczny sprawy przyjętej przez sąd. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że sąd wojewódzki wadliwie dokonał ustaleń faktycznych, że organy administracji nieprawidłowo sformułowały "sentencję rozstrzygnięcia" w zakresie, w jakim dotyczy ono wniosku V. T. o wznowienie postępowania, nieprawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy nie załączając do akt operatu wodnoprawnego oraz nie rozważyły, czy J. H. nie przysługiwał "przymiot postępowania". Gdy idzie o tę ostatnią kwestię, to chodzi w istocie o zagadnienie przymiotu strony postępowania, oczywista omyłka sądu I instancji w pominięciu jednego wyrazu w uzasadnieniu nie zmienia faktu, że w istocie zagadnienie legitymacji procesowej skarżącego sąd ten miał na myśli (vide uwagi na s. 7 i 8 uzasadnienia wyroku II SA/Po 216/14). Nie stanowi uchybienia przepisu art. 141 § 4 Ppsa ocena sądu wojewódzkiego, że wadliwie organy orzekające w procedurze wznowienia dochodząc do przekonania, że jeden z podmiotów domagających się wznowienia (V. T.) uchybił terminowi, nie dały temu wyrazu w formie umorzenia w odniesieniu do tego podmiotu postępowania wznowieniowego, bo to jest bezsporne. Starosta Bełchatowski w swej decyzji z [...] września 2013 r. stwierdza wobec V. T., iż "nie wypełniła przesłanek z art. 148 K.p.a. i tym samym nie posiada legitymacji prawnej do wnioskowania o wznowienie postępowania" (s. 2 uzasadnienia cyt. decyzji). Rzecz jednak w tym, że uwagę tę uczyniono w uzasadnieniu tej decyzji. Nie chodzi tu jednak, jak to nietrafnie w wyroku WSA w Poznaniu stwierdzono, a co powtórzyła skarżąca kasacyjnie Spółka, że należało prawidłowo sformułować "sentencję rozstrzygnięcia". Przepis art. 107 § 1 K.p.a. wśród elementów decyzji administracyjnej wymienia "rozstrzygnięcie" a nie sentencję. Sentencja to element wyroku sądu (por. art. 137 § 1 i 4, art. 138, art. 139 § 3 i 4, art. 140 § 3, art. 144 Ppsa). Nie ma żadnych uzasadnionych podstaw, aby określenie "sentencja" odnosić do elementu decyzji administracyjnej, który z woli ustawodawcy nosi nazwę "rozstrzygnięcie", w przepisach K.p.a. nie posłużono się takim określeniem jak "sentencja".

Trafne także co do reguły są te uwagi sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku, gdzie wskazano, że wykluczenie statusu strony u J. H. nastąpiło na podstawie odwołania się do ustaleń operatu wodnoprawnego przedstawionego w procedurze ubiegania się przez [...] o udzielenie jej pozwolenia wodnoprawnego. Rzecz jednak w tym, że przedstawione WSA w Poznaniu akta sprawy nie zawierały powyższego operatu, a ponadto to odwołanie się do jego ustaleń miało istotnie ogólnikowy charakter. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że Starosta Bełchatowski odmówił udostępnienia J. H. wspomnianego operatu wodnoprawnego "Mała Elektrownia Wodna na rzece Widawce w [...]". To wszystko uprawniało sąd I instancji do stwierdzenia naruszeń prawa, o których mowa w art. 10 § 1, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., tym samym zarzut skargi kasacyjnej odnośnie uchybienia cyt. przepisów uznać wypadnie za nieuzasadniony.

Uzasadnione za to są te wywody skargi kasacyjnej, w której wskazano, że sąd wojewódzki wadliwie przyjął, że z materiału dowodowego sprawy wynikać ma, że rzeka Widawka będzie najpierw przepływała przez planowane urządzenie wodne, a dopiero następnie przez urządzenia i stawy skarżącego, co w świetle oświadczeń J. H. podczas rozprawy przed WSA w Poznaniu, także w zakresie piętrzenia wody na jazie miało znaleźć potwierdzenie, a w konsekwencji doprowadziło ten sąd do wniosku, że niezbędne jest rozważenie czy nie przysługiwał skarżącemu przymiot strony w kontekście całego art. 127 ust. 7 uPw. Dodatkowo sąd I instancji wywodził o szerokim ujmowaniu zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.

Wyraźnie należy stwierdzić, że WSA w Poznaniu prowadząc kontrolę zaskarżonych doń decyzji nie dysponował operatem wodnoprawnym, do którego ustaleń organy się odwoływały i na podstawie którego zbudowały wywód, wedle którego J. H. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Bełchatowskiego z [...] listopada 2008 o udzieleniu skarżącej kasacyjnie Spółce pozwolenia wodnoprawnego. Prowadzenie przeto przez sąd I instancji argumentacji, w dużej mierze opierającej się wyłącznie na oświadczeniach skarżącego złożonych podczas rozprawy, w kierunku przypuszczającym istnienie u J. H. interesu prawnego w rozumieniu art. 127 ust. 7 uPw miało charakter wyraźnie spekulatywny. Organy orzekające w sprawie wznowienia niejako rozdzieliły materiał aktowy, skoro w/w operat wodnoprawny znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej J. H. od wyroku WSA w Warszawie z 3 października 2013 r. IV SA/Wa 2159/12 rozpatrywanej równocześnie przez Naczelny Sąd Administracyjny do sygn. II OSK 3087/13. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny orzekając ze skargi kasacyjnej [...] dysponował rzeczonym operatem wodnoprawnym, którym z kolei nie dysponował WSA w Poznaniu. Z operatu tego wynika, że woda wpływająca do urządzenia Małej Elektrowni Wodnej w S[...] nie będzie następnie wpływała do kanału młyńskiego, którym poprzez zastawkę regulowany jest dopływ wody do stawów rybnych i innych urządzeń wodnych. Z operatu powyższego wynika ponadto, że działka nr [...], na której znajdować ma się owa zastawka stanowi własność Skarbu Państwa. Dodatkowo, jak wynika z materiału aktowego kwestia piętrzenia wody na jazie w [...] była przedmiotem odrębnej decyzji Starosty Bełchatowskiego z [...] lutego 2009 r., a postępowanie w tej sprawie toczyło się z udziałem skarżącego.

Wadliwie przy tym sąd I instancji potraktował, jak wynika to z uzasadnienia wyroku (s. 10), przepis art. 127 ust. 7 uPw jako przepis procesowy, skoro uchylając decyzje działał wyłącznie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. W istocie cyt. art. 127 ust. 7 uPw określający przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter materialnoprawny. Nie jest także uprawnione zalecenie sądu I instancji, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organy rozważyły, czy skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony postępowania nie tylko w świetle art. 127 ust. 7 pkt 4 uPw (jako "właścicielowi istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych"), ale myśl całego art. 127 ust. 7 uPw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju wytyczne są nietrafne w tej części, w jakiej nie uwzględniają, że przepis art. 127 ust. 7 uPw stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego czyni: "wnioskodawcę ubiegającego się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego" (pkt 1), "właściciela wody" (pkt 2), "właściciela urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego" (pkt 3), "władającego powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych" (pkt 5), "uprawnionego do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych" (pkt 6). Uwzględniając podmiot wnioskujący o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (Spółkę [...]) oraz przedmiot tego pozwolenia, z góry wykluczyć należy potrzebę analizowania przymiotu strony u J. H., jako uprawnionego do wznowienia postępowania z pkt 1, 2 i 3 art. 127 ust. 7 uPw. Nie obszerność wyliczenia katalogu podmiotów będących stroną w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nakazywałaby doszukiwania się przymiotu strony u skarżącego, ale potrzeba skonkretyzowania czy skarżący mieści się chociażby w jednej z kategorii tych podmiotów i nakaz dokonania takiej oceny w tym zakresie przez organy, aby było to stwierdzenie poddające się kontroli sądu administracyjnego. W tej zaś kwestii oddać należy sądowi I instancji, że istotnie wywód Starosty miał charakter ogólnikowy.

Stwierdzenie powyższego uchybienia sądu wojewódzkiego, w kontekście braku dysponowania przez organy wznowieniowe całością materiału aktowego, nie miało jednak znaczenia dla oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisu art. 127 ust. 7 uPw, skoro zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu. To z kolei nakazywało skargę kasacyjną oddalić na zasadzie art. 184 Ppsa.

Gdy idzie o wniosek pełnomocnika skarżącego dotyczący przyznania wynagrodzenia za pomoc udzieloną z urzędu, właściwym jest sąd wojewódzki. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego. Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw lub zażalenie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2014 r., I FPS 3/13, LEX nr 1421058).