Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1263/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant ref. staż. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego – X. Sp. z o.o. z siedzibą w K., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr [...], [...] i [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., Inspektorat w R., obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń 2014 r.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano nieskutecznej próby zajęcia prawa majątkowego z rachunków bankowych w bankach: [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A, [...] S.A. oraz w [...]. W odpowiedzi na dokonane zajęcia ww. banki poinformowały, że nie prowadzą rachunków bankowych na rzecz zobowiązanej. Na podstawie akt spraw egzekucyjnych, prowadzonych wobec spółki z inicjatywy innych wierzycieli, ustalono, że rachunków bankowych spółki nie prowadzi również [...] S.A.

Z informacji z dnia 23 października 2014 r. przekazanej organowi egzekucyjnemu przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych wynikało, że zobowiązana spółka nie została odnaleziona w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Z odpowiedzi Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynikało, że spółka jest właścicielem 4 pojazdów, przy czym współwłaścicielem 2 pojazdów jest inna spółka, a na 1 pojeździe sąd dokonał blokady z dniem 14 lipca 2014 r.

Egzekutor urzędu w celu rzetelnego ustalenia majątku spółki i dokonania dalszych czynności egzekucyjnych, w ramach zleconej służby zewnętrznej, w dniu 29 października 2014 r. udał się pod adres wskazany przez spółkę, jako adres jej siedziby. W raporcie o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych egzekutor stwierdził, że zobowiązana nie prowadzi już działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. W tym miejscu działalność gospodarczą prowadzi natomiast inny podmiot – Y. Sp. z o.o. z siedzibą w A., Odział K. Kierownik zakładu tej spółki poinformował egzekutora, że spółka Y. dzierżawi nieruchomość od osoby fizycznej, tj. pana B.

Stwierdzono także, że brak majątku zobowiązanej spółki potwierdza również postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. C. z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec X. Sp. z o. o. wskutek stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Podkreślono, że w uzasadnieniu tego postanowienia komornik sądowy wprost wskazał, że egzekucja z ruchomości, wierzytelności i kont bankowych dłużnika okazała się bezskuteczna.

Ponadto wskazano, że zobowiązana nie została odnotowana w prowadzonych przez organ egzekucyjny bazie CZM oraz w Bazie Podmiotów Szczególnych w tablicach "T1-Podmioty nieistniejące i nierzetelne", "T3-Podmioty podejrzane o bycie znikającymi podatnikami" oraz "T16-Poszukiwanie podatników i majątku".

Uwzględniając powyższe organ I instancji umorzył, z uwagi na bezskuteczność, postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS, Oddział w O., Inspektorat w R.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie w zażaleniu spółka wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu spółka podniosła, że organ egzekucyjny zajął w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego urządzenia i maszyny o znacznej wartości. Jednakże do chwili obecnej nie został wyznaczony termin licytacji tychże ruchomości w celu ich zbycia i uregulowanie powstałego zobowiązania. Ponadto żaląca się wskazała, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] M. K. dokonał zajęcia innych ruchomości stanowiących własność spółki i przeprowadził skutecznie czynności egzekucyjne. Wobec tego, zdaniem spółki, należy domniemywać, że w przypadku przeprowadzenia czynności egzekucyjnych zajętych ruchomości, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. pozyskałby środki umożliwiające uregulowanie powstałego zobowiązania. W związku z powyższym zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie czynności egzekucyjnych do ruchomości stanowiących jej własność, a zajętych w postępowaniu prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. miał prawo, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej spółki. Zaznaczono przy tym, że organ egzekucyjny w 2014 r. prowadził także wobec zobowiązanej spółki postępowania egzekucyjne z wniosków innych wierzycieli, które, z uwagi na bezskuteczność egzekucji, zostały umorzone. Podkreślono, że wydane w tych sprawach przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. postanowienia, w wyniku nieuwzględnienia zażaleń spółki, zostały utrzymane w mocy postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej w P.

Uznając za bezzasadne podniesione w zażaleniu zarzuty organ II instancji wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza [...], organ egzekucyjny, nie dokonał, wbrew twierdzeniu strony, zajęcia ruchomości będących własnością spółki (urządzeń i maszyn), albowiem postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2013 r., sygn. akt [...], oddalono wniosek spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku. Podkreślono, że z uzasadnienia ww. postanowienia sądu wynika jednoznacznie, iż dłużnik posiada ponad stu wierzycieli i nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a tym bardziej na spełnienie podstawowego celu postępowania, którym jest chociażby częściowe zaspokojenie wierzycieli. Ustalenia sądu zostały oparte m.in. na zeznaniach samego dłużnika, który stwierdził, że cały jego majątek o znacznej wartości (tj. linie technologiczne uboju i patroszenia drobiu, jak i samochody) jest obciążony zabezpieczeniami, które przekraczają wartość majątku, natomiast pozostałe składniki majątku dłużnika, które nie zostały obciążone, w ocenie sądu, przedstawiają znikomą wartość rynkową i są trudno zbywalne. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny miał prawo podjąć decyzję o nieprzystępowaniu do egzekucji z ruchomości należących do zobowiązanej spółki, a w konsekwencji z uwagi, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyskałoby się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, podjąć decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Zaakcentowano również, że organ egzekucyjny w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia nie posiadał wiadomości o majątku zobowiązanej spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja, a także, że dołożył wszelkich starań w celu ustalenia majątku tej spółki.

W skardze z dnia [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez niezweryfikowanie przez organ nadzoru sprawy pod kątem zasadności zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., ponieważ spółka nadal posiada składniki majątkowe, do których można skutecznie skierować czynności egzekucyjne, na co wskazuje postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego. Autorka skargi zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie uczynił żadnych ustaleń w celu wyjaśnienia braku podjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. czynności egzekucyjnych wobec ruchomości należących do spółki. W celu wykazania, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. była przedwczesna skarżąca przedłożyła kserokopię obwieszczenia o terminie licytacji (sygn. [...]) ruchomości stanowiących jej własność. Zwróciła przy tym uwagę, że kwota zajętych ruchomości, przy uwzględnieniu zasad podziału kwot uzyskanych w ramach postępowania egzekucyjnego, zapewne gwarantuje całkowite uregulowanie zobowiązania jakie dochodzi organ egzekucyjny. Spółka stwierdziła, że w ramach ww. licytacji zostały zbyte liczne ruchomości, co umożliwiło uzyskanie znacznej kwoty przez komornika sądowego. Na potwierdzenie tej okoliczności przedłożyła m.in. pismo komornika sądowego do jednego z wierzycieli. Zdaniem skarżącej, dokument ten wskazuje, że organ odwoławczy w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, mógł i może nadal skierować skuteczne czynności egzekucyjne wobec ruchomości, których wartość znacząco przekracza zaległe zobowiązanie spółki. Jednocześnie autorka skargi zaznaczyła, że Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego aktu jednoznacznie wskazał, iż był w posiadaniu pełnej wiedzy na temat wartości składników majątkowych skarżącej, dodatkowo dokonał nawet ich częściowego zajęcia, jednakże nie złożył stosownego wniosku do komornika sądowego, ewentualnie do sądu w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny jest właściwym do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo zauważyła, iż zgodnie z art. 1025 K.p.c., wierzytelność ta zostanie zaspokojona przed podmiotami, które zainicjowały trwające postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowy w [...] M. K. Skarżąca zarzuciła także, że Dyrektor Izby Skarbowej w P., wydając zaskarżone postanowienie, oceniając zasadność umorzenia postępowania, pominął: ewidencję środków trwałych skarżącej i czynności egzekucyjne podjęte przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. K.; nie podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych wobec ruchomości skarżącej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy ponownie stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ egzekucyjny nie znalazł takiego majątku skarżącej, do którego mógłby skierować egzekucję. Odnosząc się do kwestii uwzględnienia przez WSA w Poznaniu trzech innych skarg zobowiązanej spółki na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. zapadłe w tożsamych sprawach, organ odwoławczy stwierdził, że wyroki te nie mają znaczenia na tym etapie postępowania oraz, że jest w trakcie sporządzania skarg kasacyjnych od ww. wyroków. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że w tym samym stanie faktycznym i prawnym WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 1566/14, oddalił skargę X. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec X. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS w O. Inspektorat w R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii umorzenia prowadzonego względem skarżącej spółki postępowania egzekucyjnego.

Podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.

Omawiana regulacja jest przepisem o charakterze uznaniowym, co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może i też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką ustaloną w art. 59 § 2 u.p.e.a. Możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę, nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i oceną faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęte postanowienie. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów.

Co istotne, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wiąże się z koniecznością wykazania przez wierzyciela, że dążył wszelkimi metodami do ustalenia majątku zobowiązanego bądź też takie działania podjął organ egzekucyjny. Najczęściej stosowaną metodą prowadzącą do uzyskania wiedzy o majątku zobowiązanego jest instytucja wyjawienia majątku, o której mowa w art. 71 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Niemniej jednak jeżeli nie można ustalić ani miejsca pobytu zobowiązanego, ani też jego znanego majątku, to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1453/07, LEX nr 513169). To samo należy odnieść do sytuacji, gdy w wyniku toczącego się postępowania egzekucyjnego organ ustali brak jakiegokolwiek majątku podlegającego egzekucji.

Podkreślenia wymaga, że podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od możliwej do wyegzekwowania kwoty.

Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Badanie to może mieć w świetle art. 59 § 4 u.p.e.a. miejsce z urzędu lub na wniosek. Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2010 r.; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 864/14, LEX nr 1623099).

Mając na względzie poczynione wyżej rozważania, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. zostało wydane z naruszeniem art. 59 § 2 u.p.e.a., albowiem organy obu instancji nie zweryfikowały sprawy pod kątem zasadności zastosowania normy zawartej w art. 59 § 2 u.p.e.a. Zaakcentowania wymaga, że w realiach badanej sprawy organy obu instancji jedynie przytoczyły treść ww. przepisu.

Sąd stwierdza, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż skarżąca spółka posiada nadal składniki majątkowe, do których można skutecznie skierować czynności egzekucyjne, na co wykazuje postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. K. Zauważenia przy tym wymaga, że Dyrektor Izby Skarbowej błędnie zaakceptował stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, pomimo, iż organ egzekucyjny nie poczynił wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie czynności egzekucyjnych prowadzonych względem ruchomości skarżącej spółki.

Sąd zaznacza, iż generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zatem zobowiązany do zastosowania wszelkich określonych w u.p.e.a. środków egzekucyjnych by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Jak podkreśla się w judykaturze umorzenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest wówczas, gdy w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10, LEX nr 1083008).

Należy także zwrócić uwagę na kwestię fakultatywnego charakteru art. 59 § 2 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 21115/11, LEX nr 1340113). Zaakcentować w tym miejscu należy, że badanie istnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a. musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień podjęcia postanowienia na podstawie ww. przepisu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2188/14, LEX nr 1628673).

Tymczasem strona skarżąca w trakcie postępowania egzekucyjnego, jak i w rozpoznawanej skardze, wskazywała, że egzekucję wobec niej prowadzi również inny organ egzekucyjny - Komornik Sądowi przy Sądzie Rejonowym w [...] M. K. Pomimo powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny było zasadne.

Zdaniem Sądu, skarżąca słusznie zarzuca, że organy egzekucyjne obu instancji, oceniając zasadność umorzenia postępowania, nie objęły badaniem:

1) kalkulacji kosztów stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,

2) ewidencji środków trwałych skarżącej spółki,

3) czynności egzekucyjnych podjętych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. K.

Sąd zwraca także uwagę, że zdaniem organów egzekucyjnych jedną z przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego było postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2013 r. o sygn. akt [...], mocą którego oddalono wniosek spółki o ogłoszenie upadłości. Wskazano bowiem, że z treści uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż dłużnik nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Należy jednak przypomnieć, że podstawę prawną umorzenia postępowania stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podstawą oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki był zaś przepis art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm. - w skrócie: "u.p.u.n."), który stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wydatków egzekucyjnych nie można jednak w żadnej mierze porównywać z kosztami postępowania upadłościowego, które mogą być znacznie wyższe niż wydatki egzekucyjne. Zgodnie bowiem z art. 230 ust 1 i 2 u.p.u.n. do kosztów postępowania upadłościowego należą w szczególności: wynagrodzenie i wydatki syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz ich zastępców, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty doręczeń, obwieszczeń i ogłoszeń, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości podatki i inne daniny publiczne, wydatki związane z zarządem masy upadłości, w tym przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności ze stosunku pracy oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydatki związane z likwidacją masy upadłości, chociażby do likwidacji doszło na podstawie układu. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podst. art. 13 u.p.u.n. nie może więc stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podst. art. 59 § 2 u.p.e.a. Jak już wyżej wskazano, organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Organ ma bowiem wykazać wszelkimi dostępnymi dowodami, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie Sądu organ tego nie uczynił. Najlepszym potwierdzeniem uchybień organu egzekucyjnego w zakresie należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest przedłożona przez skarżącą spółkę wraz ze skargą kopia obwieszczenia komornika sądowego z dnia 2 lutego 2015 r. o licytacji ruchomości spółki. Jakkolwiek dokument ten nie mógł być z przyczyn obiektywnych uwzględniony przez organ I instancji (organ ten wydał postanowienie w dniu [...]), to jednak organ odwoławczy, rzetelnie prowadząc postępowanie, winien mieć o nim wiedzę.

Powyższe uchybienia powodują, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. okazał się zasadny, albowiem zaskarżone postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były przedwczesne. Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł dokonać całościowej kontroli przedmiotowej sprawy.

Tożsame stanowisko zajął tut. Sąd m.in. w wyrokach z dnia 22 kwietnia 2015 r. wydanych w sprawach o sygn. akt: I SA/Po 1020/14, I SA/Po 1104/14 i I SA/Po 1113/14. Podkreślić należy, że już w toku postępowań sądowych w ww. sprawach skarżąca powoływała się na fakt wyznaczenia licytacji ruchomości w dniu 19 marca 2015 r. i sprzedaży części ruchomości. Jak wynika natomiast z wyjaśnień udzielonych przez skarżącą w niniejszym postępowaniu sądowym, po dniu [...] nie odbyła się kolejna licytacja, a podczas pierwszej licytacji zbyto około 10 % ruchomości (protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2016 r. – k. 69 akt sprawy). Organ odwoławczy, mimo tego, że wydał zaskarżone postanowienie w dniu [...], a zatem już po przeprowadzeniu licytacji, w żaden sposób nie odniósł się do tego faktu, ani nie dokonał w toku instancyjnej kontroli postanowienia o umorzeniu postępowania stosownej kalkulacji, odnoszącej się do możliwości uzyskania konkretnych kwot ze sprzedaży licytacyjnej pozostałych ruchomości (z uwzględnieniem ich rodzaju i wartości). Nie budzi zatem żadnych wątpliwości okoliczność, że na dzień wydania zaskarżonych aktów, istniał majątek ruchomy spółki, do którego organ egzekucyjny mógł skierować czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest jednak stanowiska organu, z którego wynikałoby, dlaczego tego rodzaju czynności organ zaniechał.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu, a następnie dokonają ponownej oceny zasadności umorzenia postępowania, która poprzedzona zostanie przeprowadzeniem stosownej kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Kalkulacja taka powinna być załączona do akt postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).