Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2807/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: AWSA Wojciech Jakimowicz (spr.) NSA Izabela Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2006 r. sprawy ze skargi H. K., M. M., M. K. i T. K. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

H. K., M. M., M. K. i T. K. pismem z dnia [...].2000 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w K. - [...].2000 r.) wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości gruntowych oznaczonych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha położonych w M.

Wnioskodawcy wskazali, że nieruchomości powyższe leżą na terenie obecnego placu ćwiczeń "P.", a zostały wywłaszczone na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...].1970 r. nr [...], z przeznaczeniem na budownictwo specjalne (obiekty ściśle wojskowe).

Wnioskodawcy podnieśli, że na wywłaszczonych parcelach nie powstały żadne obiekty budownictwa specjalnego, a jeżeli specjalnym budownictwem miał być plac ćwiczeń dla wojska, to obecnie ulega on likwidacji. Ponadto planowane jest nowe przeznaczenie powyższych terenów dla Giełdy Rolnej, co jest niezgodne z przeznaczeniem określonym w decyzjach o wywłaszczeniu.

Starosta Powiatu K. decyzją nr [...] z dnia [...].2002 r. orzekł o odmowie zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...],[...] położonych w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm.kat. M., na rzecz K., M. M., M. K. i T. K.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowe parcele gruntowe I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. [...] b.gm.kat. M. wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa mocą decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1970 r. nr [...], z przeznaczeniem na cele budownictwa specjalnego. Przedmiotowe parcele stanowiły własność A. K. w całości.

Poprzedni właściciel nieruchomości zmarł, natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. sygn. akt I.Ns.189/89/S spadek po nim nabyli: H. K., M. M., M. K. i T. K. po 1/4 części każdy.

Organ pierwszej instancji podniósł, iż prowadzone postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wymaga oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu. W omawianej sprawie cel wywłaszczenia określony został w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a w takich przypadkach konieczna jest ocena celu wywłaszczenia na podstawie treści decyzji lokalizacyjnej oraz planu zagospodarowania terenu sporządzonego przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.

Parcele I kat. [...] i I kat. [...] pół. w b.gm.kat. M. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa jako niezbędne na cele budownictwa specjalnego. Ze względu na fakt, iż w decyzjach o wywłaszczeniu przedmiotowych parcel nie powołano decyzji o lokalizacji szczegółowej dotyczącej planowanego sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości, starosta ustalił, na podstawie wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich l w K. z dnia [...].1969 r. znak: [...] o wywłaszczenie przedmiotowych parcel, że były one niezbędne

Skarbowi Państwa pod budownictwo specjalne na "P.", stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...]1965 r., znak [...] wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Powołana decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] ustalała lokalizację terenów wojskowych, położonych na "[...]", których granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny. Zgodnie z powołanym załącznikiem, teren parcel gruntowych I kat. [...] i I kat. [...] objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych.

W toku prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie zgromadzono materiał dowodowy pochodzący z okresów: poprzedzającego wywłaszczenie i po zakończeniu wywłaszczenia. Z materiałów tych wynika, że teren tzw. "P." przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "[...]", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Obszar przeznaczony dla celów wojskowych położony na terenie "P." graniczył: od południa z drogą państwową K.-K, od zachodu z drogą odgałęziającą się z drogi K.-K, wiodącą do wsi M., od północy z drogą prowadzącą z M. do trasy K.-O., od północnego wschodu z drogą K.-O., od wschodu z linią łączącą drogę K.-O. z drogą K.-K.

Część opisanego obszaru wojskowego, położonego w granicach miasta K. przeznaczono pod budownictwo kubaturowe, którego realizacja zakończona została w 1970 r. Natomiast tereny zlokalizowane w powiecie K.m przeznaczono na plac ćwiczeń wojskowych i według zatwierdzonych założeń projektowych miały być użytkowane przez Wojsko Polskie, zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...].1969 r, zmieniającą za zgodą stron powołaną wyżej decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...].

Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia mapy katastralnej, obejmującej obszar wojskowy w granicach wyżej opisanych, na której zaznaczono granice projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami. Powyższe opracowanie zostało pozytywnie zaopiniowane jako materiał do lokalizacji szczegółowej. Zgodnie z jego treścią wywłaszczone parcele I kat. [...] i I kat. [...] w części znalazły się na terenie ośrodka zurbanizowanego, przeznaczonego do szkolenia wojska w terenie zabudowanym, natomiast pozostały fragment parcel, od strony drogi K.-K stanowił pas strefy ochronnej, oddzielającej pas ćwiczeń wojskowych. Stan taki trwał do roku 1989 r, tj. do czasu rozpoczęcia przez władze miasta K. starań o pozyskanie terenów pod przebudowę drogi z K. w kierunku T..

W odpowiedzi na wystąpienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].1989 r. Minister Obrony Narodowej pismem z dnia 25 maja 1990 r. wyraził zgodę na wygaśnięcie prawa zarządu MON na części terenów placu ćwiczeń "P.", które przewidziane zostały pod przebudowę ulicy [...] w ciągu drogi K.-K w rejonie wsi M. gm. W.. Dla przedmiotowej inwestycji decyzją Urzędu Gminy W. z dnia [...].1996 r. nr [...] ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Pismem z dnia [...].1998 r. Szef [...] Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego wystąpił o wygaszenie zarządu MON m.in. w stosunku do działek nr nr [...] i [...] pół. w M. gm. W., zajętych pod rozbudowę ulicy [...]. Starosta K. decyzją z dnia [...].2001 r. nr [...] orzekł zgodnie z wnioskiem Szefa WRZKB.

W trakcie rozpraw administracyjnych, połączonych z oględzinami nieruchomości z udziałem zainteresowanych stron, przeprowadzonych w dniach [...]2001 r. i [...].2002 r. stwierdzono, że teren przedmiotowych parcel porośnięty jest trawą i chwastami, wśród których widoczne są wkopane w ziemię opony samochodowe, prawdopodobnie służące do ćwiczeń wojskowych. Południowa część parcel jest mocno zakrzewiona oraz zadrzewiona samosiejkami i trudno dostępna. Jej część północna porośnięta jest pojedynczymi dzikimi krzewami. Od strony wschodniej parcela sąsiaduje ze zurbanizowanym obiektem szkoleniowym, na którym w chwili dokonywania oględzin, ćwiczenia nie były prowadzone. Obiekty kubaturowe, znajdujące się w sąsiedztwie, to budynki murowane, noszące ślady ognia: jeden zadaszony, posiadający metalowe futryny okienne i niekompletne metalowe okiennice, pozostałe posiadają jedynie otwory okienne. Przez opisywany teren przebiega tor kolejowy, na którym stoi zdewastowany wagon. Elementy metalowe opisywanych obiektów są zardzewiałe. Południowa część parceli. kat. [...] o I kat. [...] zajęta jest pod pas drogowy ulicy [...].

W ocenie organu pierwszej instancji opisany wyżej sposób zagospodarowania terenu oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M.-P., związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń wskazują, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, a teren był i nadal jest użytkowany przez Wojsko Polskie, zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...]1969 r., zmieniającą za zgodą stron powołaną wyżej decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] i świadczą o realizacji inwestycji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Starosta K. stwierdził, że roszczenie o zwrot nieruchomości, o którym mowa wart. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stało się bezskuteczne. Wnioskowane do zwrotu parcele I kat. [...] i I kat. [...], odpowiadające częściom działek nr nr [...], [...] i [...], stanowiące własność Skarbu Państwa w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej oraz części działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, nie mogą być zwrócone, nie zachodzą bowiem przesłanki z art. 137 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyli: H. K., M. M., M. K. i T. K., zastępowani przez pełnomocnika W. S., zarzucając naruszenie art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odwołaniu podkreślono, iż obowiązkiem organu orzekającego jest "pozytywne i przekonywujące udowodnienie, iż wywłaszczona nieruchomość jest w dalszym ciągu niewątpliwie niezbędna dla realizacji określonych w decyzji wywłaszczeniowej celów publicznych. Skoro w niniejszej sprawie cel ten jest określony nieprecyzyjnie, to nie jest też możliwe jednoznaczne wykazanie przez administrację, że nieruchomość w dalszym ciągu jest wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. A skoro tak, to pociąga za sobą skutek niemożności udowodnienia, że nieruchomość wywłaszczona jest wykorzystywana na określony w decyzji wywłaszczeniowej cel -co z kolei jest jednoznaczne z tym, iż winna ona zostać zwrócona jej byłym właścicielom." Odwołujący się wskazali także, że "cel wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie niejako następczo był precyzowany i (..) zmieniany.

Pierwsze bowiem decyzje lokalizacyjne, które precyzowały ten szeroko określony cel zezwalały na zajęcie wywłaszczonych gruntów przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich l w K., a więc na "cele cywilne". (...) Tymczasem cel ten został zmieniony, bowiem przedmiotowe tereny (...) przekazano Wojskowemu Zarządowi Kwaterunkowo-Budowlanemu. Zmieniło się więc w sposób zasadniczy przeznaczenie wywłaszczonych terenów z "celów cywilnych" na "cele wojskowe". Z kolei w dniu [...].2001 r. Agencja Mienia Wojskowego przekazała przedmiotowe tereny Spółce "M." pod budowę Giełdy Rolno-Ogrodniczej, tj. na cele komercyjne." Zdaniem odwołujących się narusza to zasadę, zgodnie z którą jeżeli wywłaszczona nieruchomość ma być wykorzystana na inny cel, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, to dysponent nieruchomości winien zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o możliwości zwrotu tej nieruchomości.

Odwołujący się podkreślili, iż przy założeniu, że przedmiotowa nieruchomość była jednak wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, to zgodnie z przytoczonym przez nich orzecznictwem (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1992 r., SA/Ka 1093/91), w sytuacji gdy wywłaszczona nieruchomość przez pewien czas była wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, ale w czasie orzekania jest już zbędna na ten cel, nieruchomość winna zostać zwrócona.

Wojewoda decyzją z dnia 26 września 2002 r., nr [...] działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn.: Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania H. K., M. M., M. K. i T. K., zastępowanych przez pełnomocnika W. S. od decyzji Starosty Powiatu K. nr [...] z dnia [...].2002 r. orzekającej o odmowie zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] pół. w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm.kat. M., na rzecz H. K., M. M., M. K. i T. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu K. nr [...] z dnia [...].2002 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda stwierdził, że stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest zatem obowiązany ustalić, czy przesłanka ta zaistniała, bowiem poczynione ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy. Stwierdzenie, że przesłanka zbędności nie zaistniała uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości. W art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca po raz pierwszy w polskim prawie wywłaszczeniowym sformułował legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli:

- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (pkt 1) albo

- utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany (pkt 2).

Norma zawarta w przepisie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 swoją formą wprowadza poprzez alternatywę rozłączną dwie ustawowe przesłanki zbędności, w kontekście których należy oceniać zasadność zwrotu. W odniesieniu do normy zawartej w pkt 1 ust. 1 art. 137 są to dwa elementy faktyczne: upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i stan, w jakim się ona znajduje w czasie podejmowania decyzji w przedmiocie jej zwrotu, zaś na gruncie normy z pkt 2 tego przepisu określony jest stan prawny - utrata mocy obowiązującej wymienionych expressis verbis decyzji administracyjnych związanych z realizacją celu wywłaszczenia (decyzja o lokalizacji inwestycji lub o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

Organ odwoławczy zauważył, że niezależnie jednak od różnej konstrukcji obu norm prawnych z art. 137 ust. 1 u.g.n. w zakresie zawartych w nich przesłanek zbędności nieruchomości, kluczowym elementem ich konstrukcji i w konsekwencji podstawą do oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Dopiero wtedy możliwe stanie się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy "cel ten nie został zrealizowany" (art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) lub nawet "nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu" (art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n.).

Podkreślono, ze z określeniem w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstaw materialnoprawnych zwrotu nieruchomości musi pozostawać w zgodzie interpretacja celu zawartego w decyzji wywłaszczeniowej. Prawidłowa ocena celu wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. W sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został w decyzji określony w sposób ogólnikowy, prawidłowa ocena celu wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie analizy dokumentacji wywłaszczeniowej. W przypadku wywłaszczenia dokonanego w drodze decyzji administracyjnej, będzie to analiza dokumentacji załączonej do wniosku o wywłaszczenie, treść samego wniosku lub w razie ich braku - inne dokumenty pochodzące z okresu wywłaszczenia i dotyczące tego wywłaszczenia. Posiłkowe, określenia celu wywłaszczenia poszukiwać też można poprzez analizę przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej.

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy Wojewoda stwierdził, iż wnioskowane do zwrotu parcele zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cel ogólnie określony jako "budownictwo specjalne zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej", bez powołania się na konkretną decyzję o lokalizacji szczegółowej. W związku z tym, słusznie organ pierwszej instancji dokonał oceny celu wywłaszczenia nieruchomości na podstawie analizy dokumentacji pochodzącej z okresu wywłaszczenia, w szczególności na podstawie wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich l w K. z dnia [...].1969 r. znak: [...] o wywłaszczenie przedmiotowych parcel, z którego wynika, że parcele te niezbędne były Skarbowi Państwa pod budownictwo specjalne na "P.", stosownie do decyzji o

lokalizacji szczegółowej z dnia [...].1965 r. znak [...], wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Powołana decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] ustalała lokalizację terenów wojskowych, położonych na "P.", których granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny. Zgodnie z powołanym załącznikiem, teren parcel gruntowych I kat. [...] i I kat. [...] objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych. O takim celu wywłaszczenia parcel I kat. [...] i I kat. [...] świadczą ponadto: treść kierowanej do poprzedniego właściciela nieruchomości oferty w sprawie dobrowolnej sprzedaży parcel, w której zawarto stwierdzenie, że nieruchomość przeznaczona została pod budowę inwestycji zamiennych na "P.", oraz "Program inwestycji zamiennych w garnizonie K." z dnia [...].1964 r., z którego wynika, że teren tzw. "P." przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "[...]", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].1969 r, stanowiąca podstawę wywłaszczenia powołanych parcel zmieniona została za zgodą stron mocą decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...]1969 r., a więc przed dokonaniem przedmiotowego wywłaszczenia. Zmiana polegała na stwierdzeniu, że całość terenu położonego w granicach objętych decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i P. będzie użytkowana przez Wojsko Polskie, zamiast przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich l w K. Cel określony w decyzjach wywłaszczeniowych z dnia [...].1970 r. nr [...] jako "budownictwo specjalne" należy zatem odczytywać, mając na uwadze treść decyzji lokalizacyjnej Nr [...], po jej zmianie dokonanej decyzją Nr [...] z dnia [...].1969 r. Biorąc pod uwagę powołane wyżej, zgromadzone w niniejszej sprawie materiały Wojewoda stwierdził, iż słusznie organ pierwszej instancji ustalił jako cel wywłaszczenia przedmiotowych parcel, urządzenie obiektu wojskowego placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego.

Organ odwoławczy podniósł, że Starosta Powiatu K., opierając się na znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy katastralnej, zaopiniowanej pozytywnie jako materiał do lokalizacji szczegółowej, obejmującej przedmiotowy obszar wojskowy z zaznaczonymi granicami projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami ustalił, iż wywłaszczone parcele I kat. [...] i I kat. [...] przeznaczone były w części do szkolenia wojska w terenie zabudowanym (ośrodek zurbanizowany), natomiast w pozostałej części stanowić miał pas strefy ochronnej, oddzielającej pas ćwiczeń wojskowych.

Dokonane w trakcie rozpraw administracyjnych oględziny terenu przedmiotowych parcel wskazują, iż ich teren porośnięty jest trawą i chwastami, wśród których widoczne są wkopane w ziemię opony samochodowe. Południowa część parcel jest mocno zakrzewiona oraz zadrzewiona samosiejkami i trudno dostępna. Jej część północna porośnięta jest pojedynczymi dzikimi krzewami. Od strony wschodniej parcele sąsiadują ze zurbanizowanym obiektem szkoleniowym, na którym usytuowane są obiekty kubaturowe w postaci: budynków murowanych, noszących ślady ognia. Przez opisywany teren przebiega tor kolejowy, na którym stoi zdewastowany wagon. Stosownie do informacji zawartej w piśmie Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy z dnia [...].2001 r, nr [...] byłe parcele I kat. [...] i [...] położone są na obszarze przeznaczonym i użytkowanym przez 10 bdsz i WOSS K. jako ośrodek

zurbanizowany z torem kolejowym i przeprawą wodną oraz pas strefy ochronnej z roślinnością.

W ocenie organu odwoławczego opisany wyżej sposób zagospodarowania i wykorzystywania terenu oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M.-P., związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń wskazują, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...].1969 r., zmieniającą za zgodą stron decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Fakt realizacji celu wywłaszczeniowego potwierdzają również wnioskodawcy niniejszego postępowania we wniosku o zwrot nieruchomości z dnia [...].2000 r., stosownie do którego żądają zwrotu nieruchomości położonej "na terenie obecnego placu ćwiczeń "P.".

Wojewoda podkreślił, iż brak wybudowania na przedmiotowych parcelach obiektów budowlanych nie może być podstawą uznania ich za zbędne dla celu wywłaszczenia, ponieważ sposób ich zagospodarowania i wykorzystania należy oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystywania całego kompleksu szkoleniowego "P.". W skład ośrodka szkolenia wojsk (poligonu) wchodzi bowiem, oprócz obszaru zurbanizowanego również teren niezabudowany, służący szkoleniu wojsk, polegającemu m.in. na prowadzeniu ćwiczeń spadochronowych, jazdy samochodami ciężarowo-terenowymi i gąsienicowymi oraz ćwiczeń strzeleckich. Bez obszaru służącego wskazanym wyżej ćwiczeniom, obiekt poligonowy nie mógłby spełniać swoich funkcji, zatem istnienie takiego obszaru jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania celu wywłaszczenia - placu ćwiczeń zabezpieczającego proces szkolenia wojsk.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii, iż nawet przy założeniu, że przedmiotowa nieruchomość była w przeszłości wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, a w czasie orzekania jest już zbędna na ten cel, to winna zostać zwrócona, Wojewoda zwrócił uwagę, iż z postanowień przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami a contrario wynika, że jeśli cel wywłaszczenia nieruchomości został definitywnie osiągnięty (art. 137 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami) to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (T. Woś "Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości" Wyd. Prawnicze PWN 1998 r).

Odnośnie do zarzutów dotyczących naruszenia w niniejszej sprawie zasady, zgodnie z którą jeżeli wywłaszczona nieruchomość ma być wykorzystana na inny cel, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, to dysponent nieruchomości winien zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o możliwości zwrotu tej nieruchomości, Wojewoda stwierdził, że stosownie do przepisu art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o jej zwrot. Instytucja zakazu przeznaczania wywłaszczonej nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o jej wywłaszczeniu polega na tym, że w sytuacji, kiedy podmiot, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, powziął zamiar użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ - w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami - zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując jednocześnie o możliwości złożenia wniosku o zwrot tej nieruchomości lub jej części. Dopiero wówczas gdy osoby te nie złożą wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w ciągu 3

miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości takiego zwrotu, wywłaszczona nieruchomość może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż uprawnienie do żądania zwrotu wygasa.

Podkreślono, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie określa skutków naruszenia zakazu określonego w art. 136 ust. 1 tej ustawy. W ustawie tej brak jest zsynchronizowania pomiędzy ustawowo przewidzianym obowiązkiem zwrotu nieruchomości zbędnej a przewidzianym również ustawowo uprawnieniem Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego do sprzedaży takiej nieruchomości innym osobom, oddania jej w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem czy dzierżawę. W konsekwencji organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości nie posiada narzędzi prawnych, pozwalających mu na zastosowanie sankcji, w sytuacji naruszenia zakazu użycia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. Możliwe natomiast może być wniesienie powództwa do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności umowy, zawartej z naruszeniem art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, bądź żądanie uznania takiej umowy za bezskuteczną w stosunku do właściciela nieruchomości lub jego spadkobiercy - na podstawie art. 59 k.c., jako umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Ewentualne stwierdzenie nieważności takiej umowy lub uznanie jej za bezskuteczną wobec podmiotów żądających zwrotu nieruchomości doprowadzi do stanu prawnego, który dopuszcza wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, w stosunku do której zaistnieją przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia. Umożliwi to poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy ponowne wystąpienie z żądaniem zwrotu tej nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołujących się, działki będące przedmiotem decyzji z dnia 26 września 2002 r. nie stanowią własności ej Giełdy Rolno-Ogrodniczej S.A.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2002 r. nr [...], jak również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o odmowie zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] pół. w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych l. kat [...] o pow. 0,3180 ha i l. kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm. kat. M., na rzecz H. K., M. M., M. K.a i T.a K.a złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie H. K., M. M., M. K. i T. K..

Decyzje zaskarżono w całości zarzucając rażące naruszenie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o zwrocie wywłaszczonych parcel gruntowych będących przedmiotem postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu.

Skarżący podnoszą, że uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, iż zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki: nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu oraz aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Tymczasem przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) właściwe w sprawach o zwrot wywłaszczonych

nieruchomości wyraźnie i jednoznacznie konstytuują tylko jedną przesłankę uzasadniającą zasadność roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Art. 136 ust. 3 u.g.n. stanowi, że poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu tej nieruchomości, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z ugruntowanych poglądów orzecznictwa i poglądów prezentowanych w doktrynie jednoznacznie wynika, że jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość taka podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela. Jednoznacznym jest również to, że jeżeli wywłaszczona nieruchomość ma być wykorzystywana na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, dysponent nieruchomości powinien zwrócić się do byłego właściciela o oświadczenie czy żąda on zwrotu nieruchomości. Dopiero jeżeli były właściciel nie zażąda zwrotu nieruchomości będzie ona mogła być użyta na inny cel i później były właściciel nie będzie mógł żądać jej zwrotu. (J. Owulski, J. Kwaśniewski: "Zwrot wywłaszczonej nieruchomości" Rejent, nr 12 - grudzień 1995 r. s. 9 i nast.; wyrok NSA z 19 lipca 1994 r., SA/Ka 2214/93 Prok. i Pr. 1995/6/56).

W ocenie skarżących przeznaczenie przedmiotowych wywłaszczonych nieruchomości było co najmniej dwukrotnie zmieniane - bez zgody byłych właścicieli. A skoro tak, to mają oni prawo żądać zwrotu tych wywłaszczonych nieruchomości. Podniesiono, że orzecznictwo SN jednoznacznie wskazuje na fakt, iż zmiana celu przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, bez uprzedniej zgody byłych właścicieli jest niedopuszczalna (uchwała SN z 27.01.1988 r., III AZP 11/87, wyrok SN z 29.03.1994 r., III ARN 7/94 OSNAP 19994/1/3, wyrok SN z 7.02.1995 r. III ARN 82/94; wyrok NSA SA/Bk 108/94 Pr. Gosp. 1995/8/24; wyrok SN z 07.02.1995 r. III ARN 82/94, OSNAP 1995/15/183 ).

W takim stanie rzeczy nie jest tak, jak podaje organ administracyjny, że żądanie zwrotu nieruchomości jest bezskuteczne, lecz bezskutecznym wobec właściciela wywłaszczonej nieruchomości było jej zbycie i przeznaczenie na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej bez uprzedniej zgody wywłaszczonego właściciela. Rozporządzenie bowiem wywłaszczoną nieruchomością, która podlega zwrotowi, nie powoduje wg obowiązujących przepisów prawa, że Skarb Państwa (Agencja Własności Mienia Wojskowego) nie jest zwolniony z obowiązku zwrotu niewykorzystanej na cele wywłaszczeniowe nieruchomości. Nieruchomość taka podlega zwrotowi, a rozporządzenie nią jest bezskuteczne w stosunku do byłego właściciela, któremu przysługują uzasadnione roszczenia o zwrot nieruchomości. Oznacza to, że należy traktować Skarb Państwa tak jakby nieruchomością nie rozporządził i jest on w dalszym ciągu zobowiązany do zwrotu nieruchomości. Brak możliwości spełnienia tego obowiązku w naturze powoduje, że na Skarbie Państwa ciąży obowiązek wypłaty odszkodowania byłym współwłaścicielom równego wartości wywłaszczonego gruntu w dacie orzekania o zwrocie. Inne rozwiązanie problemu prowadziłoby do absurdalnych sytuacji, kiedy obywatele byliby wywłaszczani z nieruchomości za słusznym - tylko z nazwy - odszkodowaniem, po to by móc po wywłaszczeniu sprzedać grunt komu innemu nie bacząc na cele wywłaszczenia. Wywłaszczony obywatel nie mógłby skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, bo w chwili żądania zwrotu Skarb Państwa nie byłby jej właścicielem. Tak więc rozumowanie, że bezskutecznym jest żądanie zwrotu nieruchomości, która winna zostać zwrócona, ale nie jest to możliwe, bo została zbyta - jest niedopuszczalnym z punktu widzenia zasad poszanowania prawa własności jakie obecnie tworzy ustawodawstwo z Konstytucją RP na czele.

Skarżący podnoszą, że organ w swojej decyzji nie kwestionuje spełnienia się

w niniejszej sprawie ustawowego warunku uzasadniającego zwrot nieruchomości wynikającego z art. 136 ust. 3 u.g.n. Przyjąć więc należy, iż w kwestii tej organ zajmuje stanowisko przedstawione przez stronę w treści uzasadnienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a więc uznaje że nieruchomość nie była wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Inne rozumienie milczenia organu w tej kwestii, byłoby rozstrzyganiem wątpliwości na niekorzyść strony, co w świetle powszechnie przyjętych zasad postępowania nie jest dopuszczalne i stanowiłoby oczywiste i rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżących w powyższej sprawie spełnione są przesłanki zwrotu nieruchomości dokonywanego w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n., zatem odmowa jego zwrotu stanowi oczywiste naruszenie cyt. wyżej przepisów.

Podniesiono w skardze, że organ powołuje się w swojej decyzji na orzeczenie NSA z dnia 12 maja 1994 r. w którym to orzeczeniu stwierdzono, iż organ orzekający o zwrocie powinien zbadać nie tylko przesłanki zwrotu nieruchomości określone w ustawie, ale również aktualny w chwili orzekania stan prawny. Skarżący wskazują, że orzeczenia sądu wydane w innej sprawie nie wiążą organów orzekających w innych, nawet rodzajowo podobnych sprawach, cytowane orzeczenie odnosi się do zgoła odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu prawnego, orzeczenie to wydane zostało na gruncie nieobowiązującej już ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z 1985 r., którą zastąpiła ustawa o gospodarce nieruchomościami, która w nieco odmienny sposób reguluje kwestię wywłaszczenia i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zmieniła się również Konstytucja RP, która w obecnym brzmieniu kładzie szczególny nacisk na ochronę prawa własności. W nawiązaniu do powyższego zmianie uległy również poglądy doktryny i orzecznictwa zapatrujące się na kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Skarżący podnoszą, że w brzmieniu przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. wystarczyło, że wywłaszczona nieruchomość była użyta zgodnie z celem wywłaszczenia, ażeby definitywnie wykluczyć możliwość zwrotu tej nieruchomości. W pierwotnym brzmieniu przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (u.g.g.) z 1985 r. przesłanką zwrotu było "jeżeli stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie". Po nowelizacji tej ustawy w 1990 r. zastrzeżono, w art. 47 ust. 4 u.g.g., że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu, oraz w art. 69 ust. 1 u.g.g. - że podlega zwrotowi, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tego samego zwrotu używa obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami wart. 136 ust. 3. Zmiana jest wyraźna, a polega na radykalnym ograniczeniu praw wywłaszczyciela, który może obecnie używać wywłaszczonej nieruchomości tylko na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Jeżeli nieruchomość przestaje być potrzebna dla tego określonego celu publicznego - co w przedmiotowej sprawie jest okolicznością bezsporną - to musi być ona zwrócona poprzednim właścicielom. Mając na względzie aktualnie obowiązujące przepisy, a także kierunek zmian w modelu ochrony własności i modelu wywłaszczenia nie może budzić wątpliwości, to że obecnie nie wystarczy - tak jak było pod rządami starej ustawy i Konstytucji z 1952 r. - tylko czasowe użycie nieruchomości na cele wywłaszczeniowe określone w decyzji wywłaszczeniowej.

Skarżący zasygnalizowali, że prawo własności powstałe w drodze wywłaszczenia jest specyficznym rodzajem prawa własności, powstało bowiem na skutek przymuszenia przez władzę i tylko dlatego, że nie można było w inny sposób zrealizować określonego celu publicznego. Może ona służyć do realizacji

wyłącznie tego konkretnie sprecyzowanego celu, co powoduje, że obecny właściciel - Skarb Państwa czy gmina nie może z wywłaszczonej nieruchomości korzystać tak jak z nieruchomości nabytych w inny sposób i nie może nią rozporządzać, albowiem naruszałoby to zagwarantowane w art. 21 Konstytucji RP jedno z podstawowych i nienaruszalnych praw jakim jest prawo własności. Odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości i ciągłe zmienianie jej przeznaczenia jest jawnym łamaniem w/w art. 21 Konstytucji RP i to ze strony organów władzy, które winny czuwać nad należytym przestrzeganiem zagwarantowanych w Konstytucji praw. Ponadto skarżący podtrzymali wszystkie argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że działki będące przedmiotem rozstrzygnięcia nie stanowią własności Giełdy Rolno-Ogrodniczej S.A. i nie stały się zbędne w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi H. K., M. M., M. K. i T. K. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 z późn. zm) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Wojewody ego z dnia 26 września 2002 r., nr [...] utrzymująca w

mocy decyzję Starosty Powiatu K. nr [...] z dnia [...].2002 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] pół. w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parceli gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm.kat. M., na rzecz H. K., M. M., M. K. i T. K. Podkreślić należy, że w świetle art 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Z akt sprawy wynika, że parcele gruntowe I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 b.gm.kat. M. stanowiły w chwili wywłaszczenia na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1970 r. nr [...] własność A. K. Mając na uwadze postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...].1989 r, sygn. akt: INs 189/89/S o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. przez H. K., M. M., M. K. i T. K., należy stwierdzić, że wniosek o zwrot parceli gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 b.gm.kat. M. został złożony przez wszystkie legitymowane do tego osoby.

Parcele gruntowe I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 b.gm.kat. M. w aktualnym operacie ewidencji gruntów stanowią części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] położonych w M. gm. W..

Odmowa zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] położonych w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parceli gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm.kat. M., na rzecz H. K., M. M., M. K. i T. K. jest uzasadniona, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Mając bowiem na uwadze treść art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym zwrotowi podlega wywłaszczona nieruchomość lub jej część, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, zasadnie organy administracji odwołały się do treści art. 137 ustawy, według którego nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.

Konieczne dla ustalenia przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu było ustalenie celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1970 r. nr [...]. Zasadnie przyjęto, że w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został w decyzji określony w sposób ogólnikowy, prawidłowa ocena celu wywłaszczenia wymaga interpretacji, która powinna być dokonana na podstawie analizy dokumentacji wywłaszczeniowej.

W decyzjach Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1970 r. nr [...] wskazano, że wywłaszczenia parceli

I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha dokonano na cele budownictwa specjalnego, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że chodzi o cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej. Ponieważ w obydwu decyzjach o wywłaszczeniu przedmiotowych parceli nie oznaczono decyzji o lokalizacji szczegółowej dotyczącej planowanego sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości, konieczne stało się dokonanie stosownych ustaleń w tym zakresie. Zasadnie organy obydwu instancji ustaliły na podstawie wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich l w K. z dnia [...].1969 r. znak: [...] o wywłaszczenie przedmiotowych parceli, że były one niezbędne Skarbowi Państwa pod budownictwo specjalne na "P.", stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].1965 r., znak [...] wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej.

Podkreślić należy, że decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] ustalająca lokalizację terenów wojskowych, położonych na "P.", których granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny, zgodnie z którym teren parceli gruntowych I kat. [...] i I kat. [...] objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych, obowiązywała w chwili podejmowania decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...].1970 r. nr [...] w kształcie wynikającym z decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...].1969 r., zmieniającej za zgodą stron powołaną wyżej decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] poprzez ustalenie, że całość terenu położonego w granicach objętych decyzjami lokalizacyjnymi Nr [...] i P. będzie użytkowana przez Wojsko Polskie, zamiast przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich l w K.

W tym stanie rzeczy zasadnie przyjęto, że cel określony w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...].1970 r., nr [...] jako "budownictwo specjalne" należy odczytywać z uwzględnieniem treści decyzji lokalizacyjnej Nr [...] po jej zmianie dokonanej decyzją Nr [...] z dnia [...].1969 r. (co miało miejsce jeszcze przed dokonaniem wywłaszczenia na mocy decyzji z dnia [...].1970 r.), a w konsekwencji stwierdzić, że celem wywłaszczenia przedmiotowych parceli było urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego. Nie znajduje zatem podstaw twierdzenie skarżących, że cel wywłaszczenia był dwukrotnie zmieniany.

Wniosek, że celem wywłaszczenia przedmiotowych parceli było urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego uzasadnia również zgromadzona i przeanalizowana przez organy administracji dokumentacja pochodząca z okresu wywłaszczenia, w szczególności decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].1965 r., znak [...] ustalająca lokalizację terenów wojskowych, położonych na "P.", których granice określono na mapie katastralnej stanowiącej do niej załącznik graficzny, zgodnie z którym teren parceli gruntowych I kat. [...] i I kat. [...] objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych, a także treść kierowanej do poprzedniego właściciela nieruchomości oferty w sprawie dobrowolnej sprzedaży parceli, w której zawarto stwierdzenie, że nieruchomość przeznaczona została pod budowę inwestycji zamiennych na "P." oraz "Program inwestycji zamiennych w garnizonie K." z dnia [...].1964 r., z którego wynika, że teren tzw. "P." przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "[...]", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.

Z akt sprawy wynika, że określony wyżej cel wywłaszczenia parceli I kat. [...] i I kat. [...] położonych w b.gm.kat. M. został zrealizowany. Wprawdzie z dokonanych w trakcie rozprawy administracyjnej oględzin terenu przedmiotowych parceli I kat. [...] i I kat. [...] stanowiących części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] położonych w M. gm. W. wynika, że przedmiotowy grunt porośnięty jest trawą i chwastami, wśród których widoczne są wkopane w ziemię opony samochodowe, przy czym południowa część parceli jest mocno zakrzewiona oraz zadrzewiona samosiejkami i trudno dostępna, część północna porośnięta jest pojedynczymi dzikimi krzewami, a od strony wschodniej parcele sąsiadują ze zurbanizowanym obiektem szkoleniowym, na którym usytuowane są obiekty kubaturowe w postaci: budynków murowanych, noszących ślady ognia, to zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, że brak wybudowania na przedmiotowych parcelach obiektów budowlanych nie może być podstawą uznania ich za zbędne dla celu wywłaszczenia, ponieważ sposób ich zagospodarowania i wykorzystania należy oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystywania całego kompleksu szkoleniowego "P.", w skład którego wchodzi oprócz obszaru zurbanizowanego również teren niezabudowany, służący szkoleniu wojsk, polegającemu m.in. na prowadzeniu ćwiczeń spadochronowych, jazdy samochodami ciężarowo-terenowymi i gąsienicowymi oraz ćwiczeń strzeleckich. Zasadnie zauważono, że bez obszaru służącego wskazanym wyżej ćwiczeniom, obiekt poligonowy nie mógłby spełniać swoich funkcji, zatem istnienie takiego obszaru jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania celu wywłaszczenia - placu ćwiczeń zabezpieczającego proces szkolenia wojsk. Fakt zrealizowania celu wywłaszczenia przedmiotowych parceli potwierdza znajdująca się w aktach dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M.-P., związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń.

Mając na uwadze, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie zaistniała przesłanka do zwrotu parceli I kat. [...] i I kat. [...] położonych w b.gm.kat. M.. Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 26 września 2002 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu K. nr [...] z dnia [...].2002 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] pół. w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parceli gruntowych I kat. [...] o pow. 0,3180 ha i I kat. [...] o pow. 0,3598 ha b.gm.kat. M., na rzecz H. K., M. M., M. K. i T. K. jest zatem zgodna z prawem. Z tych przyczyn skarga podlegała oddaleniu zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Podkreślić należy, że materiał zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdza zarzutów skarżących, że przedmiotowe parcele były w czasie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia własnością ej Giełdy Rolno-Ogrodniczej S.A.