Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 627/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska, Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz - spr., Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi P. w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej statut P. i udzielenia mu zezwolenia na działalność jako polski związek sportowy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2001 roku, 2) zasądza od Polskiej Konfederacji Sportu na rzecz P. kwotę 5 (pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) stwierdza, że zaskarżone decyzje, co do których stwierdzono nieważność nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu pismem z dnia [...] października 2001 roku nr [...] zawiadomił, w oparciu o art. 61 § 1 i 4 k.p.a., P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie uznania za nieważną decyzję Prezesa UKFiT z dnia [...] marca 1997 roku nr [...] udzielającą zezwolenia P. na działalność w charakterze polskiego związku sportowego i zatwierdzającą jego statut. Jako podstawę wszczęcia postępowania podano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec niespełnienia przez Związek warunków wynikających z art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej (Dz.U. Nr 25 p. 113 z późn. zm.).

Następnie decyzją z dnia [...] października 2001 roku nr [...] Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) z urzędu stwierdził nieważność decyzji Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia jednolitego tekstu statutu P. oraz udzielenia temu Związkowi zezwolenia na działalność jako polskiemu związkowi sportowemu w rozumieniu ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej (Dz.U. z 2000r. Nr 81 poz. 889 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji podniesione zostało, iż w/w decyzja Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku dotknięta jest istotnym błędem prawnym. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o kulturze fizycznej do szczególnych zadań polskiego związku sportowego należy m.in. reprezentowanie sportu polskiego w międzynarodowych organizacjach sportowych oraz organizowanie udziału w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym. P., zarówno w chwili wydawania decyzji jak i obecnie, nie jest członkiem organizacji międzynarodowych w tej dyscyplinie sportu. Status taki posiada natomiast T., które jest członkiem [...][...]). Mimo wielokrotnych spotkań z kierownictwem P. oraz pism kierowanych do Zarządu tego związku UKFiS-owi nie udało się zintegrować ruchu tanecznego w Polsce i tym samym wprowadzić P. do organizacji międzynarodowej wobec niechęci tego Związku wobec takich działań.

W tych warunkach decyzja Prezesa UKFiT z dnia [...] marca 1997 roku nr [...], jako dotknięta istotną wadą prawną, winna być usunięta z obiegu prawnego.

P. w dniu [...] października 2001 roku złożył do Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z doręczoną mu decyzją tegoż Prezesa z dnia [...] października 2001 roku. W szczególności zarzucił, iż twierdzenie, że decyzja z 1997 roku zatwierdzająca statut P. i jego status jest dotknięta istotną wadą prawną jest nieprawdziwe i nie znajduje oparcia zarówno w faktach, jak i w przepisach prawa sportowego. Podstawę prawną decyzji z 1997 roku stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej oraz przepisy zarządzenia Prezesa UKFiT z dnia 17 września 1996 roku w sprawie wykazu dyscyplin i dziedzin sportu, w których mogą działać polskie związki sportowe oraz szczegółowych warunków i trybu udzielenia zezwoleń na tworzenie polskich związków sportowych (MP Nr 59. poz. 556), będącego aktem wykonawczym do tej ustawy, wydanym na podstawie delegacji art. 10 ust. 6 tej ustawy.

Cytowane wyżej zarządzenie stanowi w § 5 ust. 2 pkt 4, że organizacja ubiegająca się o przyznanie statusu polskiego związku sportowego obowiązana jest złożyć oświadczenie o przynależności do organizacji międzynarodowych. P. do innych dokumentów dołączył wymagane oświadczenie, z którego wynikało, że powstanie P. i jego rejestracja zbiegły się w czasie z zatwierdzeniem przez Sejm RP ustawy o kulturze fizycznej. W przypadku P. wiązało się to z brakiem prawnych możliwości występowania o członkostwo organizacji międzynarodowych. Poprzednia ustawa o kulturze fizycznej dawała taką możliwość zgodnie z art. 70 pkt 2. Natomiast ustawa o kulturze fizycznej z dnia 18 stycznia 1996 roku przyznała to prawo wyłącznie dla związków stowarzyszeń kultury fizycznej, które nabyły prawa polskich związków sportowych. W oświadczeniu tym podane zostało, iż organizacje międzynarodowe zostały powiadomione o powstaniu P. Według jego oceny zostanie on członkiem organizacji międzynarodowych za 3 do 6 miesięcy.

Organ uznał to oświadczenie i wydał decyzję z dnia [...] marca 1997 roku o zatwierdzeniu jednolitego tekstu statutu P. oraz udzielenie temu związkowi zezwolenia na działalność jako polskiemu związkowi sportowemu w rozumieniu ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej. Po wydaniu tej decyzji P. złożył wnioski o przyjęcie do międzynarodowych organizacji [...]. T. nie będące w ogóle stowarzyszeniem kultury fizycznej ani nie zajmujące się tańcem jako dziedziną sportu, zakwestionowało prawa P. na forum organizacji międzynarodowych.

W tych warunkach P. występował wielokrotnie, bezskutecznie do UKFiT a następnie do UKFiS-u z prośbą o wydanie zaświadczenia stwierdzającego wynikające z polskiego prawa sportowego kompetencje polskich związków sportowych na forum międzynarodowym, a w szczególności uprawnienia w tym zakresie P.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 roku Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2001 roku utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu podał, iż wniosek P. nie podnosi żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę poprzedniej decyzji z dnia [...] października 2001 roku.

Na decyzję ostateczną Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu z dnia [...] lutego 2002 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2001 roku, jako wydanych w oparciu o tendencyjnie i nieprawdziwie zinterpretowany stan faktyczny sprawy i naruszających w sposób ewidentny przepisy polskiego prawa sportowego.

Zdaniem P. w danej sprawie nie było żadnych przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu, o których mowa w art. 145 k.p.a.

Podnoszony jako jedyny praktycznie argument fakt, że P. nie był członkiem organizacji międzynarodowej nie został zatajony we wniosku P., a przeciwnie potwierdzony w piśmie, w którym stwierdził, że obecnie P. występuje z właściwym wnioskiem w tej sprawie, o pomoc w czym zwraca się do UKFiS.

Przepis wykonawczy do ustawy (Zarządzenie Prezesa UKFiT z dnia 17 września 1996 roku Mp. Nr 59 p. 556) nie wymagał o wnioskodawcy "przynależności", a jedynie informacji o przynależności do takiej organizacji.

O tym, że istniały wątpliwości odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji z 1997 roku świadczy fakt, iż początkowo Prezes UKFIS-u w piśmie z dnia [...] lipca 2000r. powiadomił Związek, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Uprawomocnienie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z 1997 roku spowoduje zamęt organizacyjny, a także w licznych dziedzinach niejasną sytuację dotyczącą uzasadnionych roszczeń finansowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Obok dotychczas podnoszonych argumentów wskazał, iż czynił próby w sprawie przyjęcia skarżącego do [...], jednakże Sekretarz Generalny [...] poinformował stronę polską, że jedyną organizacją [...] w Polsce, która jest członkiem [...] uznawaną także przez tę organizację jest T., które spopularyzowało [...] w tej części Europy, organizowało systematyczne zawody [...] i posiada duży potencjał zawodniczy.

W tych warunkach zarówno UKFiT, jak i UKFiS, podjęły próbę zintegrowania ruchu [...] w Polsce. Te próby nie udały się z uwagi na postawę Prezesa P., mimo pozytywnej reakcji na integrację ze strony innych stowarzyszeń [...].

Prezes P. zamiast działań integrujących środowisko [...] w Polsce podejmował próby zablokowania działalności innych towarzystw [...] Polsce. Wystosował w tej sprawie pismo do Prezydenta RP, Premierów RP, Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych, Marszałka Sejmu RP, NIK, Telewizji i wielu innych, w tym także międzynarodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052) – "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) "sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Owa kontrola dotyczy zgodności zaskarżonych decyzji, postanowień i innych aktów z prawem materialnym i procesowym.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 i 2 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności".

Kierując się powyższymi przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu z dnia [...] lutego 2002 roku i poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] października 2001 roku nie mogą się ostać, albowiem są dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. uzasadniającą stwierdzenie nieważności tychże decyzji. Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu pismem z dnia [...] marca 2000 roku zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomił P., iż wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku o sygn. [...] zatwierdzającej jednolity tekst statutu P., zawierający zmiany uchwalone na Walnym Zgromadzeniu Delegatów w dniu [...] grudnia 1996 roku i udzielającej zezwolenia P. na działalność jako polski związek sportowy.

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2000 roku o nr [...] Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu powiadomił P., iż po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdzono, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku zatwierdzającej jednolity tekst statutu P., iż po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdzono, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku zatwierdzającej jednolity tekst statutu P. i udzielającej zezwolenia związkowi na działalność jako polski związek sportowy, a tym samym na wszczęcie z urzędu postępowania w tej sprawie . Pismo to należy uznać za decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia [...] marca 1997 roku, albowiem, jak to trafnie stwierdził NSA w tezie pierwszej wyroku z dnia 20 lipca 1981 roku, SA 1163/81 (OSPiKA 1982 r. Nr 9-10, poz. 169) "Pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Tę minimalną liczbę elementów zawiera pismo podpisane przez Prezesa UKFiS-u z dnia [...] lipca 2000 roku i w połączeniu z uregulowaniem prawa materialnego i procesowego odnoszącego się do sprawy, której to pismo dotyczy pozwala na ustalenie wszystkich składników materialnego pojęcia decyzji administracyjnej. Z pisma tego bowiem wynika rola organu administracyjnego, pismo to rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej osoby prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne, pismo to wyposażone jest w atrybut ważności, jej adresaci mogli się odwoływać od rozstrzygnięcia zawartego w piśmie za pomocą środków przewidzianych w prawie.

Konsekwencją uznania pisma z dnia [...] lipca 2000 roku za decyzję administracyjną jest związanie organu administracyjnego własną decyzją zgodnie z art. 110 k.p.a. Skoro strony postępowania po doręczeniu im decyzji z [...] lipca 2000 roku nie wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stała się ona ostateczna i mogła być zweryfikowana na skutek działań podejmowanych z urzędu lub na wniosek stron w trybach nadzwyczajnych.

W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu nie był uprawniony do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UKFiT-u z dnia [...] marca 1997 roku i wydania przez niego decyzji z dnia [...] października 2001 roku i [...] lutego 2002 roku, zwierzających nieważność tejże decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2000 roku. Nie budzi wątpliwości fakt, iż istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] lipca 2000 roku a decyzją z dnia [...] października 2001 roku, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku, albowiem występują te same podmioty w sprawie zaś decyzje objęte skarga dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Wobec stwierdzenia podstawy z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. do unieważnienia zaskarżonych decyzji, ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał za zbędne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 200, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w wyroku.