Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 219/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Olga Żurawska - Matusiak, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Puławy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Puławy a Prezydentem m. st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. R. o przyznanie zasiłku stałego i jego finansowanie postanawia: 1. oddalić wniosek o wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie J. R. zasiłku stałego, 2. odrzucić wniosek o wskazanie organu zobowiązanego do ponoszenia kosztów przyznanego J. R. zasiłku stałego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], Wójt Gminy Puławy przyznał J. R. zasiłek stały na okres od 1 lipca 2016 r. do 6 kwietnia 2018 r. w wysokości 604 zł miesięcznie wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Następnie Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Puławach pismem z dnia 22 lipca 2016 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy o zwrot wypłaconej pomocy w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Pismem z dnia 5 września 2016 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy odesłał przekazaną przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Puławach dokumentację dotyczącą przyznania oraz refundacji udzielonej pomocy J. R., przebywającemu w Warszawie przy ul. K. [...], a zameldowanemu na pobyt stały [...] Ł. [...]. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy uznał się za niewłaściwy do zwrotu wydatków poniesionych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Puławach.

W związku z powyższym Wójt Gminy Puławy pismem z dnia 15 września 2016 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem m. st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. R. o przyznanie zasiłku stałego i jego finansowanie.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jego odrzucenie. Podniósł, że sprawa dotycząca przyznania i finansowania zasiłku stałego dla Jarosława Rozkocha nie jest de facto sporem o właściwość i nie powinna być rozstrzygana przez sąd administracyjny. Powodem jest wydanie przez Wójta Gminy Puławy ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2016 r., Znak [...], którą Wójt Gminy Puławy przyznał J. R. zasiłek stały na okres od 1 lipca 2016 r. do 6 kwietnia 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.). Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy w postępowaniu jurysdykcyjnym. W konsekwencji spór o właściwość może powstać wyłącznie na gruncie indywidualnej sprawy administracyjnej o stanie faktycznym przedstawionym w piśmie skierowanym do organu, która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, w szczególności w drodze decyzji administracyjnej, a co za tym idzie jest już przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego lub nie stała się nim z tego powodu, że organ odmówił nadania postępowaniu dalszego biegu. Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać załatwił już sprawę w sposób określony w art. 104 K.p.a., czyli co do zasady wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie, czy to przez organ orzekający w kwestii odwołania lub wniosku o stwierdzenie nieważności, czy to przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na ten akt (por. postanowienia NSA z dnia: 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OW 66/12, LEX nr 1333874; 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OW 10/07, ONSA i wsa 2008/2/30; 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GW 7/11, LEX nr 1137977).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w zakresie w jakim Wójt Gminy Puławy domagał się wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Wójt wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie, w której - jak na wstępie wskazano - wydał już decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], którą przyznał J. R. zasiłek stały na okres od 1 lipca 2016 r. do 6 kwietnia 2018 r. w wysokości 604 zł miesięcznie wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. Oznacza to, że między organami nie było, w chwili złożenia wniosku przez Wójta, sporu o właściwość w zakresie organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Taki wniosek organu podlega zatem oddaleniu.

Wójt Gminy Puławy wystąpił także z wnioskiem o wskazanie organu właściwego do finansowania zasiłku stałego. Żądanie to nie mieści się w ramach indywidualnej sprawy administracyjnej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie J. R. zasiłku stałego. Wskazać należy, iż tego rodzaju rozliczenie jest kwestią wtórną wobec przyznanego świadczenia i nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną (por. postanowienia NSA z dnia: 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OW 21/15; 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OW 55/08, LEX nr 494343).

W konsekwencji stwierdzić należy, że w tej części rozpoznawanej sprawy spór o właściwość między organami nie występuje. W istocie dotyczy on bowiem wyłącznie kwestii związanej ze zwrotem wydatków poniesionych przez Wójta Gminy Puławy w związku z przyznanym, na mocy decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. zasiłkiem stałym. Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie zostało przez ustawodawcę uregulowane w art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163). Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s. nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 K.p.a. Przepis art. 101 ust. 7 u.p.s. nie odnosi się bowiem do organów gmin i nie wyposaża ich w kompetencję do wydania decyzji, lecz do samych gmin. Dotyczy zatem relacji majątkowej między dwiema osobami prawnymi, przybierającej postać stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego jednej osobie przysługuje roszczenie wobec drugiej o zapłatę określonej kwoty pieniężnej. Odmienną kwestią pozostaje fakt, że ten stosunek jest uwarunkowany wcześniejszym rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym, określającym kwotę podlegającą zwrotowi. Spór o zwrot wydatków stanowi sprawę cywilną należącą do właściwości sądu powszechnego, która nie może być załatwiona w drodze decyzji czy innego aktu administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 28 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 73/06, LEX nr 362165; 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 97/08, LEX nr 564278; 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 75/10, CBOSA; z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 201/11, LEX nr 1120708; 22 września 2016 r., sygn. akt I OW 104/16, CBOSA).

Z tego względu uznać należy, że wniosek Wójta Gminy Puławy, który ma na celu rozstrzygnięcie tego rodzaju kwestii spornej, a nie wyznaczenie organu właściwego do rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej, nie dotyczy sporu o właściwość w rozumieniu art. 4 P.p.s.a. i jako w tej części niedopuszczalny podlega odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Nie było podstaw do zwrotu wpisu, skoro jedno z dwóch żądań zawartych we wniosku zostało merytorycznie rozpoznane poprzez oddalenie wniosku.