Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 315/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 22 § 2, 33 punkt 9, 34 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi A. M. i G. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia A. M. oraz G. M., na postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r., umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w K. był następujący stan faktyczny.

Wierzyciel Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wystawił na zobowiązanych A. M. i G. M., wskazując ich adres zamieszkania W., ul. [...], następujące tytuły wykonawcze:

- w dniu 15 listopada 2010 r. nr [...] obejmujący podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2005 r.,

- w dniu 15 listopada 2010 r. nr [...] obejmujący podatek dochodowy od osób fizycznych za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2005 r.,

- w dniu 16 listopada 2010 r. nr [...] obejmujący podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r.,

- w dniu 29 kwietnia 2011 r. nr [...] obejmujący podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 r.

Następnie przekazał wskazane tytuły, zgodnie z właściwością, organowi egzekucyjnemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C., który nadał klauzulę o skierowaniu do egzekucji, tytułom wykonawczym o nr [...], [...], [...] w dniu 16 maja 2011 r., natomiast o nr [...] w dniu 10 maja 2011 r.

W dniu 11 maja 2011 r. oraz w dniu 18 maja 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego G. M. i A. M. w A SA w W. Oba zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności odpowiednio w dniu 19 maja 2011 r. oraz w dniu 24 maja 2011 r., a przesyłki zawierające zawiadomienia i odpisy tytułów wykonawczych zostały wysłane zobowiązanym na adres: W., ul. [...]. Przesyłki nie zostały podjęte w terminie, dlatego po dwukrotnym ich awizowaniu wróciły do nadawcy Urzędu Skarbowego w C., w dniu 31 maja 2011 r. pierwsze zawiadomienie i w dniu 8 czerwca drugie zawiadomienie.

Pismem z dnia 27 maja 2011 r. (doręczonym Urzędowi Skarbowemu w C. w dniu 2 czerwca 2011 r.) zobowiązani A. M. i G. M. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na naruszenie art. 33 punkt 1 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1015, wg stanu orzekania Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), podnosząc wygaśnięcie obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...] oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W uzasadnieniu zobowiązani podali, że należności objęte wymienionymi tytułami wykonawczymi zostały przez dłużników spłacone oraz, że organy podatkowe zostały skutecznie zawiadomione o zmianie miejsca zamieszkania zobowiązanych poprzez złożenie w dniu 30 marca 2011 r. zgłoszeń aktualizacyjnych NIP-3, które wpłynęły do [...] Urzędu Skarbowego W. w W. w dniu 7 kwietnia 2011 r.

Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi wniesione zarzuty zobowiązanych.

W dniu 20 czerwca 2011 r. do Urzędu Skarbowego w C. wpłynęły (w związku z wniesionymi zarzutami) kserokopie zgłoszeń aktualizacyjnych NIP-3 A. M. i G. M. wraz z kserokopią potwierdzenia ich odbioru przez [...] Urząd Skarbowy w W.w dniu 7 kwietnia 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., uznał zarzut wynikający z art. 33 punkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...], [...], [...], [...] za zasadny wobec zaspokojenia zobowiązania w całości. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi stron w dniu 4 lipca 2011 r.

Na podstawie akt ustalono również, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Natomiast z notatki służbowej sporządzonej przez pracowników referatu egzekucji Urzędu Skarbowego w C. i pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 1 marca 2012 r. wynika, że kwoty kosztów egzekucyjnych w wysokości: [...] zł (tytuł wykonawczy nr [...]),[...] zł (tytuł wykonawczy nr [...]) i [...] zł (tytuł wykonawczy nr [...]) zostały zwrócone zobowiązanym wraz z odsetkami ustawowymi, natomiast koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł (tytuł wykonawczy nr [...]) nie zostały zwrócone. Z pisma wierzyciela z dnia 29 czerwca 2011 r. wynika bowiem, że zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] zostało zaspokojone po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wydał w dniu [...] r. postanowienie, w którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych wystawionych na A. M. i G. M. w związku z wydaniem przez wierzyciela postanowienia z dnia [...] r. uznającym zarzuty zobowiązanych za zasadne. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny przyznał, że w dniu 20 czerwca 2011 r. wpłynęło pismo pełnomocnika zobowiązanych, z którego wynikała zmiana miejsca zamieszkania i na tę okoliczność została sporządzona notatka z dnia 22 czerwca 2011 r. skierowana do Referatu Identyfikacji i Rejestracji Podatkowej, natomiast informacje o wpisie zobowiązanych do rejestru podatników prowadzonych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęły dopiero w dniu 25 sierpnia 2011 r. odnośnie A. M. oraz w dniu 17 października 2011 r. odnośnie G. M., tj. po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Na postanowienie strony złożyły zażalenie, w którym wniosły o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty zgłoszonych zarzutów oraz o zwrot należności z tytułu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, w związku z wszczęciem i prowadzeniem egzekucji niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu strony zarzuciły, że organ egzekucyjny w skarżonym postanowieniu nie rozpatrzył zarzutu braku właściwości.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r.

A. M. i G. M., reprezentowani przez doradcę podatkowego złożyli na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący podnieśli w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuznanie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 34 § 4 w związku z art. 33 punkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nieustosunkowanie się w wydanym postanowieniu do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, uniemożliwiające Skarżącemu wystąpienie w trybie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o zwrot kosztów egzekucyjnych w związku z prowadzeniem egzekucji niezgodnie z prawem, wnosząc:

- o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.,

- o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ egzekucyjny miał obowiązek odnieść się do każdego zgłoszonego przez nich zarzutu, w tym także zarzucającego brak właściwości. Powołując się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 246/09 skarżący wskazali, że w sytuacji gdy zarzutu nie można było uwzględnić, to należało odmówić jego uwzględnienia.

Ponadto wskazali, że postępowanie skarżących zmierzało do stwierdzenia prowadzenia egzekucji niezgodnie z prawem, w celu umożliwienia wystąpienia o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych, zaś stwierdzenie na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ stanowiłoby podstawę zwrotu tych kosztów (w tym miejscu skarżący powołali się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 561/06).

Organ wnosząc o oddalenie skargi, na wstępie zaznaczył, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu nadzoru, była kontrola postanowienia organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r., w kontekście wniesionych przez zobowiązanych pismem z dnia 27 maja 2011 r. zarzutów.

Organ zauważył, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne w fazie jego wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego. Z kolei sposób rozpatrywania zarzutów określa przepis art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, który obliguje organ egzekucyjny, aby przed merytorycznym rozpatrzeniem zarzutów uzyskał od wierzyciela stanowisko w zakresie zgłoszonych na podstawie art. 33 punkt 1-7, 9 i 10 powołanej ustawy zarzutów. Przepis ten stanowi również, że jeżeli przedmiotem zarzutów są okoliczności wymienione w punkt 1-5 powoływanego art. 33 ustawy, w którym to katalogu mieści się podnoszony przez zobowiązanych zarzut wynikający z art. 33 punkt 1 tj. wykonanie obowiązku, wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Dalej organ wskazał, że na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zdaniem organu z akt sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wykonał dyspozycję wynikającą z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, a mianowicie przed wydaniem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, uzyskał od wierzyciela ostateczne stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów (postanowienie z dnia [...] r.). Wierzyciel Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., uznał zarzut wynikający z art. 33 punkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...], [...], [...], [...] za zasadny, w pozostałym zakresie, a mianowicie w odniesieniu do zarzutu art. 33 punkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, wierzyciel nie wypowiedział się, a skarżący nie złożyli zażalenia na postanowienie wierzyciela.

Kontynuując organ wskazał, że skoro organ egzekucyjny był w posiadaniu postanowienia wierzyciela był uprawniony na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśniając fakt, iż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu nie wypowiedział się jednoznacznie w kwestii zarzutu wynikającego z art. 33 punkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, co kwestionowali skarżący także w zażaleniu uznał, że nie miało to wpływu na wynik postępowania w sprawie zarzutów, ponieważ uznanie zarzutu wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi powoduje, iż odnoszenie się do pozostałych zarzutów staje się bezprzedmiotowe (organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/G/ 107/09 i fragment uzasadnienia "uznanie bowiem choć jednego z podniesionych przez stronę zarzutów powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego").

W przedmiocie stanowiska skarżących dotyczącego kosztów egzekucyjnych, organ powołując się na art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał, że kwestia kosztów egzekucyjnych, nie mogła zostać objęta postępowaniem, gdyż w tym przedmiocie ustawodawca ustanowił odrębny tryb. Powołał organ także przepis § 3 tego artykułu stanowiącego, że "jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela".

Organ II instancji odpowiadając na zarzuty skargi zauważył, że w istocie organ egzekucyjny nie odniósł się w swoim postanowieniu do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, nie zmienia to jednak zdaniem tego organu faktu, że skoro skutkiem uznania innego zarzutu było umorzenie postępowania, to uznanie drugiego zarzutu nie zmieniłoby sytuacji prawnej tego postępowania.

Kontynuując organ wskazał, że postępowanie w sprawie zarzutów, ma na celu zbadanie czy postępowanie egzekucyjne w fazie jego wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub czy egzekucja jest niedopuszczalna, natomiast nie jest celem postępowania w sprawie zarzutów stwierdzenie, że prowadzenie egzekucji jest niezgodne z prawem, ponieważ przepisy regulujące postępowanie w sprawie zarzutów nie przewidują takiego zakończenia postępowania w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia skargę należało uwzględnić, bowiem postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.).

Sporne w sprawie są dwie kwestie:

- właściwość miejscowa organu egzekucyjnego, a mianowicie czy do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych właściwy był Urząd Skarbowy w C.,

- czy powyższy zarzut uniemożliwił skarżącym wystąpienie w trybie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o zwrot kosztów egzekucyjnych.

Zgodnie z przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 - 10).

Nie powinno więc ulegać wątpliwości, że zarzuty zgłaszane są w trakcie postępowania egzekucyjnego i rozpatrywane są przez organ egzekucyjny, przy czym w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 punkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 punkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Bezsporne jest w sprawie, że w dniu wystawienia wskazanych tytułów oraz w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego zarówno wierzyciel jak i organ egzekucyjny nie byli powiadomieni o zmianie miejsca zamieszkania zobowiązanych. Pomimo złożenia przez skarżących w dniu 30 marca 2011 r. zgłoszeń aktualizacyjnych NIP-3, które wpłynęły do [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 7 kwietnia 2011 r., organ ten nie dokonał stosownych zmian w rejestrze podatników. Bezsporne jest także, że w dniu 2 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżących składając zarzuty wskazał na zmianę miejsca zamieszkania zobowiązanych, natomiast w dniu 20 czerwca 2011 r. przekazał organowi egzekucyjnemu informację o złożeniu zgłoszeń identyfikacyjnych NIP-3 skarżących wraz z dowodem ich nadania do właściwego [...] Urzędu Skarbowego W. Okoliczność ta była także znana wierzycielowi Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K.

Uznać więc należy, że najpóźniej w dniu 20 czerwca 2010 r. organ egzekucyjny uzyskał prawem wymaganą informację o wskazanym przez podatników aktualnym miejscu zamieszkania. Niezależnie więc od obowiązku, który spoczywał na Naczelniku [...] Urzędu Skarbowego W. w W. w zakresie dokonania rejestracji i aktualizacji w bazie danych podatników, na organie egzekucyjnym spoczywał obowiązek ustalenia swej właściwości miejscowej z urzędu. Tymczasem pracownik organu egzekucyjnego dopiero w dniu 18 sierpnia 2011 r. telefonicznie uzyskał informację potwierdzającą złożenie w dniu 7 kwietnia 2011 r. zgłoszeń aktualizacyjnych do [...] Urzędu Skarbowego W. przez skarżących, które to dane, zgodnie z relacją pracownika tego Urzędu nie zostały wprowadzone do bazy podatników z uwagi na znaczne obciążenie pracą (Notatka służbowa z dnia 18 sierpnia 2011 r.).

W kwestii pojmowania miejsca zamieszkania trzeba odwołać się do art. 25 k.c. zgodnie, z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz pod red. prof. Romana Hausera oraz prof. Andrzeja Skoczylasa, Wyd. CH BECK 2012).

Zgodnie natomiast z art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3" - nie mającym zastosowania w sprawie. Natomiast w myśl art. 19 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy egzekucyjne przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Przepis art. 19 ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6). Przestrzeganie tego obowiązku z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1986 r., II SA 2307/85, SPB 1987, nr 1, s. 63) oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań (por. Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do art.19 Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX).

Jeżeli zatem w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zaistnieją okoliczności skutkujące zmianą właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, dotychczasowy organ prowadzący egzekucję administracyjną obowiązany jest postąpić stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., czyli przekazać sprawę organowi właściwemu miejscowo, wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie. Uznać więc należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie był organem właściwym miejscowo do rozpoznania w dniu [...] r. zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Wydając w tym dniu postanowienie o uznaniu jednego z tych zarzutów organ egzekucyjny naruszył wskazane przepisy o właściwości miejscowej. Z przepisu art. 156 § 1 k.p.a. wynika natomiast, że skutkiem takiego naruszenia prawa jest nieważność decyzji, co - w myśl art. 126 k.p.a. - odnosi się także do postanowień. Z powyższego wynika, że również postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji - kończące przedmiotowe postępowanie w sprawie zarzutów - dotknięte jest taką wadą.

Oznacza to, iż zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty muszą być rozpoznane przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny. W myśl art. 156 § 1 punkt 1 k.p.a. naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r. w Warszawie) z dnia 7 października 1982 r. sygn. akt II SA 1119/82 oraz z dnia 17 stycznia 2002 r. sygn. akt VI SA 1477/00 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 18 listopada 2010 r., sygn. I SA/Sz 312/10).

Mając na uwadze powyższe rozważania nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu, że pominięcie zarzutu skarżących dotyczącego braku właściwości miejscowej organu egzekucyjnego (art. 33 punkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie miało wpływu na wynik postępowania wobec uznania zarzutu wykonania obowiązku objętego wydanymi tytułami wykonawczymi. Organ powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 107/09 wskazał, że uznanie choć jednego z podniesionych przez stronę zarzutów powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy jednak zwrócić uwagę, że we wymienionym wyroku Sąd wskazał na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i jego wygaśnięcie na podstawie art. 59 § 1 punkt 9 Ordynacji podatkowej, co powinien organ uwzględnić z urzędu, jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 59 § 1 punkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym kontekście uznał Sąd odnoszenie się do pozostałych argumentów skargi za bezprzedmiotowe, gdyż uznanie zasadności przedawnienia zobowiązania podatkowego przesądza o uznaniu za zasadny także zarzut o wygaśnięciu egzekwowanego obowiązku, a to z kolei przesądza o obowiązku organu uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 punkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Sądu wskazane rozstrzygnięcie nie może stanowić o słuszności twierdzeń organu i stanowić podstawy wydanego postanowienia, w tym prowadzić do uznania, że uwzględnienie przez organ jednego z zarzutów (wynikającego z art. 33 punkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie zmieniłoby sytuacji prawnej tego postępowania i powoduje konieczność jego umorzenia. Zarzuty bowiem powinny być uprzednio ocenione przez właściwy organ administracji w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zdaniem Sądu organ bezpodstawnie przyjął w niniejszej sprawie, że skoro uwzględnienie zarzutu z art. 33 punkt 1 ustawy egzekucyjnej skutkowało umorzeniem postępowania, to pominięcie rozpatrzenia zarzutu z art. 33 punkt 9 tej ustawy nie miało wpływu na wynik postępowania. Pominięcie tego zarzutu doprowadziło bowiem do sytuacji, w której zarzuty (a właściwie tylko jeden z nich) rozpatrzył organ niewłaściwy miejscowo, a nadto przesłanką umorzenia postępowania stało się wykonanie egzekwowanego obowiązku, a nie okoliczność, iż było ono od początku prowadzone przez niewłaściwy organ. Tymczasem przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego rzutuje na rozstrzygnięcie o kosztach tego postępowania (których zwrotu zobowiązani domagali się już w zażaleniu na postanowienie organu I instancji w przedmiocie zarzutów).

Zgodnie bowiem z art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Zważyć należy, że skoro w toku postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, to zobowiązany nie może na te okoliczności powoływać po zakończeniu egzekucji, na etapie ustalenia kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może bowiem wnosić zarzutów dotyczących samej egzekucji. Zobowiązany mógłby powołać się jedynie na postanowienia, w których stwierdzono by, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, jeśli w toku postępowania egzekucyjnego wydano by takie postanowienia, a organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę tych orzeczeń ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt III SA/WA 194/07, LEX nr 338435).

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wobec ustalenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 punkt 1 k.p.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 31 poz. 153) zasądzając na rzecz strony skarżącej koszty postępowania, na które składa się wpis sądowy, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego.