Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 815/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.K-N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm.), w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem administracyjnych w sprawie legalności rozbudowy budynku pensjonatu zlokalizowanego w S. na działce nr [...], stanowiącej własność J. K.-N., nakazał J. K.-N. rozbiórkę rozbudowanych bez pozwolenia na budowę części budynku pensjonatu:

stołówki dobudowanej do budynku pensjonatu od strony północno - wschodniej

szybu windy dobudowanego do pensjonatu od strony północno - zachodniej.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w związku z nieprzedłożeniem dokumentów określonych postanowieniem z dnia [...] r., zmienionym w zakresie terminu ich przedłożenia postanowieniem z dnia [...] r. PINB w Z., koniecznym stało się orzeczenie rozbiórki samowolnie wykonanej części obiektu.

Organ podał, że pismem z dnia 16 października 2013 r. Komenda Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Z. poinformowała, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono, że część poddasza nieużytkowego w budynku pensjonatu została adaptowana na salę konferencyjną,, ponadto od strony północno-zachodniej budynku dobudowano szyb windy osobowej, łączącej cztery nadziemne kondygnacje budynku pensjonatu.

W związku z powyższym PINB, po uzyskaniu niezbędnych danych z rejestru gruntów i ustaleniu stron postępowania, w dniu 14 stycznia 2014 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowej posesji. Kontrolę przeprowadzono przy udziale A. K. upoważnionego przez J. K.-N. do reprezentowania jej na kontroli i składania oświadczeń.

W trakcie kontroli stwierdzono, że część poddasza budynku pensjonatu adaptowana pierwotnie na salę konferencyjną została dobrowolnie przywrócona do nieużytkowej. Obecnie w tej części poddasza nie stwierdzono mebli lub sprzętów świadczących o użytkowaniu poddasza.

Zewnętrzne oględziny budynku wykazały, że od strony północno-zachodniej przy wejściu do budynku dobudowano murowany z bloczków szyb windy mający na celu połączenie czterech kondygnacji naziemnych pensjonatu. Szyb o wymiarach zewnętrznych 2,40 x 2,10 m jest niższy od kalenicy budynku i został przykryty odrębnym dachem dwuspadowym. Wg oświadczenia A. K. szyb windy wykonano w 2013 i obecnie winda zamontowana w szybie nie jest użytkowana.

Oględziny budynku wykazały ponadto, że od strony północno-wschodniej pensjonatu, od strony działki nr ew. [...] (należącej do M. K.-R.) dobudowano parterową część budynku o wymiarach 7,80 x 14,00 m, pełniącą obecnie funkcję stołówki. Część ta wg oświadczenia A. K. została wykonana w roku 2005-2006.

Na opisane powyżej roboty budowlane nie okazano podstawy prawnej, nie okazano również projektu budowlanego na podstawie którego pensjonat został wykonany.

W toku postępowania tut. organ ustalił na podstawie prowadzonych rejestrów budów, że pensjonat na działce nr ew. [...] w S. został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Starostę [...]. W związku z powyższym organ zwrócił się do Starosty [...] o przekazanie do akt sprawy archiwalnego egzemplarza projektu budowlanego zatwierdzonego powyższą decyzją. Na podstawie przekazanego projektu budowlanego ustalono, że zatwierdzony decyzją Starosty [...] projekt rozbudowy pensjonatu nie przewidywał wykonania szybu windy osobowej oraz stołówki dobudowanej od strony północno-wschodniej pensjonatu. Inwestycja została zakończona i oddana do użytkowania w roku 2004 r. co wynika z załączonej do akt sprawy decyzji PINB nr [...] z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie inwestycji zrealizowanej w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że szyb windy oraz stołówka zostały wykonane odpowiednio w roku 2013 i 2006 bez podstawy prawnej. Na podstawie przekazanego do akt sprawy przez Urząd Gminy w M. wypisu z aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) ustalono, że budynek pensjonatu zlokalizowany jest na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN z przeznaczeniem uzupełniającym w postaci obiektów obsługi ruchu turystycznego, w tym pensjonatów. Ponieważ dokonana samowolnie rozbudowa pensjonatu nie narusza przepisów m.p.z.p. zachodziły podstawy do zastosowania przepisów art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Stosując się do przywołanego powyżej przepisu art. 48 ust. 2 i ust. 3 prawa budowlanego organ postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał roboty budowlane i w terminie do 31 sierpnia 2014 r. zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedstawienia do akt sprawy dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.

W dniu 18 sierpnia 2014 r. wpłynął do akt sprawy wniosek J. K.-N. dotyczący zmiany terminu określonego w ww. postanowieniu W uzasadnieniu wniosku J. K.-N. informuje, że w lipcu 2013 urodziła córkę i w okresie urlopu macierzyńskiego nie miała możliwości wywiązać się w terminie z obowiązku określonego w postanowieniu. W piśmie swym zawnioskowała o przedłużenie terminu przedłożenia wymaganej dokumentacji do 31 grudnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. zmieniono termin przedłożenia wymaganej dokumentacji do 31 grudnia 2014 r.

Ponieważ termin ustalony w postanowieniu PINB upłynął i inwestor nie przedłożył wymaganych w postanowieniu dokumentów organ przed wydaniem niniejszej decyzji uwzględniając przepis art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wniesieniu ewentualnych uwag.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy J. K.-N. złożyła pismo z dnia 21 kwietnia 2015 r. w którym informuje, że reprezentujący ją w trakcie kontroli ojciec A. K. błędnie określił okres budowy szybu windy i stołówki. Wg oświadczenia J. K.-N. stołówka została dobudowana w roku 2006 natomiast szyb windy został dobudowany w roku 2007 i następnie w roku 2012 zostały zamontowane w istniejącym od 2007 szybie urządzenia techniczne windy. W piśmie tym właścicielka pensjonatu informuje, że z przyczyn od siebie niezależnych nie uzyskała w terminie wymaganych do legalizacji dokumentów i w związku z powyższym prosi przywrócenie terminu do ich złożenia.

Jednakowoż organ ocenił, że inwestor na zgromadzenie wymaganej dokumentacji dysponował okresem czasu wynoszącym ponad 10 miesięcy w związku z powyższym organ nie znajduje uzasadnionych podstaw do ponownej zmiany postanowienia tym bardziej, że ustalony w postanowieniu PINB termin minął już 31 grudnia 2014 r. a wniosek inwestora o zmianę terminu wpłynął dopiero 23 kwietnia 2015 r.

W takim przypadku zachodzą podstawy do zastosowania przepisów art. 48. ust. 4 - Prawa budowlanego.

Odwołanie od ww. decyzji w dniu [...] r. złożyła J. K. – N., wskazując, iż PINB w Z. całkowicie zignorował jej kolejny wniosek o przedłużenie terminu na przedłożenie dokumentów celem legalizacji obiektu z dnia 21 kwietnia 2015 r. Ponadto podniosła, iż organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania wskazując następnie, iż rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji jest prawidłowe i z tego względu zostaje utrzymane w mocy. Odwołanie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżana decyzja odpowiada przepisom prawa.

W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, w którym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego).

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego (błędnie organ wskazał w sentencji zaskarżanej decyzji na art. 48 ust. 2 i 3 jako podstawę orzeczenia rozbiórki - tym niemniej nie jest to podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a.) w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

W świetle powyższego jednoznacznie uznać należy, iż tryb wdrożony przez PINB w Z. jest prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, iż skarżąca wykonała określone roboty budowlane bez stosownych zezwoleń, co wynika wprost z oświadczeń woli składanych w toku postępowania, zarówno przez pełnomocnika skarżącej, jak i nią samą.

Zgodzić należy się ze skarżącą, iż termin określony art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest terminem instrukcyjnym i jako wyznaczany przez organ administracji publicznej może być zmieniany w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy.

W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że realizacja nałożonych na inwestora obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3, uzależniona jest nie tylko od inicjatywy i aktywności zobowiązanego, ale - wobec konieczności przedłożenia dokumentów określonych w pkt 1 tego przepisu - uwarunkowana jest działaniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Zatem w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Nie może jednakże ujść uwadze, iż dotychczas skarżąca nie wykazała jakiejkolwiek aktywności w gromadzeniu dokumentów i nie dołożyła staranności w dbaniu o własne interesy. Legalizacja samowoli budowlanej leży wyłącznie w interesie skarżącej i nie może ona przerzucać ciężaru jej prowadzenia na organ nadzoru budowlanego, gdyż brak jest ku temu podstaw.

Na gruncie niniejszej sprawy PINB w Z. przychylał się już do próśb skarżącej dotyczących wydłużenia terminu przedłożenia dokumentów niezbędnych dla legalizacji samowoli, tym niemniej skarżąca pozostaje w tym zakresie całkowicie bierna. Nie może ujść uwadze, że postanowienie organu wydano w dniu [...] r., następnie termin zmieniono w dniu [...] r. i do dnia dzisiejszego - pomimo upływu blisko 1,5 roku od wydania pierwszego postanowienia - obowiązki nie zostały wykonane.

Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy rozbudową obiektu budowlanego, a instalowaniem urządzeń na obiektach budowlanych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na z treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, który to przepis wyłącza z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadkach wymienionych w art. 29-31 Prawa budowlanego. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym inwestor powoływał się na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego, zgodnie z którym istnieje obowiązek zgłoszenie instalacji urządzenia o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym. Niewątpliwie winda może być uznana za urządzenie w rozumieniu przytoczonego wyżej przepisu oraz art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Gdyby zatem wykonane przez inwestora roboty budowlane polegały na zainstalowaniu windy w istniejącym już szybie bez dokonywania zmian w konstrukcji budynku, jak np. w sytuacji wymiany starej windy na nową, miałby zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i tego rodzaju roboty budowlane mogłyby być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca wykonała (dobudowała - a zatem rozbudowała istniejący obiekt) szyb windy, a następnie umieściła w nim rzeczone urządzenie.

Nie może budzić także żadnych wątpliwości, iż samowolnie rozbudowując obiekt w S. [...] o stołówkę skarżąca wyczerpała normę określoną art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem jakoby posadowienie obiektu "na słupach" (zdaniem skarżącej - brak kontaktu z podłożem) zwalniało inwestycję od uzyskania pozwolenia na budowę.

Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji fundamentu, lecz tym pojęciem się posługuje, ustawa ta również nie odsyła do żadnego innego aktu ustawowego określającego definicję fundamentu. Dlatego też, w celu przesądzenia czy mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z fundamentem, należy określić podstawową cechę lub cechy charakteryzujące fundament, w oparciu o zakres semantyczny tego pojęcia, jaki ma ono w języku potocznym. Powszechnie przyjmuje się, że fundament to element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, wykonany z betonu, żelbetu, cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna. Zatem cechą znamionującą fundament jest przekazywanie wszystkich obciążeń z konstrukcji na grunt. Niewątpliwie tą cechę posiada fundament przedmiotowego obiektu. Dodatkowo cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce.

Mając powyższe na uwadze, [...]WINB stwierdził, że w świetle uczynionych ustaleń pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej pozostają bez wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia tut. organu. Analiza akt administracyjnych prowadzi też do wniosku, że w sprawie nie naruszono przepisów art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera wszechstronnie umotywowane stanowisko organu powiatowego, wyjaśniające motywy ze względu na które koniecznym było, w konsekwencji nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów, zastosowanie nakazu rozbiórki. W niniejszej sprawie inwestorka nie wykazała jakichkolwiek starań dokonania legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. J. K.-N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania cyt. "organom administracji". Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wykazania, że orzeczony zakres robót budowlanych doprowadzi przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Organy nie dokonały bowiem żadnych ustaleń pozwalających stwierdzić jaki obiekt budowlany powstanie po wykonaniu orzeczonych robót rozbiórkowych i nie wykazały, że obiekt ten będzie zgodny z przepisami.

W uzasadnieniu podniosła m.in., że organ II instancji wydał swoje rozstrzygnięcie bez wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ nie dążył do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji nie wykazał bowiem dlaczego jednym dowodom przyznał wiarygodność, innym tej wiarygodności odmówił, w zasadzie organ w ogóle nie dokonał oceny materiału dowodowego, w szczególności ograniczył się jedynie do przytoczenia twierdzeń skarżącej oraz reprezentującego ją ojca A. K. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, czy dał im wiarę a jeśli dał, to którym twierdzeniom. W zasadzie nie wiadomo, co ustalił organ odnośnie czasu budowy przedmiotowych nieruchomości. Z kolei organ II instancji w ogóle nie odniósł się do powyższego zarzutu skarżącej.

Podnieść należy, iż Ustawodawca zobowiązuje do badania, czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. To zaś oznacza, że w istocie to, co ustawodawca statuuje jako zasadę (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę) staje się wyjątkiem. Wreszcie wskazać należy, iż obowiązkiem organu administracji wydającego decyzję o nakazie rozbiórki jest jednoznaczne ustalenie, czy istnieje techniczna możliwość wykonania nakazu rozbiórki dobudowanych części budynku, bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku oraz z zachowaniem innych wymagań bezpieczeństwa w toku wykonywania prac rozbiórkowych. Zdaniem skarżącej konieczność wykonania nakazu rozbiórki może bowiem spowodować naruszenie całej konstrukcji budynku, gdyż dobudowana stołówka związana jest z budynkiem i aktualnie stanowi wsparcie dla konstrukcji budynku. Między budynkiem, a dobudowaną stołówką brak jest ściany nośnej, a wsparcie stanowią filary. Z kolei w celu wybudowania szybu windy zdemontowano częściowo balkony i wykonano otwory w ścianach zewnętrznych. Organ winien mieć na względzie, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a więc do stanu, w którym budynek objęty tym postępowaniem będzie mógł funkcjonować w sposób zgodny z Prawem budowlanym, a więc jako samodzielny obiekt budowlany, który musi odpowiadać także przepisom techniczno-budowlanym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie wynika czy zakres nakazanych robót rozbiórkowych spełnia powyższe wymogi oraz cel postępowania naprawczego. Zresztą już z samego rozstrzygnięcia wynika, że warunki te nie zostały spełnione. Przykładowo, nakazana rozbiórka szybu windy jest jednoznaczna z usunięciem ścian zewnętrznych i pozostawieniem dziur w ścianach na trzech kondygnacjach budynku. Żadnych dodatkowych robót w tym miejscu organ I instancji nie nakazał. Tymczasem aby doprowadzić tę część budynku do stanu zgodnego z prawem należy co najmniej nakazać wykonanie w tym miejscu odpowiednich robót budowlanych mających na celu wypełnienie pozostałych po drzwiach do windy otworów, czy zabezpieczyć balkony. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie wynika również, w jakim kształcie pozostanie budynek po wykonaniu pozostałych robót rozbiórkowych.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu o przełożenie na okres późniejszy zaplanowanej na dzień 9 marca 2016 r. rozprawy. Wskazała, że od 12 marca 2016 r. przebywać będzie na wczasach w [...], a w okresie przedurlopowym musi zakończyć w pracy pilne projekty.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy uznając, że spiętrzenie pracy w okresie przedurlopowym nie stanowi ani "ważnej przyczyny" w rozumieniu art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647, zwanej dalej: p.p.s.a.), ani "przeszkody, której nie można przezwyciężyć" w rozumieniu art. 109 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, chyba że według oceny organu potencjalnie możliwa jest legalizacja obiektu z uwagi na spełnienie przezeń przesłanek z art. 48 ust. 2 ustawy (wówczas dalszy tok postępowania przebiega odmiennie). W konsekwencji rozpoznający sprawę organ w pierwszej kolejności zbadać winien powstałą samowolę pod kątem możliwości jej legalizacji, a w zależności od wyniku poczynionych ustaleń bądź to wstrzymać prowadzenie robót (gdy budowa nie została jeszcze zakończona) i nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających ewentualną przyszłą legalizację obiektu, bądź też, w razie stwierdzenia, że legalizacja nie jest możliwa nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu. Stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy wdrożenie procedury mogącej doprowadzić do legalizacji obiektu wymaga jednak stwierdzenia przez organ, iż dokonana samowolnie budowa:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W razie potwierdzenia przez organ powyższych okoliczności wstrzymuje on postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego.

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa powyżej, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Z mocy natomiast art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych nań wskazanym wyżej postanowieniem, organ zobligowany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki. Podkreślenia wymaga, iż orzekające nakaz rozbiórki decyzje nie są zależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 69/97.

Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykluczył możliwości legalizacji samowolnie rozbudowanej części obiektu i w tym celu postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał roboty budowlane i w terminie do 31 sierpnia 2014 r. zobowiązał inwestorkę do sporządzenia i przedstawienia do akt sprawy dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.

Bezspornym jest, że skarżąca dokumentów tych nie przedłożyła. W dniu 18 sierpnia 2014 r. wpłynął do akt sprawy wniosek J. K.-N. dotyczący zmiany terminu określonego w ww. postanowieniu. W uzasadnieniu wniosku J. K.-N. informuje, że w lipcu 2013 urodziła córkę i w okresie urlopu macierzyńskiego nie miała możliwości wywiązać się w terminie z obowiązku określonego w postanowieniu. W piśmie swym zawnioskowała o przedłużenie terminu przedłożenia wymaganej dokumentacji do 31 grudnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. zmieniono termin przedłożenia wymaganej dokumentacji do 31 grudnia 2014 r. Podkreślenia wymaga zdaniem Sądu, iż organ okazał stronie zrozumienie i w pełnym zakresie uwzględnił jej wniosek. Jednakowoż w wydłużonym na jej prośbę terminie skarżąca nie tylko nie przedłożyła żadnych wymaganych dokumentów ale wręcz zlekceważyła ustanowiony termin. Dopiero bowiem 4 miesiące po jego upływie, pismem z dnia 23 kwietnia 2016 r., nadesłanym po poinformowaniu jej przez organ o możliwości końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wniesieniu ewentualnych uwag, podała, że z przyczyn od siebie niezależnych nie uzyskała w terminie wymaganych do legalizacji dokumentów i w związku z powyższym prosi przywrócenie terminu do ich złożenia. Jednakowoż organ ocenił, że skarżąca na zgromadzenie wymaganej dokumentacji dysponowała okresem czasu wynoszącym ponad 10 miesięcy w związku z powyższym organ nie znalazł uzasadnionych podstaw do ponownej zmiany postanowienia.

Jak wskazuje [...]WINB także w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy skarżąca nadal nie wykonała nałożonych nań obowiązków.

Swoim działaniem uniemożliwiła tym samym rozpatrywanie przez organ ewentualnej legalizacji obiektu (czy w istocie byłaby ona możliwa o tym decydowałaby bowiem treść koniecznej dokumentacji). Spowodowała w efekcie, iż organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nakazania rozbiórki rozbudowanej części budynku stanowiącej samowolę budowlaną. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że skorzystanie z możliwości legalizacji poprzez m.in. wykonanie nałożonych przez organ czynności, a następnie uiszczenie opłaty legalizacyjnej, nie jest obowiązkiem inwestora, a jedynie swojego rodzaju przywilejem - sposobem sanowania samowoli budowlanej. Nie korzystając z przywileju tego inwestor musi jednak liczyć się z tym, iż w takim przypadku właściwy organ zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanej bez pozwolenia budowlanego części obiektu budowlanego

W konsekwencji wydaną przez organ I instancji decyzję nakazującą rozbiórkę, podjętą w prawidłowo przyjętym trybie postepowania, uznać należy, zdaniem Sądu, za nie naruszającą prawa, jej wydanie stanowiło bowiem obowiązek organu. Prawidłowo w efekcie organ odwoławczy zaskarżoną doń decyzję utrzymał w mocy.

Sąd nie stwierdził też zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające zostało bowiem przeprowadzone z poszanowaniem przepisów proceduralnych, wszechstronnie, opierając się na dowodach z oględzin, analizie dokumentów i oświadczeń, wyjaśniając wszystkie konieczne okoliczności sprawy i poprawnie odnosząc je do stanu prawnego. Wydane przez organy rozstrzygnięcia są należycie, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnione, zawierając zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Stronie zapewniono zaś, w myśl art. 10 k.p.a., prawo do czynnego udziału w postępowaniu.

Wbrew twierdzeniom skargi bez znaczenia prawnego pozostaje kwestia przesądzenia, wobec spornych oświadczeń skarżącej i jej ojca, kiedy w rzeczywistości powstał szyb windy, w roku 2013 czy też w roku 2007 albowiem w obydwu przypadkach zastosowanie w sprawie znajdują te same ww. przepisy. Nietrafny zdaniem Sądu jest też zarzut, iż organy nie rozważyły skutków ewentualnej rozbiórki i zakresu koniecznych robót po rozebraniu dobudowanych części. Zakres rozbiórki został bowiem jasno wskazany w decyzjach, precyzując jakie części budynku, jako wybudowane samowolnie, winny zostać usunięte. Oczywistym jest zaś, że rozbiórka rozbudowanej części, orzeczona wskutek uniemożliwienia przez skarżącą ewentualnej legalizacji, doprowadzić ma do przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.