Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 3586/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie: NSA /del./ Łucja Franiczek WSA Włodzimierz Kubik Protokolant stażystka Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. K. i P.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę P. K. 2. ze skargi W. K. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. Nr [...] 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W. K. kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 4. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] r. /karta 23 akt I instancji/ skierowanym do U.M. Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego w B. W. K. domagał się wydania decyzji zobowiązującej Fabrykę A w B. do odsunięcia pobocza drogi wewnątrzzakładowej tej Fabryki oraz wodociągu przebiegających wzdłuż ściany hali produkcyjnej stanowiącej jego własność. Uzasadniając żądanie podał, że pobocze drogi naciska na nośną tylną ścianę jego hali powodując "widoczne gołym okiem jej odkształcenie". Ściana nie jest przygotowana "do przyjęcia tak dużego nacisku co grozi jej przełamaniem i wciśnięciem do wewnątrz". Stwierdził także, że przebiegający w poboczu drogi wodociąg stwarza zagrożenie dla hali w przypadku gdyby doszło do jego awarii. Nadto powoduje on zawilgocenie hali. W konsekwencji wniósł także o zakazanie użytkowania drogi do czasu odsunięcia jej pobocza i ułożonego w nim wodociągu.

Decyzją z dnia [...] r. /karta 29 akt adm./ Prezydent Miasta B. odmówił uwzględnienia tych żądań m.in. wydania nakazu odsunięcia pobocza drogi od przedmiotowej hali oraz wydania zakazu jej użytkowania.

W odwołaniu od tej decyzji /karta 26 akt admin./ W.K. podtrzymał co do zasady swoje twierdzenia i żądania sformułowane w omówionym wyżej jego piśmie z dnia [...] r.

Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji stojąc na stanowisku, że nie ma podstaw do wydania w trybie administracyjnym nakazu rozbiórki drogi, której ukształtowanie nie uległo zmianie od przełomu lat [...] i [...]-tych. Stwierdził nadto, iż nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym kwestia czy to sporna droga i biegnący przy niej wodociąg stanowią przyczynę złego stanu technicznego hali produkcyjnej odwołującego się.

Powołując się na wykonaną na zlecenie Sądu Rejonowego w B. opinię inż. J.G. z dnia [...] r. W.K. bezskutecznie żądał wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją Wojewody [...] twierdząc, że sporna droga została jednak źle wykonana i stwarza zagrożenie dla hali produkcyjnej na jego działce.

Jeszcze przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania bo dnia [...] r. /karta 35 akt adm./ W. K. powołując się na art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 – zwanej dalej prawem budowlanym/ wniósł o nakazanie usunięcia nieprawidłowości polegających na użytkowaniu pobocza drogi wewnątrzzakładowej Fabryki A w B. w sposób zagrażający bezpieczeństwu hali zlokalizowanej przy ulicy [...] nr [...] w B. oraz życiu i zdrowiu jej właściciela. Uzasadniając to żądanie stwierdził, że pobocze drogi zostało oparte na ścianie jego hali co przy eksploatacji drogi powoduje nacisk tego pobocza na tą ścianę powodując jej odkształcenie. Występuje proces "wciskania ściany do wewnątrz" powodujący "zmęczenie ściany". Odkształcenie to jest przy tym "widoczne gołym okiem". Jednocześnie wnioskodawca stwierdził, że nie chodzi mu o likwidację drogi technologicznej /rozbiórkę/ ani o jej wyłączenie z użytkowania a jedynie o należyte utrzymanie pobocza drogi.

Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 61 prawa budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówiono uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu decyzji ustosunkowano się zaś do kwestii zawilgocenia ściany hali usytuowanej wzdłuż drogi.

W następstwie złożonego od tej decyzji przez W. K. odwołania została ona uchylona w całości z jednoczesnym umorzeniem postępowania administracyjnego I instancji decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że sprawa objęta decyzją organu I instancji została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. wydaną w takiej samej sprawie co do przedmiotu żądania oraz z udziałem tych samych stron. Ponowne rozstrzygnięcie tej sprawy nastąpiło zatem w warunkach o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

W następstwie złożonej przez W.K. skargi przedmiotowa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 marca 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1081/97. Sąd stanął w tym wyroku na stanowisku, że z uwagi na inaczej sprecyzowane we wniosku z dnia [...] r. niż we wniosku z dnia [...] r. żądanie oraz z uwagi na nowy dowód w sprawie w postaci opinii biegłego z dnia [...] r. brak było podstaw do przyjęcia, iż zachodziła jej tożsamość ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w/w decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] /karta 66 akt adm./ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie stojąc na stanowisku, że sprawa ma charakter cywilno-prawny i powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu przed sądem powszechnym. W następstwie uchylenia tej decyzji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] /karta 77 akt adm./, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] /karta 92 akt adm./ wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązał W. K. do przedłożenia wykonanej przez uprawnioną osobę opinii technicznej zawierającej ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem spornej ściany tylnej obiektu oraz wskazaniem "nieprawidłowości", które miałyby wpływ na pogorszenie tego stanu.

Po przedłożeniu takiej opinii wykonanej w [...] r. przez mgr inż. arch. A. M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 66 pkt 3 prawa budowlanego zobowiązał "Prezesa Fabryki A w B." do "uwolnienia nacisku pobocza drogi wewnątrzzakładowej na ścianę budynku" W.K. zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie tej drogi.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że jak wynika z opinii technicznej opracowanej przez mgr inż. arch. A. M. przyczyną pęknięć ściany północnej budynku W.K. jest nacisk pobocza drogi opartego o tę ścianę wywołany "wielotonowym naciskiem kołowym".

W odwołaniu od tej decyzji Fabryka A w B. zarzuciła, iż została ona wydana bez wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniosła, iż nie otrzymała opinii technicznej, na której oparto decyzję organu i instancji, a nadto została ona sporządzona przez osobę nie mającą uprawnień rzeczoznawcy budowlanego i to wybraną przez stronę postępowania a nie przez organ orzekający. Zdaniem odwołującej się wydanie takiej opinii wymagało wykonania badań statyczno-wytrzymałościowych, które nie zostały jednakże przeprowadzone. Nie wzięto też pod uwagę niszczącego działania ruchu górotworu związanego z osadzaniem terenu po zakończonej eksploatacji węgla. W tym względzie odwołująca się zaoferowała dowód w postaci orzeczenia Komisji d.s. szkód górniczych. Zarzucono także, że nie uwzględniono, iż budynek hali z uwagi na jego wiek i technologię budowy wymagał koniecznych nakładów w celu utrzymania go w należytym stanie oraz tego, że droga wewnątrzzakładowa została wybudowana zgodnie ze sztuką budowlaną i jest eksploatowana zgodnie z jej przeznaczeniem.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił przedmiotową decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i art. 66 pkt 3 prawa budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że podstawa materialnoprawna decyzji organu I instancji /art. 66 pkt 3 prawa budowlanego/ nie jest adekwatna do stanu faktycznego sprawy. Nie stwierdzono bowiem nieprawidłowego stanu jezdni i pobocza drogi, która jest też użytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem. Powołując się na opinię sporządzoną dnia [...] r. przez biegłego sądowego mgr inż. J.G. oraz ekspertyzę z dnia [...] r. opracowaną przez rzeczoznawcę mgr inż. J. W. a zweryfikowaną przez mgr inż. B.K. organ odwoławczy stwierdził, że sporna droga została zrealizowana po [...] r. Jej pobocze przylega do ściany północnej budynku wzniesionego w latach [...]-tych XX wieku. Największa miąższość nasypu wzdłuż tej ściany w stosunku do wcześniejszego ukształtowania terenu wynosi około 95 cm.

Dalej organ wskazał na dwie rozbieżne wydane w sprawie opinie tj. inż. Z.Z. z dnia [...] r. i mgr inż. arch. A.M., wskazujące całkowicie różne przyczyny pęknięć ściany budynku W. K.. Zdaniem organu II instancji opinii tych nie można jednak potraktować jako opinii biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa lecz jako inny dowód w rozumieniu art. 75 Kpa, a to z tego względu, że zostały one wykonane na zlecenie zainteresowanych podmiotów, a nie organu prowadzącego postępowanie. Podał także organ odwoławczy, że opinia mgr inż. arch. A. M. nie zawiera udokumentowania technicznego popartego obliczeniami wskazującymi przenoszenie sił pionowych i drgań z ruchu pojazdów na ściany budynku. Zwrócił tu uwagę, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji, która może okazać się niewykonalna. W konsekwencji przyjął organ II instancji, że spór między stronami jest sporem cywilnym, rozstrzyganym przez sądy powszechne.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. i P. K. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zarzucili zwłokę w rozpoznaniu odwołania oraz bezpodstawne pomijanie w postępowaniu udziału P. K., który z uwagi na zameldowanie w objętym postępowaniem budynku i czynione w nim nakłady posiadał przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Zdaniem skarżących bezpodstawnie w protokołach oględzin z dnia [...]r. i z dnia [...] r. wpisano dalsze spostrzeżenia już po podpisaniu tych protokołów. W sprawie nie może być też wykorzystana opinia inż. Z. Z. skoro oceniono w niej stan budynku skarżących bez ich zgody. Nadto autor tej ekspertyzy jest pracownikiem zainteresowanej Fabryki A w B. oraz był budowniczym objętej postępowaniem drogi. Wnioski tej ekspertyzy nie zostały też poparte wynikami badań statycznych i dynamicznych. Zdaniem skarżących skoro organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji niewyjaśnienie podstawy prawnej wydanej przez ten organ decyzji to powinien tę decyzję uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tak też powinien postąpić w sytuacji gdy jego zdaniem z decyzji tej nie wynikało w dostateczny sposób jakie roboty budowlane zmierzające do usunięcia nacisku drogi mają być wykonane. W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono też dlaczego nie zaliczono pobocza drogi do obiektu budowlanego i w konsekwencji nie wyjaśniono dlaczego nie ma do tego pobocza zastosowania art. 66 prawa budowlanego. Podkreślili skarżący, że podstawą zastosowania treści art. 66 pkt 3 prawa budowlanego nie jest zły stan techniczny obiektu budowlanego. ale sposób jego użytkowania m.in. zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Błędnie też ocenił organ odwoławczy zdaniem skarżących zgromadzone w sprawie dowody co do stanu technicznego tego pobocza. W ogóle nie powinien brać pod uwagę ekspertyzy wykonanej w ramach Stowarzyszenia A skoro została ona wykonana na zlecenie zainteresowanej Fabryki i to dla stwierdzenia przyczyn zawilgocenia ścian hali skarżących, a nie na okoliczność "wciskania i pękania ścian z powodu parcia na nią pobocza". Nie wykonano też stosownych pomiarów geodezyjnych dla stwierdzenia grubości – miąższości nasypu pobocza drogi. Zarzucili skarżący, iż organ II instancji celowo nie uwzględnił istotnego w sprawie dowodu w postaci przedłożonych przez skarżących fotografii. Bezpodstawnie nie uwzględnił też opinii technicznej, która zgodnie z poleceniem organu I instancji została wykonana na ich zlecenie przez mgr inż. arch. A. M.. Jeżeli uważał, że opinia ta jest niepełna to powinien brak ten uzupełnić. Mógł też zlecić wydanie nowej opinii osobom, które uznał w tym względzie za kompetentne, czego nie uczynił. Zdaniem skarżących bezpodstawne jest też twierdzenie organu odwoławczego że rozpoznanie ich żądań jest możliwe jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko sprecyzowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że z samego faktu zameldowania P. K. w budynku objętym postępowaniem czy też z tytułu wykonywania w nim robót budowlanych nie wynika dla niego przymiot strony tego postępowania.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący stwierdzili, że P. K. mieszkał już w spornym budynku od [...] licząc do wydania zaskarżonej decyzji, był jego współwłaścicielem, był w nim zameldowany i dlatego przysługiwał mu przymiot strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga W. K. zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zdaniem Sądu zasadne. Bezzasadna jest natomiast skarga P.K., który wbrew twierdzeniom skrzących nie posiadał w postępowaniu administracyjnym przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa., a w szczególności przymiot taki nie został przez niego wykazany. W świetle utrwalonego w tym względzie stanowiska doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /zobacz m.in. uchwałę 7 sędziów tego sądu z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 9/96 – ONSA 3/97 poz. 102 i z dnia 11 października 1999 r. sygn. akt OPS 11/99 – ONSA nr 1 z 2000 r. poz. 6/ interes prawny, na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy rozpatrywać według norm szeroko pojmowanego prawa materialnego. Dla wykazania przymiotu strony należy zatem wskazać konkretną normę prawa materialnego, z której wynikałby związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną. Takiego przepisu w odniesieniu do P.K. skarżący nie wskazali. W szczególności jego przymiot jako strony postępowania nie wynika ani z tytułu jego zameldowania w budynku, którego m.in. dotyczy postępowanie ani też z faktu wykonanych przez niego w tym budynku robót budowlanych. Okoliczności te dotyczą bowiem jego interesu faktycznego a nie prawnego. Nie ma też znaczenia, że brał on udział w niektórych czynnościach procesowych np. w rozprawach administracyjnych.

Wobec niewykazania przez P.K. przymiotu strony postępowania jego skarga jako z przyczyn formalnych nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 – zwanej dalej ustawą p.w.u.p./.

Przechodząc do rozpatrzenia skargi W.K. należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 99 ustawy p.w.u.p. przy rozpoznaniu tej skargi Sąd był związany zawartą w wyroku NSA z dnia 12 marca 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1081/97 oceną, że sprawa wszczęta wnioskiem W.K. z dnia [...] r. nie została zakończona prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] – bez względu na ocenę tego poglądu. Nadto należy stwierdzić, że w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją Wojewody [...] została przesądzona kwestia co do "legalności" wybudowania spornej drogi wraz z poboczem i kwestia ewentualnego żądania likwidacji tej drogi jako np. samowoli budowlanej.

Wbrew stanowisku zawartym w zaskarżonej decyzji, gdyby faktycznie zostało wykazane, że to w następstwie użytkowania spornej drogi doszło do uszkodzenia murów hali produkcyjnej skarżącego oraz iż dalsze jej użytkowanie stwarza zagrożenie dla konstrukcji tych murów, to żądanie usunięcia takiego zagrożenia stanowi przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzyganej w oparciu o treść art. 66 pkt 3 i art. 5 prawa budowlanego /w brzmieniu tych przepisów obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji/. Zgodnie z tymi przepisami obiekt budowlany nie może być m.in. użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, w tym zwłaszcza osób trzecich. Nadto osoby trzecie w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 prawa budowlanego /w brzmieniu tych przepisów obowiązujących w chwili wydawania zaskarżonej decyzji/ miały i mają prawo żądać podjęcia przez organy nadzoru budowlanego odpowiednich działań zmierzających do usunięcia powodowanego przez obiekt zagrożenia, również w sytuacji gdy zagrożenie to nie jest związane z użytkowaniem obiektu budowlanego a wynika z samego faktu jego istnienia i jego konstrukcji. Wówczas należałoby bowiem zdaniem Sądu przyjąć, że obiekt taki jest w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu art. 66 pkt 1 prawa budowlanego. Pogląd taki zachowuje zdaniem Sądu aktualność również w świetle aktualnie obowiązującej treści art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego.

Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wymaga ona rozważenia co najmniej w kilku kierunkach. Po pierwsze należy ustalić czy sama konstrukcja drogi może oddziaływać negatywnie i czy faktycznie oddziaływuje na obiekt budowlany skarżącego. Takie oddziaływanie może być przy tym następstwem parcia na ten obiekt samego tylko pobocza czy też także jezdni drogi, względnie może być następstwem jedynie użytkowania drogi. Następstwo parcia pobocza występowałoby wówczas gdyby zostało wykazane, że faktycznie istniejące wzdłuż ściany tego budynku pobocze drogi przylegające /co jest poza sporem/ do ściany północnej budynku skarżącego zostało zrealizowane w związku z budową drogi i poprzez swój ciężar powoduje samo przez się parcie na tę ścianę zagrażające jej konstrukcji. Tak też zdaje się twierdzić m.in. skarżący, jakkolwiek okoliczność ta nie została w dotychczasowym postępowaniu w dostateczny sposób wykazana i rozważona. Nie da się bowiem zdaniem Sądu wykluczyć, że grunt nasypowy przylegający do tej ściany stanowiący faktycznie obecnie pobocze drogi nie został tam umieszczony w związku z budową tej drogi a jest następstwem budowy przedmiotowego obiektu hali. Należy bowiem mieć w tym względzie na uwadze, a co nie było dotychczas w dostatecznym stopniu przedmiotem ani analiz organów orzekających ani też sporządzonych opinii i ekspertyz /również na użytek postępowań przed sądami cywilnymi/, że skoro przedmiotowy budynek został wybudowany w granicy działek na terenie o znacznym nachyleniu na kierunku wschód – zachód /6 % - strona 6 ekspertyzy budowlanej mgr inż. J.W. – karta 9a akt organu I instancji/ oraz o pewnym nachyleniu na kierunku północ – południe /2 % - tamże/ to biorąc pod uwagę rozmiary hali oraz okoliczność, że poziom posadzki obu części hali jest praktycznie taki sam /strona 2 opinii technicznej mgr inż. J.G. – karta 38 akt adm./ to prowadzi to do wniosku, że w znacznej części został on "zagłębiony" w terenie. Zagłębienie to miało przy tym miejsce właśnie wzdłuż jego ściany północnej i wschodniej. Ponieważ jak już stwierdzono, a co zdaje się wynikać zarówno z wymienionej wyżej opinii technicznej i ekspertyzy budowlanej oraz dołączonych do nich dokumentacji geodezyjno-wysokościowych, istnieje w tym miejscu również naturalne nachylenie terenu na kierunku północ-południe, to w następstwie takiego usytuowania ściany północnej budynku, powstała wzdłuż niej, a co najmniej na znacznej części jej długości licząc od strony wschodniej "niecka" czy też zagłębienie. W konsekwencji, jak się wydaje, następowałby w kierunku tej ściany naturalny spływ wody opadowej z działki, na której usytuowana jest obecnie sporna droga. Woda ta spływałaby następnie bezpośrednio przy tej ścianie, a w zasadzie po jej ścianie w kierunku zachodnim /przy, jak wyżej stwierdzono, naturalnym znacznym spadku terenu – 6 %/. Gdy jednocześnie weźmie się pod uwagę, iż nie stwierdzono aby ściana ta była w tym miejscu zabezpieczona przeciwwilgociowo, to nasuwa się logiczny wniosek, że tylko likwidacja tego zagłębienia "niecki" mogła stanowić zabezpieczenie przed takim spływem tych wód. To zaś mogłoby przemawiać za tym, że niecka ta została zasypana nie w związku z budową drogi ale w związku z realizacją spornego budynku. Takie wnioski wypływają zresztą z w/w ekspertyzy budowlanej mgr inż. J.W. /strona 7 tej ekspertyzy/. Gdyby tak istotnie było to ewentualne niekorzystne następstwa występującego nacisku – parcia tej "obsypki" na ścianę budynku skarżącego nie mogłyby obciążać właściciela objętej postępowaniem drogi wewnątrzzakładowej. Wtedy do rozważenia pozostałaby kwestia czy przy budowie spornej drogi doszło ewentualnie do zwiększenia miąższości tej "obsypki" a tylko bowiem wówczas ta dodatkowa część "obsypki" stanowiłaby część obiektu budowlanego w postaci przedmiotowej drogi. Nadto zupełnie oddzielnego wyjaśnienia i rozważenia wymaga kwestia, czy rzeczywiście sporna droga z uwagi na jej konstrukcję i posadowienie na nierównym terenie /biorąc pod uwagę jego naturalne ukształtowanie/ może powodować parcie na ścianę budynku skarżącego , w tym także z uwagi na jej sposób użytkowania – biorąc pod uwagę zarówno częstotliwość jak i tonaż wykonywanego po niej transportu. Dopiero wówczas będzie możliwe stwierdzenie czy istnieją w sprawie podstawy do zastosowania treści art. 66 prawa budowlanego. Ponieważ ostateczne wyjaśnienie powyższych kwestii w oparciu o prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga niewątpliwie wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 Kpa to powinien je organ ustalić w oparciu o opinię biegłego. Za opinię taką może być uznana także ekspertyza lub ocena o jakich mowa w art. 81c prawa budowlanego. Zlecając wykonanie opinii przez biegłego lub zobowiązując stronę do dostarczenia oceny lub ekspertyzy powinien w miarę dokładnie sprecyzować organ orzekający jej zakres oraz kwalifikacje /uprawnienia/ osoby, która taką opinię, ekspertyzę lub ocenę ma wykonać. Nadto powinien on mieć na uwadze stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku. Z wydanej opinii biegłego powinno wynikać także czy wpływ i jaki na stan hali produkcyjnej skarżącego, może mieć także materialne zużycie tego obiektu związane niewątpliwie z jego wiekiem, dotychczasowym sposobem użytkowania i zakresem względnie brakiem konserwacji tego obiektu. Nie można przy tym z góry przesądzać, że w każdym przypadku, miarodajne sporządzenie takiej opinii, oceny czy ekspertyzy musi być poparte odpowiednimi badaniami statyczno-dynamicznymi. Wyjaśnienia będzie wymagała też sygnalizowana w odwołaniu Fabryki A kwestia występujących na objętych postępowaniem terenie szkód górniczych. W tym względzie wezwie organ orzekający tę Fabrykę do przedłożenia oferowanego na tą okoliczność dowodu. Żadna z dotychczas wydanych w sprawie opinii i ekspertyz tych wszystkich wymogów zdaniem Sądu nie spełnia. Dlatego też zasadnie zarzucono w skardze, że należało czy to zlecić wykonanie nowej opinii, czy też uzupełnienie już wykonanych. Taki zresztą obowiązek spoczywał na organach orzekających zgodnie z treścią art. 81c ust. 4 prawa budowlanego. W związku z treścią skargi i wbrew zajętemu w niej stanowisku należy przy tym stwierdzić, że pod rygorem skutków dowodowych skarżący ma obowiązek udostępnić obiekt sporządzającemu opinię, ekspertyzę lub ocenę – w zakresie niezbędnym do rzetelnego zbadania przyczyn złego stanu technicznego jego murów. Gdyby się okazało, że istotnie czy to z uwagi na samo usytuowanie i konstrukcję drogi, czy też z uwagi na jej użytkowanie występuje zagrożenie dla budynku skarżącego to z opinii, oceny lub ekspertyzy powinno wynikać jakie konkretne roboty budowlane powinny być wykonane dla zlikwidowania takiego zagrożenia. Ewentualne, nałożone decyzją zobowiązanie powinno się bowiem nadać do wykonania - w tym w drodze egzekucji administracyjnej. Tego podstawowego wymogu nie spełniała w dostatecznym stopniu decyzja organu I instancji z dnia [...] r. i już tylko z tego względu podlegała ona uchyleniu. Nadto nie wynika z niej dlaczego nie została ona skierowana do Fabryki A jako osoby prawnej a do Prezesa tej Spółki. Uzasadnienie tej decyzji nie spełniało też podstawowych wymogów o jakich mowa w art. 107 § 3 Kpa zwłaszcza jeżeli chodzi o ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wbrew twierdzeniom skarżących, a zgodnie z treścią art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy orzekające miały zatem nie tylko prawo ale i obowiązek wziąć przy ustalaniu stanu faktycznego pod uwagę wszystkie wydane w sprawie ścian budynku skarżącego opinie i ekspertyzy, również te, których głównym przedmiotem była kwestia zawilgocenia tych ścian, jeżeli mogły się one przydać do właściwego wyjaśnienia obecnie rozpatrywanej sprawy. Nie istnieje też zakaz uwzględnienia opinii czy ekspertyzy wykonanej na prywatne zlecenie zainteresowanych stron postępowania – przy uwzględnieniu treści art. 80 Kpa. Dowód taki powinien jednak podlegać szczególnie starannej ocenie. Takiej starannej ocenie powinny też podlegać fotografie, na które skarżący się powołują, a to w sytuacji gdy mają one wskazywać również na różnicę w wyglądzie ścian hali w porównaniu z wcześniejszym okresem m.in. z okresem, w którym była wykonywana opinia techniczna mgr inż. J.G. Należy bowiem mieć na uwadze, że wówczas dla dokładnego zobrazowania wyglądu tych ścian fotografii nie wykonano. Przedmiotem tej opinii była przy tym głównie kwestia zawilgocenia ścian. Jednakże już chociażby w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący W.K. mówił o "widocznym gołym okien odkształceniu" ściany hali, które to stwierdzenie nie znalazło w przedmiotowej opinii, sporządzonej w [...] r. odzwierciedlenia.

W świetle naprowadzonych wyżej okoliczności należało stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do jej końcowego rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.s.a. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie można też odeprzeć zarzutu skarżącego W.K. wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego. Zarzut ten ma jednak przy tym również pełne zastosowanie w odniesieniu do decyzji organu I instancji.

Z tych wszystkich względów orzeczono w odniesieniu do skargi W.K. jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 i art. 152 ustawy p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy p.w.u.p.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 ustawy p.s.a.

Wytyczne co do dalszego zakresu postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu, przy czym, powinny uwzględnić nadto organy orzekające treść art. 107 ustawy z dnia 27 maja 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80 poz. 718/.

SJ/