Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1903/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy G. decyzją z dnia [...] marca 2016 r. odmówił czasowego odebrania 2 psów należących do M. i D. K.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 23 listopada 2015 r. Stowarzyszenie "[...]" wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie czasowego odebrania 2 psów nalężących do M. i D. K. W uzasadnieniu tego wniosku podano, że w dniu [...] listopada 2015 r. G. B. – członek zarządu Stowarzyszenia "[...]" wraz z przedstawicielem [...] Towarzystwa [...] "[...]" i Fundacji ds. Ochrony Zwierząt "[...]" odebrał psy z posesji małżonków K. W dniu 26 listopada 2015 r. organ gminy zwrócił się do Stowarzyszenia o wskazanie przyczyny natychmiastowego odebrania psów oraz miejsca pobytu odebranych zwierząt. W dniu 2 grudnia 2015 r. organ gminy zwrócił się ponownie do Stowarzyszenia o przekazanie pełnej dokumentacji związanej z odebraniem psów. Stowarzyszenie nie przekazało takiej dokumentacji. Nie podało też miejsca przebywania zwierząt, ani dokumentacji lekarskiej dotyczącej ich stanu zdrowia, czy też informacji o zagrożeniu życia tych zwierząt.

Z tych przyczyn członek zarządu Stowarzyszenia G. B. został wezwany do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania w charakterze strony. G. B. nie stawił się telefonicznie informując, że takie wyjaśnienia złoży w dniu 22 stycznia 2015 r. W tym dniu członek zarządu nie stawił się celem przesłuchania.

Na podstawie przesłuchania D. K. organ ustalił, że zwierzęta większość dnia przebywały w domu. Natomiast podczas nieobecności rodziny psy były zamykane w klatce o wymiarach 3 m na 1 m, nie więcej jednak niż na 4 godziny dziennie. Zwierzęta były karmione i pojone regularnie. W trakcie oględzin ustalono, że małżeństwo K. posiadają 2 koty, które są dobrze utrzymane. Również w dobrej kondycji fizycznej był pies należący do matki M. K. Zwierzę było na uwięzi, przy czym łańcuch był długości 3 m. Także sąsiedzi małżonków K. zeznali, że zwierzęta były zadbane i wyprowadzane na spacery. Straż Miejska również w tym względzie nie miała zastrzeżeń do małżonków K.

Organ wskazał, że [...] Towarzystwo [...] "[...]" także nie dostarczyło dokumentacji dotyczącej odbioru psów. Potwierdzono, że ich przedstawicielka brała udział w odebraniu psów. Prezes Fundacji na Rzecz [...] "[...]" K. S. w piśmie z dnia 10 lutego podała, ze w pobliżu psów były odchody i psy miały guzy na brzuchach. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego K. S. została wezwana w celu przesłuchania, jednak nie stawiała się na wyznaczony termin.

W takiej sytuacji organ ocenił, że odebranie psów w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt było niezasadne. Okoliczności ustalone w sprawie nie potwierdzają bowiem, aby wystąpiły przesłanki niecierpiące zwłoki wskazujące, iż dalsze pozostawienie zwierząt u dotychczasowych opiekunów zagraża ich życiu bądź pogorszeniu zdrowia. Podkreślono, że odbiór zwierząt powinien odbyć się z udziałem organów ścigania i państwowej inspekcji weterynaryjnej. Organ podkreśli, że wnioskodawca przez cały okres postępowania pozostał bierny i nie przedstawił, żadnej dokumentacji.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywoła treść art. 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że wnioskujące Stowarzyszenie odmówiło współpracy z organami administracji i nie przedłożyło żadnej dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do wyjaśnienia niezbędnych dla sprawy okoliczności. Odwołujący, pomimo wielokrotnego wzywania go nie przedłożył dokumentacji dotyczącej zasadności odebrania psów, nie uczestniczył w przesłuchaniu świadków, ani w oględzinach. Przy braku dowodów pochodzących od stowarzyszeń biorących udział w postępowaniu organy we własnym zakresie przeprowadziły postępowanie. Przesłuchanie opiekunów zwierząt, przesłuchanie świadków oraz dokumentacja fotograficzna nie potwierdziły okoliczności wskazanych we wniosku o natychmiastowe odebranie zwierząt. Organ podkreślił, że brak jest przedłożenia przez wnioskodawcę dokumentacji fotograficznej, czy badań weterynaryjnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie "[...]" zarzucając decyzji naruszenia art. 79 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z powodu niepowiadomienia skarżącego na 7 dni przed terminem przesłuchania świadków, biegłych lub oględzin. Zarzucono także naruszenia art. 77 § 1 k.pa. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego oraz art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwą wykładnie i zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwana dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie zasługuje na uwzględnienie pierwszy z zarzutów skargi dotyczący naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych i oględzin na siedem dni przed terminem. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przepis ten został naruszony. Ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a podlega jednak jaki istotny wpływ naruszenie powyższego przepisu miało na wynik sprawy. Samo bowiem naruszenie przepisu postępowania nie skutkuje automatycznym uchyleniem zaskarżonej decyzji. Do uchylenia decyzji może dojść jedynie wówczas, kiedy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie podał konkretnych okoliczności, których nie mógł dokonać w związku z naruszeniem powyższego przepisu. Ponadto zauważyć należy, że skarżące Stowarzyszenie zostało w dniu 16 marca 2016 r. powiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z możliwości takiej Stowarzyszenie nie skorzystało, mimo, że decyzja została wydana dopiero w dniu [...] marca 2016 r. Ponadto jak zasadnie wskazał organ odwoławczy skarżący nie brał udziału w sprawie, pomimo pism i żądań ze strony organu prowadzącego. Skarżące Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnej dokumentacji z odbioru zwierząt, pomimo wezwań organu I instancji. Członek zarządu Stowarzyszenia G. B. nie stawił się celem wysłuchania go przez organy administracji, pomimo telefonicznych zapewnień, że na wybrany przez siebie termin przesłuchania w dniu 22 stycznia 2016 r. stawi się i przedstawi niezbędna dokumentację.

W takiej sytuacji powyższe naruszenie przepisu art. 79 § 1 k.p.a. nie miało wypływu na wynik sprawy.

W kontekście przedstawionych powyżej okoliczności niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a, organy administracji bowiem pomimo braku współpracy wnioskodawcy w zgromadzeniu dowodów zebrało niezbędny w sprawie materiał dowodowy. Organ przesłuchały strony, świadków, dokonał oględzin i zgromadził materiał fotograficzny. Wielokrotnie też zwracał się do Stowarzyszeń biorących udział w odebraniu zwierząt o nadesłanie dokumentacji, co jednak nie przyniosło skutku.

Nie może zostać także uwzględniony zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 ze zm.) .W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w przepisie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt uregulowane zostały 2 tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. W sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 o ochronie zwierząt samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, zaś w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3 o ochronie zwierząt odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki" fizyczne odebranie zwierząt poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt.

W art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierzat wskazanej ustawy przewidziane jest zatem następcze wydanie decyzji administracyjnej jeśli w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Jak wynika z powyższego przepisu, wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, uzależnione jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz, iż wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis ten wprowadza zatem dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w sytuacji gdy odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji w tym przedmiocie.

Znęcanie się nad zwierzętami stanowiące konieczną przesłankę orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, oznacza zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy).

W orzecznictwie wskazuje się, że niewłaściwe warunki bytowania to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w powyższej ustawie w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., II OSK 1743/11, LEX nr 1361605).

Zakres koniecznych ustaleń organu administracyjnego muszą być zatem objęte okoliczności, o których mowa w wyżej wskazanych przepisach prawa materialnego i z tej perspektywy należy ocenić realizację wymagań proceduralnych. Rolą organu administracji było w szczególności zbadanie zasadności podjętych przez ten podmiot działań poprzez ustalenie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, a nadto czy sytuacja taka może być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu oraz, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o czasowym odebraniu psa w świetle art. 7 ust. 3 ustawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z powyższych przesłanek. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał fotograficzny wskazuje, iż zwierzęta były zadbane. Potwierdzili to świadkowie będący sąsiadami małżonków K. Brak jest w aktach sprawy zaświadczenia lekarza weterynarii, iż w dacie odbioru zwierzęta były w stanie zagrażającym ich zdrowiu i życiu. Opiekunowie zwierząt przyznali, że na czas ich wyjścia z domu psy zamykane był w klatce o wymiarach 3 m na 1 m. Klatka ta pozwalała więc na zachowanie przez zwierzęta normalnej pozycji i poruszanie się. Podkreślić ponownie należy, że skarżące Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnej dokumentacji związanej z odebraniem zwierząt, w tym choćby protokołów, czy dokumentacji fotograficznej. Nadto słusznie organ zauważył, że także [...] Towarzystwo [...] [...] jak i Fundacja na Rzecz [...] "[...]" nie dostarczyły organom żadnej niezbędnej dokumentacji, a ich przedstawiciele nie zgłosili się celem przesłuchania ich przez organ. Na przesłuchanie nie stawił się także przedstawiciel skarżącego Stowarzyszenia G. B. Nadmienić należy, że organ I instancji skierował do Prokuratury Rejonowej w P. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa w związku toczącym się postępowaniem dotyczącym odebrania psów.

W ocenie Sądu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak k jest podstaw do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka znęcania się nad zwierzętami nie zaistniała również druga przesłanka do orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt to jest w sprawie nie zachodził przypadek niecierpiący zwłoki oraz nie zachodziła sytuacja, iż dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu.

Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 151 p.ps.a. skarga została oddalona.