Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 260/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 3, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 73
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021r. sprawy ze skargi P. N. sp. z o.o. w likwidacji w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020r. sygn. akt: [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia P. N. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. na postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia 8 października 2020r. znak: [...] i [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów kopii akt postępowań administracyjnych w przedmiocie zwrotu dotacji przekazanej w 2012 i 2013r. na prowadzenie szkół C. w T., których organem prowadzącym była C. sp. z o.o. w Ł. (obecnie P. N. sp. z o.o. w likwidacji), działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 141, art. 73§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 dalej-k.p.a.) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, Spółka P. N. wystąpiła o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt postępowań administracyjnych w przedmiocie zwrotu części dotacji przekazanej w latach 2012-2013 na prowadzenie szkół C. w T., których organem prowadzącym była C. sp. z o.o. w Ł. (obecnie P. N. sp. z o.o. w likwidacji) oraz przesłania ich na adres do korespondencji.

Spółka wskazała, że w sprawie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne przed NSA a ponadto Prokuratura Rejonowa w T. prowadzi śledztwo między innymi w sprawie oszustwa w okresie 2012-2013 (okres objęty postępowaniami w przedmiocie zwrotu dotacji) skutkującego wprowadzeniem w błąd co do zasadności wypłaty dotacji oświatowej (sprawa sygn. akt: PR [...]).

Organ I instancji przypomniał treść art. 73§1 k.p.a. wskazując, że strona ma zapewniony szeroki dostęp do akt sprawy tj. może uzyskać nieuwierzytelnione odpisy bez ograniczeń. Z takiej możliwości strona skorzystała (protokół z dnia 9 września 2020r. na okoliczność zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu części dotacji przekazanej w 2012-2013). Pełnomocnik strony zapoznał się z dowodami oraz sporządził fotokopię. Część dokumentów w formie oryginałów stanowi akta sprawy przed sądem administracyjnym w związku z wniesioną skargą kasacyjną.

Zdaniem organu I instancji, strona nie wykazała ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Protokół kontroli, zalecenia pokontrolne, wszystkie odpowiedzi organu administracyjnego, postanowienia i decyzje organu I i II instancji zostały przekazane stronie. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 73§1 k.p.a. dlatego też organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z w/w przepisu i nie znalazł podstaw do wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 73§2 k.p.a poprzez przyjęcie, że nie istnieje ważny interes strony uzasadniający wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy.

Organ II instancji w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia przypomniał dotychczasowy sposób postępowania i wskazał, że sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów w celu wykorzystania ich jako dowodów w toczących się innych postępowaniach nie uzasadnia ,,ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73§2 k.p.a. na co wskazuje orzecznictwo (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2012r. sygn. akt: II OSK 2063/10, z dnia 2 września 2009r. sygn. akt: II GSK 19/09, 23 stycznia 1998r. sygn. akt: I SA/Łd 770/96). W toku toczących się postępowań strona może wnioskować o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych. NSA rozpatrujący skargę kasacyjną strony dysponuje całością akt sprawy podobnie jak strona, której stworzono możliwość zapoznania się z aktami w trybie art. 73§1 k.p.a. z której to możliwości skorzystała.

W skardze do Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., spółka zarzuciła naruszenie art. 73§2 k.p.a w zw z art. 74§2 k.p.a. poprzez odmowę sporządzenia uwierzytelnionych kopii akt postępowań administracyjnych.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę jej autor podkreślił, że dopiero uwierzytelnione kopie całości akt sprawy dają stronie szansę na to by uzyskać pewność, co stanowi faktycznie całokształt materiału dowodowego zebranego w toku postępowania a także na możliwość złożenia ewentualnych wniosków dowodowych z akt sprawy administracyjnej w toku postępowania toczącego się w Prokuraturze Rejonowej w T..

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09, wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").

Stosownie do art. 73§1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w §1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§1a). Jak stanowi natomiast art. 73§2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Dla interpretacji powołanych przepisów istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018r., sygn. akt: I OPS 1/18 (CBOSA)., która odnosi się do wykładni art. 73§1 k.p.a. i jednocześnie porządkuje zakres uprawnienia strony wynikający z treści art. 73§1 i §2 k.p.a. W uchwale tej stwierdzono, że "w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73§1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy." Wykładnia art. 73§2 k.p.a., powinna być obecnie dokonywana w kontekście uprawnień jakie daje stronie postępowania przepis art. 73§1 k.p.a. - a zakres tego uprawnienia wyłożył we wskazanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd podziela również pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z 10 października 2018r. sygn. akt: II GSK 2948/16 (CBOSA). W powołanym wyroku NSA wyjaśnił, że "ważnego interesu strony", o którym stanowi art. 73§2 k.p.a., nie zostało w ustawie zdefiniowane, wobec czego rozpatrując zgłoszone na podstawie tego przepisu żądanie, organ administracji w każdym zindywidualizowanym przypadku powinien dokonać własnej oceny, czy w danej sprawie taki ważny interes zaistniał.

W wyroku z 17 stycznia 2012r. sygn. akt: II OSK 2063/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że potrzeba załączenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów jako dowodów w postępowaniu toczonym przed sądem powszechnym nie uzasadnia istnienia "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73§2 k.p.a.

W rozpoznawanej skarżąca spółka nie wykazała, by miała ważny interes w żądaniu sporządzenia przez organ uwierzytelnionych odpisów wskazanych dokumentów. Wprawdzie wyjaśniła, że zamierza dokumenty te przedstawić w innym toczącym się postępowaniu w Prokuraturze ale okoliczność ta, jak prawidłowo ocenił organ, nie stanowi ważnej przyczyny, o której mowa w art. 73§2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż swój zamiar, strona mogłaby osiągnąć wnosząc do organu żądanie, mające oparcie w uprawnieniu o jakim mowa w art. 73§1 k.p.a. W postępowaniu toczącym się w Prokuraturze okoliczności faktyczne mogą być bowiem dowodzone w każdy sposób, w tym również poprzez ustne wyjaśnienia czy dokumenty prywatne, którymi są także sporządzone samodzielnie przez stronę pisemne notatki z akt sprawy administracyjnej. Tylko wówczas, gdyby powstały istotne wątpliwości co do ich prawdziwości (rzetelności), a jednocześnie notatki te byłyby istotne dla wyjaśnienia sprawy, uzasadnione byłoby ich uwierzytelnienie przez organ administracji publicznej. Ponadto w postępowaniu karnym spółka ma prawo złożyć wniosek o dopuszczenie dowodu z akt określonej sprawy administracyjnej, a organ prowadzący postępowanie może zażądać od właściwego organu całych bądź części akt administracyjnych i dołączenie ich do akt prowadzonej sprawy administracyjnej. Skarżący nie uprawdopodobnił, by w innym postępowaniu, na które się powołuje powstała konieczność przedstawienia uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów. W okolicznościach sprawy nie ma więc podstaw do żądania uwierzytelnionych dokumentów, skoro rzeczywistą intencją strony jest otrzymanie od organu i posiadanie kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszelkie określone prawem elementy.

Organ w sposób wystarczający wyjaśnił również motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, a uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107§3 k.p.a.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 w zw z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.