Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 309/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1,2 art. 120 par. 1 art. 121,122 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 4 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na zabezpieczeniu przyległego ciągu pieszego oraz usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 marca 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, nakazał A. Sp. z o.o :

1/ zabezpieczyć w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji ciąg pieszy przyległy do budynku przy ul. Ś. [...] we W., poprzez montaż daszków ochronnych pod uszkodzonymi gzymsami budynku na elewacji frontowej, ze szczelnym i odpornym na przebicie przekryciem – jako wyeliminowanie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi, bezpieczeństwa mienia wynikającego z wad utrzymania budynku;

2/ w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji przedmiotowego budynku, poprzez usunięcie uszkodzonych (luźnych i odparzonych) fragmentów tynków elewacyjnych i gzymsów, a następnie odtworzenie tych elementów (wykonanie tynków w miejscach braków i uzupełnienie gzymsów) wraz z montażem elementów zapewniających odprowadzenie wód opadowych.

Organ wskazał również, że roboty określone w pkt 2 należy wykonać po uzyskaniu pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków i należy je prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i przynależącej do okręgowej izby zawodowej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W wyniku odwołania, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB) decyzją z dnia 23 maja 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Strona zobowiązana składając skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zawartego w decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 524/13) WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 858/13. Natomiast w dniu 4 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki na decyzję DWINB. Wyrok nie jest prawomocny.

W dniu 6 grudnia 2013r. PINB przeprowadził kontrolę wykonania nakazu określonego w pkt 2 sentencji opisanej wyżej decyzji nr [...] z dnia 21 marca 2013 r. W protokole z kontroli odnotowano, że na elewacji przedmiotowego budynku usytuowanego bezpośrednio przy ciągu pieszym ulicy, widoczne są znaczne ubytki i odparzenia tynków i gzymsów. Budynek nie posiada elementów zapewniających odprowadzenia wód opadowych z dachu i obróbek blacharskich. W toku kontroli nie stwierdzono wykonania nakazu wynikającego z pkt 2 ww. decyzji. Z uwagi na niekontrolowane odpadanie odparzonych fragmentów tynku gzymsu i elewacji na ciąg pieszy, w toku kontroli przedstawiciele organu wykonali prowizoryczne zabezpieczenie poprzez wygrodzenie taśmą ostrzegawczą strefy niebezpiecznej przy budynku wraz z umieszczeniem tablic informujących.

Wobec powyższych ustaleń w dniu 16 grudnia 2013 r. PINB skierował do zobowiązanej Spółki upomnienie wzywające do wykonania w całości obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku zgodnie z pkt 2 ww. decyzji, pouczając, że w przypadku niewykonania obowiązku, po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie doręczono stronie w dniu 30 grudnia 2013 r.

Po bezskutecznym upływie terminu organ wszczął postępowanie egzekucyjne doręczając Spółce tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50000 zł. W postanowieniu tym wzywając do wykonania obowiązku zawarto pouczenie, że w przypadku jego niewykonania w terminie 7 dni orzeczone zostanie wykonanie zastępcze.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, między innymi, że zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel (w tym przypadku również PINB), winien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Ze względu na zagrożenie jakie – zdaniem organu - stwarza stan techniczny elewacji budynku przy ul. Ś. [...] we W., niezbędne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego niezwłocznie po doręczeniu upomnienia. Wraz z wystawieniem tytułu wykonawczego, organ uprawniony jest do zastosowania środka egzekucyjnego mając na uwadze zasadę celowości i stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. W sprawie niniejszej – jak zauważył autor uzasadnienia - możliwymi do zastosowania są grzywna w celu przymuszenia i wykonania zastępcze. Dokonując wyboru środka egzekucyjnego organ miał na uwadze art. 122 § 2 ww. ustawy, który jako jeden z elementów postanowienia o nałożenia grzywy wskazuje wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem orzeczenia wykonania zastępczego. Zdaniem organu, wynikające z tego przepisu zagrożenia dotyczące wykonania obowiązku ustalonego na podstawie przepisów Prawa budowlanego, wyklucza tezę o pierwszeństwie wykonania zastępczego. Przewidziana jest bowiem sytuacja, w której jako pierwszy środek stosowana jest grzywna. W rezultacie, organ przyjął, że w trakcie egzekucji obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zd. 1 ustawy egzekucyjnej, w pierwszej kolejności nałożyć należy grzywnę w celu przymuszenia na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 uwzględniając dyspozycję przepisów art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 tej ustawy. Wykonanie zastępcze, o którym mowa w art. 127 ww. ustawy może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut, że grzywna jest środkiem zbyt uciążliwym, organ postanowi o zastosowaniu środka mniej uciążliwego. Dla oceny uciążliwości obu środków egzekucyjnych znaczenie ma możliwość umorzenia nieuiszczonej lub nieściągniętej grzywny w trybie art. 125 § 1 i § 2 oraz możliwość zwrócenia grzywny uiszczonej lub ściągniętej na podstawie art. 126.

W dalszych wywodach wyjaśniono, że wysokość grzywny ustalona została na podstawie art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym nie może ona – w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej – przekraczać kwoty 50.000 zł. Wymierzając grzywnę w maksymalnej wysokości organ miał na uwadze, że od czasu wydania w dniu 21 marca 2013 r. decyzji nakładającej obowiązek, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, Spółka nie wykazała jakiegokolwiek zaangażowania w jego wykonanie. Nakaz PINB został – zdaniem organu – całkowicie zlekceważony, pomimo świadomości, że stan elewacji i gzymsów przedmiotowego budynku stwarza realne zagrożenie dla przechodniów. Zdaniem organu, od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji można było nie tylko uzyskać pozwolenie organu właściwego w sprawie ochrony zabytków na wykonanie robót, ale również można było przedmiotowe roboty wykonać. Tymczasem, pomimo upływu 9 miesięcy od dnia wydania nakazu, nawet nie usunięto uszkodzonych (luźnych i odparzonych) fragmentów elewacji i gzymsu. Z tego względu, tylko wyraźna dolegliwość finansowa i realna utrata kwoty 50.000 zł jest w stanie zmusić stronę do szybkich i zdecydowanych działań zmierzających do wykonania obowiązku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. Spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu zarzuciła nieuwzględnienie następujących okoliczności: 1/ wykonania przez Spółkę zgodnie z pkt 1 decyzji z dnia 21 marca 2013 r. zabezpieczenia ciągu pieszego przylegającego do budynku; 2/ rozpoczęcia działań zmierzających do wykonania projektu oraz uzyskania zgody właściwych organów na wykonanie prac budowlanych w przedmiotowym obiekcie o czym Spółka zawiadomiła organ pismem z dnia 2 stycznia 2014 r.; 3/ złożenia odwołania od pkt 2 decyzji z dnia 21 marca 2013 r. a następnie skargi do WSA we Wrocławiu oraz skargi kasacyjnej od wyroku tego sądu z dnia 4 grudnia 2013 r. Powyższe okoliczności, zdaniem strony, mają wpływ na interpretację i zastosowanie przepisów ustawy "o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Wskazują, że Spółka nie pozostaje bezczynna w przedmiotowej sprawie i tym samym brak jest podstaw do stosowania wobec niej środków egzekucyjnych.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podzielił argumentację PINB co do wyboru zastosowanego w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jako środka mniej dolegliwego niż wykonanie zastępcze. W kwestii wysokości w jakiej grzywna została wymierzona organ uznał, że grzywnę w maksymalnej wysokości zastosowano przede wszystkim aby przymuszenie do wykonania obowiązku było skuteczne. DWINB podzielił w całości wywody organu pierwszej instancji uzasadniające wysokość wymierzonej grzywny. Wskazał, że aby grzywna nabrała charakteru dyscyplinującego, powinna być na tyle wysoka aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku. Z tych przyczyn, wymierzając grzywnę w ramach uznania administracyjnego organ powinien kierować się celowością i skutecznością podjętych działań.

Zdaniem organu II instancji nie jest zasadna argumentacja zwarta w zażaleniu. Samo podjęcie działań w celu zrealizowania obowiązku określonego w decyzji z 21 marca 2013 r. nie stanowi o jego wykonaniu, podobnie jak wykonanie części obowiązku – na co powołuje się Spółka. Jedynie bowiem wykonanie obowiązku w całości bądź też jego bezprzedmiotowość, stanowi o niedopuszczalności stosowania środka egzekucyjnego (art. 7 § 3 ustawy). Organ zauważył, że strona nie polemizuje z faktem, że obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany w całości tj. w sposób wskazany w rozstrzygnięciu. W postępowaniu egzekucyjnym dokonuje się tylko weryfikacji czy obowiązek orzeczony w decyzji został wykonany w całości i od tego stwierdzenia uzależnia się dalsze czynności w sprawie.

Podstawy dla uchylenia postanowienia organu I instancji nie stanowi też fakt kwestionowania przez zobowiązaną Spółkę decyzji PINB z dnia 21 marca 2013 r., najpierw w toku instancji a następnie w postępowaniu sądowym. W tym względzie organ podniósł, że decyzja PINB z dnia 21 marca 2013 r. opatrzona była rygorem natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 130 § 3 k.p.a. w takiej sytuacji nie znajduje zastosowania reguła, że wniesienie w terminie odwołania od decyzji wstrzymuje jej wykonalność (art. 130 § 2 k.p.a.). Strona nie była więc uprawniona do odstąpienia od wykonania obowiązku w związku ze złożeniem odwołania. Takiego uprawnienia nie dawał jej też fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonalności decyzji (art. 61 § 1 u.p.p.s.a). Sąd może jednak, na wniosek skarżącego, wstrzymać wykonanie w całości lub w części zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 u.p.p.s.a). W niniejsze sprawie WSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia a stanowisko to zostało podtrzymane przez NSA, który oddalił zażalenie na postanowienie WSA. Tym samym brak podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego a obowiązek nałożony decyzją PINB jest wymagalny. Zdaniem organu II instancji zaskarżone postanowienie nie narusza zatem prawa.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. Spółka z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuciła mu naruszenie art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych wcześniej w zażaleniu mających wpływ na interpretację i stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że organy nie kwestionują faktu wykonania w terminie obowiązku wskazanego w pkt 1 decyzji z dnia 23 marca 2013r. Wskazała też, że zaskarżając pkt 2 decyzji PINB, podnosiła konieczność sporządzenia przed wydaniem decyzji nakładającej obowiązki, ekspertyzy technicznej określającej zakres prac mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Za oczywiście bezzasadny uznano zarzut braku jakiegokolwiek zaangażowania Spółki w sprawę oraz całkowitego zlekceważenia decyzji PINB z dnia 21 marca 2013 r., skoro po wykonaniu trwałego zabezpieczenia przyległego do budynku ciąg pieszego ustało zagrożenie dla zdrowia i życia przechodniów. Równolegle Spółka kwestionowała na właściwej drodze odwoławczej i sądowej pkt 2 decyzji, przy czym nie ma wpływu na długość tych postępowań. W odpowiedzi na upomnienie wyjaśniono też, że niezależnie od faktu kwestionowania pkt 2 decyzji PINB, rozpoczęto działania zmierzające do wykonania projektu oraz uzyskania zgody właściwych organów na wykonanie prac budowlanych. Spółka zawarła z biurem architektonicznym umowę o wykonanie dokumentacji projektowej na podstawie której podjęto czynności przed właściwymi organami i dostawcami mediów. Wbrew twierdzeniom organu, przeprowadzenie procesu inwestycyjnego wymaga podjęcia niezbędnych czynności przygotowawczych, co siłą rzeczy wymaga czasu, zwłaszcza, gdy obowiązek określony w pkt 2 decyzji nie został precyzyjnie określony - co strona wielokrotnie podkreślała. Reasumując stwierdzono, że Spółka nie pozostaje bezczynna i podjęła czynności zmierzające do przeprowadzenia remontu obiektu, dlatego na obecnym etapie brak jest podstaw dla stosowania środków egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej jako u.p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 u.p.p.s.a). Realizując swoje uprawnienia kontrolne sąd bada, czy zaskarżony akt organu wydany został w sposób zgodny z przepisami postępowania oraz, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena prawno-materialnej prawidłowości zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) możliwa jest tylko po stwierdzeniu, że nie doszło do istotnych naruszeń przepisów postępowania. W szczególności badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących zasad ogólnych postępowania, właściwości organów, postępowania dowodowego, formalnych wymogów dotyczących aktu organu i jego uzasadnienia. Analizując sprawę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające jest zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB)z dnia 4 marca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB) z dnia 9 stycznia 2014 r. nakładające A. Spółkę z o.o. z siedzibą w Poznaniu, grzywnę w wysokości 50.000 złotych w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji DWINB z dnia 23 maja 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 21 marca 2013 r.

Postępowanie egzekucyjne uregulowane zostało w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a). Jednakże na mocy art. 18 tej ustawy, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, odpowiednie zastosowanie mają także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Podstawę wydania zaskarżonego aktu stanowi przepis art. 119 § 1 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a ) i może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i prawne a także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 u.p.e.a ). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego ( art. 32 u.p.e.a ) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie wynikającego z przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a).

Grzywna będąca przedmiotem zaskarżonego do Sądu postanowienia, została zastosowana jako środek egzekucyjny w celu wymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji DWINB nakazującej skarżącej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku, którego jest właścicielem, wraz z montażem elementów zapewniających odprowadzanie wód opadowych z dachu i obróbek blacharskich. Do wykonania obowiązku należało przystąpić niezwłocznie po doręczeniu decyzji pierwszej instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności i wykonać go w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r.

Z ustaleń dokonanych przez organy egzekucyjne wynika, że określony wyżej obowiązek nie został przez stronę skarżącą wykonany. Na moment przeprowadzania czynności kontrolnych (w dniu 6 grudnia 2013 r.) strona nawet nie przystąpiła do jego wykonywania. Z tego też względu organ pierwszej instancji wystosował do Spółki upomnienie z dnia16 grudnia 2013, nr 101/13, wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec nie wykonania obowiązku, organ skierował do strony tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 9 stycznia 2014 lutego 2012 r., wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to zawierało wezwanie do uiszczenia grzywny w wysokości 50 000 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia pouczenie, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku w terminie wskazanym w postanowieniu z pouczeniem, że w razie jego niewykonania będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Wobec ustalonych okoliczności faktycznych organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zasadnie – zdaniem Sądu - zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia przy zachowaniu obligatoryjnych elementów procedury egzekucyjnej. Przede wszystkim należy wskazać, że zobowiązanym zostało doręczone upomnienie oraz prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. Odpowiada on wymogom art. 27 u.p.e.a i zawiera pouczenie z art. 33 u.p.e.a., poprzez wyszczególnienie, co może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Również postanowienie o nałożeniu grzywny nie budzi zastrzeżeń pod względem formalnym - zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 122 § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny prawidłowo i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego uzasadnił także wymiar grzywny wskazując, że zapewni on efektywność egzekucji i spełni funkcję dyscyplinującą. Prawidłowo organ wskazał, że powodem nałożenia grzywny w najwyższej dopuszczalnej wysokości 50.000 zł ustalonej na podstawie art. 121 § 2 ustawy, jest zwłoka w wykonaniu obowiązku określonego w pkt 2 decyzji PINB z dnia 21 marca 2013 r. Słusznie organy zwracają w tym zakresie uwagę na fakt, że decyzji pierwszoinstancyjnej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, który nie został uchylony w związku ze środkami zaskarżenia z których Spółka korzystała. W konsekwencji trafne jest spostrzeżenie, że Spółka zobowiązana była przystąpić do wykonania obowiązku niezwłocznie po doręczeniu jej orzeczenia pierwszej instancji, niezależnie od tego czy korzystała ze środków zaskarżenia. W takiej sytuacji należy zgodzić się z organami, że pomimo upływu pół roku od terminu wykonania obowiązku (do dnia 30 czerwca 2013 r.), skarżąca nawet nie podjęła czynności zmierzających do jego wykonania. Świadczy o tym protokół z kontroli z dnia 6 grudnia 2013 r. i odnotowany w nim stan faktyczny, jak też oświadczenie strony, że dopiero po otrzymaniu upomnienia (a w zasadzie już po upływie terminu wyznaczonego w upomnieniu) podjęła czynności zmierzające do wykonania obowiązku. Również fakt, że strona – jak podnosi - wykonała obowiązek wynikający z pkt 1 decyzji, przez zabezpieczenie ciągu pieszego na ulicy przebiegającego przy budynku (przez wykonanie zadaszenia), nie świadczy o przystąpieniu do wykonania obowiązku określonego w pkt 2 tej decyzji, którego celem jest usunięcie nieprawidłowości w obiekcie, a nie eliminacja zagrożeń owym stanem wywołanych. Na marginesie zauważyć należy, że w świetle ustaleń protokołu z kontroli budzi wątpliwość prawidłowość wykonania obowiązku z pkt 1 i wyeliminowanie zagrożenia dla przechodniów, skoro przedstawiciele organu stwierdzili podczas kontroli sprawdzającej niekontrolowane odpadanie tynków i gzymsów i wykonali prowizoryczne zabezpieczenie taśmami z umieszczeniem tablic ostrzegawczych.

W ocenie Sądu, wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia, została prawidłowo, tj. bez przekroczenia ram uznania administracyjnego uzasadniona. Trafnie organy wskazują, że kwota grzywny musi być na tyle wysoka, by zobowiązanemu "nie opłacało się" jej uiszczać. Istotne również jest, że w niniejszym przypadku grzywna w celu przymuszenia może być nałożona tylko raz. Zgodnie bowiem z art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Szczególnie więc w takiej sytuacji wysokość grzywny powinna realnie wpływać na wykonanie egzekwowanego obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt: II OSK 49/06, Lex nr 355305). Z akt administracyjnych jak również skargi wniesionej do Sądu wynika, że strona uchyla się od wykonania obowiązku określonego w pkt 2 decyzji z dnia 21 marca 2013 r. ze względu na korzystanie ze środków zaskarżenia zarówno w toku instancji jak i przez wniesienie skargi do WSA oraz skargi kasacyjnej do NSA. Występując w toku postępowania sądowego o udzielenie ochrony tymczasowej, Spółka wskazywała na zbędność wykonywania robót określonych w pkt 2 decyzji z dnia 21 marca 2013 r. ze względu na planowane prace w budynku przy ul. Ś., których zakresu nie była jednak w stanie określić uzależniając je od wynajęcia obiektu przez podmioty zewnętrzne. W postępowaniu sądowym podnosiła także nieprecyzyjność nałożonego obowiązku. Wskazać zatem należy, że powyższe okoliczności nie mają wpływu na wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nie mogą zwolnić strony od obowiązku jego wykonania. Jak prawidłowo wyjaśnił organ II instancji fakt skorzystania ze środków zaskarżenia przy zastosowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz braku udzielenia ochrony tymczasowej w postepowaniu sądowym nie jest okolicznością, która pozwalałaby na odstąpienie od zastosowania środków przymusu w niniejszej sprawie. Również podnoszona przez stronę okoliczność, że nie jest bezczynna, gdyż po otrzymaniu upomnienia zwarła umowę z biurem projektowym nie świadczy o wykonaniu obowiązku. Nie jest więc zasadny zarzut, że organy nie uwzględniły powyższej okoliczności skoro obowiązek wskazany w tytule wykonawczym ma charakter niepodzielny. Nawet rozpoczęcie jego wykonywania przed wszczęciem egzekucji nie czyni tej egzekucji ani bezprzedmiotową, ani bezprawną. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne bowiem dopiero wówczas, kiedy obowiązek został już wykonany (art. 7 § 3 ustawy).

W konsekwencji zasadnie organy zastosowały grzywnę w najwyższej wysokości mając na uwadze przede wszystkim jej skuteczność. W ocenie Sądu organ egzekucyjny zastosował wobec zobowiązanej taką dolegliwość, jaka jest niezbędna do przymuszenia jej do realizacji ciążącego na niej obowiązku. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organy stosują środki egzekucyjne przewidziane ustawie, dokonując zaś wyboru właściwego środka egzekucyjnego stosować należy zasadę celowości i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka sformułowaną w art. 7 § 2 u.p.e.a. Według przywołanego przepisu organ winien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe. Zdaniem Sądu, organy należycie uzasadniły dlaczego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej dolegliwym, niż wykonanie zastępcze określone w art. 127 u.p.e.a. W orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia to środek mniej uciążliwy od wykonania zastępczego i stosuje się go w pierwszej kolejności. Wykonanie zastępcze, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku. Podkreślić także należy, że postępowanie egzekucyjne w myśl art. 1 i 7 § 2 u.p.e.a. ma doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a nie przez organ egzekucyjny. Fakt nałożenia grzywny nie pozbawia skarżącego możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 175/08, LEX nr 519271). Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określone w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Stosownie zaś do treści art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Powyższe wskazuje, że grzywna w celu przymuszenia nie stanowi samoistnej dolegliwości, lecz służy wyłącznie zdyscyplinowaniu dłużnika do wykonania zobowiązania, a jego spełnienie chroni zobowiązanego przed ściągnięciem grzywny i jest dodatkowo podstawą do zwrotu w znacznej części lub całości.

Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia nie było zatem w niniejszej sprawie uchybieniem, nawet z punktu widzenia zasady wyboru najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Nie można również pomijać, że zgodnie z art. 6 u.p.e.a. prawnym obowiązkiem wierzyciela w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, jest podjęcie odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji. W sytuacji, w której pozostaje w obrocie prawym decyzja PINB z dnia 21 marca 2013r. wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny w sytuacji uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku podjął czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych i nałożył przewidziany w art. 119 u.p.e.a. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Wyłącznie od strony skarżącej zależy natomiast czy będzie musiała uiścić nałożoną grzywnę. Jak wskazano dobrowolne wykonanie obowiązku rozbiórki przed ściągnięciem grzywny, może prowadzić do jej umorzenia (art. 125, art. 126 u.p.s.a.).

W kontekście przedstawionych wyżej wywodów zarzuty zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. W obrocie prawnym znajduje się decyzja nakładająca na stronę obowiązek wykonania robót określonych w tytule wykonawczym - jest to decyzja ostateczna i podlega wykonaniu. Skarżąca zaś zobowiązana jest do jej wykonania. Zauważyć należy, że Sąd nie bada zaskarżonego postanowienia pod względem jego słuszności, ani też nie dokonuje oceny przyczyn, które spowodowały niewykonanie obowiązku, stąd też twierdzenia skarżącej, jakoby decyzja nakazująca wykonanie obowiązku nie określała prawidłowo egzekwowanego obowiązku nie mogły odnieść zamierzonego skutku (skarżąca mogła wystąpić do organu nadzoru budowlanego o wyjaśnienie w tej kwestii).

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.