Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 359/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski,, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. K. i R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego (tak przez organy administracji architektoniczno - budowalnej, jak i organy nadzoru budowlanego) ustalono, że L. D. samowolnie rozpoczął nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w J. przy ulicy [...] nr [...]Rozpoczęte roboty budowlane nie zostały zakończone. Nieruchomość, na której prowadzone były te roboty zmieniła właściciela i obecnie właścicielami tej nieruchomości są M. K. i R. K..

W wyniku uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2008 r. Sygn. akt II SA/Gl 940/07 poprzednio wydanych w sprawie decyzji (tj. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w J. z dnia [...]r. nakazującej L. D. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z rozbudową (nadbudową) budynku mieszkalnego) pismem z dnia 12 maja 2008 r. Powiatowy Inspektor zawiadomił M. K., R. K. i R. P.- S. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnie rozpoczętej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego położonego w J. przy ulicy [...] nr 153. Następnie, zgodnie ze wskazaniami wymienionego powyżej wyroku, przeprowadził ponowne postępowanie i decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie wszczęte w dniu 1 października 1996 r. w sprawie samowolnie rozpoczętych robót budowlanych przez L. D. przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego w J. przy ulicy [...] nr [...] prowadzone w stosunku do L. D., a decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na M. i R.a K., w celu doprowadzenia do stanu zgodności z prawem samowolnie rozbudowanego i nadbudowanego budynku w J. przy ulicy [...] nr 153, obowiązek przedłożenia wymienionych dokumentów tj.:

- dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy wraz z dokumentacją geodezyjną powykonawczą;

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

- potwierdzenia o braku naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego

wyznaczając na wykonanie tego obowiązku termin do dnia [...]r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że prowadzone dotąd przez L. D. roboty budowlane nie zostały zakończone, a wszystkie wydane w sprawie decyzje zostały uchylone i wycofane z obrotu prawnego. Stąd też, zgodnie ze wskazaniami Sądu, niezbędne było nałożenie wymienionego obowiązku na nowych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, a przedłożone dokumenty będą podstawą do oceny zgodności budowy z obowiązującymi przepisami i pozwolą na wydanie kolejnej decyzji zamierzającej do zalegalizowania wykonanych robót i tym samym zakończenia postępowania.

Pomimo upływu wyznaczonego terminu zobowiązani nie przedłożyli wskazanych dokumentów, natomiast wystąpili o stwierdzenie nieważności wymienionej powyżej decyzji z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził nieważność tej decyzji, a rozpatrujący odwołanie od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 101/10) oddalił skargę R. P. – S. na powyższe decyzje, ale wskutek jej skargi kasacyjnej rozpatrujący sprawę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2010 r. (sygn. akt II OSK 1508/10) uchylił wskazany powyżej zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego postępowania wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wówczas rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarga małżonków K. została w dniu [...]r. odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie.

Po zwrocie akt sprawy do organu pierwszej instancji, wobec braku przedłożenia wymienionych w decyzji z dnia [...]r. dokumentów (mimo przedłużania przez zobowiązanych terminu ich dostarczenia oraz wezwań organu do ich przedłożenia) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...]r. nałożył na M. i R. K. obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. przy ulicy [...] nr do stanu pierwotnego. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. uchylił tę decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Także ponowna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. została uchylona do ponownego rozpoznania decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r.

W wyniku kolejnego już, ponownego przeprowadzenia postępowania, po jego uzupełnieniu zgodnie ze wskazaniami organu drugiej instancji, decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. postanowił nałożyć na M. i R. K. obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na nieruchomości przy ulicy [...] w J. - tzn. "Rozebrać nadbudowaną dotychczasowo część gospodarczą do parteru oraz wewnątrz części gospodarczej nowo wykonane schody żelbetowe prowadzące z parteru na poddasze budynku z płytą stropową, Rozebrać nadbudowane ściany kolankowe i ściany szczytowe o ok. 1.0m, likwidując logie oraz okna na poddaszu, zmienić konstrukcje dachu w taki sposób, aby budynek posiadał dach dwuspadowy o jednakowym kącie nachylenia połaci z kalenicą równoległą do drogi (obniżoną o ok. 1.0m). Rozebrać podest żelbetowy przed wejściem do budynku od strony podwórka" wyznaczając termin wykonania tego obowiązku na dzień [...]r. W uzasadnieniu organ wskazał na decyzję z dnia [...]r. podkreślając brak przedłożenia wymienionych w niej dokumentów, mimo przedłużania terminu do ich dostarczenia. Wyjaśnił, że w celu ustalenia stanu poprzedniego przedmiotowego budynku mieszkalnego wystąpiono do Prezydenta Miasta J. o udostępnienie akt sprawy z wydanym pozwoleniem na nadbudowę tego budynku, jednak organ w piśmie z dnia [...] r. poinformował, że nie posiada akt sprawy. Stąd przesłuchano na okoliczność ustalenia kształtu budynku przed nadbudową -kierownika budowy, autora inwentaryzacji budowlanej oraz byłego właściciela. Uzyskano także pisemną opinię wraz ze zdjęciami byłego sąsiada oraz wskazanych, przez pełnomocnika zobowiązanych, świadków.

Wobec faktu nie przedłożenia żądanej dokumentacji, zgodnie z art. 51 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego należało doprowadzić obiekt do stanu poprzedniego pierwotnego - tzn. przed nadbudową, czyli tak jak określono to w sentencji decyzji.

Odwołanie od powyższej złożyli, działający przez pełnomocnika, M. i R. K. wnosząc o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi powiatowemu. W uzasadnieniu odwołania stwierdzili, iż wydana decyzja jest niesłuszna. Podnieśli, że zapadła ona z obrazą art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji pominął dowód z zeznań F.P., a jego zeznania mogą mieć najistotniejsze znaczenie. Przesłuchanie wskazanych świadków okazało się bowiem bezskuteczne, a tylko F.P. może posiadać wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach. W ocenie odwołujących się pominięcie w takiej sytuacji jego zeznań i dopuszczenie tylko dowodu z pisma i fotografii jest niedopuszczalne. Nie wyjaśnia to bowiem wielu wątpliwości, a nadto strona winna mieć możliwość zadawania pytań i bezpośredniego kontaktu ze świadkiem.

Niezależnie od powyższego podnieśli, iż w sprawie nie może mieć zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w aktualnym brzemieniu, które nadane zostało przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw. Art. 7 tej ustawy określał prymat ustawy starej do budowli wybudowanych przed jej wejściem w życie. W ocenie odwołujących się organ pierwszej instancji nie wskazał kiedy postępowanie na podstawie art. 51 zostało wszczęto, a od daty wszczęcia, w związku z art. 7 ustawy zmieniającej, uwarunkowane jest zastosowanie ustawy nowej. Dodali, że przedmiotowa przebudowa została wykonana w 1997 r. Nie ma więc podstaw do orzekania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w obecnym brzmieniu w przedmiotowej sprawie. Organ winien więc wyraźnie wyjaśnić dlaczego art. 51 Prawa budowlanego ma zastosowanie w aktualnym brzmieniu, pomimo tego, że roboty były wykonywane 17 lat temu.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji zastosował się do przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Podstawową kwestią było zakwalifikowanie tego konkretnego przypadku do odpowiedniej normy prawnej regulującej tryby legalizacyjne. Jako podstawę niniejszej sprawy prawidłowo wskazano art. 51, a jako podstawę kwestionowanej decyzji art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2004 r.), zgodnie ze wskazaniami zawartymi w poprzedniej decyzji uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W związku z wielokrotnym i nieskutecznym wzywaniem skarżących do przedłożenia dokumentów wymienionych w decyzji organu powiatowego z dnia 26 maja 2008 r. oraz niewykonaniem dobrowolnie zadeklarowanej przez skarżących rozbiórki części budynku - należało wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Podkreślając fakt, iż kilkukrotne czynności kontrolne nie potwierdziły rozbiórki przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy, organ odwoławczy przyznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. prawidłowo zrealizował dyspozycję art. 51 ust. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy, przeprowadzając m.in. dowód z przesłuchania świadków i umożliwiając stronom skorzystanie z praw wynikających z art. 79 §1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśniając pojęcie "stan poprzedni" obiektu organ przyznał, że należy mieć na uwadze stan poprzedni legalny wynikający z wydanych dla obiektu pozwoleń i dokonanych zgłoszeń. Dodał wreszcie, że treść sentencji kwestionowanej decyzji jest także wynikiem związania, na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, organów nadzoru budowanego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2008 r. Sygn. akt II SA/Gl 940/08. W świetle poczynionych ustaleń zarzuty zawarte w odwołaniu pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Niezadowoleni z rozstrzygnięcia M. i R. K., reprezentowani przez pełnomocnika złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. obrazę:

- art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie zeznań

F. P.,

- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania,

- art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane w związku z art. 51 ustawy Prawo budowlane

wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podnieśli, iż pomimo, że jeden z zrzutów odwołania dotyczył możliwości zastosowania przepisu art. 51 Prawa budowlanego z daty orzekania, organ odwoławczy nie odniósł się do tego problemu w sposób należny i nie odpowiedział wyraźnie dlaczego stosuje właśnie ten przepis w takim właśnie brzmieniu. Przypomnieli przy tym, że przedmiotowe roboty budowlane toczyły się legalnie do czasu uchylenia decyzji wyrokami Sądu. Nadto, co najistotniejsze, podstawą decyzji z czerwca 2003 r. był art. 51 ust. 1a w związku z art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowanego. Z uwagi na fakt wszczęcia postępowania przed wejściem w życie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r., która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., zastosowanie mogły mieć w sprawie wyłącznie przepisy dotychczasowe, co wynika z art. 7 tej ustawy. Przyjęcie powyższego założenia prowadzi do stwierdzenia, że nowelizacje Prawa budowlanego z 2003 i 2004 r., mają faktycznie moc wsteczną, bowiem pozwala się na ich stosowanie do stanów faktycznych sprzed ich wejścia w życie.

W ocenie skarżących organ odwoławczy nie odniósł się także do zarzutu obrazy art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponownie pomijając dowód z zeznań F. P., podczas gdy jego zeznania mogą mieć dla sprawy najistotniejsze znaczenie. Dopuszczenie w sprawie dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez tą osobę, a pominięcie jej zeznań jest niedopuszczalne. Sporządzone fotografie nie stanowią dokumentu urzędowego i w żaden sposób nie potwierdzają daty wykonania robót, a ta właśnie data ma najistotniejsze znaczenie w sprawie. Nie została również wyjaśniona sprawa ewentualnych więzi rodzinnych pomiędzy F.P. o właścicielem sąsiedniej działki, co powinno być uwzględnione przy ocenie takiego dowodu. Odmowa przesłuchania tego świadka, a bazowanie na jego pisemnych oświadczeniach i fotografiach może stanowić naruszenie art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.

Na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Wyjaśnił, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to wobec zmiany stanu prawnego, który wywodzi z wydanych odnośnie art. 48 i art. 49 Prawa budowanego wyroków Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji wykładni prokonstytucyjnej przepisów postępowanie skarżących nie może być oceniane według przepisów, które nie obowiązywały w dacie tych zachowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzją ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie.

Kontrolowane w sprawie decyzje wydane zostały na zakończenie długotrwałego postępowania dotyczącego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego położonego w J. przy ulicy [...] nr . W toku tego postępowania wydawane były wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, których wytyczne, co do dalszego prowadzenia sprawy pozostały wiążące tak dla orzekających w sprawie organów administracyjnych, jaki dla sądu. I tak w wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1972/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że w ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny dokonać oceny zgodności wykonanych przez inwestora robót z wymogami prawa budowlanego zwłaszcza w zakresie zachowania odległości od granicy działki zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 23 stycznia 2002 r.. sygn. akt II SA/Ka 896/00. Zwrócił przy tym uwagę, że ze względu na zmianę stanu prawnego dokonaną ustawą z dnia 7 marca 2003 r. oraz kolejną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane likwidacja skutków samowoli winna nastąpić na gruncie aktualnego brzemienia art. 51 Prawa budowlanego, co wynika z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. W ocenie tego Sądu dla stwierdzenia, czy inwestor w istotny sposób odstąpił od warunków. określonych w przepisach, miarodajny jest stan prawny z daty prowadzenia spornych robót budowalnych, to jednak doprowadzenie do stanu zgodności z prawem winno odbyć się na podstawie obowiązującego stanu prawnego. Należy podkreślić, że wyrok ten został skargą kasacyjną przez L. D. zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r. oddalił złożoną skargę, w pełni podzielając ustalenia i wskazania sądu pierwszej instancji.

Prowadząc dalej postępowanie organy nadzoru wydały kolejne rozstrzygnięcia, które w wyniku kontroli przeprowadzonej przez tut. Sąd wyrokiem z dnia z 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 940/07 także zostały wyeliminowane. Także w uzasadnieniu tego wyroku Sąd zawarł wskazania, co do dalszego sposobu prowadzenia i zakończenia niniejszej sprawy. Stwierdził mianowicie, iż w ponownym postępowaniu organ powiatowy powinien ustalić aktualne strony tego postępowania, (a to wobec sprzedaży aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. [...] przedmiotowej nieruchomości), a następnie skoro podjęte działania miałyby zmierzać do doprowadzenia do zgodności z prawem zrealizowanych robót budowanych w postępowaniu, konieczne będzie nałożenie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane obowiązku wykonania określonych czynności. W tym konkretnym przypadku, jak zauważył Sąd, powinno to sprowadzać się do nałożenia obowiązku wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz dokumentację geodezyjną powykonawczą. Dodatkowo Sąd ten wskazał, że w związku z niedysponowaniem przez inwestora zatwierdzonym projektem budowlanym wspomniana dokumentacją powinna zawierać elementy wymagane przepisami odnoszącymi się do projektu budowlanego. Dopiero bowiem w oparciu o sporządzoną w opisanym trybie dokumentację zrealizowanych robót budowlanych organ będzie mógł dokonać oceny czy stanowiące przedmiot postępowania roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa oraz wydać kolejną decyzję w oparciu o art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Wyrok ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny.

Prowadząc zatem dalej postępowanie oraz stosując się do zawartych w powyższym wyroku wskazań Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. wydał w dniu 26 maja 2008 r. decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakładając na aktualnych właścicieli nieruchomości przy ulicy [...] nr 153 w J., czyli obecnie skarżących, obowiązek przedłożenia wymienionych dokumentów tj.: dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy wraz z dokumentacją geodezyjną powykonawczą, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz potwierdzenia o braku naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta stała się ostateczna wobec niewniesienia odwołania.

Natomiast postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zostało ostatecznie zakończone odmową takiego stwierdzenia. Także w wydanych wówczas wyrokach, szczególnie w wyroku z dnia 25 października 2011 r. Sygn. akt II OSK 1508/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie obecnie przyjmuje się przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dopuszcza jedynie możliwość wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem w wyznaczonym terminie i nie może to oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, gdyż te jako takie nie mogą doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem, to jednak pogląd ten wypracowany został dopiero przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Nie był on zatem od początku wprowadzenia tej regulacji jednolity i sądy administracyjne niejednokrotnie orzekały odmiennie - tzn. dopuszczały możliwość nakładania obowiązku dostarczenia stosownej dokumentacji, by dopiero następnie orzec w oparciu o złożone dokumenty, o doprowadzeniu inwestycji do stanu zgodnego z przepisami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn.. akt II OSK 167/06). Stąd też w takiej sytuacji nie można bronić poglądu o oczywistej sprzeczność pomiędzy treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy a decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 26 maja 2008 r. Nadto, co Sąd wyraźnie podkreślił, naruszone zostały przez Sąd pierwszej instancji (który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 101/10 utrzymał w mocy rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności powyżej wymienionej decyzji) art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w sprawie zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2008 r. syn. akt II SA/Gl 940/07.

Mając powyższe na uwadze, po zwrocie akt organy wróciły w swym postępowaniu do etapu realizacji decyzji z dnia 26 maja 2008 r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.. Jak podniesiono już powyżej w przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także, w ocenie obecnie rozstrzygającego składu orzekającego, wydane w sprawie wyroki oraz zawarte w nich oceny prawne i wskazania wiążą orzekające organy administracyjne i Sąd. Kwestie dotyczące oceny wykonanych robót budowlanych według przepisów w obowiązującym brzemieniu były przesądzane w wymienionych wyrokach, a wbrew twierdzeniom skarżących stan prawny nie uległ zmianie, nie miały też wpływu na jego zmianę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nadto, co trzeba wyraźnie podkreślić, w sprawie wydana już została decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obligująca skarżących do określonego działania. Pomimo wezwań organu, a także informacji skarżących dotyczących wydłużenia terminu na dostarczenie wymienionych dokumentów, czy informujących o rozbiórce, nie zostały przedłożone w organie ani żądane dokumenty, ani nie została wykonana zgłaszana rozbiórka. Trzeba wyraźnie podnieść, że decyzja z dnia [...]r., wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy nie kończy postępowania. Stosowanie do regulacji art. 51 ust. 3 jest ono kontynuowane, gdyż po upływie wyznaczonego terminu właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku. Stosownie do wyników tego sprawdzenia organ wydaje decyzję, w której stwierdza wykonanie obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1) albo w przypadku jego niewykonania podejmuje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 3 pkt 2. Podkreślenia wymaga, że decyzje wydawane na podstawie tego ostatniego przepisu w odniesieniu do zrealizowanych obiektów budowlanych mają charakter związany. Oznacza to, że jeśli nie zostały wykonane nałożone obowiązki to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto zobowiązany do wydania nakazu bądź to rozbiórki, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r. sygn.. akt II SA/Gl 478/13, Lex nr 1370636).

W realiach niniejszej sprawy mamy właśnie sytuację, w której skarżący, jako osoby zobowiązane, nie wykonali obowiązku nałożonego wymienioną już powyżej decyzją z dnia 26 maja 2008 r. Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy zastosowały w sprawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i w kwestionowanej decyzji nałożyli na zobowiązanych obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na nieruchomości przy ulicy [...] nr 153 w J. do stanu poprzedniego. Wbrew też twierdzeniom skarżących organ poczynił wszelkie niezbędne starania, przeprowadził wymagane przepisami postępowanie w celu ustalenia tego stanu poprzedniego. Uczynił to na podstawie zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to na podstawie zeznań zgłoszonych świadków, przedłożonych m.in. przez pierwszego inwestora przedmiotowego obiektu dokumentów, w tym inwentaryzacji budynku mieszalnego, a także fotografii i oświadczenia byłego właściciela sąsiedniej nieruchomości F. P.. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż pomimo złożonego wniosku świadek ten nie został przesłuchany osobiście, co uniemożliwiło skarżącym możliwość zadawania pytań świadkowi, należy wskazać, iż zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu organ może nie uwzględnić takiego żądania, jeżeli żądanie to dotyczy już okoliczności stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W tym konkretnym przypadku stan nieruchomości przez rozpoczęciem kwestionowanych robót budowlanych ustalony został na podstawie wymienionych powyżej dokumentów. Wynika on także z pisma przesłanego przez F. P. oraz dołączonych do tego pisma zdjęć. Brak wezwania tego świadka do osobistego stawienia się przed organem nadzoru w celu złożenia wyjaśnień co do ustalenia stanu poprzedniego budynku przy ulicy [...] w J. było uzasadnione, gdyż ustalenia te poczynił organ na podstawie złożonych dokumentów pisemnych a uwzględniając fakt zamieszkania tego świadka poza terenem Jaworzna w znacznym od niego oddaleniu (w S.), powodowałoby to tylko nieuzasadnione zwiększenie kosztów tego postępowania. Wyjaśnił zresztą w tym względzie organ swoje stanowisko w piśmie skierowanym bezpośrednio do pełnomocnika skarżących z dnia [...]r. (w aktach administracyjnych). Ponadto, jak wskazuje przepis żądanie przeprowadzenia takiego dowodu musi mieć znaczenie dla sprawy. Skoro zaś stan pierwotny obiektu został ustalony na podstawie innych dokumentów, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnego kontrdokumentu czy przeciwdowodu na okoliczność istnienia odmiennego stanu poprzedniego tego budynku, to trudno zarzucić orzekającym w sprawie organom naruszenie obowiązujących w tym zakresie przepisów postępowania.

Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę.

.