Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1678/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 113 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 14 ust. 1, art. 94b ust. 1 pkt 2, art. 94c, art. 96
journal: Dz.U. 2011 nr 270 poz 1599
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia WSA del. Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 452/13 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od A. Z. na rzecz Prokuratora Generalnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 maja 2013 r., II SA/Wa 452/13 oddalił skargę A. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżący rozpoczął odbywanie tej aplikacji w 2001 r. Na dzień wydania pierwotnej decyzji Prokuratora Apelacyjnego w Warszawie z [...] lipca 2003 r. o cofnięciu mu zgody na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej zagadnienia dotyczące aplikantów prokuratorskich, w tym aplikantów pozaetatowych regulowały przepisy ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.). Ponadto tryb przeprowadzania konkursu na stanowisko aplikanta sądowego i prokuratorskiego, obowiązki związane z zajmowaniem stanowiska aplikanta, organizację aplikacji sądowej i prokuratorskiej, zakres egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego, skład komisji egzaminacyjnej, sposób powoływania i wysokość wynagrodzenia jej członków oraz tryb postępowania komisji egzaminacyjnej regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.). Przepisy art. 94a oraz 94b ustawy o prokuraturze będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji miały zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 70 ust. 3 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że aplikacja prokuratorska w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury rozpoczęta przed dniem 1 stycznia 2008 r. oraz kończący ją egzamin prokuratorski odbywają się na podstawie przepisów obowiązujących przed tym dniem.

Możliwość odbywania aplikacji pozaetatowej przewidywał art. 94a ustawy o prokuraturze w brzmieniu wskazanym powyżej. Zgodnie z tym przepisem prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego, mógł zezwolić na odbywanie aplikacji pozaetatowej osobie, która: 1. spełniała wymagania określone w art. 14 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, 2. została zakwalifikowana przez komisję egzaminacyjną po przeprowadzeniu konkursu, o którym mowa w art. 91 ust. 4 ustawy.

Określone w pkt 1 tego przepisu wymagania to: posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych i obywatelskich, nieskazitelny charakter oraz ukończenie wyższych studiów prawniczych w Polsce i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych uznanych w Polsce.

Przepis art. 94b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o prokuraturze, przewidywał natomiast, że prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego, cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli aplikant rażąco narusza obowiązki aplikanta.

Powodem cofnięcia skarżącemu zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej było wszczęcie przez Prokuraturę Rejonową Warszawa - [...] śledztwa o czyn z art. 228 § 1 k.k. w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych od różnych osób przez skarżącego, pełniącego funkcję asystenta doradcy prawnego [...] w W. W zaskarżonej decyzji okoliczność tę uznano jako naruszenie obowiązków aplikanta, do których zdaniem organu zalicza się m. in. posiadanie nieskazitelnego charakteru oraz postępowanie zgodnie z zasadami uczciwości. Stanowisko to jest w ocenie Sądu prawidłowe.

Przepis art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze, odwołujący się do obowiązków aplikanta, należy bowiem czytać łącznie z art. 14 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza wymóg legitymowania się przez aplikanta nieskazitelnym charakterem. W świetle wyżej powołanych regulacji prawnych, za aplikanta rażąco naruszającego swoje obowiązki, należy uznać osobę, która utraciła przymiot nieskazitelności charakteru. Dokonując natomiast wykładni pojęcia "nieskazitelności", odnieść się należy do rangi i charakteru zawodu wykonywanego przez prokuratora. Jest to mianowicie zawód szczególnego zaufania publicznego. Osoba która go wykonuje musi pozostawać poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa. Jeśli natomiast przeciwko takiej osobie zostanie wszczęte postępowanie karne, a zwłaszcza w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu umożliwi skierowanie go na drogę postępowania sądowego, to powoduje to powstanie wątpliwości, co do zgodności z prawem postępowania konkretnej osoby. Powyższe zaś sprawia, że osoba taka traci przymiot nieskazitelności charakteru.

Organ prawidłowo zatem przyjął, że fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, pozbawił go przymiotu nieskazitelności charakteru. Stan opisany w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze istniał po stronie skarżącego aż do czasu uwolnienia go prawomocnym wyrokiem od stawianych mu zarzutów. Do tego zaś momentu, organ miał prawo przyjąć, iż po stronie skarżącego istnieje stan rażącego naruszania przez niego obowiązków aplikanta.

Należy również zwrócić uwagę na treść § 6 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej. Zgodnie z tym przepisem aplikant jest obowiązany sumiennie wykonywać powierzone obowiązki i polecenia przełożonego oraz dbać w czasie pracy i poza pracą o powagę sądu i prokuratury. W ocenie Sądu, nałożony w tym przepisie na aplikanta obowiązek dbania w czasie pracy i poza pracą o powagę prokuratury zostaje naruszony w przypadku wszczęcia w stosunku do aplikanta postępowania karnego. Stąd więc zarzuty wskazane w skardze, a opisane w jej treści w punktach 1, 2, 3, 8 i 20 Sąd uznał za niezasadne.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje też zarzut sformułowany w pkt 4 skargi. Niezależnie bowiem od tego, czy aplikanci pozaetatowi powinni składać ślubowanie, okolicznością niesporną jest to, iż skarżący takie ślubowanie złożył. Ponadto, niezależnie od faktu złożenia ślubowania, fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego pozbawił go przymiotu nieskazitelności charakteru, co stało się wystarczającą podstawą do wydania skarżonej decyzji.

Prawidłowo również organ ocenił, że w odniesieniu do aplikantów pozaetatowych, nie znajduje zastosowania norma art. 96 ustawy o prokuraturze. Przepis ten odnosi się bowiem wyłącznie do aplikantów etatowych, których łączy z prokuraturą stosunek pracy. Za taką wykładnią omawianego przepisu przemawia sama treść tej normy prawnej, która odsyła do zasad stosowanych wobec urzędników mianowanych. Skarżącego, jako aplikanta pozaetatowego, nie łączył zaś z prokuraturą żaden z ww. stosunków. Odbywał on jedynie aplikację na podstawie zgody udzielonej przez prokuratora apelacyjnego, w trybie art. 94a ustawy o prokuraturze. Stąd, zarzut opisany w pkt 5 skargi jest niezasadny.

Sąd nie podzielił również zarzutu z pkt 6 skargi. Właściwość prokuratora okręgowego do złożenia wniosku do prokuratora apelacyjnego o cofnięcie aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej wynika wprost z art. 94b ust. 1 ustawy o prokuraturze. W okręgu zaś Prokuratury Okręgowej w Warszawie znajdowała się jednostka prokuratury rejonowej, w której skarżący odbywał aplikację. Złożenie powyższego wniosku przez prokuratora okręgowego, nie naruszało więc przepisów prawa, obowiązującego w chwili dokonywania tej czynności. Wniosku takiego nie mógł natomiast złożyć prokurator Prokuratury Okręgowej dla Warszawy – [...], gdyż w chwili składania wniosku nie była jeszcze powołana do życia ta jednostka organizacyjna prokuratury.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi z punktu 9, 14, 15, 16 i 21 zmierzające do wykazania, że organ prowadząc niniejsze postępowanie, powinien ustalić prawdę materialną w zakresie zarzucanego skarżącemu czynu. W tym zakresie kompetencje do dokonywania ustaleń, posiadał wyłącznie sąd powszechny, przed którym toczyło się postępowanie karne przeciwko skarżącemu.

W świetle powyższego, jako chybione jawią się również zarzuty skargi z pkt 10, 11, 12 i 13, jako zmierzające do wykazania, że skarżący powinien bezpośrednio uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w celu wykazywania własnej niewinności. Analiza akt administracyjnych prowadzi zaś do konkluzji, że skarżący nie był pozbawiony wglądu w akta administracyjne, ani też nie był pozbawiony możliwości zajmowania stanowiska w sprawie, czy zgłaszania wniosków dowodowych.

Sąd nie podzielił także argumentów zawartych w pkt 17, 18 i 19 skargi. Organ w sposób jasny wskazał bowiem podstawę faktyczną, jak i prawną wydania skarżonej decyzji. Wyjaśnił również potrzebę ochrony ważnego interesu społecznego odnosząc się do regulacji art. 14 ustawy o prokuraturze.

Jako pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie należy także uznać zarzut z pkt 7 skargi. Prowadzenie postępowania karnego w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych, a nie w sprawie czynu opisanego w art. 286 § 1 k.k. nie zmienia bowiem faktu, że toczyło się postępowanie karne powodując utratę przez skarżącego przymiotu nieskazitelnego charakteru.

Bez wpływu pozostaje fakt wydania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – [...] wyroku z [...] sierpnia 2011 r., [...], uniewinniającego skarżącego od stawianych zarzutów, oraz wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie IX Wydział Karny – Odwoławczy z [...] stycznia 2012 r., [...] utrzymującego w mocy powyższy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – [...]. Sąd administracyjny, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania tej decyzji. Na dzień wydania przedmiotowej decyzji w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie przed sądem karnym. Organ miał zatem prawo uznać, że skarżący utracił przymiot nieskazitelności charakteru, czym rażąco naruszył obowiązki aplikanta. Możliwość zawieszenia aplikanta w jego prawach w przypadku prowadzenia przeciwko niemu postępowania o popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przewidziana jest obecnie w art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do osób, które rozpoczęły aplikację prokuratorską przed dniem 1 stycznia 2008 r.

Fakt wydania wskazanych wyżej wyroków uniewinniających w postępowaniu karnym, nie może być również uznany za podstawę uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Nie można bowiem stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Reasumując Sąd stwierdził, iż w związku z tym, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne organ zasadnie uznał, iż skarżący rażąco naruszył obowiązki aplikanta. Istniała więc, określona w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze, przesłanka do cofnięcia mu pozwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.u.s.a.") przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu istotnych okoliczności faktycznych zaszłych w niniejszej sprawie po wydaniu zaskarżonych decyzji, przejawiających się w zakończeniu postępowania karnego przeciwko skarżącemu w wyniku uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego w dniu [...] stycznia 2012 r., a przez to naruszeniem art. 7 k.p.a. i błędnym zastosowaniem art. 151 p.p.s.a.;

2. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie, polegające na uniemożliwieniu końcowego zapoznania się zainteresowanego z zebranymi materiałami na etapie postępowania wyjaśniającego, w szczególności do wniosku zawartego w piśmie Prokuratora Okręgowego w Warszawie z [...] lipca 2003 r., nr [...] oraz ponownego wniosku Prokuratora Okręgowego w Warszawie z [...] r., nr [...] i uniemożliwienie złożenia ostatecznego stanowiska, wyjaśnień oraz końcowych wniosków dowodowych w tym zakresie, a przez to naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez niezawarcie prawidłowej oceny uznania za udowodnione ustalenia istnienia wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się strony w tej kwestii;

3. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie, polegające na niezapewnieniu zainteresowanemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania wyjaśniającego, w szczególności uniemożliwieniu wypowiedzenia się na etapie postępowania wyjaśniającego co do złożenia cyt. pisma nr [...] oraz pisma nr [...] i uzupełniającego do niego pisma z [...] listopada 2009 r. i uniemożliwieniu złożenia wyjaśnień oraz wniosków dowodowych w tym zakresie, a przez to naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niezawarcie prawidłowej oceny uznania za udowodnione istnienia wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się strony w tej kwestii;

4. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 10 § 2 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego mylne zastosowanie, polegające na odstąpieniu od zasady czynnego udziału strony na etapie postępowania wyjaśniającego i uniemożliwienie zajęcia stanowiska, złożenia wyjaśnień oraz wniosków dowodowych, ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, podczas gdy załatwienie tej sprawy nie było załatwieniem niecierpiącym zwłoki z uwagi na niewystępowanie żadnej z powyższych przesłanek, a przez to naruszenie art. 7 k.p.a.;

5. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 10 § 3 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego mylne zastosowanie, polegające na nieutrwaleniu w aktach sprawy jednej z ustawowych przyczyn odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a przez to naruszeniem art. 7 k.p.a.;

6. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 77 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie, polegające między innymi na niepodjęciu czynności odebrania pisemnych wyjaśnień od skarżącego w przedmiocie braku podstaw do postawienia go w stan oskarżenia, czy załączenia materiału dowodowego z postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Warszawa-[...] w Warszawie IV Wydział Karny w sprawie własnej skarżącego, a przez to naruszeniem art. 7 k.p.a.;

7. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy, polegające na niepodjęciu przez organy wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez skierowanie sprawy własnej skarżącego do załatwienia rzecznikowi dyscyplinarnemu w trybie art. 96 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r. Nr 270 poz. 1599 ze zm. – zwanej dalej jako "u.p.o.p."), mając przy tym na względzie interes społeczny oraz słuszny interes skarżącego, podczas gdy organ I i II instancji zamiast stać od 2003 r. na straży praworządności i skierować zgodnie z prawem sprawę do wyjaśnienia rzecznikowi, a następnie komisjom I i II stopnia jak dla urzędników mianowanych uprzednio wydały decyzję bez wcześniejszego uruchomienia przewidzianej do tego procedury z art. 96 u.p.o.p., a przez to niezawarcie prawidłowej oceny uznania za odwodnione ustalenia istnienia wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się strony w tej kwestii;

8. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 86 k.p.a. przez jego niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu niemożliwości skierowania przed wydaniem decyzji administracyjnej sprawy własnej skarżącego do rzecznika dyscyplinarnego celem uruchomienia procedury przed komisją I i II stopnia w trybie art. 96 u.p.o.p. jak dla urzędników mianowanych, a przez to niezawarcie prawidłowej oceny uznania za udowodnione ustalenia istnienia wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się strony w tej kwestii;

9. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 108 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające m.in. na ograniczeniu się w skonkretyzowaniu wymagań ochrony ważnego interesu społecznego kosztem nieposzanowania nabytego w 2001 r. przez skarżącego podmiotowego prawa do rozpoczęcia, odbywania i ukończenia pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej oraz pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegającym na nadaniu skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z mocą wsteczną od [...] sierpnia 2003 r. w dniu jej ponownego wydania, tj. [...] grudnia 2009 r., a przez to niezawarcie prawidłowej oceny obowiązywania klauzuli od dnia 0[...].08.2003 r. pod względem zgodności z prawem;

10. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 6 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na chybionym przyjęciu, że hipoteza przepisu art. 94b ust. 1 pkt 2 u.p.o.p. obejmuje także sytuację rażącego "naruszenia w przeszłości" obowiązków aplikanckich w chwili załatwiania sprawy własnej skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości opisana przez organy sytuacja faktyczna strony wystąpiła w 2002 r., a tylko niezależne od niej skutki trwały do [...] stycznia 2012 r., skoro hipoteza ta zawiera abstrakcyjny stan rażącego "naruszania teraźniejszego" obowiązków aplikanckich, który powinien nadal występować w momencie wydawania zarówno decyzji z [...] lipca 2003 r. jak i tym bardziej [...] grudnia 2009 r.;

11. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 in fine i art. 80 oraz art. 81 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej bez uprzedniego skierowania sprawy do rzecznika dyscyplinarnego w ramach ponoszenia przez skarżącego odpowiedzialności porządkowej i dyscyplinarnej przed komisją I i II stopnia jak dla urzędnika mianowanego, podczas gdy sprawa administracyjna już z chwilą jej załatwienia [...] grudnia 2009 r. nie czyni zadość zasadzie dwuinstancyjności uprzedniego rozpoznania jej w trybie art. 96 u.p.o.p. co do okoliczności nieistnienia podstawy do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu do postępowania sądowego - łącznie tak w organie I, jak i II instancji, co skutkowało naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a. przez ich niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi;

12. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie prawidłowości nadania przez organ zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z mocą wsteczną od [...] sierpnia 2003 r. w dniu jej ponownego wydania, tj. [...] grudnia 2009 r. a przez to niezawarcie oceny pod względem zgodności z prawem, co skutkowało naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a.;

13. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podczas gdy skarżący bez własnej winy nie brał udziału na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji, a przez to niezawarcie prawidłowej oceny tej okoliczności, co skutkowało naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegającym na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji oddaleniu skargi.

Ponadto, zarzucono Sądowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia aplikacji skarżącemu między innymi przejawiający się w błędnym:

14. uznaniu, że stosunek prawny aplikacji pozaetatowej nie jest także stosunkiem pracy, do którego nie można odpowiednio stosować przepisów dotyczących urzędników mianowanych, co skutkowało naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez przedwczesne uznanie za dostatecznie wyjaśnioną sprawę skarżącego i zamknięcie rozprawy oraz naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającym na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono art. 94c w związku z art. 96 u.p.o.p.;

15. uznaniu, że nie istnieje podstawa prawna w dniu wydania decyzji o cofnięciu aplikacji przez organ I instancji do zastosowania procedury dyscyplinarnej uprzedniego poniesienia przez skarżącego za naruszenie swoich obowiązków odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej na zasadach obowiązujących mianowanych urzędników państwowych, co skutkowało naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a., poprzez przedwczesne uznanie za dostatecznie wyjaśnioną sprawę skarżącego i zamknięcie rozprawy oraz naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono art. 94c w związku z art. 92 u.p.o.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie;

16. przyjęciu, iż należy uznać istnienie wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się w tej kwestii przez skarżącego podczas postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji oddaleniu skargi, co skutkowało naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przedwczesne uznanie sprawy skarżącego za dostatecznie wyjaśnioną i zamknięcie rozprawy oraz naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającym na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono przepis prawa materialnego art. 94c w związku z art. 92 u.p.o.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie.

W końcu zarzucono Sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj.:

17. art. 94b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94c u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie polegające na mylnym przyjęciu, iż skarżący swoim zachowaniem w chwili orzekania w Sądzie I instancji w przedmiocie legalności decyzji w dniu [...] grudnia 2009 r. nadal narusza obowiązki pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego w stopniu rażącym poprzez dokonywanie szeregu naruszeń, co skutkowało jego niewłaściwym zastosowaniem, a w konsekwencji naruszeniem przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie;

18. art. 94b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, iż sam fakt toczenia się jeszcze w 2009/2010 r. postępowania karnego przeciwko skarżącemu, który został następnie prawomocnie uniewinniony, jest tożsame z jego zachowaniem aplikanckim wyczerpującym znamiona rażącego naruszania obowiązków pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, co skutkowało naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie;

19. art. 94b u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, że fakt toczenia się jeszcze w 2009/2010 r. postępowania karnego przeciwko skarżącemu można określić jako pewnego rodzaju stan o charakterze "ciągłym" rażącego naruszania przez niego obowiązków aplikanta, co skutkowało naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;

20. art. 94b ust. 1 pkt 2 u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, iż sam fakt toczenia się jeszcze na przełomie w 2009/2010 r. postępowania karnego przeciwko skarżącemu, następnie prawomocnie uniewinnionego odebrało mu przymiot nieskazitelności charakteru w dniu wydania zaskarżonej decyzji, co skutkowało jego niewłaściwym zastosowaniem, a w konsekwencji naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie;

21. art. 94b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji przez ich niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, że utrata przez pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego przymiotu nieskazitelności charakteru stanowi przesłankę cofnięcia pozwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, co skutkowało jego niewłaściwym zastosowaniem, a w konsekwencji naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie;

22. art. 96 w zw. z art. 94c u.p.o.p. oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, że do pozaetatowych aplikantów prokuratorskich nie ma zastosowania odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna stosowane wobec urzędników mianowanych, co skutkowało jego niewłaściwym zastosowaniem, a w konsekwencji naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie.

W związku z powyższym wniesiono o:

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji organów administracyjnych obu instancji z uwagi na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a mianowicie art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 in fine i art. 80 oraz art. 81 k.p.a., względnie:

uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji celem umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na to, że wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej stało się bezprzedmiotowe po tym, jak doszło do zakończenia postępowania karnego [...] stycznia 2012 r., względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z udziałem skarżącego w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, ze wskazaniem okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w szczególności okoliczności niebrania udziału przez skarżącego bez jego winy w postępowaniu wyjaśniającym, jak i okoliczności prawomocnego zakończenia postępowania karnego; względnie:

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w trybie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz o

zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych, a w razie uwzględnienia skargi także kosztów postępowania przed Sądem I instancji, nie wyłączając kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto wniesiono o przeprowadzenie na rozprawie uzupełniającego dowodu z dokumentu urzędowego w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie XII Wydziału Pracy z [...] grudnia 2007 r., [...] - na okoliczność ustalenia faktu pozostawania przez skarżącego w stosunku pracy z prokuraturą, w oparciu o art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 w zw. z art. 232 zd. 1 w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art. 233 in fine k.p.c. Wniosek ten umotywowano tym, że przeprowadzenie powyżej wskazanego dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a jest niezbędne dla ustalenia odpadnięcia podstawy faktycznej wydania zaskarżonych decyzji pod kątem wykazania faktu nawiązania przez skarżącego z prokuraturą stosunku pracy z mianowania z chwilą wydania zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w dniu [...] lipca 2001 r. na okres od 1 października 2001 r. do 31 marca 2004 r., przy czym wprawdzie możliwość wcześniejszego złożenia wskazanego dowodu teoretycznie istniała, jednak potrzeba jego powołania powstała dopiero po tym, jak skarżący zapoznał się z obszernymi motywami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji zakwestionował fakt łączenia skarżącego z prokuraturą stosunkiem pracy noszącymi wszelkie znamiona stosunku pracy z mianowania.

W uzasadnieniu tej skargi kasacyjnej odnośnie zarzutów 1 - 13 stwierdzono, że Sąd, mając na uwadze wyjątkowo również fakty i prawo istniejące w dacie orzekania w tej instancji, a niemające miejsca w dacie orzekania przez organy, dokonał mylnej interpretacji swojej funkcji orzeczniczej w ramach granic kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny był władny uwzględnić także aktualny stan faktyczny i prawny, nieistniejący w dacie rozstrzygania przez Prokuratora Apelacyjnego w Warszawie i Ministra Sprawiedliwości. Sąd nie mógł pominąć i tej okoliczności, że toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne zakończyło się prawomocnie w momencie utrzymania w mocy w dniu [...] stycznia 2012 r. wyroku uniewinniającego skarżącego z [...] sierpnia 2011 r. od stawianych mu od 2003 r. zarzutów.

W tym miejscu godzi się podnieść i to, że skarżący w swoim wywodzie odwołuje się do wyroku NSA z 20.08.2009 r., II OSK 843/09 (LEX nr 526403). W niniejszej sprawie mamy do czynienia wręcz z identyczną sytuacją, jeżeli weźmie się pod uwagę wyjątkowość wystąpienia okoliczności prawomocnego uniewinnienia w sprawie karnej skarżącego w dniu [...] stycznia 2012 r., a w szczególności kluczową formułę jego uzasadnienia dla oceny zachowania skarżącego oraz kierunku zmian legislacyjnych normujących status aplikantów prokuratorskich w zakresie doprecyzowania rodzaju obowiązków na nich nałożonych i skutków ich naruszenia pod kątem dokonania poprawnej wykładni "rażącego naruszania obowiązków" po [...] lipca 2003 r. poprzez wejście w życie ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.) normującej status aplikantów prokuratorskich stojących pod zarzutami popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.

Skarżący stoi na stanowisku, że chybione jest ocena Sądu pierwszej instancji sprowadzająca się do tezy, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie był pozbawiony wglądu w akta administracyjne, ani też nie był pozbawiony możliwości zajmowania stanowiska w sprawie, czy zgłaszania wniosków dowodowych, skoro nie wiedział o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego. Żaden z organów, w szczególności I stopnia nie zawiadomił go o ponownym wszczęciu postępowania, nie informował na bieżąco o toczącym się postępowaniu i przedsiębranych przez organ czynnościach, a na koniec postępowania nie zawiadomił o końcowym terminie zaznajomienia się z materiałami sprawy i wynikających z tego skutków prawnych, a sam skarżący powziął wiadomość o ponownym cofnięciu aplikacji dopiero w dniu doręczenia mu kolejnej decyzji [...] grudnia 2009 r. W konsekwencji skarżący w ogóle nie zdawał sobie sprawy, po tym jak wycofał z obrotu poprzednią decyzję z [...] lipca 2003 r., że ponownie toczy się postępowanie administracyjne w jego sprawie, co przesądza o braku udziału skarżącego w postępowaniu wyjaśniającym bez ponoszenia przez niego winy.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zasada czynnego udziału obowiązuje w każdym stadium postępowania, obejmuje wszystkie instancje postępowania, jak również ma zastosowanie po jego zakończeniu. Współcześnie judykatura i doktryna powszechnie opowiada się za poglądem, że choć czynny udział strony jest jedynie jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem, to na organie administracji ciąży obowiązek umożliwienia stronie skorzystania z tego uprawnienia (szerzej: wyrok NSA w Warszawie z 13.01.2010 r., V SA/Wa 1252/09, tak samo w wyroku WSA w Lublinie z 14.07.2009 r., II SA/Lu 323/09).

Skoro ustawa o prokuraturze z miarodajnego okresu milczy na ten temat, a nie ma wątpliwości, że cofnięcie aplikacji jest aktem władczym skierowanym na zewnątrz do oznaczonego adresata, to należy przychylić się do zapatrywania o zastosowaniu ogólnej reguły bezpośredniego sięgania do wszystkich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w pełnym zakresie.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia wprost z identyczną sytuacją, jak w wyroku WSA w Lublinie z 24.09.2009 r. (sygn. II SA/Lu 304/09). Jeżeli się przy tym zauważy, że organy I i II instancji nie zapewniły skarżącemu czynnego udziału w stadium postępowania wyjaśniającego zarówno przed organem I, jak i II stopnia, w szczególności uniemożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ I stopnia, w tym przede wszystkim do wniosku zawartego w piśmie Prokuratora Okręgowego w Warszawie z [...] lipca 2003 r. o nr [...] oraz ponownego wniosku Prokuratora Okręgowego w Warszawie z [...] r. o nr [...] i uzupełniającego do niego pisma z [...] listopada 2009 r., czym naruszyły przepis art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. nie dokonując jego zastosowania w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego, albowiem skarżący pozbawiony został złożenia wyjaśnień o braku podstaw do skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia, potwierdzeniem czego na przełomie 2009 i 2010 r. były przed ich uprawomocnieniem korzystne rozstrzygnięcia w jego sprawie karnej: wyrok uniewinniający sądu pierwszej instancji z [...] lutego 2006 r. i postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie z [...] czerwca 2010 r.

W ten sam sposób tutejszy sąd popadł w dowolność uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procedury administracyjnej, a mianowicie art. 10 § 2 i § 3 k.p.a., gdyż jego niezastosowanie przez organy nie mogło mieć istotnego wpływu na załatwienie sprawy własnej skarżącego, i to bez względu na to, czy organ miał podstawy do odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowana szkodę materialną. Podczas gdy załatwienie tej sprawy nie było załatwieniem niecierpiącym zwłoki z uwagi na niewystępowanie żadnej z powyższych przesłanek, a organ w żaden sposób nie utrwalił w aktach sprawy jednej z ustawowych przyczyn odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, czym naruszył także normę wypływającą z wskazanego przepisu.

W ocenie skarżącego tutejszy Sąd również w inny sposób naruszył przepisy postępowania, to jest art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a otóż w ten sposób, że oddalił skargę pomimo tego, że organy administracyjne I i II instancji naruszyły przepisy procedury administracyjnej, a mianowicie art. 77 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego. Możliwość uznania danej okoliczności za udowodnioną w postępowaniu administracyjnym uzależniona jest od umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zasada ta obowiązuje także w postępowaniu odwoławczym.

Skoro organ uniemożliwił podjęcie czynności odebrania pisemnych wyjaśnień od skarżącego w przedmiocie braku podstaw do postawienia go w stan oskarżenia, czy załączenia materiału dowodowego z postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Warszawa-[...] w Warszawie IV Wydział Karny w sprawie własnej skarżącego sygn. akt, to tutejszy Sąd nie zastosował poprawnie przepisów art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i mylnie oddalił skargę.

Trudno się także zgodzić z tutejszym sądem za organami administracyjnymi, który wskazuje, iż niecelowym było prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia istnienia podstawy do postawienia skarżącego w stan oskarżenia na etapie postępowania sądowego, jeżeli zostało ono przeprowadzone w niezbędnym zakresie, jedynie wystarczającym do stwierdzenia co do tego, czy nadal toczy się postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Zaś wykonywanie wnioskowanych przez skarżącego czynności, takich jak odebranie wyjaśnień od skarżącego, czy ocena dowodów w postaci zaliczenia na poczet materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym zapadłych korzystnych rozstrzygnięć w tym postępowaniu nie jest rzeczą organów administracyjnych. Czyli kolejnych korzystnych orzeczeń Sądu Rejonowego Warszawa - [...] w Warszawie IV Wydział Karny w sprawie własnej skarżącego o sygn. akt, odpowiednio: [...],[...] i [...], co stanowi o naruszeniu przepisu art. 77 § 1 k.p.a. przez niedokonanie jego zastosowania w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego.

Tak samo rzecz się ma z procedowaniem tego sądu, który podzielił pogląd organów o braku potrzeby podjęciawszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dojście do prawdy materialnej istnienia podstawy do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego, nie bacząc przy tym na słuszny interes strony. Należycie pojmowany interes wymagał od organów, aby przed podjęciem decyzji administracyjnej skierować sprawę skarżącego do załatwienia rzecznikowi dyscyplinarnemu w trybie art. 96 u.p.o.p. w ramach postępowania dyscyplinarnego, a następnie komisjom I i II stopnia jak dla urzędników mianowanych. Wobec tego nie dziwi, że wytknięte Sądowi I instancji przeoczenie narusza kolejno art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które polega na nieuczynieniu zadość dyspozycji normy przepisu art. 7 k.p.a., którego uchybienia nie wychwycił tutejszy Sąd, dokonując jego niewłaściwego zastosowania w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego.

W taki sam sposób tutejszy Sąd za organami administracyjnymi naruszył art. 86 k.p.a. nie widząc potrzeby przesłuchania skarżącego w przedmiocie istnienia podstawy do skierowania aktu oskarżenia do sądu karnego.

Nadużyciem prawa jest zastosowanie przez organy w jego sprawie art. 108 § 1 k.p.a., czego nie dopatrzył się Sąd I instancji. Nadużycie to jaskrawo się prezentuje, gdy się wytknie niewychwycenie przez tutejszy sąd nadania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z mocą wsteczną od dnia [...] sierpnia 2003 r. w dniu jej ponownego wydania, tj. w dniu [...] grudnia 2009 r. Sąd przeszedł na tak sformułowanym przez skarżącego zarzutem do porządku dziennego, nie odnosząc się do niego w żadnym razie w uzasadnieniu. Dywagacje te tym bardziej są zasadne, że z punktu widzenia słusznego interesu skarżącego jako obywatela zachodziło dla skarżącego niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zarówno prawnych jak i faktycznych w przypadku wykonywania zaskarżonych decyzji, albowiem skarżącemu groziła bezpowrotnie utrata nabytego w 2001 r. prawa podmiotowego do ukończenia rozpoczętej pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej na dotychczasowych zasadach, z uwagi na wejście w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wejście w życie owych przepisów spowodowało od 2003 r. do dnia dzisiejszego szkodę w postaci niemożliwości przywrócenia sytuacji skarżącego do pierwotnego stanu sprzed cofnięcia zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej i jej realnego ukończenia.

Obejściem prawa jest zabieg organu I instancji - do którego tutejszy Sąd w ogóle się nie odniósł - sprowadzający się do wydania w dniu [...] grudnia 2009 r. ponownej decyzji, w wyniku której cofnięto skarżącemu zezwolenie na dalsze odbywanie aplikacji nie z dniem doręczenia mu ponownie wydanej decyzji, lecz z datą wsteczną od dnia [...] lipca 2003 r. Sąd I instancji nie wycofał z obrotu zaskarżonej decyzji, choć obarczona jest tak kwalifikowaną wadą.

Wniosek o uchylenie decyzji wydanej przez organy administracyjne oparty jest także na zarzucie naruszenia art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 in fine i art. 80 oraz art. 81 k.p.a. - naruszenia, którego nie wychwycił Sąd I instancji, co skutkowało niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w rezultacie oddaleniem skargi. A zarzut ten sprowadza się do wydania decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z którego będzie wynikać, że wszystkie istotne fakty przyjęte za podstawę faktyczną wydanej decyzji mogą zostać uznane za prawidłowo udowodnione (art. 81 k.p.a.), w szczególności istnienia potrzeby wyjaśnienia okoliczności występowania podstawy do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu do etapu postępowania sądowego.

Przedostatni z zarzutów skarżącego dotyczy wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku tutejszego Sądu w zakresie lakoniczności i ogólnikowości tej części uzasadnienia, a w zasadzie jego braku, polegającej na pozbawieniu skarżącego informacji o przesłance w zakresie legalności nadania przez organ zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z mocą wsteczną od dnia [...] sierpnia 2003 r. w dniu jej ponownego wydania, tj. [...] grudnia 2009 r. Zdaniem skarżącego powoduje to w konsekwencji naruszenie przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku w wymaganym stopniu podstawy prawnej samego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie cofnięcia A. Z. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej ze skutkiem wstecznym na dzień [...] sierpnia 2003 r. wraz z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności od tej daty. W ocenie skarżącego skutkowało to naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegającym na jego niezastosowaniu i w konsekwencji oddaleniu skargi. Skoro Sąd I instancji nie tylko dostatecznie nie wyjaśnił, a skarżący uważa, że nie ustosunkował się do takiego rodzaju argumentu, to zasadny wydaje się być zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się w treści uzasadnienia wyroku do argumentów podnoszonych w skardze.

Wskazana przez skarżącego wadliwość uzasadnienia wyroku nie pozwala na kontrolę kasacyjną zaskarżonego orzeczenia, w istocie więc stanowi usprawiedliwioną podstawę wywiedzionej skargi kasacyjnej. Dla tej części decyzji, w której organy określiły moment przedmiotowego cofnięcia na sześć lat do "tyłu", tj. na dzień [...] sierpnia 2003 r. brak jest rzetelnego wywodu prawnego Sądu I instancji w sposób adekwatny do celu jaki wynika z treści zarzucanych przepisów i oznacza niemożliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia tego sądu wskazanego w decyzji momentu jej obowiązywania. Bezsporne jest, że taki moment powinien nastąpić co do zasady dopiero od chwili skutecznego doręczenia pierwszej decyzji, a nie 6 lat przed jej doręczeniem.

Tutejszemu Sądowi kompletnie umknęło, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy skarżący bez własnej winy nie brał udziału na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I stopnia. Skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz nie został wezwany do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, czym nie został dopuszczony jako strona do udziału w postępowaniu administracyjnym, co samo w sobie skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (szerzej: wyr. NSA z 19.06.1998 r., I SA/Lu 652/97).

Uzasadnienie zarzutów natury błędnie dokonanej wykładni przepisów prawa materialnego. Chybiony jest pogląd Sądu I instancji o tym, iż skarżący swoim zachowaniem w chwili wydawania ponownej decyzji w dniu [...] grudnia 2009 r. nadal rażąco narusza obowiązki pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego. Skoro ustawodawca reglamentuje przesłanki naruszenia obowiązków przez aplikanta tworząc rygorystyczną "zaporę" przed zbyt pochopnym odbieraniem pozaetatowym aplikantom prokuratorskim prawo do dokończenia aplikacji, to oczywiste jest, że tylko skrajny przypadek szeregu naruszeń obowiązków przejawiający się nie pojedynczym zwykłym naruszeniem, lecz naruszeniem o dużym stopniu intensywności jego naganności może stanowić legalną podstawę do skorzystania przez organ z kompetencji cofnięcia zezwolenia na jej odbywanie w trybie art. 94b ust. 1 pkt 2 u.p.o.p.

Nietrafione jest także stanowisko Sądu I instancji, o tym, że sam fakt toczenia się na przełomie 2009/2010 r. postępowania karnego przeciwko skarżącemu jest tożsame z jego zachowaniem aplikanckim wyczerpującym aktualnie znamiona rażącego naruszania obowiązków pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego, podczas gdy, jak o tym była mowa powyżej, chociażby w dniu [...] czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-[...] w Warszawie na posiedzeniu jawnym umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu, a w dniu [...] sierpnia 2011 r. ponownie uniewinnił skarżącego. Tym samym organ naruszył dyspozycję art. 94b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94c u.p.o.p. dokonując błędnej wykładni literalnej w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego.

Mając na względzie powyższe wywody, chybione będzie przekonanie Sądu I instancji o tym, iż bez znaczenia jest to na czym polegało na jesieni 2009 r. zachowanie skarżącego - które skarżący konsekwentnie kwestionował od ponad 9 lat - sprowadzające się do podjęcia się przez skarżącego udzielenia porady petentce ówczesnego pracodawcy w dniu [...] lipca 2002 r. i zobowiązanie się wobec niej napisania pism procesowych celem zainicjowania postępowania sądowego o dział spadku za ustaloną gratyfikacją oraz rzekome zawarcie umowy pożyczki w dniu [...] lipca 2002 r. z innym petentem, w którym pożyczkobiorca twierdzi, że jego celem i zamiarem nie było przeniesienie przez skarżącego na jego rzecz własności znaków pieniężnych w wysokości 2000, 00 zł z obowiązkiem zwrotu - i to, czy wyczerpuje ono znamię "rażącego naruszania obowiązków" pozaetatowego aplikanta prokuratorskiego, lecz decydująca jest sama sytuacja postawienia w stan oskarżenia skarżącego i trwający taki stan rzeczy w chwili wydawania kwestionowanej decyzji, który to stan można określić jako pewnego rodzaju stan o charakterze "ciągłym" rażącego naruszania przez skarżącego obowiązków aplikanta.

Zdaniem skarżącego teoretyczne rozważanie tak opisanego zachowania pozostaje bez jakiegokolwiek związku z przygotowywanym do wykonania zawodem. Brak jest także do tej pory jakichkolwiek dowodów, aby skarżący odwoływał się w przeciągu ponad dziewięciu lat do odbywania przez siebie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Brak jest też choćby jednego dowodu, by skarżący prowadził jakikolwiek oszukańczy proceder, wprowadzał w błąd kogokolwiek, czy to - co do jakichkolwiek faktów, osób, czy prawa, co odbierałoby przymiot nieposzlakowanej opinii i dawania należytej rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta prokuratorskiego.

Sąd zupełnie dowolnie przyjął, iż stosunek prawny pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej nie jest także stosunkiem pracy, a w konsekwencji mylnie przyjął, że do skarżącego nie stosujemy przepisów o ponoszeniu odpowiedzialności dyscyplinarnej jak dla urzędników mianowanych. Zapatrywanie tutejszego Sądu nie uwzględnia w tym względzie stanowiska sądów pracy, albowiem Sąd Rejonowy dla Warszawy – [...] VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w sprawie własnej skarżącego dopuścił drogę sądową przed sądem pracy w sprawie sygn. [...] z powództwa skarżącego o przywrócenie do świadczenia czynności aplikanckich na pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w Prokuraturze Apelacyjnej w Warszawie, a Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Pracy potwierdził dopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym sądem pracy, stwierdzając jednocześnie, że stosunkowi prawnemu pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej należy przypisać wszelkie znamiona stosunku pracy z mianowania (dowód: postanowienie - załącznik nr 1). W tym kontekście tutejszy Sąd za organami mylnie przyjął, iż nie istnieje podstawa prawna w chwili wydawania decyzji o cofnięciu skarżącemu aplikacji przez organ I instancji do zastosowania procedury dyscyplinarnej uprzedniego poniesienia przez skarżącego za naruszenie swoich obowiązków odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej na zasadach obowiązujących mianowanych urzędników państwowych przed wydaniem decyzji o cofnięciu aplikacji, a w konsekwencji nie zastosował przepisu art. 96 u.p.o.p. W ustawie o prokuraturze przepis art. 94c nie odsyła do odpowiedniego stosowania do pozaetatowych aplikantów prokuratorskich właśnie przepisu art. 96, co przesądza o stosowaniu tego przepisu wprost. W świetle powyższego wywodu prowadzi to do wniosku o naruszeniu przez tutejszy Sąd art. 94c w związku z art. 96 u.p.o.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni systemowej w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy własnej skarżącego.

Całkiem bezzasadny jest pogląd Sądu I instancji o tym, iż stosunek służbowy pozaetatowej aplikacji nie jest stosunkiem pracy, a więc do skarżącego nie mogą mieć zastosowania odpowiednio przepisy o pracownikach urzędów państwowych, podczas gdy Sąd Rejonowy dla Warszawy – [...] VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą przy ul. [...] w Warszawie w sprawie własnej skarżącego dopuścił drogę sądową przed sądem pracy w sprawie sygn. [...], a Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Pracy potwierdził taką dopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym sądem pracy.

Tak samo rzecz się ma z błędnym ustaleniem tego Sądu, że należy uznać za udowodnione ustalenie istnienia podstawy w postaci wystarczającego materiału dowodowego do skierowania postępowania karnego przeciwko skarżącemu na drogę postępowania sądowego bez odniesienia się w ramach tzw. konstrukcji wypowiedzenia się co do dowodu, mającego przedmiotową okoliczność faktyczną stwierdzać, w tej kwestii przez skarżącego podczas postępowania wyjaśniającego przed organem I stopnia. W konkluzji stwierdzić należy, że wytknięte błędy w procedowaniu podczas ustalania stanu faktycznego doprowadziły do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a następnie mylnym zastosowaniem art. 151 p.p.s.a., a błędnym nie zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Z drugiej strony nowe przepisy o zasadach odbywania aplikacji prokuratorskiej, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. ustawą z 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Kształcenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw mówią o tym, że czym innym jest rażące naruszanie obowiązków przez aplikanta, a czym innym okoliczność prowadzenia przeciwko aplikantowi postępowania o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, które na chwilę obecną powoduje obligatoryjne zawieszenie w obowiązkach aplikanta, ale nie cofnięcie pozwolenia na jej dalsze odbywanie - obecnie skreślenie z listy aplikantów.

Zarówno nieprzyjęcie, że stosunek aplikacji jest również stosunkiem pracy, a w związku z tym niewyczerpanie procedury ponoszenia odpowiedzialności dyscyplinarnej przez skarżącego w trybie art. 96 u.p.o.p., czy nielegalne uniemożliwienie skarżącemu złożenia wyjaśnień i załączenia materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji z pewnością mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że organ administracji podziela w całości interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarto w niej również obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Złożony w rozpatrywanej sprawie środek odwoławczy nie do końca odpowiada przedstawionym wymaganiom. Zważywszy jednak, że popełnione przez pełnomocnika procesowego uchybienia nie są na tyle istotne, aby uniemożliwiały ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Niemniej jednak podniesione w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ skarżący bez własnej winy nie brał udziału na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji jest bezzasadny. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny decyzją z [...] października 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 94b ust. 1 i 2 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze i w związku z art. 70 ust 3 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury uchylił w całości decyzję Prokuratora Apelacyjnego w Warszawie z [...] lipca 2003 r. o cofnięciu A. Z. zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzja ta została doręczona skarżącemu, o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru, podpisane przez jego matkę. Skarżący wiedział zatem, że postępowanie administracyjne w jego sprawie wróciło do pierwszej instancji i mógł zatem swobodnie zgłosić organowi wszelkie dowody i oświadczenia stosownie do art. 7 k.p.a. Z przyjętej w tym przepisie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej wynika, że organ prowadzący postępowanie jest gospodarzem postępowania wyjaśniającego. To on decyduje o zakresie tego postępowania oraz o środkach dowodowych, które mają być przeprowadzone w jego toku. Działa jednak w tym zakresie nie tylko z urzędu, ale i na żądanie strony. Jeżeli dowody w sprawie znajdują się w posiadaniu strony, to powinna ona przedstawić je organowi prowadzącemu postępowanie z wnioskiem o ich przeprowadzenie. Jeżeli zatem strona nie przedstawia posiadanych dowodów lub przedstawia tylko niektóre z nich, to organ jest uprawniony do przyjęcia stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego.

Jednocześnie, nie można organom zarzucić, że uniemożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, ponieważ decyzja Prokuratora Apelacyjnego w Warszawie z [...] grudnia 2009 roku, nr [...] była oparta na tym samym materiale dowodowym, co decyzja Prokuratora Apelacyjnego w Warszawie z [...] lipca 2003 r.

Błędny jest również zarzut naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie, polegające między innymi na niepodjęciu czynności odebrania pisemnych wyjaśnień od skarżącego w przedmiocie braku podstaw do postawienia go w stan oskarżenia, ponieważ kompetencje do dokonywania ustaleń w tym zakresie, posiadał wyłącznie sąd powszechny, przed którym toczyło się postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Organy nie były więc zobligowane do badania akt sprawy karnej dla ustalenia winy, czy niewinności skarżącego. W szczególności nie były zobowiązane do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego (art. 86 k.p.a.). Nadto, przesłanką uzasadniającą wydanie zaskarżonej decyzji był już sam fakt toczenia się postępowania karnego przeciwko skarżącemu, a ta okoliczność faktyczna jest bezsporna w dacie wydania zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z [...] lutego 2010 r.

Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 in fine i art. 80 oraz art. 81 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej bez uprzedniego skierowania sprawy do rzecznika dyscyplinarnego w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach ponoszenia przez skarżącego odpowiedzialności porządkowej i dyscyplinarnej, właściwej dla urzędnika mianowanego. Prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że w odniesieniu do aplikantów pozaetatowych nie ma zastosowania art. 96 ustawy o prokuraturze. Przepis ten odnosi się bowiem wyłącznie do aplikantów etatowych, których łączy z prokuraturą stosunek pracy. Za taką wykładnią przemawia sama literalne brzmienie tej normy prawnej, która odsyła do zasad stosowanych wobec urzędników mianowanych. Skarżącego, jako aplikanta pozaetatowego, nie łączył zaś z prokuraturą stosunek mianowania. Odbywał on jedynie aplikację na podstawie zgody udzielonej przez prokuratora apelacyjnego w trybie art. 94a ustawy o prokuraturze.

Konstatacji powyższej nie stoi na przeszkodzie pogląd, wyrażony w postanowieniu Sądu Okręgowego w Warszawie XII Wydziału Pracy z [...] grudnia 2007 r., [...], że stosunek łączący skarżącego z prokuraturą nosi wszelkie znamiona stosunku pracy i jako taki powinien być traktowany. Po pierwsze, ocena ta nie zmienia faktu, że skarżący nigdy nie został mianowany aplikantem. Po drugie zaś, ocena prawna zawarta w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego nie jest wiążąca dla sądu administracyjnego.

Nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 108 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na ograniczeniu się w skonkretyzowaniu wymagań ochrony ważnego interesu społecznego kosztem nieposzanowania nabytego w 2001 r. przez skarżącego podmiotowego prawa do rozpoczęcia, odbywania i ukończenia pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, polegającym na nadaniu zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z mocą wsteczną od [...] sierpnia 2003 r. w dniu jej ponownego wydania, tj. [...] grudnia 2009 r. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem, nawet gdyby uznać rację skarżącego w tej kwestii, to i tak nie można podzielić postawionego przez niego zarzutu, albowiem wskazane przez niego naruszenie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Skoro wskazane wyżej naruszenia są nieuzasadnione, to w konsekwencji należało uznać, że wbrew twierdzeniu skarżącego, w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia żadnego ze wskazanych poniżej przepisów: art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 113 § 1 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, że podstawą faktyczną i prawną wydania wyroku w niniejszej sprawie może być jedynie stan faktyczny ustalony na dzień wydawania zaskarżonej decyzji i przepisy prawne obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Zaś na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie przed sądem karnym. Jednocześnie stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 20.08.2009 r., II OSK 843/09 (LEX nr 526403) nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy uwzględnienia w toku kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP przepisu prawa stanowiącego podstawę prawną aktu administracyjnego (kontrolowanego przez sąd), które to orzeczenie zostało wydane po dacie wydania zaskarżonego aktu. Wszak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje skutek prawny ex tunc. Zatem wydanie takiego orzeczenia przez Trybunał oznacza, że zaskarżony przepis był niezgodny z Konstytucją RP (ustawą, umową międzynarodową) od samego początku, czyli od daty jego wydania. W takiej więc sytuacji, Sąd administracyjny jest uprawniony przyjąć, że przepis stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu administracyjnego był niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu już w dacie jego wydania, a jedynie autorytatywne stwierdzenie tego faktu nastąpiło później.

Bezpodstawne jest również zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, a w szczególności art. 94b w zw. z art. 14 ust. 1 przedmiotowej ustawy przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny orzekajacy w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że w świetle powołanych regulacji prawnych, za aplikanta rażąco naruszającego swoje obowiązki, należy uznać osobę, która utraciła przymiot nieskazitelności charakteru. Dokonując natomiast wykładni pojęcia "nieskazitelności charakteru", należy mieć na względzie rangę i charakter zawodu wykonywanego przez prokuratora. Osoba która wykonuje zawód szczególnego zaufania publicznego musi pozostawać poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa. Jeśli przeciwko takiej osobie zostanie wszczęte postępowanie karne, a zwłaszcza w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu umożliwi skierowanie go na drogę postępowania sądowego, to powoduje to powstanie wątpliwości, co do zgodności z prawem postępowania konkretnej osoby. Powyższe zaś sprawia, iż osoba taka traci przymiot nieskazitelności charakteru. Zatem, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, pozbawił go przymiotu nieskazitelności charakteru. Ten stan można zaś było uznać, jako pewnego rodzaju stan o charakterze ciągłym. Bez wpływu na powyższe pozostaje data popełnienia przez aplikanta zarzucanego mu czynu, bo postępowanie karne jest procesem rozciągniętym w czasie. W konsekwencji uznać należy, że do utraty nieskazitelności charakteru, pod rządem przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, dochodzi nie tylko na skutek wszczęcia, ale również trwania postępowania karnego. Zatem stan określony w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze istniał po stronie skarżącego, aż do czasu uwolnienia go prawomocnym wyrokiem od stawianych mu zarzutów. Do tego zaś momentu, Sąd I instancji miał prawo ocenić, że po stronie skarżącego istnieje stan rażącego naruszania przez niego obowiązków aplikanta.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.

Mając na względzie szczególny charakter rozpoznawanej sprawy, Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a.