Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1954/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Sędziowie WSA Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005r. sprawy ze skargi H. D., L. D., S. D. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania własności działek nr [...] i [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest w/w decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez A. D. prawa własności gruntu położonego w K. G. przy ul.L., w granicach działek nr [...] i [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Naczelnika Miasta K. G. orzekł o przejęciu na własność Państwa w zamian za zaopatrzenie emerytalne gospodarstwa rolnego bez zabudowań stanowiącego własność A. i W. małżonków D. położonego w K. G. przy ul. L. [...], w granicach działek nr [...],. Nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] w udziale 1/2. W punkcie siódmym ww decyzji przyznano małżonkom Dz. prawo do użytkowania działki gruntu rolnego o powierzchni [...] ha, której obszar i granice miały być określone w protokole zdawczo-odbiorczym.

W dniu [...] r do Starostwa Powiatowego w K. G. wpłynął wniosek A. D. o przyznanie nieodpłatnie własności działki siedliskowej nr [...] oraz będących w jej dożywotnim użytkowaniu działek nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w K. G. w obrębie [...].

Starosta K. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], w której przyznał A. D. nieodpłatnie prawo własności gruntu położonego K. G. przy ul. L. w granicach działek oznaczonych numerami [...] i nr [...] obręb [...] o łącznej powierzchni [...] ha, odmawiając jednocześnie przyznania wnioskodawczyni własności gruntu położonego w granicach działek nr [...] i nr [...] obręb [...] przy ul. L. w K. G .

Organ I instancji stwierdził, że pismem z dnia [...] r. nr [...] Urząd Miejski w K. G. zlecił Geodecie Miejskiemu opracowanie projektu podziału działek z terenu miasta K. G., do dożywotniego użytkowania. W roku [...] geodeta dokonał wydzielenia działki do dożywotniego użytkowania przez małżonków D. sporządzając na te okoliczność "Wykaz zmian gruntowych" według stanu na dzień [...] r., z treści którego wynika, ze działka nr [...] o pow. [...] ha ( nowy numer [...]) była użytkowana przez małżonków D., bowiem w uwagach widnieje adnotacja "[...] - [...] pozostałe grunty zniszczone przy budowie wodociągu". Na podstawie ww. wyciągu z wykazu zmian gruntowych Urząd Miasta w K. G. w prowadzonym rejestrze działek dożywotnich w poz. 18 wpisał obciążenie działki nr [...] o pow. [...] ha na rzecz małżonków D . Natomiast decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Miasta K. G. przekazał na okres 6 lat na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P. nieruchomości rolne położone na terenie K. G., w tym działkę nr [...] o pow. [...] ha (nowy numer [...] przed podziałem). Wygaszenie użytkowania przez RSP w P. tej działki nastąpiło decyzją Urzędu Miasta K. G. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją Wojewody J. z dnia [...] r. nr [...] działka nr [...] została skomunalizowana na rzecz Gminy Miejskiej K. G . W roku [...] w wyniku podziału działek nr [...] i nr [...] powstały działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W skład działki nr [...] weszło część gruntów z działko nr [...]. Działka nr [...] nigdy natomiast nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego państwu przez małżonków D . Dalej organ stwierdza, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego za sprzeczne należy uznać twierdzenie A. D., jakoby geodeta w roku [...] wskazał do dożywotniego użytkowania oprócz działki nr [...] (nowy nr [...]) również działkę nr [...] (nowy nr [...]), gdyż decyzją Naczelnika Miasta K. G. w dniu [...] r. działkę nr [...] przekazano w użytkowanie RSP w P . Zatem geodeta nie mógł w roku [...] wskazać małżonkom D. działki nr [...] do dożywotniego użytkowania. Natomiast zeznania świadków potwierdzające użytkowanie działki nr [...] przez małżonków D. nie mają decydującego znaczenia w sprawie, gdyż celem postępowania jest ustalenie gruntu, do którego zostało wcześniej ustalone prawo użytkowania dożywotniego małżonkom D. a nie ustalenie jakie grunty małżonkowie w ogóle użytkują.

W odwołaniu od tej decyzji A. D. wniosła o jej uchylenie i przyznania prawa własności do działek nr [...] i nr . Podniosła, iż przy przekazywaniu w roku [...] gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa W. D. zastrzegł, aby działka przeznaczona do dożywotniego użytkowania znajdowała się blisko domu. Za życia W. D. nie sporządzono protokołu wydzielenia i przekazania konkretnej działki stosownie do treści decyzji z dnia [...] r. Wymóg ten został zdaniem odwołującego się spełniony dopiero w roku [...] poprzez geodezyjne okazanie granic. Zeznania świadków wykazały, że w użytkowaniu wnioskodawczyni nadal pozostawała działka nr [...] (obecnie nr [...] i nr [...]) oraz fakt fikcyjnego użytkowania działki przez RSP w P. (zeznania byłych pracowników RSP). Nie może się zgodzić aby jej kosztem wypaczano rzeczywistość na podstawie dokumentacji tworzonej przez Urząd Miasta w K. G., których to nie doręczano stronie, a która wobec tego nie mogła bronić swoich interesów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium stwierdziło, iż z przepisu art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wynika że osobie, której przysługuje prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli działka nie jest przedmiotem własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego albo jeżeli przyznanie własności naruszałoby prawa osób trzecich do działki - ust. 3 art. 118 ustawy.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, A. D. jest uprawniona do nabycia własności gruntu o powierzchni [...] ha. W decyzji z dnia [...] r. nr [...] oprócz powierzchni działki dożywotniej nie określono dokładnie jej położenia oraz numeracji. Zatem podstawową kwestią w postępowaniu o przyznaniu własności działek do których wnioskodawcy przysługuje prawo dożywotniego użytkowania jest ustalenie, do którego terenu (.działki) ustanowione zostało to prawo.

Skład orzekający po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji doszedł do przekonania, że żądanie A. D. o nabycie własności działek nr [...] i nr [...] nie może zostać zrealizowane. Brak jest bowiem dowodów (oprócz twierdzenia A.D.),że obecnie działki nr [...] i nr [...] zostały jej określone przez geodetę do dożywotniego użytkowania. Dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, natomiast jednoznacznie, że do dożywotniego użytkowania przeznaczono małżonkom D. działkę nr [...] o pow. [...] ha - następnie nr [...] o pow. [...] ha. Powierzchnia tej działki była i jest większa od powierzchni gruntu przeznaczonego do dożywotniego użytkowania. Tym samym w całości wyczerpuje dyspozycję wynikającą z decyzji z dnia [...] r. nr [...] Zastępcy Naczelnika Miasta K. G. o przejęciu na własność Państwa w zamian za zaopatrzenie emerytalne gospodarstwa rolnego bez zabudowań. Działka ta znajduje się w pobliżu zabudowań byłego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność małżonków D., co jest zgodne z treścią "Oświadczenia" W. D . z którego wynika, że grunt do dożywotniego użytkowania chce otrzymać koło domu. Należy wskazać, iż działka nr [...] - obecnie działki nr [...] i nr [...] - również leży koło domu. Z faktu bezumownego korzystania z gruntu, obecnie działki nr [...] i nr [...], w świetle decyzji o przekazaniu tego gruntu RSP w P., nie można wywodzić, że grunt ten został przekazany stronie w dożywotnie użytkowanie.

Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o nabyciu przez A. D. własności powstałych w wyniku podziału działki nr [...] /dawny nr [...] działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] ha odmawiając jednocześnie nabycia własności w granicach działek nr [...] i nr [...] poprzedni nr [...] .

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na te decyzję wniosła A. D., żądając uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

Ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu. skarżąca stwierdziła, iż wbrew stanowisku organów, spełnia ustawowe wymogi realizacji swego uprawnienia z art.118 ust.1 ustawy o społecznym ubezpieczeniu rolników , do uzyskania nieodpłatnego przejęcia własności do użytkowanej działki nr [...] st.ewidencji.

Zdaniem skarżącej dowolne jest zatem ustalenie Kolegium, iż działka nr [...] była użytkowana w trybie bezumownym, a działka nr [...] daje w opinii tego organu stosowne uprawnienia dla strony. Skarżąca odwołała się do przepisu art.7 i art.77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania przed Sądem Administracyjnym zmarła A. D .

Do sprawy zgłosili swój udział H. D., L. D., S. D. i M. W. – spadkobiercy A. D. i poparli wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji.

Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r., Nr [...]., odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 §1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów nie dają podstaw do uchylenia tak decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Uchylenie bowiem decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.

Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. z 1991r. Nr 7, poz.24 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

I tak zgodnie z przepisem art.118 ust.1 tej ustawy - osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki.

Z powołanego wyżej przepisu art.118 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wynika, iż ustawodawca uzależnił przyznanie nieodpłatnie prawa własności określonej działki osobie, która przekazała gospodarstwo rolne Państwu, od posiadania przez tę osobę prawa użytkowania tej działki.

Niesporne jest w sprawie, decyzją Naczelnika Miasta K. G.z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art.9 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118), orzeczono przejąć za rentę na własność Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha bez zabudowań, stanowiące własność A. i W. D., położone w K. G. przy ul.L. [...], w granicach działek nr [...],[...],[...],[...] oraz [...] –[...].

W punkcie siódmym tej decyzji orzeczono, pozostawić A. i W. D. w dożywotnim użytkowaniu działkę gruntu o powierzchni [...] ha., stwierdzając równoczesnym, że położenie tej działki i jej granice określone zostaną w protokole zdawczo-odbiorczym. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art.12 ust.1 w/w ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, na wniosek rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, przydziela się do bezpłatnego użytkowania działkę gruntu rolnego o powierzchni do [...] ha.

W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że wzmiankowany w punkcie siódmym, opisanej wyżej decyzji z dnia [...] r. ., Nr [...] protokół zdawczo-odbiorczy nie został sporządzony.

W dniu [...] r. A. D. zwróciła się do Starosty K. z żądaniem nieodpłatnego przyznania prawa własności działek nr [...],[...] i [...], obręb [...], położonych w K. G., podnosząc, że działki te są w jej użytkowaniu zgodnie z w/w decyzją z [...] r., Nr [...].

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia kwestii, czy A. i W. D. przydzielono faktycznie do użytkowania wymienione w powyższym wniosku działki z tytułu przekazania w [...] r. gospodarstwa rolnego Państwu.

Rozstrzygniecie tej kwestii jest istotne z tej przyczyny, że działka gruntu przyznawana nieodpłatnie na podstawie art. 118 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, musi być tą samą działką , która została przydzielona rolnikowi w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego Państwu.

Z akt sprawy wynika, że w chwili wydawania przez organy skarżonych

decyzji , działka nr [...], to część działki o poprzednim nr [...] oraz część działki nr [...], nie wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego A. i W. D. , zaś działka nr [...] to część działki o poprzednim nr [...] wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego A. i W. D . Działka zaś o nr [...], to poprzednio działka oznaczona nr [...], wchodząca w skład gospodarstwa rolnego A. i W. D .

Lektura akt sprawy wskazuje, iż pismem z dnia [...] r. Urząd Miejski w K. G. zwrócił się do Geodety Miejskiego o opracowanie projektu podziału działek w celu ich wydzielenia w dożywotnie użytkowanie dla A. i W. D .

W znajdującym się w aktach sprawy "Wykazie zmian gruntowych" woj. J., miasta K. G. – Dziennik Ewidencji zmian l.p. [...], sporządzonym w dniu [...] r. przez Geodetę Miejskiego w K. G., umieszczono zapis, z którego wynika, iż działka o nr [...] o pow. [...] ha przeznaczona została dla A. i W. D .

Istotne jest przy tym, że decyzją Naczelnika Miasta K. G. z dnia [...] r., Nr [...] przekazano na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P. w użytkowanie na okres sześciu lat działkę nr [...] położoną w K. G .

W wykonaniu tejże decyzji, wymienione wyżej strony w dniu [...] r. sporządziły protokół zdawczo-odbiorczy z przekazania RSP w P. opisanej wyżej działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w K. G. orzekł względem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P. wygaszenie użytkowanie działki oznaczonej nr [...] poprzedni numer [...].

W oparciu o wydaną w dniu [...] r. decyzję Wojewody J. Nr [...], stwierdzono nabycie przez Gminę Miejską K. G. prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...].

W świetle powyższych ustaleń nie można przyjąć, by A. i W. D. przydzielono do bezpłatnego użytkowania działkę oznaczoną poprzednim nr [...] z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu.

W świetle zatem cyt. wyżej art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, brak było podstaw do przyznania nieodpłatnie A. D. prawa własności działek o obecnych nr [...] i [...], tym bardziej, że w skład działki nr [...] wchodzi część gruntów z działki nr [...], a która to działka nie wchodziła w skład przekazanego w [...] r. gospodarstwa rolnego Państwu.

Stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu Administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi w/w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .