Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 297/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 14 ust. 8, art. 28 ust. 1, art. 9
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Rady Gminy Kolbudy z dnia 27 stycznia 2009 r., nr XXIII/177/2009 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek oznaczonych numerami 72/3, 72/12 i 72/13 położonych w Bielkówku, gm. Kolbudy; 2. zasądza od Rady Gminy Kolbudy na rzecz skarżącej kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia 2009r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla większości terenu wsi Bielkówko na terenie Gminy.

Skargę na powyższą uchwałę wniosła A. L. domagając się uchylenia uchwały jako naruszającej interes prawny oraz uprawnienie skarżącej. Zakwestionowała ona mianowicie przekwalifikowanie terenu obejmującego działki nr [...], [...] i [...] na tereny rolnicze, wskazując, że w poprzednim planie były one częściowo przeznaczone na cele zabudowy mieszkaniowej. Zmiana przeznaczenia tych terenów jest bezpodstawna, ponieważ nie zostały one zamieszczone w rozporządzeniu 3/2007 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2007r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej Straszyn, a więc są na ten cel nieprzydatne. Skarżąca wskazała nadto, że Rada nie odniosła się do złożonych przez nią uwag dotyczących przeznaczenia jej nieruchomości.

W odpowiedzi na tą skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła ani też nie uzasadniła swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi, a jedynie interes faktyczny, którym jest ewentualna korzyść ze zmiany przeznaczenia należących do skarżącej terenów objętych uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rada stwierdziła, że przed uchwaleniem planu rozstrzygnięto o wniesionych przez skarżącą uwagach, które dotyczyły wyłącznie kwestii drogowych zawartych w projekcie planu. Poprzedni plan obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003r. Działki nr [...], [...] i [...] zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków za zagospodarowania przestrzennego Gminy uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 31 maja 2000r. zlokalizowane są na terenie oznaczonym jako użytki rolne oraz lasy. Przeznaczenie tych terenów pod zabudowę mieszkaniową byłoby w sprzeczności z ustaleniami studium. Zdaniem Rady interes skarżącej kłóci się z interesem społecznym, który przejawia się w prawnie nakazanej konieczności ochrony gruntów rolnych i leśnych na etapie tworzenia miejscowych planów.

Na rozprawie w dniu 10 września 2009r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości i lub części dotyczącej działek nr [...], [...]i [...] z powodu naruszenia jej interesu prawnego jako właścicielki działki nr [...] oraz współwłaścicielki dwóch pozostałych działek. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 20 oraz art. 17 pkt 12 i pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nierozpatrzenie wszystkich wniesionych przez nią uwag do projektu planu.

Rada Gminy w piśmie z dnia 21 września 2009r. wywiodła, że na terenach rolniczych dopuszczalną formą zagospodarowania jest siedlisko rolnicze. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na małych działkach z wąskimi drogami dojazdowymi. Wprowadzenie funkcji mieszkaniowej na nieruchomościach skarżącej wymagałoby wprowadzenia zmian w układzie komunikacyjnym, co stoi w sprzeczności z interesem społecznym, czemu dali wyraz mieszkańcy na etapie opracowywania planu nie wyrażając zgody na poszerzenie drogi. Przedmiotowy teren stanowi przedpole widokowe miejscowości i za pozostawieniem go wolnego od zabudowy przemawiają również argumenty dotyczące ochrony kształtowania krajobrazu kulturowego. Nadto ustalając zakaz zabudowy Rada kierowała się nakazem uwzględnienia ochrony wód, gleb i ziemi przed zanieczyszczeniami. Inne rozwiązania komunikacyjne naruszałyby pośrednią strefę ochrony ujęcia wody w Straszynie. Na terenie działek występują gleby klasy III i dlatego też obszar działek skarżącej został objęty strefą gruntów rolnych. W ocenie Rady trudno doszukać się związku z poprzednim - nieobowiązującym już planem. Interes skarżącej sprowadza się wyłącznie do kwestii ekonomicznych, natomiast interes społeczny- ogółu mieszkańców wsi, a chociażby tylko właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie działek skarżącej doznałby uszczerbku powodu degradacji walorów krajobrazowo-przyrodniczych terenu. W istocie zaś zostałby naruszony interes wszystkich mieszkańców Bielkówka, ponieważ degradacja walorów naturalnych wsi w decydujący sposób wpłynęłaby na atrakcyjność tej lokalizacji.

Ostatecznie stanowisko swoje skarżąca sprecyzowała w piśmie z dnia 17 listopada 2009r. oraz na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej działek nr [...], [...] i [...] z powodu naruszenia procedury, a nadto kwestionując zasadność przeznaczenia tych działek w całości pod uprawny rolne z wyłączeniem jakiejkolwiek zabudowy, w tym także siedliska rolniczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

Skarga A. L. złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 27 stycznia 2009r. dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego, a zatem stanowi akt z zakresu administracji publicznej.

Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.

W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3 art. 101).

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. ( ONSAiWSA 2007r. nr 3, poz.60).

Stosownie do art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, skarżąca zawarła w skierowanym do Rady Gminy piśmie z dnia 20 lutego 2009r. wniesionym dnia 24 lutego 2009r. Rada Gminy udzieliła odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 26 marca 2009r. Skarga została wniesiona do Sądu w dniu 21 kwietnia 2009 r. (data nadania skargi do organu).

Stwierdzić zatem należy, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. art. 53 § 2 ustawy.

Druga przesłanka konieczna dla skutecznego wniesienia skargi oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".

Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.

Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 76/07 orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.

Skarżąca A. L. wskazała, że jest właścicielką i współwłaścicielką działek nr 72/3, 72/12 i 72/13, które podlegają ustaleniom miejscowego planu wprowadzonym zaskarżoną uchwałą i położone są na terenie oznaczonym R, na którym obowiązuje całkowity zakaz zabudowy. Skarżąca stwierdziła, że uchwały narusza jej interes prawny oraz uprawnienie. Zakwestionowała ona mianowicie przeznaczenie tego terenu na rolny, wskazując, że w poprzednim planie przedmiotowe działki były częściowo przeznaczone na cele zabudowy mieszkaniowej.

Niewątpliwie skarżąca, jako właścicielka nieruchomości objętych opracowaniem przedmiotowego planu, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworząca tenże plan. Ustalenia w planie dotyczące nieruchomości skarżącej, a zwłaszcza ustalenia wyłączające możliwość jakiejkolwiek zabudowy w ocenie Sądu naruszają ich interes prawny wynikający z przysługującego skarżącej prawa własności, co daje jej legitymację do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Bezsporne przy tym jest, że w poprzednim miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe działki były częściowo przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

W ustawie o samorządzie gminnym brak jest kryteriów określających zakres kontroli zaskarżonej w tym trybie uchwały rady gminy. Z tego względu należy odwołać się do cytowanego wyżej art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepis ten, z racji umieszczenia w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. ustawie regulującej ustrój i właściwość sądów administracyjnych, posiada bowiem charakter ogólnego unormowania. W myśl powołanego przepisu, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, czyli kontroluje akty administracyjne z punktu widzenia ich legalności - zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie.

Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem zachowanie wymogów tej procedury podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały.

W § 1 ust.3 zaskarżonej uchwały stwierdzono zgodność planu z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kolbudy".

Stosownie do art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium zawiera część tekstową i graficzną. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 817/06, LEX nr 437513). Zgodność planu ze studium nie może być rozumiana ogólnie i nie może oznaczać wyłącznie spójności rozwiązań ze studium. Plan winien być nie tylko spójny ale i zgodny z ustaleniami studium ( wyrok NSA z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 359/07, LEX nr 341275).

Rada gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny projektu planu miejscowego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy zatem w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy lub słabszy (tak Z. Niewiadomski, (w:) ZagospPrzestrzU Komentarz, art. 20, Nb 1, Warszawa 2004).

Z przedłożonego przez Radę Gminy Studium uwarunkowań i kierunków za zagospodarowania przestrzennego Gminy uchwalonego uchwałą nr XX/108/2000 Rady Gminy z dnia 31 maja 2000r. zmienionego uchwałą Nr XXXV/322/2006 z dnia 29 sierpnia 2006r. (k. 50-59, 77-82 akt niniejszej sprawy) nie wynikają konkretne, precyzyjne i kategoryczne ustalenia dotyczące objętych skargą działek nr [...], [...]i [...]. W części graficznej studium (k. 85-88) teren tych działek oznaczony jest jako użytki rolne, przy czym rysunek studium nie jest dokładny, jako że nie zawiera wyrysowanych precyzyjnie granic działek.

Zdaniem Sądu w tej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, że takie przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] w uchwalonym zaskarżoną uchwałą planie stanowi konsekwencję treści poprzedzającego go w procedurze studium.

Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 powyższej ustawy ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Przepis ten wyznacza gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina, poprzez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania położonego na jej obszarze terenu. Także w orzecznictwie i literaturze panuje zgodny pogląd, że gmina jest podstawową jednostką systemu planowania przestrzennego każdego demokratycznego państwa prawa. Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa. Organem gminy właściwym w sprawach uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest rada gminy.

Planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikty interesów. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm powszechnie obowiązujących (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Stosownie do art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, podstawą planowania przestrzennego jest zrównoważony rozwój. Z kolei w art. 1 ust. 2 tej ustawy przykładowo wskazano okoliczności, które winny być uwzględnione w planowaniu przestrzennym. Ustawodawca nie zakłada więc w procesie planowania przestrzennego prymatu interesu publicznego nad prywatnym lub odwrotnie. Na równi kładzie nacisk zarówno na prawo własności, jak i inne elementy uwzględniane przy planowaniu przestrzennym. Gmina, do której w zasadzie należy wyłączna kompetencja ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), siłą rzeczy w pierwszej kolejności dbać będzie o zaspokojenie zbiorowości, a nie indywidualnych podmiotów.

Formalny wymóg ograniczenia prawa własności w drodze ustawy w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest spełniony, gdyż ograniczenie prawa własności, bezpośrednio wprawdzie wynikające z planu miejscowego, a więc aktu nie będącego ustawą, znajduje oparcie w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli zaś chodzi o materialne wymogi ograniczenia to winny być on oceniane z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonując tej oceny należy także uwzględnić, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zasadę proporcjonalności.

W tym miejscu należy przytoczyć w pełni aktualną tezę uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r. (III ARN 49/93, OSN 1994/9/181): "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, iż w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) określonego przez konstytucję RP prawa własności".

Definicja ustawowa wskazuje, że przez "ład przestrzenny" należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że Rada Gminy winna była wyjaśnić szczegółowo przyjęte w zaskarżonej uchwale przeznaczenie nieruchomości skarżącej. W szczególności winna była wyjaśnić, czy zakwalifikowanie nieruchomości należących do skarżącej w całości do terenu oznaczonego w planie symbolem 02.R/ZL przeznaczonym pod uprawy rolnicze i lasy odpowiada przedstawionej wyżej zasadzie proporcjonalności. Konieczność poprawienia warunków dla przestrzeni publicznej z punktu widzenia konstytucyjnie chronionych wartości wcale nie jest oczywista. Nie zostało także wyjaśnione czy poprawa warunków dla przestrzeni publicznej nie mogła być zrealizowana mniejszym zakresie.

Wskazać przy tym należy, że w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W tej sytuacji nie można także ocenić zasadności przeznaczenia całości nieruchomości skarżącej pod uprawy rolnicze i lasy. W ocenie Sądu Rada Gminy nie wykazała, aby istniał w tym zakresie jakiś ważny interes publiczny. Interesu takiego nie stanowi w ocenie Sądu wskazywana przez Radę okoliczność, że wprowadzenie funkcji mieszkaniowej na nieruchomościach skarżącej wymagałoby wprowadzenia zmian w układzie komunikacyjnym, co stoi w sprzeczności z interesem społecznym, czemu dali wyraz mieszkańcy na etapie opracowywania planu nie wyrażając zgody na poszerzenie drogi.

Nie zostały również sprecyzowane przez Radę argumenty dotyczące ochrony kształtowania krajobrazu kulturowego ani też ochrony wód, gleb i ziemi przed zanieczyszczeniami. Z przedłożonych przez Radę informacji z rejestru gruntów wynika, że na terenie przedmiotowych działek zajmujących łącznie powierzchnię 2,4800 ha gleby klasy III b stanowią 0, 06 ha. Okoliczność ta wbrew twierdzeniom Rady nie uzasadnia objęcia strefą gruntów rolnych całego obszaru działek skarżącej.

W ocenie Sądu nie bez znaczenia jest również fakt, że poprzednim planie częściowo nieruchomości skarżącej były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a więc miały takie samo przeznaczenie jak sąsiadujące bezpośrednio z nimi nieruchomości. Rada nie wyjaśniła w toku niniejszego postępowania w sposób przekonujący dlaczego granica zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przebiega właśnie przed terenem należącym do skarżącej, tworząc zresztą uskok przed działką 72/12. Nie jest zrozumiałe w tej sytuacji odwołanie się do interesu ogółu mieszkańców wsi, ani też interesu właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie działek skarżącej (przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową), który to miałby w ocenie Rady doznać uszczerbku powodu degradacji walorów krajobrazowo-przyrodniczych terenu, co kolei w decydujący sposób wpłynęłoby na atrakcyjność tej lokalizacji.

Zdaniem Sądu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały doszło również do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu w części dotyczącej nieruchomości skarżącej A. L. stanowiących działki nr [..], [...] i [...].

Tryb sporządzania planu miejscowego oznacza kolejność podejmowanych przez organ czynności w toku procedury planistycznej.

Art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:

1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;

2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;

3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;

4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36;

6) uzyskuje opinie o projekcie planu:

a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej,

b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;

7) uzgadnia projekt planu z:

a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,

b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,

c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,

d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,

e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,

f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,

g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,

h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,

i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;

8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;

9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień;

10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;

11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu;

12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;

13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;

14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nieprawidłowości dotyczą rozpatrzenia uwag dotyczących projektu planu złożonych przez skarżącą A. L.

I tak skarżąca w piśmie z dnia 10 lipca 2008r., złożonym w dniu 18 lipca 2008r. zakwestionowała rozwiązanie dotyczące ulicy Ceglanej oraz przekwalifikowanie jej działek nr [...], [...] i [...] na tereny pod zalesianie wskazując, że częściowo znajdują się w zasobach przeznaczonych w poprzednim planie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Wskazać przy tym należy, że z cytowanego wyżej art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że uchwalając plan rada gminy rozstrzyga jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu, a rozstrzygnięcia w tej kwestii stanowią załącznik do uchwały. Rozstrzygnięcie przez Radę zgłoszonych uwag stanowi zatem również uzasadnienie przyjętych rozwiązań planistycznych.

Z pkt 12 załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały wynika, że Rada rozpatrzyła jedynie uwagę dotyczącą rozwiązań komunikacyjnych, która to została odrzucona. Nie rozpatrzono natomiast uwagi skarżącej dotyczącej przeznaczenia działek nr 72/3, 72/12 i 72/13. Stanowi to w ocenie Sądu istotne naruszenie trybu sporządzania planu w odniesieniu do nieruchomości skarżącej.

Mając na uwadze wskazany wyżej charakter uchybień zaskarżonej uchwały, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części dotyczącej działek nr [...], [...] i [...].

Rada Gminy zobowiązana będzie do ponowienia procedury planistycznej, w trakcie której konieczne będzie przeprowadzenie szczegółowych rozważań dotyczących przeznaczenia działek nr [...], [...] i [...] z uwzględnieniem wymagań określonych w art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.