Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 515/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 217, art. 218
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [..] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o urodzeniu w hodowli papugi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] znak: [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego G. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., znak. [...] Lekarz Weterynarii - na podstawie art. 144 w związku z art.138 § 1 pkt 1 kpa (tekst jedn. Dz. U. 2016, poz. 23 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w L. z dnia [...] stycznia 2017r., znak: [...]

Zostało ono wydane w następujących okolicznościach:

Dnia [...] kwietnia 2015 r. do organu I instancji wpłynął wniosek G. P. o wydanie zaświadczenia o urodzeniu w hodowli papugi z gatunku Kakadu różowe (Eolophus roseicapilla); do wniosku dołączono dwa świadectwa pochodzenia wystawione przez hodowcę - [...]; [...].

Po sprawdzeniu tych dokumentów organ I instancji nabrał podejrzenia, że dokumenty te sfałszowane, dlatego złożył zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 272 kk, zaś w dniu [...] maja 2015 r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. organ II instancji uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu [...] lipca 2015 r. organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie ze względu na konieczność rozstrzygnięcia wstępnego przez prokuraturę, a następnie przez sąd.

Wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. Sąd Rejonowy L. - Zachód w L. Wydział IV Karny, sygn. akt. IV K [...] uznał G. P. za winnego czynu polegającego na tym, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. w L. w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w celu użycia za autentyczny użył podrobionego dokumentu - świadectwa pochodzenia osobników rodzicielskich papugi i usiłował poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego wyłudzić poświadczenie nieprawdy w treści zaświadczenia potwierdzającego fakt urodzenia w jego hodowli papugi z gatunku kakadu różowe, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na przeprowadzone czynności.

Mając na uwadze powyższy wyrok, Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił wydania spornego zaświadczenia.

Stanowisko i ustalenia tego organu podzielił następnie organ odwoławczy, który zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Organ ten pokreślił, że z sentencji wyroku karnego jasno wynika, że dokument, na podstawie którego strona domagała się zaświadczenia został podrobiony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. P. reprezentowany przez adwokat A. K. wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego.

Skarżący zarzucił wydanie tego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 80 kpa poprzez rozstrzygnięcie jedynie w oparciu o dokument świadectwa pochodzenia osobników rodzicielskich papugi, który według organu nie jest wiarygodnym źródłem dowodowym i całkowite pominięcie znajdującego się w materiale dowodowym zaświadczenia o rejestracji papug rodzicielskich w Starostwie Powiatowym w L., które jest dokumentem urzędowy/

1/ posiadającym przymiot autentyczności i prawdziwości i z którego wynika źródło pochodzenia papug rodzicielskich, a także art. 77 § 1 oraz art. 7 kpa poprzez całkowite pominięcie osobowych źródeł dowodowych, przede wszystkim nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania wnioskodawcy, czy też innych osób mogących mieć informacje dotyczące pochodzenia osobników rodzicielskich papugi z gatunku Kakadu różowe (Eolophus reseicapilla), co doprowadziło do naruszenia cui. 217 § 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 219 kpa i art. 64. ust. 2 pkt 11), c)ustawy z dnia 16 kwietnia j 2004 r. o ochronie przyrody, pomimo że skarżący przedstawił zaświadczenie o wpisie do rejestru zwierząt ze starostwa powiatowego wraz z pismem z [...] czerwca 2015 r.

Zdaniem skarżącego, dokument świadectwa pochodzenia osobników wystawiony przez hodowcę - [...], załączony do wniosku o rejestrację był zbędny przy wydaniu zaświadczenia o urodzenia zwierzęcia w hodowli, a dopisek na tym świadectwie dokonany przez skarżącego (co sąd powszechny uznał za przerobienie) nie dotyczył prawdziwości danych dotyczących papug rodzicielskich, zawartych w tych dokumentach, a więc okoliczność ta nie powinna być traktowana jako przeszkoda do wydania zaświadczenia.

Zdaniem skarżącego, organ nie powinien ograniczać się do oceny wiarygodności świadectwa, ale powinien odnieść się do innych dokumentów będących w jego posiadaniu, w szczególności do zaświadczenia o rejestracji papug rodzicielskich w Starostwie Powiatowym w L.. Z dokumentu tego jednoznacznie bowiem wynika pochodzenie papug rodzicielskich. Dokument ten jest dokumentem urzędowym, który posiada wszelkie cechy autentyczności i prawdziwości.

Skarżący podniósł, że żadne przepisy szczególne nie regulują jakie dokumenty należy przedstawić, aby móc sporządzić sporne zaświadczenie. Z przepisów art. 217 - 220 kpa wynika natomiast, że zaświadczenie m.in. wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Zaświadczenie, którego wydania domaga się skarżący dotyczy faktu, a dokładnie faktu, urodzenia się papug w niewoli. W przedmiotowej sprawie wydania zaświadczenia sprowadza się do czynności o charakterze technicznym, polegającej na stwierdzeniu, że dane osobniki pochodzą z danej pary rodzicielskiej. Przy czym ustalenie pochodzenia pary rodzicielskiej z całą pewnością może się odbyć na podstawie różnych dokumentów; nie musi to być koniecznie świadectwo pochodzenia. Skarżący przedstawił inny dokument potwierdzający pochodzenie papug rodzicielskich, który posiada cechy autentyczności i prawdziwości, wobec czego uchylanie się organów od wydania żądanego zaświadczenia jest nieuzasadnione.

Sporne zaświadczenie jest skarżącemu niezbędne do wykonania ustawowego obowiązku rejestracji papug w starostwie powiatowym. Do przedstawienie zaświadczania obliguje przepis art. 64. ust. 2 pkt 11), c) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a odmowa wydania mu tego zaświadczenia przez organ, uniemożliwia wykonanie tego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący domagał się od Powiatowego Lekarza Weterynaryjnego wydania na podstawie art. 219 kpa zaświadczenia o urodzeniu w hodowli papugi z gatunku Kakadu.

Zaświadczenie jest skarżącemu niezbędne w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r., poz.2134), który stanowi, że posiadacz żywych zwierząt gatunków wymienionych w załącznikach A i B rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zaliczonych do płazów, gadów, ptaków lub ssaków, a także prowadzący ich hodowlę, jest obowiązany do pisemnego zgłoszenia ich do rejestru. Zgodnie z ust. 4 pkt 11 lit. "c" tej ustawy - rejestr zawiera numer [...] datę dokumentu wydanego przez powiatowego lekarza weterynarii, potwierdzającego urodzenie zwierzęcia w hodowli, albo - zgodnie z lit. "d" - innego dokumentu stwierdzającego legalność pochodzenia zwierzęcia. Rejestr służy m.in. celom dowodowym, w zakresie, w jakim konieczne może być wykazanie, że okazy danych gatunków zostały pozyskane lub wprowadzone na teren Wspólnoty zgodnie z prawodawstwem dotyczącym dzikiej flory i fauny (M. Michalak, komentarz do art. 64 ustawy o ochronie przyrody, System Informacji Prawnej (Lex Omega), 35/2017).

Jak wynika z akt sprawy, w celu realizacji powyższego obowiązku skarżący wystąpił do Powiatowego Lekarza Weterynarii o wydanie stosownego zaświadczenia. Do wniosku załączył kserokopie dwóch świadectw urodzenia papug (ze wskazaniem ich rodziców) sporządzonych w języku niemieckim. W związku z tym został wezwany przez organ do złożenia tych dokumentów przetłumaczonych na język polski przez tłumacza przysięgłego. W wykonaniu wezwania, skarżący ponownie przedłożył takie świadectwa w języku niemieckim i polskim (po przetłumaczeniu), z tym, że w porównaniu ze świadectwami dołączonymi wcześniej do wniosku, kolejne świadectwa zawierały dodatkowo informację, że nabywcą papug (rodziców) jest skarżący G. P..

Z uwagi na naniesione do tego dokumentu zmiany, zostało wszczęte wobec skarżącego G. P. postępowanie karne, w toku którego wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. Sąd Rejonowy L. - Zachód w L. Wydział IV Karny uznał go za winnego czynu polegającego na tym, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. w L. w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w celu użycia za autentyczny użył podrobionego dokumentu - świadectwa pochodzenia osobników rodzicielskich papugi i usiłował poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego wyłudzić poświadczenie nieprawdy w treści zaświadczenia potwierdzającego fakt urodzenia w jego hodowli papugi z gatunku kakadu różowe.

W konsekwencji organy obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę stwierdziły, że w tej sytuacji nie jest możliwe wydanie skarżącemu zaświadczenia o urodzeniu papug w hodowli.

Stanowisko to jest co najmniej przedwczesne.

Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa - Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Przepis art. 218 §1 kpa stanowi natomiast, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Z powyższych przepisów wynika, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, którym organ potwierdza istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych (zob. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego i powołane nam orzecznictwo sądowoadministracyjne, System Informacji Prawnej (Lex Omega), 35/2017), powinien jednak - o ile okaże się to konieczne, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Taka konieczność zachodziła w niniejszej sprawie, jednak organ wziął pod uwagę wyłącznie jeden dowód - świadectwo urodzenia papug, a w związku z wyrokiem sądu karnego uznał, że dowód ten został sfałszowany, a więc nie może on stanowić wiarygodnego dowodu do wydania zaświadczenia o urodzeniu papug w hodowli.

Stanowisko to nie jest trafne.

Należy mieć bowiem na uwadze, że wyrok z dnia [...] września 2016 r. Sądu Rejonowego L. - Zachód w L. Wydział IV Karny jest wyrokiem warunkowo umarzającym, a nie skazującym. Mając na uwadze charakter zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 kpa przez organy administracji publicznej stwierdzić należy, że wyrok nie będący wyrokiem skazującym, nie przesądza o braku przesłanek do wydania żądanego zaświadczenia. Niewątpliwie warunkowe umorzenie postępowanie zawiera w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. Jednakże wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie może być w toku postępowania w sprawie wydania zaświadczenia wyłącznie jedynym elementem materiału dowodowego i stanowić wyłączną przesłankę wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Okoliczność, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 272 kk zakończone wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, powinna być przez organ rozważona przy wydawaniu zaświadczenia, jednak ustalenia zawarte w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu powinny podlegać swobodnej ocenie organu na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy były zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe, które umożliwiłoby dokonanie oceny czy rzeczywiście brak jest okoliczności uzasadniających potwierdzenie urodzenia papug w hodowli, w szczególności zebrać i poddać wnikliwej ocenie wszystkie istotne w sprawie dowody, (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., II OSK 1277/09).

W szczególności organy powinny wziąć pod uwagę to, że skarżący prowadzi zarejestrowaną hodowlę papug, a w rejestrze prowadzonym przez Starostę Powiatowego w L. zarejestrowana jest para rodzicielska papug, których dotyczy niniejsza sprawa, co zauważył organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. (k.10 akt admin.). Skarżący podkreślał - czego organ nie zakwestionował - że od 2007 r. zarejestrował kilkadziesiąt papug pochodzących z tej samej pary rodzicielskiej, co oznacza, że pochodzenie tej pary uznawane było za legalne. Skoro więc organ dysponuje dokumentem urzędowym - rejestrem mającym m.in. charakter dowodowy, potwierdzającym, że para rodzicielska papug, których dotyczy niniejsza sprawa, została pozyskana legalnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, to organ nie może odmówić wydania żądanego zaświadczenia opierając się wyłącznie na wyroku karnym warunkowo umarzającym postępowanie wobec skarżącego. Bezspornie świadectwa przedstawione organowi nie były wiarygodne, co jednak oznacza tylko to, że na ich podstawie organ nie mógł obecnie wydać żądanego zaświadczenia. Jeśli jednak istnieją inne dokumenty, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, w szczególności dokumenty urzędowe (jak np. wypis z aktualnego rejestru), to nie ma podstaw do odmowy wydania zaświadczenia dopóki nie zostaną one skutecznie zakwestionowane.

Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 1 oraz 135 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postanowienia te podlegają zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 250 cyt. ustawy w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800).

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania, w szczególności przeprowadzi ponownie postępowanie wyjaśniające i uwzględni treść rejestru prowadzonego przez Starostę Powiatowego w L..